OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alberto II.a Belgikakoa

Alberto II.a Belgikakoa (Stuyvenberg jauregian, Brusela, 1934ko ekainaren 6a) belgikarren erregea izan zen 1993tik 2013an abdikatu zuen arte.

## Bizitza

Leopoldo III.a erregearen eta Astrid erreginaren bigarren semea izan zen. Genevan eta Bruselan hezi zuten. Bigarren Mundu Gerran, bera eta bere familia Alemaniara deportatu zituzten. 1953an Belgikako gudarostean sartu eta bertako itsas armadan egin zuen soldadutza. Besteak beste, Belgikako senatari, Gurutze Gorriko lehendakari eta Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kide izan zen.
1993ko abuztuaren 9an, haren anaia Baudouin erregea hil ondoren, Belgikako errege bihurtu zen. 2013an uko egin zion koroari Filipe semearen faboretan.

## Ezkontzak eta seme-alabak

1959ko uztailaren 2an, Donna Paola Ruffo di Calabria italiar printzesarekin ezkondu zen; 1937an jaioa, Fulco Ruffo di Calabria printzearen (Guardia Piemonteseko VI. dukea) eta Luisa Gazelliren (Rossana e di Sebastianoko kondesa) alaba zen. Bikoteak hiru seme-alaba izan zituzten:
* Filipe (Philippe Léopold Louis Marie), Brabanteko dukea, 1960ko apirilaren 15ean jaioa. Mathilde d'Udekem d'Acozekin ezkondu zen eta lau seme-alaba dituzte: Elisabeth printzesa (2001), Belgikako tronuaren oinordekoa; Gabriel printzea (2003), Emmanuel printzea (2005) eta Eléonore printzesa (2008).
* Astrid (Astrid Josephine Charlotte Fabrizzia Elisabeth Paola Marie), 1962ko ekainaren 5ean jaioa. Lorenzo Austria-Estekoa artxidukearen emaztea. Bost seme-alaba dituzte: Amedeo (1986), Maria Laura (1988), Joachim (1991), Luisa Maria (1995) eta Laetitia Maria (2003).
* Laurent (Laurent Benoït Baudouin Marie), 1963ko urriaren 19an jaioa. Claire Coombsekin ezkondu zen 2003an, eta hiru seme-alaba dauzkate: Louise Sophie (2004) eta Nicolas Casimir eta Aymeric Auguste bikiak (2005).
Paola erreginari buruzko biografia bat idatzi zuen Mario Danneel kazetariak 1999an. Horren arabera, erregeak ezkontzatik kanpoko harreman bat izan zuen Sybille de Selys-Longchamps baronesarekin, eta alaba bat (Delphine Boël) izan zuten elkarrekin. Albertok ez du Delphine alabatzat ezagutu.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Belgium's King Albert II announces abdication. BBC News, 2013/7/3, bbc.com (Noiz kontsultatua: 2019-2-1).
* ↑ Affaire Delphine Boël: le roi Albert II se pourvoit en Cassation. Le Soir, 2019/2/1, lesoir.be (Noiz kontsultatua: 2019-2-1).

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) (Frantsesez) (Alemanez) (Ingelesez) Belgikako monarkiaren webgune ofiziala, monarchie.be
* Datuak: Q3911
* Multimedia: Albert II of Belgium / Q3911
# Alberto I.a Belgikakoa

Alberto I.a Belgikakoa (Brusela, 1875eko apirilaren 8a - Marche-les-Dames, Namur, Belgika, 1934ko otsailaren 17a) belgikarren erregea izan zen 1909-1934 bitartean.

## Bizitza

Filipe Flandesko kondearen eta Marie Hohenzollern-Sigmaringengoaren semea, eta Leopoldo I.a Belgikakoaren biloba zen. 1900ean, Elisabet Bavariakoarekin ezkondu zen. 1909ko abenduaren 17an, Leopoldo II.a erregea hil ondoren, Belgikako tronua oinordetu zuen. Armadako buru gorena izan zen, eta berak zuzendu zituen belgikar tropak Lehen Mundu Gerran; ospe handia eman zion horrek.
Kirolzale handia izaki, mendi igoera batean hil zen 1934an, istripu baten ondorioz. Laekengo elizako (Brusela) errege-panteoian lurperatu zuten. Haren seme Leopoldo izan zen ondorengoa.

## Ezkontza eta seme-alabak

1900eko urriaren 2an, Elisabet Bavariakoa dukesarekin ezkondu zen Bavarian. Karl-Theodor Bavariako dukearen eta Maria Josefa Portugalgoaren alaba zen Elisabet. Hiru seme-alaba izan zituzten
* Leopoldo, belgikarren erregea 1934-1951 bitartean. 1901eko azaroaren 3an jaio eta 1983ko irailaren 25ean hil zen Woluwe-Saint-Lamberten.
* Karlos, Flandeseko kondea, Belgikako printzea, Belgikako erregeordea; Bruselan jaio zen 1903ko urriaren 10ean, eta Ostenden hil zen 1983ko ekainaren 1ean.
* Maria Josefa, Belgikako printzesa; Ostenden jaio zen 1906ko abuztuaren 4an. Erroman ezkondu zen 1930eko urtarrilaren 8an Humberto Nikolas Tomasso Piemonteko printzearekin, gerora, Humberto II.a Italiakoa izan zena. Maria Josefa 2001eko urtarrilaren 27an hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo loturak

* (Nederlanderaz) (Frantsesez) (Alemanez) (Ingelesez) Belgikako monarkiaren webgune ofiziala, monarchie.be
* Datuak: Q55008046
* Multimedia: Albert I of Belgium / Q55008046
# Alberto Iglesias

Alberto Iglesias Fernández-Berridi (Donostia, 1955eko urriaren 21a) euskal musikagilea da. Batez ere emankorra da haren ibilbidea zinema arloan, soinu-banda egile moduan. Hainbat sari lortu du bere lanarekin.
Bereziki Julio Medem eta Pedro Almodóvar zuzendariekin lan egin du, eta oihartzun handia eduki duten pelikulen soinu-banden artean "The Constant Gardener"-ena dago.

## Biografia

Arreba Cristina Iglesias (1956-) eskultorea du eta irakaslea Francisco Escudero (1912-2002) euskal musikagilea zuen. 1980ko hamarkadan Bartzelonan zebilen musika elektronikoari ekiten. Hortik aurrera zinemarako musikari ekin dio.

## Filmagintza hautatua

* 2011 - Tinker Tailor Soldier Spy, Tomas Aldredsonek zuzenduta.
* 2008 - The Argentine, Steven Soderberghek zuzenduta.
* 2008 - Guerrilla, Steven Soderberghek zuzenduta.
* 2007 - The Kite Runner, Marc Forsterrek zuzenduta.
* 2006 - Volver, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 2005 - The Constant Gardener, Fernando Meirellesek zuzenduta.
* 2004 - La mala educación, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 2003 - Comandante, Oliver Stonek zuzenduta.
* 2001 - Lucía y el sexo, Julio Medemek zuzenduta.
* 2002 - Hable con ella, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 1999 - Todo sobre mi madre, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 1998 - Los amantes del círculo polar, Julio Medemek zuzenduta.
* 1997 - La camarera del Titanic, Bigas Lunak zuzenduta.
* 1997 - Carne trémula, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 1996 - Tierra, Julio Medemek zuzenduta.
* 1996 - Pasajes, Daniel Calparsorok zuzenduta.
* 1995 - La flor de mi secreto, Pedro Almodóvarrek zuzenduta.
* 1993 - Dispara, Carlos Saurak zuzenduta.
* 1993 - La ardilla roja, Julio Medemek zuzenduta.
* 1992 - Behiak, Julio Medemek zuzenduta.

## Sariak

* 2017- Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina (Espainiako Kultura Ministerioa)
Hirutan izan da jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria lortzeko hautagaia:
| Urtea | Filma | 2011 | Tinker Tailor Soldier Spy |
| 2007 | The Kite Runner |
| 2005 | The Constant Gardener |
Jatorrizko musika onenaren Goya Saria, berriz, hamar aldiz lortu ditu:
| Urtea | Filma |
| 2011 | La piel que habito |
| 2010 | También la lluvia |
| 2009 | Los abrazos rotos |
| 2006 | Volver |
| 2002 | Hable con ella |
| 2001 | Lucía y el sexo |
| 1999 | Todo sobre mi madre |
| 1998 | Los amantes del círculo polar |
| 1996 | Tierra |
| 1993 | La ardilla roja |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) (Noiz kontsultatua: 2017.12.22).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko zinema
* Zerrenda:Donostiar ospetsuak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q335515
* Multimedia: Alberto Iglesias / Q335515
# Amarok

Amarok (lehenago amaroK deitua) Unix sistemetarako musika erreproduzigailu bat da, KDE mahaigainerako garatua, nahiz eta beste mahaigain batzuetan ere funtzionatzen duen. Hala ere Amarok ez da KDE proiektuaren parte.

## Historia

Proiektua Mark Kretschmannek hasi zuen XMMS hobetzeko asmoz, honen erabilgarritasun arazoak zirela eta. Hasierako amaroK Midnight Commander moduko bi panel interfaze ideiarekin sortu zen.
Hasierako argitarapenaren ondoren, beste garatzaile batzuk sartu ziren proiektuan.
Amarok 2.0 bertsiotik aurrera, KDE 4ko teknologiak erabiltzen dira, hala nola Phonon soinuarentzako, Solid gailuentzako eta SVG eta Plasma interfazearentzako.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Amarok proiektuaren webgunea
* Datuak: Q185037
* Multimedia: Amarok / Q185037
# Amaroni

Amaroni Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 1.660 biztanle ditu, 9,88 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Amaronik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Girifalco Squillace Vallefiorita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53490
* Multimedia: Amaroni / Q53490
# Amaritu

Amaritu, Araba topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala da eta ez dago Gasteiztik urruti, baina ingurune bakartia dirudi, basatia. Artadiak estaltzen du ia gehiena eta lur-azala urratuta dauka han-hemenka, baina ibiltzeko leku erosoa da, bide ugarik zeharkatzen baitute baso lehor hori.
Mendialdea mendebaldera luzatzen da, Armikelo eta Arrato aldera, eta igoera arin eta errazeko mendiak direnez, neke handirik gabe heldu daiteke haietara ere, inongo zailtasunik gabe.
Ibilbide ederra egin daiteke, esaterako, Apodakatik abiatu, Amaritu (erpin geodesikoa, buzoia), Armikelo (buzoia), Arrato (erpin geodesikoa, buzoia) eta Arratobetik (buzoia, ermita) pasa eta Letona aldetik itzuliz.

## Kanpo estekak

Amaritu, http://www.euskal-herria.org/.
# Amarna Miller

Amarna Miller, benetako izenez Marina, (Madril, 1990eko urriaren 29a - ) espainiar aktore porno ohia da. Gaur egun, bere burua eduki digital eta sormen estrategikoko sortzaile bezala definitzen du, ekintzaile feminista bezala arituz, hitzaldiak emanez eta sexu langileen eskubideen aldeko artikulu eta gidak idatziz. Bere izen artistikoa Amarna izeneko Nilo ibaiaren ekialdeko eskualde baten eta Henry Miller idazlearen arteko konbinazio bat da.
* Datuak: Q20747897
* Multimedia: Amarna Miller / Q20747897
# Amarnako eskutitzak

Amarnako eskutitzak (baita Amarnako korrespondentzia edo Amarnako taulak ere) artxibaturiko buztinezko taulen bilduma da, Inperio Berriaren garaiko egiptoar administrazioaren eta Kanaanen eta Amurrun zituen ordezkarien arteko mezu diplomatikoez osaturik. Eskutitzak Akenaton (K.a. 1350 – 1330) faraoiak sortutako Amarna hirian topatu zituzten. Nahiko bitxiak dira, egiptoeraz baino akadierazko idazkera kuneiformeaz idatzita daudelako. Guztira 382 topatu dituzte, eta hogeita hamar urteko denboraldia hartzen dute barne.
Oso agiri inportanteak dira Biblia eta hizkuntza semitikoak ezagutzeko, akadieraz idatzi arren egileek tokiko hizkuntza eta kulturen berriak ematen baitizkigute.

## Erreferentziak

* ↑ Moran, William L.. (1992). The Amarna Letters. Baltimore: Johns Hopkins University Press, xiv or. ISBN 0-8018-4251-4..
* ↑ F.M.T. de Liagre Böhl. (1909). Die Sprache der Amarnabriefe, mit besonderer Berücksichtigung der Kanaanismen. Leipzig.
* ↑ Dassow, Eva von. (2004). «Canaanite in Cuneiform» (pdf) Journal of the American Oriental Society 124 (4): 641–674..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235502
* Multimedia: Amarna letters / Q235502
# Amaro Pargo

Amaro Rodríguez Felipe y Tejera Machado, Amaro Pargo izenarekin ezagutua (San Cristóbal de La Laguna, Tenerife, 1678 maiatzaren 3a - ib., 1747ko urriaren 4a), Espainiako kortsario bat izan zen.
Bere gaztaroa Kanarietan egin zituen pirateria ekintzekin lotuta egon zen. Espainiar Ameriketan salerosketan ibili zen hainbat itsasontzirekin eta merkatalgai anitzekin. Besteak beste azukre kanabera saldu eta erosi zuenKaribean zehar, baita Amerikan eta Kanariar uharteetan ere. Denbora aurrera joan ahala, Kanarietako gizonik aberatsena bihurtu zen.
María de Jesús de León Bello Delgado mojarekin adiskidetasun handia izan zuen. Adiskidetasun honen ondorioz, karitatezko obrak burutu zituen behartsuen artean, batez ere Tenerifeko uhartean.
1725 urtean, Amaro Pargok hidalgo (noble) titulua eskuratu zuen. 1747ko urriaren 4an hil zen bere jaioterrian eta Santo Domingo elizan lurperatua izan zen.
Amaro Pargok bere garaian Bizarbeltz eta Francis Drakek izan zuten ospe bera lortu zuen. 2013an, zientzialari frantziar batzuek bere hilobia zabaldu, bere hezurrak ikertu eta bere aurpegia berreraiki zuten, besteak beste.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Amaro Pargo
* ↑ (Gaztelaniaz) «Una empresa de videojuegos exhuma los huesos del corsario Amaro Pargo» La Opinión de Tenerife 2013/11/16.
* Datuak: Q574014
* Multimedia: Amaro Pargo / Q574014
# Amaro

Amaro Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. 851 biztanle ditu, 33,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Amarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cavazzo Carnico Moggio Udinese Tolmezzo Venzone

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53213
* Multimedia: Amaro (Italy) / Q53213
# Amaro del Rosal

Amaro del Rosal Díaz (Aviles, Asturias, 1904ko abenduaren 29a - Madril, 1991ko otsailaren 5a) espainiar sindikalista eta idazlea izan zen.
1920rako Gazteria Sozialistetako kide zen, ideologia komunista zuen Ehun Umeen Taldea zeritzan taldekoa. Espainiako Alderdi Sozialistan sartu zenerako (1933), UGT sindikatuko aspaldiko kidea zen. Bere alderdiaren barruan, Francisco Largo Caballerori jarraituz, Ezker Sozialismoa izeneko joeraren alde egin zuen, Julián Besteiroren talde sozialdemokrataren aurka. 1934an kartzelan sartu zuten, Asturiasko mugimendu iraultzailea piztu zenean, UGTko batzorde nazionalean parte hartzeagatik. Han, Santiago Carrillo ezagutu zuen, eta elkarrekin jardun zuten Ezker Sozialismoa edukiz hornitzen. 1936an, Frente Popularraren garaipenaren ondoren, kartzelatik atera zenean, Largo Caballeroren mugimenduari atxiki zitzaion. Urtebete geroago, ordea, haren aurkako korronte kritikoa sortu zuen, erradikalismo faltsua leporatzen baitzion. Espainiako Gerra Zibila amaitutakoan, erbesteratu egin behar izan zuen, eta Frantzia, Maroko eta Mexikon bizi izan zen. 1948an Espainiako Alderdi Komunistan sartu zen, UGTko kide izateari utzi gabe. Erbesteko aldian langileen mugimendua aztertu zuen, eta azterketa horren emaitza dira ondorengo liburuok: Los congresos obreros internacionales del siglo XIX (1953, XIX. mendeko nazioarteko langileen batzarrak), Los congresos obreros internacionales del siglo XX (1963, XX. mendeko nazioarteko langileen batzarrak), eta La violencia: enfermedad del anarquismo (1976, Indarkeria: anarkismoaren gaitza). 1977tik 1978ra bitartean, Historia de la UGT (UGTren historia) bildumaren hiru aleak argitaratu zituen. 1976an, Espainiara itzulirik, Alderdi Sozialistako Pablo Iglesias Fundazioarekin elkarlanean aritu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253316
* Multimedia: Amaro del Rosal / Q12253316
# Alpay Özalan

Alpay Özalan (1973ko maiatzaren 29a - ) Turkiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala

Turkiako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1995 | 12 | 1 |
| 1996 | 13 | 0 |
| 1997 | 5 | 0 |
| 1998 | 5 | 0 |
| 1999 | 7 | 0 |
| 2000 | 5 | 0 |
| 2001 | 11 | 3 |
| 2002 | 11 | 0 |
| 2003 | 12 | 0 |
| 2004 | 0 | 0 |
| 2005 | 6 | 0 |
| Guztira | 87 | 4 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q435749
* Multimedia: Alpay Özalan / Q435749
# Alpe Peninoak

Alpe Peninoak edo Valaisko Alpeak (frantsesez: Alpes Pennines edo Alpes valaisannes; latinez: Alpes Poeninae) mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Suitzako Valais eta Italiako Piemonte eta Aostako haranean dagoena. Tontorrik altuena Monte Rosa da.

## Mendiak

| Izena | Altuera (m.) |
| Monte Rosa | 4.638 |
| Ostspitze | 4.632 |
| Grenzgipfel | 4,618 |
| Nordend | 4,609 |
| Zumsteinspitze | 4,563 |
| Signalkuppe | 4,554 |
| Dom | 4,545 |
| Lyskamm | 4,538 |
| Weisshorn | 4,506 |
| Täschhorn | 4,491 |
| Matterhorn | 4,478 |
| Parrotspitze | 4,432 |
| Dent Blanche | 4,364 |
| Nadelhorn | 4,327 |
| Grand Combin | 4,314 |
| Lenzspitze | 4,294 |
| Stecknadelhorn | 4,241 |
| Castor | 4,230 |
| Zinalrothorn | 4,223 |
| Hohberghorn | 4,219 |
| Alphubel | 4,206 |
| Rimpfischhorn | 4,199 |
| Strahlhorn | 4,191 |
| Dent d'Hérens | 4,171 |
| Breithorn | 4,164 |
| Bishorn | 4,153 |
| Pollux | 4,092 |
| Ober Gabelhorn | 4,073 |
| Dürrenhorn | 4,035 |
| Allalinhorn | 4,027 |
| Weissmies | 4,031 |
| Lagginhorn | 4,010 |
| Fletschhorn | 3,993 |
| Adlerhorn | 3,988 |
| Schalihorn | 3,974 |
| Jägerhorn | 3,970 |
| Grand Cornier | 3,962 |
| Ulrichshorn | 3,925 |
| Wellenkuppe | 3,903 |
| Feechopf | 3,888 |
| Klein Matterhorn | 3,883 |
| Pointe du Mountet | 3,877 |
| La Ruinette | 3,879 |
| Izena | Altuera (m.) |
| Mont Blanc de Cheilon | 3,870 |
| Bouquetins | 3,838 |
| Brunegghorn | 3,833 |
| Tour de Boussine | 3,833 |
| Cima di Jazzi | 3,818 |
| Balfrin | 3,802 |
| Pigne d'Arolla | 3,796 |
| Mont Vélan | 3,765 |
| Tête Blanche | 3,750 |
| L'Évêque | 3,738 |
| Le Pleureur | 3,706 |
| Aiguille de la Tsa | 3,668 |
| Besso | 3,667 |
| Mont Collon | 3,637 |
| Les Diablons | 3,605 |
| Mont Gelé | 3,517 |
| Becca di Luseney (Pic de Luseney) | 3,506 |
| Château des Dames | 3,489 |
| Grand Tournalin | 3,379 |
| Rosablanche | 3,348 |
| Mont Avril | 3,341 |
| Grande Rochère | 3,326 |
| Corno Bianco | 3,320 |
| Testa Grigia (Tête grise, Grauhaupt) | 3,315 |
| Sasseneire | 3,259 |
| Grand Golliat | 3,240 |
| Pizzo Bianco | 3,216 |
| Latelhorn | 3,207 |
| Schwarzhorn | 3,204 |
| Gornergrat | 3,136 |
| Frilihorn | 3,124 |
| Mont Nery | 3,070 |
| Bella Tola | 3,028 |
| Monte Tagliaferro | 2,964 |
| Riffelhorn | 2,931 |
| Cima di Bo | 2,556 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1270
* Multimedia: Pennine Alps / Q1270
* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
# Alpe Poenninae

Alpe Poenninae Erromatar Inperioko Alpeetako probintzia bat zen, egungo Frantzia eta Italian artean kokaturik. Alpeetako igarobideak gordetzea zen bere betebehar nagusia. Izan ere, Hanibalek hemendik zeharkatu omen zituen. Hori zela eta, izen hori jaso zuten, erromatarrek "poeni" deitzen baitzieten kartagotarrei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q660100
# Alpe d'Huez

Alpe d'Huez (okzitanieraz: L'Aup d'Ueis) Frantziako Alpeetan dagoen mendi bat da. Mendi honetan dagoen izen bereko eski-estazioa 1930an eraiki zen. Mendate honek mundu mailan ospe handia baldin badu, Frantziako Tourra sarritan bertako mendatetik iragateari zor dio.

## Iruditegia

* Alpe d'Huez Frantziako Tourraren iritsieran.
* Udaldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214364
* Multimedia: Alpe d'Huez / Q214364
# Alpaugh (Kalifornia)

Alpaugh Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 871 biztanle ditu, 2,603083 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tulare konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q742631
# Alpaïs Cudotekoa

Alpaïs bedeinkatua (Alpaida, Alpaidis) Cudotekoa (c. 1150 - 1211) Eliza katolikoan ohoretua izan zen. Cudoteko nekazari familia batean jaio zen, Senseko elizbarrutian, eta gazte zelarik legenarrak jo zuen. Bere bizitza ca. 1180an Petri izeneko inguruko orden zistertarreko monasterioko monjeak idatzi zuen.
Janaria ukatu eta denbora luzez bere elikagai bakartzat eukaristia izan zuen. Alpaïsi buruzko istorioetako batek dionez, Cudoteko prioreak txerri puskak eraman zizkion hauek miazteko. Ikaratuta, puskak distrituko emakume zahar bati, bera baino txiroagoa zena, eman zizkion.
Bere kultua Pio IX.ak konfirmatu zuen 1874an.

## Erreferentziak

* ↑ Medieval Writings on Secular Women. , 54-57 or. ISBN 9780141439914..
* ↑ Caroline Walker Bynum, Holy Feast and Holy Fast: The Religious Significance of Food to Medieval Women (Berkeley: University of California, Berkeley Press, 1987), 134.
* Datuak: Q273335
* Multimedia: Alpais / Q273335
# Alpe Cottiae

Alpe Cottiae Erromatar Inperioko Alpeetako probintzia bat zen, egungo Frantzia eta Italian artean kokaturik. Alpeetako igarobideak gordetzea zen bere betebehar nagusia.
Alpes Cottiae probintziako hainbat kolonia:
* Ocelum (Lesseau)
* Segusio (Susa) (hiriburua)
* Scingomagus (Exilles)
* Caesao (Cesana Torinese)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623322
# Alpe Garaiak

Alpe Garaiak (frantsesez Hautes-Alpes, okzitanieraz Aups Nautas) Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdeko departamendua da (05).
Prefektura Gap hirian dago.
Mugakide ditu Proventza Garaiko Alpeak, Drôme, Isère eta Savoia departamenduak eta Italia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3125
* Multimedia: Hautes-Alpes / Q3125
* ↑ Euskaltzaindia. 36. araua: Frantziako Errepublikako eskualde- departamendu- eta hiriburu-izenak. .
# Alpe Maritimoak

Alpe Maritimoak (latinez: Alpes Maritimae) Erromatar Inperioko Alpeetako probintzia bat zen, egungo Frantzia eta Italian artean kokaturik. Alpeetako igarobideak gordetzea zen bere betebehar nagusia. Oktavianok fundaturik, Cenemelum zuen hiriburua, egungo Cimiez, Frantziako Niza hirian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309270
* Multimedia: Alpes Maritimae / Q309270
# Amarradura

Nautikan, amarradura soka bat lotzea da.
Amarratu aditza erabiltzen dute, batez ere, maniobra irmo egiteko egintza adierazteko. Horretarako, sokekin hainbat bira ematen dira baina korapilorik gabe; izan ere, marruskadura nahikoa da korrika ez egiteko, eta horrela, komeni denean, azkar jaisteko moduan daude.
Hala esaten zaio, halaber, ontzia portuan edo edozein ainguratokitan, gutxienez bi ainguraren eta kate edo kableren bidez, lotzeko ekintzari.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2841269
# Ander Garitano

Ander Garitano Urkizu (Derio, Bizkaia, 1969ko otsailaren 28a) euskal herritar futbolari eta entrenatzaile ohia da. Erdilari lanetan aritzen zen, ezkerrean edo erdialdetik. Anaiak Angel Garitano eta Jesús María Garitano futbolean aritu ziren ere.
Ander Garitano Bilboko Athletic-en hasi zen jolasten, behe kategorietan eta 1987an lehen taldearekin egin zuen debuta. Athletic-en 9 denboraldi egin zituen eta 1995ean Real Zaragoza futbol taldera egiten du alde. Bertan beste 6 denboraldi egin zituen, tartean 2001eko Espainiako Errege Kopa irabaziz. 2002an futbolari izateari utzi eta Zaragozan jarraitzen du entrenatzaile behe kategorietan. 2008ko urtarrilaren 14an Zaragoza futbol taldeko entrenatzaile izendatua izan zen. Handik astebetera, kargua utzi egiten du arrazoi pertsonalak argudiatuta.

## Kirol Ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Bilbao Athletic | 2. | 1985/86 | 4 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 4 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1986/87 | 34 | 4 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 35 | 4 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1987/88 | 27 | 9 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 27 | 9 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 1988/89 | 2 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 2 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 67 | 15 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 68 | 15 |
| Athletic | 1. | 1987/88 | 2 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Athletic | 1. | 1988/89 | 23 | 4 | 4 | 0 | - | - | 2 | 0 | - | - | 29 | 4 |
| Athletic | 1. | 1989/90 | 36 | 5 | 4 | 2 | - | - | - | - | - | - | 40 | 7 |
| Athletic | 1. | 1990/91 | 30 | 4 | 5 | 2 | - | - | - | - | - | - | 35 | 6 |
| Athletic | 1. | 1991/92 | 29 | 7 | 7 | 3 | - | - | - | - | - | - | 36 | 10 |
| Athletic | 1. | 1992/93 | 27 | 3 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 29 | 3 |
| Athletic | 1. | 1993/94 | 26 | 6 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 29 | 6 |
| Athletic | 1. | 1994/95 | 35 | 4 | 3 | 0 | - | - | 6 | 0 | - | - | 44 | 4 |
| Athletic | 1. | 1995/96 | 26 | 2 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | 31 | 2 |
| Athletic | Denera | Denera | 234 | 35 | 33 | 7 | - | - | 8 | 0 | - | - | 275 | 42 |
| Zaragoza | 1. | 1996/97 | 37 | 3 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 40 | 3 |
| Zaragoza | 1. | 1997/98 | 18 | 7 | 5 | 3 | - | - | - | - | - | - | 23 | 10 |
| Zaragoza | 1. | 1998/99 | 19 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 20 | 1 |
| Zaragoza | 1. | 1999/00 | 30 | 4 | 5 | 1 | - | - | - | - | - | - | 35 | 5 |
| Zaragoza | 1. | 2000/01 | 19 | 0 | 7 | 0 | - | - | 2 | 0 | - | - | 28 | 0 |
| Zaragoza | 1. | 2001/02 | 24 | 0 | 1 | 0 | - | - | 3 | 0 | 0 | 0 | 28 | 0 |
| Zaragoza | Denera | Denera | 157 | 15 | 22 | 4 | - | - | 5 | 0 | 0 | 0 | 164 | 19 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 438 | 65 | 56 | 11 | - | - | 13 | 0 | 0 | 0 | 507 | 76 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q490518