# Espainiako Vuelta

Espainiako Vuelta :
| Orokortasunak ||
| Kirola | Errepideko txirrindularitza |
| Sorrera | 1935 |
| Ekitaldi kopurua | 79 (urtea: 2024) |
| Aldizkotasuna | urterokoa (Abu) |
| Mota | Itzuli handi |
| translation for raceinfobox_translate index 33 not found | Espainia |
| Antolatzailea | Unipublic |
| Mailak | 2.PT (2005-2010) 2.UWT (2011-) |
| Zirkuitua | UCI World Tour |
| Palmaresa ||
| Azken garailea | Primož Roglič |
| Garaipen gehien lortu duena | Roberto Heras Primož Roglič (4 garaipen) |
| Egungo ekitaldia ||
| azken ekitaldia ikusteko: 2024ko Espainiako Itzulia ||
| | Dokumentazioa |
Espainiako Vuelta (gaztelaniaz eta ofizialki: Vuelta a España, ˈβwelta a esˈpaɲa ahoskatua) Frantziako Tourrra eta Italiako Giroarekin batera itzuli handi bat da. Txirrindulariak hiru astez lehiatzen dira irailean, Espainiako txoko gehienetan, baita Andorran ere.

## Historia

Espainiako Vuelta 1935. urtean ospatu zen, lehenengo aldiz. Lehenengo ekitaldi honetan, 50 lasterkari lehiatu ziren 3411 km-ko ibilbidea egiteko, 14 etapatan, bataz beste 240 km baino gehiago egiteko bakoitzean. Tourra eta Giroaren arrakasta ikusita, Informaciones egunkari espainiarrak itzuli handi bat antolatzea erabaki zuen, Espainian. 1937. urtean, Espainiako Gerra Zibila dela eta, ez zen itzulia ospatu. Ezta 1938, 1939 eta 1940. urteetan ere. Bigarren Mundu Gerra dela eta, 1943 eta 1944ko ekitaldiak ere ez ziren ospatu. 1945. urtean, Ya egunkariak antolatu zuen lasterketa eta hala izan zen 1949ra arte. 1955an, El Correo egunkariak antolakuntzaren ardura hartu zuen arte, ez zen berriro ospatu. 1955an, Bilbotik hasi eta Bilbon amaitu zen, hurrengo bi ekitaldiak bezala. Handik aurrera, urtero ospatu da. Momentu horretatik aurrera, Vuelta apirila eta maiatza artean egin da, eta atzerriko partaidetza handiagoa eta garrantzitsuagoa izan du.
Urte haietan, Bilbon amaitzen zen normalean, baina Donostian eta Madrilen ere amaitu ziren ekitaldi batzuk.
1963. urtean, Jacques Anquetil handiak Vuelta irabazi zuen eta historiako lehena izan zen Italiako Giroa, Frantziako Tourra eta Espainiako Vuelta irabazten.
1979. urtean, Unipublic antolatu zuen Espainiako Vuelta eta orain arte horrela izan da. Urte guztietan ia, Madrilen amaitu da Unipublic-en ardurapean.
1990 urtera arte udaberrian ospatzen zen, baina geroztik Irailean ospatzen da. Vueltako azkenengo etapa, eta beraz itzuli osoaren amaiera, Madrilen egiten da, Paseo de la Castellana etorbidean.
1999 urtean Vueltak lehenengo aldiz igo zuen Angliru mendatea Asturiasen, Europan aurki daitekeen mendi porturik gogorrenetakoa.
Sailkapen orokorreko liderraren elastikoak hainbat kolore izan du historian zehar, 2010etik aurrera elastiko gorri bat izanik. Beste sailkapen txikiagoek, mendiko sariak bezala, ez dute kolore finko bat eta noizbehinka aldatu egiten dira.
* Urteak
* 1935-1936
* 1941
* 1942
* 1945
* 1946-1948
* 1950
* 1955-1976
* 1977
* 1978-1998
* 1999-2009
* 2010-
Garaipen gehien dituzten txirrindulariak Roberto Heras espainiarra eta Primož Roglič esloveniarra dira, launa garaipenekin. 79 ekitalditik (2024), espainiarrek 32 alditan irabazi dute Vuelta.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 1935 | Gustaaf Deloor | Mariano Cañardo | Antoine Dignef |
| 1936 | Gustaaf Deloor | Alfons Deloor | Antonio Bertola |
| 1937-1940 ez zen jokatu Gerra Zibila zela eta ||||
| 1941 | Julián Berrendero | Fermín Trueba | José Jabardo |
| 1942 | Julián Berrendero | Diego Chafer | Francisco Antonio Andrés |
| 1943-1944 ez zen jokatu Bigarren Mundu Gerra zela eta ||||
| 1945 | Delio Rodríguez | Julián Berrendero | Juan Gimeno |
| 1946 | Dalmacio Langarika | Julián Berrendero | Jan Lambrichs |
| 1947 | Edward Van Dijck | Manuel Costa | Delio Rodríguez |
| 1948 | Bernardo Ruiz | Emilio Rodríguez | Bernat Capó |
| 1949 ez zen jokatu ||||
| 1950 | Emilio Rodríguez | Manuel Rodríguez | José Serra Gil |
| 1951-1954 ez zen jokatu ||||
| 1955 | Jean Dotto | Antonio Jiménez Quiles | Raphaël Géminiani |
| 1956 | Angelo Conterno | Jesús Loroño | Raymond Impanis |
| 1957 | Jesús Loroño | Federico Martín Bahamontes | Bernardo Ruiz |
| 1958 | Jean Stablinski | Pasquale Fornara | Fernando Manzaneque |
| 1959 | Antonio Suárez | José Segú | Rik Van Looy |
| 1960 | Frans De Mulder | Armand Desmet | Miguel Pacheco |
| 1961 | Angelino Soler | François Mahé | José Pérez-Francés |
| 1962 | Rudi Altig | José Pérez-Francés | Seamus Elliott |
| 1963 | Jacques Anquetil | Martín Colmenarejo | Miguel Pacheco |
| 1964 | Raymond Poulidor | Luis Otaño | José Pérez-Francés |
| 1965 | Rolf Wolfshohl | Raymond Poulidor | Rik Van Looy |
| 1966 | Francisco Gabika | Eusebio Vélez | Carlos Etxeberria |
| 1967 | Jan Janssen | Jean-Pierre Ducasse | Aurelio González |
| 1968 | Felice Gimondi | José Pérez-Francés | Eusebio Vélez |
| 1969 | Roger Pingeon | Luis Ocaña | Rini Wagtmans |
| 1970 | Luis Ocaña | Agustín Tamames | Herman Van Springel |
| 1971 | Ferdinand Bracke | Wilfried David | Luis Ocaña |
| 1972 | José Manuel Fuente | Miguel María Lasa | Agustín Tamames |
| 1973 | Eddy Merckx | Luis Ocaña | Bernard Thévenet |
| 1974 | José Manuel Fuente | Joaquim Agostinho | Miguel María Lasa |
| 1975 | Agustín Tamames | Txomin Perurena | Miguel María Lasa |
| 1976 | José Pesarrodona | Luis Ocaña | Jose Nazabal |
| 1977 | Freddy Maertens | Miguel María Lasa | Klaus-Peter Thaler |
| 1978 | Bernard Hinault | José Pesarrodona | Jean-René Bernaudeau |
| 1979 | Joop Zoetemelk | Francisco Galdos | Michel Pollentier |
| 1980 | Faustino Rupérez | Pedro Torres Cruces | Claude Criquielion |
| 1981 | Giovanni Battaglin | Pedro Muñoz | Vicente Belda |
| 1982 | Marino Lejarreta | Michel Pollentier | Sven-Åke Nilsson |
| 1983 | Bernard Hinault | Marino Lejarreta | Alberto Fernández Blanco |
| 1984 | Éric Caritoux | Alberto Fernández Blanco | Reimund Dietzen |
| 1985 | Pedro Delgado | Robert Millar | Francisco Rodríguez |
| 1986 | Álvaro Pino | Robert Millar | Seán Kelly |
| 1987 | Lucho Herrera | Reimund Dietzen | Laurent Fignon |
| 1988 | Seán Kelly | Reimund Dietzen | Anselmo Fuerte |
| 1989 | Pedro Delgado | Fabio Parra | Óscar Vargas |
| 1990 | Marco Giovannetti | Pedro Delgado | Anselmo Fuerte |
| 1991 | Melcior Mauri | Miguel Indurain | Marino Lejarreta |
| 1992 | Tony Rominger | Jesús Montoya | Pedro Delgado |
| 1993 | Tony Rominger | Alex Zülle | Laudelino Cubino |
| 1994 | Tony Rominger | Mikel Zarrabeitia | Pedro Delgado |
| 1995 | Laurent Jalabert | Abraham Olano | Johan Bruyneel |
| 1996 | Alex Zülle | Laurent Dufaux | Tony Rominger |
| 1997 | Alex Zülle | Fernando Escartín | Laurent Dufaux |
| 1998 | Abraham Olano | Fernando Escartín | José María Jiménez |
| 1999 | Jan Ullrich | Igor González de Galdeano | Roberto Heras |
| 2000 | Roberto Heras | Ángel Casero | Pavel Tonkov |
| 2001 | Ángel Casero | Óscar Sevilla | |
| 2002 | Aitor González Jiménez | Roberto Heras | Joseba Beloki |
| 2003 | Roberto Heras | Isidro Nozal | Alejandro Valverde |
| 2004 | Roberto Heras | Santi Pérez | Francisco Mancebo |
| 2005 | Roberto Heras | Denis Menxov | Carlos Sastre |
| 2006 | Alekszandr Vinokurov | Alejandro Valverde | Andrey Kashechkin |
| 2007 | Denis Menxov | Carlos Sastre | Samuel Sánchez |
| 2008 | Alberto Contador | Levi Leipheimer | Carlos Sastre |
| 2009 | Alejandro Valverde | Samuel Sánchez | Cadel Evans |
| 2010 | Vincenzo Nibali | Peter Velits | Joaquim Rodríguez |
| 2011 | Chris Froome | Bradley Wiggins | Bauke Mollema |
| 2012 | Alberto Contador | Alejandro Valverde | Joaquim Rodríguez |
| 2013 | Chris Horner | Vincenzo Nibali | Alejandro Valverde |
| 2014 | Alberto Contador | Chris Froome | Alejandro Valverde |
| 2015 | Fabio Aru | Joaquim Rodríguez | Rafał Majka |
| 2016 | Nairo Quintana | Chris Froome | Esteban Chaves |
| 2017 | Chris Froome | Vincenzo Nibali | Ilnur Zakarin |
| 2018 | Simon Yates | Enric Mas | Miguel Ángel López |
| 2019 | Primož Roglič | Alejandro Valverde | Tadej Pogačar |
| 2020 | Primož Roglič | Richard Carapaz | Hugh Carthy |
| 2021 | Primož Roglič | Enric Mas | Jack Haig |
| 2022 | Remco Evenepoel | Enric Mas | Juan Ayuso |
| 2023 | Sepp Kuss | Jonas Vingegaard | Primož Roglič |
| 2024 | Primož Roglič | Ben O'Connor | Enric Mas |
| 2025 | | | |
* 2005eko Vueltako irabazlea Roberto Heras izan bazen ere dopin kontuengatik hasiera batean garaipena kendu zitzaion eta bigarren egin zuen Denis Mentxov bihurtu zen garaile. Eztabaida luze baten ondoren Roberto Herasi itzuli zaio.

## Garaipenak

| Txirrindularia | Garaipenak | Urteak |
| Roberto Heras | 4 | 2000, 2003, 2004, 2005 |
| Tony Rominger | 3 | 1992, 1993, 1994 |
| Alberto Contador | 3 | 2008, 2012, 2014 |
| Primoz Roglic | 3 | 2019, 2020, 2021 |
| Gustaaf Deloor | 2 | 1935, 1936 |
| Julián Berrendero | 2 | 1941, 1942 |
| José Manuel Fuente | 2 | 1972, 1974 |
| Bernard Hinault | 2 | 1978, 1983 |
| Pedro Delgado | 2 | 1985, 1989 |
| Alex Zülle | 2 | 1996, 1997 |

## Gainontzeko sailkapenak
### Mendiko sailkapena

| Txirrindularia | Garaipenak | Urteak |
| José Luis Laguía | 5 | 1981, 1982, 1983, 1985, 1986 |
| José María Jiménez | 4 | 1997, 1998, 1999, 2001 |
| David Moncoutié | 4 | 2008, 2009, 2010, 2011 |
| Emilio Rodríguez | 3 | 1946, 1947, 1950 |
| Antonio Karmany | 3 | 1960, 1961, 1962 |
| Julio Jiménez | 3 | 1963, 1964, 1965 |
| Andrés Oliva | 3 | 1975, 1976, 1978 |

### Puntukako sailkapena

| Txirrindularia | Garaipenak | Urteak |
| Sean Kelly | 4 | 1980, 1985, 1986, 1988 |
| Laurent Jalabert | 4 | 1994, 1995, 1996, 1997 |
| Erik Zabel | 3 | 2002, 2003, 2004 |
| Alejandro Valverde | 3 | 2012, 2013, 2015 |
| Rik Van Looy | 2 | 1959, 1985 |
| Jan Janssen | 2 | 1967, 1968 |
| Uwe Raab | 2 | 1990, 1991 |
| Kaden Groves | 2 | 2023, 2024 |

## Erreferentziak

* ↑ (es) Juanjo Cobo desposeído de la Vuelta de 2011 por dopaje, Chris Froome nuevo ganador, marca.com. Retrieved 2019.eko ekainak 13.

## Ikus, gainera

* Frantziako Tour
* Italiako Giro
* UCI ProTour

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Espainiako Vueltaren Webgune Ofiziala
* Datuak: Q33937
* Multimedia: Vuelta a España / Q33937