OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iridio

Iridioa elementu kimiko bat da, Ir ikurra eta 77 zenbaki atomikoa dituena. Platinoaren taldeko trantsizio-metal oso gogor eta hauskorra da. Tenperatura oso altuak jasan ditzaketen sendotasun bereziko aleazioak egiteko erabiltzen da. Naturan platinoarekin eta osmioarekin batera ageri da. Bere ezaugarririk nabarmenena korrosioarekiko erresistentzia da: erresistentzia handiena duen elementua da. Tenperatura altua jasaten dituzten tresnak eta kontaktu elektrikoak egiteko erabiltzen da, bai eta platinoari gogortasun gehiago emateko ere.
Iridioa 1803an aurkitu zen platino naturalaren ezpurutasun disolbaezinen barnean. Iridio izena, Iris jainkosa grekotik dator, ortzadarraren jainkosa, iridio gatzek duten kolore ugaritasunean oinarrituz. Iridioa lurrazaleko elementurik urrienetarikoa da, urtero hiru tonelada produzitu eta kontsumituz.$^{191}$Ir eta $^{193}$Ir isotopoak dira naturan aurkitu daitezken bakarrak, eta isotopo egonkor bakarrak ere, azken hau ugariena izanda.

## Ezaugarri nagusiak

Iridioa platinoaren antzekoa da itxuraz, baina galdatzean kolore horixka argia dauka. Hain gogorra eta hauskorra denez, zaila da berarekin lan egitea. Korrosioaren aurrean metalik erresistenteena da: azidoek ez diote erasaten, ezta aqua regia-k ere, baina gatz galdatuek (sodio kloruroak, NaCl, eta zianuroak, NaCN, esaterako) bai.
Iridioaren dentsitate neurtua osmioarena baino pixka bat baxuagoa da. Osmioa elementurik dentsoena dela esan ohi da, baina bien kristal-egituren dentsitatea kalkulatzean (datu fidagarriagoak lortzen omen dira horrela), iridioak 22,650 kg/m³-ko dentsitatea dauka eta osmioak 22,610 kg/m³-koa.

## Erreferentziak

* ↑ John., Emsley,. (2003, ©2001). Nature's building blocks : an A-Z guide to the elements. Oxford University Press ISBN 0198503407..

## Ikus, gainera

* K-T muga
* Iridioaren mintzoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q877
* Multimedia: Iridium / Q877
# Iridaceae

Iridazeo (Iridaceae) Iridalen ordenako izen bereko familiako landareez esaten da. Hiru motako sustraiak izan ditzakete, sortako luzeak, gladioloek eta gisakoek bezala ondodunak edo erraboiladunak. Zurtoin zuzena izaten dute gehienek, eta hostoak luze zaintsuak. Oso lore desberdina dute genero edo mota batekoek eta bestekoek, baina sexu banakoak dira guztiak. Atsoliliak eta ezpata-loreak dira familia honetako landarerik ezagunenak.. Hosto estuak eta lore morexkak ditu.

## Generoak

* Ainea
* Alophia
* Anapalina
* Antholyza
* Aristea
* Babiana
* Barnardiella
* Belamcanda
* Bobartia
* Calydorea
* Cardenanthus
* Chasmanthe
* Cipura
* Cobana
* Crocosmia
* Crocus
* Cypella
* Devia
* Dierama
* Dietes
* Diplarrena
* Duthiastrum
* Eleutherine
* Ennealophus
* Eurynotia
* Eustylis
* Ferraria
* Fosteria
* Freesia (syn. Anomatheca, Lapeirousia)
* Galaxia
* Geissorhiza
* Gelasine
* Geosiris
* Gladiolus
* Gynandriris
* Herbertia
* Hermodactylus
* Hesperantha
* Hesperoxiphion
* Hexaglottis
* Homeria
* Homoglossum
* Iris
* Isophysis
* Ixia
* Kelissa
* Klattia
* Larentia
* Lethia
* Libertia
* Mastigostyla
* Melasphaerula
* Micranthus
* Moraea
* Nemastylis
* Neomarica
* Nivenia
* Olsynium
* Onira
* Orthrosanthus
* Pardanthopsis
* Patersonia
* Pillansia
* Pseudotrimezia
* Radinosiphon
* Rheome
* Roggeveldia
* Romulea
* Salpingostylis
* Savannosiphon
* Schizostylis
* Sessilanthera
* Sessilistigma
* Sisyrinchium
* Solenomelus
* Sparaxis
* Sphenostigma
* Sympa
* Syringodea
* Tapeina
* Thereianthus
* Tigridia
* Trimezia
* Tritonia
* Tritoniopsis
* Tucma
* Watsonia
* Witsenia
* Zygotritonia

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155941
* Multimedia: Iridaceae / Q155941
* Espezieak: Iridaceae
# Iribarren

Iribarren eta Hiribarren izenek hainbat adiera dituzte:

## Toponimia

* Iribarren: Otsagabiko auzoa, Nafarroan.
* Municipio Iribarren: Larako udalerria, Venezuelan. Independentziaren alde borrokatu zuen Juan Guillermo Iribarrenen omenez.

## Deitura

Euskaltzaindiak Iribarren eta Hiribarren deiturak onartzen ditu. Hiribaren, Iribaren, Irivarren eta Yribarren euskaraz onartzen ez diren frantsesezko eta espainierazko grafiak dira.

### Euskal herritarrak

* Joan Frantzes Iribarren (1699 - 1767), musikagilea.
* Juan Martin Hiribarren (1810 - 1866), euskal idazlea.
* Ramón Iribarren (1900 - 1967), ingeniari gipuzkoarra.
* José María Iribarren (1906 - 1971), hiztegigilea.
* Francisco Iribarren, Nafarroako Gobernuko sailburu-ohia.
* María Gracia Iribarren (1952 -), politikaria.
* Karmelo C. Iribarren (1959 -), idazlea.
* Jaime Iribarren, nafar diputatua.
* Pedro Uharte Iribarren (1973 -), politikaria.

### Beste herrialde batzuetakoak

* Juan Guillermo Iribarren (1797 - 1827), Venezuelako independentziaren alde aritu zen militarra.
* Juan Antonio Iribarren (1885 - 1977), Txileko presidenteordea.
* Jean-Michel Iribarren (1958 -), frantsesezko idazle okzitaniarra.
* Ricardo Iribarren (1967 -), Argentinako futbolaria.
* Gabriel Iribarren (1981 -), Argentinako futbolaria.
* Hernán Iribarren (1984 -), Venezuelako beisbol jokalaria.

## Erreferentziak

* ↑ Deiturak EODAn.

## Ikus, gainera

* Irabarne
* Irigoien
* Elbarren
* Hiribehere

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3154350
# Iribe jauregia

Iribe jauregia Gipuzkoako Azkoitia udalerrian dagoen dorretxe bat da. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen. Azkoitiko Alde Zaharran eta Urola ibaia zeharkatzen duen zubiaren alboan dago, Balda plazan eta Errekalde etxearen alboan.
1514ean eraiki zen eta gotiko, pizkunde eta barroko estiloko arkitektura du.

## Eraikina

Eraikin bakartua da, aski garaia (lau solairukoa), eta oinplano angeluzuzena du. Harlanduxkaz egina dago, eta gutxi landua badago ere, itxura ona du.
Aurreko aldean, beheko solairuan, arku bat ageri da, zertxobait zorroztua, eta beste sarbide bat ere badu, modernoagoa. Solairu nagusian, lehenengoan, lau bao konopial ditu, oso handiak. Solairuarteak eta ganbarak leiho dinteldunak dituzte, interes handirik gabeak.
* Lehio baten xehetasuna.
Eskuineko aldean, solairu nagusiko balkoiak nabarmentzen dira (ezkerrekoak arku konopiala du). Gainerako aldeetan, ez dago elementu interesgarririk. Burdin lan guztiak barrokoak dira.
Eraikin hau berritu egin zuten, eta egun oso ongi dago. Zati batean jendea bizi da urte guztian, eta bestea hutsik egoten da zenbait alditan. Barruko aldea oso interesgarria da. Badirudi, lehen udal ordezkariak hautatzeko bilerak eraikin horretan egin zituztela anaidiek.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20644892
* Multimedia: Palacio Iribe, Azkoitia / Q20644892
# Iribarrengo zubia

Iribarrengo zubia Zaraitzu ibaxako Otsagabia udalerrian harrizko zubi bat da, Anduña ibaiaren gainean.

## Zubia

Zubiak Iribarren eta Urrutia auzoak lotzen ditu.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | OTSAGABIA. (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Ikus, gainera

* Otsagabia
* Anduña

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110775701
# Iribas

Iribas Larraungo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 43 biztanle zituen.
Larraun ibaiaren iturburua Aitzarratetan dago.

## Geografia

Mendebaldean Baraibar, ekialdean Alli, iparraldean Lekunberri, hegoaldean Uharte Arakil eta hego-ekialdean Astitz kontzeju edo herri mugakideak ditu.

## Ondarea

* San Joan Bataialatzailearen eliza

## Demografia eta biztanleria

Iribasko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 49 | 47 | 45 | 43 | 42 | 43 | 43 | 43 |

## Ikus, gainera

* Leitzaldea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Iribas udal webgunean.
* Iribasko iturburua.
* Datuak: Q3154353
* Multimedia: Iribas / Q3154353
# Iridarsenita

Iridarsenita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Iridarsenita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ir,Ru)As2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Iridarsenite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Igeltsu beltz

Igeltsu beltza produktu artisau edo industrial baten izen tradizionala da, igeltsu naturaletik lortzen dena.
Eraikuntzan oso material erabilia da, igeltsu zuriak baino ezpurutasun gehiago du, eta, honekin, lehen luzitu geruza bat ematen da eraikinen barne hormetan.

## Ikus, gainera

* Igeltsu (materiala)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9097061
# Igeltsu zuri

Igeltsu zuria produktu artisau edo industrial baten izen tradizionala da, igeltsu naturaletik lortzen dena.
Eraikuntzan, oso material erabilia da, ezpurutasun gutxi du, igeltsu beltzak baino gutxiago, kolore zurikoa da, eta, honekin azken luzitu geruza ematen da, edo akaberazko geruza, eraikinen hormetan.

## Ikus, gainera

* Igeltsu (materiala)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9097060
# Igeltsulan

Igeltsulana igeltsuzko eraikuntza edo dekorazioa da, barneko edo kanpoko horma-sabaiak eraikitzeko edo apaintzeko. Kultura askotan ohiko teknika izan da, batez ere barnealdeak apaintzeko, harrizko dekorazioa egiteko baino moldagarriagoa eta errazagoa baita, eta hortaz merkeagoa. Garrantzi handiko teknika izan da bai hispano-arabiar eta mudejar artean, bai Barrokoan dekorazio eta moldura txit landuetan.
Batzuetan iztukadura edo iztuku-lanarekin nahasgarri izan daiteke, itxura antzekoa baitute, baina berez osagaiak ezberdinxeak dira, iztukuak harri-hautsa baitu (normalean marmol-hautsa).
Egun, eskaiola erabili ohi da igeltsulan ekonomikoa egiteko, motiboak edo eskulturak zizelkatu ordez, moldeetan isuri eta pieza apaingarriak erras lortzen baitira.

## Hispano-arabiar eta mudejar artean

Igeltsua lantzeko, zizelkatzeko eta koloreztatzeko teknika asko garatu zen Al-Andaluseko musulmanen garaian eta Errekonkista osteko arkitektura mudejarrean. Igeltsua zizlkatzeko, eragin islamikoko irudi geometrikoak erabiltzen ziren sarritan, baita ere kristauen erresumetan ere. Alhambra jauregiak eta Kordobako sinagogak igeltsulan adibide finak dituzte.
Hispano-arabiar artea ikonoklasta zenez, ezin zuten pertsona edo animaliarik irudikatu. Horregatik, landare edo geometria oinarriko apaindura konplexua garatu zuten, gehien bat igeltsua egina:
* Mukarna edo mokarabea: estalaktita itxura zuten, hiru dimentsiotan, eta jausiko direla dirudite. Normalean arkuetan edo ateetan egoten dira.
* Epigrafia: idazkera arabiarrean, sarri Koraneko pasarteak, igeltsuan zizelkatu.
* Ataurike: landaredia, hosto eta zurtoin nahasketa.
* Begizta-sarea: Normalean zurez eginda eta goiko aldea apaintzen zuten irudi geometriko polikromatuak.
Teknika hauek oso estimatuak ziren eta errekonkista ostean, igeltsero eta artisau musulmanek lanean jarraitu zuten kristauentzat, apainduren motiboak gutxinaka eraaldatuz. Igeltsulangintza XVI. mendea arte luzatu zen, Pizkundearen bihotzeraino.

### Euskal Herrian

Euskal Herrian oso adibide gutxi daude, batez ere Nafarroako hegoaldean, musulmanen eragina jaso eta eraikin mudejar bakan batzuk dauden lurraldean. Aipatzekoak dira Erriberriko Errege Jauregian dagoen "Igeltsulanen ganbera" edo "Ganbera mudejarra", non igeltsuzko hamar panel apaindu dauden. Jatorrizko apainketa (partzialki) mantendu duen gela bakarra da: Erriberako maisu mudejarrek egindako 10 panel daude bertan. Marrazki geometrikoak, begiztak, ikur heraldikoak eta gaztainondo hostoak irudikatzen dituzte besteak beste.
* 1. panela
* 2. panela
* 3. panela
* 4. panela
* 5. panela
* 6. panela
* 7. panela
* 8. panela
* 9. panela
* 10. panela

## Erreferentziak

* ↑ Zehazki hiztegia
* ↑ Byne; Arthur Byne; Mildred Stapley Byne. (1920). Decorated wooden ceilings in Spain. Harvard University: G.P. Putnam's Sons, 32 or..
* ↑ Martinena Ruiz, Juan José. (1980). Nafarroako Aurrezki Kutxa ed. Lizarra: Salvat S.A. de Ediciones, 70-73 or. ISBN 84-7137-604-0..

## Ikus, gainera

* Mukarna
* Iztukua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q572879
# Igerain erreka

Igerain erreka Zarauzko erreka bat da, Meaga inguruan jaio eta bere urak Abendaño errekan isurtzen dituena, Iñurritza biotopo babestuan sartu aurretik. Errekaren zatirik handiena Zarautzen bertan lur azpitik egiten du, eta zati batzuetan guztiz kanalizatuta agertzen da, errepidearekiko paralelo. Ibaiaren lurperatzeak herriko estoldaren funtzioa egitera behartu duela eta, Rio Peste izena ere ematen zaio.
Salbide inguruan erreka lurperatu aurretik, bertan zubi bat eta latsagi publiko bat zeuden.

## Erreferentziak

* ↑ Zulaika, Asier Aldalur. (2020(e)ko azaroakren 9(a), astelehena). «Arkamurka natur taldea: Zarauzko ibaiak ardatz hartuaz ,Uraren azalean ekimena Ainhoa Goenagaren eskutik» Arkamurka natur taldea (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q95618370
# Igelu

Igelu Zuberoako hegoaldeko mendia da, Larraineko udalerrian; 1.390 m. Protohistoriako eraikin batzuk aurkitu dira bertan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259439
# Igensdorf

Igensdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Forchheim (barrutia)|Forchheim]] barrutian. 2014an 4.976 biztanle zituen 28,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q502705
* Multimedia: Igensdorf / Q502705
# Igeri-maskuri

Igeri-maskuria arrain teleostomo gehienek duten puxika itxurako organoa da; haizez betea dago igeri puxika, eta hesteen hasierako partean dago itsatsia. Animalia ornodunen pisu espezifikoa urarena baino handiagoa denez gero, igeri puxika pisua jaitsarazteko eta presioa ingurunekoaren pareko bilakarazteko erabiltzen dute arrainek.
Eboluzioaren ikuspegitik, biriken homologoa da. Charles Darwinek Espezieen jatorriaz bere liburuan jada aipatu zuen homologia.

## Sukaldaritza

Bakailaoaren erabilera gastronomikoan, igeri-maskuriari "trinpoil" izena ematen zaio -digestio-aparatuko hesteekin nahastuz-, eta arrabekin batera "trinpoil arraba" edo bakailao tripaki izeneko plateraren oinarria da.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Kardong, KV. (1998). Vertebrates: Comparative Anatomy, Function, Evolution. (2. argitaraldia) WCB/McGraw-Hill, 12 or. ISBN 0-697-28654-1..
* ↑ (Gaztelaniaz) Perelló 1898 | La tripa del bacalao. (Noiz kontsultatua: 2020-09-24).
* ↑ Arrúe Zarauz, Antonio, 1903-1976.. ([2005?]). Jan-edanak. Egan ISBN 84-933964-4-3. PMC 62191772. (Noiz kontsultatua: 2020-09-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Tripas o callos de bacalao - Juan Mari Arzak» Hogarmania 2011-04-20 (Noiz kontsultatua: 2020-09-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206732
* Multimedia: Swim bladder / Q206732
# Igerasoro

Igerasoro Karlos Linazasoro eta Juan Kruz Igerabide elkarrekin egiten dituzten haur literaturako lanak sinatzeko erabiltzen duten ezizena da.

## Bibliografia

* Gau, gau, gau (1997, SM). Haur-narrazioaren liburua da. Marrazkiak Antton Olariagarenak dira. Liburu honek 1997ko Bapore Saria jaso zuen. ISBN: 9788434856707
* Kartapazioko poemak (1998, Ibaizabal). Haur-poesiaren liburua da. ISBN: 978-84-8325-113-3

## Ikus, baita ere

* Karlos Linazasoro
* Juan Kruz Igerabide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492041
# Iñarbeko arroila

Iñarbeko arroila Nafarroa Garaiko Pirinioaurrea eskualdean kokatutako arroila bat da, Irati ibaiak zeharkatutakoa. Orotz-Betelu eta Artozki herrien artean dago, 2,50 kilometroko luzerarekin eta 7,30 kilometro koadroko azalerarekin. Zatirik sakonenetan, 612 metroko aldea dago ibaiaren mailaren (gaur egun Itoizko urtegiaren pean) eta gailurrik altuenen artean, eta azpimarratzekoak dira eskuinaldeko Lakorri eta ezkerraldeko Baxa mendiak.
Natura 2000 sarekoa da, Natura Erreserba gisa.

## Ezaugarriak

Lurraldea babesteko eta erabiltzeko eskualdeetako hirigintza-arauei buruzko apirilaren 10eko 6/1987 Foru Legeak erreserba natural izendatu zuen. Bere perimetroaren barruan kareharrizko labar ugari daude, sai arre kolonia bat eta beste espezie harkaiztar batzuk dituztenak.
Mendi-mazelak zuhaitz-landaretza ugariz estalita daude, eta askotariko espezieak dituzte. Baso hezeetan pagoak eta haritzak daude karraskila menditarretara igarotzeko, eta ametz ilaundun eta pinu gorri tartekatzen dira. Bigarren mailako espezie ugarik (hostazuri, otsalizar, astigar arrunt, eihar frantses, ezki hostozabal, ezpel arrunt, etab.) barietatea eta kolorea ematen diote erreserba horri.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | IÑARBEKO ARROILA. (Noiz kontsultatua: 2021-11-21).
* «Artxugako eta Zariketako mendilerroak eta Aretako mendiak - naturgune babestuak - navarra.es» espaciosnaturales.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-11-21).

## Ikus, gainera

* Irati ibaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109659689
# Iñasi Illarramendi

Iñasi Illarramendi Anzuola (Zarautz, Gipuzkoa, 1919ko urtarrilaren 13a – 2005eko otsailaren 11) erraketista profesionala izan zen. Iñasi izengotiarekin jokatu zuen, aurrelari postuan, Salamancako eta Bartzelonako frontoietan.

## Biografia

Iñazi Illaramendik 1937an ekin zion erraketista ibilbideari. Salamancako Tormes frontoian eta Bartzelonako Txiki-Alai/Chiqui Alai eta Condal frontoietan jokatu zuen erraketista profesional gisa.

## Aitzindariak

Emakume kirolari antzindariak izan ziren erraketistak. Arrakastaz beteriko hiru edo lau hamarkada bizi izan zituzten. 1940ko eta 1950eko hamarkadak izan ziren erraketisten urrezko aroa. Bartzelonan eta Madrilen zazpina frontoi zeuden orduan. Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino. Garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin zutenak. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen erraketisten jaioterrietan.
2019ko otsailaren 27an Raketistak, lehen eta orain dokumentala proiektatu zuten Mutrikuko Zabiel kultur etxean.

## Erreferentziak

* ↑ «Iñasi Illarramendi Anzuola Iñasi | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).
* ↑ «F. Tormes-eko kuadroa | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).
* ↑ «Iñasi Karteleran | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).
* ↑ «Iñasi beste bi raketistekin | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).
* ↑ Garmendia, Lander Muñagorri. «Ahaztutako erraketistak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).
* ↑ «Proyección del documental 'Raketistak', esta tarde en el cine Modelo» El Diario Vasco 2019-02-27 (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).

## Kanpo estekak

* Apostando por ellas. Historia de las raquetistas
* Erraketistak lehen eta orain. Dokumentala
* Emakume erraketistak. Erakusketa
* Erraketistak, aitzindariak pilotaren munduan
* Datuak: Q116209561
# Iñaxi Urbiztondo

Iñaxi Urbiztondo Maiza (Ataun, 1881eko urtarrilaren 31 - Donostia, 1975eko azaroaren 17a) bertsolaria izan zen, bertso zahar ugariren transmititzaile izateaz gain, bertso propioak sortu izan zituena. Euskara besterik egin ez zuen emakumea izan zen.
Iñaxi Urbiztondo Ataungo Aintzaundieta Txiki baserrian jaio zen 1881eko uztailaren 31n. Joxe Batixta Etxeberria Goikoetxearekin ezkondu zen eta senarraren Azarola (edo Azaola) baserrian finkatu ziren. Bost seme-alaba izan zituzten: Anttoni, Pakita, Joxepa, Juan eta Migel. Migel semeak Donostian (Herreran) elikagai-denda bat ireki zuelarik, hara aldatu zen denborarekin Iñaxi.
Bere bertso sorten artean, memoria gisa idatzi zituenak, haurtzaroko gertakari larri baten inguruan. 1891eko negua oso gogorra izan zen, eta elur ekaitz batek harrapatuta, Aralarren hil zitzaion Joakin anaia: horri buruzkoak dira bertsoak.

## Erreferentziak

* ↑ Maiz, Aimar. (2023-09-18). «Iñaxi Urbiztondo Ataungo bertsolaria» Goiberri (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* ↑ Aurkenerena, Joseba. (2023-06-04). «Iñaxi Urbiztondoren bertso galduak» ZUZEU (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125693628
# Iñigo Agirre

Iñigo Agirre Kerexeta (Elorrio, 1942ko abuztuaren 9a) bizkaitar geografo eta politikari jeltzalea da. Santiago de Compostelako Unibertsitatean ikasi zuen eta 1985 eta 2007 artean katedraduna izan zen Deustuko Unibertsitatean. 1977an Bizkai Buru Batzarrean sartu eta legebiltzarkide eta Espainiako diputatua izan zen.

## Lanak

* Eusko lurra, 1979.
* El Valle del Deba: estudio de geografía regional, 1987.
* Usos del suelo en Bizkaia y su evolución, 1960-1985.
* Elorrio : aproximación a una monografía local, 1995.
* Usos del Suelo en Arratia, Duranguesado y Urdaibai, 1998.
* Atlas Informático de Bizkaia, 1992.
* Atlas Informático del departamento de Obras Públicas del Gobierno Vasco, 1994.
* Atlas Informático del EUSTAT
* Atlas de siniestralidad de la red viaria de Bizkaia, 1999.
* Datuak: Q16161419
# Iñarbil

Iñarbil Erratzuko auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 37 biztanle zituen.

## Biztanleria

Iñarbilgo biztanleria :
| 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2000 | 2010 | 2020 |
| 77 | 57 | 57 | 54 | 42 | 72 | 55 | 53 | 38 |

## Ondarea

* Etxenike jauregia
* San Gregorio ermita
* Lixutegia

## Erreferentziak

* 1 2 Nomenclátor. Relación detallada de las entidades y núcleos de Población. nastat.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2023-12-9).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260082
# Iñarratxuko geralekua

Iñarratxu Euskal Herriko Arabako tren geraleku bat da, Amurrio udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1995eko urtarrilaren 1an ireki zen.

## Egoera

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Castejon — Bilbo: 214,600 kilometro-puntua

## Sarbideak

* Saratxo Entitatea, 1

### Irisgarritasuna

Irisgarritasuna :
| Lekua | Sarbidea |
| Geltokia | Saratxo Entitatea, 1 |
| Nasak | 1. trenbidea |
| Nasak | 2. trenbidea |
| Trenak | 1. trenbidea |
| Trenak | 2. trenbidea |

## Historia

Geralekua 1863ko martxoaren 2an ez ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea, baina 1995eko urtarrilaren 1an.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geralekua

Sarratxo industrialdetik gertu dago. Instalazio sinpleak alboetako bi nasatara mugatzen dira, eta horietatik bi trenbidera iristen dira. Bi aldeetan markesinak ditu bidaiarientzat.

## Zerbitzuak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| C-3 | Bilbo Abando | Miribilla • la Peña • Ollargan • Bidebieta–Basauri • Abaroa–San Migel • Basauri • Arrigorriaga • Ugao-Miraballes • Bakiola • Arrankudiaga • Arbide • Arakaldo • Areta • Laudio • Santa Kurutz–Laudio • Luiaondo • Salbio • Amurrio–Iparralde • Amurrio • Iñarratxu | Urduña |

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Iñarratxu (geralekua)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ «Zaragozatik Iruñera eta Altsasura» web.archive.org 2011-01-15 (Noiz kontsultatua: 2020-06-13).
* ↑ Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideak

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q5846408
iea  Bilboko Renfe Aldiriak :
| | Amurrio | Iñarratxu | Urduña | |
| Bilbo–Abando | | | | Castejon |
# Joey Soloway

Jill Soloway (Chicago, 1965eko irailaren 26a) estatubatuar umorista, antzerkigilea eta zinema zuzendaria da. Sundance Zinemaldiko zinema zuzendari onenaren saria irabazi zuen Afternoon Delight filma idazteagatik eta zuzentzeagatik. Horrez aparte, ezaguna da Six Feet Under telesailean egindako lanagatik eta Transparent telesaila sortu eta zuzentzeagatik. Azken telesail honekin bi Emmy sari irabazi zituen.
* Datuak: Q771690
* Multimedia: Joey Soloway / Q771690