OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anibal Gonzalezen glorieta

Anibal Gonzalezen Glorieta, Espainiako Plazarako sarrera nagusian dago, Maria Luisa Parkearen parean, monumentua bera bisitatzera datozen eta turista autobusen behin-behineko geltokia da, baita hiritik euren ibilbide turistikoan zehar, geldialdi bat egiten duten zalgurdiena ere. Hiriko oroitzapenak saltzen dituen denda ibiltariren bat edo beste ere badago, baita egarria asetzeko edari freskagarriak saltzen dituen besteren bat ere.

## Izendapena

Sevillako Udaletxeak, ohore moduan eta Anibal Gonzalez arkitekto sevillarraganako errekonozimendu bezala, beste batzuen artean, Maria Luisa Parkean aurkitzen diren Espainiako Plazaren eta Amerikako Plazako eraikinen eraikuntza egitasmoen egilea izan zena, bere izena glorieta honi ematea erabaki zuen, bere arkitektura lanik handiena izan zenaren atea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8964308
* Multimedia: Statue of Aníbal González, Seville / Q8964308
# Arendonk

Arendonk (nederlanderaz ahoskatua: ˈaːrəndɔŋk) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. 2015eko urtarrilaren 1ean 12.894 biztanle zituen.
Bertan hitz egiten den dialektoa Kempenlands izena du, Ekialdeko Brabanteraren aldaera bat, eguneroko nederlanderaren oso antzekoa dena.

## Bitxikeriak

Arendonk-en bizi diren pertsonen ezizena "Telowerelè'er" da, plater miazkatzaile esan nahi duena. Bada ezizena irudikatzen duen estatua bat Toremansmolen haize-errotatik gertu. Errota hori martxan dago oraindik eta bisitak egiteko aukera dago.

## Herri senidetuak

* Tanger (Maroko)

## Herritar ospetsuak

* Rik Van Steenbergen, txirrindularia

## Iruditegia

* Rik Van Steenbergen
* Telowerelè'er eta Toremansmolen
* Arendonkeko arte akademia, "Karel I sigaren" izeneko lehengo tabako fabrikan kokatua.

## Erreferentzia

* ↑ Jos & Cor Swanenberg: Taal in stad en land: Oost-Brabants, ISBN 9012090105

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q641905
* Multimedia: Arendonk / Q641905
# Arenaza (Buenos Aires)

Arenaza Argentinako Buenos Aires probintzian dagoen Lincoln barrutiko herri bat da.
Lincoln hiritik 35 kilometrora dago, RN 188 eta RP 68 errepideen bidez.
1903ko urtarrilean "Los Altos" tren geltokia prestatu zen, zeinaren inguruan herria eratu zen. 1906ra arte herria Los Altos deitzen zen eta urte horretako irailaren 26an geltokia Arenaza deitzen zen eta horregatik herriak ere izen berria hartu zuen.
Herriko bizilagunak, Osvaldo Mendizábal ingeniariak, "Mendicrim" gazta krema famatua sortu zuen, herrialdean oso ezaguna.

## Historia

1880. urtean, José María eta Carmelo Arenaza euskaldunek, Lincolneko barrutian, hiru legoa eta erdi zelai eskuratu zituzten Manuel Solana jaunarekin lankidetzan. 1892an, Manuel Solana jaunak bere zatia Arenaza anaiei saldu zien, eta 1897an Carmelo Arenazak bere anaia José Maríari saldu zion, lur horien jabe bakarra bihurtuz. Arenaza eremu honetan finkatzen da bere nekazaritza jarduera garatzeko. XIX. mendeko aurrerapen teknikoak, eskualdeen eta hirien arteko komunikazio handiagoa eskatzen zuen, motela orokorrean, gurea bezalako herrialde batean baldintzatua, denbora eta distantziaz, aukera argia zen, trenbidea mundu osoan azkar inposatu zen garraiobide bat. Argentinan trenbidea hedatzen hasi zen, 1893. urtearen erdialdean Lincoln hirira iritsi zen, 1902an hasi zen eremu honetarako aurrerapena, eta bertan José María Arenazak Buenos Aireseko Mendebaldeko Trenbideari 239.152 karratuko lurra eman zion. geltoki bat sortzeko xedea zuen lursaila, 1903ko urtarrilaren 5ean, tren konpainiak ofizialki inauguratu zuen LOS ALTOS geltokia, aurreko geltokiekiko eremu altxatu batean kokatuta zegoelako hartutako izena. Burdinazko bide horrek aurrerapena, kontsumo iturriak eta kolonizazioa ekarri zituen, beraz, Arenaza jaunak Carlos Rodríguez de La Torre ingeniariari enkargatzea erabaki zuen, geltokiaren ondoko 36 blokez osatutako auzo baten neurketa plana egitea, eta gainera, gainontzeko eremuak zatitan banatu zituen. 1904ko lehen hilabeteetan lursailen salmentak egin ziren, lehenengoak Katastroko Erregistroan inskribatu ziren, 1904ko apirilaren 23an. José María Arenazak eta bere emazteak Eugenia Sotak plazarako dagokion blokea eta eraikin publiko guztientzat beste bat eman zuten. Izena José María Arenazari zor zaio, bera izan baitzen herria sortzeko lurrak eman zituena.

## Biztanleria

1,328 habitantes (2010), eta horrek %1,3ko igoera apur bat suposatzen du1,311 biztanle (2001) aurreko erroldarekiko.

## Hiriko xehetasunak

* Etorbide nagusia Ingeniero Osvaldo Luis Mendizábal da, gutxi gorabehera 800 metro luze.

## kirolak eta sozialak
### Bertako kluba

* Arenaza Kirol eta Gizarte Kluba. 1939ko azaroaren 28an sortua. Arropa horia eta beltza tartekatuta kanabera bertikalak dituen jaka da.
* Bertako klubarekin bat egiten duten Arenazako biztanleak Chaperos bezala ezagutzen dira.
1997ko abenduaren 6an sortu zen Arenaza Museo Historikoa, erakunde horrek herriko historiaren zati handi bat gordetzen du.

## Kanpo estekak

* Arenazako koordenatu geografikoak eta satelite bidezko irudiak
* Arenazako "Fabian Ferrari" Museo Historikoaren orrialdea
* Datuak: Q2364910
# Arenbergeko basoa

Trouée d'Arenberg (Arenbergeko basoa, euskara itzulita; baita ere Tranchée —trintxera— d'Arenberg edo Trouée de Wallers-Arenberg), galtzadaarrizko errepide-zati bat da, 2.400 metrokoa. Ezaguna da Paris-Roubaix lasterketako zati garrantzitsu bat delako, apirileko bigarren igandean lehiatzen dena.
Arenbergeko basoa 1968ko edizioan sartu zen lehen aldiz, Eddy Merckx belgikarrak irabazi zuenean. Harrezkero, edizio guztietan egon da, 2005ean izan ezik, tartean uholdeak izan direlako, eta 1974tik 1983ra bitartean, Basoen Bulego Nazionalak itxia.
Lasterketan garrantzi historikorik izan ez arren, Arenberg Roubaix lasterketaren ikur eta esentziatzat hartzen da, «Ipar Infernua» izenaz ezaguna. Arenberg meatzari-hiritik hurbil dago, Wallersen ipar-mendebaldean, Frantziako Alta Frantzia eskualdeko bat.
Paris-Roubaixen Adiskideen Elkartea, 1977an sortua, bere mantentzeaz eta hobetzeaz arduratzen da, besteak beste.

## Erreferentziak

* 1 2 3 París-Roubaix: Arenberg, un viaje al corazón del Infierno del Norte. 31 de diciembre de 2016.
* ↑ Álvarez, Juan Carlos. La leyenda de Arenberg. .
* 1 2 3 4 Trouée d'Arenberg (Arenberg Forest) - Cycling Passion. 5 de abril de 2013.
* ↑ «París-Roubaix: Arenberg, un viaje al corazón del Infierno del Norte» Eurosport Espana 9 de abril de 2019.
* ↑ Les Amis de Paves. 4 de abril de 2016.
* ↑ PARIS-ROUBAIX 2016. 10 de abril de 2016.
* ↑ A breakdown of Hell: The pavé of Paris-Roubaix | Cyclingnews.com. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1485185
* Multimedia: Trouée d'Arenberg / Q1485185
# Arendal

Arendal Norvegiako hiri bat da, Aust-Agder probintziako hiriburua; Sørlandet eskualdean dago.
Arendalen hego-mendebaldera Grimstad dago; ipar-mendebaldera, Froland; eta ipar-ekialdera, Tvedestrand.

## Turismoa

Arendalen Norvegia guztiko klimarik onena daukatela diote; gainera, kosta erakargarria daukate, uharte txiki mordoarekin. Turistentzat oso ospetsua da, batez ere udan. Nazioarteko musika-jaialdiak antolatzen dituzte.

### Ikusteko lekuak

* Little Torungen itsasargia, 1914. urtetik uharte batetik argi egiten
* Store Torungen itsasargia, 1844. urtean eraikitakoa, eta 1914. urtetik uharte batetik argi egiten
* Merdø uhartea, kostatik urrunen dagoena, XVII-XVIII. mendeetan esportazio-portu garrantzitsua zeukana
* Pollen portua, hiri barrukoa
* Tyholmen eremua, XVII. mendeko egurrezko etxeak, hiri erdigunean

## Garraioak

Arendal portu-hiria izateaz gain, errepidez ere ondo lotuta dago, E18 Europar Errepidea bide nagusiaren hego-ekialdera dagoenez.

## Klima

Datu klimatikoak (Arendal) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -2.7 | -0.5 | 4.5 | 10.5 | 15.3 | 18.2 | 20.0 | 19.4 | 15.5 | 10.2 | 4.7 | 0.1 | 9.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 46 | 39 | 40 | 47 | 70 | 87 | 78 | 70 | 50 | 46 | 51 | 59 | 683 |
| Iturria: Climate-Data.org ||||||||||||||

## Historia

Arendal XVI. mende erdi aldera sortu zuten, baina ez zeukan hiri-izaerarik. XVII. mendean egur-garraiorako gunea zen, Kristiansand hiri nagusia zen bitartean. 1723. urtean merkataritzarako erregaliak lortu zituen, eta inguruko salerosketak Arendalen bakarrik egin zitezkeen. Hala ere, merkatariek kontrabandoari ekin zioten, Danimarkan eta Itsaso Baltikoaren inguruko lurraldeetan saltzekotan. Merkataritza-baldintzen gorabeherek gatazkak sortu zituzten XVIII. mendean.
Merkataritza, ontzigintza, egur-garraioa, meatzaritza eta burdingintza izan ziren eskualdeko industria-jarduera nagusiak mendeetan, batez ere Arendal inguruan. 1880. urterako inguruko porturik garrantzitsuena zen; XX. mendean, 1939. urtean, Norvegiako laugarren portua zen olio- eta petrolio-garraioari dagokionez, Oslo, Bergen eta Stavangerko portuen atzetik.

## Ekonomia

Gaur egungo industria nagusiak hauek dira: ontzigintza, mekanika- eta elektronika-industriak, eta munduko silizio-karburoa fintzeko gune handienetarikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Climate-Data.org. Climate: Arendal. .

## Kanpo estekak

* Udalerriko webgunea
* Turistentzat informazioa
* Turistentzat informazioa
* Datuak: Q57919
* Multimedia: Arendal, Norway / Q57919
# Arene Candide

Arene Candide Finale Ligure udalerriko ( Savona probintzia ) aztarnategi arkeologiko bat da, Italiako Liguria eskualdean. K.a. 26.000 urteko Paleolitotik Bizantziar arorainoko aztarnak arte aurkitu dira leizeko estratoetan. Haitzuloaren bosten bat baino ez da induskatu eta maila baxuenetan Neandertalen garaiko artefaktuak daudela uste da.

## Aurkikuntza nabarmenak

Paleolitoko 19 ehorzketa dira aztarnategiko aurkintza nabarmenena, horietako batzuk hilobi-ondasun aberatsekin. Bereziki, duela 23.000 urte inguru lurperatu zuten Il Principe (printzea edo printze gaztea) izenez ezagutzen den gizona nabarmentzen da: 400 urtxintxa-larruz egindako larruzko kapa bat jarri zioten, eta hari josiak 423 urtxintxa isats-hezur jarri zizkioten. Gorpua okre gorrizko geruza baten gainean zegoen jarrita, eta eskuetan suharrizko zetro edo arma moduko bat zeraman. Molusko oskolezko piezak, orein hortzak, suharri pieza bitxiak eta elur-oreinen adarrak ere bazeuden printzearen hilobian.
Apainduraren aberastasunak paleolito garaiko estraitifikazio sozialaren falta zalantzan jartzen duen Europako hilobietako bat da Arene Candidekoa. Alde horretatik, eta Sungirren, Errusia iparraldean, aurkitutako ehorzketekin eta Okzitaniako Saint-Germain-de-la-Rivièreko damarekin lotzen da aurkikuntza hau.

## Erreferentziak

* ↑ Art. Mantel, in: Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Band 19, hier: S. 239.
* ↑ Catherine Panter-Brick: Hunter-Gatherers. An Interdisciplinary Perspective, Cambridge University Press 2001, S. 52.
* ↑ «Mapa de yacimientos con evidencias de enterramientos o rituales funerarios durante el periodo Gravetiense.» Mapa de yacimientos con evidencias de enterramientos o rituales funerarios durante el periodo Gravetiense. (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).
* ↑ (Ingelesez) Graeber, David. (2021). «3. Unfreezing the Ice Age» The dawn of everything : a new history of humanity. ISBN 978-0-374-72110-7. PMC 1284998482. (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q642002
* Multimedia: Caverna delle Arene Candide / Q642002
# Arendsee (Altmark)

Arendsee (Altmark) Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 6.797 biztanle zituen, 269,68 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q490960
* Multimedia: Arendsee (Altmark) / Q490960
# Arenazako leizea

Arenazako leizea Galdamesen (Bizkaia) dagoen haitzuloa da, Goi Paleolitokoa, Ganeran mendiaren baitan dagoena. Ezaguna da batez ere hamar orein eme eta uro baten labar-pinturak direla-eta, Solutrear eta Magdaleniar aldi artean datatuak.
El Bortal auzoan dagoen kobazulo hau 1962an Bizkaiko Espeleologia Elkarteak topatu zuen, gero aita Barandiaranek onartua izan zena.

## Deskribapena

Salaren barru aldean, sarreratik 30 bat metrora, galeria handi baten ahoa dago. Horren neurriak: batez besteko zabalera, 20 metro inguru eta garaiera, 3 bat metro. Galeriaren hasieratik eta 60 metroko sakonera, hau da, sarreratik 90 bat metrora, eskuinetarantz doan arlanpa baten gora joz (Hegoalderantz) galeria estu eta baxu bat aurkituko dugu. Galeria horrek 40 metro inguruko luzera du, eta belauniko ibili behar da bertan. Benetako katu-zuloa da, batez era amaieran, orein-irudiak dauden gelatxora iristean.
Galeria nagusian jarraituz eta gelatxora eramaten duen galeria esturako sarreratik 80 m ingurura, beraz sarreratik 170 metro ingurura, uroaren multzoa dago, eta hortik gertu, emakumezkoaren irudi antropomorfoa.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Cueva de Arenaza. .
* ↑ Eusko Jaurlaritzaren Kultura Saila. Areatzako haitzuloaren deskribapena. .

## Kanpo estekak

* https://web.archive.org/web/20060104161028/http://www.galdames.org/eus/vivir/arqueologia.php
* Datuak: Q12253903
* Multimedia: Arenaza cave / Q12253903
# Arenberg poni

Arenberg poni edo nordkirchen, (alemanez: Arenberg-Nordkirchener Pony), Alemaniako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arraza desagertzeko egoera larrian dago. Abere kopurua 20-25 abelburu artean kokatzen da.

## Arrazaren historia

Arraza XX. mendea sortu zuten eta horretarako Dülmen poniak zein Lituaniako konik zaldiak erabili zituzten. Nahasketa hauen helburua zaldiketarako poni gogor eta iraupen handikoa sortzea izan zen. Bide tarte handiak nekatu gabe egiteko gai izango zena. Delachaux gidaren arabera nahasketa hauetan Panje poniak eta Galestar zela poniiak erabili zituzten, baina hau ez dago hain garbi.
1903. urtean Paula de Esterhazy kondesak Nordkirchener jabetzak Engelbert von Arenberg dukeari saldu zizkion. Dukeak egoera erdi basatian zeuden ponien talde bat mantendu zuen Nordkirchenerren beraien habitat naturalean. Arraza Dülmen poniaren antzekoa zen eta 1923. urterako finkatua zegoen.
Arraza desagertutzat jotzen zuten 1960. urteko hamarkadan. 1980. azken abelburuak sakabanatuak izan ziren eta Alemaniar zela poniak asimilatutzat jotzen ziren.
1984. urtean ordea, arraza Berlingo Nazioarteko Aste Berdean aurkeztu zen eta 1995. urtean abere talde oso txikia aurkitua izan zen.

## Arrazaren egoera

Zaldi arraza hau desagertzeko arrisku larrian dago. Munduan 20-25 zaldi baino ez dira ezagutzen. Beste iturrien arabera 13 abelburu baino ez dira.

## Ezaugarriak

-Altuera, soin gurutzera, 1,20-1,40 cm. artean kokatzen da.
-Koloreari dagokionez barietate handia dago arrazan. Arenberh poniak beltzak, gorriak, gaiztankarak eta urdinak.

## Erreferentziak

* 1 2 http://www.theequinest.com/breeds/arenberg-nordkirchener/
* ↑ https://www.petmapz.com/breed/arenberg-nordkirchener-pony/
* ↑ https://www.horsebreedspictures.com/arenberg-nordkirchener-pony.asp
* ↑ https://web.archive.org/web/20111001015314/http://www.equinekingdom.com/breeds/light_horses/arenberg_nordkirchen.htm

## Kanpo estekak

Arrazari buruzko WEB horrialdea
* Datuak: Q641693
# Arendtsville (Pennsylvania)

Arendtsville Pennsylvaniako borough bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 952 biztanle zituen, 2,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1132591
# Amblyodipsas

Amblyodipsas Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak

* Amblyodipsas concolor (Smith, 1849)
* Amblyodipsas dimidiata (Günther, 1888)
* Amblyodipsas katangensis de Witte & Laurent, 1942
* Amblyodipsas microphthalma (Bianconi, 1852)
* Amblyodipsas polylepis (Bocage, 1873)
* Amblyodipsas rodhaini (de Witte, 1930)
* Amblyodipsas teitana Loveridge, 1936
* Amblyodipsas unicolor (Reinhardt, 1843)
* Amblyodipsas ventrimaculata (Roux, 1907)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2707488
* Multimedia: Amblyodipsas / Q2707488
* Espezieak: Amblyodipsas
# Aplectropus

Aplectropus Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Aplectropus leucopis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Aplectropus leucopis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4779966
# Aplatissa

Aplatissa Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Aplatissa strangoides da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Aplatissa michaelis | | daturik gabe |
| Aplatissa strangoides | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4779952
* Espezieak: Aplatissa
# Antón Reixa

Antón Rodríguez Reixa (Vigo, 1957ko apirilaren 17a -) galizierazko abeslari, idazle eta zinema zuzendari pontevedrarra da.
Galizierazko Filologia ikasi zuen Donejakuen. 1976an, beste lagun batzuekin batera, "Grupo de Comunicación Poética Rompente" taldea sortu zuen, literaturaren ibilbideari ekinez.
Musikaren arloan, ezaguna egin zen 1980ko hamarkadan arrakastatsua izan zen "Os Resentidos" taldearen abeslari moduan ("Fai un sol de carallo"). Taldea deseginda, "Nacion Reixa" proiektua osatu zuen Kaki Arkarazorekin. Hau ez da izan Euskal Herriko musikariekin kolaborazio bakarra, izan ere "Negu Gorriak" eta "Oskorri"rekin ere parte hartu izan zuen.
1998an, Mareas Vivas izeneko telesaila estreinatu zuten TVGn arrakasta handiz, Reixaren ekoizpena. Zinemaren arloan, Manuel Rivas idazlearen O lapis do carpinteiro lana pantailaratu zuen. Halaber, Hotel Tívoli pelikula ere zuzendu du.

## Diskografia
### Os Resentidos

* "Vigo, capital Lisboa" (Gasa, 1984).
* "Fai un sol de carallo" (Gasa, 1986).
* Música Doméstica (Gasa, 1987).
* Fracaso Tropical (Gasa, 1988).
* Jei (Gasa, 1990).
* Delikatessen (Gasa, 1992).
* Ya Están Aquí (Gasa, 1993).
* Made in Galicia 84-94 (Gasa, 1994). Disko bilduma.

### Nación Reixa

* "Alivio rápido" (1994).
* "Safari Mental" (1997).

### Anton Reixa

* Escarnio (Esan Ozenki-Gora Herriak, 1999).

## Bibliografia

* "Silabario da turbina" (1978).
* "¡Fóra as vosas sucias mans de Manuel Antonio!" (1979).
* "As ladillas do travesti" (1979).
* "A dama que fala" (1983).
* "Historia do Rock and Roll" (1985).
* "Días contra fotocopias" (1987).
* "Transporte de superficie" (1990).
* "Ringo Rango" (1992).
* "Escarnio" (1999).
* Látego de algas (2008).

## Ikus, gainera

* Galizierazko literatura
* Galiziako musika
* Datuak: Q2857728
* Multimedia: Antón Reixa / Q2857728
# Antón Riveiro Coello

Antón Riveiro Coello (Xinzo de Limia, Ourense, 1964ko abuztuaren 28a) idazle galiziarra da.
Asociación Cultural Barbantia elkartearen presidentea da. Concello de Baltar-go seme kuttuna da.

## Bibliografia

* Valquiria (1994)
* Parque Central e outros relatos (1996)
* A historia de Chicho Antela (1997)
* A quinta de Saler (1999)
* Animalia (1999)
* As rulas de Bakunin (2000)
* Homónima (2001)
* Cartafol do Barbanza (2002)
* A canción de Sálvora (2003)
* A esfinxe de amaranto (2003)
* Limaiaé (2005)
* Casas Baratas (2005)

## Ikus, gainera

* Galizierazko literatura.
* Datuak: Q3399909
* Multimedia: Antón Riveiro Coello / Q3399909
# Antón Martín geltokia

Antón Martín geltokia, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Centro barrutian.
1921eko abenduaren 26an inauguratu zen.
* Datuak: Q2473940
* Multimedia: Estación de Antón Martín / Q2473940
# António Egas Moniz

António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz (Avanca, 1874ko azaroaren 29a - Lisboa, 1955eko abenduaren 13a) portugaldar neurologo, politikari eta diplomazialaria izan zen. 1949ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen lobotomiaren prozedura garatzeagatik.
Medikuntza ikasi zuen Coimbrako Unibertsitatean eta neurologiako irakaslea izan zen Lisboako Unibertsitatean 1911tik 1944ra.
Errepublika babestu zuen Portugalen eta hargin beltza izan zen. 1917an Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten eta Parisko Bake Biltzarran parte hartu zuen. 1919an politikatik erretiratu zen duelu batean parte hartu ondoren.
Garuneko angiografia garatu zuen eta garuneko kirurgiaren sortzaileetako bat izan zen. Lobotomiaren garapenagatik Nobel Saria jaso zuen 1949an, Walter Rudolf Hess alemaniarrarekin partekatu zuena.
1939ean, paziente eskizofreniko batek hainbat bala jaurti zizkion, eta Monizek gurpil-aulkia erabili behar izan zuen aurrerantzean.

## Lanak

* Alterações anátomo-patológicas na difteria, Coimbra, 1900.
* A vida sexual (fisiologia e patologia), Coimbra, 1901.
* A neurologia na guerra, Lisboa, 1917.
* Um ano de política, Lisboa, 1920.
* Júlio Diniz e a sua obra, Lisboa, 1924.
* O Padre Faria na história do hipnotismo, Lisboa, 1925.
* Diagnostic des tumeurs cérébrales et épreuve de l'encéphalographie artérielle, Paris, 1931.
* L'angiographie cérébrale, ses applications et résultats en anatomic, physiologie et clinique, Paris, 1934.
* Tentatives opératoires dans le traitement de certaines psychoses, Paris, 1936.
* La leucotomie préfrontale. Traitement chirurgical de certaines psychoses, Turin, 1937.
* Clinica dell'angiografia cerebrale, Turin, 1938.
* Die cerebrale Arteriographie und Phlebographie, Berlin, 1940.
* Ao lado da medicina ', Lisboa, 1940.
* Trombosis y otras obstrucciones de las carótidas, Bartzelona, 1941.
* História das cartas de jogar, Lisboa, 1942.
* Como cheguei a realizar a leucotomia pré-frontal, Lisboa, 1948.
* Die präfrontale Leukotomie, Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten, 1949.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273219
* Multimedia: António Egas Moniz / Q273219
# Ankasocris

Ankasocris Zygaenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ankasocris striatus da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Ankasocris striatus | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13471109
# Anke Ehrhardt

Anke A. Ehrhardt (Hanburgo, 1940ko otsailaren 20a) sexu eta genero garapeneko ikerlaria da. Bere ikerlanak portaera-sexual arriskutsuen faktore determinanteen ikerketa sorta handia barneratzen du; ume, gazte eta helduetan, baita gizon zein emakume heterosexual eta homosexualetan, eta GIB eta STG infekzioak saihesteko ikuspuntu sakonetan ardazten delarik.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Money, John and Anke Ehrhardt | Encyclopedia.com» www.encyclopedia.com (Noiz kontsultatua: 2020-09-27).
* ↑ (Ingelesez) «Anke A. Ehrhardt, PhD» Columbia University Department of Psychiatry 2017-02-09 (Noiz kontsultatua: 2020-09-27).
* Datuak: Q4766006
# Ankara probintzia

Ankara probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bertan aurktzen da Turkiako hiriburu den Ankara hiria. 25.706 km²ko azalera du eta bertan 5.017.914 biztanle bizi dira.

### Barrutiak

Probintziaren barnean 24 barruti daude:
| Akyurt Altındağ Ayaş Bala Beypazarı Çamlıdere Çankaya Çubuk Elmadağ Etimesgut Evren Gölbaşı | Güdül Haymana Kalecik Kazan Keçiören Kızılcahamam Mamak Nallıhan Polatlı Sincan Yenimahalle Şereflikoçhisar |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2297724
* Multimedia: Ankara / Q2297724
# Ankarako metroa

Ankarako metroa Turkiako hiriburuko metroa da. 1996ko abuztuaren 30ean inauguratu zen eta gaur egun bi lineek osatzen dute. Gaur egun, sarea zabaltzeko lanetan ari dira eta hurrengo urteetan beste hiru linea eraikiko dira. Sareak gaur egun 23,1 kilometrotako luzera du eta 23 geltoki.

## Lineak
### Ankaray

Ankaray linea metro arineko linea bat da. 1992tik 1996ra bitartean eraiki zen, Alemaniako Siemens enpresak zuzenduriko nazioarteko enpresa talde baten eskutik. Hamaika geltoki ditu guztira, eta erabiltzen dituen trenak, 77 metro luze eta 180 jarlekukoak izanik, guztira 600 bidaiari kabitzen dira.
Etorkizunean Ankaray lineak 22 kilometro izango ditu, eta norabide bakoitzean orduro 25.000 bidaiari garraiatzeko ahalmena izango du. 2007an 175.000 lagunek erabiltzen zuten egunero linea hau astegunetan.

### Ankarako metroa

Ankarako metroaren linea 1997an zabaldu zen eta hiriaren erdiguneko Kizilay, eta kanpoaldeko Batikent auzoa batzen ditu, Ankara ipar-mendebaldean. Lineak 14,7 kilometro ditu, (6,5 km lurpean, 4,5 km lur gainean eta 3,7 km lurraren gainean eraikitako bidezubietan).

### Etorkizuna

Etorkizunari begira hiru linea gehiagoren eraikuntza martxan da eta Ankarako udalak linea berriak eraiki nahi ditu etorkizunari begira, gehienak metro arinekoak.

## Kanpo estekak

* (Turkieraz) Ankarako metroaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q748402
* Multimedia: Ankara Metro / Q748402