OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mekanismo

Mekanismoa indarrak eta mugimenduak beste indar eta mugimenduak sortzeko gailuak dira, hala nola engranajeak eta espekak. Mekanismoek, orokorrean, mugitzen diren atalak dituzte (engranajeak, kateak, espekak...) eta loturak zein frikzioa eragiteko sistemak, galgak kasu. Gainera egiturazko elementuak ere badituzte, txasisa, lubrikatzailea edo enbragea bezala.
Indarra eta mugimenduaren arteko konbinazioak potentzia definitzen badu, mekanismo batek potentzia hori kudeatzeko bideak aurkitzne ditu, mugimendu eta indarrak egoki bideratuz.
Mekanismoak, askotan, prozesu edo sistema mekaniko handiegoen parte dira. Batzuetan makina oso bat mekanismo bakarraz osatua egon daiteke, baina gehienetan mekanismo ezberdinak izaten ditu makina batek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q517596
* Multimedia: Machine elements / Q517596
# Mekanografia

Mekanografia edo daktilografia idazmakina, ordenagailu eta beste gailuetako klabierretako teklak begiratu gabe eta hatzamar guztiak erabiliz idazteari deritzo. Bulego lanetan bereziki baloratzen den gaitasuna da, batik bat azkar egiten bada, beste pertsona baten ahotik adierazitakoak hitzez hitz eta akatsik gabe idazteko moduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3215756
* Multimedia: Typing / Q3215756
# Mekanika newtondar

Mekanika newtondarra Newtonen legeetan oinarritutako mekanika da, masa eta energia bereizirik kontsideratzen dituena.

## Erreferentziak

* ↑ Mekanika newtondar zthiztegia.elhuyar.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9030992
# Mekanikari

Mekanikari industria- eta makineria-ekipoak eraikitzeaz, muntatzeaz eta mantentzeaz arduratzen diren profesionalek jasotzen duten izen orokorra da.
Badira zeregin espezifikoak garatzen espezializatutako mekanikariak. Tailer mekanikoetan eta ekipoak eta makineria eraikitzeko fabriketan, mekanikariak espezializatzen dira maneiatzen duten makinaren eta erremintaren arabera, adibidez: doitzaileak, tornulariak, fresatzaileak, artezleak, soldatzaileak, etab. Makinen muntaketaz arduratzen diren mekanikariei mekanikari muntatzaile esaten zaie, eta makineriaren mantentze-lanez arduratzen diren mekanikariei, berriz, izen hauek hartzen dituzte: automobilgintzako mekanikariak, itsasontzietako mekanikariak, trenetako mekanikariak, hegazkinetako mekanikariak, etab.
Profesional mekaniko baten prestakuntza zenbait urtez teorikoki eta praktikoki ikasi ondoren lortzen da. Ikasketa hori lanbide-heziketako institutuetan ematen da. Ikasketekin jarraitzen duen profesional mekaniko batek ingeniari mekaniko gisa titulatu daiteke, eta industria-makineria eta -ekipoen proiektu- eta diseinu-bulego teknikoan lan egin dezake.
Lan profesionaletan, mekanikariek neurtzeko tresnak eta tresnak erabiltzen dituzte.
* Datuak: Q327029
* Multimedia: Mechanics (occupation) / Q327029
# Mekanorrezeptore

Mekanorrezeptorea kinada mekanikoekiko (ukipena, presioa, grabitatea) sentikorra den egitura espezializatua. Giza azal glabroan bost mekanorrezeptore mota nagusi daude: Paciniren korpuskuluak, Meissnerren korpuskuluak, Krauseren korpuskuluak, Merkelen nerbio-bukaerak eta Ruffiniren korpuskuluak. Iledun larruazalean, halaber, mekanorrezeptoreak ere badira, eta, izatez, aire-presioak soinu bihurtzen duten kokleako zelulak guztien mekanorrezeptorerik sentikorrenak dira. Hori guztia animaliaren eta bere espeziearen habitatari dagokio. Nerbio-amaiera libre edo kapsulatuei dagozkien egiturak ere badira, transduktore gisa jarduten dutenak, hau da, estimulu mekaniko, kimiko edo elektromagnetiko bat nerbio-bulkada bihurtzeko gaitasuna dutenak.

## Sentsazio-mekanismoa

Mekanorrezeptoreak neurona sekundarioak dira, estimulu mekanikoei ekintza potentzialak jaurtitzen erantzuten dietenak. Transdukzio somatosentsorialean, neurona aferenteek bizkarrezur-muinera sinapsiaren bidez mezu bat transmititzen dute. Bertan, bigarren mailako neuronek seinalea talamora bidaltzen dute, eta hirugarren mailako neuronekin sinapsia egiten dute konplexu bentrobasalean. Hirugarren mailako neuronek seinalea kortex somatosentsorialera bidaltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1348853
* Multimedia: Mechanoreceptors / Q1348853
# Mekanismo fokal

Mekanismo fokala lurrikara batean uhin-sismikoek sortzen duten deformazio inelastikoa deskribatzeko erabiltzen den sistema da. Faila batekin harremanetan dauden kasuetan faila-planoaren orientazioa eta bere mugimednuaren bektorea zehazten du eta faila-plano soluzio izena ematen zaio. Mekanismo fokala lurrikara batean dauden momentuen tensoreak erabilita ondorioztatzen da eta hau ikusitako uhin formen analisitik egiten da. Sistema sinple bat P uhinen forma aztertzean datza, hau da, lehenengo iristen den P uhinaren momentua zein den, goranzkoa edo beheranzkoa. Metodo hau analisi zaharretan erabiltzen zen eta lurrikara txikietan oraindik ere erabil daiteke. Gaur egun sistema automatizatuak daude uhin forma horiek analizatzeko.
Tensoreen momentuen soluzioa hondartza-bola diagrama erabiltzen adierazten da. Irradiatutako energia modeloa norabide bakarreko mugimenduan islatzen da, faila plano bakar batean. Matematikoki bigarren ordenako tensore batean bilakatzen da, konpresio eta estentsio moduan. Honi momentu-tentsore deritzo.

## Erreferentziak

* ↑ Sipkin, S. A.. (1994). Rapid determination of global moment-tensor solutions. 21 Geophysical Reserach Letters, 1667-1670 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1609712
# Maskara dantza operan (Manet)

Maskara dantza operan (frantsesez: Bal masqué à l'opéra) 1873ko udaberrian Édouard Manetek margotutako olio-pintura da. Egun Washingtongo Arte Galeria Nazionaleann erakusten da. Erabilitako teknika olio mihise gainean da.

## Historia

Artistak prestaketa-zirriborro ugari egin zituen bertan, eta gero bere estudioan sortu zuen obra, rue d'Amsterdamen, aldatu berria zen lekuan. Mihisea Maneten lanen bildumagilea zen Jean-Baptiste Faure opera kantari ospetsuarena izan zen. Horace Havemeyerren alargunak eman zion Galeria Nazionalari 1982an. Naturalistegia zelakoan, margolan hau 1874ko Saloiko erakusketarako baztertua izan zen.
Opera-antzokia, zeinaren ataria mihisean irudikatuta dagoena, 12 rue Le Peletierren zegoen, Parisko 9. barrutian. Manetek koadro hau margotu zuen urtean eraikina erabat kizkali zen eta, ondorioz, eraitsi zuten. Urteko ekitaldia Opéra Garnier berrian egitera pasa zen.

## Deskribapena

Mihise honek La música en las Tullerías gogorarazten du, hamar urte lehenago sortua; hiri-bizitza modernoaren beste irudi bat aurkezten du, horrela, tradizio akademizista hautsiz. Margolan hartan bezala, Manetek bere lagun batzuk ere sartu zituen, estudioan berarentzat paratu zirenak. Lanean jai-ekitaldian korista gazteak eta pertsonaia bitxiak zaldunekin elkartzen ziren. Adibidez, Emmanuel Chabrier musikagilea eta Hecht bildumagilea ezagut daitezke, baita Manet bera ere, bigarrena eskuinetik.
Margolanak koloreen arteko kontrasteekin jolasten du, gizon xisteradun batzuen eta beltzez erabat jantzitako antifazdun emakume batzuen eta "maskarak", arropa koloretsuekin modu bitxian jantzita dauden pertsonak. Pintzelkada arina da, xehetasunei garrantzirik eman gabe, nahiz eta asko izan, hala nola lore-sorta, abanikoak edo emakumezkoen janzkeretako parpailak; dantzarako sarrera bat ere erabiltzen du beheko solairuan, eskuinean, bere sinadura marrazteko. Alboetako ertzetako irudi batzuk moztuta daude, enkoadraketatik aterata, eta goiko barandan bertaratutakoen hankak baino ez dira agertzen, tradizioarekiko beste haustura bat izanik.

## Erreferentziak

* ↑ Françoise Cachin (1994). Manet, j'ai fait ce que j'ai vu. (203.zk.). Paris. ISBN 2-07-053266-6.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Margolana National Galleryren webgunean.
* (Ingelesez):Lanaren fitxa Washingtongo Arte Galeria Nazionalaren webgunean.
* Datuak: Q1163504
# Maskareinak

Maskareinak Indiako ozeanoaren hego-mendebaldeko uharteak dira: Réunion, Maurizio, Rodrigues, Agalega uharteak eta Cargados Carajos uharria.
Bata bestetik urrun egon arren, uhartedia dira, elkarren artean duten geologia eta historiagatik.

## Historia

* 1513ko otsailaren 9an: Pedro de Mascarenhas portugaldar itsas-gizonak uhartedia aurkitu zuen.
* 1528an: Diego Rodriguezek Rodrigues uharteari izena eman zion.
* 1638ko ekainaren 25ean: Frantziak uharteen jabetza aldarrikatu zuen.
* 1642ko ekainaren 29an: Frantziak Réunion uhartearen jabetza bigarrenez aldarrikatu zuen.
* 1735ean: Bertrand-François Mahé de La Bourdonnais lehendabiziko gobernatzaile orokor izendatu zen.
* 1764an: Compagnie française des Indes orientales konpainiaren porrotaren ondorioz, Frantziako Louis XV.ak uharteak erosi zituen.
* 1810ean Maurizio eta Rodrigues uharteak britainar kontrolpean geratu ziren.
Gaur egun, Maurizio (Rodriguesekin batera) estatu independentea da, eta Réunion, Frantziaren departamendua.
* Datuak: Q205695
* Multimedia: Mascarene Islands / Q205695
# Maskat (muhafazah)

Maskat (arabieraz: محافظة مسقط‎, Muḥāfaẓat Masqaṭ) Omango 11 gobernoratoetako (muhafazah) bat da. 3.500 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 775.878 biztanle zituen 2010ean. Hiririk garrantzitsuena Maskat da, Omango hiriburua.

## Barrutiak

Eskualde honen barnean 6 barruti (wilayat) daude:
* Al Amarat
* Bawshar
* Maskat
* Muttrah
* Qurayyat
* Al Seeb

## Kanpo estekak

* Datuak: Q544762
* Multimedia: Muscat Governorate / Q544762
# Maskarada (antzerki taldea)

"Maskarada" antzerki taldea izan zen, Bilbon eta 1980an sortutakoa, hamarkada hartan erreferentziazkoa izandakoa. Izan ere, euskaraz maila profesionalean apustua egin zuen lehendabizikoa izan zen.

## Hasiera

Lehenengo lanak umeentzat egin zituzten: "Logalea zeukan ekilibristaren kasua", "Jimmy Pottolo eta zapataria" eta "Danbor magikoa".

## Arrakasta

1983an "Tira jira bira" kale ikuskizuna egin ondoren, hurrengo urtean arrakasta eskuratu zuten Dario Fo italiarraren lan baten egokitzapenarekin, "Pistolaren begi zuri-beltzak" alegia, Bilboko Campos Eliseos Antzokian estreinatutakoa. Hain zuzen ere, modu profesionalean eta euskaraz egindako lehen antzezlana izan zen.
Emaitza hauek lortu eta gero, 1985ean beste estreinaldi arrakastatsua egin zuten, "Gastibeltzaren karabinak" lanarena, Marc Legasseren eleberriatik Bernardo Atxagak eta Oskorrik moldatutakoa.
Azkenik, 1986an "Harrizko Aresti hau" aurkeztu zuten, Atxaga eta Oskorriren laguntzarekin berriro ere, eta 1987an Edorta Jimenezek idatzitako "Gernika 16:30 BSO" muntaketa handiko ikuskizuna.
1988an Kontrabaxua monologoa jarri zuten martxan arrakasta handiarekin, aktore bakarra Mikel Martinez zela.
1996an Oskorriren Landalan diskoaren kontzertuetan parte hartzen zuten.

## Krisialdia

Hurrengo lanak xumeagoak izan ziren, eta gaztelaniaz ere egiteari ekin zioten ("La importancia de llamarse Ernesto").
Apurka-apurka taldea desegiten joan zen.

## Taldekideak

Mikel Martinez, Patxo Telleria, Aitor Mazo, Carlos Panera, eta Aitzpea Goenaga taldekideen artean egon ziren. Jokin Oregi ere azken urteetan.
* Maskarada taldea Euskaldunon Egunkarian (2003)
* Oskorriren Landalan diskoaren iragarkian (1996-02-23)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko antzerki taldeen zerrenda
* Euskal Antzerkigintza
* Euskal antzerki berria

## Bibliografia

* Aitor Zuberogoitia & Pedro Zuberogoitia. Bertan Bilbo. Bizkaiko hiriburua eta euskara: XX. mendeko historia. Bilboko Udala, ISBN: 8488714955, 2008.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263220
# Maskaroi

Arkitekturan, maskaroia obra arkitektonikoko apaingarri mota bat da. Aurpegi baten itxura duen, harrizko edo beste material bateko apaingarria da, iturrietan eta taulamendu azpian jartzen dena, baita balkoiko beheko aldean, arkupeetako giltzarrietan eta kobazuloen irekiduretan ere.
Aurpegiei itxura serioa edo groteskoa ematen zaie. Orokorrean faunoen, jakintsuen, naiadeen eta bestelakoen aurpegiak izan ohi dira. XVII. eta XVIII. mendeetako arkitektoek eraikin mota guztietan erruz erabili zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1365301
* Multimedia: Mascarons / Q1365301
# Maskateko Sultanerria

Maskateko Sultanerria XVIII. mendean zehar itsasoko inperio bat izan zen, eta 1820. urtean, Omango Imanerriarekin bat egin zuen, Maskat eta Omango Sultanerria osatzeko.

## Nadir Xahen Maskaten konkista

1745. urtean, Nadir Xahek persiar golkoa kontrolatzeko asmoa zuen. Horretarako, Persiar Golkoko mugan dagoen Arabiar penintsulako zatiak kontrolatu behar zituen. Nadirrek flota handi bat sortu zuen Maskatera bidali aurretik. Maskat konkistatua izan zen eta Nadirrek kontinenteko persiarrei Maskatera joateko aukera eman zien. Nadir Xah 1747an hil zutenean, bere inperioa desegin egin zen, eta, beraz, Omango Sultanerriak independentzia berreskuratu zuen Axfar dinastiatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16881283
# Maskarada

Maskarada hurrengo gauzak izan daitezke:
* Maskarada: Maskara festa.
* Zuberoako maskarada: Zuberoan egiten den antzezpena.
* Maskarada: Bilbon sortutako Antzerki taldea.
# Maskarita

Maskarita Altsasuko inauterietako pertsonaia tradizionaletako bat da, momotxorro, akerra, sorginak eta ezkontzarekin batera. Gorputz osoa oihal lodi batekin estalita eramaten dute horrela janzten direnak, eta aurpegian kakorratz-lanez egindako maskara bat. Besoak gurutzatuta eraman ohi dira, eta soka bat eramaten da gerriko gisa eta beste soka bat lepoan, buruaren atala bereizteko. Aurpegia ez zaie ikusten horrela jantzita doazenei.
Tradizionalki, eramaten den oihala damasko-erako ohazal bat da. Normalki, zatak, artilezko galtzerdiak eta mahoizko prakak eraman ohi dira azpitik.

## Erreferentziak

* ↑ Zelaia, Enrike. Altsasuko inauteria. Euskomedia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97466564
* Multimedia: Maskarita / Q97466564
# Mercedes Alfonso

Mercedes Alfonso Fots (Espainia, XIX. mendea - Espainia XX. mendea) espainiar dantzari ezaguna, tonadilla-abeslaria eta kupletista izan zen, eta zenbait lan egin zituen Argentinan.

## Lan ibilbidea

Mercedes Alfonso tonadilla-kanta espainiar kanta tradizionalaren benetako interpretea izan zen.
1916an arrakasta handiz aritu zen Buenos Aireseko Pasaje Güemeseko Florida Antzokian eta 1917an Esmeralda Antzokian, gero Maipo Antzokia izan zenean.
Besteak beste, 'La pastora del Valle Encantado' eta 'La adivina' lanak egin zituen. 1979. urtean Pájaro de fuego aldizkariak hauxe esan zuen bere ezaugarriei buruz:
   Mercedes Alfonsoren edertasun klasikoa, gaurko emakumeek imitatzen duten irudia.
Autore batzuek "Distiraren dama" gisa definitzen dute, bere burua nabarmentzeko moduagatik, eta Teresita Zazá, María Blasco, Emilia Benito eta Antonia Costa bezalako tonadillera espainiar mitikoekin batera XX. mendearen hasieran historia egin zuen musika-genero horren erreferenteetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 Voz, Mercedes Alfonso Información personalOtros nombres 'Nacimiento EspañaEspañaFallecimiento EspañaNacionalidad EspañolaInformación profesionalOcupación Cantante-BailarinaAños activa desde 1916Seudónimo 'Género CoupletInstrumento. «Wikiwand - Mercedes Alfonso» Wikiwand (Noiz kontsultatua: 2022-12-30).
* ↑ https://web.archive.org/web/20150402162617/http://www.maipo.com.ar/historia_1917.htm

## Biografia

* Carla Rey de Guido, ed. (1989). Cancionero rioplatense, 1880-1925. p. 417. ISBN 980-276-089-7.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20012988
# Mercedes (Uruguai)

Mercedes, Uruguaiko hego-mendebaldeko hiria da. Rio Negroren ezkerreko (hegoko) ertzean dago, eta Montevideotik 274 kmra. Soriano departamenduko hiriburua da. 2011n 41.975 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q844914
* Multimedia: Ciudad de Mercedes / Q844914
# Mercedes 35 ZP

Mercedes 35 ZP (edo Mercedes 35 PS alemanez; eta Mercedes 35 HP ingelesez) Mercedes fabrikatzaile alemaniarraren lehen autoa da, Emil Jellinek-ek 1900ean egindako eskaera baten zehaztapenen arabera diseinatua. Wilhelm Maybach 35 ZPren diseinuaren jatorrian dago, Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) elkarteak Stuttgarten (Alemania) sortua, Daimler-Benzen aurrekoa. Sarritan, automobilaren historiako lehen lasterketa-autoa izan zen. Mercedes 35 ZPak zirkuitu baten gaineko lehen saria lortu zuen 1901ean, Nizan. Garai hartan, lasterketa-automobil eraginkorrenetako bat zen, sari ugari irabazi eta aurkariak menderatzen zituena, modelo berri eraginkorragoek ordezkatu baino lehen. Gainera, zirkuituetatik kanpo arazorik gabe ibil zitekeen.

## Erreferentziak

* ↑ Mercedes History. .

## Kanpo loturak

* Datuak: Q730425
* Multimedia: Mercedes 35hp / Q730425
# Mercedes Alonso

María de las Mercedes Alonso Gómez (Santander, 1940ko abuztuaren 9a) espainiar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia

* Más allá del jardín (1996)
* Cuarenta camaradas (1990)
* Billetes, billetes... (1988)
* Chorros (1987)
* Mi general (1987)
* Oficio de muchachos (1986)
* Pasión lejana (1986)
* Correccional de mujeres (1986)
* Sucedió en el internado (1985)
* Los días de junio (1985)
* El juguete rabioso (1984)
* Huevos revueltos (1982)
* El nido (1980)
* El hijo de Jesse James (1965)
* La tumba del pistolero (1964)
* Valiente (1964)
* Los pistoleros de Casa Grande (1964)
* Todos eran culpables (1962)
* Los motorizados (1962)
* Margarita se llama mi amor (1961)
* Aquí están las vicetiples (1961)
* El cerro de los locos (1960)
* Tenemos 18 años (1959)
* Vacaciones en Mallorca (1959)
* La casa de la Troya (1959)
* Parque de Madrid (1959)
* Soledad (1959)
* Luna de verano (1959)
* 15 bajo la lona (1959)
* Las chicas de la Cruz Roja (1958)
* Ana dice sí (1958)
* Datuak: Q6010787
# Mercedes Barranco

Mercedes Barranco Font (Bartzelona, Katalunia, 1925eko ekainaren 14a – Madril, 2008ko uztailaren 5a) bartzelonar aktorea eta ahots-aktorea izan zen. Batez ere Más bonita que ninguna (1965) (1967) eta Una gran señora (1959) pelikulekin egin zen ezaguna.

## Ibilbidea
### Antzerkian

Hamasei urte baino ez zituela egin zuen debuta oholtzan, eta, handik aurrera, interpretazio ibilbideari ekin zion; hasierako urteetan, batez ere, antzerkian jardun zuen, Jose Tamayo zuzendariaren aginduetara lan eginda. Los padres terribles (1958) bezalako muntaietan parte hartu zuen, Teatro Españolen.

### Zineman

Zineman, 1953an egin zuen debuta, Javier Setóren Fantasía española filmarekin. Bere filmografiaren artean, Lucas Demareren El baile (1959), La boda (1964) edo Ana Mariscalen Vestida de novia (1966) izenburuak nabarmentzen dira.

### Telebistan

Telebistan ere ibilbide oparoa izan zuen aktorea izan zen, eta TVEko espazio dramatiko ugarietan egon zen hirurogeiko eta hirurogeita hamarreko hamarkadetan, hala nola Primera fila, Estudio 1 (La vida es sueño, esaterako) edo Novela saioetan, baita Don José, Pepe y Pepito (1965) saioetan, José Bódalo eta Luis Varelarekin, José López Rubioren Cena de Navidad (1966) eta Narciso Ibáñez Serradorren ¿Es usted el asesino?.

### Bikoizketan

Bere azken urteak bikoizketari eskaini zizkion, eta horrela, bere ahotsa gaztelerazko bertsioetan jarri zuen, besteak beste, Dallas telesaileko Barbara Bel Geddes aktorearen ahotsa nabarmentzen da.

## Bizitza pertsonala

Jose Calvo aktorearekin egon zen ezkonduta.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Mercedes Barranco | Actress, Additional Crew» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mercedes Barranco» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mercedes Barranco - Edad | Biografía | Películas | Noticias | Filmografía | Premios» Decine21 2024-08-15 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) SensaCine. «Mercedes Barranco» SensaCine.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Estudio 1 - La vida es sueño. 2023-06-07 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ «Mercedes Barranco - Ficha eldoblaje.com - Doblaje» www.eldoblaje.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).

## Kanpo estekak

* Mercedes Barranco Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q1921382
# Mercedes Agirrezabalaga

Mercedes Agirrezabalaga Indagoyen (Irura, Gipuzkoa, 1928ko irailaren 22a) erraketista profesionala izan zen. Arantza izengoitiaz jokatu zuen, aurrelari postuan, Madrilgo, Mexikoko eta Acapulcoko frontoietan.

## Biografia
### Erraketista ibilbidea

Mercedes Agirrezabalagak Madrilgo Chiqui-Jain, Acapulcoko Jai-Alain eta Mexikoko Metropolitano eta Colón frontoietan jokatu zuen bere erraketista ibilbidean zehar
Mercedesez gain hainbat erraketista sortu ziren Iruran, besteak beste; Gloria Agirrezabalaga Olano, Garbiñe Balerdi Urrestarazu, Eladia Balerdi Urrestarazu, Eladia Altuna Balerdi, Belén Balerdi Urrestarazu eta Izaskun Ayestaran Pérez.

### Erraketisten historia

Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino.

### Aintzindariak

Erraketistak garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin eta mundu guztian zehar maila profesionalean pilotan aritu zirenak 1917 eta 1980 artean. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen.

## Omenaldiak

* 2020an 'Erraketistak' izena jarri zion Ibarrako Udalak Emeterio Arreseko pilotalekuari; GKo Gallerykoek margotu zuten murala. Aurreko urtean Izaskun Ayestaran erraketista ohia omendu zutenean hari zin egin zioten, erraketista guztien omenez, Emeterio Arreseko pilotalekuari Erraketistak izena jarriko ziotela.

## Erreferentziak

* ↑ «Mercedes Aguirrezabalaga Indagoyen Arantza | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-10).
* ↑ Garmendia, Lander Muñagorri. «Ahaztutako erraketistak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-10).
* ↑ «Erraketisten omenezko izena, pilotalekuari - Ibarra» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2023-01-10).

## Kanpo estekak

* Apostando por ellas. Historia de las raquetistas
* Erraketistak lehen eta orain. Dokumentala
* Emakume erraketistak. Erakusketa
* Erraketistak, aitzindariak pilotaren munduan
* Datuak: Q116162020