OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Planetologia

Planetologia, astronomia planetarioa edo planeten zientzia bezala ere ezaguna, planetak edo planeta-sistemak (Eguzki-sistema barne) ikertzen dituzten diziplinarteko materien batasuna da. Eguzki-sistemaren inguruko ereduak askoz ere garatuagoak direnez, datu gehiago eskuratu dituzte gure ingurune hurbilari buruz, baina beste planeta-sistemak ikertzen ere dihardute alor honetako ikertzaileek. Alor oso zabala dugu planetologia, izan ere, meteorito txiki baten tamainako objektuetatik Jupiterren tamaina halako zenbait dituzten objektu izugarrietaraino ikerketak egiten dituzte.
Planetologiaren alorrak eremu zabalagoak ere hartzen ditu, planeta-sistemen sorrera eta hauetan kokatzen diren objektuen jaiotza eta garapena ere ikertzen baititu. Bereziki, argizagien masa, tamaina, eremu magnetikoa, aurorak, biraketa-abiadura, barne-egitura, dentsitatea, lurrazalaren adina, higadura, bilakaera, aktibitate tektonikoa, bolkanismoa, lurrazaleko grabitatea, Eguzki haizearekin magnetosferak duen hartu-emana, planetaren urtaroak, atmosfera, ihes-abiadura eta argizagiak bizia edukitzeko duen aukera aztertzen dute. Argizagien atmosfera ikertzeaz ere arduratzen dira arlo honetako zientzialariak, besteak beste, atmosferaren osaera, sorkuntza, lurrazaleko presioa, dentsitatea, zirkulazio orokorra, tenperaturak, haizeteak, atmosferak duen aktibitate higatzailea, energia-garraioa eta tenperatura altuko profilak dituzte aztergai.
Planetologia ez da diziplina zahar bat, orain dela gutxi sortu zen. Gaur egun garrantzi handikoa dugu, batezere, espazio-misioek bultzada handia eman diote, beharrezkoa delako, adibidez, misioa bidali nahi den planetako bilakaera eta lurrazalaren itxura jakitea. Lurraren zientzian oinarritzen da planetologia, baina sarritan orokortu egiten da eta planeten masa, atmosfera, tenperatura edo argizagi nagusitik jasotako energia bezalako ikergai gehitzen zaizkio. Unibertsoa aztergai duten zientzien artean nagusia, logikoki, astronomia da, baina astrogeologiak (geologia planetarioa edo konparatua bezala ere ezaguna) bere tokia egin du, meteorologiaren adar bat ere taldean sartu da, planeten atmosferen zientzia izenekoa. Fisika da ordea esparru honetako oinarrizko zientzia, arlo ugari hartzen dituen zientzia honek ere bere balioa du planetak ikertzerakoan. Astrobiologia beste zientzia aipagarri bat da aipatu dugun esparruan. Planetologian sartzen diren teoria berriak astronomiatik eratorritakoak edo ekarritakoak dira, gainera, espazioaren esplorazioan planetologiaren zati teorikoak lekua hartzen du, konputagailuetan simulazioak egiterakoan.

## Ikus, gainera

* Astronomia
* Astronomiaren historia
* Eguzki-sistema eta haren sorrera
* Exoplanetak
* Astrogeologia: Artizarreko geologia, Merkurioko geologia
* Astrobiologia, bizia eta haren jatorria

## Kanpo estekak

* Planetologiari buruzko artikulu Nature aldizkariaren webgunean. (Ingelesez)
* Planetologiari buruzko hainbat artikulu. (Ingelesez)
* The Planetary Society: informazioa. (Ingelesez)
* Datuak: Q104499
* Multimedia: Planetary science / Q104499
# Plangintzako arau subsidiarioak

Plangintzako arau subsidiarioak Espainiako lurraldeko hirigintza-plangintza garatzeko tresnak dira. Honako helburu hauetako bat dute:
* probintzia osoarentzako edo haren zati batentzako izaera orokorreko araudia ezartzea, lurzoruaren babesari eta aprobetxamenduari, hirigintzari eta eraikingintzari buruz. Plan orokorrik edo udal-izaerako arau subsidiariorik ez duten udalerrietan aplika daiteke araudi hori;
* plan orokorrik ez duten udalerriei lurralde horretarako hirigintza-antolamendu zehatza definitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hirigintza Zuzenbidea Hiztegia] [2018]

## Ikus, gainera

* Hiri Antolamenduko Plan Orokor
* Lurraldearen Zatiko Plan
# Planetario mekaniko

Planetario mekanikoa, engranaje multzo batez eragindako eguzki sistema eredu bat da, honetan planeta eta ilargien kokapen erlatiboak irudikatu eta aurreikusten dira, normalki eredu heliozentriko baten arabera. Gorputz hauen tamaina erlatiboak ere irudika ditzake; baina benetako dimentsioen arteko eskala maiz zehatza ez denez, gutxi gorabeherako dimentsioak erabiltzen dira.
Orokorrean, erloju mekanismo batek eragiten ditu, Eguzkia irudikatzen duen globo bat erdigunean duela, eta beso bakoitzaren muturrean planeta bat duela.
* Datuak: Q1759299
* Multimedia: Orreries / Q1759299
# Planetarteko bidaia

Planetarteko bidaia espazioan barna planeta batetik bestera egiten den bidaia da. Praktikan, gure eguzki-sistemaren planeten arteko bidaia da, gizakiak ez baitu harago bidaiatzerik lortu, hau da, ez baitu izarrarteko bidaiarik egitea lortu. Bere ezaugarriengatik, izarrarteko bidaiek milaka eta milaka urte iraungo lukete; izan ere, denbora hori laburtuko lukeen hiperespazioaren kontzeptua eta enparauak gaurko egunez zinema eta zientzia-fikzioren sailera mugatuak daude.
Aldiz, planetarteko bidaiak gaur egungo teknologiarekin gizakiaren gaitasunen mugen barnean daude. Gizakia Ilargira iritsi zenetik, beste planetetara espazio zundak bidali izan ditu, bai eta robot bat Martera ere. Horregatik guztiarengatik, izarrarteko bidaiak ez bezala, planetarteko bidaiak zientzia fikzio gogorraren oinarrietako bat dira.

## Ikus gainera

* Izarrarteko bidaia
* Galaxiarteko bidaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q834235
* Multimedia: Space exploration by astronomical object / Q834235
# Plangintza

Plangintza erakundeek ezarritako helburuak betetzeko kudeaketa-metodologia bat da. Zehatzago, xede nagusiak planteatu, horretarako helburu zehatzak ezarri eta horien lorpenerako estrategia, politika eta programen zehaztapena dira plangintzaren pausoak, prozesuan zehar emaitzak eragin dezaketen aurreikuspen egokiak eginez. Erakundeetako zuzendaritza dagokion funtzioa izaten da eta kudeaketa prozesuko lehenengo pausoa da, ondorengoak antolakuntza, zuzendaritza eta kontrola izanik.

## Hitzaren erabilera

Plangintza kontzeptua kale-mailan normalean ekonomi arloari edo Estatuaren interbentzio-politikari lotuta azaltzen baldin bada ere, askoz ere eremu zabalagoari dagokion kontzeptua da. Planifikazioaren aplikazioa arlo eta mota oso ezberdinetan ematen bait da gure gizartean.

## Plangintza motak

* Plangintza ekonomiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309100
* Multimedia: Planning / Q309100
# Planguenoual

Planguenoual (bretainieraz Plangonwal) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q543746
* Multimedia: Planguenoual / Q543746
# Plangintza ekonomiko

Plangintza ekonomikoa ekonomia garatzeko plana egin eta betetzeko prozesua da. Lortu behar diren helburuak eta horretarako erabili behar diren bitartekoak zehazten ditu. SESBk hasi zuen eta kontzepzio sozialistei lotuta dago eta Bost Urteko Planak dira ezagunenak. Hala ere, pixka bat leunduta, herri kapitalistetan ere erabili zen Munduko Bigarren Gerra baino pixka bat lehenago (New Deal) eta gerraren ondoren, (Marshall Plana).
# Piloro

Piloroa urdaila eta heste mehea konektatzen dituen balbula da. Gihar leunez osatutako eraztun sendo bat da, ireki eta itxi egiten dena eta elikagaiei urdailetik duodenora pasatzen uzten die, hau da, heste mehearen hasierako atalera.
Liseriketa gastrikoa bukatu ondoren, piloroa ireki egiten da kimoari pasatzen utziz, hau hestera iritsi eta bertan elikagaien xurgapena gerta dadin. Kimoa elikagaiek eta urin gastrikoek eratutako likido ez dentsoa da.
Piloroarekin erlazionatutako patologia bat piloro estenosia da. Urdaileko minbizia dagoen kasu batzuetan, tumoreak piloroa oztopa dezake elikagaiei bertatik pasatzea eragotziz. Kasu hauetan, kirurgikoki urdaila eta duodenoa konektatuko dituen hodi bat sartzen da bertan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q290248
# Pilos

Pilos (grezieraz: Πύλος, Pylos; antzinean Navarino bere italierazko izenaz ezaguna) Greziako herria da, Meseniako eskualdean dagoena, hego-mendebaldeko Peloponesoan. Arrantza-portua da Navarinoko badia, Itsaso Jonikoan.

## Historia

XIV. mendearen amaieran eta XV. mendearen hasieran Nafarroako konpainiaren eskuetan izan zen eta Château Navarres izenaz ezaguna zen. Bertokoek, berriz, Spanochori (Σπανοχώρι, "espainiarren herrixka") zioten. 1827an Navarinoko gudua izan zen; Ingalaterra, Frantzia eta Errusiako armada egiptoar-turkiar armaden kontra aritu ziren borrokan. Europarrak izan ziren garaile.

## Demografia

| Urtea | Udalerriburuaren biztanleria | Udalerriaren biztanleria |
| 1981 | 2.594 | - |
| 1991 | 2.014 | 5.340 |
| 2001 | 2.104 | 5.402 |
| 2011 | 2.767 | 5.287 |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .
* ↑ Savvides, Alexis G. K.. (1992). «Notes on Navarino in the Frankish, Venetian and early Ottoman periods» Ekklisiastikos Faros (Alexandria & Johannesburg) 74: 68–72..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7263152
* Multimedia: Pylos / Q7263152
# Pilot Grove (Missouri)

Pilot Grove Missourieko hiri bat da. Cooper konderrian kokatua dago. 2010ean 768 biztanle zituen, 1,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cooper konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967115
# Pilot Grove udalerria, Hancock konderria (Illinois)

Pilot Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Hancock konderrian. Azken zentsuaren arabera 282 biztanle zituen, 37.05 milia karratu (96.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pilot Grove udalerrian 64 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.842 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7194425
# Pilot Grove udalerria, Montgomery konderria (Iowa)

Pilot Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Montgomery konderrian. Azken zentsuaren arabera 149 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pilot Grove udalerriak 33 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.986 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9043424
# Piloneko entzierroa

Piloneko entzierroa Faltzesen egiten duten 800 metroko lasterketa bitxia da, eta aldapan beherako ibilbide estu eta malkartsuan egiten da. Alde batean, mendiko horma dago, eta, bestean, sakana. 1920. urtean hasi ziren Faltzesen mendiko entzierroak egiten.
Nievako Ama Birjinaren omenez egiten diren herriko jaiak ospatu bitartean (9 egun abuztuaren azkenaurreko igandetik kontatzen hasita), eta umeentzako egunean izan ezik, antolatzen dute. Entzierroan bigantxak erabiltzen dira. Ekitaldia goizeko bederatzietan hasten da, nahiz eta ordu eta erdi lehenago, entzierrotxoa izaten den (bigantxak entzierroa hasten den tokira eramaten dituztenean).
Bigantxak ibilbidearen hasierara eramatean, jendea isilik egoten da, eta herritarrek muinoaren goialdetik ikusten dute dena. Goizeko bederatzietan, herriko gazteak ibilbidean jarri, eta txupinazoa jaurtitzean, bigantxak aske uzten dituzte eta entzierroa hasten da. Gazteek Leringo antzinako bidean zehar korritzen dute, alde batean mendia, eta beste aldean amildegia dutela. Askotan, bigantxaren bat amildegian behera erori eta aske geratzen da, eta zauritu ugari izaten da urtero.

## Erreferentziak

* ↑ Nafarroako Gobernua. Piloneko entzierroa. .
* ↑ Escudero, Jon. (2013-08-08). «Entzierro berezien zain» Berria.
* ↑ «Faltzesko entzierroan zauritutakoak» Berria 2012-08-19.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20984236
* Multimedia: Encierro del Pilón, Falces / Q20984236
# Pilono

Pilonoa (grezieratik ρυλον, pylon, "ataria") piramide moztu formako eraikin bat da, harresi sendoen eran, bikoteka altxatuak, Antzinako Egiptoko tenpluen sarrera nagusiaren alboetan daudenak, bien artean utzitako espazioan dago sarrera atea.
Bere tamaina eta garrantziaren arabera, euren aurretik, dromos edo esfinge pasabide bat, bi obelisko, estatua edo zutoihalak egon daitezke. Euren atzean, orokorrean, ageriko patio handi bat dago, bere alboetako batzuetan arkupeak dituztelarik. Eraikin trinkoak diren arren, pasabideak eta eskailerak izaten dituzte euren mantenurako. Erremate gisa, euren tontorrean gola bat zuten. Euren paramentuak, faraoien balentriak edo gai mitologikoak kontatzen zituzten baxuerliebe polikromatuekin apaintzen ziren.
Monumentalenak eta tamaina handiena dutenak, Karnaken daude, Egiptoko Inperio Berritik aurrera altxatuak.
(transliterazioa: bḫnt)

## Irudiak

* Luxorreko tenplua
* Isisen tenpluko lehen pilonoa, Philae
* Isisen tenpluko bigarren pilonoa, Philae
* Edfuko pilonoa

## Ikus, gainera

* Arkitektura egiptoarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q331317
* Multimedia: Pylons (architecture) / Q331317
# Pilon (argipena)

Pilon izenak hainbat adiera du:
* Pilón Kubako udalerria da.
* Pilon, Pilar Mendibil militante feminista euskaldunaren goitizena.
* Pilón (Espainian) eta Gontran (Frantzian) Popeye komiki eta marrazki bizidunetako pertsonaia baten izena, J. Wellington Wimpy originalki.
Deitura gisa:
* Antoine-Olivier Pilon (1997-), Quebeceko aktorea.
* Germain Pilon (1528-1590), Errenazimenduko eskultore frantsesa.
* Jean Pilon (1925-), frantziar errugbi jokalaria.
* Jean-Guy Pilon (1930-), Quebeceko poeta.
* Marc-André Pilon (1980-), Quebeceko idazlea.
* Marceau Pilon (1957-), Frantziako txirrindularia.
# Piloro-arteria

Piloro-arteria arteria hepatikoaren propioaren alboko adar bezala sortzen den arteria bat da, aldien %70ean, eta, gainerakoetan, arteria hepatiko komunaren edo arteria gastroduodenalaren alboko adar bezala. Ez du adar garrantzitsurik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [1989]
* ↑ Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina Dorland 1. (27. argitaraldia) McGraw Hill Interamericana ISBN 84-7615-983-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q707177
# Pine Rock udalerria, Ogle konderria (Illinois)

Pine Rock udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Ogle konderrian. Azken zentsuaren arabera 947 biztanle zituen, 38.26 milia karratu (99.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pine Rock udalerrian 349 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.167 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q544032
* Multimedia: Pine Rock Township, Ogle County, Illinois / Q544032
# Pine Point (Minnesota)

Pine Point Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Becker konderrian dago, Minnesota estatuan. 281 biztanle ditu, 10,665115 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Becker konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3316629
# Pine River (Wisconsin)

Pine River Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Wisconsin estatuan. 1.874 biztanle ditu, 64,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1887769
* Multimedia: Pine River, Wisconsin / Q1887769
# Pine Ridge (Hego Carolina)

Pine Ridge Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lexington konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 2.167 biztanle ditu, 12,319606 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lexington konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2191485
# Pine Mountain Lake (Kalifornia)

Pine Mountain Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tuolumne konderrian dago, Kalifornia estatuan. 2.636 biztanle ditu, 49,863689 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tuolumne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458739
# Pine Prairie (Louisiana)

Pine Prairie Louisianaeko herri bat da. Evangeline parrokian kokatua dago. 2010ean 1.610 biztanle zituen, 4,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Evangeline parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1932929
* Multimedia: Pine Prairie, Louisiana / Q1932929
# Pine Ridge (Florida)

Pine Ridge Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Collier konderrian dago, Florida estatuan. 1.717 biztanle ditu, 4,663261 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Collier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2093826
# Pine River (Minnesota)

Pine River Minnesotako hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 944 biztanle zituen, 3,01 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cass konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2228130
# Pine Plains (New York)

Pine Plains Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dutchess konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 2.218 biztanle ditu, 31,17 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dutchess konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3250697
* Multimedia: Pine Plains, New York / Q3250697
# Pine Ridge (Alabama)

Pine Ridge Alabamako herri bat da. DeKalb konderrian kokatua dago. 2010ean 282 biztanle zituen, 83,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* DeKalb konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67640
# Pleiku aireportua

Pleiku aireportua (Vietnamez Pleku) Vietnamko aireporturik handiena da, Pleikueko erdigunetik 12 kilometrora kokatuta dagoena. 1968an zabaldu zen.

## Ikus, gainera

* Vietnamgo aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151846
* Multimedia: Pleiku Airport / Q151846
# Pleiadea

    Artikulu hau frantses literaturari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pleiade (argipena)».
Pleiadea (frantsesez: La Pléiade) XVI. mendearen erdialdeko zazpi poeta frantsesek osaturiko taldea izan zen. Haietan garrantzitsuenak eta taldeko buruzagiak Pierre de Ronsard eta Joachim du Bellay dira. Taldearen izenak K. a. III. mendean Alexandrian izan zen zazpi poetako taldeari erreferentzia egiten dio.
Taldearen helburua frantsesa hizkuntza klasikoen mailara jasotzea zen, modu horretara bertako literaturaren adierazpide bilaka zedin. Joachim du Bellayren Défense et illustration de la langue française (1549) obra taldearen manifestutzat hartu ohi da; bertan adierazten denez, poetak klasikoen eta Italiako Errenazimentuko autoreen hizkuntza- eta literatura-formak beretu behar zituen (Petrarca, Dante, Dolce stil nuovo), eta bere idazkietan frantsesezko hitz zaharrak, era dialektalak eta bertso-molde berriak sartu behar zituen, frantsesa aberasteko eta ilustratzeko. Oro har, frantses hizkuntzaren duintasuna defendatzen zuten, eta latinaren maila bera ematen zioten bigarren mailako hizkuntzatzat zutenen aurrean.
Frantzisko I.a Frantziako erregeak eskatuta, frantsesaren estandarizazioaren alde lan egin zuten, eta kultismoak eta neologismoak sartu zituzten, hizkuntza aberastearren.
Ronsard eta du Bellayz gainera, hauek osatzen zuten taldea: Antoine de Baïf, Pontus de Tyard, Rémy Belleau (1554an hildako Jean de La Pèruse ordezkatu zuena), Jacques Pelletier du Mans eta Étienne Jodelle (azken hau Jean Doratek ordezkatu zuen).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/10/4 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q528648
# Pleiadeak (astronomia)

    Artikulu hau izar-kumuluari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pleiade (argipena)».
Pleiadeak edo Bost Oiloak, Messier 45 edo M45 izenaz ere ezaguna, Ipar hemisferioko izar-kumulu bat da, begi hutsez ikusten dena gaueko zeruan, Taurus konstelazioaren albo batean kokatua. Ezaguna da aspalditik, eta kultura askotako antzinako mitologian agertzen da. Izena greziar mitologiatik dator, Pleiadeak Atlasen zazpi alabak baitira. Euskal Herriko bazter askotan Oiloloka bere txitekin deitzen diete.
1.000 izarrek, gutxi gorabehera, osatzen dute kumulua, eta haietatik dozena bat begi hutsez ikus daitezke. Oso izar gazteak dira; 30 argi-urteko espazio batean daude, Lurretik 450 bat milioi urtera. Lurretik gertuen dagoen kumuluetariko bat da. Izarrok duela 100 bat milioi urte sortu ziren, izarrarteko gas-hodei batetik. Izar-kumulurik handienak eta distiratsuenak zuri-urdinak dira, Eguzkia baino bost aldiz handiagoak.
Zerua garbi dagoenean eta Ilargirik ez dagoenean, izar urdin distiratsuenak begi hutsez ikus daitezke (parentesi artean, itxurazko magnitudea): Taygeta (4,3), Pleione (5,09), Merope (4,17), Maia (3,88), Electra (3,71), Celaeno (5,46), Atlas (3,63) eta Alcyone (2,87).
Adituen arabera, beste 250 milioi urtez baino ez dira biziko elkarrekin. Denbora hori igarotzerako, elkarrengandik bereizi egingo dira,
Ipar hemisferioan, neguan, aski nabarmen agertzen direnez, antzinateko kulturetan ere ezagunak izan ziren. Indiako Mahābhārata epopeian aipatzen dira, Homeroren Iliada eta Odisea epopeietan ere bai; baita Biblian eta maien liburu sakratuan ere.

## Herri-kultura

Euskaraz Pleiadeei Izar-malkoak deitu izan zaie. Hortik Fernando Morilloren liburu arrakastatsuaren izenburua.
Japoniako Subaru automobil-konpainiaren logoa Pleiadeen kumulua da. Japonieraz, Pleiadeen kumuluak «Subaru» izena du.

## Beste izen arruntak

Pleiadeak tokiko euskarazko testuetan: Bost-oiloak; Bost-izarrak; Oilaloka (Txitoiloak, Txita-kolokak, Koloka-txitak, Oilakolokatxitak); Sei-izarrak;
batzuetan Izar zazpikiak; Zazpi izarrak. Tokiko gaztelaniaz: Las Siete Cabritillas.

## Erreferentziak

* ↑ Gendler, Robert. (2006). A Year in the Life of the Universe: A Seasonal Guide to Viewing the Cosmos. Voyageur Press, 54 or. ISBN 1610603400..
* ↑ Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia.

## Kanpo estekak

* Messier 45, SEDS Messier pages (Ingelesez)
* Astronomy Picture of the Day (Ingelesez)
* M45ren oinarrizko datuak, bibliografia eta beste SIMBAD datu-basean (Ingelesez)
* Datuak: Q13423
* Multimedia: Pleiades (star cluster) / Q13423
# Plein

Plein Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bernkastel-Wittlich (barrutia)|Bernkastel-Wittlich]] barrutian. 2014an 631 biztanle zituen 7,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q654040
* Multimedia: Plein / Q654040
# Pleidelsheim

Pleidelsheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Ludwigsburg (barrutia)|Ludwigsburg]] barrutian. 2014an 6.194 biztanle zituen 10,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q62121
* Multimedia: Pleidelsheim / Q62121
# Pleigne

Pleigne Suitzako udalerria da. Jura kantonamenduan dago, Delémont barrutia barrutian. 2014an 355 biztanle zituen 17,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68515
* Multimedia: Pleigne / Q68515
Ederswiler Movelier Mettembert Bourrignon Kiffis
# Plein Soleil

Plein Soleil (euskaraz 'Eguzki osoa') 1960ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren thriller psikologiko filma bat da. Bertan, Alain Delon, Maurice Ronet eta Marie Laforêt aktoreek antzeztu zuten. Patricia Highsmith idazlearen Ripley trebea eleberrian oinarritua dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Tom Ripley (Delon) estatubatuarra Italiara doa, Philippe Greenleaf (Maurice Ronet) laguna etxera itzultzeko eta aitaren negozioetan sartzeko konbentzitzeko asmotan. Philippek ez du itzultzeko asmorik eta biek luxuzko bizitza izango dute Italian.

## Aktoreak

* Alain Delon: Tom Ripley
* Maurice Ronet: Philippe Greanleaf
* Marie Laforêt: Marge Duval
* Erno Crisa: Riccordi inspektorea
* Billy Kearns: Freddy Miles
* Frank Latimore: O'Brien
* Elvire Popesco: Madame Popova
* Nicolas Petrov: Boris dantzaria
* Ave Ninchi: Signora Gianna
* Lily Romanelli: etxezaina
* Nerio Bernardi: zuzendaria
* Viviane Chantel: belgikar emakumea
* Paul Muller: itsua
* René Clément: zerbitzaria (cameo)
* Romy Schneider: Freddyren laguna (cameo)

## Erreferentziak

* ↑ Bessy, Maurice. Histoire du Cinéma Français 1956–1960. Pygmalion ISBN 978-2857043799..

## Kanpo estekak

* Plein Soleil filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q919444
* Multimedia: Purple Noon (French: Plein Soleil) / Q919444
# Platina (São Paulo)

Platina Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 3.434 biztanle ditu 327,48 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1808246
* Multimedia: Platina (São Paulo) / Q1808246