OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fitchburg (Wisconsin)

Fitchburg Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Dane konderrian dago, Wisconsin estatuan. 29.609 biztanle ditu, 91,065547 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dane konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1570633
* Multimedia: Fitchburg, Wisconsin / Q1570633
# Fisting

Fisting edo fist-fucking (ingelerazko fist, "ukabila" eta fucking "larrua jotzen") alu edo uzkitik ukabila sartzen deneko sexu-ekintza da. Bakarka egin daiteke, baina ohikoagoa da bikotean egitea. Batzuetan ukabilaz gain beso osoa sartzen da. Sexu ekintza gisa muturrekotzat hartzen da, eta ez da gomendatzen neurririk hartu gabe egitea. Oso gomendagarria da garbitasuna, latexeko eskularruak, lubrikantea, etab. erabiltzea. Ondoren ere dilatazioa kontrolatzeko neurriak hartu behar dira.
Brakioprosisa edo brakiproktosigmoidismoa ekintza honen bariante bat da, non beso osoa sartzen den uzkitik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235757
* Multimedia: Fisting / Q235757
# Fitchburg (Massachusetts)

Fitchburg Massachusettseko hiria bat da. Worcester konderrian kokatua dago. 2010ean 40.318 biztanle zituen, 72,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Worcester konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54182
* Multimedia: Fitchburg, Massachusetts / Q54182
# Fistula

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Fistula azalean edo mintzetan sortzen den hodi-itxurako irekigunea edo zuloa.
Gorputzeko hondakinak kanporatzen ditu organismoak bertatik; gorputzeko parte batean zornea denean, adibidez, zornea gorputzeko parte horretatik beste gune batera edo gorputzetik kanpora atera dadin. Zaila da ixten, eta itxi dadin ebakuntza egin behar izaten da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189470
* Multimedia: Fistulae / Q189470
# Fusore (argipena)

Fusore hitzak hainbat adiera ditu:
* Fusorea edo Farnsworth–Hirsch fusorea, Philo T. Farnsworth asmatzaileak fusio nuklearra sortzeko diseinatutako tresna.
* Fusorea, bere bizialdian zehar nukleoaren fusio nuklearra izatera iristen den objektu astronomikoa.
* Fusorea, laser-inprimagailuen atal bat da, tonerra inprimatzen ari den materialaren gainazalean urtzen duena.
# Fusore (astronomia)

    Artikulu hau astronomia-terminoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fusore (argipena)».
Fusorea bere bizialdian zehar nukleoaren fusio nuklearra izatera iristen den objektu astronomikoari izena emateko Kaliforniako Berkeleyko Unibertsitateko Gibor Basri astrofisikariak Nazioarteko Astronomia Batasunari iradokitako terminoa da. Definizioak edozein motatako fusio nuklearra hartzen du barne. Beraz, fusore batek izan dezakeen masa minimoa ia Jupiterrena baino hamairu bider handiagoa (~13 M$_J$) da. Masa-muga horretatik gora deuterioaren fusioa posiblea da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Basri, Gibor B.. (2003ko azaroa / abendua). «What Is a 'Planet'?» Mercury: 27—34 or.. (Noiz kontsultatua: 2018-02-19).
* ↑ (Ingelesez) Boss, A. P.; Butler, R. P.; Hubbard, W. B.; Ianna, P. A.; Kürster, M.; Lissauer, J. J.; Mayor, M.; Meech, K. J. et al.. «Working Group on Extrasolar Planets» Proceedings of the International Astronomical Union 1 (T26A): 183—186 or.. 2005 doi:10.1017/S1743921306004509. (Noiz kontsultatua: 2018-02-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1027098
# Fuste

Fustea, harroina eta kapitelaren artean dagoen zutabe zatia da.
Zutabearen gorputz nagusia da, Antzinako Egiptoren garaitik XIX. mendeko neoklasizismorarte erabili izan zena. Bera diseinua, erabat laua izatetik, hau da, inongo apaindurarik gabe, ildotuak edo marratuak, fustearen zentzu bertikalean, ildotu hau oso fina egitera iritsi zen bizkar kurboan nabarmenduz edo baita ildaskatua ere, muturretan koskak marradura bakoitzaren muturrean koskak dituela, bere forma, kapitelarenarekin edo harroinarenarekin lausotzeko.
Fusteak, landare apaindurak izatera iritsi ziren, ikusgarriagoak egiteko.
Ohi, fusteak, zentzu bertikalean zeuden sekzio itsatsi bezala eraikitzen ziren, greziarrek egin zituztenean, erdialdean konkortuak egitera iritsi ziren, perspektibako ikuspenak, proportziorik gabekoen itxura eman ez ziezaien, edo zilindrikoak ere badira, sendoera handiagoarekin bere barnealdeko zatian, gutxitzen doan sendoera fustea hazten edo luzatzen doan heinean.
Fusterik ederrena, beharbada, "salomonikoa" deitzen dena da, zutabe salomonikoan ikus daitekeena, diseinu okertu edo helikoidal bat duelako, mahatsondo hostoz eta mahats mordoz apaindua.
Fuste simulatuak ere badaude, tenplu katolikoen fatxadatara itsatsiak, estipiteak bezala, piramide moztu forma dutenak, baina zatirik estuena behealdean dutenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2745866
* Multimedia: Column shafts / Q2745866
# Fuster Etxea

Fuster Etxea (katalanez Casa Fuster) Kataluniako Bartzelona hiriburuko etxe bat da. Gràcia pasealekuko 132. zenbakian kokatzen da. 1908-1911 bitartean Lluís Domènech i Montaner arkitektoak, bere seme Pere Domènech i Rourarekin elkarlanean, diseinatu eta sortu zuen.

## Iruditegia

* Sarrerako xehetasuna.
* Alboaldea.
* aurrealdeko xehetasuna.
* Xehetasuna.

## Kanpo estekak

* Casa Fuster hotela (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez)
* Datuak: Q2518066
* Multimedia: Casa Fuster / Q2518066
# Fussa

Fussa (japonieraz: 福生市, Fussa-shi) Tokio prefeturako mendebaldean dagoen hiria da. 2010eko erroldaren arabera 10'24 km²-tan 59.761 biztanle zeuden. Militarren presentzia handia du eta bertako ekonomian nabari da.

## Geografia

Tama ibaiaren lautadan kokaturik dago. Ibaiaren ertzean parke ugari ditu.

## Historia

Edo Aroan lurraldea Tokugawa shogunerriak kontrolatzen zuen bere samuraiekin, izan ere nekazalgune aberatsa baitzen, bereziki zetar eta sake produkzioarengatik. XIX mendearen bukaeran 26 herri Fussa, Kumagawa eta Tama hirietan barneratu ziren eta 1893an Tokioko prefetura barnean sartu ziren. Gaur egungo egitura 1970an eratu zen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Fussako webgune ofiziala
* Datuak: Q317813
* Multimedia: Fussa, Tokyo / Q317813
Auzo bereziak : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima :
* Hiriak : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama ||
* Suprefeturak : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima ||
# Fustignac

Fustignac (frantsesez eta ofizialki: Fustignac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 81 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Fustignac udalerrian erroldatutako biztanleak 71 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 32 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 31 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 25 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Fustignac udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 8 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (16 gizon eta 14 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Fustignac udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 186 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1428583
* Multimedia: Fustignac / Q1428583
# Fussels Corner (Florida)

Fussels Corner Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Polk konderrian dago, Florida estatuan. 5.560 biztanle ditu, 14,941192 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Polk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2428830
# Fussey

Fussey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 124 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Fussey udalerrian erroldatutako biztanleak 106 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 52 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 50 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Fussey udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 8 | 50-54 | 8 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 12 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 8 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboak lanean(26 gizon eta 25 emakume) zeuden.. 13 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Fussey udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 294 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q16605
* Multimedia: Fussey / Q16605
# Francesca Bortolozzi

Francesca Bortolozzi-Borella (Padua, 1968ko maiatzaren 4a) italiar eskrimalari bat da, florete modalitatean. Andrea Borella floretistaren emaztea da.

## Kirol karrera

Italiar floretista honek taldekako florete proban parte hartu zuen Seulen ospatutako Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabaziz taldekide zituen Annapia Gandolfi, Lucia Traversa, Dorina Vaccaroni eta Margherita Zalaffirekin. Bartzelonan ospatu ziren 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen taldekako florete proban Giovanna Trillini, Diana Bianchedi, Dorina Vaccaroni eta Margherita Zalaffirekin taldea osatuz, eta hemeretzigarren amaitu zuen banakako florete proban. Atlantan ospatu ziren 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan ere parte hartu zuen, eta, berriz ere, urrezko domina lortu zuen taldekako florete proban Valentina Vezzali eta Giovanna Trillinirekin taldea osatuz. 1989ko Munduko Eskrima Txapelketan brontzezko domina irabazi zuen taldekako florete proban Diana Bianchedi, Giovanna Trillini eta Margherita Zalaffirekin taldea osatuz.
* Datuak: Q26252
# Francesca Caccini

Francesca Caccini (Florentzia 1587ko irailaren 18a / 1640 ondoren) konpositorea izan zen, abeslaria, musika irakaslea, Barrokoaren hasieretako olerkari italiarra. Opera bat sortu zuen lehenengo emakumea izan zen.

## Bizitza

Giulio Caccini abeslaria eta konpostorearen alaba, familia osoarekin Florentziara bidaiatu zuen, musikako munduan bere aitak sartu zuen seguruenik. Bere lehenengo agerpena abeslari bezala izan zen 1600. urtean Frantziako Enrique IV eta Maria de Medicisren eskontzan; bere aitak parte hartu zuen zeremonian baita ere.
1604an, Caccini familia osoa Frantziara bidaiatu zuen. Enrique IV erregeak arrituta geratu zen bere ikustaldiekin eta proposatu zion bere gortean geratzea. Hala ere, funtzionario florentziarrak kontra jarri ziren, eta itzuli zen Italiara, bere ospeak hazten jarraitu zuenera. Denbora gutxi pasatu ondoren, Claudio Monteverdiren atentzioa deitu zuen, bere kantuagatik hunkituta. 1607an ezkondu zen Giovanni Battista Signorinirekin.
Bere karreraren hasieran jokatzen zuen bere gurasoekin, anaiarekin eta arrebarekin Concerto Caccini-ren izenarekin, baina beranduago talde bat eratu zuen bere arreba Settimia eta Vittoria Archilei exekutatzaile erromatarrarekin.
Denbora honetan zehar konpositore bezala bere trebetasuna garatzen hasi zen. Michelangelo Buonaroti libretistarekin batera musika idatzi zuen Médicis-etako Gorteko atsedenaldi askotarako eta orain estrenatutako operak idazten hasi zen ere.
1625ean, lortu zuen operarekiko bere arrakastarik handienetako bat La liberazione di Ruggiero dall'isola d'Alcina, Ladislaus Sigismondo printzearen bisitarako konposatua, Varsovian 1628an interpretatu zen, hau izanez irudikatutako Italiako lehen opera bere mugetatik kanpo.
Bere bizitzako azken urteen datuak urriak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232035
* Multimedia: Francesca Caccini / Q232035
# Francesca Fowler

Jenna-Louise Coleman (Hammersmith, Londres, 1985eko azaroaren 26a) Ingalaterrako aktorea eta gidoilaria da. Britainia Handiko hainbat telesailetan egin du lan.

## Biografia

2005ean egin zuen debuta hainbat telesailetan. 2008an Doctor Who telesaileko "Ponpeiako suak" atalean Evelinen papera bete zuen. 2014an The Herd beldurrezko filmean Melanie Light izan zen.
Hainbat laburmetrai ere zuzendu izan ditu; 28 Years Later (2012an), Away From Me (2017an) eta Pull (2017an).

## Filmografia

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 2005 | Like Father Like Son | Bethan Milne | |
| 2005 | Last Rights | Liz | |
| 2005 | Bad girls | Laura Canning | 2 atal |
| 2005 | Can You Take It? | Annie | |
| 2005 | Rome | Egeria | atal bakarra |
| 2005 | The Golden Hour | Lillian Harris | 4 atal |
| 2007 | Straightheads | Sophie | |
| 2008 | Doctor Who | Evelina | atal bakarra |
| 2009 | Commitment | Sasha | |
| 2009 | Doctors | Lauren Reeve | 2 atal |
| 2009 | Forest of the Damned 2 | Lucy | |
| 2011 | Casualty | Victoria | |
| 2012 | 28 years later | | laburmetraia |
| 2014 | The Head | Melanie Light | |
| 2016 | Red | Mia | |
| 2017 | Away from me | | laburmetraia |
| 2017 | Pull | | laburmetraia |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Francesca Fowler» Tardis (Noiz kontsultatua: 2022-11-06).

## Kanpo estekak

* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q5479098
# Francesca Lollobrigida

Francesca Lollobrigida (Frascati, Italia, 1991ko otsailaren 7 - ) italiar abiadura-patinatzaile bat da. 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, Sochin. Ondoren, Italiako errekorra eskuratu zuen abiadura-patinajean 3.000 eta 5.000 metroko probatan. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen 3.000 metro emakumezkoen proban.

## Familia

Gina Lollobrigida aktorearen birloba da.

## Erreferentziak

* ↑ «SpeedskatingResults.com - National Records» www.speedskatingresults.com (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).
* ↑ (Ingelesez) Murakami, Sakura. (2022-02-05). «Speed skating-Schouten wins gold with Olympic record in women's 3,000m» Reuters (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).
* ↑ «Francesca Lollobrigida Bio, Stats, and Results | Olympics at Sports-Reference.com» web.archive.org 2015-10-08 (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2293663
* Multimedia: Francesca Lollobrigida / Q2293663
# Francesca Saperas

Francesca Saperas i Miró (Bartzelona, 1851ko otsailaren 12a – 1933ko abuztuaren 21a) militante anarkista eta anarkosindikalista izan zen.

## Biografia

1869an, Martí Borràs i Jover zapatari anarkistarekin ezkondu zen Francisca, Tierra y Libertad eta La Justicia Humana aldizkariko lehen zuzendaria eta Langileen Nazioarteko Elkarteko (AIT) Oinetagileen Batasuneko idazkari nagusia izan zenarekin. 1889an, Bartzelonako Katalunia plazan mitin bat antolatzen parte hartu zuen, baina azkenean ez zen egin, poliziak antolatzaileak atxilotu baitzituen. Borràs atxilotu egin zuten 1893ko irailean Paulino Pallásekin Arsenio Martínez Campos Kataluniako Gorteetako Bide Nagusian hiltzen saiatu zela leporatuta . Hori dela eta, Montjuiceko gazteluan espetxeratu zuten, eta bere buruaz beste egin zuen 1894an, emaztea gutun bidez agurtu ondoren.
Saperas eta Borrás eta haien bost alabak (Salud, Antonieta, Mercedes, María eta Estrella) anarkismoak garai hartan jasan zuen errepresioaren biktima izan ziren. Martínez Camposen aurkako atentatuaren ondorioz Francisca eta haurdun zegoen haren alaba Salud atxilotu egin zituzten, beste lankide batzuekin batera (Teresa Maymi, Asunción Vallvé, Teresa Claramunt).
Franciscak Bartzelonako Tallers kaleko bere etxea anartisten aterpe bihurtu zuen. Tomás Ascheri militante anarkistaren laguna izan zen, eta 1897an Montjuiceko Prozesuen ondoren Tomas heriotza zigorrera kondenatu eta exekutatu egin zuten, Corpusaren Prozesioaren atentatuaren arduraduna izatea leporatuta. Ondoren, Salud alabarekin atxilotu zuten berriro. Montjuiceko Prozesuak desegin zituen nazioarteko kanpainari esker, aske utzi zituzten, baina Frantziara erbesteratu zituzten, eta Marseillako hirian jarri ziren. Han, hainbat borroka-urtetan landutako harremanak izan zituzten. 1898an, Espainiara itzuli zen denbora batez.
Geroago, Francesc Callís Calderónekin bat egin zuen, Montjuiceko Prozesuetan torturatutako batekin. Senarrak bezala, bere buruaz beste egin zuenarekin. 1912tik 1914ra bitartean, Saperas Buenos Airesen (Argentina) bizi izan zen Josep Fontanillas suhiarekin. 1923an, 191919tik Mexikon bizi eta gero, Salud Borrás Saperas alaba han bizi baitzen, Espainiara itzuli zen behin betiko, eta Teresa Claramunt arkosindikatistarekin bizi izan zen. Haren osasunak paralisia jasan zuen, eta 1929an batzorde bat antolatu zen Franciscari laguntzeko.
Bartzelonan hil zen 1933an, laurogeita bi urte zituela.
Francisca Saperas Antònia Fontanillas Borràsen amona izan zen, anarkismo katalanaren beste irudi garrantzitsu bat.

## Erreferentziak

* ↑ Diccionari Bibliogràfic de Dones. .
* ↑ Sarka-SPIP, Collectif. «SAPERAS MIRÓ, Francisca - Dictionnaire international des militants anarchistes» militants-anarchistes.info.
* ↑ Francesca Saperas a estelnegre.org
* ↑ Pioniere e rivoluzionarie. Donne anarchiche in Spagna 1931 – 1975. 22 de octubre de 2017.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19290969
# Frank Lupo

Frank Lupo estaubatuar telebista ekoizle eta gidoilari bat da. 1970eko hamarkada eta 1990eko hamarkadaren artean Stephen J. Cannell ekoizlearekin elkarlanean telesail ugari sortu zituen, tartean The A-Team, Riptide, Wiseguy eta Hunter. Walker, Texas Ranger telesailaren lehen denboraldiaren ekoizle exekutiboa ere izan zen.

## Filmografia

* Sword of Justice (1978)
* Battlestar Galactica (1979)
* BJ and the Bear (1979-1980)
* The Misadventures of Sheriff Lobo (1979-1981)
* Galactica 1980 (1980)
* Magnum, P.I. (1981)
* The Greatest American Hero (1981-1983)
* The A-Team (1983-1987) (Stephen J. Cannell ekoizlearekin elkarlanean)
* Riptide (1984-1986) (Stephen J. Cannell ekoizlearekin elkarlanean)
* Hunter (1984-1991) (Sortzailea)
* Stingray (1987)
* Werewolf (1987) (Sortzailea)
* Wiseguy (1987-1990) Stephen J. Cannell ekoizlearekin elkarlanean)
* Something is Out There (1988)
* Hardball (1989)
* Raven (1992)
* Walker: Texas Ranger (1993)
* Lawless (1997)
* Raven: Return of the Black Dragons (1997)
* Adrenaline Run (2000)
* Hunter: Return to Justice (2002)
* Hunter: Back in Force (2003)
* Painkiller Jane (2007)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1443695
# Frank McCourt

Frank McCourt (1930eko abuztuaren 19a - 2009ko uztailaren 19a) irlandar jatorriko idazle estatubatuarra izan zen. Nahiz eta New Yorken jaio, Limericken, Irlandan, hazi zen. 19 urte zituela bueltatu zen Ameriketako Estatu Batuetara, non ingeles irakasle aritu zen bigarren hezkuntzan.
Pulitzer Saria jaso zuen Angela's Ashes memoria-liburuarengatik (gerora izen bereko filmean bilakatua). Hor, haren Limerick hiriko haurtzaro txiroaren berri ematen zuen. Jarraipena, Estatu Batuetan gertatutakoa, 'Tis eleberrian kontatzen da. Azken lanean, Teacher Man izenekoan, hezkuntzan zebilenean gertatutako pasadizoak eta eskarmentuak kontatzen dira.

## Bibliografia

* Angela's Ashes (1996)
* 'Tis (1999)
* Teacher Man (2005)

## Erreferentziak

* ↑ Urrutikoetxea, Ane. (2009-07-21). «Errautsezko oroimenen idazlea» Berria.
* Datuak: Q208869
* Multimedia: Frank McCourt / Q208869