OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mantidae

Mantidoak (Mantidae) Mantodea ordeneko intsektuen familia handi bat dira. Mantisen superfamiliakoak dira, Hymenopodidae eta Empusidae bezala. Orokorrean, Tropikoko eta subtropikoko lurraldetan zabaltzen dira.

## Subfamiliak

* Amelinae -
* Angelinae -
* Antemninae -
* Choeradodinae -
* Chroicopterinae -
* Deroplatyinae -
* Dystactinae -
* Mantinae -
* Mellierinae -
* Miomantinae -
* Orthoderinae -
* Oxyothespinae -
* Photinainae -
* Phyllotheliinae -
* Schizocephalinae -
* Stagmatopterinae -
* Stagmomantinae -
* Vatinae

## Bibliografia

* (Ingelesez): Rivera, J. 2010: A historical review of praying mantid taxonomy and systematics in the Neotropical Region: State of knowledge and recent advances (Insecta: Mantodea). Zootaxa, 2638: 44-64. Preview.
* (Ingelesez): Tree of Life Web Project. 2003. Mantidae. http://tolweb.org/Mantidae/12494/2003.01.01, The Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Mantidae familiaren gida.
* (Ingelesez):Mantidaeak Tree of Life webgunean.
* (Ingelesez):Mantidae familia.
* Datuak: Q645602
* Multimedia: Mantidae / Q645602
* Espezieak: Mantidae
# Mantiel

Mantiel Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 76 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1649409
* Multimedia: Mantiel / Q1649409
# Mantienneita

Mantienneita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Mantienneita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {KMg2Al2Ti(PO4)4(OH)3 * 15H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Mantienneite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Mantikora

Mantikora alegiazko izaki bat da, Antzinako Egiptoko esfingearen antzekoa, persiar mitologian sortua eta greziar mitologiaren bidez Europara ekarria. Gizakiaren burua (adarrekin, batzuetan), gorputz gorria (eskuarki lehoi batena) eta dragoi edo eskorpioi baten buztana ditu. Buztanean arantza pozoitsuak ditu, bere harrapakinak hiltzeko edo geldiarazteko. Kontakizun mitologikoaren arabera, mantikorak zaldi baten eta lehoi baten arteko neurria izaten zuen. Hegoekin eta oskolarekin ere irudikatzen zuten.

## Mitoaren historia
### Persia

Mantikora mitoaren bertsiorik zaharrenak persiar mitologian dokumentatu dira. Mantikora izenak, jatorriz, «pertsona-irenslea» esan nahi omen zuen.

### Grezia

Itxuraz, mantikora greziar mitologiara sartu zen Ktesiasen bidez, Artaxerxes II.a Mnemon K.a. IV mendeko erregearen gorteko medikuaren bidez. Greziar mediku hark Indika bere idazlanean mantikora bat deskribatu zuen. Ktesiasen idazlana antzinatean desagertu zen.
Nahiz eta Pausanias bezalako ikastun batek Ktesiasen jatorrizko deskribapena zalantzan jarri eta mantikora, benetan, ekialdeko tigrea besterik ez zela argudiatu, mitoa bizirik iraun zuen.

### Erroma

Erromatarren garaian, mantikorari buruzko aipamenak topa daitezke. Plinio Zaharrak, esate baterako, benetako izakia zela aldeztu zuen, bere eragin handiko Naturalis Historia idazlanean (77. urtekoa).
Geroago, Klaudio Elianok ere aipatu zuen mantikora, De Natura Animalium (IV; 21) idazlanean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223795
* Multimedia: Manticore / Q223795
# Mantineako gudua

Mantineako gudua K.a. 207an gertatu zen Arkadiako Mantinea hiritik gertu Makanidasek zuzendutako espartar armada eta Filopemenek zuzendutako Akaiar Ligaren armadaren artean. Akaiarrek irabazi zuten, eta Makanidas guduan zehar hila izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2330778
* Multimedia: Battle of Mantinea (207 BC) / Q2330778
# Lygosoma

Lygosoma Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asia eta Afrikan aurki daitezke.

## Espezieak

* Lygosoma albopunctata (Gray, 1846)
* Lygosoma angeli (Smith, 1937)
* Lygosoma anguinum (Theobald, 1868)
* Lygosoma ashwamedhi (Sharma, 1969)
* Lygosoma bampfyldei Bartlett, 1895
* Lygosoma boehmei Ziegler, Schmitz, Heidrich, Vu & Nguyen, 2007
* Lygosoma bowringii (Günther, 1864)
* Lygosoma carinatum Darevsky & Orlova, 1996
* Lygosoma chaperi Vaillant, 1884
* Lygosoma corpulentum Smith, 1921
* Lygosoma frontoparietale (Taylor, 1962)
* Lygosoma goaensis (Sharma, 1976)
* Lygosoma guentheri (Peters, 1879)
* Lygosoma haroldyoungi (Taylor, 1962)
* Lygosoma herberti Smith, 1916
* Lygosoma isodactylum (Günther, 1864)
* Lygosoma koratense Smith, 1917
* Lygosoma laeviceps (Peters, 1874)
* Lygosoma lanceolatum Broadley, 1990
* Lygosoma lineata (Gray, 1839)
* Lygosoma lineolatum (Stolizcka, 1870)
* Lygosoma mafianum Broadley, 1994
* Lygosoma opisthorhodum (Werner, 1910)
* Lygosoma pembanum Boettger, 1913
* Lygosoma popae (Shreve, 1940)
* Lygosoma pruthi (Sharma, 1977)
* Lygosoma punctata (Gmelin, 1799)
* Lygosoma quadrupes (Linnaeus, 1766)
* Lygosoma singha Taylor, 1950
* Lygosoma veunsaiensis Geissler, Hartmann & Neang, 2012
* Lygosoma vosmaeri (Gray, 1839)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1764419
* Multimedia: Lygosoma / Q1764419
* Espezieak: Lygosoma
# MUSCULAR

MUSCULAR (DS-200B), Britainiar Komunikazioen Koartel Nagusiak (GCHQ) eta AEBetako Segurtasun Agentzia Nazionalak (NSA) elkarrekin batera erabiltzen duten zaintza programa bat da. Erresuma Batuan kokatua dago. 2013an Edward Snowdenek azaleratutako agiriei eta zenbait militarren aipamenei esker ezagutzera eman zen.
GCHQ da programa honen erabiltzaile nagusia. GCHQ eta NSAk programa hau erabiliz Yahoo! eta Google bilatzaileen datu baseetara komunikazio loturagune nagusietan sekretuki sartu ziren. 2013ko urritik aurrera programa honi buruzko informazioa argitaratzen hasi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15435223
* Multimedia: MUSCULAR / Q15435223
# MV Cap Finistère

MV Cap Finistère (2001-2010 artean Superfast V), Brittany Ferries britainiar konpainiaren ferri bat da. 1998an agindua eta 2001ean itsasoratua izan zen. Ingalaterra, Bretainia, Euskal Herria eta Espainia artean itsas-bidaiak burutzen ditu.
Gaur egun, Potsmoutheko Nazioarteko Portua-Roscoff-Bilboko portua (Zierbena) eta Portsmoutheko Nazioarteko Portua-Santanderko portuaren arteko ibilbideak burutzen ditu.

## Izen eta jabe aldaketak
### Izenak

* 2001-2010: Superfast V
* 2010-: MV Cap Finistère

### Jabeak

* 2001-2010: Brittany Ferries
* 2010-: Attica Group (jabea) eta Superfast Ferries (operatzailea)

## Ikus, gainera

* MS SPL Princess Anastasia
* MS Fortuny

## Kanpo estekak

* Brittany Ferries konpainiaren webgunea (Ingelesez) (Frantsesez) (Gaztelaniaz) (Alemanez)
* Datuak: Q6719345
* Multimedia: Cap Finistère (ship, 2001) / Q6719345
# MV Baltic Ace

MV Baltic Ace 2007. urtean eraikitako ro-ro ontzia izan zen, 148,0 metroko luzera eta 23.498 tonako pisua zuena. Ontzia 2006tik 2007ra egin zuten Poloniako Gdynia hiriko ontziolan, eta Bahametako bandera zeukan.
2012ko abenduaren 5ean Baltic Ace ontziak Zeebruggeko portua utzi eta Kotkara abiatu zen. Ontzi barruan 1400 Mitsubishi auto zeramatzan. Arratsaldeko zazpietan, Eskoziatik Anberesko portura zetorren Corvus J itsasontziarekin talka egin zuen, Herbehereetako kostaldetik 40-50 kilometro ingurura.
Baltic Ace ontzia minutu gutxian hondoratu zen, eta eskifaiako 24 lagunetatik bost hil eta beste sei desagertu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20121208051107/http://uk.reuters.com/article/2012/12/05/uk-dutch-ship-collision-idUKBRE8B419M20121205 Reuters albiste agentzia.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Bi ontzien ibilbidea istripuaren aurretik.
* Corvus J ontziak jasandako kalteak.
* Datuak: Q497065
* Multimedia: IMO 9386213 / Q497065
# M (1931ko filma)

M Fritz Langek 1931n Alemanian sortutako filma da, zuzendariak berak eta emazte Thea von Harbouk idatzia. Langen lehen film soinuduna izan zen. Egileak hala esanda M bere lan kuttunena zen. Peter Lorre izan zen antzezle nagusia.
Istorioaren abiapuntua benetan jazotakoa da, Peter Kurtenen gaiztakerietan oinarrituta dago, Dusseldorfeko banpiroa zeritzon pertsonaia izan zen harengan, 1920ko hamarkadaren amaieran aipatu hirian hainbat umetxo hil zituena. 1929ko martxoaren eta 1930eko maiatzaren artean, Dusseldorfeko poliziak 13.000 gutun baino gehiago jaso zituen ustezko hiltzaileak salatzen zituztenak; 9.000 susmagarri galdekatu zituzten; 10.600 kasu aztertu zituzten. Azkenik 1930eko maiatzaren 24an poliziak Peter Kurten atxilotu zuen. Ekainaren 6an Langek M prestatzen hasia zela aitortu zuen.

## Argumentua

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dusseldorfeko polizia ezinean dabil neskatoak hiltzen dituen gaizkilea harrapatzeko. Hiriko hanpa nazkatzen hasia da kontuarekin, arazoak eguneroko jardunari oztopo besterik egiten ez baitio, eta, bestetik, halako delitua okaztagarri iruditzen zaiolako. Hans Beckert susmagarri agertuko zaie eta, behin harrapatuta, epaitzea erabakitzen dute. Orduan azalduko da polizia.

## Erreferentziak

* ↑ Reader Archive-Extract: 1997/970808/M
* ↑ Bernard Eisenschitz, "La production, le tournage" in M le maudit, Plume-La Cinenatheque FranÇaise, 1990.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filma IMDB atarian
* (Ingelesez) M. Argazkiak eta iruzkinak
* Datuak: Q127021
* Multimedia: M (1931 film) / Q127021
# M (1951ko filma)

M 1951ko Joseph Losey estatubatuar zinema zuzendariaren filma da. Fritz Langen izen bereko filmaren berregokitzapena izan zen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hans Beckert serieko hiltzaile alemaniarra Martin Harrow estatubatuarra bihurtu, eta Berlinetik Los Angelesera eraman zen akzioa.

## Aktoreak

* David Wayne: Martin W. Harrow
* Howard Da Silva: Carney inspektorea
* Martin Gabel: Charlie Marshall
* Luther Adler: Dan Langley
* Steve Brodie: Becker tenientea
* Raymond Burr: Pottsy
* Glenn Anders: Riggert
* Norman Lloyd: Sutro
* Walter Burke: MacMahan
* Jim Backus: alkatea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3273366
# M (argipena)

M hizkiak hainbat adiera du:

## Alfabetoetan

* M/m letra latinoa (izena: eme).
* M, 1.000 zenbakiaren irudikapena zenbaki erromatarretan.
* М/м letra zirilikoa.
* Μ/μ letra grekoa (izena: mu).

## Zientzietan

* m, metroaren ikurra, luzera-unitatea Nazioarteko Unitate Sisteman.
* m, masaren ikurra, fisikan.
* M, mega aurrezkiaren ikurra (Nazioarteko Unitate Sisteman), 10$^6$ edo milioi baten adierazgarri.
* m, mili aurrezkiaren sinboloa (Nazioarteko Unitate Sisteman), 10$^{−3}$ (milaren partea).
* M, molaritatea neurtzeko unitatearen ikurra.
* M, soken teoria bateratzeko beste teoria bat.
* M, biokimikan, metioninaren adierazgarria.
* M immunoglobulina, (IG M), odolaren osagarri bat.

## Arteetan

* M-ak (emeak ahoskatua), euskal musika taldea.
* M, James Bonden eleberri eta filmetako MI6-ko fikziozko buruzagia.
* M, Fritz Lang-en filma (1931).
* M, Matthieu Chédid abeslari frantsesaren izen artistikoa.
* M, musika-banda britainiarra.
# Marmelópolis

Marmelópolis Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 3.200 biztanle ditu 107,902 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686891
* Multimedia: Marmelópolis / Q686891
# Marmita

Marmita eltze handi eta altua da eta kantitate handiak kozinatzeko erabiltzen da. Normalean saldak edo egosketa handiak burutzeko.
Behiak, ardiak edo ahuntzak jaitzi ondoren esnea gordetzeko edo eramateko ere erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2602774
* Multimedia: Marmites / Q2602774
# Marmita ertain

Marmita ertaina, haragi erregosi edo gisatuak talde ertainentzat prestatzeko ontzia da.
# Marmentino

Marmentino Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 658 biztanle ditu, 18,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Marmentinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bovegno Collio Lodrino Pertica Bassa Pezzaze Irma Pertica Alta Tavernole sul Mella

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105160
* Multimedia: Marmentino / Q105160
# Marmet (Mendebaldeko Virginia)

Marmet Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kanawha konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 1.504 biztanle ditu, 3,647442 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kanawha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1927643
* Multimedia: Marmet, West Virginia / Q1927643
# Marmitako

Marmitako Bizkaiko golkoko arrantzaleek asmatutako platera da, hegalabur edo hegaluze, piper txorizeroak, tomateak, baratxuriak, tipulak eta patatak osatua. Batzuetan, bero eta buztin-kazola batean zerbitzatzen dute.

## Izena

Marmitako izena arrantzaleek erabilitako marmita edo lapikotik datorkio. Kantabrian, sorropotún, marmita edo frantsesetiko marmite izenak ditu; hala ere, batzuek San Vicente de la Barquerako sorropotúna beste zerbait dela diote.

## Zabalkuntza

Jatorrian plater xumea izan arren, egun euskal sukaldaritzako nagusietakoa da. Hegaluze arrain urdina izanda estimatua da oso, haren elikatze-balioagatik. Bizkaiko golkoaren kostaldeko herri askotako jaietako protagonista izaten da, txapelketa gastronomikoak direla eta. Herri askok aldarrikatzen dute haren jatorria, ezezaguna den arren.

## Erreferentziak

* ↑ www.canal-recetas.es: Marmitako de Lekeitio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1243795
* Multimedia: Marmitako / Q1243795
# Marmiz

Marmiz Mendata udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 88 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Marmizko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 85 | 89 | 87 | 91 | 90 | 88 | 85 | 85 | 88 |

## Ikus, gainera

* Mendata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263127
# Marmirolo

Marmirolo Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 7.645 biztanle ditu, 42,02 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Marmirolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Porto Mantovano Roverbella Valeggio sul Mincio Volta Mantovana Goito

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42351
* Multimedia: Marmirolo / Q42351
# Marmite

Marmite gerezi eta legamia estraktudun pasta igurtzigarri bat da. Zeelanda Berrian egoitza duen Sanitarium Health and Wellbeing Company konpainiak ekoizten du. Itxura itsaskor, marroi ilun kolore, usain handi eta zapore bereizgarria dituen produktua da, horregatik berarekiko iritzi kontrajarriak daude. Ingelesak lelo ospetsu honen iritziaren arabera banatzen dira: "love it or hate it" ("maita ala gorrota ezazu").
Commonwealth erakundea osatzen duten herrialdeetan aski ezaguna eta jana den produktua da, bereziki Erresuma Batua, Australia eta Zeelanda Berrian. Australia eta Zeelanda Berrian jatorrizkoa baina oraindik gozoagoa den bertsio bat ere salgai badago. Gosarietan ogi-xigorkiekin batera jan ohi da.

## Kanpo estekak

* Marmite - Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1331998
* Multimedia: Marmite / Q1331998
# Marañosako muinoak

Marañosako muinoak Madrildik 17 kilometro hego-ekialdera eta Getafetik 12 kilometro ekialdera dauden muino lekuko batzuk dira, Madrileko Erkidegoko hegoaldean. Iparraldeko magaletik, Manzanares ibaia igarotzen da eta ekialdekotik, Jarama. Muino horien iparraldeko aurpegia Getafe eta Rivas Vaciamadrid udalerrietan dago; hegoaldekoa, San Martin de la Vegan.
Muino horiek Hego-ekialdeko Erkidego Parkean daude, bere zingira eta hezeguneengatik ezaguna dena. Muinoen gehienezko garaiera 698 metroan dago eta euren oinarriak, 550 metro inguruan. Haien zati handi bat pinuz basoberrituak daude eta bertan hegazti, basurde eta ugaztun txiki barietate handia aurki daitezke.
2003ko uztailean, basootako zenbait bazter erraustu zituen sute batek. Gaur egun tokia basoberritzeko egitasmoak daude.

## Kanpo estekak

* Marañosako Muinoak Google Mapsen
* Marañosako Muinoak
* Marañosako Konplexu Kimiko Militarraren aurkako Plataforma
* Datuak: Q988865
# Marazanvose

Marazanvose, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Zelah herriaren hegoaldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6755121
* Multimedia: Marazanvose / Q6755121
# Marazoleja

Marazoleja Segoviako udalerria da, Campiña Segoviana eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 132 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1939171
* Multimedia: Marazoleja / Q1939171
# Maraã

Maraã Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. 15.520 biztanle ditu 16.830,827 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Amazonaseko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1763270
* Multimedia: Maraã / Q1763270
# Maraîchers (Parisko metroa)

Maraîchers Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 20. barrutian kokatuta dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 9. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q631846
* Multimedia: Maraîchers (Paris Metro) / Q631846
# Marazuela

Marazuela Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 57 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1919615
* Multimedia: Marazuela / Q1919615
# Maraña

Maraña Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Riañuko mendialdea eskualdean dago, itsas mailatik 1.246 m metrora, eta km²-ko azalera hartzen du.
Picos de Europako parke erregionalean kokatua, udalerri hau, Esla ibaiaren iturburuan dago. 2007ko azken erroldaren arabera, 164 biztanle ditu. 2023 urteko erroldaren arabera 120 biztanle zituen.
Maraña, Leongo mendietako toki batean dago, Mampodreren oinean, 2100 metrotik gorako hainbat tontor dituen mendigunea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141219
* Multimedia: Maraña / Q141219
# Manokotak (Alaska)

Manokotak (Alaska erdialdeko yupikeraz: Manuquutaq) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Dillingham Census Arean dago, Alaska estatuan. 488 biztanle ditu, 96,192502 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-04).

## Ikus, gainera

* Dillingham Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79959
# Manoleasa

Manoleasa Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. 2.990 biztanle ditu, 94,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Manoleasa $^{(en)}$ Bold $^{(en)}$ Flondora $^{(en)}$ Iorga $^{(en)}$ Liveni $^{(en)}$ Loturi $^{(en)}$ Manoleasa-Prut $^{(en)}$ Sadoveni $^{(en)}$ Șerpenița $^{(en)}$ Zahoreni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724921
# Manoli Arzaren aurkako erasoa

Manoli Arzaren aurkako erasoa 1984ko abenduaren 9an, Iruñean GALek burutu zuen. Tiratzailea Leoncio Castro zela identifikatu zuten.

## Gertakizunak

Manoli Arza Sueskun larri zauritu zuen Iruñean. Arza ahizpek 1971tik Labriteko aldapako etxe batean zuten Hartza jatetxea eta euskaltzaleak zirelako mehatxatuak izan ziren lehenagotik ere. Aste batzuk lehenago hildako Santi Brouarden inguruko dei bitxi bat ere jaso zuten ostean. Terrorista Leoncio Castro izan zen, gerora Arzak argazki batean identifikatuko zuen tiratzailea, Nafarroako GALen arduraduna.

## Erreferentziak

* ↑ https://guaixe.eus/altsasu/1562928495511-gure-etxean-denak-berdin-tratatzen-genituen-Hartza-Arza-ahizpak-restaurante-Hartza
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/manoli-arza-sueskun-larri-zauritu-zuen-irunean-galek

## Kanpo estekak

* Erkuden Ruiz Barroso: "Gure etxean denak berdin tratatzen genituen", Guaixe, 2019ko uzt. 12a.
* Datuak: Q128605415
# Manokwari

Manokwari Indonesiako hiria da, Mendebaldeko Papua probintziako hiriburua, Ginea Berria uhartearen mendebaldeko muturrean dagoena. 18,7 kilometro koadroko eremua du, eta 2010ean 136.000 bat biztanle zituen; Manokwari erregeordetza osoan, berriz, 187.726 lagun bizi ziren.

## Klima

Manokwarik klima ekuatoriala du (Af) Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Manokwari) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 29.9 | 29.6 | 29.6 | 30.0 | 30.1 | 29.7 | 29.4 | 29.3 | 29.8 | 30.5 | 30.5 | 30.3 | 29.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.9 | 25.9 | 25.9 | 26.1 | 26.2 | 25.9 | 25.6 | 25.4 | 25.7 | 26.2 | 26.3 | 26.2 | 25.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 21.9 | 22.2 | 22.3 | 22.3 | 22.3 | 22.1 | 21.8 | 21.6 | 21.7 | 21.9 | 22.1 | 22.1 | 22 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 264 | 247 | 296 | 304 | 210 | 198 | 160 | 167 | 140 | 122 | 141 | 266 | 2515 |
| Hezetasuna (%) | 86 | 85 | 86 | 86 | 86 | 85 | 87 | 87 | 86 | 84 | 85 | 86 | 85.8 |
| Iturria (1): Climate-Data (tenperatura eta prezipitazioa) ||||||||||||||
| Iturria (2): Weatherbase (hezetasuna) ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Indonesia: Provinces, Regencies and Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2016-9-29).
* ↑ Climate: Manokwari. Climate-Data.org (Noiz kontsultatua: 2016-09-29).
* ↑ MANOKWARI, INDONESIA. Weatherbase (Noiz kontsultatua: 2016-09-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q848672
* Multimedia: Manokwari / Q848672
# Manolete

Manuel Laureano Rodríguez Sánchez, ezizenez Manolete (Kordoba, 1917ko uztailaren 4a - Linares, 1947ko abuztuaren 29a) 1940ko hamarkadako espainiar zezenketaririk garrantzitsuenetakoa izan zen.

## Bizitza

1939an irten zuen aurrenekoz zezen plazara, Sevillako Maestranzara, hain zuzen. Gazte gaztetatik zezen giroan bizi izan zen, eta estilo berri bat ireki zuen zezen munduan. Islero izeneko zezenak harrapatu eta hil zuen Linareseko zezen plazan, ezpata sartzeko unean adarka egin baitzion. Gertakari horren ondorioz, espainiar gerraondoko mito bilakatu zen.

## Iruditegia

* Manoleteren monumentua Kordoban.
* Manoleteren monumentua Kordoban.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo loturak

* Manoleteren biografia (Gaztelaniaz)
* Manoleteren heriotzaren kronika (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q363911
* Multimedia: Manolete / Q363911
# Manolete (filma)

Manolete 2008ko Menno Meyjes herbeheretar zinema zuzendariaren biopica da, izen bereko toreatzailearen bizitzan oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filmak Manolete toreatzailearen bizitza eta bere bizitzako maitasuna- Antoñita "Lupe" Sino- izan zenarekiko harreman sentimentala kontatzen ditu. Sinoren joera politikoak eskandalu bihurtu zuen haien afera 1940ko hamarkadaren hasieran, batez ere PCEko kide batekin ezkondu zela jakin ondoren. Filma Manoleteren azken egunarekin hasten da, Linaresen.

## Aktoreak

* Adrien Brody: Manolete
* Penélope Cruz: Lupe Sino
* Nacho Aldeguer: Luis Miguel Dominguín
* Pedro Casablanc: General
* Juan Echanove: Pepe Camará
* Josep Linuesa: Enrique de Ahumada
* Santiago Segura: Guillermo

## Erreferentziak

* ↑ Blood, bulls and boycott: Manolete strikes again The Independent
* ↑ (Ingelesez) Fleming, Mike. (2011-3-14). «Adrien Brody-Penelope Cruz Pic 'A Matador's Mistress' Bypasses Theatrical For VOD Release By Gravitas Ventures» Deadline Hollywood.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2418958
# Maratoi erdi

Maratoi erdia atletismoan 21,097 kilometro inguruko luzera duen lasterketa da, hots, maratoi baten luzeraren erdia duen proba bat.
Euskal Herrian, mota honetako proba ospetsuena Behobia-Donostia lasterketa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215677
* Multimedia: Half marathons / Q215677
# Maratá

Maratá Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 2.470 biztanle ditu 82,165 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750080
* Multimedia: Maratá / Q1750080
# Marau

Marau Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 45.126 biztanle ditu 649,3 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784401
* Multimedia: Marau / Q1784401