OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Days of Thunder

Days of Thunder (euskaraz Trumoi Egunak) 1990eko Tony Scott ingeles zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendutako autogidaritza ekintza filma bat da. Tom Cruise, Robert Duvall, Randy Quaid, Nicole Kidman eta Cary Elwes aktoreek antzeztu zuten.
Soinu onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Charles M. Wilborn, Donald O. Mitchell, Rick Kline eta Kevin O'Connell).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Cole Trickle (Tom Cruise) NASCAR auto lasterketetan autoak gidatuz bere beldur guztiak usatuko dituen kemenaren bila dabilen gazte ausart bat da. Kirol mundu honetan hanka onarekin sartu eta talde bikain bat lortzeaz gain, Harry (Robert Duvall) beteranoareen laguntza ordainezina du, garaipena lortzeko gaztea nola bultzarazi dezaken dakien lagun ona.

## Aktoreak

* Tom Cruise: Cole Trickle
* Nicole Kidman: Claire Lewicki doktorea
* Robert Duvall: Harry Hogge, Colen taldearen burua.
* Michael Rooker: Rowdy Burns.
* Cary Elwes: Russ Wheeler.
* Fred Thompson: Big John.
* John C. Reilly: Buck Bretherton.
* J. C. Quinn: Waddell.
* Caroline Williams: Jeannie Burns, Rowdyren emaztea.
* Leilani Sarelle: emazkumezko errepideko polizia eta ondoren stripperra.
* Chris Ellis: Harlem Hoogerhyde, Colen taldeko kidea.
* Don Simpson: Aldo Bennedetti (kameoa).
Richard Petty, Rusty Wallace, Neil Bonnett, Harry Gant, eta Jerry Punch doktoreak ere eure buruak antzetuz kameo edo antzezpen laburrak egin zituzten.

## Kanpo estekak

* Days of Thunder filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q603696
* Multimedia: Days of Thunder (film) / Q603696
# Dendurko tenplua

Dendurko tenplua Antzinako Egiptoko tenplu bat da, 1978tik aurrera New York hirian dagoen, bertara harriz harri eroana eta berreraikia.

## Tenplu originala

Petronio Egiptoko gobernadore erromatarraren agindupean K.a. 15 inguruan eraiki zen, Erromako Augusto enperadoreak agindu zuelarik. Bi jainkori (Isis eta Osiris) eta bi pertsonaia lokal jainkoturi eskaini zitzaien tenplia; azken hauek direlarik Pediese ("Isisek eman duena" izena itzuliz gero) eta Pihor (" Horusena dena"), ertako buruzagi nubiar baten bi semeak.

## AEBetara eramana

Dendur izeneko lekuan zegoen, Nilo ondoan, eta Aswango presa egin zelarik, arriskuan egon zen urpean geratzeko 1960ko hamarkadatik aurrera. Horregatik, Nubiako monumentuak salbatzeko nazioarteko kanpainak salbatu zuen tenpluetako bat izan zen, eta Estatu Batuen laguntzaren ondorioz, AEBetara joan zen: 1978tik New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten dago ikusgai, Met museoan espreski sortu zitzaion eraikin itsatsi batean, Sackler Hegala zeritzonean. Sackler familiaren mezenasgoak ordaindu zuen Met-eko eraikuntza berezi hori, baina espazioari izena kendu zitzaion 2021ean, Sacklertarrek opioideen epidemian zuten erantzukizunagatik protestak egon baitziren, horietako bat ikusgarria tenpluaren ondoan 2018an.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Arnold, Dieter. (1999). Temples of the last pharaohs. Oxford University Press, 244 or. ISBN 0-19-512633-5. PMC 40954181. (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ Keefe, Patrick Radden. (2021). «Derby of Dendur» Empire of pain : the secret history of the Sackler dynasty. (First edition. argitaraldia) ISBN 978-0-385-54568-6. PMC 1243902032. (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ (Ingelesez) Dazed. (2021-12-10). «Nan Goldin and art activists celebrate the Met dropping the Sackler name» Dazed (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186970
* Multimedia: Temple of Dendur / Q1186970
# Dene-kaukasoar hizkuntzak

Dene-kaukasoar hizkuntzak gaur egungo hizkuntzalaritzan oinarrigabetzat baztertutako hizkuntza familia bat da, sino-tibetar hizkuntzak, ipar kaukasoar hizkuntzak, na-dene, yaniseiera, euskara (eta haren balizko ahaide desagertuak) eta buruxaski hizkuntza barnebilduko lituzkeena. Na-dene eta yeniseieraren arteko harremanak harrera ona izan badu ere, beste hizkuntzen arteko loturak oso zalantzazkoak dira.
Bazterreko teoria honen arabera, 50 hitz ohikoenen analisia eginda, euskarak antzekotasun gehien dené-kaukasoar hizkuntzekin lituzke, 17 ahaide aurkitzen baitira. George Starostinen arabera, datu hauen arabera dené-kaukasoar hizkuntzak lirateke euskararen ahaideko hurbilenak, eta duela 9000 urte inguru banatuak lirateke. Antzekotasun hori, hitz ohikoenez gain, morfologian eta fonologian ere ikusten du teoria honek, baina ez lexiko kulturalean.
Teoria honen lehen izena urrunen zeuden bi hizkuntzena izan zen, euskara eta navajoa, eta horregatik euskaldene izena (ingelesez: Basque-Dennean; gaztelaniaz: vascodene). Goian aipatutako hainbat hizkuntzez gain, dravidiar hizkuntzak eta sumeriera ere sartu zituzten. Proposaturiko sailkapen nagusiak bi dira: lehenengoan na-dene hizkuntzak orain dela 7.900 urte inguru bereizi ziren hizkuntza sino-baskonikoetaz (sino-tibetar eta kaukasoar hizkuntzak eta euskara barnebiltzen zuen taldea). Bigarren sailkapenean euskara hizkuntza makro-kaukasoarren parte izango litzateke, Ipar-kaukasoar eta Buruxaski hizkuntzekin batera
Teoriak dituen zailtasun eta koherentzia ezen inguruan mintzatu da Joseba Lakarra.

## Erreferentziak

* ↑ Bartholomew, Doris. (1999). «Review of American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America» Language 75 (3): 596–600. doi:10.2307/417069. (Noiz kontsultatua: 2018-07-15).
* ↑ (Ingelesez) Trask, Robert Lawrence. (2000). The Dictionary of Historical and Comparative Linguistics. Psychology Press ISBN 9781579582180. (Noiz kontsultatua: 2018-07-15).
* ↑ (Ingelesez) Bengtson, J. D.. (2011-01-01). «The Basque Language: History and Origin» International Journal of Modern Anthropology 1 (4): 43–59. ISSN 1737-8176. (Noiz kontsultatua: 2018-07-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) Swadesh, Mauricio. (1987). Tras la huella lingüística de la prehistoria. UNAM ISBN 9789683603685. (Noiz kontsultatua: 2018-07-15).
* ↑ (Ingelesez) Dené–Caucasian languages. 2018-07-03 (Noiz kontsultatua: 2018-07-15).
* ↑ Bengtson, John D. (1997): Ein Vergleich von Buruschaski und Nordkaukasisch. In: Georgica 20. 88—94
* ↑ «Bengtson, J. D. (1997). The riddle of Sumerian A Dene-Caucasian language Mother Tongue, 3, 63-74. - References - Scientific Research Publishing» www.scirp.org (Noiz kontsultatua: 2018-07-15).
* ↑ Lakarra Andrinua, Joseba. (1999). «Ná-De-Ná» Uztaro: giza eta gizarte-zientzien aldizkaria (Uztaro 31) ISSN 1130-5738. (Noiz kontsultatua: 2018-07-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q507968
# Denis Johnson

Denis Johnson (Munich, 1949ko uztailaren 1a – Gualala, Kalifornia, 2017ko maiatzaren 24a) estatubatuar idazlea izan zen.
1969an argitaratu zuen lehen olerki liburua eta 1983an lehen eleberria. 1992an Jesus' Son ipuin bilduma argitaratu zuen, bere lanik bereizgarriena. Hamaika ipuinek Amerika landatarreko heroinazaleen bizitzari buruz hitz egiten dute. Vietnamgo gerrari buruzko 1987ko Tree of Smoke eleberriarekin National Book Award saria irabazi zuen eta Pulitzer Sariko finalista izan zen.

## Lanak
### Istorio laburrak

* Jesus' Son, 1992
* The Largesse of the Sea Maiden, 2018

### Eleberriak

* Fiskadoro, 1985
* The Stars at Noon, 1986
* Resuscitation of a Hanged Man, 1991
* Already Dead:A California Gothic, 1997
* The Name of the World, 2000
* The Stone Tree, 2007. National Book Award.
* Nobody Move, 2009
* Train Dreams, 2011
* The Laughing Monsters, 2014

### Olerkiak

* The Man Among the Seals:Poems, 1969
* Inner Weather, 1976
* The Incognito Launch, 1982
* The Veil, 1985
* The Throne of the Third Heaven of the Nations Millennium Third Assembly;Poems Collected and New, 1995

### Antzerkia

* Hellhound in My Trial:Drama in Three Parts, 2000
* Shoppers:Two Plays, 2002
* Soul of a Whore and Purvis:Two Plays in Verse, 2012

### Gidoiak

* The Prom, 1990
* Hit Me, 1996
* Datuak: Q340016
* Multimedia: Denis Johnson / Q340016
# Denis Langlois

Denis Langlois (Étréchy, Essonne, 1940ko urtarrilaren 30a) legegizon eta idazle frantsesa da. Giza eskubideei buruzko artikulu ugari eman ditu argitara. 1984. urtean Ipar Euskal Herrian sortu zen Giza-Eskubideen Defentsarako batzordeko kidea da. Euskal Herriaren nazio eskubideen aldeko agertu da beti. Oso ekintzaile ezaguna da.

## Obra

* Le Cachot, Maspero, 1967.
* Panagoulis, le sang de la Grèce, Maspero, 1969.
* Les Dossiers noirs de la police française, Le Seuil, 1971.
* Guide du militant, Le Seuil, 1972.
* Les Dossiers noirs de la justice française, Le Seuil, 1974.
* Les Dossiers noirs du suicide, Le Seuil, 1976.
* Un assassin très ordinaire, eleberria, Le Seuil, 1976.
* Nouveau guide du militant, Le Seuil, 1978.
* Et vous êtes de gauche, Galilée, 1979.
* Guide du citoyen face à la police, Le Seuil, 1980, La Découverte, 1989.
* Les Diables rouges, eleberria, Syros, 1986.
* L'Affaire Seznec, Plon, 1988 et 1992 (Giza eskubideen saria, 1989).
* Les Partageux ne meurent jamais, Les Belles Lettres, 1992.
* Le Mystère Saint-Aubin, Flammarion, 1993.
* Récit édifiant des activités d'un nommé Jésus, eleberria, Balland, 1997.
* L'Injustice racontée aux enfants, F. Boudignon-en marrazkiak, L'Atelier, 1997 (Enfants du Livre saria 2003).
* L'Aboyeuse de Djibouti, eleberria, Éditions Acoria-Afrique, 2001.
* La Mort du Grand Meaulnes, eleberria, Le Miroir, 2001.
* La Politique expliquée aux enfants (et aux autres), Plantu-ren marrazkiak, L'Atelier, 2002.
* Un Amour de Meaulnes, eleberria, Éditions Cairn, 2002.
* L’utopie est morte ! Vive l’utopie !, Éditions Michalon, 2005.
* Slogans pour les prochaines révolutions, Éditions du Seuil, 2008.
* Le Déplacé, Éditions de l'Aube, 2012.
* La Maison de Marie Belland, eleberria, Éditions de la Différence, 2013.
* Pour en finir avec l'affaire Seznec, Éditions de la Différence, 2015.
* La Politique expliquée aux enfants (et aux autres), Planturen marrazkiak, SCUP, (edizio gaurkotuta), 2017.
* Et si la révolution était possible, SCUP, janvier 2018.
* Panagoulis, le sang de la Grèce, edizio berritua, SCUP, 2018.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3022773
# Denis Levaillant

Denis Levaillant (Paris, Frantzia, 1952ko abuztuaren 3a -) frantses musikagilea eta pianista da.

## Biografia

Nancyn egin zituen piano- eta musika-idazketarako ikasketak. 1970eko hamarraldian berdin-berdin ikus zitekeen piano-errezitaletan edo jazz-kontzertuetan. Ondoren filmetako eta ikuskizun musikaletarako musika osatzen hasi zen. 1981ean Bleu 17 elkartea sortu zuen, ikuskizun-modu berrietara zabalik zegoena. 1995ean, berriz, Frédéric Leibovitzekin batera Musika generalista bulegoa sortu zuen, ikus-entzunezko alor guztiak lantzen zituena.
Koreografoekin eta antzerki-zuzendari ospetsuekin lan egin zuen: Le Jardin du sanglier (1979, Basurdearen lorategia), Les Pas perdus (1983, Urrats galduak). Jarduera horiez gainera, azpimarratzekoa da Levaillantek zuen idazteko gaitasuna; hainbat aldizkaritan idatzi zuen: Le Monde de la musique, Revue d´esthétique, Corps écrit. Liburu bat ere idatzi du: L´Improvisation musicale (1980).
Irrati-ekoizlea ere bazen, eta RAIko Italia saria irabazi zuen Speakers (1988) bere irratirako poemagatik, eta Tendanza nazioarteko saria Piano solo Piano ikuskizunagatik (1987). Operaren (OPA mia, 1990) eta zirkuaren (Piano Circus, 1993) alorretan ere aritu da, eta baita zineman ere. Levaillanten katalogoa hirurogei partiturak osatzen zuten 1999an. Musika-lan nagusiak hauek ditu: Harri beltzak, hamabi ahots mistotarako (1984); Gesualdoren hilobia (1995); Narzisoren ohiartzuna, piano eta orkestrarako kontzertua (1996), Ipuin-paisaiak, orkestrarako bost pieza (1998). Katalogo hori mestizaje-gune bat da, Afrika, jazza, pop ingelesa, Ravel, Debussy eta abar maisutasun handiz nahasten dituena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q941992
# Denis Menxov

Denis Nikolaievitx Menxov (errusieraz: Денис Николаевич Меньшов; Orel, 1978ko urtarrilaren 25a) txirrindulari errusiarra da. Haren palmaresean Espainiako Vuelta (2007), Italiako Giroa (2009) eta Euskal Herriko Itzulia (2004) ditu, eta 2010ean hirugarren postua lortu zuen Frantziako Tourrean.

## Palmaresa

1997
* Lleidako Itzulia
1999
* 9. Nafarroako Itzulian
2000
* 3. Errusiako erlojupeko txapelketan
2001
* Etorkizuneko Tourra
2002
* Dauphiné Libéréko etapa 1
2003
* Clásica a los Puertos de Guadarrama
* Frantziako Tourreko Gazteen sailkapena
2004
* Euskal Herriko Itzulia eta etapa 1
* Paris-Nizako etapa 1
* Aragoiko Itzuliko etapa 1
* Espainiako Vueltako etapa 1
2005
* 2. Espainiako Vueltan eta 2 etapa
2006
* Dauphiné Libéréko etapa 1
* 5. Frantziako Tourrean eta etapa 1
2007
* Kataluniako Voltako etapa 1
* Espainiako Vuelta, Mendiko sailkapena , Sailkapen konbinatua eta etapa 1
2008
* 3. Frantziako Tourrean
* 5. Italiako Giroan
2009
* Murtziako Itzulia
* Italiako Giroa, Puntukako sailkapena eta 3 etapa
2011
* Murtziako Itzuliko etapa 1
* 5. Espainiako Vueltan
2012
* Errusiako erlojupeko txapelketa
* Espainiako Vueltako etapa 1
* 4. Andaluziako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — | — | — | 5. | 1. | — | 7. | — |
| Frantziako Tourra | 43. | 93. | 11. | UT | 85. | 5. | UT | 3. | 51.* | 2.* | — | 15.* |
| Espainiako Vuelta | — | — | — | UT | 2. | UT | 1. | — | — | 41. | 5. | 54. |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |
| 1* | Ondoren kendua |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo loturak

* (Errusieraz)(Ingelesez)Menxoven webgune pertsonala
* Datuak: Q312283
* Multimedia: Denis Menchov / Q312283
# Denis Laborde

Denis Laborde (Baiona, 1959) lapurtar etnologoa da eta ikerketa-zuzendaria CNRS erakundean, ikasketa zuzendaria EHESS eskolan, eta Fondation de France kultura batzordearen kidea. Euskal Kultur Erakundeko (EKE) denbora luzeko kolaboratzailea, munduko musiketaz ikerketa zentro baten eratzeko asmoa du Baionan.

## Biografia

Conservatoire National Supérieur de Musique Paris ikastetxean ikasketak egin ondoren, Denis Laborde musikari profesional bezala hasten da, Cergy-Pontoise hiriko CNR erakundean irakasten.
Ondotik aurkitu zuen musika antropologia, eta euskal bertsolariaren inprobisazio poetiko-musikaleri gizarte antropologian doktoretza lortzen du EHESS ikastetxean.
Ethnologie française aldizkariaren idazkari nagusia, CNRS egituran sartu zen 1997an. Alemanian, Göttingen hirian Mission historique française tokian izendatua izan zen, eta Berlingo Marc Bloch zentroan gero. Bertan Munduko musiken festibalez nazioarteko ikerketa sare bat egituratzen du, eta musikaz ari diren arloen arteko trukaketak sortzen jarduten du.

## Bibliografia
### Liburuak

* Johann Sebastian Bach nahi Glenn Gould. Magia, soinu eta ikuskizun grina, Paris, L ' harmattan, 1997 ;
* Musika eskola, Paris, Edizio Bertrand Lacoste, 1998 ;
* Memoria eta Une batez. The inprobisazio kantatua batetik bertsulari basque, Baiona, Donostia, Ed. Elkar, 2005 ;
* Kasu Royaumont, abadia eta fundazioak. Herentzia, esperientzia, monumentu, sorkuntza, Grane : Créaphis Edizioak 2014.

### Aldizkari eta elkarlanen zuzendaritza

* Identifikatu, ikertu, aztertu, mantentzea... mundu Oso bat musika, Paris : L ' harmattan, 1996 ;
* (& Alf Lüdtke) Alemania : hauteslekuak, berezia aldizkariaren Ethnologie française, 1997 ;
* Galdera euskara, Jakes Abeberry et al, Paris, Harmattan, 1998 ;
* Kultura, Estetika, berezia aldizkariaren gizarte Antropologia (Nanterre, Paris X Unibertsitatean), 2000 ;
* Kantuketan. The Universe abestiaren euskal, Baionan, Saint-Sébastien, Elkarlanean, 2002 ;
* Sei Ikasketak euskal gizartea, Paris, L ' harmattan, 2004 ;
* Desioak historia. Politika, memoria, identitatea, Paris, L ' harmattan, 2009 Laborde, Denis, Esparza, Lionel, Gan-Quesada, Germán, Kaltenecker, Martin, Roullier, Pierre, Ramon Lazkano. Lerro klarion. Paris, Argitalpenak Ensemble 2e2m, 2011 ;
* Kanpoan egin kontzeptua kultura ?, Paris, Edizio L ' harmattan, 2013.

## Erreferentziak

* ↑ "Eraman dut me mina ez dute euskaraz hitz egiten", Denis Laborde — Institut euskal kultur - Euskal kultur erakundea
* ↑ Zerrenda liburuak eta bestelako argitalpenak
* Datuak: Q28494668
# Denis Lalanne

Denis Lalanne (Paue, 1926ko apirilaren 1a - Angelu, 2019ko abenduaren 7a) frantziar kirol-kazetari eta idazlea izan zen, errugbian, tenisan eta golfean espezializatuta. L'Équipe eta Midi Olympique egunkarietan lan egin zuen eta telebistako aurkezle bezala ere.

## Lanak

* Jean Borotra - Roger Courtois- Jean et Maurice Prat, 1955
* La mêlée fantastique, 1961
* Le Grand Combat du Quinze de France, 1962
* Le tennis, 1963
* Les Coquelicots de Cardiff, 1965
* XV coqs en colère, 1968, Henri Garciarekin
* La Girouette en deuil, 1968
* Géants du rugby, 1970
* Les conquérants du XV de France, 1970
* Les nouveaux géants du rugby, 1974
* Dauga (Podium), 1975
* Grand Chelem, 1977, Jean Cormier, Jean Denis, Georges Duthen, Jean Lacouture, Jean-Jacques Simmler eta Jean Desclauxekin
* Nous reviendrons à Eden Park: le fabuleux roman de la Coupe du monde de rugby 1986, 1987
* Golf: le roman de l'année, 1987
* Le grand combat du XV de France,1993
* Un long dimanche à la campagne, 1996
* Le temps des Boni, 2002
* Rue du bac: Salut aux annés Blondin, 2002
* Une table chez Romanoff, 2003, Jacques Bergeracekin
* Jean-Michel Blaizeau: Élissalde de pères en fils, 2006 (Denis Lalannen hitzaurrea)
* Dicovale:le dico non officiel du rugby, 2007, John Palfreyrekin
* La peau des Springboks, 2007
* Chronique Coupe du Monde de Rugby 2007, 2007
* Lucien Remplon, Bergougnan: Un génie du rugby, 2008 (Denis Lalannen hitzaurrea)
* Le rugby est ma patrie, 2009
* Trois balles dans la peau, 2011
* Allez les gazelles, 2012, Jean-Michel Blaizeaurekin
* Dominique Braga, Nicolas Jeanneau eta Emmanuel Bluteau, Lignes d'avant(s) et lignes d'arrivée, 2016 (Denis Lalannen hitzaurrea)
* Serge Laget eta John Victor, La Famille Rugby, 2015 (Denis Lalannen, Bernard Lapasseten eta Lucien Miasen hitzaurrea)
* Rugbymania: French flair atitude, 2016, Pierre-Michel Bonnot, Olivier Margot eta Jean Cormierekin
* Dieu ramasse les copies, 2019
* Datuak: Q3022767
# Denis Kudla (borrokalaria)

Denis Maksymilian Kudla, (Racibórz, Silesia, Polonia, 1994ko abenduaren 24a), 87 kiloko borroka greko-erromatarrean lehiatzen den kirolaria da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), brontzezkoa, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriro brontzezkoa (Zurab Datunashvili serbiarrarekin partekatua); biak, borroka greko-erromatarrean eta Alemaniaren izenean; azkena, Zhan Beleniuk ukrainiararen eta Viktor Lőrincz Hungariarraren atzetik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 03 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 87 kg. |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 87 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Denis Maksymilian Kudla» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1187477
* Multimedia: Denis Kudla (wrestler) / Q1187477
# Diaus Pitar

Diaus Pitar lehen erlijio vedikoan, Zeruetako Aita da, lurraren jainkosa den Prithiviren senarra, suaren jainkoa den Agniren aita eta zeruaren aita den Indraren aita dena.
Bere jatorria, zeruko jainkoa den Dyeusetik abiatzen da (aitzinindoeuropar mitologiakoa), grezieraz Zeus pater bezala agertzen dena (akusatiboa eguna, genitiboa jainkoa), latinez Jupiter bezala (antzinako latineko Iovis Paterretik, Zeruko Jainkoa), eslabieraz Div bezala eta, germaniar eta eskandinaviar mitologian Tyr bezala (edo Ziu).
Rig Vedan, Diaus Pitar, deiketa sinpleetan agertzen da 1.89, 1.90, 1.164, 1.191 eta 4.1 ereserkietan.
Rig Vedako 1.89.4ban, Diaus Pitar, Mata Prithvi (Ama Lurra) bezala agertzen da.
Sanskritozko Purushka sukta testuak, Diaus, jatorrizko Purusha izakiaren burutik sortu zela dio.

## Heriotza

Mitoaren xehetasunak ez dira batere argiak, baina, dirudienez, Indrak, bere aita, oin batetatik hartuta tarrasean eramanez eta zerutik erorrarazizi hil zuen (Rig Vedako 4.18.12ren arabera).
Zentzu honetan, Diaus-Zeus, greziar mitologiako Kronos jainkoaren aurkaria izango litzateke (bere seme Zeusek hila).
Thomas Oberliesek, Diaus, vedismoaren aurreko erlijioko asura batekin identifikatzen du (biak Indra jainkoak hiltzen baititu).
Hinduismoaren agerpenarekin (purana erlijioa), Diaus Pitar, zuzenean, ez da agertzen.

## Ikonografia

Arte erlijiosoan, Diaus Pitar, bi forma ezberdinekin agertzen da:
* ahotik tximistak botatzen dituen zezen gorri bat bezala
* izarren ikur diren perlekin apaindutako zaldi beltz bat bezala.
Ondorengo irudikapenetan, bera da perlekin apaindutako gaua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1133509
# Diaz (Arkansas)

Diaz Arkansasko hiri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.318 biztanle zituen, 15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jackson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79331
# Diatribai (Epikteto)

Epiktetoren Diatribai edo, euskaraz Hitzaldiak, grekeraz idatzia jatorrian, Διατριβαί, Arriano Nikomediakoak idatziriko liburuki sorta da, Epiktetoren ikasbideak biltzen dituena. Arriano Nikomediakoa (Flabio Arriano izenez ere ezaguna) Epiktetoren ikaslea izan zen 108 urtearen inguruan eta Epiktetoren lezioak bildu nahi izan omen zituen Diatribai izeneko 8 liburukietan. Xenofonteren Gogoangarriak lanaren eredua jarraituz ziur aski, Epiktetorengandik jasotako ikasgaiak literaturaz jazten saiatu zen Arriano, baina hala ere Epiktetoren pentsaera fideltasunez islatzen dutela uste da gaur egun.. 8 liburukietatik, ordea, 4 bakarrik heldu dira gaur egunera, besteetatik zati bakan batzuekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaraz ez da oraindik argitaratu Epiktetori buruzko Arrianoren lan hau.
* ↑ (Gaztelaniaz) Franco Volpi: Enciclopedia de obras de filosofía. "Epicteto" sarrera. 637 orrialdean (I. bol.)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4357914
# Diatonica

Diatonica Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Diatonica macrogramma da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Diatonica macrogramma | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5272141
* Espezieak: Diatonica
# Diatriba

Diatriba (grezieraz: διατριβή, diatribé «saio filosofikoa», «hitzaldia») pertsonen eta gizarte taldeen aurkako kritika negatiboa, askotan iraingarria da.

## Historia

Greziako Oratorian, Kristo aurreko IV. mendetik, diatriba eztabaidatzeko diskurtsoa edo testua zen. Hasieran eduki didaktiko edo morala zuen; denborarekin hitzaldi iraingarria ere izan zitekeen. Sortzailea bezala Bion Borystheneskoa filosofo zinikoa aipatzen da. Diatriba modernoari Voltairek eman zion hasiera, Diatribe du doctor Akatia lana 1751an argitaratuz.

## Egile klasikoak

Diatriba ospetsuen egileak:
* Bion Borystheneskoa
* Teles Megarakoa
* Musonius Rufus
* Erasmo Rotterdamgoa
* Voltaire

## Euskal Herrian

Gure literaturan aipagarriak dira sermolari sutsuek egindako diatribak. Esaterako, Frai Bartolome Madariagarena dantzaldien aurkako Euskal Errijetako olgeeta ta dantzeen neurrizko gatz-ozpinduba ezaguna. Garai modernoetan, ideologia arteko irainak josten dituzten saiakerak diatriba gisa sailkatu daitezke. Hala nola, Jon Miranderen Abertzaletasunaren inguruan edo Patziku Perurenaren Marasmus femeninus (1993).

## Erreferentziak

* 1 2 3 https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_xslt&view=frontpage&layout=lth_detail&Itemid=474&search=diatriba
* ↑ https://www.britannica.com/art/diatribe

## Ikus, gainera

* Oratoria
* Panfleto
* Datuak: Q1209244