OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jaizko Gatzagak

Jaizko Gatzagak Jaitz herrian (Nafarroan) dauden iturburu naturaleko gatza ekoizteko gatzaga batzuk dira, eguzkiaren lurruntze naturala darabilen motakoa, Euskal Herrian izandakoen artean, Añanako Gatz Haranarekin batera ustiaketa tradizioanal ongien kontserbatu duena.
Jaitz herritik ipar-ekialdera, bi kilometro ingurura daude gatzagak. Iturburuak Riosalado ibaiara isurtzen du bere ur gazia, baina gizakiak desbideratua dauka hainbat koadro edo larrainetan ura banatu eta hura lurrinduz, gatza sortzeko.

## Ezaugarriak

Iturburu naturalak lurrazpiko diapiro edo gatz poltsa batetik jasotzen du gatza. Gatz hori duela 220 milioi urte baino gehiago pilatu zen antzunako itsasoetan, Goi Triasikoan. Urak litroko 250 gramo gatz inguru ditu. Mineral portzentaia handiak ere baditu: iodoa, potasioa, kaltzioa, burdina eta manganesoa.
Gatzagek bi mila urteko historia dutela uste da, baina dokumentu zaharrena 1492ko aipu bat da.
21. mendean koadro eta eremu asko abandonatuta daude, baina familia enpresa pare batek esplotazio komertziala egiten dute, eta bisita antolatuak gidatu ere bai. 700 tona inguru gatz ekoizten da urtean oraindik. Uztail amaieran, Gatzaren Jaia ospatu ohi dute Jaitzen.
* Gatzagen ikuspegia.
* Riosalado ibaia gatzagen ondoa. Ez dago zikina, gazitasunean bizi diren goroldioen eta mineralen kolorea da. Ura gardena da.

## Erreferentziak

* ↑ Informazio panela.. Jaizko Gatzagak. Jaizko Udala Udala (Noiz kontsultatua: 2020-06-30).
* ↑ «Aizu!» www.aizu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-01).
* ↑ Elaide. «Bisita gidatua: Jaizko gatzagak, ogibidea ezagutu» elaide.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96775119
* Multimedia: Salinas de Oro / Jaitz salt evaporation ponds / Q96775119
# Jaka

    Artikulu hau Huescako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jaka (argipena)».
Jaka (gaztelaniaz: Jaca; aragoieraz: Chaca) Huescako ipar-mendebaldean dagoen herria da, probintziaren bosgarren populatuena dena. Jazetania/Chacetaniako eskualdearen hiriburua eta udalerri nagusia da. Oroel haitzaren itzalpean kokatzen da.
12.553 biztanle zituen 2005ean.

## Auzoak

Abay, Abena, Ara, Araguás del Solano, Ascara, Asieso, Astún, Atarés, Badaguás, Banaguás, Baraguás, Barós, Bernués, Bescós de la Garcipollera, Binué, Botaya, Caniás, Espuéndolas, Fraginal, Gracionepel, Guasa, Guasillo, Ipas, Jarlata, Lastiesas Altas, Lastiesas Bajas, Larrés, Martillué, Navasa, Navasilla, Novés, Orante, Osia, Ulle eta Villanovilla

## Inguru naturala

Herria Pirinioetako eta Astun eta Candanchuko eski-pistetarako bidean dago kokatuta, Aragon ibaiaren ibarrean. Itsas-mailatik 820 metrotan dago.

## Kultura

Aipatzekoa da, lehenik eta behin, Jakako katedrala, XI. mendean eraikitzen hasia, erromaniko estilokoa. Halaber, Donejakue Bideak herri horretan igarobide du.
Hizkuntzari dagokionez, udalerrian aragoierazko hiztunak bizi dira.

## Kirola

* Club Hielo Jaca

## Iruditegia

* Katedralaren plaza.
* Jakako izotz pabiloia.
* Borau etxea.
* San Pedro gaztelua.
* Jakako zitadela.

## Ekonomia

Merkataritza eta nekazaritza (garia, bazka landareak, ardi-azienda). Industria (kimikoa, zementua, elikagaigintza). Urte guztiko turismoa (mendia, elurra).

## Demografia

Jakako demografiaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 | 2007 |
| 8.964 | 9.172 | 9.209 | 10.022 | 9.582 | 10.603 | 10.265 | 10.051 | 11.076 | 10.840 | 11.398 | 12.736 | 12.759 |

## Oharrak

* ↑ Ahoskera batua: /jáka/ ahoskatua (laguntza) Azentua: lehengo silaban
* ↑ Ahoskera nafarreraz: /ʃáka/ ahoskatua (laguntza) Azentua: lehengo silaban
* ↑ Ahoskera gaztelaniaz: /xáka/ ahoskatua Azentua: lehengo silaban
* ↑ Ahoskera aragoieraz: /ʃáka/ ahoskatua Azentua: lehengo silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak

## Ikus, gainera

* Iaca
* Jakako altxamendua

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jakako Udalaren webgunea
* (Gaztelaniaz) Jakako katedrala
* Datuak: Q49581
* Multimedia: Jaca / Q49581
# Jaka (argipena)

Jaka izenak esanahi zenbait ditu:
* jaka, alkandoraren gainetik janzten den jantzia;
* Jaka, Huescako probintziako udalerria;
* pertsona zenbaiten abizena:
** Erik Jaka (1994), esku huskako pilotaria;
** Joseba Jaka (1948-1996), euskal kulturaren eragilea;
** Jon Jaka, Elkar enpresa taldearen sortzailea eta Gipuzkoako liburu saltzaileen elkarteko lehendakaria.
# Jaka Lakovič

Jaka Lakovič (Ljubljana, 1978ko uztailaren 9a -) esloveniar saskibaloi jokalari ohi eta entrenatzailea da. Antolatzaile moduan aritzen zen.

## Taldeak

* KD Slovan Ljubljana: 1996-2001
* KK Krka Novo Mesto: 2001-2002
* Panathinaikos BC: 2002-2006
* FC Barcelona: 2006-2011
* Galatasaray: 2011-2013
* Air Avellino: 2013-2014
* Gaziantep BŞB: 2014-2015
* FC Barcelona Lassa B: 2015-2016
* Datuak: Q380035
* Multimedia: Jaka Lakovič / Q380035
# Jajpur barrutia

Jajpur barrutia Indiako barruti bat da, Central dibisioan, Orissa estatuan. 1.827.192 biztanle ditu 2.888 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Dhenkanal barrutia

## Ikus, gainera

* Orissa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2087771
* Multimedia: Jajpur district / Q2087771
# Jaka (jantzia)

    Artikulu hau jantziari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jaka (argipena)».
Jaka (Heg. Txaketa) sorbaldetatik gerri eta aldakaraino luzatzen den jantzi irekia da, botoi edo kremailera baten bitartez ixten dena.

## Ikus, gainera

* Txamarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849964
* Multimedia: Jackets / Q849964
# Jaka Horien mugimendua

Jaka Horien protesta mugimendua (frantsesez: Mouvement des gilets jaunes) 2018ko azarotik, hasieran Frantzian, ondoren Belgikan ere bai, sortu den protesta mugimendu zabala da. Jaka Horiak izena gidatzeko ezinbestekoak diren seguritate jaka islatzaileen erabileratik dator.

## Gatazkaren hasiera

Mugimenduaren jatorria, gasolinaren eta dieselen zergak zirela-eta, Frantziako Gobernuak ezarri nahi zizkien igoeren aurkako jarrera da. Protesta oso zabala izan zen eta batez ere errepideetan eman zen, trafiko mozketekin, manifestazioekin, mugen itxierarekin... Helburua kaosa sortzea zen. Mugimendua transbertsala izan da, buruzagirik gabekoa. Deialdiak, batez ere hasieran, sare sozialen bitartez zabaldu ziren. Protesten aurrean Emmanuel Macron presidenteak atzera egin behar izan zuen hartu nahi zituen neurriekin.

## Erreferentziak

* ↑ Erremundegi, Ekhi. «Erdiko Klasearen errebolta» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-02-16).
* ↑ Fernandez, Jon. «Jaka Horiak baretzeko gutxieneko soldata 100 euro igoko du Macronek» Berria.

## Kanpo estekak

* Eguzki Urteagaren "Jaka Horien mobilizazioen funtsak" artikulua.
* "Erdiko klasearen errebolta" Ekhi Erremundegi Belokiren erreportajea. 2018/12/16.
* Datuak: Q58805164
* Multimedia: Mouvement des gilets jaunes / Q58805164
# Jinfeng Barrutia

Jinfeng Barrutia (txinera sinplifikatuz: 金凤区; pinyineraz: Jīnfèng Qū), Yinchuan osatzen duten barrutietako bat da. 2004ko erroldaren arabera 150.000 pertsona bizi ziren 353,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Yinchuanen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Jinfeng barrutiko kode postala.
* Datuak: Q1345134
* Multimedia: Jinfeng District / Q1345134
# Jing'an Barrutia

Jing'an Barrutia (Txinera sinplifikatuz: 静安区; pinyineraz: Jìng'ān Qū), Shanghai osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2001eko erroldaren arabera, 305.400 biztanle eta 8,05 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena

Jing'an Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Putuo ipar-mendebaldean, Zhabei Barrutia ipar-ekialdean, Huangpu ekialdean, Luwan hego-ekialdean, Xuhui hegoaldean, Changning mendebaldean.

## Ekonomia

Barrutiko ekonomiaren ardatza zerbitzuak dira, bertan Shanghaiko finantza gune nagusienetako bat dago.

## Ondarea

Jing'ango tenplua kristo ondorengo 247. urtean eraiki zen Wu erresumaren garaian. Tenplua Mendebaldeko Nanjing kalean dago eta eraikuntzaren azken zaharberritzea 2008an egin zuten.

## Ikus, gainera

* Shanghairen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Jing'ango gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q660789
* Multimedia: Jing'an District / Q660789
# Jingha autobidea

Jingha autobidea edo G1 (txineraz: 京哈高速公路; pinyineraz: Jīnghā Gāosù Gōnglù), Txinako Herri Errepublikako Beijing eta Harbin hiriak batzen dituen autobidea da. Autobideak 1.280 kilometroko luzera dauka.
Autobidearen izena Beijing (-jing) eta Harbin (ha-) hirien izenen batzetik dator.

## Historia

Autobidearen lehen tartea 1990ean zabaldu zen, bi urteko eraikuntza lanen ondoren. Jinha autobidea, Beijing eta Txinan eraikitako lehen autobideetako bat izan zen Jingshi autobidearekin batera.
2004ko abenduan, Jingtong autobidea eta Jingha autobideak banatzen dituen 2,5 kilometroko distantzian lotune bat eraikitzeko proiektua aurkeztu zen. 2005etik aurrera, autobidea eraberritzeko lanak hasi ziren, gaina berriztu eta seinale berriak jarriz.

## Bidesaria

Songzhuang eta Yanjiao tartean bidesaridun autobidea da.

## Lotuneak

* Beijingo ingurabide autobideak
* Jingtong autobidea

## Ikus, gainera

* Txinako autobideen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179002
* Multimedia: G1 Jingha Expressway / Q179002
# Jinghu (musika-tresna)

Jinghua hari-instrumentu txinatarra da huqin familiakoa, eta Pekingo operan erabiltzen da batez ere. Huqin familiako tresnarik txikiena eta altuena da. Jinghuak biolinaren antzeko tonua du, baina harraskatu.

## Eraikuntza

Bere senide gehienek bezala, jinghuak bi hari ditu, eta normalean bosten baten tartean sintonizatzen dira, arku-ile desmuntaezina tarteko tartean igarotzen baita. Hariak lehen zetazkoak ziren, baina garai modernoetan gero eta altzairuz edo nylonez eginak daude. Beste huqin tresna batzuek ez bezala (erhu-a, gaohu-a, zhonghu-a, etab.) banbuz eginda dago. Zilindro-formako erresonantzia-kaxa suge-larruez estalita dago aurreko aldean (jotzeko aldea). Danbor tenkatu batek osatzen du, eta horren gainean bermatzen da zubia. Danborra eta hariak lotuta daude erresonantzia-kaxaren beheko aldean dagoen larako batekin.

## Erabilera

Pekingo operan, jinghuak kantariaren ahotsa bikoizten du maiz. Jinghuren Pekingo operako artistak oso gutxitan aldatzen dira goragoko posizioetara, eta haien ordez melodia zortzidun bakar batean konprimitzea aukeratzen dute.
Jinghua ere Do as Infinity talde japoniarrak nabarmendu zuen "Shinjitsu no Uta" singlean.

## Erreferentziak

* ↑ (Japonieraz) Wu Ru-Jun's biography up to 2003. .

## Kanpo estekak

* Wu Ru-Jun (jinghuak Shinjitsu no Uta filmean jokatu zuen Beijing-eko opera-musikaria) bere web gune ofizialetik gaur egun duen profila
. Jinghu eta Beijingen opera baten zatiei buruzko informazioa ere ematen du.'
* Zongti Lin-en bloga (Txineraz) Beijing-eko beste opera-musikari baten bloga, Pekingo operari eta jinghuren lezioei buruzko bideoekin.
* Datuak: Q873588
* Multimedia: Jinghu (instrument) / Q873588
# Jingdezhen

Jingdezhen (txinera sinplifikatuz: 景德镇; pinyineraz: Jǐngdézhèn), Jiangxi probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.490.000 biztanle inguru dauzka 2006ko erroldaren arabera eta 5.246 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Jingdezhen hiriaren mugakideak honakoak dira: Shangrao ekialde, mendebalde eta hegoaldean, eta Anhui probintzia iparraldean.

## Banaketa administratiboa

* Zhushan Barrutia (珠山区 Zhūshān Qū)
* Changjiang Barrutia (昌江区 Chāngjiāng Qū)
* Leping Hiria (乐平市 Lèpíng Shì)
* Fuliang Konderria (浮梁县 Fúliáng Xiàn)

## Klima

Datu klimatikoak (Jingdezhen) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 10.4 | 12.2 | 16.4 | 22.6 | 26.9 | 30.0 | 33.9 | 34.0 | 30.3 | 24.9 | 19.0 | 13.2 | 22.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.5 | 3.6 | 7.6 | 13.3 | 18.0 | 21.8 | 24.8 | 24.2 | 20.4 | 14.4 | 8.4 | 3.1 | 13.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 81.0 | 116.8 | 179.1 | 239.9 | 269.2 | 312.7 | 189.3 | 133.3 | 72.1 | 71.3 | 63.4 | 49.2 | 1777.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 13.0 | 14.0 | 18.1 | 16.7 | 16.4 | 15.9 | 12.1 | 11.3 | 9.2 | 8.6 | 8.0 | 7.5 | 150.8 |
| Eguzki orduak | 100.0 | 90.2 | 91.3 | 117.1 | 149.5 | 151.0 | 226.7 | 227.6 | 180.7 | 169.9 | 148.2 | 145.3 | 1797.5 |
| Hezetasuna (%) | 78 | 78 | 81 | 80 | 79 | 82 | 78 | 77 | 77 | 75 | 75 | 73 | 77.8 |
| Iturria (1): ||||||||||||||
| Iturria (2): ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Jiangxi probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ http://www.nmc.gov.cn/publish/forecast/AJX/jingdezhen.html National Meteorological Centre of China (tenperatura eta prezipitazio datuak 1953–2007)
* ↑ http://cdc.cma.gov.cn/shuju/search1.jsp?dsid=SURF_CLI_CHN_MUL_MMON_19712000_CES&tpcat=SURF&type=table&pageid=3 China Meteorological Administration (besteak, 1971–2000)

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Jingdezhen hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q34405
* Multimedia: Jingdezhen / Q34405
# Jing konderria

Jing konderria Txinako Herri Errepublikako hainbat tokiren izena izan daiteke:
* Jing konderria, Anhui probintziako Xuancheng hiriko konderria.
* Jing konderria, Hubei probintziako Hengshui hiriko konderria.
# Jingdezhen aireportua

Jingdezhen Aireportua (txineraz: 景德镇机场), (NAGE: JDZ, NAZE: ZSJD), Txinako Herri Errepublikako Jiangxi probintziako Jingdezhen hirian dago.

## Hegaldiak

* Air China (Beijing-Capital)
* Shenzhen Airlines (Shanghai-Hongqiao, Shenzhen)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2235470
* Multimedia: Jingdezhen Airport / Q2235470
# Jinggang mendiak

Jinggang mendiak (txinera tradizionalez: 井冈山; pinyinez: Jǐnggāngshān) hego-ekialdeko Txinako mendikatea da, Ninggang, Yongxing, Suichuan eta Lingxian konderrietan dagoena.
Mendirik altuena 2.120 metro ditu. Bertan Askapenerako Herri Armadaren aurrekaria zen Armada Gorria jaio zenez, "Txinatar Iraultzaren sehaska" du ezizena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1326780
* Multimedia: Jinggang Mountains / Q1326780
# Jinghai konderria

Jinghai Konderria (Txinera sinplifikatuz: 静海县; pinyineraz: Jìnghǎi Xiàn), Tianjin osatzen duten erdigunearen inguruko konderrietako bat da. 2008ko erroldaren arabera, 520.000 biztanle eta 1.476 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena

Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Xiqing Barrutia iparraldean, Hebei probintzia mendebalde eta hegoaldean, eta Dagang Barrutia ekialdean.

## Ikus, gainera

* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Jinghai Konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1362013
* Multimedia: Jinghai, Tianjin / Q1362013
# Jinggangshan aireportua

Jinggangshan Aireportua (txineraz: ﻿ / 26.855135; 114.732993 井冈山机场), (NAGE: JGS, NAZE: ZSJA), Txinako Herri Errepublikako Jiangxi probintziako Ji'an hirian dago.

## Hegaldiak

* Air China (Beijing-Capital)
* China Express Airlines (Hangzhou, Xiamen)
* Shanghai Airlines (Shanghai-Hongqiao, Shenzhen)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1000018
* Multimedia: Jinggangshan Airport / Q1000018
# Ilopangoko aintzira

Ilopangoko aintzira El Salvadorko sumendi jatorriko aintzira bat da, San Salvador hiritik 16 kilometrotara dagoena. 440 metroko garaieran dago eta 72 km²-ko azalera du. Gainera, 230 metroko sakonera du.
Galdara, VI. mendean gertaturiko leherketa baten ondorioz sortu zen. Oso ur atseginak ditu, arrantza, bela eta beste kirolak praktikatzeko aproposak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14638420
* Multimedia: Ilopango Caldera / Q14638420
# Ilorin

Ilorin Nigeriako mendebaldeko hiria da Kwara estatuko hiriburua da. Ibadan hiriaren iparraldean dago. 2012ko zenbatespenaren arabera, 1.151.986 biztanle zituen.
Unibertsitatea eta aireportua ditu. Kakaoa lantzen da batez ere, eta ekoizpen horren salerosketa-gune nagusi da. Janari-industria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q587085
* Multimedia: Ilorin / Q587085
# Ilona Slupianek

Ilona Schoknecht-Slupianek (Alemaniako Errepublika Demokratikoa, 1956ko irailaren 24a) atleta alemaniarra izan zen, pisu jaurtiketako proban espezializatua, 1983an munduko txapeldun eta Moskuko txapeldun olinpikoa 1980an.

## Kirol ibilbidea

Demminen jaioa, Ekialdeko Alemaniako Bezirk Neubrandenburgon, Ilona Schoknecht bezala bosgarren amaitu zuen 1976ko Montrealgo Olinpiar Jokoetan 20.54m.rekin. 1977an, deskalifikatu egin zuten, Helsinkiko Europako Kopako bileran estereotipo anabolikoengatik positibo eman ondoren, non bere gertaera 21.20ko superlatibo batekin menderatu zuen.
Nazioarteko atletismo Federazioak 12 hilabetez bertan behera utzi zuen Slupianek, 1978ko Europako txapelketak baino bi egun lehenago Pragan amaitu zen zigorra. IAAFek espero zuenaren alderantzian, Ekialdeko Alemaniara bidaliz, esan nahi zuen libre zela esteroide anabolikoekin oztoporik gabe entrenatzeko, nahi bazuen, eta urrezko beste domina bat lortzeko lehian hasteko. Orain, Ilona Slupianek bezala lehiatuz, urrezko domina irabazi zuen Pragan, 21.41m.ko mailarekin. 1979an Europako Indoor titulua irabazten jarraitu zuen, ondoren Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuelarik. Hurrengo urteetan urrea lortu zuen Europako Indoor Championships 1981ean eta Europako Championships 1982an, ondoren brontzezko domina 1983ko Munduko Txapelketan.
1984an ezkondu zen Hartmut Briesenick putter tiroz. Ilona Briesenick bezala lehiatzen, bere azken domina handia irabazi zuen 1987ko Munduko Indoor Championships txapelketan zilarra irabaziz.
1976tik 1986 arte, FDJko diputatu izan zen Ekialdeko Alemaniako legebiltzarrean. Hirugarren aldiz 2008an ezkondu zen, eta 2013an Italian bizi da. Alaba bat izan zuen Briesenickekin.

## Erreferentziak

* ↑ Schoknecht-Slupian, Ilona..
* ↑ (Alemanez) «Hartmut Briesenick: DDR-Kugelstoßer tot mit 63» bild.de 2013-03-13 (Noiz kontsultatua: 2022-02-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57979
* Multimedia: Ilona Slupianek / Q57979
# Ilona eta Judit Gófitz

Ilona eta Judit Gófitz (hungarieraz: Gófitz Ilona és Judit; Szőny, 1701eko urriaren 19a – Presburg, 1723ko otsailaren 8a), Szőnyko ahizpak, Hungariar ahizpak edo Helen eta Judith Szőnykoak bezala ere ezagunak, hungariar biki siamdar pigopagoak izan ziren. Medikuek aztertu zituzten eta Europa osoan erakutsi zituzten. Bederatzi urte zituztela, Presburgeko Santa Urtsula komentura joan ziren eta han bizitza osoa eman zuten. 1723ko otsailaren 8an hil ziren, lehenik Judit eta ordu batzuk geroago Ilona.
Alexander Popek ikusi zituen Londresen eta poema bat eskaini zien.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Van der Weiden, Robin M. F. «Disclosure of an unknown portrait of the Hungarian conjoined twin sisters Helen and Judith (1701–23)» Journal of Medical Biography 16 (3): 173-174. 2008-08-01.
* ↑ (Hungarieraz) Oláh, Róbert. «A szőnyi ikrek» Református Kollégium Nagykönyvtára 2013-07-15 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-08-19) (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).
* 1 2 3 (Ingelesez) «The Hungarian Sisters» KickassFacts 2012-08-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).
* ↑ (Ingelesez) Simpson, James V. (1869). «A Lecture On The Siamese And Other Viable United Twins» The British Medical Journal 1 (428): 229-233. (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).
* ↑ (Ingelesez) Miss Cellania. «10 Stories of Conjoined Twins» Mental Floss 2014-02-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).
* ↑ (Ingelesez) «The Hungarian Sisters, Helen and Judith» Sideshow World (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).
* 1 2 (Ingelesez) Curzon, Catherine. «A Tale of Conjoined Twins» A Covent Garden Gilflurt's Guide to Life 2014-10-19.
* ↑ (Ingelesez) Huang, Yunte. (2018). Inseparable: The Original Siamese Twins and Their Rendezvous with American History. Liveright Publishing, 21 or. ISBN 9780871404473. (Noiz kontsultatua: 2024-07-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12727515
* Multimedia: Helen and Judith of Szony / Q12727515
# Ilota

Ilotak (antzinako grezieraz: Εἵλωτες, Heílôtes) Aintzinako Espartan jatorriz Lakonia eta Mesenia eskualdeetakoak ziren askatasunik gabeko pertsonak ziren. Euren izaera Antzinaroan ere eztabaidatze zen: Kritiasen arabera, "dudarik gabeko esklabu" ziren, baina Polluxen arabera "gizon askeen eta esklabuen arteko" estatus bat zuten. Lurrari lotuak, batez ere nekazaritzan egiten zuten lan, eta gehiengo ziren bizi ziren lurraldean, beraz jaten ematen zioten Espartako hiritarrei.
Iloten proportzioa Espartako hiritarrekin adleratuta Espartako estatuaren historian zehar aldakorra izan da. Herodotoren arabera zazpi ilota zeuden espartar bakoitzarentzat Plateako guduaren garaian (K. a. 479). Beraz ilotak ez matxinatzea zen espartarrentzat kezka iturririk nagusiena. Ilotek ohikoa zituzten tratu-txarrak, umiliazioa eta baita sarraskia ere: udazken guztietan espartarren iloten aurkako gerra deklaratzen zuten eta horrela Krypteiako kide batek hil zitzakeen erritual batean inongo arrisku eta ondoriorik gabe. Matxinadak eta iloten bizitza hobetzeko saiakerak ohikoa ziren, adibidez Zinadonen konspirazioan gertatu zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q462484
* Multimedia: Helots / Q462484
# Ilona Staller

Ilona Staller (Budapest, 1951), Cicciolina (loditxo samarra, italieraz) izenaz ezaguna, Hungarian jaio eta Italian karrera egin duen porno aktorea, politikaria eta abeslaria da.
1987tik 1992ra diputatua izan zen Italiako parlamentua, lehenbizi Italiako Alderdi Erradikalaren izenean, eta gero berak sortutako Partito dell'Amore edo Maitasunaren Alderdiarekin.
1990eko hamarkadan Jeff Koons artista estatubatuarrarekin ezkondua egon zen, eta haren zenbait artelanetan agertzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49941
* Multimedia: Ilona Staller / Q49941
# Ilopango

Ilopango El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 34.6 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 103862 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1659066
* Multimedia: Ilopango / Q1659066
# Ilokanerazko Wikipedia

Ilokanerazko Wikipedia Wikipediaren ilokanerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 2.351 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 148.a zen.

## Kanpo estekak

* Ilokanerazko Wikipedia
* Datuak: Q8563685
* Multimedia: Ilocano Wikipedia / Q8563685
# Joan Miró fundazioa

Joan Miró fundazioa Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen fundazio bat da. 1968an Joan Miró artistak berak izan zuen fundazio hau sortzeko burutazioa, bere artelanak ahal bezain jende gehienak ikus zitzan. Ofizialki 1975ean eratu zen.

## Kanpo estekak

* Joan Miró fundazioaren webgunea
* Datuak: Q867072
* Multimedia: Fundació Joan Miró / Q867072
# Joan Miró parkea

Joan Miró parkea, antzina Hiltegiaren parkea, katalanez: Parc de Joan Miró edo Parc de l'Escorxador, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hiri-parke bat da. Eixample barrutian dago, Las Arenas merkatal-gunearen alboan.
Izena Joan Miró kataluniar margolari surrealistaren omenez darama. Gainera, Miróren Dona i Ocell ("Emakumea eta Txoria") eskultura ezaguna ere bertan dago ikusgai.
1983ko maiatzaren 12an inauguratu zen, aurrez Antoni Solanas, Màrius Quintana, Beth Galí eta Andreu Arriolak diseinatua. 2006an Beth Galí, Jaume Benavent, Andrés Rodríguez eta Rüdiger Würthek zaharberritu zuten, lurrazpiko aparkalekua eta ur-biltegiak gehitzeaz gain, berdegunea berregokituz.

## Ikus, gainera

* Dona i Ocell
* Datuak: Q3363840
* Multimedia: Parc de Joan Miró / Q3363840