OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Taula periodikoko bloke

Taula periodikoko blokeak taula periodikoan elkarren ondoan dauden taldeen multzoak dira. Bloke bakoitzeko elementu guztietan energiarik altuena daukan elektroia orbital atomiko berean dago. Bloke bakoitzari berau ezaugarritzen duen orbitalaren izena eman zaio:
* s blokea
* p blokea
* d blokea
* f blokea
* g blokea (oraindik ez da behatu bloke honetako elementurik)
Blokeen izenak (s, p, d, f, g, h,...) orbital atomiko bakoitzari lotutako linea espektroskopikoaren kalitatetik eratorri da (ingelesez): sharp (zorrotza), principal (nagusia), diffuse (difusoa), fundamental (funtsezkoa), eta gainerakoak ordena alfabetikoa erabiliz izendatu dira. Blokeen barruan dauden periodoak ere izendatzen dira, azken orbitalaren geruza erabiltzen.
| | s | p | d | f |
| Geruzak | 1-7 | 2-7 | 3-6 | 4-5 |
| Periodo-kopurua | 7 | 6 | 4 | 2 |
| Taldeak | Metal alkalinoak Metal lurralkalinoak | 13. taldeko elementuak 14. taldeko elementuak 15. taldeko elementuak Kalkogenoak Halogenoak Gas nobleak | 3. taldeko elementuak 4. taldeko elementuak 5. taldeko elementuak 6. taldeko elementuak 7. taldeko elementuak 8. taldeko elementuak 9. taldeko elementuak 10. taldeko elementuak 11. taldeko elementuak 12. taldeko elementuak | Lantanoideak Aktinoideak |
| Elementuak | Hidrogenoa Helioa Litioa Berilioa Sodioa Magnesioa Potasioa Kaltzioa Rubidioa Estrontzioa Zesioa Barioa Frantzioa Radioa | Boroa Karbonoa Nitrogenoa Oxigenoa Fluorra Neona Aluminioa Silizioa Fosforoa Sufrea Kloroa Argona Galioa Germanioa Artsenikoa Selenioa Bromoa Kriptona Indioa Eztainua Antimonioa Telurioa Iodoa Xenona Talioa Beruna Bismutoa Polonioa Astatoa Radona Nihonioa Flerovioa Moskovio Livermorioa Tenesoa Oganesona | Eskandioa Titanioa Banadioa Kromoa Manganesoa Burdina Kobaltoa Nikela Kobrea Zinka Itrioa Zirkonioa Niobioa Molibdenoa Teknezioa Rutenioa Rodioa Paladioa Zilarra Kadmioa Lutezioa Hafnioa Tantaloa Wolframa Renioa Osmioa Iridioa Platinoa Urrea Merkurioa Lawrentzioa Rutherfordioa Dubnioa Seaborgioa Bohrioa Hassioa | Lantanoa Zerioa Praseodimioa Neodimioa Prometioa Samarioa Europioa Gadolinioa Terbioa Disprosioa Holmioa Erbioa Tulioa Iterbioa Aktinioa Torioa Protaktinioa Uranioa Neptunioa Plutonioa Amerizioa Kurioa Berkelioa Kalifornioa Einsteinioa Fermioa Mendelevioa Nobelioa |

## Oharrak

* ↑ Helioa (gas noblea) eta hidrogenoa ere bloke honetan daude.
* ↑ Helioa ez talde honetan sartzen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193099
# Taulamendu

Taulamendua zutabeen gainean doan arkitektura klasikoko elementu horizontala da. Hiru zati nagusitan banatzen da:
* Arkitrabea
* Frisoa
* Erlaitza

## Ikus, gainera

* Arkitektura greziarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187459
* Multimedia: Entablatures / Q187459
# Taula (informazioa)

Taula baten adibidea: Espektro ikusgaiko koloreak :
| kolorea | uhin-luzera | maiztasuna |
| gorria | ~ 700–635 nm | ~ 430–480 THz |
| laranja | ~ 635–590 nm | ~ 480–510 THz |
| horia | ~ 590–560 nm | ~ 510–540 THz |
| berdea | ~ 560–490 nm | ~ 540–610 THz |
| urdina | ~ 490–450 nm | ~ 610–670 THz |
| morea | ~ 450–400 nm | ~ 670–750 THz |
Taula datuak antolatzeko sistema grafikoa da. Zerrenda ordenatua. Taula batean, datuak lerroetan eta zutabeetan antolaturik erakusten dira.
* Datuak: Q496946
* Multimedia: Tables (information) / Q496946
# Taulatik pasa

Taulati pasaraztea piraten artean ohiko zigor mota bat zen. Metodoa zigortua ontziaren alde batetik ateratzen zen taula baten gainetik pasarazi eta itsasora eroraraztean zetzan.
Deskribapen gehienetan zigortuak eskuak lotuak daramatza eta itsasoan marrazoak zain dauzka, horregatik pirata eta kortsarioen film eta eleberri askotako ikur bilakatu den zigorra da.

## Ikus gainera

* Gilatik pasa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q331079
* Multimedia: Walking the plank / Q331079
# Taula periodikoko talde

Talde bat (familia ere deitzen zaio), elementu kimikoen taula periodikoko zutabe bertikal bat da. Taula periodiko estandarrean 18 talde daude.
Taula periodikoaren eredu erregula azaltzeko egun ematen den arrazoiak dioenez, talde bereko elementuek beren elektroien kanpo-geruzaren antzeko konfigurazioa daukate. Izan ere, badirudi propietate kimiko gehienak kanpo-geruzako elektroien kokapen orbitalaren ondorio direla. Taula periodikoko taldeak zenbakitzeko hiru modu daude, bat zenbaki arabiarrak erabiliz eta beste biak erromatar zenbakiak erabiliz; IUPACek lehen sistema erabiltzea aholkatzen du, aurretiaz existitzen ziren erromatar sistemek eragiten zituzten nahasteak saihesteko. Erromatar sistemetako bat Europan erabili ohi zen gehienbat, eta bestea Estatu Batuetan.
Taula periodikoko taldeak ondoko hauek dira (parentesi artean sistema zaharrak erakusten dira: europarra eta amerikarra):
* 1. taldea (IA,IA): metal alkalinok edo hidrogenoaren familia/litioaren familia
* 2. taldea (IIA,IIA): metal lurralkalinoak edo berilioaren familia
* 3. taldea (IIIA,IIIB): eskandioaren familia
* 4. taldea (IVA,IVB): titanioaren familia
* 5. taldea (VA,VB): banadioaren familia
* 6. taldea (VIA,VIB): kromoaren familia
* 7. taldea (VIIA,VIIB): manganesoaren familia
* 8. taldea (VIII, VIIIB): burdinaren familia
* 9. taldea (VIII, VIIIB): kobaltoaren familia
* 10. taldea (VIII, VIIIB): nikelaren familia
* 11. taldea (IB,IB): txanpongintza-metalak (IUPACek baztertua) edo kobrearen familia
* 12. taldea (IIB,IIB): zinkaren familia
* 13. taldea (IIIB,IIIA): boroaren familia
* 14. taldea (IVB,IVA): karbonoaren familia
* 15. taldea (VB,VA): pniktogenoak (IUPACek baztertua) edo nitrogenoaren familia
* 16. taldea (VIB,VIA): kalkogenoak edo oxigenoaren familia
* 17. taldea (VIIB,VIIA): halogenoak edo fluorraren familia
* 18. taldea (0 taldea): gas nobleak edo helioaren familia/neonaren familia

## Ikus, gainera

* Taula periodikoaren periodo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83306
# Taulabé

Taulabé Hondurasko Comayagua departamenduko udalerri bat da. 220 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 24017 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1643763
* Multimedia: Taulabé / Q1643763
# Teknika

Teknika da emaitza jakin eta eraginkor bat lortzea helburu duten prozedura, arau, ekintza eta protokoloen multzoa, dela informatikaren, zientzien, artearen, kirolaren, hezkuntzaren edo beste edozein jardueraren alorrean.

## Teknikaren eskakizunak

Lehenik eta behin, teknikak eskuzko trebetasunak nahiz gaitasun intelektualak eskatzen ditu, eta, sarritan, tresnak eta zenbait ezagutza erabiltzea. Animalietan teknikak espezie bakoitzaren ezaugarriak dira. Gizakian, teknika ingurunea aldatzeko beharretik sortzen da, eta transmitigarria da, nahiz eta ez den beti kontzientea edo gogoetatsua. Normalean, gizabanako bakoitzak besteengandik ikasten du (batzuetan asmatzen du) eta, azkenik, aldatu egiten du. Sineste orokorra da, pertsonak baino ez direla irudimenarekin eraikitzeko gai, gero errealitatean zehaztu ahal izateko zerbait. Hala ere, goi-mailako primate batzuek, gizakiaz gain, erremintak egin ditzakete. Teknika, batzuetan teknologiatik bereizten zaila dena, ingurunea bere beharretara hobeto egokitzeko eraldatzeko beharretik sortzen da. Teknologiak teknika erabiltzen du.

## Tekne

Tekne (antzinako grezieraz: τέχνη, tékhnē, eskulana, artea) termino filosofiko bat da, egiteari edo fabrikazioari erreferentzia egiten diona, eta, aldi berean, "Teks-" protoindoeuropar errotik eratorria, "Ehundu" esan nahi duena, baita "fabrikatu" ere. Jarduera gisa, teknikoa zehatza, aldakorra eta testuinguruaren mendekoa da. Terminoak printzipioen ezagutzaren inplikazioan episteme kontzeptuaren antza du, hau da, «Bi hitzak ezagutzarako izenak dira, zentzurik zabalenean». Hala ere, biak desberdinak dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «*teks- | Meaning of root *teks- by etymonline» www.etymonline.com (Noiz kontsultatua: 2022-06-15).
* ↑ 1889-1976, Heidegger, Martin. (1977). The question concerning technology, and other essays. Harper & Row ISBN 0-06-131969-4. PMC 836537184. (Noiz kontsultatua: 2022-06-15).
* ↑ Parry, Richard. (2021). Zalta, Edward N. ed. «Episteme and Techne» The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Metaphysics Research Lab, Stanford University) (Noiz kontsultatua: 2022-06-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2695280
* Multimedia: Techniques / Q2695280
# Teknika Aeroespazialaren Institutu Nazionala

Teknika Aeroespazialaren Institutu Nazionala «Esteban Terradas» (gaztelaniaz INTA - Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial «Esteban Terradas») Espainiako Defentsa Ministerioari atxikitako erakunde publikoa da. Esteban Terradas ontzigintza-, industria- eta aeronautika-ingeniariak sortu zuen 1942an. Egoitza nagusia Madrilgo Erkidegoko Torrejón de Ardozen kokatuta dago.

## Zereginak

Teknika Aeroespazialaren Institutu Nazionalak ikerketa proiektuak egiten ditu. Bakarka zein beste estatu-erakundeekin elkarlanean aritzen da, bai nazionalekin, bai nazioartekoekin (CSIC, unibertsitateak, NASA) eta baita enpresa pribatuekin ere. Minisat eta Nanosat satelite zientifikoen programaren arduraduna da.
El Arenosilloko jaurtigunetik, INTA-300 eta INTA-255 bezalako suziri azpiorbitalekin egin du lan. 1991tik 1999ra Capricornio sateliteak jaurtitzeko suziria garatzen aritu zen, baina azkenik proiektua bertan behera utzi zuten.

## Sateliteak

* Intasat, 1974ko azaroaren 15ean jaurtia.
* UPM/LB-Sat 1, 1995eko uztailaren 17an jaurtia. Madrilgo Unibertsitate Politeknikoarekin elkarlanean.
* Minisat 01, 1997ko apirilaren 21ean jaurtia.
* Nanosat 01, 2004ko abenduaren 17an jaurtia.
* Nanosat 1B, 2009ko uztailaren 29an jaurtia.
* Xatcobeo (Dieste), 2012ko urtarrilaren 13an jaurtia. Vigoko Unibertsitatearekin elkarlanean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (Katalanez) (Galizieraz) (Ingelesez) INTAren webgune ofiziala
* Datuak: Q1421312
* Multimedia: Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial / Q1421312
# Teknoegitura

Enpresa edo bestelako erakunde bateko antolakuntzan, teknoegitura erakundean, zuzenean edo zeharka, eragin nabarmena duten profesional teknikoen multzoa da. Besteak beste, zuzendaritzan eta aholkularitza karguetan dauden langileak biltzen ditu. Hierarkian kasu askotan aginte zuzena izaten ez badute, euren txosten eta iritziak erabakiorrak izan daitezke enpresaren jardunean. Terminoa John Kenneth Galbraith ekonomialariak asmatu zuen 1967 urtean "The New Industrial State" bere liburuan, langile horiek, enpresako jabeen kaltetan, enpresetan eskuratzen ari ziren botere handiari erreparatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3055479
# Teknigrafo

Teknigrafoa marrazketa teknikoan erabiltzen den aparatua da, marrazketa-mahaiari beso baten bidez lotutako bi erregela eta zirkulu graduatu batez osatzen dena, eta nahi den lekura desplazatuz era guztietako zuzenak trazatzeko balio duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1109946
# Tekno Batasuna

Tekno Batasuna Star Warseko film sagako fikziozko enpresa bat da. Antzinako Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatu zuen.

## Ezaugarriak

Lanaren fikziozko unibertsoan Galaxiako enpresa eta konpainiarik garrantzitsuenak Tekno Batasunaren erabakien mende zeudela kontatzen da. Garrantzitsuenen artean Baktoid Armor Workshop, Haor Chall Engineering, Republic Sienar Systems, Kuat Systems Engineering, TaggeCo eta BlasTech Industries zeuden.
Enpresa honetako presidentea Klon Gerren garaian Wat Tambor zen, Antzinako Errepublika Galaktikoaren zorroztasunaren aurrean bere negozioen segurtasunagatik beldur zen skaokan ospetsu bat.
Halaber, Wat Tamborrek beste konpainia batzuen talde ugari batekin bat egitea ere erabaki zuen (horien artean Merkataritza Federazioa eta geonosiarrak, honela Sistema Independenteen Konfederakuntza sortuz).
Klon Gerretan Tekno Batasunak gudu droidez, gudu super droidez, oktuptarraz, Tri-Droidez eta Crab-Droidez hornitu zituen armada separatistak.
Behin Inperio Galaktikoa ezarria izan eta orain Darth Vader bihurtutako Anakin Skywalkerrek Wat Tambor hil ondoren, Tekno Batasuna zatitzen hasi zen. Azkenik, inperioaren legediaren mendeko milaka konpainia txiki sortu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q897023
# Teknokrazia

Teknokrazia (antzinako grezierazko jatorria duten tekno aurrizkitik –teknologia edota arlo bateko jakintzaren arloa– eta krazia atzizkitik –boterea– eratorria) tekniko edo arlo berezituetan adituak direnen aginpide edo gobernua da, konponbide teknikoak lehenesten dituena, beste kontsiderazio ideologiko, politiko edo sozialen gainetik. Historiako lehen teknokrazia Platonek Errepublika lanean aldeztu zuen jakintsuen gobernua izan zen. Egun teknokrazia termino gaitzesgarria da, XX. mendean zehar erakunde politiko eta ekonomikoetan garatutako aginpidea izendatzeko. Nazioarteko Diru Funtsa, Munduko Merkataritza Erakundea, Europako Komisioa demokratikoki aukeratua ez diren erakunde teknokratikotzat jotzen dira.

## Kanpo estekak

* Teknokrazia, Gizapedian.
* Datuak: Q190044
* Multimedia: Technocracy / Q190044
# Teka (biologia)

    Artikulu hau egitura biologikoei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Teka (argipena)».
Teka terminoa (grekeraz: theke, latinez: thecam), oro har, estaldura mota bati dagokio biologian.

## Egitura desberdinak

Mikrobiologiako teka, bereziki, zelulen kanpo-egitura gogorra da, oskol itxurakoa, eta zelula babesten du zenbait protistayan, hala nola diatomeetan eta dinoflagelatuetan. Organikoa edo minerala izan daiteke. Diatomeetan, teka kaxa bat osatzen duten bi piezaz osatu ohi da. Dinoflagelatuetan zenbait plaka motya daude. Armadura edo lorika ere esaten zaie egitura hauei.
Botanikan, loreen anatomian, angiospermetan, gertatzen den egitura bat da teka, polen multzo bat elkartzen denean dehiszentzia gune batean. Loraldian, tekak ireki egiten dira polena kanporatzeko (antesia esaten zaio prozesuari).
Enbriologian, folikuluaren teka esaten zaio emeetan androgenoak sortzen diren guneari.

## Erreferentziak

* ↑ «Diatomeas | Lab de Paleolimnología | IGEF, UNAM» www.geofisica.unam.mx (Noiz kontsultatua: 2022-10-12).
* ↑ (Ingelesez) Larry Hufford, "L'origine e l'arcaica evoluzione degli stami dell'angiosperma" In: William G. D'Arcy e Richard C. Keating (editori). L'antera: forma, funció i filogènesi. Cambridge University Press, 1996.
* ↑ Azpiroz, Mari. (2007). «Populazioaren zentsoa, egitura eta ugal biologiaren azterketarako metodoak — Unibertsitatea.Net» www.unibertsitatea.net: 48. (Noiz kontsultatua: 2022-10-12).
* ↑ Ortiz-Zarragoitia et al, Maren. (2020). Ehunen biologia. EHU, 15-18 or. ISBN 978-84-9082-718-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2367166
# Teka (enpresa)

    Artikulu hau etxetresna fabrikatzaileari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Teka (argipena)».
Teka taldea multinazional alemaniar bat da, bere ibilbidea 1930eko hamarkadan hasi zuena. Bere sukalde sekzioa 1964an sortua izan zen, Santanderreko arraska lantegi txiki batetik abiatuta. Gaur egun 125 herrialdetan dago eta 5000 langile baino gehiago ditu mundu osoan.
Bere ekoizpen gune nagusiak, Espainiaz gain, Alemanian, Portugalen, Txinan, Turkian eta Mexikon daude. Espainian lantegiak Santanderren, Zaragozan, Palma de Mallorcan, Madrilen eta Granadan ditu.
Tekak ekoitzi edo komertzializatutako produktuak etxea eta ostalaritzan zentratzen dira, bereziki sukaldean (arraskak, labeak, sukalde bitrozeramikoak, kanpai ke xurgatzaileak, etxetresna elektrikoak) eta bainuan (txorrotak eta komunak. Gainera, altzairu herdoilgaitzezko garagardo upelak (munduko liderra merkatu kuotaren arabera), altzairuzko altzariak, elektronika, altzairu gaineko bitrifikatuak eta edukiontziak ere egiten ditu.
Teka taldea kirol babesletzari dagokionez tradiziorik handienetako bat duen konpainietako bat da. Tekaren eskutik, Real Racing Club de Santander izan zen bere kamisetan publizitatea eraman zuen lehen futbol taldea. Ia zortzi urtez Real Madridekin izan zuen babesletza akordioa nabarmentzen da, garai horretan taldeak bi UEFA Champions League eta Kontinentearteko Kopa bat irabazi zituelarik. Agertu da, baita ere, Teka Cantabria eskubaloi talde historikoan, Teka txirrindularitza taldean, edo, gaur egun, Teka Suzuki Teamen eta MX1 Munduko Txapelketan motokrosean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5019133
* Multimedia: Teka / Q5019133
# Tejero (argipena)

Tejero abizenarekin hurrengoak aurkitu daitezke:
* Antonio Tejero (1932-), Espainiako militarra eta Guardia Zibileko koronel ohia da, 1981eko otsailaren 23ko Espainian jazotako estatu kolpearen buruzagietako bat.
* Fernando Tejero (1967-), espainiar antzezlea da.
# Teka (argipena)

Teka terminoak hainbat adiera du:
* Teka, etxetresnen fabrikatzaile alemana, Kantabrian ere kokatua. Izen berarekin ezagunak izan dira bere kirol talde babestuak, bereziki:
** Teka Cantabria, eskubaloi taldea.
** Teka txirrindularitza taldea.
* Teka, Asiako zuhaitz bat (Tectona grandis).
* Tekak esaten zaie biologian zenbait egitura morfologiko desberdinei.
# Tejutla (El Salvador)

Tejutla El Salvadorko Chalatenango departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 13608 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3982620
# Tejuçuoca

Tejuçuoca Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 17.154 biztanle ditu 759,715 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2039497
* Multimedia: Tejuçuoca / Q2039497
# Tejupá

Tejupá Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 4.127 biztanle ditu 296,189 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760311
* Multimedia: Tejupá / Q1760311
# Tejutepeque

Tejutepeque El Salvadorko Cabañas departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 7114 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154062
* Multimedia: Tejutepeque / Q1154062
# Tejupilco (udalerria)

Tejupilco Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 71.077 biztanle zituen 669,13 km²ko azaleran. Herriburua [[Tejupilco de Hidalgo (Tejupilco)|Tejupilco de Hidalgo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7695265
* Multimedia: Tejupilco Municipality / Q7695265
# Suitzar (argipena)

Suitzar terminoak hainbat adiera du:
* Suitzar, Suitzako herritarra.
* Suitzar opila edo suitzarra, opil tipiko bat Euskal Herrian eta Espainian.
* Suitzar labana, labana mota bat.
* Suitzar Guardia, Vatikanoko indar armatu bat.
# Suitzar labana

Suitzar labana (alemanez Schweizer Offiziersmesser, frantsesez Couteau suisse eta italieraz Coltellino svizzero) Victorinox suitzar enpresak ekoizten duen erabilera anitzeko labana mota bat da. 2005tik aurrera Victorinox enpresa erosi zuen Wenger suitzar enpresaren pean dago. Orokorrean, labanaz gain beste hainbat lanabes ere izan ohi ditu: bihurkinak, guraizea, lima, botila-irekigailua, etab.
Bere ezaugarri eta ikur nabarmenenak Suitzako banderan agertzen den ondo gorriko gurutzea da.
20 herrialdeetako armadek Suitzar Armadako labanaren bertsioa erabili ohi dute, tartean Alemania, Frantzia, Herbehereak eta Malaysiako Armadek.

## Hitza

Labana hitzak -a itsatsia du.

## Erreferentziak

* ↑ Labana Euskaltzaindiaren hiztegian (kontsulta: 2020-12-12)

## Kanpo estekak

* Victorinox enpresaren webgunea (eleanitza)
* Wenger enpresaren webgunea (Alemanez) (Frantsesez) (Ingelesez)
* Datuak: Q23719
* Multimedia: Swiss Army knives / Q23719
# Suitzaren banaketa administratiboa

Suitzar Konfederazioa administratiboki 26 kantonamenduz osatuta dago. Kantonamendu bakoitzak bere azpibanaketa propioa du.

## Eskualdeak

Estatistika helburuetarako, Suitzako NUTS-2 mailako zazpi eskualdeetan banatzen da:
| Ekialdeko Suitza: | Sankt Gallen, Turgovia, Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden, Glaris, Schaffhausen eta Grisonia kantonamenduak |
| Zürich: | Zürich kantonamendua |
| Erdialdeko Suitza: | Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Luzerna eta Zug kantonamenduak |
| Ipar-mendebaldeko Suitza: | Basilea Hiria, Basilea Herrialdea eta Argovia kantonamenduak |
| Espace Mittelland: | Berna, Solothurn, Friburgo, Neuchâtel eta Jura kantonamenduak |
| Geneva Lakua eskualdea: | Geneva, Vaud eta Valais kantonamenduak |
| Ticino: | Ticino kantonamendua |

## Kantonamenduak

Suitzako kantonamenduak herrialde federala ostazen duten 26 eskualde administratiboak dira. 1848 arte, kantonamendu bakoitza estatu subiraua zen eta bere mugak, armada eta dirua zituen.
Kantonamenduen hedadura ezberdina da, 37tik 7.105era aldatzen dira, eta populazioa 14.900etik 1.244.400era. Sortu zen azken kantonamendua Jurakoa izan zen, 1978an.

## Barrutiak

Suitza herrialde federala denez, kantoi bakoitzak bere azpibanaketak askatasun osoarekin erabaki ditzake, baina Kantoitik Udalerrira bitarteko azpibanaketentzako terminologia existitzen da, barruti izenekoak.
Kantoi gehienak Bezirke-tan banatzen dira (barruti alemanez). Batzuei ere Ämter, Amtsbezirke, district edo distretto deitzen zaie. Hala ere, 26 kantoietatik zortzik ez dute barruti mailako gobernu-administraziorik.

## Udalerriak

Suitzako administrazio mailarik txikiena da. Udal batek zuzentzen ditu eta udal hortako burua alkatea da. 10.000 biztanle baino gehiagoko udalerriek hiri titulua jasotzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7631075
* Multimedia: Subdivisions of Switzerland / Q7631075
# Suitzar

    Artikulu hau Suitzako herritarrei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Suitzar (argipena)».
Suitzar (alemanez: die Schweizer, frantsesez: les Suisses, italieraz: gli Svizzeri, erretorromanieraz: ils Svizzers) Suitzako herritarra da.
Egungo estatu modernoa den Suitzar Konfederakundea 1848an, nazionalismo erromantikoaren une gorenean, sortu arren, suitzarrek ez dute bere burua talde etniko bakartzat inoiz hartu, aldiz, Konfederakunde (Eidgenossenschaft) edo hautazko-nazio (Willensnation) terminoak nahiago dituzte nazio bat baino.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124216
* Multimedia: People of Switzerland / Q124216
# Suixi konderria

Suixi konderria Txinako Herri Errepublikako hainbat tokiren izena izan daiteke:
* Suixi konderria, Anhui probintziako Huaibei hiriko konderria.
* Suixi konderria, Guangdong probintziako Zhanjiang hiriko konderria.
# Suizen-ji lorategiak

Suizen-ji lorategiak (japonieraz: 水前寺成趣園, Suizen-ji Jōju-en) Kumamoton dauden lorategi famatuak dira.

## Historia

Hosokawa Tadatoshi daymioak hasi zuen lorategien erikuntza 16236an te-etxeko lorategiak izateko helburuarekin. Zelai hau aukeratu zuen bertako putzuko ur gardena tea egiteko bikaina baitzen. Jadanik existitzen ez den Suizen-ji tenploaren ondoan egonik beronen izena hartu zuen.
1912an Kyotoko jauregi inperialeko Kokin-Denju-no-Ma te-etxea ekarri zen lorategi hauetara.

## Lorategiak

Hainbat miniatura agertzen ditu, ezagunena Fuji mendiarena, karpa koloretsuz betetako aintzira txikiak ere badaude.
Honetaz gin Izumi santutegia eta Nōgaku-dō Nō antzokia ere badaude.

## Iruditegia

* Fuji mendiaren miniatura.
* Izumi santutegia.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1090968
* Multimedia: Suizen-ji Jōju-en / Q1090968