# Alfontso VIII.a Gaztelakoa

Alfontso VIII.a Gaztelakoa Noblea (Soria, 1155eko azaroaren 11 – Gutierre-Muñoz, 1214ko urriaren 5a) Gaztelako erregea izan zen 1158 eta 1214 bitartean. Erreinuaren eremua zabaldu zuen mairuei konkistaturiko lurraldeekin.

## Bizitza

Antso III.a Gaztelakoaren eta Zuria Nafarroakoaren semea zen. Hiru urte besterik ez zituenean, aita hil zitzaion. Adin txikikoa zen bitartean, gatazka latzak izan ziren Gaztelako bi leinuren artean: kastrotarrak eta laratarrak. Hortaz baliaturik, Antso VI.a Nafarroakoak Errioxa eta Bureba berreskuratu zituen, eta Errando II.a Leongoak Burgos beretu zuen. 1170ean, 14 urte zituela, Gaztelako errege izendatu zuten.
Gaztela, Leon eta Nafarroa denbora luzean leiatu ziren Iberiar penintsulan nagusi izateko. 1173-1176 bitartean, Nafarroaren aurka borrokatu zen, eta Errioxa beretzea lortu zuen. 1177an, musulmanen esku zegoen Cuenca hartu zuen. 1195ean, al-Mansur buru zuten almohadeak nagusitu zitzaizkion Alarcosko guduan, Leongo eta Nafarroako erregeen laguntza errefusatu ondoren. Hala ere, ez zuen amore eman Nafarroako Erresumaren konkistan.
Tregua nahiz borroka etenaldi batzuen ondoan, Gaztelako eta Aragoiko erregeen betidaniko gutizi horri erantzunez eta Antso Azkarra Nafarroako erregea Magreb aldera joan izanaz baliaturik, euskal erreinuari eraso eta Nafarroa mendebaldeko tenentziak okupatu zituen lehenik 1199-1200ean (Araba, Durangaldea, Gipuzkoa, etab.); 2004tik aurrera, Lapurdi hartu zuen, baina Baionak eta Bordelek gogor egin zioten bi urte iraun zuen kanpainan. Atzera egin behar izan zuen 1206rako. Ingalaterrako koroapean zegoen Lapurdi utzi eta Nafarroako Erresumako mendebaldearen jabe bihurtu zen.
1212an, ekinaldi luze baten ondoren, almohadeak menderatu zituen Navas de Tolosako guduan, errege kristauen aliantza zuzenduz. Artzapezpiku eta kardinalek almohadeen aurka borrokatzera behartua, Antso Azkarrak ere parte hartu behar izan zuen gudu horretan. Garaipen horren bitartez, Gaztelaren nagusitasuna bermatu zen, eta almohade dinastia gainbehera etorri zen. Alfontso 1214an hil zen.

## Ezkontza eta seme-alabak

1180an, Henrike II.a Ingalaterrakoaren alaba Leonorrekin ezkondu zen. Guztira, 11 seme-alaba izan zituzten:
* Berengaria, (1180 – 1246), Alfontso IX.a Leongoarekin ezkondu zena.
* Antso (1181)
* Antsa (1182 – 1184)
* Henrike (1184)
* Urraka (1186 – 1220), Alfontso II.a Portugalgoarekin ezkondu zena.
* Blanka (1188 – 1252), Luis VIII.a Frantziakoarekin ezkondu zena.
* Fernando (1189 – 1211)
* Mafalda (1191 – 1204)
* Konstantzia (1195 – 1243), moja sartu zena.
* Leonor (1200 – 1244), Jakue I.a Aragoikoarekin ezkondu zena.
* Henrike (1204 – 1217), oinordekoa
Zuhaitz genealogikoa :
Leonor de León
Fernando III.a Gaztelakoa
Berengela Gaztelakoa
Alfonso of Molina
Sancho de Castilla
Constanza de León
Sancha de Castilla
Berengela Leongoa
Antso II.a Portugalgoa
Alfontso III.a Portugalgoa
Urraca of Castile
Eleanor of Portugal
Infante Fernando, Lord of Serpa
Philippe de France
Alfontso VII.a Gaztelakoa
Luis IX.a Frantziakoa
Antso III.a Gaztelakoa
Berengela Bartzelonakoa
Robert I, Count of Artois
Alfontso VIII.a Gaztelakoa
Gartzia V.a Ramiritz
Philippe de France
Zuria Nafarroakoa, Gaztelako erregina
Margarita l'Aiglekoa
Zuria Gaztelakoa
John Tristan, Count of Anjou and Maine
Ferdinand of Castile
Alphonse, Count of Poitiers
Mafalda de Castilla
Philippe de France
Isabelle of France
Karlos I.a Napolikoa
Eleanor of Castile
Alfonso de Aragón y Castilla
Constanza de Castilla
Henrike I.a Gaztelakoa
Enrique de Castilla :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/6/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 186. arauaː Atzerriko pertsona-izenak. Grafia-irizpideak. Erregeerreginen eta kidekoen kasua. .
* 1 2 3 Alfonso VIII El Noble o El de las Navas. Alfonso VIII. artehistoria.com (Noiz kontsultatua: 2016-06-16).
* ↑ Estornés Lasa, Bernardo. Alfonso VIII de Castilla. euskomedia.org (Noiz kontsultatua: 2016-06-16).
* ↑ Castile & Leon, counts & kings, Foundation for Medieval Genealogy, fmg.ac
* ↑ Vicaire, M.-H.. (1938). Une ambassade dans les Marches. in: Saint Dominique: l'idée, l'homme et l'oeuvre. Paris: Desclée De Brouwer, 89–98 or..

## Ikus, gainera

* Gaztelako errege-erreginen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q295268
* Multimedia: Alfonso VIII of Castile / Q295268