OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maxime Weygand

Maxime Weygand (Brusela, Belgika, 1867ko urtarrilaren 21a - Paris, Frantzia, 1965eko urtarrilaren 28a) frantses militarra izan zen.

## Biografia

Lehen Mundu Gerran aliatuen Estatu Nagusiko buruzagia izan zen, eta 1920an Varsoviaren aurka boltxebikeen erasoak geldiarazteko frantses armadako aitzindaria. 1923an Siriako eta Libiako komisario nagusi izendatu zuten. 1940an jeneral egin zuten, eta alemaniarren inbasioei aurre egin behar izan zien. Pétainen agintaldian Defentsa ministro (1940) eta Afrikako Iparraldeko komandante nagusi izan zen (1940-1941). 1942. urtean alemaniarrek atxilo hartu eta Alemaniara eraman zuten. 1945ean aske geratu, eta 1948an bere kargua berreskuratu zuen.
Historia militarrari buruzko idazlanak idatzi zituen: Mémoires (1950-1957, "Memoriak"); Histoire de l´armée française (1938, "Frantses gudarostearen historia") eta Foch (1947).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q170357
* Multimedia: Maxime Weygand / Q170357
# Medary (Wisconsin)

Medary Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. La Crosse konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 1.604 biztanle ditu, 11,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* La Crosse konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1884940
# Medamud

Medamud (arabieraz المدامود‎ al-Madāmūd) gaur egungo Luxorretik zortzi kilometro ipar-ekialdera zegoen antzinako hiri egiptoarra da.
Tokia, Fernand Bisson de la Roquek industu zuen 1925etik eta eraikuntza mordoa argitara eman zuen, horien artean, zezen burudun antzinako gerraren jainkoa zen Monturi eskeinitako adobezko tenplu bat, Sesostris III.aren garaian datatua dagoena. Tenplu honek, barnean gurtza kaperak zituzten pilono eta barruti ireki batez osatutako antzinako santutegi bat ordezkatu zuen. Uste denez, antzinako santutegi hau, Egiptoko Antzinako Inperioaren garaikoa da.
XII. dinastiako eraikina, Egiptoko Inperio Ertainetik mantentzen diren eraikuntza erlijiosoetako adibide bitxietako bat da, Abidoseko Sesostris III.aren tenplua, Medinet Madiko tenplua eta El Fayumeko Qasr el-Saghakoekin batera, Medamuden garai berekoak edo handik gutxirakoak direnak, eta, jakina, baita Mentuhotep II.aren hil tenplua ere, XI. dinastiakoa, Deir el-Baharin.
Tenplua, apaintzen jarraituko da XIII. dinastiaren garaian, Egiptoko bigarren tarteko aroan eta, bereziki, Sebekhotep III.aren erregealdian, errege honek, bere aurrekoen zenbait baxuerliebe usurpatuko dituelarik, bere arbaso ospetsua zen Sesostris III.arena kasu, Karnakeko aire libreko museoan ikus daitezkeenak, non erregea, Montu jainkoak hartua irudikatuta dagoen, baita Louvren ere, tenpluko kaperetako baten ateko atezangoak eta ateburua kontserbatzen dituena, non Sebekhotepek bere izena berridatziko duen, tenplua, beranduago, XVIII. dinastiako faraoiek aldatuko dute, Tutmosis III.a barne, harrizko santutegia berreraiki eta bere irudiaren estatuekin apaindu zuena.
Bere gaur egungo egoeran, tenplua, ptolomeotar dinastiakoa da, eta erromatar enperadoreen agintaldietan zabaltzen eta apaintzen jarraitu zen. Enperadore askoren kartutxoak ikus daitezke, bereziki, Tiberiorenak. Bazegoen kai bat, nora Karnaketik Monturen tenplura lotutako kanal batetatik heltzen zena, esfingezko dromos bat aurretik zuela, gaur egun hondakinetan dagoena. Oraindik aurki daitezke duela milaka urteko erromesen testigutzak, margo eran, demotikoz idatziak, eskeintzak eta baita zizelkatutako "oin arrastoak".
Geroago, IV. eta V. mendeetan, hiru nabeko eliza kopto bat eraiki zen.

## Kanpo estekak

* Medamudeko atea, Lyongo Arte Ederren Museoan erakusgai (2. irudia)
* Datuak: Q287716
* Multimedia: Medamud / Q287716
# Medb Lethderg

Medb Lethderg irlandar mitologian ([mɛðv l͈ʲeθ.ðerɡ]; "alde gorria") Tara-rekin lotutako subiranotasunaren jainkosa zen. Ondoz ondoko bederatzi erregeren emaztea edo maitalea izan zen, besteak beste Fedlimid Rechtmar, Art mac Cuinn eta Cormac mac Airt.
Seguru asko, Connacht-ko Medb-en berdin-berdina edo inspirazioa da Ulsterko zikloan (Byrne 2001).
Leinsterren liburuko "Macc Moga Corbb celas clú" poema atxikitzen zaio.

## Erreferentziak

* Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings. Four Courts Press. 2. edizioa, 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3853638
# Meddersheim

Meddersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Kreuznach (barrutia)|Bad Kreuznach]] barrutian. 2014an 1.340 biztanle zituen 13,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q561287
* Multimedia: Meddersheim / Q561287
# Medard

Medard Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 488 biztanle zituen 5,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567617
* Multimedia: Medard (Glan) / Q567617
# Medalko geltokia

Medal Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Navia udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R1FerrolXubia • San Sadurniño • Cerdido • Ortigueira • O Barqueiro • O Vicedo • Viveiro–Geltokia • Xove–Geltokia • San Cibrao • Burela • Foz • Ribadeo • A Veiga • Viladevelle • Castropol • As Campas • Tol • Tapia de Casariego • A Caridá • Cartavio • Lloza • Medal • Navia • Piñeira–Viyauril • Viḷḷapedre • Outur • Ḷḷuarca • Barcia • Caneiru • San Cristobal • Cadavéu • Tablizo • Vaḷḷouta • Santa Marina • Nuviana • Valdréu • Soutu Lluiña • San Cosme • Samartín de Lluiña • la Madalena • Villamar • Cuideiru • Muros • Pravia • Grau • Trubia • San CloyoOviedo/Uviéu :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17631288
# Medan

Medan (indonesieraz: Kota Medan, meˈdan ahoskatua) Indonesiako hiria eta portu nagusia da, eta Ipar Sumatra probintziako hiriburua. Sumatrako iparraldean dago. 2010ean 2.097.610 biztanle zituen.

## Klima

Medanek klima ekuatoriala du (Af) Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Medan) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 31.6 | 32 | 32.7 | 32.9 | 33.4 | 33.3 | 32.9 | 33.3 | 31.9 | 31.7 | 31 | 30.9 | 32.3 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 22.2 | 22.6 | 23.2 | 23.5 | 23.3 | 23.6 | 23.5 | 22.8 | 22.2 | 22.6 | 23 | 22.5 | 22.9 |
| Euria (mm) | 92 | 115 | 97 | 157 | 178 | 141 | 167 | 185 | 263 | 387 | 253 | 228 | 2263 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 14 | 19 | 13 | 18 | 22 | 15 | 13 | 17 | 24 | 22 | 20 | 19 | 216 |
| Eguzki orduak | 96 | 106 | 111 | 105 | 111 | 144 | 124 | 108 | 78 | 74 | 84 | 84 | 1225 |
| Iturria (1): World Meteorological Organization ||||||||||||||
| Iturria (2): Deutscher Wetterdienst (eguzkia, 1961–1990) ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

Medanek honako hiri senidetuak ditu:
* George Town, Malaysia (1984)
* Ichikawa, Japonia (1989)
* Gwangju, Hego Korea (1997)
* Chengdu, Txina (2002)
* Milwaukee, Wisconsin, AEB (2014)

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ World Weather Information Service–Medan. (Noiz kontsultatua: 2015eko ekainak 18).
* ↑ «Station 96035: Kualanamu Medan» Global station data 1961–1990—Sunshine Duration (Deutscher Wetterdienst) (Noiz kontsultatua: 2015eko ekainak 18).
* 1 2 3 4 5 http://www.pemkomedan.go.id/news_detail.php?id=106 MEDAN MENJALIN HUBUNGAN KOTA KEMBAR KEEMPAT
* ↑ Gwangju Sister Cities
* ↑ onMilwaukee.com. (2014-10-28). City will host Indonesian sister city signing ceremony Thursday. .

## Kanpo estekak

* Hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q5972
* Multimedia: Medan / Q5972
# Medardo Rosso

Medardo Rosso (Turin, 1858ko ekainaren 21a - Milan, 1928ko martxoaren 31) italiar eskultorea izan zen.
Milanen eta Parisen egin zituen ikasketak. 1889an Parisen hartu zuen bizilekua, eta arrakasta handia izan zuen; Rodinek, Degasek, Zolak eta beste artista batzuek asko goraipatu zuten haren lana. Rodinekin haserretu zen, ordea, eta Milanera itzuli zen. Eskultura txikiak egiten zituen, argizari eta lurrezkoak gehienak. Pintura inpresionistaren eta sinbolistaren gaiak erabiltzen zituen: amak bularra ematen, haurren buruak, erretratuak. Eskultura nagusiak: Azken musua (1882), Henri Rouarten erretratua (1890), Elkarrizketa jardinean (1893), Yvette Guilberten erretratua (1894), Gizona irakurtzen (1894), Ecce Puer (1910).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q678193
* Multimedia: Medardo Rosso / Q678193
# Medaryville (Indiana)

Medaryville Indianako herri bat da. Pulaski konderrian kokatua dago. 2010ean 614 biztanle zituen, 1,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pulaski konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2148448
* Multimedia: Medaryville, Indiana / Q2148448
# Medal of Honor: Allied Assault

Medal of Honor: Allied Assault (MOHAA) Medal of Honor sagaren bideo-joko bat da. Ordenagailu jokoa da bakarrik eta bi hedapen ditu (Spearhead eta Breaktrougth).
2002. urtean atera zen eta hain arrakastatsua izan zen, zeren eta, orain arte ere arrakasta izan du. Saga osoaren moduan jarraitzen du, Bigarren Mundu Gerraan eta One Player Shooter eran (Tiratzaile Jokalari Bat: jokalaria lehenengo pertsonan tiro egiten). Powell Tenientea bezala jokatzen da. Estatubatuar militar bat da Rangersen 1. batailoian sartuta, OSS-sek hartua. 1942 eta 1943an girotuta, garai horretako armak, ibilgailuak eta uniformeak erakusten dira. Alemaniarrak hiltzearen gaian jarraitzen du (arazoak sortu zituena Alemanian). Normandiako lehorreratzean jokatu ahal du jokalariak edota Arzeweko guduan.
6 maila ditu eta maila bakoitza misioetan banatuta dago. Jokoa amaitu eta gero interneten jokatu ahalko da munduko beste jokalariekin. Mapa berriak eta uniforme berriak aurki daitezke hor.

## Jokatzeko erak

Jokatzeko era desberdinak daude:
* FREE FOR ALL (Guztiek guztien kontra): Joko modu honetan jokalariak edozein jokalari hil ahalko du aukeratutako armarekin. Normalean puntuazioa hilketak zenbatzen ditu.
* TEAM MATCH (Taldeen bidez): Honetan, berriz, taldeak daude eta beste taldekoak hiltzea saiatu beharko duzu. "Axis" (Ardatza) bazara "Allies" (Aliatuak) hil beharko dituzu eta aldrebes.
* ROUND BASED MATCH (Erronden bidez): Gutxien jolastuta da modu hau. Jokalariak taldeetan banatzen dira eta beste taldeko guztiak hil beharko dituzte. Taldeko beste guztiak hiltzen dituen taldea izango da garailea.
* OBJETIVITY MATCH (Objektiboak betetzen): Taldeetan banatzen dira jokalariak. Helburu batzuk bete behar dituzte (gehienetan lehergailua ipintzea). Helburua lehertzen duen lehenengo taldeak irabazten du.
* FREEZE TAG (Berria): Taldeen bidez jokatzen da. Normalean sniper (frankotiratzaile) armarekin bakarrik jolasten da. Beste taldeko norbait hiltzen duzunean izoztu egiten da eta berriro jolasteko, taldeko batek, izpi batekin urtu egin behar du.
Beste joko mota berriak daude baina oraindik ez daude hain zabalduak.
* Game Spy: Medal of Honorren zerbitzariak bilatzeko programa arrakastatsua.
* MODs: Medal of Honorren eraldaketak dira. Web orrialdetan aurkitu ahal dituzu eta zure jokoa pertsonalizatu ahal izango duzu. Zure zerbitzaria egiteko aukera ematen dizuten artxiboak deskargatu ahal dituzu.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Todmohaa
* (Ingelesez) MedalofHonor Filefront
* (Gaztelaniaz) Clan Stars
* Datuak: Q692360
# Mahai Biribila

Artur Erregearen kondairan Mahai Biribila Cameloteko mahai mistiko bat zen, bere inguruan erregea eta bere Mahai Biribileko Zaldunak ezarri ohi ziren erresumaren ezinbesteko segurtasun gaiak eztabaidatzeko. Bertsio batzuen arabera, Merlin aztiak ere bere berezko eserlekua zuen.

## Bibliografia

* Loomis, R. S. (1959). Arthurian Literature in the Middle Ages, 41. kapitulua «Arthurian Influence on Sport and Spectacle». Oxford, 1959.
* Rouse, Robert eta Rushton, Cory (2005). The Medieval Quest for Arthur. Tempus, Stroud. ISBN 0-7524-3343-2.
* Pedro, Albeto eta Daniel, Cory (2006). The medieval Quest for Arthur. Tempus, Stroud. ISBN 0-2544-3653-1.

## Ikus, gainera

* Bretainiako Materia
* Mahai Biribileko Zaldunak
* Artur errege
* Merlin
* Arturiar zikloa
* Zelta mitologia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) «Knights of the Round Table», Timeless Myths.
* Datuak: Q381981
* Multimedia: Round Table (Arthur) / Q381981
# Mahai-tenisa Udako Olinpiar Jokoetan

Mahai-tenisa Udako Olinpiar Jokoetan 1988ko Udako Olinpiar Jokoetatik kirol olinpikoa da, banakako eta binakako partiduekin gizonezko zein emakumeentzat. Txina izan da kirol honetan nagusi argia, 60 domina irabaziz guztira jokoan egon diren 37 probetan, eta jokoan izan diren 37 urrezko dominetatik 32 eskuratuz. Mahai-tenisa 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak bakarka izan da orain arte jokatutako proba bakarra non Txinak ez duen dominarik lortu.

## Laburpena

| Jokoak | Urtea | Probak | Herrialderik onena |
| 24 | 1988 | 4 | Txina |
| 25 | 1992 | 4 | Txina |
| 26 | 1996 | 4 | Txina |
| 27 | 2000 | 4 | Txina |
| 28 | 2004 | 4 | Txina |
| 29 | 2008 | 4 | Txina |
| 30 | 2012 | 4 | Txina |
| 31 | 2016 | 4 | Txina |
| 32 | 2020 | 5 | Txina |
| 33 | 2024 | 5 | Txina |

## Domina-taula

| Rankinga | Herrialdea | Urrea | Zilarra | Brontzea | Guztira |
| 1 | Txina (CHN) | 37 | 21 | 8 | 66 |
| 2 | Hego Korea (KOR) | 3 | 3 | 14 | 20 |
| 3 | Japonia (JPN) | 1 | 4 | 5 | 10 |
| 4 | Suedia (SWE) | 1 | 3 | 1 | 5 |
| 5 | Alemania (GER) | 0 | 4 | 5 | 9 |
| 6 | Ipar Korea (PRK) | 0 | 2 | 3 | 5 |
| 7 | Frantzia (FRA) | 0 | 1 | 3 | 4 |
| 8 | Singapur (SIN) | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 8 | Taipei Txinatarra (TPE) | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 10 | Hong Kong (HKG) | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 10 | Jugoslavia (YUG) | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 12 | Danimarka (DEN) | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Guztira (12 herrialdea) | Guztira (12 herrialdea) | 42 | 42 | 46 | 130 |

## Probak

| Proba | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 16 | 20 | 24 | Urteak |
| Gizonezkoak bakarka | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 10 |
| Gizonezkoak bikoteka | X | X | X | X | X | | | | | | 5 |
| Gizonezkoak taldeka | | | | | | X | X | X | X | X | 5 |
| Emakumezkoak bakarka | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 10 |
| Emakumezkoak bikoteka | X | X | X | X | X | | | | | | 5 |
| Emakumezkoak taldeka | | | | | | X | X | X | X | X | 5 |
| Mistoa bikoteka | | | | | | | | | X | X | 2 |
| Probak | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q282770
* Multimedia: Table tennis at the Olympics / Q282770
# Mahai Jokoan (bloga)

Mahai Jokoan bloga Imanol Murua Uria kazetariak 2006 eta 2013 urteen artean sortu eta elikatu zuen. Albiste gehienak igandero Berria egunkarian argitaratzen zituen asteko kronika politikoak izaten ziren.
2006ko Rikardo Arregi Sari Nagusia irabazi zuen Muruak, bai Berrian bai Mahai Jokoan blogean Euskal Herriko politikari buruz idatzitako artikuluengatik.
2008ko Prentsa idatziaren Argia Saria ere irabazi zuen Berrian Politika sailean idatzitako lanengatik.

## Erreferentziak

* ↑ «Rikardo Arregi saria Murua eta bere blogarentzat» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ Murua, Imanol. (2006-2013). «Mahai jokoan (bloga)» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ Irureta Azkune, Onintza. (2008-02-03). «Komunikazioaren sei sariak merezitakoentzat» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).

## Kanpo estekak

* "Mahai jokoan" Imanol Muruaren blogeko kronika politikoak (2006-2013) www.berria.eus.
* Imanol Murua Uria literaturaren zubitegian
* Imanol Murua Uriaren liburua, ETAren jardun armatuaren bukaeraz bideoa Berria TBn (2015-12-04)
* MARTIN UGALDE FOROA: Imanol Murua Uria bideoa Berria TBn (2015-12-15, 88 minutu)
* Datuak: Q60379367
# Maximilian Veers

Star Warseko fikziozko unibertsoan Maximilian Veers Jenerala Inperio Galaktikoko soldadu bat bezala hasi zen eta Jeneral handi bat bezala amaitu zuen pertsonaia bat da.
Maximilian Veers familia langile batean jaio zen eta inperioaren armadara batu zen AT-ATen pilotu bezala ospe handia lortuz. Darth Vaderrekin lan egin zuen eta Heriotzaren Eskuadroira.
Veersek AT-ATen diseinu berezi bat enkargatu zuen, "Haize bolada" deritzona, ohikoa baino blindatu eta potenteagoa, Zaloriis planetan. Baina Zaloriis planetako biztanleak matxinatu egin ziren, Veers preso hartu zuten eta hil ez zituzten soldadu gutxiak Veersekin batera gartzelaratu zituzten. Exekutatua izan baino pixkat lehenago, Darth Vader eta bere armada iritsi ziren eta Veers salbatu zuten. Haize Bolada 1 Fondor II hirira eraman zuten (honela inperioko planeta ontziolagatik deitua) non amaitua izan zen. Zaloriiseko guduan erabili zuen Maximilian Veersek AT-AT aurreratu hau lehen aldiz, emaitza bikainak lortuz.
Veers Jeneral izateko hautatua izan zen, eta bere talentuaren ondorioz Darth Vaderren errespetua lortu zuen. Behin Sithak Hoth planetako sisteman ezkutatua zegoen base errebeldea aurkitu ondoren, Veersi azaleko erasoaren buru izango zela esan zioten, Ozzel almiranteak bere biziarekin ordaindu zuen akats bat egin baitzuen. Hala ere, Veersek garaipen handi bat lortu zuen, ezkutu sortzailea suntsituz eta Bow komandantearen 501 Legioko infanteriaren laguntza jasoz eta hala Darth Vaderren lurreratzea erraztuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2630856
# Maximiliano I.a Josef Bavariakoa

Maximiliano I.a Josef Bavariakoa (Mannheim, 1756ko maiatzaren 27a - Munich, 1825eko urriaren 13a) Bavariako lehenbiziko erregea izan zen. 1806-1825 bitartean izan zen errege. Wittelsbacheko etxeko kidea zen.

## Bizitza

Soldadutza Frantziako armadan egin zuen, eta jeneral izatera iritsi zen. 1795ean, anaia hil zitzaionean, Deux-Ponts-Birkenfeldeko duke bihurtu zen. 1799an lortu zuen Bavariako hautesle izatea (Maximiliano IV.a). 1801ean Rhin ibaiaren ezkerraldeko zenbait eskualde Frantziari utzi zizkion. 1805ean Tirol eta Trentoko lurraldeak eskuratu zituen.
Napoleonen alde borrokatu zelako, Bavariako erregetzat onartu zuen hark 1806an, eta berebat Bayreuth eta Salzburgo ere erantsi zizkion bere erresumari. 1813an Napoleon utzi eta aliatuen alde jarri zen, Bavaria independentea eta osoa utziko ziotelako baldintzarekin. 1815ean galdu egin zituen eskuratutako lurralde gehienak.
Protestantismoaren eta Ilustrazioaren aldeko erregea izan zen. 1808an Municheko Arte Ederretako Akademia sortu zuen. 1818an Bavaria Napoleonen ereduen araberako estatu zentralista bihurtuko zuen konstituzioa ezarri zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q44319
* Multimedia: Maximilian I Joseph of Bavaria / Q44319
# Maximiliano I.a (argipena)

Maximiliano I.a hainbat agintari historikoren izena da:
* Maximiliano I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa edo Habsburgokoa (Wiener Neustadt, Austria, 1459ko martxoaren 22a - Wels, Austria, 1519ko urtarrilaren 12a)
* Maximiliano I.a Handia (Munich, 1573ko apirilaren 17a - Ingolstadt, 1651ko irailaren 27a)
* Maximiliano I.a Josef Bavariakoa (Mannheim, 1756ko maiatzaren 27a - Munich, 1825eko urriaren 13a)
* Maximiliano I.a Mexikokoa, edo Fernando Maximiliano José María Habsburgo-Lorenakoa (Viena, Austriar Inperioa, 1832ko uztailaren 6a - Queretaro, Mexiko, 1867ko ekainaren 19a)
# Maximiliano I.a Handia

Maximiliano I.a Handia (Munich, 1573ko apirilaren 17a - Ingolstadt, 1651ko irailaren 27a ), Maximiliano I.a Wittelsbachekoa izenaz ere ezaguna, Germaniako Erromatar Inperio Santuko dukea eta Bavariako hauteslea izan zen. Haren agintaldia Hogeita Hamar Urteko Gerrak (1618-1648) markatu zuen.
Gilen V.aren seme zaharrena zenez, hark karguari uko egin zionean Bavariako hautesle bihurtu zen (1579). 1609an, Liga Santua, ebanjelioaren jarraitzaileen batasuneko printze protestanteei aurre egiteko zena, antolatu zuen, eta Alemaniako katolikoen buru jarri zen. 1610ean Tillyko kondea hartu zuten bere tropak antolatzeko, eta bavariarrek, hura buru zutela Frederiko V.a, Palatinatuko hautesle eta Bohemiako erregea, garaitu zuten. Garaipen hura eskertzeko, Frederiko V.ari lurraldeak eta zeuzkan karguak kendu eta Maximilianori eman zizkion Fernando II.ak (1623). Hurrena, Wallenstein bere kargutik kendu nahi zuen alderdiaren buru jarri zen, baina Gustavo Adolfo Bavarian sartu zenez, Wallensteinen aliatu egin zen. Suediarrak eta haiekin aliatuta zebiltzan frantsesak garaile izan ziren, eta bake-hitzarmena sinatu behar izan zuen haiekin (Ulm, 1647). Ordainetan, herentziaz hautesle izateko eskubidea lortu zuen bere familiarentzat. Goi Palatinatua Bavariari lotu zion.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57206
* Multimedia: Maximilian I, Elector of Bavaria / Q57206
# Maximiliano Aberastury

Maximiliano Aberastury (1866 - 1931ko urriaren 6a) Argentinako medikua zen, amatasun eta haurtzaroko arazoetan espezializatua.
Concepción del Uruguayen, Entre Ríos probintzian jaioa, Buenos Airesen kokatu zen eta Buenos Aireseko Haurtzaroaren Hilkortasuna tesiarekin lortu zuen doktoretza.
Geroago larruazaleko gaixotasunetan espezializatu zen eta Medikuntza Fakultateko irakasle titularra izan zen. Bere ospea sendotu zuten beste lanen artean honako hauek zeuden: Haurren Babesa, Industria Higienea, besteak beste.
"Argentinako Dermatologia Elkartearen" sortzailea izan zen, eta hainbat aldiz izan zuen lehendakaritza. Argentinako Medikuen Elkarteko presidentea ere izan zen.
Bere iloba Arminda Aberastury haurren psikoanalista zen.

## Kanpo estekak

* egilearen irudia
* Datuak: Q6007434
# Maximiliano I.a Mexikokoa

Fernando Maximiliano José María Habsburgo-Lorenakoa, ezagunagoa Maximiliano I.a Mexikokoa gisa (Viena, Austriar Inperioa, 1832ko uztailaren 6a - Queretaro, Mexiko, 1867ko ekainaren 19a), Austriako artxidukea eta Mexikoko enperadorea izan zen.

## Biografia

Frantzis Karlos artxidukearen eta Bavariako Sofiaren semea, eta Frantzisko Josef I.aren anaia zen.
1857an, Belgikako Leopoldo I.aren alaba Karlotarekin ezkondu zen. Lonbardia-Benetoko errege izan zen 1857tik 1859ra. Napoleon III.aren armadak Mexikon sartu zirenean (1864), hango nobleziako elkarte batek Mexiko inperio bihurtzea eta Maximiliano, gaztelaniaz zekienez, enperadore egitea erabaki zuen.
Frantziaren mende zegoen Mexikoko lurraldean bakarrik izan zen enperadore, Benito Juárez errepublikanoen buruak ez baitzion gehiagotarako aukerarik eman.
1868an, Frantziako gudarosteek laguntza ukatu egin zioten eta ezin izan zien eutsi errepublikanoei. Queretaron bi hilabetean inguratuta egon ondoren, garaitu egin zuten haiek, preso hartu, eta gerra-kontseilu batean hiltzera kondenatu zuten. Tomas Mejía eta Miguel Miramón jeneralekin batera hil zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q84192
* Multimedia: Maximilian I of Mexico / Q84192