OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Errusia-Frantzia harremanak

Frantziaren eta Errusiaren arteko harremanak oso gutxitan izan dira adiskidetsuak historian zehar.
XVIII. mendean, Errusiak intelektual frantsesak inportatu zituen, eta gehienak negatiboak ziren ezezaguna zitzaien lurraldeari buruz. Napoleonen garaian (1800-1815), bi nazioek Erdialdeko eta Ekialdeko Europa menderatu nahi zuten. Napoleonek Errusiaren inbasio masiboa jaurti zuen 1812an, baina oso gaizki atera zitzaion eta, bere porrotaren ostean, Errusiak Ekialdeko Europaren gaineko kontrola eskuratu zuen. Errusiak ere Otomandar Inperioa menderatu nahi zuen, baina Frantziak eta Britainia Handiak borroka egin eta Krimeako Gerra irabazi zuten (1854 – 1856) hori saihesteko. 1890eko hamarkadan, Frantzia diplomatikoki bakartuta zegoen, eta aliantza bat egin zuen Errusiarekin eta Britainia Handiarekin. Aliantza horren ondorioz, Alemaniaren aurkako gerrara joan zen 1914-1918an, Lehen Mundu Gerran. 1917an, Errusiak iraultza bat jasan zuen, boltxebikek kontrola hartu zuten, eta Brest-Litovsk-eko Ituna sinatu zuen Potentzia Zentralekin 1918an. 1930eko hamarkadan, Frantziak ezin izan zuen aliantza bat eratu nazien Alemania berpiztu baten aurka. Sobietar Batasuna eta Estatu Batuak izan ziren gainerako superpotentziak 1945etik aurrera, baina Gerra Hotz luze bati aurre egin zioten, 1947-1989 bitartean. Frantziak NATOk hedapen komunistaren aurkako aliantzan lagundu zien Estatu Batuei. 1989az geroztik, harremanak egokiak izan dira, baina ez epelak, gatazka-arazo handirik gabeak.
Pew Global Attitudes Project 2017 inkestaren arabera, frantsesen %36k Errusiaren aldeko ikuspegia dute, %62k iritzi txarra adierazten duten bitartean. Errusiako Iritzi Publikoaren Ikerketa Zentroak 2018an argitaratutako iritzi-inkesta baten arabera, errusiarren %81ek Frantziaren aldeko iritzia dute, %19k iritzi negatiboa.

## Erreferentziak

* ↑ Publics Worldwide Unfavorable Toward Putin, Russia. Pew Research Center November 30, 2017.
* ↑ RUSSIA AND FRANCE: THE PRESENT AND THE FUTURE. Russian Public Opinion Research Center May 28, 2018.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83176
* Multimedia: Relations of France and Russia / Q83176
# Errusia-Txetxenia gatazka

Errusia-Txetxenia gatazka (errusieraz: Чеченский конфликт, translit.: Chechenskiy konflikt; txetxeneraz: Нохчийн-Оьрсийн дов) mende luzeetako gatazka etniko eta politiko bat da, askotan armatua, errusiar, sobietar eta errusiar inperialen gobernuen eta hainbat indar txetxenen artean. Gatazkaren azken fasea Sobietar Batasuna 1991n desegin ondoren hasi eta mugimendu separatista eta txetxenen zapalkuntzarekin amaitu zen. Liskar formalak 1785ean hasi baziren ere, gatazkaren elementuak askoz ere garai urrunagokoak dira.
Errusiar Inperioak, hasiera batean, interes gutxi izan zuen Iparraldeko Kaukason: Errusiarentzat Georgia bere aliatu eta, Persiar eta Otomandar Inperioak bere etsaiekin, komunikazio bide bezala baino ez zen. Hala ere, eskualdean errusiar jarduerek eragindako tentsio gero eta handiagoek, 1785ean errusiar presentziaren aurkako txetxen altxamendu bat eragin zuten, ondoren, liskar gehiago eta 1817an Kaukasiako Gerraren eztanda. Errusiak 1862an bakarrik izan zuen arrakasta txetxen matxinoen errepresioan.
Errusiako Gerra Zibilaren garaian, txetxenak eta Kaukasoko beste herri batzuk independentzian bizi izan ziren urte batzuetan, 1921ean sobietartuak izan aurretik. Bigarren Mundu Gerran, txetxenek alemaniarren inbasioa sobietar erregimenaren aurka berriro matxinatzeko aukera gisa ikusi zuten. Horri erantzunez, sobietarrek erdialdeko Asiara deportatu zituzten, eta 1957ra arte bertan egon behar izan zuten.
Txetxenen eta Errusiako Federazioaren gobernuaren arteko gatazkarik berriena 1990eko hamarkadan piztu zen. Sobietar Batasunaren desintegrazioaren ondoren, separatista txetxenek independentzia aldarrikatu zuten 1991n. 1994. urtearen amaieran, Lehen Txetxeniako Gerra piztu zen, eta bi urteko borrokaren ondoren, errusiar indarrak eskualdetik erretiratu ziren. 1999an, borrokak berriz hasi ziren, eta hurrengo urtean, Errusiak Txetxeniaren gaineko kontrola ezarri zuenean, amaitu ziren.
Gaur egun txetxen independentisten helburua Kaukasoko Emirerria izeneko nazio bat sortzea da, bere hiriburua Grozni delarik. Estatu islamiko baten erregimena izango litzateke eta xaria nagusituko litzateke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Chechnya – Narrative. University of Southern California.
* ↑ (Ingelesez) Chronology for Chechens in Russia. University of Maryland.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14947002
# Errusia-Ukraina harremanak

Errusiaren eta Ukrainaren arteko harremanak Errusiako Federazioak eta Ukrainak dituzten aldebiko harremanak dira. Gaur egun, bi herrialdeek Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerran parte hartzen dute. Gerra hori 2014. urtean hasi zen, Errusiak Krimeako Errepublika anexionatu ostean.
Sobietar Batasuna 1991n desegin ondoren, ondorengo estatuen arteko aldebiko harremanek lotura, tentsio eta etsaitasun absolutuko aldiak jasan dituzte. 1990eko hamarkadaren hasieran, Ukrainaren politika bere subiranotasuna eta independentzia bermatzeko asmoek menderatzen zuten, eta, ondoren, EBrekin, Errusiarekin eta beste erakunde politiko ahaltsu batzuekin lankidetza orekatzen zuen kanpo-politika zegoen.
Bi herrialdeen arteko harremanak zailak izan dira 2014ko Ukrainako iraultzaz geroztik. Iraultza hark garaitu egin zituen Ukrainako lehendakari hautatu Viktor Janukovitx eta haren aldekoek, uko egin baitzion Europako Batasunarekin elkartze politiko eta libreko hitzarmen bat sinatzeari, Ukrainako Parlamentuan gehiengoaren babesa zuen eskaria. Iraultza osteko Ukrainako Gobernuak EBn eta NATOn etorkizuna izateko konpromisoa hartu nahi zuen, bere interes ekonomiko eta segurtasunekoak Errusia, EB eta NATOko kideekin orekatzeko joko diplomatiko delikatua jokatzen jarraitu ordez. 2004an, Txekiar Errepublika, Estonia, Letonia, Lituania, Polonia eta Eslovakia EBra atxiki ziren, eta, ondoren, Bulgaria eta Errumania 2007an. Errusiako Gobernua beldur zen Ukraina EBri eta NATOri atxikitzeak herrialde aliatuen mendebaldeko horma bat osatuko zuela, Errusiak Itsaso Beltzera sartzea murriztuz. Hego Korea eta Japonia Estatu Batuekin aliatu zirenez, Errusiako gobernuak kezkatzen zuen Errusia etsai izan zitezkeen potentziek harrapatuko zutela. 2014ko Ukrainako iraultzaren ondoren, Errusiak milizia separatistak babestu zituen Donetskeko Herri Errepublikan eta Luhanskeko Herri Errepublikan, Ukrainako garrantzi ekonomikoko Donbass eskualdean, Errusiarekin ekialdeko mugan. Eskualde horrek gehiengo etniko errusiarra du. 2020. urtearen hasieran, Donbasseko gerran 13.000 pertsona baino gehiago hil ziren jada, eta mendebaldeko zenbait zehapen ezarri zizkion Errusiari. 2021ean, Ukrainako mugan metatze militar errusiarrak areagotu egin ditu bi herrialdeen arteko tentsioak, eta alde biko harremanak gogortu ditu, Ameriketako Estatu Batuekin batera, eta mezu irmo bat bidali du: inbasioak ondorio larriak izango lituzke Errusiako ekonomian. Gertaera horiek 2022aren hasieran jarraitu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Shyrokykh, Karina. (June 2018). «The Evolution of the Foreign Policy of Ukraine: External Actors and Domestic Factors» Stockholm University.
* ↑ Ukraine sticks to positions on Russia but leaves room for "compromises", Reuters (12 February 2020)
* ↑ «Russia is stoking tension with Ukraine and the EU» The Economist 14 November 2021.
* ↑ Crowley, Michael. (10 December 2021). «Biden Delivers a Warning to Putin Over Ukraine» The New York Times.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2090117
* Multimedia: Relations of Russia and Ukraine / Q2090117
# Francisco Linares Alcántara

Francisco de Paula Linares Alcántara (1825eko apirilaren 13a - 1878ko azaroaren 30a) Venezuelako presidentea (1877-1878) eta Venezuelako Alderdi Liberalaren kidea izan zen.

## Bizitza pertsonala

Francisco Linares Alcántara Belén Esteves Yánes-ekin ezkondu zen, 1877-1878 tartean Venezuelako Lehen Dama gisa zerbitzatu zuena.
* Belén Esteves Yánes
* Belén Esteves Yánez de Linares Alcantara (emaztea)

## Galeria

* Linares Alcántara 1877ko karikatura batean

## Kanpoko loturak

* (Gaztelaniaz) Biografia ofiziala
* (Gaztelaniaz) Francisco Linares Alcántara - "Presidentes Constitucionales de Venezuela"
* Datuak: Q2497665
* Multimedia: Francisco Linares Alcántara / Q2497665
# Francisco Longa

Francisco Tomas Antxia, Francisco Longa izenaz ezaguna, (Mallabia, 1783ko apirilaren 10a – Valentzia, 1831) militar bizkaitarra izan zen.

## Biografia

Mallabiako Longa jauregian jaioa, gaztetik Argantzunen bizi zen, non errementari bilakatu zen. Iberiar Penintsulako Gerraren hasieran gerrilla-partida bat osatu zuen. Gero armada erregularrera pasa zen, Gasteiz eta San Martzialgo guduetan parte hartuz. 1825ean teniente-jeneral izatera ailegatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* Datuak: Q3755388
* Multimedia: Francisco de Longa y Anchía / Q3755388
# Francisco León (udalerria)

Francisco León Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 7.000 biztanle zituen 211,76 km²ko azaleran. Herriburua [[Rivera el Viejo Carmen (Francisco León)|Rivera el Viejo Carmen]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1759430
* Multimedia: Francisco León Municipality / Q1759430
# Francisco León de la Barra

Francisco León de la Barra y Quijano (Querétaro, 1863ko ekainaren 16a - Miarritze, Lapurdi, 1939ko irailaren 23a ) politikari, abokatu eta diplomatiko mexikarra izan zen. Mexikoko presidentea izan zen bitarteko izaeraz, Porfirio Díazek kargua utzi ondoren. Bere gobernuak Porfiriatoaren amaiera markatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q365409
* Multimedia: Francisco León de la Barra / Q365409
# Francisco Luzón

Francisco Luzón López (El Cañavate, 1948ko urtarrilaren 1a - Madril, 2021eko otsailaren 17a) bizkaitar bankaria izan zen. Bost urte zituela, familia Gurutzetara joan zen eta bertan hazi zen. Bilboko Unibertsitatean ikasi eta Banco de Vizcayan, Banco Bilbao Vizcayan, Argentarian eta Banco Santanderren lan egin zuen. 2016an alboko esklerosi amiotrofikoa zuela adierazi eta horren kontra borrokatzeko fundazio bat ezarri zuen.
* Datuak: Q27649909
* Multimedia: Francisco Luzón López / Q27649909
# Francisco López Hernández

Francisco López Hernández (Madril, 1932ko apirilaren 28a - 2017ko urtarrilaren 8a) eskultore eta unibertsitateko irakasle espainiarra izan zen. Errealismoko joerakoa, Euskal Herriko hiriburuetan bere eskultura batzuk ikus daitezkeen.

## Biografia

Urregin ezagunen familiako kidea aitarengandik jaso zituen eskulturaren gaineko lehenengo irakaspenak. Madrilgo Arte eta Lanbideen Eskola ezagutu ondoren San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian ikasi zuen. 1956an Hezkuntza Ministerioaren beka bati esker Erromara joan zen. Ondoren, Parisera eta Greziara joango zen. Lehen erakusketa Espainiako eskola errealistaren beste eskultoreekin batera 1955an ireki zuen, Antonio López García, Julio López Hernández, bere anaia, eta Lucio Muñoz. 1960ean Isabel Quintanilla artistarekin ezkondu zen. 1960tik 1964ra bikotea Errorama joan zen bizitzera.

## Obra

Bere lanak museo askotan ikus daitezkeː Madrilgo Sofia Erregina Museoan, Londreseko British Museumen, Juan March Fundazioan, Municheko Pinakoteka Berrian... Leku publikoetan ere Lópezen eskultura asko ikus daitezkeː

### Euskal Herrian

* Blas de Oterori eskainitako eskultura, Bilbon, 2005.
* Josemaria Escrivá de Balaguerri eskainitako eskultura, Iruñean, 2001.
* Karlos III.a Espainiakoari eskainitako eskultura, Iruñean, 2004.
* Jose Antonio Agirreri eskainitako eskultura, Bilbon, 2004.
* Zubimusuko parkearen iturria, Donostian.

### Katalunian

* Ofelia itota, Villa Ceciliako lorategia, Bartzelona, (1964).
* Lluís Companysi eskainitako monumentua, Bartzelonan, (1998).

### Espainian

* Madrilgo erliebea, Rafael Moneorekin batera, Madrilgo Complutense Unibertsitatean, (1965).
* Enrique Tierno Galváni eskainitako monumentua, Madrilgo Planetarioan (1988).

## Erreferentziak

* ↑ http://cultura.elpais.com/cultura/2017/01/09/actualidad/1483978531_603995.html
* ↑ http://w10.bcn.es/APPS/gmocataleg_monum/AutorAc.do?idioma=CA&GXHC_gx_session_id_=L8Hd9cDwxche4AI1eTvnseZ&codiAutor=298

## Bibliografia

* José MARÍN-MEDINA, Diccionario de pintores y escultores españoles del siglo XX. Editorial Forum Artis. Madril, 1994.

## Kanpo loturak

(Ingelesez)ːWILLIAM DYCKESː "The New Spanish Realists".
* Datuak: Q3913010
* Multimedia: Francisco López Hernández / Q3913010
# Francisco Larrañaga

Francisco Larrañaga Albizu, Txikito Iraetakoa goitizenaz ezagunagoa (Zestoa, Gipuzkoa, 1913ko irailaren 14a - Zarautz, 1979ko azaroaren 19a) esku huskako pilotaria izan zen. Zestoako Iraeta auzoan jaio zen, hortik zetorkion goitizena. Esku huskako pilotaritzat nabarmendu zen, 1930 eta 1940ko hamarkadetan. Buruz Buruko Txapelketa Nagusiaren eta Binakako Txapelketa Nagusiaren lehen finalak jokatu zituen.

## Kirol ibilbidea

1931n egin zuen debuta. Pilotan egin zituen urterik hoberenak, Espainiako Gerra Zibileko eta gerra ondorengo lehen urteak izan ziren, 1937 eta 1942 bitartean.
1940an jokatu zen lehenengo Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusi ofizialean parte hartu zuen, eta ordu arte txapeldun ofiziosoa zen Atano III.aren aurka finala jokatzeko sailkatu zen. 1940ko abuztuak 11n, Donostiako Groseko pilotalekuan, Atano III.a handiak 22-8 emaitzarekin garaitu zuen Txikito Iraetakoa.
Hurrengo urtean, Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia jokatu zen lehenengoz, eta Txikito finalera iritsi zen, bikotetzat Miguel Gallastegi eibartar atzelaria zuela. Txapelketa ligaxka eran jokatu zen, eta Txikito Iraetakoak eta Miguel Gallastegik galdu egin zuten Onaindiaren eta Urtzelairen aurka.
1942an, berriz parte hartu zuen Esku Huskako Buruz Buruko Txapelketan, eta Gallastegik kanporatu zuen. Bitxia bada ere, bere txapel bakarra 1945ean lortu zuen, Esku Huskako Binakako Txapelketako finalean Onaindia ordezkatuta; Onaindia, ordu arte txapelketa osoa jokatu ondoren, lesionatu egin baitzen. Txikito Iraetakoak eta Lazkanok osatutako bikoteak Atano IV.a eta Atano VII.a anaiek osatutakoa garaitu zuen finalean, 22-21.
Zestoako Iraeta auzoko pilotalekuak, gaur egun, Txikito Iraetakoa pilotalekua du izena.

## Erreferentziak

* ↑ Ligaxka eran jokatu zen.
* ↑ Txikito Iraetakoak ordezkatu zuen Onaindia finalean, Onaindiak txapelketako gainerako partidak jokatu eta gero.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3751678
# Euzko Mendigoxale Batza

Euzko Mendigoxale Batza edo Euzkadi Mendigoxale Batza (EMB) erakunde abertzale bat izan zen. Erakunde hau bere hastapenetan Euzko Gaztedi erakundearen barnean egon zen.

## Historia

Arrate, 1921eko apirilaren 3a. Abertzale eta mendizale mordoa (Bizkaiko 18 talde, Gipuzkoako 10 eta Arabako bat), Kalamuan tontorra egin ondoren, Arraten bildu zen eta, hantxe sortu zen ofizialki Euzko Mendigoixale Batza.
Indar handia hartu zuen berehala EMBk. Lurralde guztietako datu zehatzik ezean, badakigu sortu eta 10 urtera, Bizkaiko Mendigoixale Batzak Betsaiden batzarra egin zuenean, 40 azpitaldek eta 1.000 bazkide baino gehiagok osatzen zutela elkartearen Bizkaiko saila. Hurrengo urtean mendigoixaleek sustatutako Jagi-Jagi aldizkaria sortu zen eta astero 20.000 aleko tirada banatzera iritsi ziren. Urte berean, 1932an egin zen lehen Aberri Eguna Bilbon, eta han EMBko 5.000 kide inguruk desfilatu zuten, uniforme eta guzti.
EMB sortu eta hiru urtera, 1924ko maiatzean sortu zen Euskal Mendizale Federazioa Elgetan. Baina EMB lehenago sortu izanak ez du esan nahi euskal mendizaletasuna mendigoixaleekin batera jaio zenik, haiek izan zirenik aitzindariak. 1877koak dira euskal mendizale talde antolatu bati buruzko lehen kronikak; Ganekogortoak esan zioten talde bizkaitar hari. Eta federazioa sortu zenean, aurrez antolatuta zeuden Arabako 3 talde, Nafarroako 5, Gipuzkoako 30 eta Bizkaiko 36 bildu ziren.
Abertzale mendizaleak ere ez ziren EMB jaiotzean bat-batean sortu; 1908an badugu dagoeneko EAJk antolatutako mendizale talde batzuen berri, auzoz auzo eta baserriz baserri Sabino Aranaren doktrina zabaltzen ibiltzen zirenak.
Beraz, mendizaletasun politikoa eta kirol mendizaletasuna bateratsu ari ziren antolatzen, paraleloan, baina ez nahastuta. EMBko kideak ez ziren, teknikoki, “mendigiozaleak”, ez zituzten goi mendiak jomuga eta haien jarduna metro batzuk beherago egin ohi zuten, txangoetan ideia nazionalistak zabalduz, eskuorriak eta aldizkariak banatuz, mitinak antolatuz… Gorabehera politikoek ere eragiten zieten: EAJren barne eszisioek mendigoixaleen artean ere zatiketak ekarri zituen eta gerrak jipoi handia eman zion elkarteari, sortutakoa itzaltzeraino.
Sabino Aranaren biografo Ceferino Jemein Keperin-ek (1887-1965) Sabino bera eta haren anaia Luis jo zituen lehenengo “mendigoixaletzat”, Sabino 1903an hil arren. Eta EMBko kideak bi hitzetan definitu zituen: abertzaletasunagatiko mendizaleak. Mendia ez zelako helburua, tresna politikoa baizik.

## Erreferentziak

* ↑ Larrinaga, Zihara Jainaga. «Mendizale baino gehiago, abertzale» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-03-25).
* 1 2 3 4 5 6 Nagore Irazustabarrena, «Mendigoixaleak: abertzale eta mendizale», Argia, 2021-04-25, CC-BY-SA lizentzia

## Ikus, gainera

* Jagi-Jagi (1932)
* Mendigoixaliarena
* Mendirik mendi
* Aberri Emakume Batza
* Aberri Gastetxu Batza
* Abertzale Ikasle Batza
* Patria Libre - Aberri Azkatuba aldizkaria

## Kanpo estekak

* Euzko Mendigoxale Batza. Auñamendi entziklopedia (Gaztelaniaz)
* Zubimendi, Mikel. Mendian gora aberria askatzeko irrintzia dabil. Naiz
* Datuak: Q12257685
# Euzko ikasle Batza

Euzko Ikasle Batza 1932an jeltzaleen ekimenez sortutako euskal Ikasleen federazioa izan zen. Garai hartan ez zegoen euskarazko unibertsitaterik eta erdaraz ere oso aukera gutxi zegoen Euskal Herrian unibertsitate mailako ikasketak egiteko. Gehienek Bartzelona, Madril, Valladolid, Salamanca, Zaragoza, Bordele edo Parisera joan behar izaten zuten.
1932an, Gipuzkoa, Bartzelona, Bizkaia, Madril, Valladolid eta Zaragozako ikasle-elkarteen ordezkariek osatu zuten Euzko ikasle Batzaren zuzendaritza. Urte bereko abuztuaren 7an Euskal Ikasleen I. Biltzarra antolatu zuen, Bergaran. Ikasle asko joan ziren, banderaz eta zintzilikarioz apainduta azaldu zen Bergara. Goizean meza eta euskal dantzan izan ziren. Bazkarian atxikimendu ugari irakurri ziren eta Bergarako Udalaren izenean Telesforo Monzonek ongi etorria eman zien bertaratutakoei, euskaraz.
Arratsaldeko lauretan hasi zen batzarra, ikasle nafarren ordezkari Arrilla jaunak Euskal Unibertsitateaz hitz egin zuen. Gero Lojendio, A. Apraizek eta B. Etxegaraik hitz egin zuten Eusko Ikaskuntzako ordezkari gisa. José Antonio Agirre diputatuak itxi zuen hitzaldi sorta.
Era berean, Zuzendaritza Batzordea izendatu zuten: Lehendakaria, Ignacio Lojendio (Gipuzkoa); lehendakariordea, Bruno Mendiguren (Belgika); diruzaina, Julio Jauregi (Bizkaia); idazkariordea, José María Zuaznabar (Valladolid); idazkaria, Benito Areso (Valladolid); idazkariordea, Nafarroako Ikasleen Elkarteko lehendakaria; liburuzaina, Gregorio Urkaregi (Zaragoza); eta batzordekideak, Faustino Hernández de Urkia, Juan Aldazábal (Bartzelona), Arabako Batasuneko lehendakaria eta Bizkai, Madril, Valladolid, Araba, Liejako Elkarteen idazkariak. Kongresua amaitzeko, Oñatira bisita egin eta alkateak agurtu zituen.
Euzko ikasle Batzaren III. Batzarra 1934an egin zuten, Gasteizen, eta IV. Batzarra Bermeon (Bizkaia)

## Erreferentziak

* 1 2 3 Bernardo, Estornés Lasa, Bernardo; Anaut, Bernardo. «EUZKO IKASLE BATZA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) Mujika, Jon. (2021-03-14). «Sabin Etxea , el futuro sobre la huella del pasado» Deia (Noiz kontsultatua: 2023-10-08).
* ↑ «EUZKO IKASLE BATZA - Argazkiak - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-08).

## Ikus, gainera

* Emakume Abertzale Batza
* Euzko Mendigoxale Batza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122965904
# Eußerthal

Eußerthal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Südliche Weinstraße (barrutia)|Südliche Weinstraße]] barrutian. 2014an 907 biztanle zituen 12,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567625
* Multimedia: Eußerthal / Q567625
# Euzko Irakastola Nagusia

Euzko Irakastola Nagusia Euskal Herriko lehenengo unibertsitate publikoa izan zen, 1936 urtean garaiko Eusko Jaurlaritzaren eskutik sortua. Lehenengo ikasturtea 1936ko abenduaren 1ean abiatu zen, Basurtuko Ospitalean egoitza zuen Osakintza Ikastola edo Medikuntza Fakultatean eginiko irekiera ekitaldi batez. Urtebete baino lehenago, ordea, 1937ko uztailean hain zuzen, unibertsitateak ateak itxi behar izan zituen Espainiako Gerra Zibila zela eta.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) La UPV/EHU conmemora el 75 aniversario de la primera universidad pública vasca, www.ehu.es.
* Datuak: Q12257686
# Euzko Nekazari Bazkuna-Euzko Nekazari Alkartasuna

Euzko Nekazari Bazkuna-Euzko Nekazari Alkartasuna 1934 urtean sortutako baserritarren elkarte sindikalak izan ziren, ELA sindikatuaren baitan. Euzko Nekazari Bazkuna elkartearen jarduera-eremua Gipuzkoa zen bitartean, Euzko Nekazari Alkartasuna Bizkaian aritzen zen, bereziki ekialdeko eskualdeetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11921335
* Multimedia: Euzko Nekazarien Bazkuna / Q11921335
# Eußenheim

Eußenheim Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Main-Spessart (barrutia)|Main-Spessart]] barrutian. 2014an 3.189 biztanle zituen 56,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503920
* Multimedia: Eußenheim / Q503920
# Euzko Jokoileak

Euzko Jokoileak edo Naipe Vasco Euzkadi 1933 Isaak Díez Ibáñezek 1933an sortutako karta-sorta bat da, euskal abertzaletasunaren elementuak dituena. Espainiako Gerra Zibilean gehienak desagertu baziren ere, esku pribatuetan batzuk geratu ziren, eta gaur egun Arabako Fournier Karta Museoan ikusgai dago.

## Gaiak

Karta-sortaren bi eredu ezberdin daude, biak 1933an sinatuak, alde grafikoarekin. Oro har, eusko abertzaletasunarekin lotutako iruditegia duen karta-jokoa da. Dekorazio elementuen artean daude ikurriña, mahatsondoa, lauburua (nahiz eta esbastika gisa estilizatuta egon) edo haritz hostoak. Txota guztiak mazolariak dira, Hego Euskal Herriko lau diputazioetakoak. Karta sortaren kutxan, zein karta guztiek atzeko aldean, Sabin Aranaren Itxarkundia olerkiaren zati bi daude:
| « | Askatasun-eguzkia basotik urten da,. aupa, euzkeldun gustiak: Gora, gora antzineko lagiak! | » |
Urreak armarriekin osatuta daude, bai Zazpiak bat armarria, zein herrialde bakoitzeko armarria. Zazpiko urreak ere sei armarriak eta zazpiak bat armarria erakusten du. Kopek estilizatutako lauburu bat dute gainean. Ezpaten gaia Karlistaldiak dira, bateko ezpatan 1839ko Foruak Berresteko Legearen aipamena dago, ezpata batek zatitua, eta biko ezpatan Bergarako besarkadaren erreferentzia. Zaldiko ezpatan Tomas Zumalakarregi dago. Errege ezpatan Joan Batista Elizanbururen Nere etchea olerkiko argia asten denean zatia dago.
Egurrak Malatu zuhaitzari eskainiak daude. Bateko egurran zuhaitza agertzen da, eta Arrigorriaga testua, Padurako guduaren erreferentzia dena. Zaldiko egurra zamalzain baten irudiarekin agertzen da, eta errege egurra Basajaun da.
Hain bat karta marrazkilariak berak sinatzen ditu, Isaak izenarekin.

## Kartak
### Urreak

* Bateko urrea. Zazpiak bat armarria. Ikur txikian, Gipuzkoako armarria.

### Egurrak
## Erreferentziak

* 1 2 «Euzko Jokoileak. Euzkadi» Museotik 2024-05-30 (Noiz kontsultatua: 2024-06-04).
* ↑ «'Naipe Vasco Euzkadi 1933'» Museotik 2024-01-01 (Noiz kontsultatua: 2024-06-04).
* ↑ «BERTSO / OLERKIen orrialdea» urkiza.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126362180
* Multimedia: Euzko Jokoileak / Q126362180