# Salbamen Publikorako Batzordea

Salbamen Publikorako Batzordea (frantsesez: Comité de salut public - salut bere latinezko zentsuan ulerturik, "salbamen") Jakobinoen konbentzioaren garaian botere exekutiboaz arduratzen zen taldea izan zen. 1793ko apirilaren 5 eta 6an Maximilien Robespierre (diputatu jakobinoa) eta Georges-Jacques Danton Konbentzio Nazionalaren kideek sortu zuten. Izu Garaian de facto botere exekutiboa zuen, Segurtasun Orokorrerako Batzordea ordezkatuz. Kanpoaldeko (europar monarkiak) eta barnealdeko (iraultzakontrako indarrak) mehatxuez arduratzen zen. 1794ko uztailean, Berolisko Konbentzioaren garaian, bere gainbehera hasi zen eta 1795ean indargabetu zuten.

## Historia
### Iraultza arriskuan

Hasitako mugimendu iraultzailea mehatxu asko pairatu behar zituen, batzuk Frantzian bertan:
* Europa maialan estatu desberdinek iraultzaren kontra aritzeko koalizioa sortu zuten.
* Frantzian bertan iraultzaren aurkako mugimendu indartsuak sortzen ari ziren: girondarrak, monarkiaren aldekoak... Horien ondorioak eman ziren Jacquerieak eta Vendéeko gerra.
Egoerari aurre egiteko instituzio indartsu eta gogorra behar zen, iraultzaren helburuetatik aldentzen zireneei zigor handiak ezartzeko. Salbamen Publikorako Batzordea hasieratik instituzio errepresiboa izan zen.

### Boterea batzordeari

Batzordearen boterea handitzen joan zen. 1793ko apirila eta ekaina artean, batez ere Konbentzio Nazionalean girondarrek porrota ezagutu zutenean. Une horretan, jakobino garrantzitsuak, Maximilien Robespierre eta Louis de Saint-Just bezalakoak, Batzordean sartu ziren. Une horretan, iraultzak aurre egin behar zituen arriskuekin, instituzioa, de facto, izugarrizko boterearekin, Frantziako gobernu erakunde nagusia bihurtu zen.
Modu ofizilaean Kobentzioak Batzordeari botere exekutiboa 1793ko abenduan eman zion. Berehala Batzordeak neurri kontrairaultzaileak hartu zituen. 1973ko apirilatik 1974ko uztaila arte, hilabetero, Konbentzioak Batzordearen botereak berritu zituen; uztailean Batzordea desegin zen. Hartutako neurriak oso mota askotakoak ziren eta, halaber, polemikoak. Helburua ez ziren bakarrik Antzinako Erregimenaren noble monarkikoak: iraultzaile moderatuak, girondar bezalakoak, oso grinatsuak zirenak edo haien ortodoxia oso garbia ez zirenak ("Indulgents" eta "Herbetistak" izenekoak adibidez) epaituak eta erahilak izan ziren. Hiltzeko sistema gillotina zen. Gillotina hiltzeko tresna berria zen, 1792an sortua, alegia. Gilotinaren biktima batek, Pierre Victurnien Vergniaud iraultzaleak, zera esan zion: "Iraultzak haren seme propioak iresten ditu". Horrela Izu Garaia ezarri zen.

### Robespierre eta Danton

Jean-Paul Marat iraultzailea Charlotte Cordayk hil zuenean Iraultzaren bidea libre gelditu zen Robespierre eta Dantonentzat. Baina bi hauek laster hasi ziren haien artean eztabaidatzen. Arrazoi pertsonalak zirela eta, Danton Batzordea desegin zuen eta Indulgents edo Bihotzbereen taldea antolatu zuen, batez ere muturrekoa zen Herbetista taldearen aurka joateko. Robespier ados egon zen eta Herbetistak atxilotu zituen; ondoren, Danton Belgikako inbasioan inplikatu zen eta Prusiako ejerzitoarekin harremanetan jarri zen. Horregatik, Robespierrek Bertrand Barère de Vieuzac, Jean-Marie Collot d'Herbois eta Jean Nicolas Billaud-Varenne, herbetisten gertuak, atxilotu zituztenean eta 1794ko apirilaren 5ean hil egin zituztenean ez zuen ezer esan. Bi hilabete geroago Robespierrek Konbentzioaren Presidentearen kargua onartu zuen. Batzordearen autoritarismoa handitu egin zen eta epaiketa iraultzaileetan testiguen eta defendatzaileen presentzia debekatu zuen. Rosbepierre oso herrikoia zen baina, hala ere, haren aurkako oposizioa antolatu zen, Thermidorianoak, gehienak prozesuaren aurrean beldurtuta eta haien bizitzak arriskuan ikusten zituztenak. Robespierre traidoretzak jo zuten eta saioen aretoan erasotua izan zen; ondoren, 1794ko thermidorraren 9an, Louis Saint-Just eta Georges Couthonekin batera, atxilotua izan zen. Hurrengo egunean, epaiketarik gabe, gillotinatuak izan ziren. Handik gutxira Salbamen Publikorako Batzordea deseginda izan zen.

## Errepresioaren datuak

Parisen 2.639 pertsona kondenatuak izan ziren, erdia baino gehiago, 151, 1794ko ekainetik uztailera. Baina hau ez zen errepresio bortitzena izan. Beste barrutietan, batez ere monarkikoak altxatu ziren lurraldeetan, esaterako Vendéen, askoz gogorrago izan zen. Nantesko epaitegiak, Jean-Baptiste Carrier agindupean, 8000 pertsona hil zituen hiru hilabeteetan. Guztian, epaitegi eta batzorde iraultzaileek hamasei mila hiritar hil zituzten. Izu Garaian biktimen kopurua 40.000 ingurukoa izan zen. Horietatik %8a nobleak ziren, %6a apaizak, %14a erdi mailako klasekoak eta %70a langileak edo nekazariak. Juliotar egutegia kendu zen eta haren ordez santuak ez zituen Egutegi errepublikanoa ezarri zen. Festa bakarrak herritarrenak ziren, ez erlijosoak. Eguneko santuen ordez, landreak, animaliak, mineralak edo lan-tresnak jasotzen ziren.

## Batzordeko kideen zerrenda

* 1793ko apirilaren 7a-1793ko irailaren 1a: Bertrand Barère de Vieuzac
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko uztailaren 10a: Jean-François-Bertrand Delmas
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko ekainaren 5a: Jean-Jacques Bréard, llamado Bréard-Duplessis
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko uztailaren 10a: Joseph Cambon
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko uztailaren 10a: Georges-Jacques Danton
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko uztailaren 10a: Louis-Bernard Guyton de Morveau, Guyton-Morveau deitua.
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko ekainaren 12a: Jean-Baptiste Treilhard
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko uztailaren 10a: Jean-François Delacroix, Lacroix deitua
* 1793ko apirilaren 7a-1793ko ekainaren 12a: Jean-Baptiste-Robert Lindet
* 1793ko maiatzaren 30a-1793ko abenduaren 29a: Marie-Jean Hérault de Séchelles
* 1793ko maiatzaren 30a-1793ko uztailaren 10a: Dominique-Vincent Ramel de Nogaret, Ramel-Nogaret deitua
* 1793ko maiatzaren 30a-1794ko uztailaren 27a: Georges Couthon
* 1793ko maiatzaren 30a-1794ko uztailaren 27a: Louis Saint-Just
* 1793ko maiatzaren 30a-1793ko ekainaren 22a: Jean-Baptiste-Charles Mathieu, Mathieu-Mirampal deitua
* 1793ko ekainaren 5a-1793ko uztailaren 10a: Théophile Berlier
* 1793ko ekainaren 12a-1793ko uztailaren 27a: Thomas-Augustin (de) Gasparin
* 1793ko ekainaren 12a-1794ko uztailaren 31: André Jeanbon, Jean Bon Saint-André deitua
* 1793ko ekainaren 22a-1794ko urriaren 6a: Jean-Baptiste-Robert Lindet
* 1793ko ekainaren 27a-1793ko uztailaren 10a: François-René-Auguste Mallarmé
* 1793ko uztailaren 4a-1793ko uztailaren 10a: Robert-Thomas Lindet
* 1793ko uztailaren 4a-1793ko uztailaren 10a: Jean-Michel Du Roy, Duroy deitua
* 1793ko uztailaren 4a-1793ko uztailaren 10a: Marie-Pierre-Adrien Francastel
* 1793ko uztailaren 10a-1793ko irailaren 20a: Jacques-Alexis Thuriot de la Rosière
* 1793ko uztailaren 10a-1794ko uztailaren 31: Pierre-Louis Prieur, Prieur de la Marne deitua
* 1793ko uztailaren 27a-1794ko uztailaren 27a: Maximilien Robespierre
* 1793ko abuztuaren 14a-1794ko urriaren 6a: Lazare Carnot
* 1793ko abuztuaren 14a-1794ko urriaren 6a: Claude-Antoine Prieur-Duvernois, Prieur de la Côte-d'Or deitua
* 1793ko irailaren 6a-1794ko irailaren 1a: Jacques-Nicolas Billaud, Billaud-Varenne deitua
* 1793ko irailaren 6a-1794ko irailaren 1a: Jean-Marie Collot, Collot d'Herbois deitua
* 1794ko uztailaren 31-1794ko abenduaren 5a: Jean-Jacques Bréard, Bréard-Duplessis deitua
* 1794ko uztailaren 31-1794ko azaroaren 5a: Joseph Eschassériaux
* 1794ko uztailaren 31-1794ko azaroaren 5a: Pierre-Antoine Laloy
* 1794ko uztailaren 31-1794ko irailaren 1a: Jean-Lambert Tallien
* 1794ko uztailaren 31-1794ko abenduaren 5a: Jacques-Alexis Thuriot de la Rosière
* 1794ko uztailaren 31-1794ko azaroaren 5a: Jean-Baptiste Treilhard
* 1794ko irailaren 1a-1794ko abenduaren 5a: Charles Cochon de l'Apparent
* 1794ko irailaren 1a-1795eko urtarrilaren 4a: Jean-François-Bertrand Delmas
* 1794ko irailaren 1a-1795eko urtarrilaren 4a: Antoine-François (de) Fourcroy
* 1794ko irailaren 1a-1795eko urtarrilaren 4a: Philippe-Antoine Merlin, llamado Merlin de Douai
* 1794ko urriaren 6a- 1795eko otsailaren 3a: Louis-Bernard Guyton de Morveau, Guyton-Morveau deitua
* 1794ko urriaren 6a-1795eko otsailaren 3a: Pierre-Louis Prieur, Prieur de la Marne deitua
* 1794ko urriaren 6a-1795eko otsailaren 3a: Joseph-Charles-Étienne Richard
* 1794ko azaroaren 5a-1795eko martxoaren 5a: Jean Jacques Régis de Cambacérès
* 1794ko azaroaren 5a-1795eko martxoaren 5a: Lazare Carnot
* 1794ko azaroaren 5a-1795eko martxoaren 5a: Jean Pelet, Pelet de la Lozère deitua
* 1794ko abenduaren 5a-1795eko apirilaren 4a: François-Antoine (de) Boissy d'Anglas
* 1794ko abenduaren 5a-1795eko apirilaren 4a: Edmond-Louis-Alexis Dubois de Crancé, Dubois-Crancé deitua
* 1794ko abenduaren 5a-1795eko apirilaren 4a: André Dumont
* 1795eko urtarrilaren 4a-1795eko maiatzaren 4a: Jean-Jacques Bréard, Bréard-Duplessis deitua
* 1795eko urtarrilaren 4a-1795eko maiatzaren 4a: Jean-Pierre Chazal
* 1795eko urtarrilaren 4a-1795eko maiatzaren 4a: Pierre Marec
* 1795eko otsailaren 3a-1795eko ekainaren 3a: Antoine-François (de) Fourcroy
* 1795eko otsailaren 3a-1795eko ekainaren 3a: Pierre-Jean Lacombe (du Tarn), Lacombe-Saint-Michel deitua
* 1795eko otsailaren 3a-1795eko ekainaren 3a: Philippe-Antoine Merlin, Merlin de Douai deitua
* 1795eko martxoaren 5a-1795eko ekainaren 3a: Marie-François-Sébastien-Christophe Delaporte, Laporte deitua
* 1795eko martxoaren 5a-1795eko uztailaren 3a: Jean-François Reubell
* 1795eko martxoaren 5a-1795eko uztailaren 3a: Emmanuel-Joseph Sieyès
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko abuztuaren 2a: François Aubry
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko abuztuaren 2a: Jean-Jacques Régis Cambacérès
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko maiatzaren 4a: Jacques-Antoine Creuzé de La Touche, Creuzé-Latouche deitua
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko uztailaren 3a: Pierre-Mathurin (René-Mathurin) Gillet
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko maiatzaren 4a: Bernard-Marie Lesage (Eure-et-Loir)
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko uztailaren 3a: Louis-Félix Roux (Haute-Marne)
* 1795eko apirilaren 4a-1795eko abuztuaren 2a: Jean-Lambert Tallien
* 1795eko maiatzaren 4a-1795eko irailaren 1a: Joseph-Jacques Defermon, Defermon des Chapelières deitua
* 1795eko maiatzaren 4a-1795eko irailaren 1a: Louis-Gustave Le Doulcet de Pontécoulant
* 1795eko maiatzaren 4a-1795eko irailaren 1a: Jacques-Antoine Rabaut, Rabaut-Pommier deitua
* 1795eko maiatzaren 4a-1795eko abuztuaren 2a: Jean-Baptiste Treilhard
* 1795eko maiatzaren 4a-1795eko irailaren 1a: Théodore Vernier
* 1795eko ekainaren 3a-1795eko urriaren 7a: Charles-Antoine-Augustin Blad
* 1795eko ekainaren 3a-1795eko urriaren 7a: François-Joseph Gamon
* 1795eko ekainaren 3a-1795eko urriaren 7a: Pierre-François-Joachim Henry-Larivière
* 1795eko ekainaren 3a-1795eko urriaren 7a: Pierre Marec
* 1795eko uztailaren 3a-1795eko azaroaren 4a: François-Antoine (de) Boissy d'Anglas
* 1795eko uztailaren 3a-1795eko azaroaren 4a: Jean-Antoine-Joseph de Bry, Debry deitua
* 1795eko uztailaren 3a-1795eko azaroaren 4a: Bernard-Marie Lesage (Eure-et-Loir)
* 1795eko uztailaren 3a-1795eko azaroaren 4a: Jean-Baptiste Louvet de Couvray (Loiret)
* 1795eko abuztuaren 2a-1795eko azaroaren 4a: Étienne-François Le Tourneur
* 1795eko abuztuaren 2a-1795eko azaroaren 4a: Philippe-Antoine Merlin, Merlin de Douai deitua
* 1795eko abuztuaren 2a-1795eko azaroaren 4a: Jean-François Reubell
* 1795eko abuztuaren 2a-1795eko azaroaren 4a: Emmanuel-Joseph Sieyès
* 1795eko irailaren 1a-1795eko azaroaren 4a: Théophile Berlier
* 1795eko irailaren 1a-1795eko azaroaren 4a: Jean-Jacques Régis Cambacérès
* 1795eko irailaren 1a-1795eko azaroaren 4a: Pierre-Claude-François Daunou
* 1795eko irailaren 1a-1795eko azaroaren 4a: Louis-Marie La Revellière, La Revellière-Lépeaux deitua
* 1795eko urriaren 7a-1795eko azaroaren 4a: Marie-Joseph-Blaise (de) Chénier
* 1795eko urriaren 7a-1795eko azaroaren 4a: Joseph Eschassériaux
* 1795eko urriaren 7a-1795eko azaroaren 4a: Charles-Claude-Christophe Gourdan
* 1795eko urriaren 7a-1795eko azaroaren 4a: Antoine-Clair Thibaudeau

## Erreferentziak

* ↑ Liberalismoa eta nazionalismoa. .
* ↑ (Ingelesez) Encyclopedia Britannica. Committee of Public Safety. .
* ↑ https://web.archive.org/web/20160304001221/http://thales.cica.es/rd/Recursos/rd99/ed99-0257-01/terror.html

## Kanpo loturak

* (Frantsesez):La Révolution Française webgunea.
* Datuak: Q724922
* Multimedia: Committee of Public Safety / Q724922