OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amadeus IT Group

Amadeus IT Group, sarritan Amadeus bezala ezaguna, bidaien industriarako soluzio teknologikoak ematen dituen enpresa bat da. 1987an sortu zuten Air France, Lufthansa, Iberia L.A.E. eta Scandinavian Airlines System airelineen arteko aliantza estrategiko batekin (joint venture), informazio zerbitzuen eta erreserben mundu mailako hornitzaile bat sortzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696061
* Multimedia: Amadeus IT Group / Q696061
# Amadigi di Gaula

Amadigi di Gaula izenekoa Georg Friedrich Händelek idatzitako opera bat da (HWV 11 bezala katalogatua), 1699an Antoine Hudar de la Motte idazleak idatzitako zalduntza liburu batean oinarritua dagoena, Amadis de Gaula izenekoa. André Cardinal Destouches konpositoreak ere gai honi buruzko opera bat idatzi zuen.
Libretoa oraindik adostua ez dagoen egile batena da, John Jacob Heidegger hartzen baitzen bere egiletzat, baina Giacomo Rossi eta Nicola Francesco Haym ere proposatu dira egiletzat.
Händelen opera hau 1715eko maiatzak 25ean estreinatu zen Londresko Her Majesty's antzokian, lehen antzezpenean Nicoló Grimaldi castrato ospetsuak parte hartu zuelarik. Operak arrakasta handia izan zuen, Londresen hamazazpi aldiz antzeztu zelarik eta beste horrenbestetan Hanburgon Oriana izenburuarekin. Ondoren ahaztua izan zen 1929an Alemaniako Osnabrück hirian eta 1968an Ingalaterran berreskuratu zen arte.
Händelen jatorrizko eskuizkribua desagertu egin zen, soilik 1715eko libretoaren edizio bat ezagutzen delarik.

## Istorioaren laburpena

Amadigi, paladin bat, eta Dardano, Traziako printzea, biak Orianataz maiteminduta daude, Zorioneko Uharteetako erregearen alaba zena. Orianak Amadigi nahiago du. Melissa aztiak ere Amadigi erakarri nahi du, sorginkeria, idazki edo mehatxu ezberdinen eraginez harrapatu nahirik.
Amadigik izpiritu eta furia ezberdinei aurre egiten die, eta duelu batean Dardano hiltzen du. Melissak Dardanoren mamua deitzen du bere mendekua betetzen laguntzeko, baina mamuak jainkoak Amadigi eta Oriana babesteko prestatuta daudela dio. Orgando, Orianaren osaba eta bera ere aztia, zerutik gurdi batean jeisten da eta Amadigi eta Orianaren arteko ezkontza bedeinkatzen du. Artzaien dantza batekin amaitzen da opera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q452022
* Multimedia: Amadigi di Gaula / Q452022
# Amado Alonso

Amado Alonso García (Lerin, Nafarroa, 1896ko irailaren 13a - Arlington, Massachusetts, 1952ko maiatzaren 26a) nafar literatura-kritikari eta hizkuntzalaria izan zen. Ramón Menéndez Pidalekin ikasi zuen Madrilgo Unibertsitatean. Alemanian espezializazio-ikasketak egin zituen. Gero, Buenos Airesko Unibertsitatean, Filologia Institutuko zuzendaria izan zen, hamabi urtez (1927-1939). Handik, Estatu Batuetara aldatu zen, Kalifornia, Illinois, Columbia eta Harvard Unibertsitateetan irakatsiz. Filologia eta dialektologiako ikerketak literatura-kritikaren inguruan egindakoekin aldizkatu zituen. Aurreneko sailekoak dira: Problemas de dialectología hispanoamericana (1930), El problema de la lengua en América (1935), El castellano, idioma nacional (1943) eta abar. Bigarren sailean, estilistikari dagozkionak aurkitzen dira, A. Alonso gai horren aitzindaria izan baitzen Espainian: Poesía y estilo de Pablo Neruda (1940), Materia y forma en poesía (1955) eta abar. Bestalde, fonetika historikoaren alorreko tratatu bat utzi zuen: De la pronunciación medieval a la moderna en español (1955). Zenbait aldizkariren zuzendari ere izan zen: Revista de filología hispánica (1939-1946), Nueva revista de filología hispánica (1947tik aurrera).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q452093
* Multimedia: Amado Alonso / Q452093
# Amado (Arizona)

Amado Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Cruz konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 198 biztanle ditu, 13,661509 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Cruz konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q452092
* Multimedia: Amado, Arizona / Q452092
# Amadia

Amadia, Amedi edo Amadiya, Irak estatuko Kurdistanen dagoen hiri bat da, Dahuk probintzian eta Turkiako mugatik 17 kilometrora. Itsas mailatik 1.400 metroko garaierara dagoen muino batean kokatzen da.
6.000 biztanle inguru ditu.
* Datuak: Q460736
* Multimedia: Amadiya / Q460736
# Amado Arana

Amado Arana Mendibil (Bilbo, 1879ko martxoaren 3a- XX. mendea) bizkaitar futbolaria izan zen, Athletic Cluben atzelari moduan aritutakoa.
Aranaren aita Francisco Arana Lupardo industrial eta liberala izan zen, El Sitio elkarteko kidea eta Bilboko Udaleko zinegotzia 1883-85ean.
1901eko irailaren 5ean, bera eta bere anaia gaztea, Mario, Athletic Clubek Café Garcíako bilera historikoan ofizialki ezarri zituen agiriak sinatu zituzten 33 bazkideen (kofundatzaileen) artean zeuden.

## Palmaresa

* Espainiako Futbol Errege Kopa: 1902, 1903 eta 1904

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El Club Atleta de los Astilleros del Nervión (1889–1894) y el Athletic Club de Bilbao (1901-)» CIHEFE 2021-5-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115812974
# Amadis de Astra

Amadis de Astra Pedro de Lujánek idatzitako eta 1546an lehen aldiz argitaratutako Silves de la Selva zalduntza liburuko pertsonaia bat da. Bere izena Amadis bazen ere, ez zen Amadis de Gaularen zuzeneko ondorengoa aitaren aldetik, baizik eta Agesilao eta Dianaren semea zela. Lujánek bere liburuaren amaieran adierazi zuen bezala, amadistar zikloko hurrengo liburua Esferamundi de Grecia eta Amadis de Astraren balentriei eskainita egongo zen. Alabaina, Feliciano de Silvak, zikloa bere Cuarta Parte de Don Florisel de Niquearekin jarraitu zuena, ezjakinarena egin zuen Lujánen lana eta lan honetako pertsonaiekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8196977
# Augusto Borderas

Augusto Borderas Gaztanbide (Irun, 1932ko ekainaren 20a) euskal politikari eta medikua da.

## Biografia

Santiago de Compostelako Unibertsitatean doktoretza lortu zuen. Pediatrian aditua, Txagorritxu Ospitaleko zuzendariordea izan zen.
1980 eta 1982 artean Gasteizko zinegotzia, 1986 eta 1989 artean legebiltzarkidea eta 1989 eta 1996 artean Arabako senataria izan zen. Urte hartan politika utzi zuen.
* Datuak: Q3754347
# Augusto C. Sandino nazioarteko aireportua

Augusto C. Sandino nazioarteko aireportua (IATA: MGA, ICAO: MGA, FAA LID: MNMG), edo ACS, Nikaraguako nazioarteko aireportu publiko zibil-militar nagusia da, Augusto César Sandino iraultzaile nikaraguarraren izena darama, eta hiriko 6. Barrutian kokatua dago. 1968an Las Mercedeseko Aireportua izendatu zuten. Geroago, Augusto C. Sandino Nazioarteko Aireportua izena hartu zuen, gobernu sandinistan 1980ko hamarkadan. 2001ean, Managuako Nazioarteko Aireportua izena hartu zuen, Arnoldo Alemán presidentearen erabakiz. Bere izena, beste behin leheneratu zuen 2007ko otsailean Daniel Ortega presidenteak. Managuak beste lurreratze pista bat ere badu, Punta Huete aireportuan. Punta Huete hegazkin handiagoentzat diseinatua izan zen. Hala ere, aireportu alternatibo honek ez die zerbitzu ematen aireontzi komertzialei. Aireportua Nazioarteko Aireportuen Enpresa Administratzaileak administratzen du, estatuak administratua, EAAI bezala ezagunagoa.
Lurreratzeko pista 2.442 metro luze da eta 59 metroko altueran dago. 2017an 1.6 milioi bidaiari izan zituen, eta gaur egun bosgarren aireportua da Erdialdeko Amerikan trafikoari dagokionez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q530773
* Multimedia: Augusto C. Sandino International Airport / Q530773
# Augusto Corrêa

Augusto Corrêa Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 44.573 biztanle ditu 1.091,541 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1804338
* Multimedia: Augusto Corrêa / Q1804338
# Augusto II.a Poloniakoa

Augusto II.a Poloniakoa edo Augusto II.a Sendoa (alemanez: August II der Starke; polonieraz: August II Mocny), Federiko Augusto I.a izenarekin ere ezaguna (Dresden, 1670 - Varsovia, 1733) Saxoniako hautesle (1694-1733) eta Poloniako errege (1697-1733) izan zen.

## Biografia

Augusto Dresdenen jaio zen, 1670ean, eta Joan Jorge III.a Saxoniakoaren semea zen. Anaia hil ondoren, Saxoniako hautesle egin zen. Katoliko egiten da Joan III.a Sobieski erregea hil ondoren, Poloniako errege izan ahal izateko. Horrela, 1697an, szlachta delakoak Polonia-Lituaniako errege izendatu zuen; horrek Errusia eta Suediarekiko etsaitasuna ekartzen dio. Erreforma politikoak egiteari ekin zion; besteak beste, Polonian dinastia sortzeko ideia bultzatu zuen, horrela tradiziozko monarkia hautatzailea alde batera utzi nahi baitzuen. Ordura arte, szlachta delakoak edo aristokrazia poloniarrak erabakitzen zuen zein izango zen hurrengo erregea.
Haren erreforma-nahiak bertan behera geratu ziren 1701ean, Iparraldeko Gerra Handia hasi zenean. Gerra horretan Polonia Danimarkarekin elkartu zen, Suediaren aurka egiteko. Poloniako tropek porrot handiak izan zituzten, gerra hasi eta berehala, eta, 1706an, Augusto erregetzatik kendu eta haren ordez Estanislao I.a Leszczynski Suediaren aldekoa jarri zuten. Poltavako guduaren ondoren, errusiarrek suediarrak garaitu ondoren, berreskuratu zuen tronua.
Tronura itzulita gero ere, jarraitu zuen Polonia-Lituanian szlachta delakoen pribilegioak gutxitu eta absolutismo erreala jartzeko ahaleginekin. Bi urteko benetako gerra zibilaren ondoren, amore eman behar izan zuen, eta szlachta delakoek beren pribilegioak berreskuratzea onartu behar izan zuen.
Augusto II.ak errege izaten segitu zuen, eta arteak eta zientziak bultzatu zituen. Varsovian hil zen, 1733an.

## Ondorengotza

Kristina Eberhardina Brandeburgokoarekin ezkondu zen, eta seme bat izan zuten, Augusto III.a. Emaztea ez zen katolizismora bihurtu, eta bere fede protestanteari eutsi zion. Maitale asko izan zituen Augusto II.ak, eta ezkontzaz kanpoko zortzi seme-alaba izan zituen; horien arten, Maurizio Saxoaniakoa.

## Mezenasa

Oso gazte zela, Augustok Versaillesko jauregia bisitatu zuen, eta gertaera horrek orientatu zuen Estatua gobernatzeko hark zuen modua. Dresden, hiriburua, Europako hiri ederrenetako bat izatea lortu zuen. Musikari handiez osatutako kapera bat zuen.

## Ikus, gainera

* Saxoniako hauteslerria
* Datuak: Q53437
* Multimedia: August II the Strong / Q53437
# Augusto III.a Poloniakoa

Augusto III.a (Dresden, 1796ko urriaren 17a - ibidem, 1763ko urriaren 5a) Poloniako erregea eta Lituaniako duke handia izan zen 1733tik 1763ra. Saxoniako hautesle ere izan zen Germaniako Erromatar Inperio Santuan, Frederiko Augusto II.a izenarekin.
Augusto II.a Poloniakoaren semea izan zen eta 1712an katolizismora bihurtu zen Poloniako errege izateko. 1719an Maria Josefa Austriakoarekin ezkondu zen. Aita 1733an hil zenean, Saxoniako hautesle bihurtu zen.
1733ko urriaren 5ean Poloniako errege aukeratua izan zen eta aurreko errege Estanislao I.a kanporatu zuen. Krakovian koroatu zuten 1734ko urtarrilaren 17an.
Austriaren alde egin zuen Prusiaren aurka Austriako Ondorengotza Gerran eta Zazpi Urteko Gerran. Saxonia Prusiako Erresumak garaitu eta okupatu zuen. Poloniako erregealdiak Czartoryski and Poniatowski familien eta Katalina Handia enperatriza errusiarraren eragina izan zuen. Anarkia soziala eta Prusia, Errusia eta Austriarekiko mendekotasuna sakondu ziren.
Dibertimenduan eta atseginean interesatuago egon zen, eta Heinrich von Bruhl kontseilaria estatuko arazoez arduratu zen. Arteen eta arkitekturaren mezenas handia izan zen.
* Datuak: Q53438
* Multimedia: Augustus III of Poland / Q53438
# Antonio Saxoniakoa

Antonio (alemanez: Anton; Dresden, 1755eko abenduaren 27a - ibidem, 1836ko ekainaren 6a) Saxoniako erregea izan zen 1827tik hil zen arte. Ezaguna izan zen Anton der Gütige (Antonio Atsegina).
Frederiko Christian Saxoniakoa hauteslearen eta Maria Antonia Bavariakoaren semea izan zen. 1781ean Maria Karolina Savoiakoa printzesarekin ezkondu zen, hurrengo urtean hil zena, eta 1787an Maria Teresa Austriakoarekin ezkondu zen.
1827an bere anaia zaharrena hil zen, Frederiko Augusto I.a Saxoniako erregea, eta Antonio bihurtu zen errege berria. 71 urterekin eta inolako esperientziarik gabe igo zen tronura.
1830eko Uztaileko iraultzaren ondoren istiluak hasi ziren Saxonian. 1831n konstituzio berri bat onartu eta monarkia konstituzional bat ezarri zen. Gainera, Antoniok bere iloba Frederiko Augusto izendatu zuen elkargobernari.
Bere seme-alabetako inork ez zuenez Antonio bizirik atera, Frederiko Augusto II.a iloba errege berri izendatu zuten Antonio hil ondoren.
* Datuak: Q60727
* Multimedia: Anthony of Saxony / Q60727
# Antonio Scurati

Antonio Scurati (Napoli, 1969ko ekainaren 25a) italiar idazlea da.
Filosofia ikasi zuen Milango Unibertsitatean eta Parisko Zientzia Politikoen Eskolan jarraitu zituen ikasketak. Irakasle izan zen Bergamoko Unibertsitatean eta ondoren Milango Unibertsitatean.
Saiakeren eta eleberrien egilea da. 2018an M. Il figlio del secolo eleberria argitaratu zuen eta Strega Saria irabazi zuen. Benito Mussolini protagonista duen eta historia eta fikzioa nahasten dituen Italiaren 1919tik 1945era bitarteko historia kontatzen duen lauko seriearen lehen liburukia da.

## Lanak
### Eleberriak

* Il rumore sordo della battaglia, Collana Scrittori italiani e stranieri, Milano, Mondadori, 2002, ISBN 978-88-045-0064-3. - II ed., Milano, Bompiani, 2006, ISBN 978-88-4525-634-9.
* Il sopravvissuto, Milano, Bompiani, 2005, ISBN 978-88-4523-385-2.
* Una storia romantica, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2007, ISBN 978-88-452-5962-3.
* Il bambino che sognava la fine del mondo, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2009, ISBN 978-88-452-6241-8.
* La seconda mezzanotte, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2011, ISBN 978-88-4526-775-8.
* Il padre infedele, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2013, ISBN 978-88-4527-409-1.
* Il tempo migliore della nostra vita, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2015, ISBN 978-88-4527-913-3.
* Il romanzo di Benito Mussolini
** I. M. Il figlio del secolo, Collana Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2018, ISBN 978-88-4529-813-4.
** II. M. L'uomo della provvidenza, Collana Narratori italiani, Milano-Firenze, Bompiani, 2020, ISBN 978-88-301-0265-1.
** III. M. Gli ultimi giorni dell'Europa, Collana Narratori italiani, Milano-Firenze, Bompiani, 2022, ISBN 978-88-301-0496-9.
** IV.

### Saiakerak

* Guerra. Narrazioni e culture nella tradizione occidentale, Collana Saggi, Roma, Donzelli, 2003, ISBN 978-88-7989-776-1.
* Guerra. Il grande racconto delle armi da Omero ai giorni nostri, Nuova ed. ampliata e aggiornata, Collana Saggi, Milano-Firenze, Bompiani, 2022, ISBN 978-88-301-0961-2.
* Televisioni di guerra. Il conflitto del Golfo come evento mediatico e il paradosso dello spettatore totale, Collana Culture, Ombre Corte, 2003, ISBN 978-88-8700-938-5.
* La letteratura dell'inesperienza. Scrivere romanzi al tempo della televisione, Collana Saggi n.350, Milano, Bompiani, 2006, ISBN 978-88-4525-743-8.
* Gli anni che non stiamo vivendo. Il tempo della cronaca, Collana Overlook, Milano, Bompiani, 2010, ISBN 978-88-452-6456-6.
* Letteratura e sopravvivenza. La retorica letteraria di fronte alla violenza, Collana Studi, Milano, Bompiani, 2012, ISBN 978-88-4527-104-5.
* Dal tragico all'osceno. Raccontare la morte nel XXI secolo, Collana grandi tascabili. Agone, Milano, Bompiani, 2016, ISBN 978-88-452-8187-7.
* La fuga di Enea. Salvare la città in fiamme, Milano, Solferino, 2021, ISBN 978-88-282-0766-5.

### Dokumentaria

* Antonio Scurati e Lorenzo Scurati, La stagione dell'amore, Dvd eta liburua, Roma, Fandango, 2010, ISBN 978-88-604-4170-6.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3620203
* Multimedia: Antonio Scurati / Q3620203
# Antonio Segura

Antonio Segura Zubizarreta (Bilbo, 1921eko abuztuaren 15a - Soria, 2004ko maiatzaren 17a) bizkaitar botanikaria izan zen. Sorian lan egin zuen basozain moduan eta bertoko flora ikertu zuen. 1969an Gramíneas y leguminosas de la flora soriana y su valor pascícola argitaratu zuen.
* Datuak: Q5699856
* Espezieak: Antonio Segura Zubizarreta
# Antonio San Martin

Antonio San Martin Burgoa (Lekeitio, XVIII. mendea - ?, XIX. mendea) bizkaitar apaiz eta idazlea izan zen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea, Bergarako Errege Mintegiaren sortzaile eta lehen zuzendaria izan zen. 1791n, Madrilen, El labrador vascongado, ó antiguo agricultor español argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) San Martín y Burgoa, Antonio de. (1791). El labrador vascongado, ó antiguo agricultor español. Madril: Imprenta Benito Cano.
* Datuak: Q54877954
# Antonio Smith Irisarri

Miguel Antonio Smith Irisarri (Santiago, 1832ko irailaren 29a - ibid, 1877ko maiatzaren 24a) paisaia margolaria, grabatzailea eta Txileko lehen karikaturagilea izan zen. Bizitzan zehar zeregin anitz garatu zituen: suhiltzaileekin lan egin zuen, Santiagon banku agente gisa parte hartu zuen, armadan sartu zen, disidente politiko aktiboa izan zen, garaiko hainbat egunkaritan parte hartzeaz gain. Artista gisa egindako interpretazioak Txileko arte akademia jaioberrian nabarmendu zuen, irakasleekin gatazka iraunkorra izan zuelarik. Smith Txileko hiru margolari erromantikoetako bat da, Antonio Romerak izendatua. Pedro Lira margolari entzutetsuaren irakaslea eta Txileko paisaia eskolako sortzailea izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q605196
* Multimedia: Antonio Smith / Q605196
# Antonio Saura

Antonio Saura (Huesca, Espainia, 1930eko irailaren 22a - Cuenca, Espainia, 1998ko uztailaren 22a) espainiar pintorea izan zen.

## Biografia

Bere kasa ikasi zuen asko irakurriz, eta 1947an hasi zen margotzen, gaixoaldi luze batean. Gaztaroa Madrilen eman zuen, eta 1953tik aurrera denboraldi luzeak egin zituen Parisen. Hasieran, gaixoaldian, obra surrealistak egin zituen, txikiak eta xehetasun handiz landuak, baina gero, 1950 inguruan, libreago margotzen hasi zen, fantasiaren eta surrealismoaren eraginpean, hala ere: El cementerio de los suicidas. Abstrakzioa indarra hartzen hasi zen, eta gauzak lausotzen, edo anbibalentzia nabarmen bihurtzen: Piedra, Luna, Cielo. Handik gutxira, baina, alde batera utzi zuen figurazioa, eta surrealismoa ahaztu; orbanezko pintura-molde bat egiten hasi zen, indar eta dramatismo handikoa, barrokoa inoiz.
Sauraren jarrerak erabat aldatu zuen Espainiako orduko artea, informalismoaren garaipena ekarri baitzuen. 1957an El Paso taldea sortu zuen, Madrilen, Canogar, Feite, Millares eta beste artista batzuekin batera. Taldea hizkuntza formal berri baten bila ibili zen, informalismotik gertu bere estetikan. Saura Espainiako espresionismo abstraktuaren ordezkari aipagarrienetako bat izan da. Kolore gama urria, zuria eta beltza erabiltzea izan zen bere lehen aldi horretako ezaugarrietako bat: Crucifixión. Garai hartan egin zuen "Gaztelakoa" izenez ezagutzen den sail osoa.
80ko hamarralditik aurrera kolore gorria gehitzea erabaki zuen, irudiak (sinbolikoak askotan) egiteko: Kristoren eta emakumezko pertsonaien erretratuak egin zituen, adibidez, marra bihurrituak, ia ezagutezinak erabiliz. Gauzen ikuspegi tradizionala baztertu zuen, eta bere pinturarekin adierazpen abstraktuko bide berri bat urratu zuen. Bestalde, lan handia egina da teorialari gisa saiakera-liburuak idazten, eta orobat, liburu irudigile gisa.
Azkeneko urteetan, tamaina txikiko lanak baztertuta, konposizio handiak egin zituen, eta kolorea ere erabili zuen: aipagarriak ditu, adibidez, Transformaciones edo Superposiciones sailak. Sari asko jasotakoa da, hala nola Guggeenheim (1960), Carnegie (1964), Luganoko Bienalaren sari nagusia (1966), Mentoneko Bienalaren lehen saria (1968).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q528511
* Multimedia: Antonio Saura / Q528511
# Antonio Segni

Antonio Segni (Sassari, 1891ko otsailaren 2a - Erroma, 1972ko abenduaren 1a) Italiako 4. presidente eta 34. lehen ministroa izan zen. Kristau-demokraziako kidea, Italiako lehen presidente eta lehen ministro sardiniarra izan zen. Artilleriako ofizial gisa parte hartu zuen Lehen Mundu Gerran. 1944an Kristau-demokraziaren sortzaileetako bat izan zen eta ordutik, Nekazaritza, Hezkuntza, Defentsa, Barne eta Atzerri ministroa izan zen. 1955eko uztailean lehen ministro izendatu zuten. Agintaldi honetan, 1957ra arte iraun zuena, Italia Nazio Batuetan sartu zen eta Segnik Erromako Ituna sinatu zuen. 1959an lehen ministro izendatu zuten berriro eta urtebete geroago Fernando Tambronik ordezkatu zuen. 1962an errepublikako presidente hautatua zuen eta bi urte geroago dimisioa eman zuen osasun arrazoiengatik.
* Datuak: Q1240
* Multimedia: Antonio Segni / Q1240
# Antonio Soler (idazlea)

Antonio Soler Marcos (Málaga, 1956ko irailaren 28a) idazle, telebistarako gidoilaria eta prentsan kolaboratzaile andaluziarra da. Sari ugari jaso ditu, tartean Nadal saria.

## Ibilbidea

Soler egungo Andaluziako literaturan egile garrantzitsuenetariko bat da. Bere lehenengo argitalpena narrazio liburua izan zen Extranjeros en la noche, 1992an. Lan horrekin, bereziki "La noche" eleberri laburrarekin, kritikaren erakarri zuen. 1983an Jauja de relatos saria lortu zuen, "Muerte canina" narrazioarekin. Ondoren bi eleberri plazaratu zituen eta haien batekin Las bailarinas muertas, Herralde saria eskuratu zuen. El nombre que ahora digo Espainiako Gerra Zibilaren giroa jaso zuen. 2006an, El camino de los ingleses zinemaratu zuten; gidoia Solerrek berak idatzia zuen.
Hedabideetan, bestetik, bere artikuluak ezagunak dira, besteak beste, Sur, ABC, El Mundo egunkarietan eta El Periódico de Barcelona eta El semanal gehiegarrietan. Pensilvaniako Dickinson Collegen idazle gisa egon zen, bestetik. Telebistan ere kolaborazio ugari idatzi ditu gidoilari gisa. Haren lanak hizkuntza askotan irakur daitezke.
James Joyceren Ulises eleberria gurtzen duen Finnegans Ordenaren partaidea da.

## Obra
### Narrazio liburuak

* Extranjeros en la noche (1992)

### Eleberriak

* Modelo de pasión (1993)
* Los héroes de la frontera (1995)
* Las bailarinas muertas (1996)
* El nombre que ahora digo (1999)
* El espiritista melancólico (2001)
* El camino de los ingleses (2004)
* El sueño del caimán (2006)
* Lausana (2010)
* Boabdil (2012)
* Una historia violenta (2013)
* Apóstoles y asesinos (2016)
* Sur (2018)
* Sacramento (2021)

### Saiakerak

* Málaga, Paraíso Perdido (2010)

## Sariak

Hona hemen eskuratu dituen sari ezagunenak:
* Andaluzia Eleberri Saria (1993), Modelo de pasión eleberriarekin.
* Andaluzia Kritika Saria (1996), Los héroes de la frontera eleberriarekin.
* Herralde Saria (1996), Las bailarinas muertas eleberriarekin.
* Kritika Saria (1996), Las bailarinas muertas eleberriarekin.
* Primavera Saria (1999), El nombre que ahora digo eleberriarekin.
* Nadal saria (2004), El camino de los ingleses eleberriarekin.
* Alcobendas Juan Goytisolo Narratiba Saria, (2018), Sur eleberriarekin.
* Francisco Umbral Saria (2019), Sur eleberriarekin.
* Dulce Chacón Narratiba Espainiarraren Saria (2019), por Sur eleberriarekin.
* Kritikaren Sari Nazionala (2019) eta Andaluzia Kritika Saria Sur eleberriarekin.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.lecturalia.com/autor/321/antonio-soler
* ↑ https://elpais.com/cultura/2021-11-07/antonio-soler-fue-asi-un-cura-insolito-montaba-orgias-bajo-el-silencio-de-la-iglesia.html
* ↑ Antonio Soler gana el premio Dulce Chacón por su novela Sur

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Webgune ofiziala.
* Datuak: Q2843820