# Yandex itzultzailea

Yandex itzultzailea (errusieraz: Яндекс.Переводчик; ingelesez: Yandex.Translate) Yandexek eskaintzen duen web zerbitzu bat da. Testu edota webguneak beste hizkuntza batera itzultzeko balio du.
Zerbitzuak auto-ikaskuntza bidezko estatistiketan oinarritutako itzulpen automatikoa erabiltzen du, Yandexek garatua. Sistema horrek bi hizkuntzetako hitzekin korrespondentzia-hiztegia eraikitzen du, itzulitako milioika testu oinarritzat erabiliz. Testua itzultzeko, ordenagailuak lehendabizi korrespondentzia hiztegiarekin konparatzen du eta itzultzeko testuko hitzak nola itzul daitezkeen jakiteko. Ondoren, testu itzultzeko sortu diren aukerak xede-hizkuntzaren ereduekin alderatzen du ordenagailuak.
Yandex bilatzailearen emaitzen orrialdeetako itzulpena lortzeko aukera ("Translate" botoian) 2009an agertu zen eta PROMTen oinarrituta egin zen. Errusierazko Wikipedian eraiki zuten hasieran (ingelesetik errusierara itzulitzeko).
Gainera, itzultzailea Yandex.Browser arakatzailean barneratuta dago, eta testuak onartutako atzerriko hizkuntzetatik automatikoki itzultzea eskaintzen du.
2017ko irailetik aurrera, Yandex itzultzailea itzulpen neuronalera trantsizioa egiten hasi zen itzulpen hobeak lortzeko asmoz.

## Hizkuntza erabilgarriak

2011ko udaberrian, itzultzailearen beta-fasea abian jarri eta berehala, itzulpena hiru hizkuntzatan soilik zegoen eskuragarri: ingelesa, errusiera eta ukrainera, 10.000 karaktereko muga batekin.
2019ko otsailetik aurrera, itzulpena 95 hizkuntzatan dago eskuragarri:
* Afrikaans
* albaniera
* aleman
* Amharera
* arabiera
* armeniera
* Azerbaijanera
* Baxkirera
* bengalera
* bielorrusiera
* Birmaniera
* Bosniera
* bulgariera
* Cebuera
* Daniera
* emoji
* errumaniera
* errusiera
* Eskoziako gaelera
* eslovakiera
* esloveniera
* esperanto
* Estoniera
* euskara
* finlandiera
* frantses
* gales
* galiziera
* gaztelania
* georgiera
* greziera
* gujaratera
* Haitiko kreolera
* hebreera
* Hill Mari language
* hindi
* Hungariera
* Indonesiera
* ingeles
* Irlandako gaelera
* Islandiera
* italiera
* japoniera
* Javera
* kannada
* katalana
* kazakhera
* Khmerera
* Kirgizera
* koreera
* Kroaziera
* Laosera
* latin
* letoniera
* lituaniera
* Luxenburgera
* Malabarera
* Malaysiera
* Malgaxe
* Maltera
* mandarinera
* maoriera
* marathera
* Mazedoniera
* Meadow Mari language
* Mongoliera
* nederlandera
* nepalera
* norvegiera
* Papiamento
* persiera
* poloniera
* portugesa
* Punjabera
* serbiera
* Sindarin
* Sinhala
* suediera
* Sundera
* swahili
* tagalo
* tajikera
* Tamilera
* Tatarera
* Telugu
* Thailandiera
* turkiera
* txekiera
* Udmurtera
* ukrainera
* Urdu
* Uzbekera
* Vietnamera
* Xhosera
* Yiddish
Itzulpenaren norabidea automatikoki zehazten da. Hitz bakunak, testu osoak edota webgune indibidualak itzultzeko aukerak ematen dira. Testua eskuz idazterakoan, sistemak pop-up leiho bat zabalduko du. Itzulpena eta jatorrizko webgunea bi leihoko ikuspegian ikusi ahal izateko aukera ere badago. Itzulpen automatikoaz gain, ingeles-errusiera eta errusiar-ingeles hiztegi osatuak ere eskuragarri daude. IOS softwarean oinarritutako gailuentzat, eta Windows Phone eta Android gailuentzako aplikazio bat ere badago. Jatorrizko testuaren itzulpenaren ahoskera ere entzun daiteke (emakumezko ahots sintetikoa).
Esaldi eta hitzen itzulpenak "gogokoak" atalean gehitu daitezke; dagokion atala sarrera-eremuaren azpian dago.

## Mugak

Yandex itzultzailea, beste itzulpen-tresna automatikoek bezala, bere mugak dauzka. Tresna honen helburua, irakurleak atzerriko hizkuntzan dagoen testuen esanahi orokorra ulertzea da, baina ez du itzulpen zehatzak eskaintzen. Zerbitzuaren arduraduna den Aleksei Baitinen arabera, itzulpen automatikoa ezin daiteke testu literarioarekin alderatu.

## Itzulpenaren metodologia

Arkadi Volozhen arabera, itzulpenaren mekanismoa honakoa da:
Erabiltzaileentzako bertsio libreaz gain, online itzultzeko API komertzial bat ere badago (10 milioi karaktere arte doan, hortik pasa eta ordaindu), Interneteko denda eta bidaia-konpainien webguneak itzultzeko nagusiki diseinatua.

## Ezaugarriak

* IOSerako aplikazio mugikorra arabiera, armeniera, txinera (pinyin), georgiera, grekoa, hebreera, japoniera, koreera eta pertsiera hizkuntzen transliterazioarentzat eskuragarri dago;
* ahots bidezko sarrera;
* argazki bidezko testu itzulpenaren funtzioa (bere OCR (karaktereen ezagutza optikoa) propioa erabiltzen du); telefono mugikorretarako aplikazioetan;
* "itzulpena iradoki" botoia (makina-itzulpenen kalitatea hobetzen laguntzeko erabiltzaileen ekarpenak);
* "gogokoak" atalean, hitz eta esaldien itzulpenak gehi ditzakezu;
* teklatu birtuala.

## Erreferentziak

* ↑ Yandex.Translator Wikipedia
* ↑ Wikipediak Yandex itzulpen automatikoko itzulpen automatikoa agertu du
* ↑ Orria itzuli. (Noiz kontsultatua: 2019-02-18).
* ↑ Zerbitzua Yandex.Translation beta kaleratu zen
* ↑ Yandex.Translation - iPhonearen poltsiko itzultzailea
* ↑ Gogokoak web zerbitzuan
* ↑ Lenta.ru: Internet: "Yandex" lineako testu itzultzaile bat abiarazi du
* ↑ ISBN 978-5-00057-092-0..
* ↑ "Yandex" zerbitzuak lineako itzulpen zerbitzua saltzen hasi da
* ↑ Denbora bidaiatu behar da!
* ↑ Itzuli argazkia

## Ikus, gainera

* Apertium
* Babel Fish (zerbitzua etenda; Yahoo! webgunera berbideratzen du)
* Comparison of machine translation applications
* GoldenDict
* Google Translate
* Jollo (zerbitzua etenda)
* Microsoft Translator
* PROMT
* StarDict
* SYSTRAN
* WikiBhasha

## Kanpo estekak

* Yandex.Translate (ingelesez)
* Datuak: Q4537991