OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tsuyoshi Miyaichi

Tsuyoshi Miyaichi (japonieraz: 宮市 剛, 1995eko ekainaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q14925682
# Two-Faced Woman

Two-Faced Woman (euskaraz Bi Aurpegidun Emakumea) 1941eko George Cukor estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Greta Garbo, Melvyn Douglas, Constance Bennett, Roland Young eta Ruth Gordon aktoreek antzeztu zuten.
Filmak estreinatu eta berehalako arrakasta izan zuen. Greta Garbok AEBetan zaletuak izaten hasi zenez berau «amerikartzeko» saiakeraz ere hartu ohi da, halere, suediar aktore ospetsuaren azken filma izan zen, 35 urterekin zinemagintzatik betirako erretiroa hartu baitzuen. Bestalde, aurreko filmetan inoiz barrerik ez egiten ez zuen aktorearen ospea bereganatu izan, honako film honetan beragan ezohikoa zen eta etengabe barrez eta txantxetan dabilen pertsonaia parrandazalea antzezten zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Karin Borg Blake (Greta Garbo) eski irakasleak Larry blake (Melvyn Blake) estatubatuar moda aldizkari bateko argitaratzailea eta playboyari ikastaroak irakatsiko dizkio. Piskanaka elkar maitemindu eta asko pentsatu gabe ezkondu egingo dira, baina Larryk lege zaharreko emaztea izango zena, emakume guztiz independentea eta nortasun handikoa da. Hortaz, biak banandu, eta Larry New York hirira itzuli eta Griselda (Constance Bennett) antzerkigilea neska-lagun berri izango du. Karin damutu eta Larry senarren atzetik New Yorkera joango da, bertan senarra berriz ere maitemintzeko bere ahizpa bikiaren plantak egingo ditu, Katherine, emakume festazale, "amoral" eta modernoa.

## Aktoreak

* Greta Garbo: Karin Borg Blake/ Katherine Borg
* Melvyn Douglas: Larry Blake
* Constance Bennett: Griselda Vaughn
* Roland Young: O.O. Miller
* Robert Sterling: Dick Williams
* Ruth Gordon: Ruth Ellis andereinoa
* Frances Carson: Miss Dunbar andereinoa

## Kanpo estekak

* Two-Faced Woman filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Two-Faced Woman filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1212692
* Multimedia: Two-Faced Woman / Q1212692
# Two Bridges

Two Bridges, AEBetako New York hirian dagoen auzo bat da, Manhattan barrutiaren. East River ibaia eta Brooklyn zubia eta Manhattango zubiaren mendebaldeko bazterrean dago.
* Datuak: Q1574299
* Multimedia: Two Bridges / Q1574299
# Twister

Twister Jan de Bontek zuzendutako 1996ko filma da, eta tornadoek Amerikako Estatu Batuek erdialdean sortutako hondamendia kontatzen du. Ameriketako Estatu Batuetan 1996ko maiatzaren 10ean estreinatu zen.

## Aktoreak

* Helen Hunt: Jo Harding.
* Bill Paxton: William "Bill" Reeves.
* Jami Gertz: la Dra. Melissa Reeves.
* Cary Elwes: Jonas Miller.
* Philip Seymour Hoffman: Dusty Davis.
* Alan Ruck: Robert "Rabbit" Nurick.
* Jeremy Davies: Brian Laurence.
* Joey Slotnick: Joey.
* Sean Whalen: Allan Sanders.
* Todd Field: Tim "Beltzer" Lewis.
* Scott Thomson: Jason "Preacher" Rowe.
* Wendle Josepher: Haynes.
* Lois Smith: Meg Greene.
* Zach Grenier: Eddie.
* Alexa Vega: Jo Harding (gaztea).
* Richard Lineback: Mr. Thornton.
* Rusty Schwimmer: Mrs. Thornton.
* Jake Busey: teknikaria.

## Ikus, gainera

* Hondamendi filmen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filmearen webgune ofiziala.
* (Ingelesez) Filmearen fitxa IMDB.com webgunean.
* Datuak: Q683663
# Twix

Twix Mars Incorporatedek fabrikatutako txokolatezko barra da. Erdialdean duen galleta, esnedun txokolate eta karameluz du estalita. Gainerako txokolatezko barrak baino sekzio txikiagotan datoz eta binaka partekatzen dira. Lehenengo aldiz Erresuma Batuan agertu zen 1967. urtean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q869733
* Multimedia: Twix / Q869733
# Twistetal

Twistetal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Waldeck-Frankenberg (barrutia)|Waldeck-Frankenberg]] barrutian. 2014an 4.446 biztanle zituen 74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503671
* Multimedia: Twistetal / Q503671
# Two-Mile Borris

Two-Mile Borris edota Twomileborris (irlanderaz Buiríos Léith) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren ekialdean dagoen herri txiki bat da. L4202 errepidean dago, Ballyduff Road errepidearen bidegurutzean, Thurles udalerritik 7,5 kilometro ekialdera eta N75 errepidetik hurbil. M8 autobideko 5. irteeran ere badago.
2006ean 550 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Two-Mile-Borris
* Azienda
* Seinalea
* Herrigunea
* Normandar gotorlekua
* Hilerria urrutira
* Fort of the Kings auzoa
* Seinalea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4464772
* Multimedia: Two-Mile Borris / Q4464772
# Twisted Sister

Twisted Sister (euskaraz Ahizpa/Arreba Kiribildua) AEBko glam rock musika talde bat da. Berez 1972an New Jerseyko Ho-Ho-Kus udalerrian sortu arren, berehala New York estatuko Massapequa udalerrira lekualdatu ziren.
Taldekideak honakoak dira: Dee Snider (ahotsa eta burua), Jay Jay French, Eddie Ojeda, Dee Snider, Mark Mendoza eta A. J. Pero.
Beren urrezko garaian 1980ko hamarkadan izan zuten, eta abesti ezagunenak "We're Not Gonna Take It" eta "I Wanna Rock".
Taldearen ezaugarri nagusiena taldekideak nahitan modu bitxian mozorroturik agertzen zetzan, ileordeko luzeak, artilezko jakak, takoidun zapatak, aurpegiko makillajea... halere, gaur egun horrela mozorroturik eszenaratzen jarraitzen duen taldekide bakarra abeslaria da. Alice Cooperren eszenaratzea eta Kiss taldearen makillajearen eraginak bereganatuz.

## Diskografia
### Estudiokoak

* Under the Blade – 1982
* You Can't Stop Rock 'n' Roll – 1983
* Stay Hungry – 1984
* Come Out and Play – 1985
* Love Is for Suckers – 1987
* Still Hungry – 2004

### Bildumak

* Big Hits and Nasty Cuts: The Best of Twisted Sister – 1992
* We're Not Gonna Take It! - 1999
* The Essentials – 2002
* We're Not Gonna Take It & Other Hits - 2003
* The Best of Twisted Sister - 2005

### Bereziak

* A Twisted Christmas – 2006

### Zuzenekoak

* Live At Hammersmith – 1994
* Club Daze Volume 1: The Studio Sessions – 1999
* Club Daze Volume 2: Live In The Bars – 2001
* Live At Wacken: The Reunion – 2006
* Live at the Marquee - 2011
* Rock 'n' Roll Saviors - The Early Years - - 2016
* Metal Meltdown - 2016

### EP

* Ruff Cuts – 1982
* I Am (I'm Me) – 1983
* The Kids Are Back – 1983
* You Can't Stop Rock'n'Roll – 1983
* We're Not Gonna Take It – 1984
* I Wanna Rock – 1984
* Leader of the Pack – 1985
* You Want What We Got – 1986

### Singleak

* "I'll Never Grow Up, Now!" / "Under the Blade" – 1979
* "Bad Boys (Of Rock N' Roll)" / Lady's Boy" – 1980
* "I Am (I'm Me)" (UK #18) / "Sin After Sin (Live)" – 1983
* "The Kids Are Back" (UK #32) / "Shoot 'Em Down (Live)" – 1983
* "You Can't Stop Rock'n'Roll" (UK #43) / "Let the Good Times Roll/Feel So Fine" (Live) – 1983
* "I Wanna Rock" (UK #93) / "Burn in Hell" (Live) – 1984
* "I Wanna Rock" (POP #68) / "The Kids Are Back" – 1984
* "We're Not Gonna Take It" (UK #58) / "The Kids Are Back" (Live) – 1984
* "We're Not Gonna Take It" (POP #21) / "You Can't Stop Rock'n'Roll" – 1984
* "The Price" (POP #107, ROK #19) / "S.M.F." – 1985
* "Leader of the Pack" (POP #53) / "I Wanna Rock" – 1985
* "Leader of the Pack" / "I Wanna Rock" (Video introduction) – 1985
* "King of the Fools" (Edit) / "Come Out and Play" – 1985
* "Be Chrool to Your Scuel" / "Stay Hungry" – 1986
* "You Want What We Got" / "Shoot 'Em Down" – 1986
* "You Want What We Got" / "Stay Hungry" – 1986
* "Hot Love" / "Tonight" – 1987

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q272239
* Multimedia: Twisted Sister / Q272239
# Twistringen

Twistringen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Diepholz barrutia|Diepholz]] barrutian. 2014an 12.151 biztanle zituen 114,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503418
* Multimedia: Twistringen / Q503418
# Umaid Bhawan Jauregia

Umaid Bhawan Jauregia, Indiako Rajastan estatuko Jodhpur hirian dagoen munduko egoitza handienetariko bat da. Jauregiaren alde bat Taj Hotels enpresak eramaten du. Umaid Singh gaur egungo jabearen aitona zen eta haren ohorez jarri zitzaion izen hori. Monumentua Jodhpurreko garai bateko errege familiaren egoitza nagusia da.

## Historia

Jauregiaren eraikuntza 1929ko azaroaren 18an hasi zen; egun horretan lehen harria jartzearen ekintza egin zen. Lanak 1943an burutu ziren. Eraikuntza garrantzi handia izan zuen zeren eta, gosete handiko garai batean, hari esker jende askok, milaka lagun, lana izan zuen.
Gaur egun jauregiaren jabea Jodhpurreko maharaha den Gaj Singh da. Eraikina hiru aldetan dago antolatuta:
* Errege familiaren egoitza izan zen aldea.
* Taj Palace Hotel. 1972an ireki zen eta luxuzko hotela da.
* Museoa. Bere edukien bidez Jodhpurreko errege familiaren historia XX. mendean azaltzen da. Beste galeria batean errege familiaren automobilak erakusten dira.

## Iruditegia

* Barruko ikuspegia.

## Ikus, baita ere

* Jaswant Thada
* Jodhpur

## Kanpo loturak

* (Ingelesez):Jauregia Iloveindia webgunean.
* Datuak: Q2307382
* Multimedia: Umaid Bhawan Palace / Q2307382
# Umandi

Andoni Karmelo Urrestarazu Landazabal, izengoitiz Umandi (Araia, Araba, 1902ko uztailaren 16a – Gasteiz, Araba, 1993ko azaroaren 21a) euskal idazlea izan zen. Euskaltzain urgazlea izan zen, eta Euzko-gogoa, Euzko Deya, Egi Billa, Alderdi, Herria, Euzko Gaztedi eta Azkatasuna agerkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Bere lan nagusia euskara irakastea izan zen, eta hartarako metodoak argitaratu zituen.

## Bizitza

1919an hasi zen euskara ikasten. Espainiako Gerra Zibilean gudari talde batekin ibili zen, harik eta Santoñan atxilotu zuten arte. Hiru urte pasatu zituen kartzelan. 1953an Parisa joan zen erbesteratuta; han, Eusko Jaurlaritzan aritu zen lanean.
Parisko Euskal Kulturaren Alde erakundeko idazkaria izan zen 1962. urteaz geroztik.
Irazkintza ikastoletarako aldizkaria sortu zuen Baionan, 1966an; urtebete iraun zuen. Hil aurretik Euskal Gogo Iztegia izeneko hiztegi ideologiko batean ari zen lanean.

## Lanak
### Gramatika

* Bizkaierazko aditz-erak (1955)
* Gramática Vasca (1955), gerra ostean argitaratu zen lehen euskal gramatika
* Aurreruntz. Porvenir, Euskel-betekizunak (1977)

### Eleberria

* Gentza bearrean (1985, Kardaberaz)

### Saiakera

* Euskal betekizunak (1977, Kardaberaz)
* Euzkadi'ren ebazkizuna burubidezko oñarriak (1985, Eset)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* «Andoni Urrestarazu», Literaturaren Zubitegia.
* Umandiri buruzko artikulua, Euskonews & Media aldizkariaren 105. zenbakian.
* Datuak: Q12268554
# Umaga

Edward Fatu, ezagunagoa Umaga ezizenaz (1973ko martxoaren 28a - 2009ko abenduaren 4a) estatubatuar borrokalari profesionala izan zen. RAWen borrokatzen zen, eta tatuaje tribalak zituen aurpegi-gorputzetan.

## 2008

Royal Rumble 2008rako lehena izan zen sailkatzen, Jim Dugganen aurkako garaipenari esker.

## Borrokan

** Samoan Spike
** Wild Samoan Splash
** Top Rope Samoan drop - 2002
** Wild Samoan Drop
** Samoan Wrecking Ball
** Swinging side slam
** Throat thrust
** Savate kick
** Running headbutt drop
** Rolling wheel kick
** Diving headbutt
** STO Invertido
** Turnbuckle powerbomb
** Giant swing
* Managerrak
** Armando Alejandro Estrada
** Shane McMahon
** Vince McMahon
* Goitizenak
** "Samoan Wrecking Machine"
** "Samoan Smashing Machine"
** "Samoan Bulldozer"
** "Samoan Typhoon"

## Txapelketak eta lorpenak

* All Japan Pro Wrestling
** AJPW Unified World Tag Team Championship (behin) - Taiyō Kearekin
** World's Strongest Tag Team League (2004) - Taiyō Kearekin
* Frontier Martial-Arts Wrestling / World Entertainment Wrestling
** FMW/WEW Hardcore Tag Team Championship (behin) - Matt Anoa'irekin
* Hawai'i Championship Wrestling
** HCW Kekaulike Heritage Tag Team Championship (behin) - Taiyō Kearekin
* Heartland Wrestling Association
** HWA Tag Team Championship (behin) - Kimorekin
* Memphis Championship Wrestling
** MCW Southern Tag Team Championship (hirutan) - Kimorekin
* World Wrestling Entertainment
** WWE Intercontinental Championship (bitan)

## Kanpo estekak

* Profila WWE.com gunean
* Datuak: Q298315
* Multimedia: Umaga (wrestler) / Q298315
# Umami

Umamia (japonieraz: うま味; zaporetsu) oinarrizko bost zaporeetako bat da (besteak garratza, gazia, mingotsa, gozoa dira). Zapore onekotzat deskribatzen da, eta salden eta haragien ezaugarri da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Umami – The Delicious 5th Taste You Need to Master!. 2013-03-24.
* ↑ (Ingelesez) Torii K, Uneyama H, Nakamura E. (2013ko apirila). «Physiological roles of dietary glutamate signaling via gut-brain axis due to efficient digestion and absorption» Journal of Gastroenterology 484: 442–51. doi:10.1007/s00535-013-0778-1. PMID 23463402..
* ↑ (Ingelesez) «Umami: why the fifth taste is so important» The Guardian 2013-04-09.
* ↑ (Ingelesez) Blake, Heidi. (2010-02-09). «Umami in a tube: 'fifth taste' goes on sale in supermarkets» The Daily Telegraph.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202637
# Uman raiona

Uman raiona (ukraineraz: Уманський район) Txerkasyko oblastan dagoen raion bat da, Ukrainako erdialdean. Hiriburua Uman da. 2021eko estimazioaren arabera, 251.408 biztanle zituen, 1.394,7 kilometro koadroko azaleran. 12 homradatan banatuta dago.

## Lurralde aldaketak

Uman raiona 2020ko uztailean sortu zen, aurreko Khrystynivka raiona, Mankivka raiona, Monastyryxtxe raiona, eta Zhashkiv raiona ere batuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Про утворення та ліквідацію районів» www.golos.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).
* ↑ (Ukraineraz) України, Міністерство розвитку громад та територій. (2020-07-17). «Нові райони: карти + склад» Мінрегіон (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103812172
# Umachiriko gudua

Umachiriko gudua, edo Humachiriko gudua, Mateo Pumacahua brigadierraren iraultza independentistaren puntu gorena izan zen, garaipen errealistak matxinadaren amaiera eta buruzagi nagusien atxilotzea eta exekuzioa ekarri zuen.
# Uijajoki

Uijajoki ibaia, Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen ibaia da, bertan jaiotzen eta hiltzen baita. Puussasjoki ibaiarekin batera, Hietajoki ibaiaren sortzailea da.
Uijajokiko ur garbietan, laponiako amuarrain artikoak, amuarrain marroiak eta izokinak arrantzatu daitezke.

## Ikus, gainera

| Enontekiö | Hietajoki ibaia | Puussasjoki ibaia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1853483
# Uinta konderria (Wyoming)

Uinta konderria (ingelesez: Uinta County) Wyomingko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Evanston da. 2010eko zentsuaren arabera 21.118 biztanle zituen, Uinta kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Uinta konderriak 5.406,79 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,34 ura dira. Beste 5.390,45 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,91 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 21.118 pertsonetatik 20.551 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.855 dira. 48 beltzak edo afroamerikarrak. 123 amerikar natiboak ziren eta 34 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 59 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 301 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q483973
* Multimedia: Uinta County, Wyoming / Q483973
# Uigurrerazko Wikipedia

Uigurrerazko Wikipedia Wikipediaren uigurrerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 2.246 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 153.a zen.

## Ikus, gainera

* Uigur etnia

## Kanpo estekak

* Uigurrerazko Wikipedia
* Datuak: Q60856
* Multimedia: Uyghur Wikipedia / Q60856
# Uileacu de Beiuș

Uileacu de Beiuș Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. 1.793 biztanle ditu, 43,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Uileacu de Beiuș $^{(en)}$ Forău $^{(en)}$ Prisaca $^{(en)}$ Vălanii de Beiuș $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4683186
# Uintah konderria (Utah)

Uintah konderria (ingelesez: Uintah County) Utahko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Vernal da. 2010eko zentsuaren arabera 32.588 biztanle zituen, Uintah kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Uintah konderriak 11.658,54 kilometro koadro ditu. Horietatik 56,19 ura dira. Beste 11.602,35 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,8 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 32.588 pertsonetatik 29.329 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.330 dira. 96 beltzak edo afroamerikarrak. 2.375 amerikar natiboak ziren eta 71 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 159 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 548 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q484559
* Multimedia: Uintah County, Utah / Q484559
# Uiraúna

Uiraúna Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. 14.930 biztanle ditu 294,499 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraíba

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2010393
* Multimedia: Uiraúna / Q2010393
# Uinen

Uinen (alga esan nahiko lukeen sindarinezko izena), Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da, bere hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Maië bat da, itsasoko izpiritu bat, ur bareen anderea eta Ossëren emaztea, olatuen jauna. Biak ziren Ulmo Valarraren zerbitzariak, ozeanoaren jauna, uraren jauna ere bazena honen forma orotan. Itsasoratzen zirenek, Uinen maitatzen zuten, Ossëren beldur ziren bezain beste. Marinelek, Uineni otoitz egiten zioten ibilaldi seguru bat eman ziezaien. Itsasoetako Anderea ere deitzen zen.
Bere jatorria, valarin hizkuntzan duen izen bat da. Beranduago, Eldarrek, modu okerrean, uil+nenetik zetorrela uste izan zuten "alga igokaria". Beste etimologia oker bat, quenyazko uin hitzetik eratortzea litzateke, "jatorrizko balea" esan nahi duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1075692
# Uintah (Utah)

Uintah Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Weber konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. 1.454 biztanle ditu, 3,221895 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Weber konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482693
* Multimedia: Uintah, Utah / Q482693
# Uiramutã

Uiramutã Brasilgo udalerri bat da, Roraima estatuan kokatua. 13.751 biztanle ditu 8.065,564 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Roraima

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1637434
* Multimedia: Uiramutã / Q1637434
# Uirapuru (Goiás)

Uirapuru Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 2.798 biztanle ditu 1.153,475 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1008332
* Multimedia: Uirapuru / Q1008332
# Umorea

Umorea beste pertsona batzuengan irribarrea edo barrea eragiteko jendearen gaitasuna edo kualitatea da, hitz, keinu, objektu edo bestelako egoeren bidez. Alaitasuna sortzen duen giza komunikazio mota bat da.
Umore eragileak umorista izena hartzen du.

## Teknikak

Txisteak, imitazioa, gauzak puztea edo handitzea eta bestelako txantxak barre eragiteko teknika batzuk dira. Halaber, abestien eta musikaren bidez lor daiteke.

## Komedia

Komedia antzerki, literatura eta zinemarekin lotutako umore generoa da, eta arlo honetan ibilitako aktoreek komiko abizena hartzen dute.

## Euskal umorea

Topikoa da euskaldunak serioak direla. Uxoa Anduagaren ustez XIX. mendean sortu zen ideia hori. Horren aurrean Kike Amonarrizek gezurra dela adierazi zuen:
   "Erdaldunek ez dute euskarazko umorearen berririk, eta duela bi mende euskaldun askok ez zekien erdaraz. Beraz, Amerikako indioekin gertatu zen bezala, mutuak eta, gure kasuan, serioak ginen".
Bestetik, Espainiako eraikuntza ideologikoaren barruan andaluziarrak umoretsuenak izatearen topikoa,
   "Hor eraikuntza ideologiko garbia dago."

## Umore motak

Umore mota asko daude. Hemen adibide batzuk:
* Umore absurdoa
* Umore zuria
* Umore grafikoa
* Umore beltza
* Umore hackerra

## Umorista ezagunak
### Mundu mailan

* Charles Chaplin
* Buster Keaton
* Laurel eta Hardy
* Marx anaiak
* Louis de Funès
* Cantinflas
* Monty Python" taldea
* Mister Bean (Britania Handia)
* Les Luthiers (Argentina)
* Faemino y Cansado (Espainia)

### Euskal Herrian

Bakoitza bere esparruan, hauek aipa ditzakegu umoregile garaikideen artean:
* Ramon Agirre
* Anjel Alkain
* Karra Elejalde
* Oscar Terol
* Andoni Agirregomezkorta
* Kike Amonarriz
* Virginia Imaz
* Antton Olariaga
* Zaldieroa

## Aldizkariak

Umore aldizkarien artean, "El Jueves" eta "TMEO" ditugu gaztelaniazkoen artean. Euskaraz, "Ostiela!" aipatzekoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Jon Arizkun: "Umoreaz, umore onean". Administrazioa euskaraz, 85.zk., 2014ko uztaila, 23-24 or.

## Ikus, gainera

* Pailazo
* Komiki

## Kanpo estekak

* Umoreari buruzko erreportajea ARGIA aldizkarian
* Umorearen iturriaren bila... alferrik bideoa
* Datuak: Q35874
* Multimedia: Humor / Q35874
* Aipu famatuak: Umorea
# Umorista grafiko

Umorista grafikoa publizio desberdinetan (aldizkariak, egunkariak) biñetak, komiki bandak, marrazki umoristikoak, karikaturak argitaratzen dituen artista da. Gaur egun asko ere komikilariak dira baina ez beti. Umore mota hau askotan politikoa izaten da baina ez beti. Ohikoa da baita ere gaurkotasunaren adierazpen ironikoa izatea.

## Umorista grafiko ospetsuak

* Charles M. Schulz, Charlie Brown eta bere lagunen sortzailea.
* Quino, argentinarra, Mafaldaren komiki banda ospetsua sortu zuen.
* Forges, umorista espainiarra.
* Antonio Mingote, umorista espainiarra.
* Miguel Gila, umorista grafiko espainiarra; batez ere Espainiako Gerra Zibila tratatu zuen.

## Euskal Herriko umorista grafikoak

* Chumy Chúmez
Azken urtetan, Franco hil ondorengo prentsa-askatasunarekin, Euskal Herrian umorista grafiko asko sortu da. Hemen batzuk.
* Juan Carlos Egillor
* Antton Olariaga
* Javier Etayo Tasio
* Gorka Gorospe
* Patxi Huarte Zaldieroa

## Ikus, gainera

* Komiki

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122968217
# Umore zuri

Umore zuria, konnotazio edo denotazio negatiborik ez duen umore mota da: iseka, ironia, matxismoa, zinismoa, sexismoa, arrazakeria, etab. Familiako umorea ere esaten zaio, familia osoak, haurrek eta nerabeek ere goza baitezakete.
Elementu hauexetan oinarritzen da:
* Ezusteko faktorea
* Interpretearen (kontinentearen) kalitatea (edo grazia)
* Azaldutakoaren kalitatea (edukia)
Umore zuri mota bat aretoko txistea da, eta horrela deitzen zaio umore mota hori jai edo bilera batean zabaldu bailiteke, inor iraindu edo eskandalizatu gabe, batez ere adin txikikoak eta edozein motatako gutxiengoak.

## Ikus, gainera

* Umore-motak
** Umore absurdua
** Umore grafikoa
** Umore beltza
** Umore hackerra
* Datuak: Q5905191
# Umuarama

Umuarama Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 117.095 biztanle ditu 1.232,767 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q593948
* Multimedia: Umuarama / Q593948