OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Establet

Establet (frantsesez eta ofizialki: Establet) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 29 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Establet udalerrian erroldatutako biztanleak 27 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 36 etxebizitza zeuden, 13 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 33 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 13 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 1ek lau zituen eta 6 etxek bost zituzten. 12 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Establet udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 18 ziren, horien artean 8 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 8 pertsona aktiboak lanean(5 gizon eta 3 emakume) zeuden.. 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Establet udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1009436
* Multimedia: Establet / Q1009436
# Est-Ouest

Est-Ouest (errusieraz: Восток-Запад) 1999ko Régis Wargnier frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1946ko ekainean Stalinek 1917ko Iraultza zela eta mendebaldera ihes egindako errusiarrei etxera itzultzea proposatzen die. Alexei Golovine medikuak eta bere frantziar emazteak baietz erantzungo dute.

## Aktoreak

* Oleg Menxikov : Alexei Golovine
* Sandrine Bonnaire : Marie Golovine
* Catherine Deneuve : Gabrielle Develay
* Sergueï Bodrov, Jr. : Sacha Vassiliev
* Ruben Tapiero : Serioja (7 urte)
* Erwan Baynaud : Serioja (14 urte)
* Grigori Manoukov : Pirogov
* Tatiana Dogileva : Olga
* Bogdan Stupka : Boïko koronela
* Meglena Karalambova : Nina Fiodorovna
* Banko Bankov : polizia politikoa
* Atanas Atanassov : Viktor
* René Féret : Jean-Louis enbaxadorea
* Tania Massalitinova : Alexandrovna
* Valentin Ganev : Volodia Petrov
* Nikolai Binev : Sergei Kozlov
* Daniel Martin : turkiar kapitaina
* Hubert Saint-Macary : diplomazialaria
* Jauris Casanova : Fabiani
* Joël Chapron : aktorea
* François Caron : polizia
* Marie Verdi : emakumea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383581
# Estabia

Estabia (latinez: Stabiae; antzinako grezieraz: Στάβιαι) Campaniako antzinateko hiria izan zen, Lactarius mendien oinetan zegoena, Ponpeiatik sei bat kilometro hegoaldera eta itsasotik kilometro pare batera. Gaur egun hiri modernoak Castellammare di Stabia du izena eta Napoliko golkoan dago (Italia).

## Historia

Lehen aldiz K.a. 90. urtean agertzen da aipatuta Erromako Gerra soziala deitutakoan, samnita Caio Papio Mutilo jeneral samnitak okupatu zuenean. Gero, Silak konkistatu zuen hurrengo urtean eta suntsitu egin zuen. Ez zuten berreraiki eta Plinio ‘’Zaharra’’k aipatu zuen bakarrik. K.o. 62an Ponpeiako lurrikara handiak ere eragin zion. Patrizio erromatarrek villaeak eraiki zituzten inguruan eta horien artean Ponponianorena, Plinio ‘’Zaharra’’ren laguna zena eta zeinetan babestu zen Plinio ‘’Zaharra’’ K.o. 79 Vesuvio sumendiaren erupzioan, eta han hil zen gasekin itota.
Vesuvioaren erupzio hark ere suntsitu zuen hiria, nahiz Ponpeia eta Herkulano baino gutxiago eta berriro populatu izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q547910
* Multimedia: Stabiae / Q547910
# Establishment

Establishment nazio batean boterea edo autoritatea duen buruzagitza edo elite bat da. Terminoa bere kideak hautatzen dituen talde sozial itxi bati dagokio (herentzia, merezimendu edo hauteskunde bidezko hautaketaren aurkakoa), eta zenbait erakundetan errotutako eliteko egitura espezifikoak deskribatzeko erabil daiteke, baina haren aplikazioa informala izan ohi da, eta, ziurrenik, komunikabideek akademikoek baino gehiago erabiltzen dute. Soziologiaren terminologian, establishment taldekoa ez den edonor outsider bat da.
Erresuma Batuan maizago erabiltzen dute, eta bere definizioan agintari politikoak, goi-funtzionario publikoak, finantza eta industria arloko funtzionario garrantzitsuenak, BBCko zuzendariak eta gorteko kideak sartzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Elias, Norbert; Scotson, John L. (1965). The Established and the Outsiders. OCLC .655412048.
* ↑ Fairlie, Henry. (1955-9-23). «Political Commentary» The Spectator.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574562
# Eugiko ola

Olaberriko Munizioen Errege Fabrika, eskuarki Eugiko ola deitua, Espainiako Koroaren arma fabrika izan zen, Eugin kokatutakoa, Nafarroa Garaian. XVIII. mendean hasi zen lanean, baina gaur egun hondakinetan dago. Nafarroako Gobernua aldizkako zaharberritze lanak egiten ari da instalazioen egoera egokia lortzeko.

## Kokapena

Eugin dago, Esteribar ibarrean, herritik 6 kilometro iparraldera. Adi eta Urkiaga mendien artean eraiki zuten, 780 metroko garaieran, Aldudera aldera doan bidean.

## Historia

Laburra izan arren, Eugiko Arma Fabrikaren jarduera oso gogorra izan zen. 1766an eraiki zen, natura-baliabideak ugari ziren gune estrategiko batean, eta kanoientzako eta burdinazko armentzako munizioaren ekoizpenean oinarritu zuen bere jarduera.
Bere instalazio garrantzitsuenen artean, ikaztegiak, galdaketa-labeak, molderiak, kalibratze-tailerrak eta munizioak garbitzeko gelak zeuden. Eta ez hori bakarrik: bere garrantzia hain handia izan zen, non bere ondoan biztanlegune bat garatu zen, non 500 pertsona elkarrekin bizi izan ziren.
Herriak, bere unerik onenean, eskola bat, mediku zentro bat eta kapera ere bildu zituen, fabrikako langileek lo egiten zuten gelez gain. Honek, bere kokapena dela eta, nahiko sarbide mugatua zuen. Hori ebazteko, Arga ibaia nabigagarri egiteko aukera aztertu zen, baina ez zen onartu kostu handiagatik.
Orbaizetako arma fabrikaraino lurreko bide bat eraikitzea erabaki zen, Iruritarekin ere lotuko zuena. Handik, muniziozko kargamentuak Bidasoak eramango zituen, gabarren bidez, Kantauri itsasora.
Hala ere, bizi-baldintzak gogorrak ziren. Ez zen janari askorik iristen, beste herri handiago batzuetatik isolatuta zegoen eta industria-langileek soldata oso txikia irabazten zuten. Gaur egun, herriguneko biztanleei ere zigor ekonomikoak ezartzen zaizkie; izan ere, zabarkerian, legez kanpoko gaueko apustuetan eta instalazioen erabilera desegokietan eguneroko zailtasunen aurrean ihesbide bat ikusten zuten.
1789an Frantziako Iraultza lehertu zen eta 1794an tropa iraultzaileek fabrika desegin zuten, 28 urteko jarduera aldi bati amaiera emanez.
Orbaizetako olak berriro funtzionatzea lortu zuen bezala, Eugikoaren hondakinak gehiago izan ziren eta 1843an erabat utzia izan zen.

## Erreferentziak

* (Gaztelaniaz) Kintoa. (2018-02-07). «Eugiko arma fabriaka» Hotel Rural Quinto Real en Eugui (Navarra) (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

## Ikus, gainera

* Eugi
* Orbaizetako ola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108440634
# Eugiko urtegia

Eugiko urtegia Nafarroa Garaiko Esteribar udalerriko Eugi kontzejuaren behealdean, Iruñetik 26 kilometro iparraldera, dagoen urtegia da. 1971an Iruñeko etxebizitza eta industrien ur horniduren %50a asetzeko eraiki zuten. Arga ibairen goi ibarrean dago, Iruñetik 26 kilometrora, Kintoko baso apartaren ondoan eta pagadi ederrez inguratuta.
Gaur egun, eta eskualdeko ur-hornidura Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen duenez geroztik, Eugiko urtegia eta Artetako Iturburua dira Iruñerria urez hornitzen dutenak. Geroago, Itoizko urtegia eraiki zuten hornidura hori osatzeko. Eugiko urak Urtasungo Tratamendu Plantan arazten dute edangarri egiteko.
Uraren erabilera dela eta, urtegia ez daiteke erabil kirol praktikarako; hortaz, bertan ez daiteke bainatu, ez txalupan ibili.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.pirineonavarro.com/eu/santiago/santiago.asp?idioma=2#eugi%5B%5D Eugiko urtegia. Nafarroako Pirinioa.

## Kanpo estekak

* Eugiko urtegia Esteribar udalerriko webgunean
* Datuak: Q12257397
* Multimedia: Eugi Reservoir / Q12257397
# Euglossa bazinga

Euglossa bazinga erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Euglossa bazinga» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2513049
* Multimedia: Euglossa bazinga / Q2513049
* Espezieak: Euglossa bazinga
# Euglossa imperialis

Euglossa imperialis erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Euglossa imperialis» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10759482
* Multimedia: Euglossa imperialis / Q10759482
# Euglenozoa

Euglenozoa Excavataren barruan sailakatutako eukariotoen taldea da. Espezie aske ezberdinak daude bere barruan, baita parasito batzuk. Horien arteko batzuek gizakien infekzioak sor ditzakete. Bi talde nagusi daude, Plicostoma eta Saccostoma. Hala ere denboran zehar asko aldatu den taldea da, sailkapen ezberdinekin bai gorantz bai beherantz ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25834462
* Multimedia: Euglenozoa / Q25834462
* Espezieak: Euglenozoa
# Euglossa decorata

Euglossa decorata erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Euglossa decorata» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2023671
* Multimedia: Euglossa decorata / Q2023671
# Euglena

Euglena ur gezatan bizi den protista zelulabakarra da. Algen taldean sailkatzen da, autotrofoa delako, nahiz eta ikerlari batzuek protozooekin oso lotuta dagoen iradoki, tarteka kimiorganotrofo moduan ere jardun dezakeelako. Euglenak animalia eta landareen arteko muga, hainbat kasutan, oso lausoa dela agerian uzten du. Protista erreinuan sailkatzean arazo hori ekidin egiten da.
Euglenak bi flagelo ditu, bata oso txikia, eta beste luzea. Flagelo luzearen bidez igeri egiten du. Genero honetako espezie gehienek kloroplastoak dituzte eta landareen fotosintesia burutzen dute. Batzuetan kloroplastoak galtzen dituzte (esaterako, estreptomizina antibiotikoaren ondorioz: honek kloroplastoen ugalketa galarazten du, Euglenaren ugalketa inhibitu gabe), eta orduan materia organikoz elikatzen dira, kimiorganotrofoen antzera.
Bere luzeera 200µm-etaraino hel daiteke. Protista hau inoiz ez da patogenoa, eta 100 espezie baino gehiago ditu.
Fotosintesia burutzeko Euglenak a eta b klorofilak ditu, eta baita karotenoideak ere, landareen antzera.
Karbonoa metatzen du paramilo izeneko molekula baten bidez; ez du, beraz, almidoirik sortzen.

## Morfologia

Bizidun zelulabakar honek ez du benetako zelula hormarik, landareek bezala (hauek zelulosaz osaturiko zelula horma sendoa dute). Horrek malgutasuna ematen dio, uhin-mugimendua burutzeko gai izanik.
Aurreko aldean, flageloa dagoen tokian, inbaginazio bat dauka. Horren ondoan estigma izeneko fotorrezeptorea, karotenoideak dituena, Euglena argirantz mugiarazten duena.
Kloroplasto ugari ditu fotosintesia burutzeko.
Bakuolo handi batek, uzkurgarria denak, zelularen gehiegizko ura jaso eta inbaginazioan isuri egiten du. Bakuolo hori puztu eta hustu egiten da, tarteka.
Bipartizioaren bidez ugaltzen da. Genero honetako espezie gehienak ur gezatan bizi badira ere, gutxi batzuk itsastarrak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q236001
* Multimedia: Euglena / Q236001
* Espezieak: Euglena
# Euglossa cordata

Euglossa cordata erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Euglossa cordata» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q514071
* Multimedia: Euglossa cordata / Q514071
# Euglossa villosa

Euglossa villosa erle espezie bat da, Euglossa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Euglossa villosa» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q943076
* Multimedia: Euglossa villosa / Q943076
* Espezieak: Euglossa villosa
# Europa eraikina

Europa (herri hizkeran Arrautza ezizenez ezaguna), iraganean Résidence Palace zena, Belgikako Brusela hiriburuan dagoen eraikin bat da, Europar Auzoan. Gaur egun Europar Kontseilua, Europar Batasuneko Kontseilua eta Europar Batasuneko beste hainbat goi mailako erakundeen egoitza da. Proiektu honen helburua Europar Biltzarrak eta Ministroen bileren kokalekua izatea da.
2016ko abenduaren 10ean inauguratua izan zen

## Erreferentziak

* ↑ Europa izeneko eraikina inauguratu du europar batasunak Bruselan. 2016ko abenduaren 10a. Eitb.com

## Kanpo estekak

* Europa eraikinaren orrialdea. Europar Kontseiluko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1375164
* Multimedia: Europa building / Q1375164
# Europa gotorlekua

Europa gotorlekua (ingelesez: Fortress Europe; alemanez: Festung Europa) kazetaritzaren metafora edo irudia da. Honen bidez kanpo munduari itxita dagoen Europar Batasuna azaldu nahi da. Irudi horren bidez zera adierazten da: Europa barrura begira liberalizatua bezala, kanpora begira itxia, protekzionista.
Irudia kazetaritzan zentzu kritikoaz erabili izan da. Europa itxi hori bereziki nekazal politikaren, babes politikoaren eta immigrazioaren aurrean adierazten da.
Dena dela, kontzeptua Bigarren Mundu Gerran sortu zen, gerra propagandaren testuinguruan. Britainiarrek zein alemaniarrek haiek defenditzen zuten aldea gotorleku moduan irudikatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Zandonella, Bruno. (2005). Pocket Europa. EU-Begriffe und Länderdaten. Bonn:: Bundeszentrale für politische Bildung.

## Ikus, baita ere

* Immigrazio

## Bibliografia

* Corinna Milborn: Gestürmte Festung Europa, 2006.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1408874
# Europa kontinental

Europa kontinental uharte handiak (bereziki Britania Handia, Irlanda eta Islandia) eta batzuetan Eskandinavia barneratu gabe Europa izendatzeko erabiltzen den eskualde zabala da. Uharte horietako herrialdeekiko ezberdintasun kultural, politiko eta ekonomikoengatik erabili izan da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466039
* Multimedia: Continental Europe / Q466039
# Europa ekialdeko kratoia

Europa ekialdeko kratoia Baltika protoplakaren erdigunea da, eta hiru segmentu edo eskualde krustalez osatua dago: Fenoskandia iparmendebaldean, Volgo-Uralia ekialdean eta sarmata hegoaldean. Fenoskandiak Ezkutu Baltikoa hartzen du (Fenoskandiar ezkutu ere deitua) eta azal proterozoiko goiztiar bat eta arkaiko akreziodun dibertsifikatu bat du, Sarmaziak azal arkaiko antzinakoago bat duen bitartean. Volgo-Uraliar eskualdeak estalki sedimentario sendo bat du, alabaina, zulaketa sakonek gehienbat azal arkaikoa dela adierazi dute. Bi ezkutu daude Europa ekialdeko kratoian: Ezkutu Baltikoa (edo fenoskandiarra) eta ukrainarra. Ukrainar ezkutua eta Voronezh mendigunea duela 3,2 eta 3,8 mila miliou urte arteko azal arkaikoaren zati dira hego-mendebaldean eta ekialdean, eta gerriko orogeniko proterozoiko goiztiarrak duela 2,3 eta 2,1 mila milioi urte artekoak.
Errusia Erdialdeko Ural mendiak Europa ekialdeko kratoiaren ekialdeko muturrean daude eta Paleozoiko amaierako europa ekialdeko kratoia eta siberiar kratoien arteko talka orogenikoa adierazten dute. Kratoiaren hegoaldeko muturrean Sarmazia fanerozoikoko sedimentu eta orogenia alpetar sendoen artean lurperatzen da. Donbass paleozoiko berantiarraren toleste gerrikoak parte hartu zuen, Pripiat-Dnieper, Donets aulakogenoaren zati bezala ere ezaguna, Sarmazia zeharkatzen du, ukrainar ezkututik eta Voronezh mendigunetik bananduz. Hego-mendebaldeko muturra transeuropar lotze eremu bezala ezagutzen da, eta europa ekialdeko kratoia mendebaldeko Europako orogenia fanerozoikotik banatzen du. Kratoiaren ipar-mendebaleko muturra Paleozoikoaren hasierako orogenia kaledoniarrak estaltzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1460816
# Europa plaza

Europa plaza hau izan daiteke:
* Europa plaza (Donostia): Donostiako Ibaeta, Berio eta Benta Berri auzoen artean dagoen plaza eta biribilgunea.
* Europa plaza (Iruñea): Iruñekoko Donibane eta Ermitagaña auzoen artean dagoen plaza eta biribilgunea.
# Europa parkea (Bilbo)

Europa Parkea Bilboko parkea da. Txurdinagako auzoan kokaturik. Europa omentzeko eraiki zuten 1980ko hamarkadaren amaiera aldera, txatartegi bat izan zen tokian. Gaur egun, Txurdinagako eta barruti osoko gune berderik garrantzitsuena da.
Otxarkoaga-Txurdinaga barrutiaren hegoaldean kokaturik, Begoña eta Txurdinagako kiroldegi nagusia parkearen ondoan dago. 2005ean parkea eraberritu egin zen, banku berriak jarri ziren eta belarra ureztatzeko sistema berria ezarri zen.

## Iruditegia

* Europa parkearen ikuspegia.
* Europa parkea.
* Parkea elurtuta.
* Parkea.

## Ikus, gainera

* Txurdinaga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9055796
* Multimedia: Parque Europa, Bilbao / Q9055796
# Europa dorrea (Madril)

Europa dorrea, Espainiako Madril hiriburuan dagoen etxeorratz bat da. AZCA finantza barrutian dago. 119,8 metroko garaiera du.
1975-1985 artean Miguel de Oriol e Ybarra arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2421828
* Multimedia: Torre Europa / Q2421828
# Eugenio Montale

Eugenio Montale (Genova, Italia, 1896ko urriaren 12a - Milan, Italia, 1981eko irailaren 12a) italiar olerkaria izan zen.

## Biografia

Haren olerkiek estilo hermetikoa dute; pesimismoa, eta egungo gizakiaren ezinegona eta bakardadea islatzen dute. Pegaso, Pan, Solaria eta Letteratura aldizkarietan idatzi zuen. Crocek bultzatu zuen faxismoaren kontrako adierazpena izenpetu zuen idazleetako bat izan zen. 1945ean, Corriere della sera egunkariko zuzendari izendatu zuten. Italiako XX. mendeko poeta nagusitzat hartua da, Ungarettirekin batera. 1975ean, Literaturako Nobel saria jaso zuen.

## Obra
### Poesia

* Ossi di seppia (Sepia hezurrak, 1925)
* Le occasioni (Aukerak, 1939)
* Finisterre (1943)
* Quaderno di traduzioni ("Itzulpen koadernoa", 1948)
* La bufera e altro (Mendebala eta beste gauza batzuk, 1956)
* Xenia (1966)
* Auto da fè (Fedeko aitormena, 1966)
* Fuori di casa (Etxetik kanpo, 1969)
* Diario del '71 y del '72 (71 eta 72ko egunerokoa, 1973)
* Quaderno di quattro anni (Lau urtetako koadernoa, 1977)
* Altri versi (1980)
* Diario póstumo ("Hil ondorengo egunerokoa", 1996).

### Prosa

* Farfalla di Dinard (Dinard-eko tximeleta, 1956)

### Literatura kritika

* Satura (1971)
* Sulla poesia (Poesíaz, 1976)

## Euskaraz

* Munduko Poesia Kaierak: Eugenio Montale (Susa, 2015; itzultzailea: Anjel Lertxundi). Poemen antologia bat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Munduko Poesia Kaierak: Eugenio Montale, bildumaren zuzendari Beñat Sarasolaren hitzaurrearekin
* Datuak: Q83174
* Multimedia: Eugenio Montale / Q83174
# Eugenio Montejo

Eugenio Montejo (Caracas, Venezuela, 1938ko urriaren 19a - Valentzia, Venezuela, 2008ko ekainaren 5a) olerkaria, saiakera egilea eta diplomatikoa izan zen.
Poesía literatura aldizkariaren sustatzaile, Venezuelak Lisboan duen enbaxadan argitalpen zuzendari eta kultura agregatua izan zen.

## Idazlanak

Montejok hitz ederren bilduma bat eskaintzen zuen bere lanetan, eta zuhurtasuna agerian uzten zuen beti. Alfabeto del mundo (1987) antologian argi ikus daiteke bere lan lirikoek duten sakontasuna eta gardentasuna; ezaugarri horiez gainera, lasaitasuna eta patxada atzematen zaie. Montejoren sentiberatasunak gauza txikienetan jartzen zuen arreta, eta horietatik abiatuta, gogoetekin eta oroitzapenekin jositako sare bat osatzen zuen. Gehien erabiltzen zituen gaiak paisaia galduak dira. Gai nagusi horiez gainera, ohikoak zituen bidaiak, itsasoa, emakume maitatua, zuhaitzak, denbora.

### Olerkigintza

* Elegos (1967)
* Muerte y memoria (1972)
* Algunas palabras (1977)
* Terredad (1978)
* Trópico absoluto (1982)
* Alfabeto del mundo (1986)
* Adiós al Siglo XX (1992)
* Chamario (2003)

### Saiakera

* La ventana oblicua (1974)
* El taller blanco (1983)
* El cuaderno de Blas Coll (1981)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q336535
# Eugenio Prieto Arana

Eugenio Prieto Arana (Eibar, 1922 -1987) Bigarren Mundu Gerran Sobietar Batasuna defendatzen borrokatu zuen hegazkinlari euskalduna izan zen, Aireko Indar Sobietarretako euskal hegazkinlarien taldekoa, Bandera Gorriaren Ordena irabazitakoa.

## Biografia

1922an jaio zen Eibarren, eta Gerra Zibilean Eibartik Sobietar Batasunera joandako 60 gerrako umeetakoa izan zen. Odesa eta Pirovodskaia hirietan bizi izan zen, eta nerabe zela harrapatu zuen II. Mundu Gerran Sobietar Batasuna sartu izana eta Txkalov hiriko pilotu eskolan trebatu zen, beste zenbait euskal gazterekin.
Hegazkinak manejatzen ikasita, Aireko II. Armada Sobietarrean integratu zen, eta lotinante kargua lortu zuen. 1943ko Kurskeko guduko borrokaldi batean hegazkina bota zioten (egun berean Antonio Uribe pilotua ere bota zuten baina Uribe hil egin zen), baina bizirik irten zen, eta alemanek harrapatu zuten. Ihes egin zuen eta Armada Gorriarekin berriro bat eginda, borrokan jarraitu zuen.
Etsaiaren lau hegazkin bota izanagatik Bandera Gorriaren Ordenaren oroigarria jaso zuen. Moskun langile gisa jarraitu zuen bizitzen gerra ondoren, baina Piedad Sainz de la Maza emaztearekin Euskal Herrira itzuli zen 1987an, eta urte berean hil zen Eibarren.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) De Madariaga Fernández, Rafael. (2010). Aeroplano, Revista de Historia Aeronáutica (28): 104-116..
* ↑ «- Fuerzas Aereas. :: Españoles en la 2ª G.M.» www.mve2gm.es (Noiz kontsultatua: 2022-07-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112305493