OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa

Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa (katalanez: Convergència Democràtica de Catalunya, CDC) Kataluniako alderdi politiko liberal eta abertzalea izan zen. 1974ko azaroaren 17an Jordi Pujolen inguruan sortua izan zen. CDCren gaztediak Kataluniako Gaztedi Nazionalistan (JNC) biltzen dira.
1980ko Kataluniako Hauteskundetatik, Kataluniako Batasun Demokratikoarekin (UDC) batera, Convergencia i Unio (CiU) koalizio politikoan parte hartzen du. Koalizio honek, Katalunia gobernatu zuen 1980tik 2003ra, non urte honetan Kataluniako Generalitatea PSC-ERC-ICV hirukote politiko ezkertiarraren esku geratu zen, CiUk ez baitzuen gehiengo absolutua lortu.
2002an, Jordi Pujolek alderdiaren presidentzia utzi eta gero, Artur Masek hartu zuen lekukoa.
2015eko urtarrilaren 17an zabaldu zenez, CDCk ezohiko kongresu bat antolatu zuen 2015eko otsailean, alderdia birsortzeko helburuarekin.
Azkenik, 2016ko uztailaren 8an bere ibilbide politikoa eten zuen CDCek. Alderdia utzi zuten kideek PDeCAT alderdia sortu zuten.

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1129443
* Multimedia: Convergència Democràtica de Catalunya / Q1129443

## Erreferentziak

* ↑ «CDCk ezohiko kongresu bat egingo du otsailean, alderdia birsortzeko», Berria, 2015-01-18
# Kataluniako Loteria

Kataluniako Loteria, katalanez Loteria de Catalunya, 2007ra arte Loto Catalunya izenaz ezaguna, Kataluniako Generalitatearen apustu-jokoen sistema da, eta Joko eta Apustuen Erakunde Autonomoak antolatu eta kudeatzen du.
Kataluniako Loteriaren diru-bilketaren diru-sarrerak gizarte-zerbitzuak finantzatzeko erabiltzen dira. Kataluniako loteria ia 2.100 establezimendu baimenduren sarearen bidez saltzen da. Herrialde osoko 400 udalerritan baino gehiagotan daude saltokiak, hala nola estankoetan, kioskoetan edo tabernetan. Loto Catalunya-n edo Loteria de Catalunya banatutako sariek ez zuten PFEZn tributatzen.

## Historia

Kataluniako Loteria 1987ko apirilaren 27an hasi zen lanean Loto Katalunia izenarekin, Loto Ràpid (Loto Azkarra) izeneko "harraskatu eta irabazi" metodo batean oinarritutako loteria azkarreko sistema bat jarri baitzen salgai. Lehen serieak 30 milioi txarteltxo zituen eta 1.350 milioi pezeta sarietan. 1987ko urriaren 15ean Lotto 6/49 izeneko beste zozketa bat antolatu zen, asteazken eta larunbatetan egiten zena. Denborarekin, Loto Catalunyak beste zozketa batzuk egin ditu, hala nola, Trío (1988), Súper 10 (1990), Loto Express (1993), Supertoc (1994), Grossa de Cap d'Any (2013) edo Grossa de Sant Jordi (2017).

## Zozketak

* Loto Ràpid
* 6/49 Lotto
* Trio (Hirukotea)
* Loto Express
* Supertoc
* Urte amaierako sari nagusia
* (Katalanez) Grossa de Sant Jordi.

## Diru-bilketa

Urteko diru-bilketak, milaka eurotan:
| Urtea | Urte amaierako sari nagusia | San Jordiko sari nagusia | Loto Ràpid (Loto azkarra) | 6/49 Lotto | Trio (Hirukotea) | Super 10 | Loto Express | Supertoc (bingoa) | Binjoc-ak (joko elektronikoa) | Guztira |
| 2011 | | | 4.866 | 90-21 | 4.075 | 4.075 | 15.715 | 14.480 | 156.413 | 216.640 |
| 2012 | | | 5.060 | 18.6 | 3.648 | 3.648 | 80-13 | 13.378 | 144.651 | 197.943 |
| 2013 | 25.285 | | 4.701 | 14.644 | 3.309 | 3.309 | 032 | 13:00 | 114.466 | 185.539 |
| 2014 | 23.980 | | 4.386 | 13:00 | 3.284 | 3.284 | 9:00 | 11.314 | 116.709 | 181.685 |
| 2015 | | | 3.688 | 12.626 | 3.12.- | 3.12.- | 8.154 | 10.467 | 138.287 | |
| 2016 | 20.503 | | 3.631 | 067 | 2.977 | 2.977 | 6.403 | 10.147 | 144.965 | 200.693 |
| 2017 | 28.105 | 6.146 | 3.459 | 11.501 | 2.813 | 2.813 | 6.062 | 9.553 | 131.733 | |
| 2018 | 08.530 | 6.487 | 4.741 | 14.769 | 2.167 | 813 | 5.887 | 8.496 | 88.09.10 | 183.756 |

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) Departament d'Interior de la Generalitat de Catalunya
* ↑ (Katalanez) Punts de venda. .
* ↑ (Katalanez) Catalunya tindrà la seva pròpia rifa de Nadal: la Grossa de Cap d'Any, 324.
* ↑ (Katalanez) Loteria de Catalunya. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9024411
# Kataluniako Konpainia Handia

Kataluniako Konpainia Handia (katalanez: Gran Companyia Catalana; latinez: Magna Societas Catalanorum) Androniko II.a Paleologo bizantziar enperadoreak 1303ran deitutako eta Roger de Florrek zuzendutako mertzenario-taldea izan zen. Siziliar bezperetan aritutako almogaver beteranoek osatzen zuten, 1302an sinaturiko Caltabellottako Bakea eta gero lanik ez zutenak.
1305ean, hainbat garaipen lortu ondoren, enperadoreak Roger de Florren hilketa eta konpainiaren sarraskia agindu zuen. Hauek gerra aitortu eta kataluniar mendekua hasi zuten. Barneko istiluak jasan eta gero, Atenasko Dukerriak konpainia kontratatu zuen eta, adostutako dirua hartu ez zuenez, dukerria konkistatu zuen. Neopatriako lurralde batzuk ere konkistatu ondoren, bertoko jaun feudal bilakatu ziren mende batez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Miller, W. (1964). The Latins in the Levant. A History of Frankish Greece (1204-1566). .
* ↑ (Ingelesez) Setton, Kenneth M.. (1975). Hazard, Harry W. ed. A History of the Crusades, Volume III: The fourteenth and fifteenth centuries. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press, 167–224 or. ISBN 0-299-06670-3..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1501196
* Multimedia: Catalan Grand Company / Q1501196
# Kataluniako Kazetaritza Sari Nazionala

Kazetaritza Sari Nazionala Kultura Sari Nazionalen baitan zegoen eta urtero Kataluniako Generalitateak ematen zuen, irabazle bakoitzak bere kategorian duen ibilbidea aitortzen zuen eta 18.000 euroko dotazioa zuen.
Saria Kultura sailburuak zuzentzen duen epaimahaiak izendatzen zuen eta Generalitateko lehendakariak buru zuen ekitaldi batean ematen zen, Kulturako beste Sari Nazionalekin batera. 2013ko apirilaren hasieran jakinarazi zen Kataluniako Generalitateko Gobernuak Kultura Sari Nazionalak 16tik 10 irabazlera murriztuko zituela, eta haien kategoriak bertan behera utziko zituela, Kultura Sari Nazional bakarra sortuz. "Kategorien hazkunde mugagabea mozteko asmoa".

## Irabazleak

1990. urtetik, Kazetaritza Sari Nazionala hauei eman zitzaien:
* 1990 - Josep Maria Huertas Claveria
* 1992 - Jaume Comellas eta Colldeforns
* 1994 - Francesc-Marc Álvaro i Vidal
* 1995 - Josep Maria Espinàs
* 1996 - Kataluniako Kazetarien Elkartea
* 1997 - Albert Jané
* 1998 - Carles Sentís
* 1999 - Eliseu Climent
* 2000 - Francesc Escribano eta Joan Úbeda
* 2001 - Antoni Bassas
* 2002 - Montserrat Armengou eta Ricard Belis
* 2003 - Monica Terribas
* 2004 - VilaWeb
* 2005 - Emili Manzano
* 2006 - Milagros Perez Oliva
* 2007 - Martí Domínguez
* 2008 - José Martí Gómez, Lluís Permanyer eta Joan de Sagarra
* 2009 - Rosa Maria Calaf

## Erreferentziak

* ↑ Premis Nacionals de Cultura per anys (des de 1995), web del departament de Cultura de la Generalitat de Catalunya, consultat el 4 de gener de 2012
* ↑ (Katalanez) «Antoni Bassas i Onieva» L'Enciclopèdia.cat. Bartzelona: Grup Enciclopèdia Catalana http://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0247201.xml.
* ↑ (Katalanez) TV3. 30 minuts. (Noiz kontsultatua: 2020-05-17).
* ↑ (Katalanez) 324cat. (2003-07-02). «Mònica Terribas guanya el Premi Nacional de Periodisme per la seva feina a "La nit al dia"» CCMA (Noiz kontsultatua: 2020-05-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Vilaweb recibe el Premi Nacional de Periodisme» La Vanguardia (Noiz kontsultatua: 2020-05-17).
* ↑ (Katalanez) «Anna Veiga, premi nacional de Pensament i Cultura Científica» VilaWeb.cat (Noiz kontsultatua: 2020-05-17).
* ↑ (Katalanez) «Pere Portabella, Animac i Rosa Maria Calaf, premis nacionals de Cinema, Audiovisual i Periodisme» VilaWeb.cat (Noiz kontsultatua: 2020-05-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11942619
# John Boyd Orr

John Boyd Orr, Boyd Orr 1. baroia (Kilmaurs, East Ayrshire, 1880ko irailaren 23a - Edzell, Angus, 1971ko ekainaren 25a) eskoziar irakasle, sendagile, biologo, fisiologo, politikari, negozio-gizon eta baserritarra izan zen. 1949ko Bakearen Nobel Saria irabazi zuen nutrizioari buruzko ikerketa zientifikoagatik eta FAOko lehen zuzendari-nagusi gisa egindako lanagatik.
Hasieran irakaskuntzan aritu zen, baina bokazioa aldatu zuen eta medikuntza eta biologia ikasi zituen Glasgowko Unibertsitatean. 1914an animalien elikadurari buruzko ikerketak hasi zituen Rowett Research Instituten. Lehen Mundu Gerran mediku izan zen frontean.
Gerra amaitu ondoren, Rowett Institutua zabaldu zuen. 1920ko hamarkadan animalien elikadurarekiko interesa giza elikadurara aldatu zuen. Haurrei esnea doan ematea lortu zuen eskoletan.
1945ean Glasgowko Unibertsitateko errektore eta parlamentuko kide hautatu zuten. FAOko lehen zuzendaria izan zen, 1945etik 1948ra. Arte eta Zientziaren Munduko Akademiaren sortzaileetako bat eta presidentea ere izan zen.

## Lanak

* Boyd Orr, John (1905). Scotch Church Crisis: The Full Story of the Modern Phase of the Presbyterian Struggle. Glasgow: John M'Neilage.
* (1929). Minerals in Pastures and Their Relation to Animal Nutrition. London: Lewis.
* (1934). The National Food Supply and Its Influence on Public Health. London: King.
* (1936). Food, Health and Income. London: Macmillan.
* (1937). Nutritional Science and State Planning.in (Orr)
* (1940). Nutrition in war. Fabian Tract 251. London: Fabian Society.
* (1942). Fighting for What?. London: Macmillan.
* (1943). Food and the People. London: Pilot Press.
* (1945). Welfare and Peace. London: National Peace Council.
* (1946). A Charter for Health. London: Allen & Unwin.
* (1948). Food: The Foundation of World Unity. London: National Peace Council.
* (1950). International Liaison Committee of Organisations for Peace: A New Strategy of Peace. London: National Peace Council.
* (1957). Feast and famine: The wonderful world of food. London: Rathbone Books.
* (1958). The Wonderful World of Food: The Substance of Life. Garden City, NY: Garden City Books.
* (1966). As I recall: the 1880s to the 1960s. with an introduction by Ritchie Calder. London: MacGibbon & Kee.

### Elkarlanean

* Boyd Orr, John; Lubbock, David (1940). Feeding the people in war time. London: Macmillan
* Boyd Orr, John; Lubbock, David (1964). The White Man's Dilemma: Food and the Future, London: Allen & Unwin.
* Boyd Orr, John; Beck, Robert Nelson (1970). Ethical Choice. London: Free Press. ISBN 978-0-02-902070-8

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315143
* Multimedia: John Boyd Orr, 1st Baron Boyd-Orr / Q315143
# John Boyne

John Boyne (Dublin, 1971ko apirilaren 30a) idazle irlandarra da.
Hainbat eleberriren zein istorio motzen egilea, ezaguna da batik bat Pijama marradunaz jantzitako mutikoa (The Boy in the Striped Pyjamas ingelesez) liburuarengatik. Hizkuntza askotarako itzulia, tartean euskarara, 2007an eleberri honen filma egin dute.

## Liburuak

* The Thief of Time (2000)
* The Congress of Rough Riders (2001)
* Crippen (2004)
* The Boy in the Striped Pyjamas ("Pijama marradunaz jantzitako mutikoa") (2006)
* Next of Kin (2006)
* Mutiny On The Bounty (2008).

## Ikus, gainera

* Irlandako literatura
* Irlandar ezagunen zerrenda

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) Idazlearen webgune pertsonala
* Datuak: Q372533
* Multimedia: John Boyne / Q372533
# John Boyd Dunlop

John Boyd Dunlop (1840ko otsailaren 5a, Dreghorn, Iparraldeko Ayrshire – 1921eko urriaren 23a, Dublin, Irlanda) eskoziar asmatzaile bat izan zen, lanbidez albaitari zirujaua.
Asmakuntza ugari burutu zituen, baina denetan ospetsuena ibilgailuentzako pneumatikoa izan zen. Bere abizena daraman eta penumatikoak eta gomazko elementuak ekoizten dituen Dunlop Rubber enpresaren sortzailea izan zen.

## Biografia

Eskoziako Iparraldeko Ayrshireko Dreghorngo baserri batean jaio zen eta Edinburgoko Albaitaritza Ikastetxean (gaur egun Edinburgoko Unibertsitatearen parte da) albaitari gisa graduatu zen 19 urterekin. Zortzi urtez Edinburghen albaitari gisa aritu zen. 1867an Belfastera joan zen bizitzera.
1887an aire-ganberako lehen pneumatikoa garatu zuen bere bederatzi urteko semeak Belfasteko zuloguneak betetako kaleetan eskolara joateko erabiltzen zuen triziklorako. Trizikloaren triki-trakaren arazoa konpontzeko, Dunlopek gomazko hodi batzuk puztu zituen baloiak puzteko aire ponpa batekin. Ondoren, kautxuzko hodiak olana batekin bildu zituen babesteko eta trizikleko gurpilen hagunen gainean itsatsi zituen. Ordura arte, gurpil gehienek goma trinkozko hagunak zituzten, baina pneumatikoek ibilaldi nabarmen leunagoa ematen zuten. Ideia garatu eta patentatu zuen ganberadun pneumatikoa 1888ko abenduaren 7an. Hala ere, patentea eman eta bi urtera, Dunlopi ofizialki jakinarazi zioten patentea Robert William Thomson asmatzaile eskoziarrak baliogabetu zuela, 1846an Frantzian eta Estatu Batuetan 1847an patentatu baitzuen ideia. Dunlop-ek Robert William Thomson-en aurkako borroka juridikoa irabazi zuen eta patentea berrestea lortu zuen.
Dunlop-ek Dunlop Tyres enpresa sortu zuen, gerora Dunlop Rubber Company izenarekin ezagutzen dena. Ekoizpen komertziala 1890 bukaeran hasi zen Belfasten. Dunlop-ek bere patentea eta konpainiaren izena William Harvey Du Cros-i saldu zion, jadanik Pneumatic Pire and Booth's Cycle Agency-ren jabea zena, sortutako konpainiaren 1.500 akzioren truke, eta azkenean ez zuen dirutza handirik egin asmakuntzagatik. Dunlop Dublinera erretiratu zen eta bertan hil zen 1921eko urriaren 12an, eta Deansgrange hilerrian lurperatu zuten, Dublingo hegoaldeko auzo batean.
Dunlop-en ganberadun pneumatikoaren garapena une erabakigarrian iritsi zen lurreko garraioaren hedapenaren garaian, bizikleta eta automobil berriak eraikitzearekin.
* Datuak: Q222116
* Multimedia: John Boyd Dunlop / Q222116
# John Betjeman

Sir John Betjeman (Lissenden Gardens, Londres, 1906ko abuztuaren 28a - Trebetherick, 1984ko maiatzaren 19a) ingeles olerkari, idazle eta telebistako aurkezlea izan zen. Erresuma Batuko poeta ereinozduna izan zen 1972tik hil zen arte. Viktoriako Elkarteko kide sortzailea izan zen. Viktoriako arkitekturaren defendatzailea izan zen eta Saint Pancraseko tren geltokia eraispenetik salbatzea lortu zuen.

## Lan hautatuak

* Mount Zion. 1932.
* Continual Dew. 1937.
* An Oxford University Chest. 1938.
* Old Lights for New Chancels: Verses Topographical and Amatory, 1940.
* New Bats in Old Belfries. 1945.
* Shropshire: A Shell Guide, 1951.
* A Few Late Chrysanthemums. 1954.
* Poems in the Porch. 1954.
* Summoned by Bells, 1960.
* High and Low. 1966.
* London's Historic Railway Stations, 1972.
* A Nip in the Air. 1974.
* John Betjeman: coming home : an anthology of his prose 1920–1977, 1997.
* Betjeman's Best British Churches, 2011.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q962308
* Multimedia: John Betjeman / Q962308
# John Bidwell

John Bidwell (1819ko abuztuaren 5a - 1900eko apirilaren 4a) pionero, nekazari, soldadu, estatista, politikari, prohibizionista eta filantropo bezala ezaguna zen Kalifornian. Alderdi Demokrata eta, ondoren, Errepublikarrean aktiboki parte hartu zuen, eta Kongresurako hautatua izan zen 1864an, legegintzaldi batez.
Kaliforniako Bidean zehar emigratzaileen lehen partidatako bat, Partida Bartleson-Bidwell bezala ezaguna, zuzendu izanagatik eta Kaliforniako Chico sortu izanagatik nabarmendu zen. Mexikoko lurren kontzesioak jaso zituen Mexiko eta Ameriketako Estatu Batuen arteko gerra baino lehen mexikar hiritar bihurtu ondoren, eta rantxero aberats bihurtu zen.
* Datuak: Q1699334
* Multimedia: John Bidwell / Q1699334
# John Bieter

John Bieter (Boise, 1962) euskal jatorriko ikertzaile eta historialari estatubatuarra, euskal diasporari buruzko lan ugari plazaratu du.

## Biografia

Boisen jaio zen, Idaho, 1962an. Gurasoak Eloisa Garmendia eta Pat Bieter ziren. Ume zela Oñatira etorri zenetik, behin eta berriz bisitatu du arbasoen lurraldea. Boiseko Unibertsitatetik euskal komunitateari buruzko lan garrantzitsuak egin ditu, Mark anaiarekin batera idatzitako An Enduring Legacy: The Story Of Basques In Idaho, esaterako.

## Erreferentziak

* ↑ ««Ulertu baino gehiago bizi egin behar den dinamika bat da diaspora»» Berria 2021-09-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99372268
# John Blair Smith Todd

John Blair Smith Todd (1814ko apirilaren 4a – 1872ko urtarrilaren 5a) militar eta politikari estatubatuarra izan zen.
West Pointeko akademia militarreko graduatua 1837an, bigarren gerra seminolan parte hartu zuen eta gero estatubatuar-mexikar gerran kapitainaren graduarekin 1856an armada utzi baino lehen. Gerra Zibila piztu zenean, Union Army Batasuneko boluntarioen brigada-jeneral izendatu zuten.
Ondoren, AEBetako Ordezkarien Ganberako ordezkaria izan zen. Dakotako Lurralderako, 1864tik 1865era, demokrata gisa.

## Kanpo estekak

* TODD, John Blair Smith. .
* Datuak: Q1699347
* Multimedia: John Blair Smith Todd / Q1699347
# John Bonham

John Henry Bonham (Redditch, Worcestershire, 1948ko maiatzaren 31 – Clewer, Berkshire, 1980ko irailaren 25a) ingeles rock musikari eta bateria-jolea izan zen, Led Zeppelin taldearen kidea.

## Diskografia

* Led Zeppelin, 1969
* Led Zeppelin II, 1969
* Led Zeppelin III, 1970
* Led Zeppelin IV, 1971
* Houses of the Holy, 1973
* Physical Graffiti, 1975
* Presence, 1976
* In Through the Out Door, 1979
* Datuak: Q485490
* Multimedia: John Bonham / Q485490
# John Boorman

John Boorman (Shepperton, Surrey, 1933ko urtarrilaren 18a) ingeles zinema zuzendari bat da. Luzaroan Irlandan bizitu izan da. Bere filma ezagunenen artean Point Blank, Deliverance, Zardoz, Excalibur, The Emerald Forest, Hope and Glory, The General eta The Tailor of Panama daude.

## Filmografia

| Filmq | Urtea | Oscar Sarietarako izendapena | Irabazitako Oscar Sariak |
| Catch Us If You Can | 1965 | | |
| Point Blank | 1967 | | |
| Hell in the Pacific | 1968 | | |
| Leo the Last | 1970 | | |
| Deliverance | 1972 | 3 | |
| Zardoz | 1973 | | |
| Exorcist II: The Heretic | 1977 | | |
| Excalibur | 1981 | 1 | |
| The Emerald Forest | 1985 | | |
| Hope and Glory | 1987 | 5 | |
| Where the Heart Is | 1990 | | |
| I Dreamt I Woke Up | 1991 | | |
| Two Nudes Bathing | 1995 | | |
| Beyond Rangoon | 1995 | | |
| The General | 1998 | | |
| Lee Marvin: A Personal Portrait | 1998 | | |
| The Tailor of Panama | 2001 | | |
| In My Country (Country of My Skull liburuan oinarrituta) | 2005 | | |
| The Tiger's Tail | 2006 | | |
| By Any Means | 2008 | | |
| Memoirs of Hadrian | 2010 (filmatzeke) | | |
| The Wonderful Wizard of Oz | 2010 (filmatzeke) | | - |

## Kanpo estekak

* John Boorman zuzendariaren IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q55277
* Multimedia: John Boorman / Q55277
# Juan Soriano

Juan Soriano, bizkaiko txirrindularia izan zen.1906. urtean, Espainiako federakundeko lehendakaria izan zen , baita ere. Profesionala izan zen 1907. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Estornes, Blog De Cesar. (2023-03-05). «BLOG DE CESAR ESTORNES de HISTORIA Y DEPORTES: EL CICLISMO, MÁS DE CIEN AÑOS DE HISTORIA EN BIZKAIA. .» BLOG DE CESAR ESTORNES de HISTORIA Y DEPORTES (Noiz kontsultatua: 2023-12-11).
* ↑ «GP Wingene, Belgium, No UCI Points» autobus.cyclingnews.com (Noiz kontsultatua: 2023-12-11).
# Juan Telleria

    Artikulu hau musikagile zegamarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Telleria».
Juan Telleria Arrizabalaga (Zegama, 1895eko uztailaren 12a - Madril, 1949ko otsailaren 25a), musikagile gipuzkoarra izan zen.

## Biografia

Zazpi urte zituela umezurtz gelditu zen, aita eta ama galdu ondoren. Hori zela eta, Baldomero Telleria osaba apaiza haren eta lau anaien arduradun bihurtu zen. Berarekin solfeo, piano eta harmonia ikasi zituen. 1911n Donostiara joan zen ikastera, Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz lagundurik, eta German Cendoya eta Beltran Pagola irakasle izan zituen.
1915ean Madrilera joan zen, Conrado del Campo eta Fernández Alberdi maisuekin ikasiz. Musika onduz aurrera atera zen. 1917ko irailaren 29an La Dama de Aitzgorri lana lehen aldiz eman zuen Donostian, Gran Casino zelako tokian, eta urte bereko azaroaren 17an Madrilen, eta arrakasta handia lortu zuen. 1919an Parisera joan zen, zinema aretoetan pianoa jotzen jardunez, Donostian eta Madrilen egin bezala. Hortik Alemaniara mugitu zen. 1927 eta 1947 artean musika lirikoa egin zuen batik bat, El joven pilotu, El cabaret de la Academia, Los Blasones edo Las viejas ricas zartzuelak konposatuz. Gainera, ganbara-musika eta erlijio-ereserki eta militarrak egin zituen, "Cara al sol" (jatorrizko izenburua "Amanecer en Cegama" zen) ereserki falangistaren egile izanda.
Gerratean atxilotu zuten baina identitatea erabiliz, Agustin Telleria karlistarena, eta CNT sindikatuan afiliatuz, libre gelditu zen. Gerra urteetan Errepublikaren aldeko filmografian lagundu zuen, zenbait filmei musika jarriz, besteak beste, Defendemos nuestra tierra, 1938an, eta Mores de juventud, 1939an.
Gerra bukatu eta gero, frankistek omendu zuten. 1946 arte Madrilgo Kontsebatoriaren Ganbera-musikaren katedra izan zuen. Azken urte horietan obra batzuk egin zituen: Las viejas ricas (José María Pemán eta José Carlos de Lunaren testuekin), Alegre primavera, Julio Bravoren testu baten gainean...
Egun, Zegamako hilerrian lurperatuta dago. Frankismo garaian herri horren erdian musikariari eskainitako oroitarria egon zen; Franco hil ondoren ETAren erasoa izan zuen eta, ondoren, kendu egin zen.

## Kaleak

Bai Madrilen eta baita ere Zegaman haren omenezko kaleak daude.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=telleria-arrizabalaga-juan
* ↑ https://web.archive.org/web/20141006105533/http://www.eresbil.com/fmi/xsl/Musikaste/esp/browserecord_compositor_aa.xsl;jsessionid=E673F5F2FA294D6388984B97EAC176B2?-lay=Musikastegeneral&ID_BIO1=EEtel007&-find=-find
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/telleria-arrizabalaga-juan/ar-139311/

## Kanpo-estekak

* "Telleria Arrizabalaga, Juan".T100,T110,T111.&xsface=on&etapaFace=1&fieldFace=T100,T110,T111 Juan Telleriaren katalogoa Eresbil webgunean.
* (Gaztelaniaz):Frankista ote zen Juan Telleria? erreportaia EITBn.
* (Gaztelaniaz): Juan Telleria Auñamendi Enziklopedian.
* Datuak: Q3187798
* Multimedia: Juan Telleria / Q3187798
# Juan Sánchez Cotán

Juan Sánchez Cotán (Orgaz, Toledo, 1560ko ekainaren 25a - Granada, 1627ko irailaren 8a) espainiar margolaria izan zen.

## Biografia

Toledon egin zituen lehen margolaritza-ikasketak, eta 1603an Granadako kartusian sartu zen. Izadi hilak eta erlijio-gaiko margolanak egin zituen batez ere.
Lan nagusiak: Ama Birjina Haurra esnatzen, Kartusia Handiaren sorkundeko gorabeherak, Kartusiar martiriak, Ebanjelioko eszenak eta Haurra Ama Birjinarekin.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Granadako kartusia

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q919806
* Multimedia: Juan Sánchez Cotán / Q919806
# Juan Telletxea

Juan Telletxea Euskal Herriko txirrindularia izan zen.

## Palmaresa

1936
* 3. Santikutz Klasikan
# Juan Sánchez de Muniáin

Juan Luis Sánchez de Muniáin Lacasa (Iruñea, 1966) nafar politikaria da. Nafarroako Unibertsitatean lizentziatua, 1993 eta 2001 artean abokatu gisa lan egin zuen. Gaur egun, Nafarroako Parlamentuko idazkaria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104535496
# Juan Tamariz

Juan Tamariz-Martel Negrón (Écija, Sevillako probintzia, Espainia, 1942ko urriaren 18a) kartomagian aditua eta espezializatuta dagoen ilusionista da, nagusiki hurbileko magia motan. Kartetan espezializatutako mago edo azti gisa, mundu guztian arte honetako aditu handi gisa errespetatua da, denen begirunea irabazi duelarik, esku jokoetan ikusleen arreta desbiratzen maisu da.
Horretaz gain bere ekitaldiak bere umore bizi eta berezi, lotsagabekeri eta hitz jario amaigabeaz beterik egon ohi dira, ezaugarri guzti horiek sekulako arrakasta eman diote. Ikusleek gehien oroitzen dutena Tamarizek bere trukoa ongi atera ostean bibolin "ikustezina" ero baten gisa joka hasten denekoa da, beste ezaugarri aipagarria umore ironikoz bere burua "sexsymbol" gisa aurkezten duenekoa da, emakume guztiak bere atzetik dauzkala esanaz.

## Kanpo estekak

* Tamarizi elkarrizketa Andreu Buenafuenteren telebista saioan (Gaztelaniaz)
* Jesus Quinteroren "El Loco de la Colina" telebista saioan (Gaztelaniaz)
* Tamarizen 6 karten jokoa ikusgai (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q733621
* Multimedia: Juan Tamariz / Q733621