OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Estereokimika

Estereokimika molekula baten zatiek espazioan duten ordena eta antolaketa da, molekulen forma alegia, eta horrek propietateetan duen eragina aztertzen duen kimikaren alorra.
Kekulék egindako lanetan oinarrituz, Le Bel eta Van´t Hoff zientzialariek sortu zuten adar hau. Oinarri jakin batzuetan finkatzen da:
* Karbonoak dituen 4 loturak tetraedro batean kokatzen dira.
* Elementuen arteko loturak ez dira erabat finkoak, eta badute mugikortasun bat.
* Badira optikoki elkarren alderantzizkoak ez diren isomeroak eta tasun desberdinak dituztenak.
* Katea itxietan gertatzen diren atomo-ordezkatzeetan tentsioak sortzen dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186011
* Multimedia: Stereochemistry / Q186011
# Estereoselektibitate

Erreakzio kimiko batean estereoselektibitateak estereoisomero zehatz bat besteak baino ugariago sortzea eramaten du. Estereoselektibitatea partziala izan daiteke estereoisomero bat besteak baino gehiago sortzen delako edo erabatekoa forma bat bakarra sortzen delako. Diastereoisomeroen kasuan diastereoselektibitateaz mintzatzen da eta enantiomeroen kasuan enantioselektibitateaz.

## Adibideak

2-Iodobutanoaren deshidrohalogenazioa estereoselektibitate partzial baten adibidea da.
Azido formikoaren eta norbornenoaren arteko erreakzioa estereoespezifikoa da exo isomeroa formatzen delako soilik endo isomeroaren kaltean.

## Erreferentziak

* ↑ Bartsch, Richard A.; Pruss, Gerald M.; Bushaw, Bruce A.; Wiegers, Karl E.. (1973-05-01). «Effects of base strength and size upon in base-promoted elimination reactions» Journal of the American Chemical Society 95 (10): 3405–3407. doi:10.1021/ja00791a067. ISSN 0002-7863. (Noiz kontsultatua: 2021-04-28).
* ↑ (Ingelesez) Kleinfelter, Donald C. & Schleyer, Paul von R.. (1962, 42, 79). 2-Norbornanone. Org. Synth, Vol. 5, p.852 or..

## Ikus, gainera

* Estereoespezifitate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q903429
* Multimedia: Stereoselectivity / Q903429
# Esterházy etxea

Esterházy etxea, Esterházy deitutakoa, hungariar nobleziako familia baten jauregia izan zen Erdi Arotik. XVII. mendetik Hungariako Erreinuko lurraldeak germaniarren kontrolpean zeuden (1526. urtean, Hungariako Luis IIak erreak hil egin zen Mohácseko guduan eta Otomandar-turkiarrek erreinuko parte handi bat konkistatu zuten). Hungaria hiru zatitan banatu egin zen: mendebaldean, germaniarren kontrolpean zegoena (Habsburgoko Fernando I.ak tronua oinordetu zuen), erdialdean (turkiarren kontrolpean zegoena) eta ekialdea Transilvaniar printzerria independentea zena (Juan Segismundo Szapolyai gobernatutakoa ).
1686an armada Kristauek Otomandar-turkiarrak kanporatu zituzten eta Hungariako Erreinua bateratu egin zuten, Habsburgoko eraginpean, eta horrela Esterházy familiak aberastasun eta botere oso handia lortu zuen. Geroago familiako gizon batzuek Germaniako Printze Inperialaren titulua lortu egin zuten ere eta horrela eragin handi lortu zuten 1867. urtean ezarri zen Austrohungariar inperioko monarkian.
Joseph Haydn musikagile handiak, Esterházy familiarako lan egin zuen 30 urtetan.
Esterházy familiako kideen arteko nabarmenenak hauek izan ziren:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1369980
* Multimedia: Esterházy / Q1369980
# Estereorradian

Estereorradiana (ikurra:sr) Nazioarteko Unitate Sistemaren unitatea da angelu solidoa neurtzeko. Askotan (radianarekin gertatzen den bezala), unitate osagarrien artean sailkatzen da, beste batzuetan, aldiz, unitate eratorrien artean.
Egia esan, unitate hau informazio osagarritzat hartzen da, dimentsiorik ez baitauka. Gero azaltzen den bezala, azalera/azalera zatiketaren ondorioa da.

## Definizioa

Estereorradian bat, zirkunferentzia baten, erradioaren karratuko azaleradun gainazala definitzen duen angelu solidoa da.
$\Omega ={\frac {S}{r^{2}}}$
       $\Omega \,$: Angelu solidoa
       $S\,$: Gainazalaren azalera
       $r\,$: Erradioa
Ondorioz, zirkunferentzia osoaren angelu solidoa honela kalkulatzen da erradianetan:
$\Omega _{gainazal\ osoa}={\frac {S_{gainazala}}{r^{2}}}={\frac {4\cdot \pi \cdot r^{2}}{r^{2}}}=4\cdot \pi \ sr$

## Ikus, gainera

* Angelu laua
* Angelu solidoa
* Radian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177612
* Multimedia: Steradian / Q177612
# Estereoskopia

Estereoskopia, irudi estereografikoa edo 3D irudia hiru dimentsiodun informazioa bildu eta estereograma deritzon irudi estereografiko baten edo 3D irudi baten bidez (hiru dimentsioduna) sakontasun irudipena sorrarazteko gaitasuna duen edozein teknika da. Sakontasun irudipena argazki, film edo bi dimentsiotako irudi batean begi bakoitzarako elkarren artean arinki ezberdinak diren bi irudi aurkeztuz sorrarazten da, geure ohiko ikusmenarekin gertatzen den antzera. 3D pantaila askok heuren irudiak begibistaratzeko metodo hau erabiltzen dute.
1840an Sir Charles Wheatstone britainiar zientzialari eta asmatzaileak asmatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35158
* Multimedia: Stereoscopy / Q35158
# Estereotipia

Esterotipia inprimatzeko xafla zen ez letra solteekin. XVIII. mendean mundu osora zabaldu zen eta egunkariak inprimatzeko erabilia izan zen. Egunkariaren orrialde bateko irudiak, letrak, argazkiak eta horrelakoak denak batera molde batean ezarri (mâché paperean gehienetan), eta molde hori lehortu ondoren inprimatzeko erabiltzen da. Fotopolimeroak eta litografia-xaflak hartu dute pixkanaka estereotipiaren lekua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3502292
# Estereotipo femenino

Estereotipo femeninoa kultura batean emakume edo neskei buruz osatzen den estereotipoa da, hau da, emakumeari buruzko aurreiritzi multzoa eta irudi sinplifikatu eta muturrekoa. Hainbat ekoizpen kulturaletan (literaturan, zineman...) maiz baliatzen da. Denborarekin aldatzen doaz eta estereotipo edo eredu zaharrak, horien aldean berriagoak diren ereduez ordeztu edo proposatu egiten dira, genero gaiei buruzko diskurtsoetan oinarrituta askotan.

## Ikus, gainera

* Feminitate.
* Generoaren soziologia.
* Soziologia.
* Generoa.
* Genero ikasketak.
* Queer teoriak.
* Feminismoa.
* Antropologia feminista.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517139
# Estereoisomero

Estereoisomero edo isomero espaziala formula molekular bera duen isomeroa da, atomoen arteko lotura berak ere dituena, baina atomo horiek espazioan modu desberdinetan antolatuta daude (egitura tridimentsionalean).
Isomero mota hauek ez dira nahastu behar egiturazko isomeroekin, atomoen arteko lotura desberdinak dituztenak (glukosa eta fruktosa, adibidez; formula bera dute, baina talde funtzional desberdinak -aldehido eta zetona, hurrenez hurren-).
Molekula enantiomeroak estereoisomeroetako mota bat dira.

## Ikus, gainera

* Estereoisomeria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235816
# Esclagne

Esclagne (frantsesez eta ofizialki: Esclagne) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 124 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Esclagne udalerrian erroldatutako biztanleak 109 ziren. Familiak 42 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 61 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 59etxeak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Esclagne udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 4 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 16 | 50-54 | 8 |
| 8 | 45-49 | 12 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 20 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 8 | 15-19 | 8 |
| 4 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (32 gizon eta 21 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Esclagne udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q978047
* Multimedia: Esclagne / Q978047
# Eschwege

Eschwege Alemaniako hiri-udalerri bat da, Hessen estatuan. Azken zentsuaren arabera 19.472 biztanle zituen, 63,26 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1468
* Multimedia: Eschwege / Q1468
# Eschweiler

Eschweiler Alemaniako hiria da, Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatua.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4083
* Multimedia: Eschweiler / Q4083
# Elsa Schiaparelli

Elsa Schiaparelli (Erroma, 1890eko irailaren 10a - Paris, 1973ko azaroaren 13a) italiar moda-diseinatzailea izan zen.
Bera eta bere aurkari handia Coco Chanel izan ziren modaren munduko diseinatzaile nagusiak bi mundu gerren artean. Schiaparelliren diseinuek Salvador Dalí eta Jean Cocteau kolaboratzaileen surrealismoaren eragina jaso zuten. Ez zen egokitu Bigarren Mundu Gerraren ondoren gertatutako aldaketetara, eta 1954an itxi zuen bere enpresa.
* Datuak: Q464023
* Multimedia: Elsa Schiaparelli / Q464023
# Elsa Scheelen

Elsa Scheelen Jose Luis Alvarez Enparantzak, Txillardegik, idatzitako eleberria da. Lehen aldiz 1969an argitaratu zuen Lur argitaletxe sortu berriak.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pertsonaia nagusia. Elsa Scheelenek 28 urte ditu nobela hastean. Frantses elebakar valoniarra; guraso sozialisten alaba; Monseko Jemappeseko (Belgika) langile auzoan jaioa. Zazpi urte zaharragoa eta aberatsa den Luc De Potter flandriarrarekin 1958ko udaberrian ezkondua, edertzat daukate inguratzen duten gizon guztiek. Emakumeen artean, berriz, ohituta dago errezeloa piztera.
Bruselako Dieweg kaleko villa garesti batean bizi izan zen Lucekin ezkonberritan, baina Elsak haurrak nahi zituen —senarrak ez—, eta ginekologoak esan zionetik umerik ezingo zuela izan, handiegia bihurtu zitzaion etxea. Hala, etxe txikiago bat hartu zuten 1961eko otsailean, Moliere kalean. Hor bizi da Elsa, 1965eko urriaren 26an, nobela abiatzen denean; senarrak maitaleari idatzitako gutuna aurkitzen duenean.

## Erreferentziak

* 1 2 Gurrutxaga Uranga, Amagoia. (2019/08/27). «'Elsa Scheelen' (Txillardegi, 1969)» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57667944
# Elsa Wiezell

Elsa Wiezell Apezteguía (Asuncion, Paraguai, 1926ko azaroaren 19a - ibidem, 2014ko abuztuaren 23a) paraguaitar poeta, margolaria eta irakaslea izan zen.
Filosofia eta Letratan lizentziaduna zen 1950az geroztik Asunciongo Unibertsitate Nazionalean. Gainera, Gizarte Psikologiako katedraduna izan zen Paraguaiko Columbia Unibertsitatean.
* Datuak: Q5367452
* Multimedia: Elsa Wiezell / Q5367452
# Elsah udalerria, Jersey konderria

Elsah udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Jersey konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.194 biztanle zituen, 26.42 milia karratu (68.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Elsah udalerrian 778 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.183 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5367456
# Elsah (Illinois)

Elsah Illinoiseko herri bat da. Jersey konderrian kokatua dago. 2010ean 673 biztanle zituen, 2,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jersey konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2034014
* Multimedia: Elsah, Illinois / Q2034014
# Filipe VI.a Frantziakoa

Filipe VI.a Valoiskoa (frantsesez: Philippe VI de Valois; 1293 – Nogent-le-Roi, 1350eko abuztuaren 22a), ezizenez Zorionekoa (frantsesez: le Fortuné) deitua, 1328-1350 bitartean Frantziako erregea izan zen, Valois dinastiako lehena.

## Biografia

Kapeto leinukoa zen, Karlos Valoiskoaren semea, Filipe IV.a Frantziakoaren iloba eta Karlos IV.a Frantziakoaren lehengusu propioa. 1313an Joana Burgundiakoarekin ezkondu zen. 1328an, Karlos IV.a oinordekorik gabe hiltzean, erresumako baroiek, Filipe Evreuxkoa eta, batez ere, Eduardo III.a Ingalaterrakoa baztertuz, errege hautatu zuten. Horrela Valois leinuko lehendabiziko errege bihurtu zen. Filipe Evreuxkoaren emazte zen Joanari Nafarroako Erresumaren jabetza onartu zion.
Eduardo III.a Ingalaterrakoak omena eskaini zion Gaskoniako eta Guienako bere lurrengatik, baina Filipek Guienan egin zituen lapurretengatik eta bere etsai eskoziarrei eskaintzen zien laguntzagatik minduta, Frantziako erregetza beretzat eskatu zuen Eduardok. Horrela hasi zen Ehun Urteko Gerra. Eduardo III.ak, Luis IV.a Bavariakoarekin eta bereziki Flandesekin bat eginik, Ecluseko garaipena lortu zuen 1340an, eta Frantzian sartu zen. 1346an, Crécyn garaitu zutelarik, Filipe VI.ak gerra etena egin zuen Calais hartu ondoren (1347). Gerraz gainera, gosete handiak, ekonomia krisi larriak eta batez ere izurri beltzak (1348) jo zuten Frantzia haren garaian.

## Ezkontzak eta seme-alabak

1313an Joana Hankamotzarekin ezkondu zen. Hau izan zen, historialari askoren ustez, benetako agintaria. Zazpi seme-alaba izan zituen:
* Joanes (1319–1364)
* Maria (1326–1333)
* Luis (1328–1328)
* Luis (1330–1330)
* Joana (1333–1333)
* Filipe (1336–1375), Orléansko dukea
* Joana (1337–1337)
1350ean Zuria Nafarroakoarekin ezkondu eta alaba bakarra izan zuten: Joana (1351–1371), Joanes I.a Aragoikoarekin ezkontzeko bidaian hil zena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-05-15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q170586
* Multimedia: Philip VI of France / Q170586
# Filipeștii de Târg

Filipeștii de Târg Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. 7.450 biztanle ditu, 35,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Filipeștii de Târg $^{(en)}$ Brătășanca $^{(en)}$ Ezeni $^{(en)}$ Mărginenii de Jos $^{(en)}$ Ungureni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q919680
# Filipika

Filipika, hizkuntza testuinguruan, hitzaldi sutsua da, kondenatzailea, edo diatriba, aurkari politiko jakin bat kondenatzen duena.
Adierazpenaren jatorria Demostenesek Filipo II.a Mazedoniakoaren aurka egindako eraso batzuetan datza. Filipikak, orduan, testuinguru historikoan, K.a. 351-50 eta K.a. 340 artean idatzitako lau dokumentu dira, mazedoniarraren botere hazkorraren kontra zuzenduta, mehatxu gisa ikusten baitzuen ez soilik Atenasentzat, baizik eta greziar hiri-estatu guztientzat.
Marko Tulio Zizeronek, Demostenesen miresleak, izenburu bera jarri zien Marko Antonioren kontra, bigarren triunbiratuaren garaian, emandako hitzaldiei.

## Erreferentziak

* ↑ «Plutarch, Cicero, chapter 24, section 4» www.perseus.tufts.edu (Noiz kontsultatua: 2020-06-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110629616
# Filipe Suabiakoa

Filipe Suabiakoa (alemanez: Philipp von Schwaben; 1177ko abuztua – Bamberg, 1208ko ekainaren 21a) Hohenstaufen etxeko printzea izan izan zen.
Frederiko Bizargorriaren semea zen. Würzburgeko apezpikua izan zen (1190), baina bere anaia Henrike VI.arengandik Toskana, Matilde kondesaren estatuak (1195), eta Suabiako dukerria (1196) hartu zituen. Brunswickeko Oton IV.ak nobleak eta Inozentzio III.a bere alde bazituen ere, Filipe izan zen hautatua Alemaniako errege (Erromatarren errege) 1198an. Hala ere, Inozentzio III.a bere aldera ekarri zuen (1204). 1208an hil egin zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/09/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q121130
* Multimedia: Philip of Swabia / Q121130
# Filipeni

Filipeni Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. 2.132 biztanle ditu, 73,69 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude: Bălaia, Brad, Filipeni, Fruntești, Mărăști, Pădureni, Slobozia eta Valea Boțului.
Filipeni $^{(en)}$ Bălaia $^{(en)}$ Brad $^{(en)}$ Fruntești $^{(en)}$ Mărăști $^{(en)}$ Pădureni $^{(en)}$ Slobozia $^{(en)}$ Valea Boțului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2626007
# Filipești

Filipești Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. 4.275 biztanle ditu, 68,15 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Filipești $^{(en)}$ Boanța $^{(en)}$ Cârligi $^{(en)}$ Cornești $^{(en)}$ Cotu Grosului $^{(en)}$ Galbeni $^{(en)}$ Hârlești $^{(en)}$ Onișcani $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2534255
# Filipeștii de Pădure

Filipeștii de Pădure Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. 9.736 biztanle ditu, 48,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Filipeștii de Pădure $^{(en)}$ Dițești $^{(en)}$ Minieri $^{(en)}$ Siliștea Dealului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q945561
* Multimedia: Filipeștii de Pădure, Prahova / Q945561
# Filipe VI.a (argipena)

Filipe VI.a zenbait erregeren deitura da:
* Filipe VI.a Espainiakoa (1968 – ), Espainiako errege 2014az geroztik.
* Filipe VI.a Frantziakoa (1293 – 1350), Frantziako errege 1328-1350 bitartean.
# Etolia

Etolia (antzinako grezieraz: Αἰτωλία, Aitōlia; grezieraz: Αιτωλία, Etolia; latinez: Ætolia) Greziako eskualde menditsua da, Korintoko golkoaren iparraldeko kostaldean dagoena. 2011ra arte, herrialdeko prefekturetako bat bazen ere, egun Etolia-Akarnaniaren gehiengoa osatzen du. Hiriburua Messolonghi izan arren, hiri nagusia Agrinion du.
Mendebaldean Akeloo ibaiak Akarnaniarekin muga egiten du; iparraldean Epiro eta Tesalia, ekialdean Lokrida eta hegoaldean Korintoko golkoa ditu.

## Ikus, gainera

* Etoliar Liga

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26857
* Multimedia: Aetolia-Acarnania / Q26857
# Etolia-Akarnania

Etolia-Akarnania (grezieraz: Αιτωλοακαρνανία, Etoloakarnanía) Erdialdeko Greziako eskualdea da, Korintoko golkoaren iparraldean, Akarnaniako lurraldearen ekialdean eta Fozida eta Lokridaren mendebalean dagoena. Etolia-Akarnaniako lurraldeak 5.447 km$^2$ eta 223.188 (2005) biztanle ditu. Hiriburua: Missolonghi.

## Historia

Antzina, iliriarrak bizi ziren lurralde horretan; garai haietatik ezagutzen da Meleagro erregearen izen mitologikoa. Espartarekin bat egin zuen Atenasen aurka K.a. 426. urtean; K.a. 323an mazedoniarren kontra gudukatu zen. Erromatarrekin batera Mazedoniaren aurka egin zuen, baina berriro erromatarren kontra altxatu zen Etolia, eta horiek desegin zuten K.a. 189. urtean.
Etolia eta Akarnania prefektura bihurtu eta, 1820ko hamarkadaren azken urteetan, Greziako Independentzia Gerraren ondoren, Etolia-Akarnania osatzeko bat egin zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202624
* Multimedia: Aetolia-Acarnania / Q202624
# Etoliar Liga

Etoliar Liga, Antzinako Grezian, Etoliako hirien federazioa izan zen, K.a. IV. mendearen hasieran eratutakoa. K.a. III. mendean hartu zuen garrantzia, Akaiar Ligari aurka egin zionean. Laster izan zen nagusi Greziako erdialde osoan, Itsaso Jonikotik Egeoraino, eta Peloponeso, Tesalia, Trazia eta Asia Txikia eskualdeak kontrolatu zituen. K.a. 220an, liskarrean sartu zen Filipo V.a Mazedoniakoarekin, eta galtzaile atera zen. Orduan erromatarrekin elkar hartu zuen, hauek ere borrokan ari zirelako Filiporen aurka. Erromatarrek Zinoszefalosko guduan garaitu zuten Filipo, K.a. 197an. Baina etoliarrek ezin izan zituzten berreskuratu erromatarren esku zeuden euren lurraldeak, eta Antioko III.a Handiarekin elkartu ziren, Erromaren aurka. K.a. 190ean Antioko azpiratua izan zen, eta etoliarrek hurrengo urtean eman zuten amore. Liga, formalki, K.a. 167an desegin zen.

## Erreferentziak

* ↑ Aetolian League. global.britannica.com.
* ↑ Toynbee, Arnold J.. Historiaren azterketa. ehu.eus.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q245273
* Multimedia: Aetolian League / Q245273
# Eton

Eton Izan daiteke:
* Eton College, Ingalaterrako ikastetxe ospetsua.
* Eton (Berkshire), Ingalaterrako udalerria
* Eton (Georgia), Estatu Batuetako udalerria
* Éton (Lorraine), Frantziako udalerria
# Eton (Berkshire)

Eton, Ingalaterrako Berkshire konderrian dagoen udalerri bat da, 2011ko erroldaren arabera 4.692 biztanle zituen.

## Ikastetxea

Udalerri honetak mundu osoan ospea duen eta goi maila ekonomikoko familietako semeek ikaslekua den Eton College dago.
* Datuak: Q617407
* Multimedia: Eton, Berkshire / Q617407
# Eton (Georgia)

Eton Georgiako estatuko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 910 biztanle zituen, 3,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2360793
* Multimedia: Eton, Georgia / Q2360793