OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Poetika (Aristoteles)

Poetica edo Poetikari buruzkoa (Περὶ Ποιητικῆς) Aristotelesek K. a. IV. mendean idatzitako lana da. Kronologikoki Atenasko Eskolaren sorreraren (K.a. 335) eta hiritik alde egitearen arteko garaian (K.a. 323) egin zuen liburua. Gai nagusia estetikaren inguruko ausnarketa da, batez ere tragediaren ezaugarrien eta deskribapenen bidez. Hasieran, dirudienez, liburuak bi atal zituen: lehenengoa tragedia eta epopeiari buruzkoa eta, bigarrena, komedia eta Ianbo poesiari buruzkoa; bigarren hau, antza, Erdi Aroan galdu zen eta ez ditugu hari buruzko zuzeneko informazioak.

## Aristotelesen poetika

Antzinako Grezian, hasieran, poetika eta erretorika elkarrekin agertzen ziren sofisten testuetan.Platonek poesiari buruzko gogoeta zabalak eskaini zituen elkarrizketetan, batik bat Errepublika deiturikoan. Aristofanes komediagileak ere badu zenbait gogoeta.
Alabaina, Aristotelesek eskaini zuen lehen azterketa sistematikoa; erretorika eta poetika bereizi zituen, eta poetikaren zenbait ezaugarri ezarri: artea imitazioaren eta harmoniaren bidetik sortzen da, mimesiaren bidez. Poesiaren maila imitazioaren kalitateak erakutsiko du. Badago goi mailako poesiarik (ditiranboa, epopeia, tragedia), badago bigarren mailakorik (poema barreragilea, komedia). Katarsiaren ikuspegia oinarrizkoa da Aristotelesen poetikan; katarsiaren bidez entzulearen sentipenak astintzen dira, eta barrena garbitzen zaio; hori da batik bat tragediaren eginkizuna.

## Obraren ezaugarriak

Poetika funtsean tragedia eta imitazioan oinarritzen diren arteen definizioa eta ezaugarritzea da. Gogoeta horiekin batera beste batzuk gutxiago garatuagoak agertzen dira: historiari buruzkoa eta honen poesiaren konparaketa (arteak orokorrean), gogoeta linguistikoak, mimesi buruzkoak...
Aristotelesen obra barruan Poetika tradizionalki esoterika edo akromatika bezalakakoa ezagutu da. Horrek zera adierazten du: ez zirela argitaratu. Berez, ikasketetan erabiltzeko ohar multzoak dira eta irakaslearentzat gida bezalako funtzioa zuten. Horren arabera ez ziren irakurtzeko, entzuteko baizik.
Poetikaren ezagutzen den lehen bertsio idatzia Codex Parisinus 1141 izenekoa da, X. mende]]aren amaieran edo XI. mendearen hasieran idatzia. Testu horretan komediaren atala ez zen azaltzen.

## Edukiak

Liburuak hogeitasei kapitulu ditu. Hona hemen horien gai batzuk:
* Tragediaren definizioa eta elementu nagusiak
* Alegia
* Ekintzaren batasuna
* Alegia eta egiantzekotasuna
* Peripezia, agnizio edo anagnorisi eta ataka patetikoa
* Agnizio motak
* Tragedia barruko sailkapenak
* Aiurriak
* Pentsamendua eta mintzaera
* Melopeia eta ikuzkisuna
* Poesia eta historia arteko desberdintasunak
* Mimesi edo imitazioari buruzko gogoetak

## Ikus, gainera

* Tractatus Coislinianus: Agian galdutako bigarren atalaren laburpena izan daiteke.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Testu elebiduna.
* (Gaztelaniaz)Poetikaren itzulpena, Valentín García Yebraren bertsioa.
* Datuak: Q264714
* Multimedia: Poetics (Aristotle) / Q264714
# Poesiaren Venusa

Poesiaren Venusa (espainieraz La Venus de la poesía) Julio Romero de Torres margolari andaluziarraren lana da. 1913an margotua. Erretratu alegoriko hau egile andaluziarraren ospetsuenetariko bat da. Obraren jabetza BBVA banketxearena da baina Bilboko Arte Ederren Museoan ikus daiteke. Tizianoren margolaritzan inspiratuta dago, zehatz-mehatz bere Venus organista batekin margolanean.

## Azterketa

Margolan honek Romero de Torresen estiloa oso garbi adieratzen du. Protagonismoa emakume biluzik batengan zentratuta dago beraren gainean argi gehiena erortzen baita. Haren ondoan poeta dago baina askoz presentzia ilunagoa da berea, bai jazten dituen arropengatik baita ere haren aurpegiagatik; poeta orri bat irakurtzen duen bitartean, emakumeak ikusleari begira dago, blondazko mantelina buruaren gainean altxatzen duen aldi berean. Emakumearen ondoan arrosa gorria ikus daiteke, edertasunaren eta pasioaren sinboloa.
Atzealdean, paisaia ikusten da, Zubiko Ate errenazentista agertzen da; atzean, Guadalquivir ibaia eta Kordobako hiria. Paisaia oso modu irrealean dago jasota, ametsetakoa izango balitz bezala.
Erretratua egiteko Romero de Torresek modelo desberdinak erabili zituen. Aurpegirako Raquel Meller kupletistarena erabili zuen. Poeta, bestetik, geroago Mellerren senarra izango zen, Enrique Gómez Carrillo idazle guatemalarra da.

## Erreferentziak

* ↑ http://cultura.elpais.com/cultura/2003/01/13/actualidad/1042412401_850215.html
* ↑ F. García de la Torre, (2008). Julio Romero de Torres, pintor (1874-1930). Madril: Arco/Libros. 264.or. ISBN 978-84-7635-719-4.

## Kanpo estekak

* Margolanari buruzko komentarioa Museoaren webgunean.
* Datuak: Q15714659
# Poeta txiroa

Poeta txiroa (alemanez: Der arme Poet) Carl Spitzwegek 1839an eginiko olio-pintura da. Hiru bertsio ditu. Ustezko lehen bertsioa jabetza pribatukoa da eta lehen Nurenbergeko Germanisches Nationalmuseum-en maileguan zegoen. Gaur egun ezagunena den bertsioa Neue Pinakothek-en dago. Beste bertsio bat Berlinen egon da. 1976an Frank Uwe Laysiepenek lapurtu zuen arte kanpaina politiko batean, baina zenbait ordu igaro ondoren itzuli zuen. 1989an, berriz, arte lapurrek lapurtu zuten Spitzwegen beste obra batekin (Maitasun gutuna), eta oraindik berreskuratu gabe daude.

## Deskripzioa

Idazle bat ageri da bere ganbaran. Gela txikia ezkerreko leiho txiki batek argitzen du. Eskuinaldeko teilatu habeetatik aterki bat zintzilikatzen da, ohea babestearren teilatutik isurtzen den hezetasunetik. Irudiaren eskuineko ertzean gelako atea ikus daiteke. Atearen parean, baldosa berdeko sutegi bat dago, surik gabe. Irudikatutako idazleak ez du oherik. Horren ordez, koltxoi bat dago lurrean hormaren kontra, non poeta gizajoa bata jantzita baitatza, gau-kapela buruan duela. Belaun gainean eskuizkribu-orri batzuk ditu.
Koltxoiaren aurrean liburu lodiak eta tintontzi bat duten bi kutxa daude. Muturrean zutik dagoen liburuaren bizkarrean latinezko hitzak daude: "Gradus ad Parnassum", zeina Johann Joseph Fux konpositore austriarraren lan teoriko nagusiaren izenburua baita edo, ziur aski, Paul Aler jesuitak Kolonian 1702an argitaratutako latinezko bertsoak idazteko jarraibideak. Baldosa berdeko sutegian, itzalitako kandela bat daukan botila bat dago, eta ondoan konketa bat. Haien gainean, eskuoihal bat zintzilik dago soka batetik.
Tximinian kapela bat zintzilik dago. Sutegiko zuloan, paper-orriak daude, latinezko "Operum meorum fasciculum III" izenburua dutenak ("Nire lanen hirugarren sorta"). Bota bakarra dago sutegi aurrean. Sutegiaren ezkerraldean lapiko bat dago, eta ondoko horman, bata bat zintzilik. Bastoi bat bermatuta dago ezkerraldeko hormaren kontra. Leihoaren atzean teilatu elurtuak daude. Hotza egiten duen seinale. Poeta, ordea, hain da pobrea, ezen ohean gelditzen baita bere burua pixka bat epeldu nahian. Bere lanak errez gero bakarrik berotu dezake bere burua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1198304
* Multimedia: Carl Spitzweg - Der arme Poet / Q1198304
# Pirinioak-Mediterraneoa Euroeskualdea

Pirinioak-Mediterraneoa Euroeskualdea 2004an sortu zen euroeskualdea da.

## Eremu geografikoa

Lau eskualde biltzen ditu: Okzitaniako Languedoc-Rousillon eta Midi-Pyrénées, eta Herrialde Katalanak eremuan Katalunia eta Balearrak.

## Ildoak

Unibertsitate, hezkuntza, ikerketa eta berrikuntzaren inguruko gaiak lantzen dituzten. Helburua ez da lurraldearen garapeneko politiken garapena.
Euroeskualdea ez da lurralde ordezkaritzan oinarritzen, izan ere, tresna operatiboa bat da. Unibertsitate mailan, ordea, asko lan egiten dute. Berrikuntzan, berriz, 1.400 enpresa baino gehiago dauden harremanetan, sare bidez, eta datu base bateratua daukate gaur-gaurkoz. Mugikortasuna, ikerketa eta berrikuntza bultzatzen dituzte, batez ere.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «BESTE EREDU BATZUK», Berria, 2014-12-20

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1849394
* Multimedia: Pyrenees-Mediterranean Euroregion / Q1849394
# Pirinioaurrea

    Artikulu hau Iberiar Penintsulako mendilerroari buruzkoa da; Nafarroa Garaiko eskualdea gaitzat duena beste hau da: «Pirinioaurrea (eskualdea)»
Pirinioaurrea Pirinioen ondoko eskualde menditsua da, batzuen ustez mendilerro nagusiaren parte dena. Mendi-sistema gisa, Pirinioetako mendikatearen zati dira Pirinioaurreak, eta hortik sortzen dira kontrahormak.

## Pirinioen hegoaldeko Pirinioaurrea

Bi unitatetan banatzen dira, bien artean Pirinioaurreko Erdialdeko Sakonunea izanik:
* barnealdean mendilerroko altuera gehien duten tontorrak daude (Barruko Mendilerroa);
* kanpoaldean eta aurrekoaren paraleloan daude, altuera txikiagoa duten tontorrak daude (Kanpoaldeko Mendilerroa).
Hegoaldean mendebalde-ekialde ardatzean 425 kilometroko luzera du, Euskal Herria, Aragoi eta Katalunia zeharkatzen dituela:
* Euskal Herrian: Baztan, Esteribar, Erroibar, Artzibar, Aezkoa, Zaraitzu eta Erronkaribar haranak.
* Aragoin: Jazetania, Alto Gállego, Sobrarbe eta Ribagorza eskualdeak.
* Katalunian: Alta Ribagorça, Pallars Jussà, Noguera, Alt Urgell, Solsonès, Berguedà, Ripollès, Garrotxa eta Alt Empordà eskualdeak.
Zabalera handiena erdigunean du: 40 kilometro. Altuera handiena duten Pirinioaurreko tontorrek 2.000 metro baino gehiago dutenez, zaila da Pirinioaurrearen eta Pirinioen arteko muga zehaztea.

## Pirinioen iparraldeko Pirinioaurrea

Iparraldean, Ipar Euskal Herritik Ipar Kataluniaraino heltzen da Pirinioaurrea. Han, mendiek altuera txikiagoa dute, gune nagusiak Corbières eta Plantaurel mendilerroak izanik.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia, 41 or. (Noiz kontsultatua: 2010-10-5).
* ↑ Edeso, José Miguel. Euskal Herriko Geologia esparrua. "Andrés de Urdaneta" Euskal Geografi Elkargoa.

## Ikus, gainera

* Pirinioak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2080753
* Multimedia: Pre-Pyrenees / Q2080753
# Pirinioetako Armada

Pirinioetako Armada (frantsesez: Armée des Pyrénées) Frantziako Iraultzako armada bat izan zen. Konbentzio Nazionalaren dekretuz sortu zen 1792ko urriaren 1ean, Midiko Armada bitan zatitzearen ondorioz. Konbentzioaren Gerra piztu eta gutxira, armada berria ere bitan banandu zen, 1793ko apirilaren 30eko dekretuaz: Mendebaldeko Pirinioetako Armada eta Ekialdeko Pirinioetako Armada.

## Osaera

Arrondizamenduetan utzitako garnizio batailoiez eta errekrutamendu bidezko batailoiez osatzen zen: federatuen batailoiak eta "arriskupeko aberria babesteko" deietako boluntario nazionalak. 1792. urtearen amaieran, artean, elkartu gabe zegoen, eta antolatzeko lehen mugimenduak egin berri zituen. Pirinioetako Armada banandu zenean, Tolosa Okzitania bi armaden hornikuntza gune komun izaten jarraitu zuen.

## Jeneralak

* Servan jenerala: 1792ko urriaren 3tik 1793ko otsailaren 16ra.
* Dubouquet jenerala (ordezkoa): 1793ko otsailaren 17tik apirilaren 4ra.
* Servan jenerala: 1793ko apirilaren 5etik 1793ko apirilaren 30era.
** Apirilaren 17tik aurrera, La Houlière jeneralak, ekialdeko dibisioko komandante, bakartu eta, benetan, independente bihurtu zen.
** Apirilaren 25ean, behin behinean: Chameron jenerala

## Arrondizamenduak

Sortzeko unean, bere jurisdikzioko lurraldea Rodanoren Ahoaktik Girondako bokalera hedatzen zen, alegia, 9, 10, 11 et 20. dibisio militarrei dagozkienak. 1793ko martxoaren 1eko aginduz, haren arrondizamendua Mediterraneoko kostaldetik Rodanoko bokalera eta Pirinioetaraino hedatzen zen, baita Espainiako muga eta Atlantiko Ozeanoko kostaldea, Hendaiatik Girondaren bokaleraino.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q253153
# Pirinio Garaiko Parke Naturala

Alt Pirineuko Parke Naturala (katalanez: Parc Natural de l'Alt Pirineu; gaztelaniaz: Parque natural del Alto Pirineo) Kataluniako Generalitateak sortu zuen 2003an Pallars Sobirà eta Alt Urgell eskualdeetan, Lleidako probintziaren ipar-mendebaldean. 69.850 ha-ko azalera dauka.
Interes guneen artean Certascango aintzira dago, Kataluniako glaziar aintzirarik handiena dena. Bestela, basoilarrek hemen daukate populaziorik handiena Penintsula osoan, eta arrano beltzak, putreak eta ugatzak ohikoak dira. Gainera, ugaztun handi belarjaleren 6 mota bizi dira Parkean: Sarrioak, mufloiak, orkatzak, oreinak, adarzabalak eta basurdeak.
Azkenik, hartz arreak oso ugariak izan ziren 1980ko hamarkadara arte, desagertu zirenean. Azken urteetan bestela, birpopulazio ekimenari esker, itzuli dira ibar eta mendi hauetara. 2012an 12 bat hartz parke honetan bizi ziren.

## Udalerriak

* Alt Àneu, La Guingueta d'Àneu, Esterri d'Àneu, Alins, Esterri de Cardós, Farrera, Lladorre, Llavorsí, Rialp, Soriguera, Sort, Tírvia eta Vall de Cardós (Pallars Sobirà).
* Les Valls de Valira eta Montferrer i Castellbò (Alt Urgell).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3322369
* Multimedia: Alt Pirineu Natural Park / Q3322369
# Porto Torres

Porto Torres Italiako udalerri bat da. Sassariko probintzian kokatuta dago, Sardinia eskualdean. 21.029 biztanle ditu, 104,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Porto Torresek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sassari

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391316
* Multimedia: Porto Torres / Q391316
# Porto União

Porto União Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 32.970 biztanle ditu 845,34 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784679
* Multimedia: Porto União / Q1784679
# Porto Velho

Porto Velho (Portu Zaharra) Brasilgo hiri bat da, Rondonia estatuko hiriburua. Amazonas ibaira isurtzen den Madeira ibaiko eskuineko ertzean dago Porto Velho. 2010. urtean 435.732 biztanle zeuden.
Porto Velhok, bere zabalera guztian 34.068,5 km² ditu; horietatik 41,2 km² hiriguneari dagozkio. Udalerri izaera 1914. urtean eman zioten, Mato Grosso estatukoa zenean. 1943. urtean, Guajará Mirim udalerriarekin batera, Guaporéko Lurralde Federalaren barruan sartu zen. 1956. urtean Guaporéri "Rondonia" izena ipini zioten, eta estatu bihurtu zuten 1981. urtean.

## Klima

Porto Velhon, orokorrean, klima tropikal oso beroa eta oso hezea daukate. Jaso duten tenperatura hotzena 7,4 °C-koa izan zen, 1975. urteko uztailean. Tenperatura beroena 1963. urteko abuztuaren 27an jaso zuten, 39,9 °C-koa. Euri gehien egin duen eguna, jasotako datuen arabera, 1990. urteko urtarrilaren 5ean izan zen.
Datu klimatikoak (Porto Velho) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30.3 | 30.6 | 28.5 | 30.8 | 30.6 | 30.3 | 31.6 | 32.9 | 32.7 | 32.3 | 31.4 | 30.7 | 31.1 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.0 | 25.5 | 25.7 | 25.5 | 24.9 | 23.5 | 24.0 | 25.0 | 25.6 | 25.8 | 25.7 | 25.5 | 25.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 21.7 | 21.8 | 21.8 | 21.9 | 21.0 | 19.2 | 18.3 | 19.0 | 20.8 | 21.8 | 22.0 | 22.0 | 20.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 346.8 | 295.7 | 312.7 | 205.9 | 118.0 | 38.8 | 22.6 | 201.6 | 86.5 | 185.3 | 207.3 | 332.5 | 2353.7 |
| Iturria: World Climate ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Climate Statistics for Porto Velho, Brazil. (Noiz kontsultatua: January 13, 2012).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q172512
* Multimedia: Porto Velho / Q172512
# Porto Xavier

Porto Xavier Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 9.938 biztanle ditu 281,926 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q430313
* Multimedia: Porto Xavier / Q430313
# Porto Valtravaglia

Porto Valtravaglia Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.261 biztanle ditu, 16,37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Porto Valtravagliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brissago-Valtravaglia Casalzuigno Duno Oggebbio Ghiffa Brezzo di Bedero Castelveccana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39860
* Multimedia: Porto Valtravaglia / Q39860
# Porto Venere

Porto Venere (ˌpɔrto ˈvɛːnere ahoskatua; 1991ra arte Portovenere deitua; ligurieraz: Portuvénere) Italiako udalerri bat da. La Speziako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. 3.268 biztanle ditu, 7,66 kilometro koadroko azaleran banatuta. 1997an Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk.

## Geografia

Portovenere La Speziako golkoaren mendebaldeko muturrean kokaturik dago. Udalerriak Fezzano, Le Grazie eta Porto Venere herriak hartzen ditu bere baita, bai eta hiru uharte ere; Palmaria, Tino eta Tinetto. Portovenerek honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Spezia

## Historia

Aintzinako Portus Veneris k.a. I mendean agertu zen. Izenak lumuturrean kokaturik zegoen Venus jainkosaren tenpluari egiten dio erreferentzia. Erromatarren garaian arrantzale herrixka bat zen. Erromatar Inperioa erori zenean Bizantziar Inperioaren Tirreniar Itsasoko itsas armadaren egoitza nagusia izan zen baina 643 urtean lonbardiarrek suntsitu egin zuten. Hurrengo urteetan sarrazenoen erasoak jasan zituen.
1113 urtean gaztelu bat eraiki zen eta 1161ean harresiak. Vezzano familiaren feudoa izan zen baina XIII mendean Genovako Errepublikak eskuratu zuen. 1494an Aragoiarrek Genovarekiko zuten gerran bonbakatu egin zuten eta oso kaltetua izan zen. Horregatik San Pedro elizaren inguruan hiri berria eraiki behar izan zuten, Borgo Nuovo. 1797an Frantziarrek Italia okupatu zutenean Liguriako Errepublikaren barnean Venusen Golkoa eskualdearen hiriburu izendatu zuten La Spezia eta bertan sartuta gelditu zen Porto Venere. 1805 eta 1814 artean Apeninoen Departamentuan egon zen eta 18º5 eta 1861 artean Sardiniako Erresumaren barruan egon zen. 1861ean Italiako Errepublika osatu zen.

## Ondasun nabarmenak

Porto Venere, Cinque Terre eta uharteak (Palmaria, Tino eta Tinetto)$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iv, v |
| Erreferentzia | 826 |
| Kokalekua | Italia |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1997 (XXI. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
* San Petri eliza
* San Lorenzo eliza
* Doria gaztelua
* Grotta dell'Arpaia: Lord Byronen leizea
* Varignano villa erromatarraren aztarnak
* Fezzano
* Le Grazie
* Palmaria, Tino eta Tinetto uharteak

## Galeria

* Ikuspegi panoramikoa
* Portovenere 1982an
* San Petri eliza
* San Petri eliza
* San Petriren estatua
* Monumentua
* Doria gaztelua
* Palmaria uhartea
* Via Capelliniko iturria

## Erreferentziak

* ↑ www.dizionario.rai.it

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188315
* Multimedia: Porto Venere / Q188315
# Porto Viro

Porto Viro Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 13.731 biztanle ditu, 133,77 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Porto Virok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Porto Tolle Rosolina Loreo Taglio di Po

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34429
* Multimedia: Porto Viro / Q34429
# Porto Vitória

Porto Vitória Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 3.562 biztanle ditu 213,013 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803844
* Multimedia: Porto Vitória / Q1803844
# Porto Walter

Porto Walter Brasilgo udalerri bat da, Acre estatuan kokatua. 10.735 biztanle ditu 6.443,83 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Acre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1772588
* Multimedia: Porto Walter / Q1772588
# Porto Vera Cruz

Porto Vera Cruz Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 1.560 biztanle ditu 114,539 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784253
* Multimedia: Porto Vera Cruz / Q1784253
# Pleumeur-Gautier

Pleumeur-Gautier (bretainieraz Pleuveur-Gaoter) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q766955
* Multimedia: Pleumeur-Gautier / Q766955
# Pleugriffet

Pleugriffet (bretainieraz Ploueg-Grifed) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127981
* Multimedia: Pleugriffet / Q127981
# Pleun Strik

Pleun Strik (Rotterdam, 1944ko maiatzaren 27a - 2022ko uztailaren 14a) herbeheretar futbolaria izan zen.
PSV Eindhoven taldean jokatu zuen 1967 eta 1975 artean. Gainera, Go Ahead Eagles, NEC Nimega eta VVV-Venloo taldeetan jokatu zuen 1994an erretiratu zen arte.
Herbehereetako futbol selekzio nazionalan zortzi partida jokatu zituen eta 1974ko Munduko Futbol Txapelketan talde txapeldunordeko kide izan zen, partidarik jokatu ez bazuen ere.
* Datuak: Q593327
* Multimedia: Pleun Strik / Q593327
# Pleurako isuri

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Pleurako isuria gehiegizko likidoaren presentzia da pleurako barrunbean baitan, kasu batzuetan arnasestua edota mina ere eraginez.

## Motak

* Likido serosoa: Hidrotorax.
* Odola: Hemotorax.
* Likido esnetsua edo lipidikoa: Kilotorax.
* Zornea: Piotorax edo empiema.

## Diagnostikoa

Torakozentesiaren bidez egin behar da, hau da likido atera eta aztertuz.

## Azterketa biokimikoa

Proteinak eta LDH bai pleurako likidoan (Prot-p eta LDH-p) bai odolean (Prot-s eta LDH-s) aztertzean bi aukera topa dezakegu: Exudatua edo transudatua.

### Exudatua

Hiru irizpide hauetatik bat gutxienez bete behar du:
** LDH-p >200.
** Prot-p/prot-s >0.5.
** LDH-p/LDH-s >0.6.
Tuberkulosia, Minbizia eta Neumonia dagoenean agertzen da.

### Transudatua

Aurreko irizpideak betetzen ez dituenean. Bihotz-gutxiegitasun eta Biriketako Tronboenbolismoan ikusten da.

## Tratamendua

Jatorrizko gaixotasuna tratatzeaz gain, askotan pleurarako hodiak ipini behar dira likido guztia atera arte. Isuria berriro ez sortzeko, paziente batzuei pleurodesia egiten diete, pleuraren bi mintz itsastearen bidez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334541
* Multimedia: Pleural effusion / Q1334541
# Pleumeur-Bodou

Pleumeur-Bodou (bretainieraz Pleuveur-Bodoù) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q453263
* Multimedia: Pleumeur-Bodou / Q453263
# Prunelli-di-Fiumorbo

Prunelli-di-Fiumorbo, (korsikeraz: I Prunelli di Fiumorbu) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 3.551 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1240707
* Multimedia: Prunelli-di-Fiumorbo / Q1240707
# Prunelli-di-Casacconi

Prunelli-di-Casacconi, (korsikeraz: I Prunelli di Casacconi) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 154 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q607101
* Multimedia: Prunelli-di-Casacconi / Q607101
# Prunetto

Prunetto Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 392 biztanle ditu, 14,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Prunettok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelletto Uzzone Gorzegno Gottasecca Levice Mombarcaro Monesiglio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20375
* Multimedia: Prunetto / Q20375
# Portugal kontinental

Portugal kontinentala (portugesez: Portugal Continental) Portugalek Iberiar Penintsulan, eta, era berean, europar kontinentean duen eremua da.
Horrela Portugalgo eremu kontinentala (O Continente)eta uhartetarra- Azoreak eta Madeira- bereizten dute. Azoreak eta Madeira eskualdeei "euskalde autonomoak" (As Regiões Autónomas), "Portugal uhartetar" (Portugal Insular) edo "uharteak" (As Ilhas) diete.
Portugal kontinentalak 89.015 km²-ko azalera (guztira: 92.145 km²) eta 9.833.408 biztanle (guztira: 10.318.084) ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2915956