# Huescako museoa

Huescako Museoa, Museo Arqueológico provincial de Huesca, Aragoi Garaiko monasterio eta komentuetatik heldu ziren artelanen bilduman du jatorria eta Huesca hirian dago. 1835ean Mendizabalen desamortizazioaren ondorioz nazionalizatu ziren, eta haren zaintzaz Huescako Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzorde Probintziala arduratu zen 1844. urtetik aurrera. Lan horiekin, jatorri desberdineko beste bilduma batzuekin, eta Valentín Carderera Huescako artistaren laguntzarekin, Huescako Arte eta Arkeologia Museoa 1873ko ekainean sortu zen.

## Kokapena eta eraikina

Unibertsitatearen plazan dago museoa, hiriaren iparraldean, katedraletik eta udaletxetik gertu. Jatorrizko fondoak, aipatutako Monumentuen Batzorde Probintzialak bilduak, 1846an Santiagoko Ikastetxe Nagusira lekualdatu ziren, 1967ra arte erakundearen egoitza primitiboa izan zena. Urte horretan, gaur egungo egoitzan bi eraikinek osatzen dute: Huescako Sertoriar Unibertsitatea (Universidad Sertoriana de Huesca), estilo barrokokoa, oinplano oktogonaleko patio baten inguruan artikulatua, Francisco Ceniga arkitektoak 1690ean egindako obra, eta Aragoiko Erregeen Jauregia, XII. mendean eraikia. Bertan daude Tronuaren Aretoa, Kanpaiaren Aretoa, non Huescako Kanpaiaren legenda dagoen, eta Petronila erreginaren Aretoa.

## Bildumak

Museoak, gaur egun, erakusketa iraunkorrerako zortzi areto ditu, ibilbide linealekoak. Erregeen Jauregiko gelak ere erabiltzen dira, aldi baterako erakusketetarako edo beste kultura-jarduera publiko batzuetarako erabiltzen direnak. Denda, leihatilak eta atseden hartzeko gunea ere baditu.
Bere edukia bi ataletan banatzen da, eta bi alderdi tematiko zabal hartzen ditu, museoari bere sorrerako garaian ezarri zitzaion jatorrizko izendapenarekin bat datozenak: Arkeologia eta Arte Ederrak, Huescako probintziaren historia historiaurretik XX. mendera arte laburbiltzen dutenak.
Erakusketa fisikoaz gain, Huescako Museoaren webgunetik Red Digital de Colecciones de Museos de España: CER.es (Colecciones en Red) web gunera sarbidea dago. CER Espainiako museoen lineako katalogoa da, eta bertan, Huescako museoaren bildumen zati garrantzitsu bati buruzko informazioa eta dokumentazio grafikoa lor daiteke. Bildumaren funtsak beste hedapen-plataforma batzuetan ere kontsulta daitezke, hala nola Hispana (Espainiar kultura ondasuenen gordailu digitala), Europeana eta Google Arts & Culture. Bidaiatzen duten bildumak atalean, erakundeak museotik kanpo aldi baterako erakusketetarako egiten dituen maileguak kontsulta daitezke.
Era berean, museoaren webgunean, erakusketa iraunkorraren beste ikuspegi batzuk ahalbidetzen dituzten gaikako ibilbide batzuk ikus daitezke, hala nola El mundo funerario en el Museo de Huesca (Hileta mundua Huescako museoan), Itinerario Botánico (ibilbide botanikoa) eta generoan oinarritutako bi ibilbide: Arqueología y mujer (Arkeologia eta emakumea) eta Arte y mujer (Artea eta emakumea)

## Galeria

* Petronilaren sala
* Tellako trikuharriaren berregitea.
* Gizonezko baten edo Gorgona baten burua.
* Vispesako estela iberiarra
* Kanpianiar zeramikazko ontzia. Eskuz idatzitako idazkuna du.
* Labitolosako hiriko "jeinuari" eskainitako erromatar garaiko inskripzioa.
* Santa Barbara, Amabirjina Umearekin eta Santa Katalinaren triptikoa. XV. mendea
* Sienako Maisuaren margolana
* Sortzez Garbia Amabirjinaren erretaula.

## Arkeologia

Historiaurrea, Protohistoria, Brontze Aroko eta Erromatartze garaiko objektuak ikusgai daude; pieza iberiarrak, erromatarrak, baita kalitate handiko ehun islamiar bat ere, Tiraz de Colls izenekoa. Coscojuela de Fantova, Binefar eta La Puebla de Castro herrietan aurkitutako pieza nabarmenak ere badaude, Huescako lurraldean ikus daitezkeen labar-artearen ondareaz gain.

## Arte Ederrak

XII. mendetik XX. mendera arteko pintura eta eskultura erakusten da. XV. eta XVI. mendeetako margolanen artean, aipagarriak dira, besteak beste, Arrosaren Ama Birjinaren triptiko flandestarrak, Miguel Jimenezen Arrosarioko Ama Birjina eta Sijenako maisuaren lau ohol, Aragoiko errenazimenduko puntako lanak denak. Pintura barrokoaren hainbat adibideez gaian, Aragoiko margolari ezagunen lanak daude museoan: Francisco de Goya, Ramon Bayeu, Felix Lafuente eta Ramon Acin, besteak beste. Valentin Carderera, museoaren bultzatzaile handia, Federico de Madrazo erretratu batean agertzen da.

## Jarduerak

Huescako Museoak, El Laboratorio del Arte Huescako kultur elkartearen bidez, familientzat eta ikasleentzat jarduerak antolatzen ditu. Jarduerak didaktikakoak, museoetan egin h¡ohi den bezala, Haur Hezkuntzako, Lehen Hezkuntzako, Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleentzako presatuta daude, ikasleen curriculum-garapenera egokitutakoak.

## Ikerketa

Museoak 16.000 liburuki eta 47.000 artikulutik gorako liburutegia du, Historiaurretik gaur egunera arteko aldi artistiko guztiak biltzen dituzten aldizkari eta aldizkako argitalpenetatik ateratakoak. Horrez gain, aretoan bertan kontsulta egiteko zerbitzua eskaintzen du, baita informazio bibliografikorako eta ikertzaileei arreta emateko zerbitzua ere, libreki eta doan, aldez aurretik eskatuz gero. Bere funts bibliografikoez gain, Huescako Museoak bere bildumetako piezak ikertzaileen eskura jartzen ditu, ikerketa-lanei buruzko kontsultak egiteko.
Bestalde, museoak zaharberritze-eremu bat du, erakundearen kultura-ondasunen azterketa-, dokumentazio-, prebentziozko kontserbazio- eta zaharberritze-lanak egiten dituena.

## Erreferentziak

* ↑ Salas-Alvarez, Jesús. (2021). «Manuel Camacho Moreno, Arqueología, museo y sociedad. Juan Lafita y el Museo Arqueológico de Sevilla. La etapa 1925-1936.» SPAL. Revista de Prehistoria y Arqueología de la Universidad de Sevilla 1 (30): 340–344. doi:10.12795/spal.2021.i30.14. ISSN 1133-4525. (Noiz kontsultatua: 2024-07-14).
* ↑ «MAN - Museo Arqueológico Nacional» web.archive.org 2019-05-18 (Noiz kontsultatua: 2023-11-12).
* ↑ Álvarez Almazán, Aixa; Arbués Gracia, María José; Armillas Molinos, Ana; Asín Martínez, Laura. (2017). [http://www.man.es/man/estudio/publicaciones/boletin-edicion/Volumenes/35-2017.html «Un museo de ayer con presente y futuro: el Museo de Huesca»] Boletín del Museo Arqueológico Nacional (35): 497-512. ISSN 2341-3409..

## Kanpo estekak

* Museo de Huesca. web ofiziala «Museo de Huesca» Red Digital de Colecciones de Museos de España (Gobierno de España. ministerio de Cultura y Deporte).Autoritate kontrola Wikimedia proiektuak Datuak: Q6033131 Multimedia: Museo de Huesca / Q6033131 Identifikadoreak WorldCat VIAF: 124931874 ISNI: 0000000121511844 BNE: XX255148 BNF: 12195544p (data) GND: 5098998-4 LCCN: nr2001035445 SUDOC: 101452055 ULAN: 500300441 Directorio de Museos y Colecciones de España: 702 Lekuak OSM: 2875154 Ondare historikoa BIC: RI-51-0000644
* Datuak: Q6033131
* Multimedia: Museo de Huesca / Q6033131