# Skye

Skye Uhartea (ingelesez: Isle of Skye, Eskoziako gaeleraz: An t-Eilean Sgitheanach, Eilean a' Cheò) Barruko Hebridak izeneko uhartediko irla nagusia eta Eskoziako bigarren handiena da, Lewis eta Harris ondoren. Lur lehorretik bertaratzeko sarbide nagusia Kyle of Lochalsh udalerriko Skye Bridge zubia da. Administratiboki Highland eskualdeari dagokio. 1.666 km$^2$-ko azalera du eta 2001ean 9.232 biztanle zituen. Halaber, Eskoziako beste uharte batzuk ez bezala, 1991n populazioa handitu zen.

## Etimologia

II. mendeko Klaudio Ptolomeoren mapan Scitis izena eman zitzaion: badirudi zeltiarren skitis hitzetik etor litekeela, "hegoduna", dituen penintsula ugariek ematen dioten itxurarengatik. Ondoren bertaratu ziren norvegiar eta ingelesek izena itxuraldatu eta Skye bihurtu zen. Norvegiarren sagatan Skíð izena du, baina baita Skuy (Behelainoaren uhartea) edo Skýey (Lainoaren uhartea) ere

## Geografia

Portree/Port Rìgh herririk handiena da (2.491 biztanle 2001ean). Beste udalerri garrantzitsu bat Broadford da. Uharteko ekialdean Cuillin mendikatea dago, mendizale eta eskalatzaile askoren helmuga: gailurra Sgùrr Alasdair da. Mendebaldean An Stòrr muino ikusgarria dago.
Skye Bridge zubiak Kyle of Lochalsh herriarekin lotzen du eta beraz Britainia Handiarekin.

## Klima

Datu klimatikoak (Duntulm, Skye) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.5 | 6.6 | 8.1 | 9.6 | 12.4 | 14.3 | 15.4 | 15.7 | 14.2 | 11.5 | 9.1 | 7.6 | 10.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 2.4 | 2.2 | 3.3 | 4.3 | 6.5 | 8.7 | 10.4 | 10.7 | 9.4 | 7.2 | 5.1 | 3.6 | 6.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 148 | 100 | 82 | 86 | 73 | 85 | 97 | 112 | 128 | 152 | 143 | 142 | 1350 |
| Iturria: Cooper (1983) ||||||||||||||

## Historia
### Historiaurrea

K.a. 7.000 inguruan Mesolito garaiko ehiztari-biltzaileen aztarnak aurkitu dira Staffin barrutian: Eskoziako aurkikuntza arkeologiko zaharrenetakoa da. Cuillin mendien hegoaldean Neolito garaiko aztarna ugari daude, bai eta Burdin Aroko (k.a. II edo III mendea) gotorleku batzuen hondarrak ere, aipagarriena Dun Ringill.

### Historia goiztiarra

Iparraldean piktoak bizi zirela uste den arren, oraindik ez da baieztatu. Hegoaldea Dál Riata erresumaren barnean zegoen.
VII. eta VIII. mendeen artean bertako dinastien arteko borrokak izan ziren, harik eta IX mendean norvegiarrak iritsi ziren arte. Uhartea beraien esku egon zen Pertheko Itunean Alexander III.a Eskoziakoaren esku geratu zen arte.

### Leinuen garaia

Norvegiarren agintaldia amaitutakoan, MacLeod leinua nagusitu zen. Uharteetako Erresuma desegin zenean, beste leinu batzuek indarra hartu zuten, MacDonal, MacNeacail eta MacInnes besteak beste, eta MacLeoden nagusitasunaren aurka borrokatu ziren.
1745ean, jakobiten matxinadaren porrotaren ondoren, Flora MacDonaldek Charles Edward Stuart erreskatatu zuen hanovertarren eskuetatik eta oso ezagun bihurtu zen highlandtarren artean. Ondoren, Highland Clearances (Lur Garaietako garbiketa) kanpainak kalte izugarria egin zion Hebridetan sortzen ari zen industrializazioari. Orduan hustu ziren herriek hondarretan diraute oraindik. XX. mendean ere biztanleria jaitsiz joan zen: 1891eko 16.000 biztanletik 1971ko 7.500era pasa zen. ordutik aurrera ordea biztanleriak gora egin du, poliki bada ere, eta 2011ko erroldak 10.008 biztanleko datua eman zuen.

## Hizkuntzak

Hizkuntzei dagokienez, gaeliko eskoziarraz mintzatzen da biztanleen % 30-40 ingurua batez beste. Kilmuir herrian hiztunen erdiak gaelikodunak dira.

## Ondasun nabarmenak

* Portree.
* Broadfordeko badia.
* Dunvegan gaztelua.
* Armadaleko gaztelua.
* Skye Bridge.
* Neist lurmuturra.
* The Storr muinoa.
* Cuillin mendiak.
* Dun Ringill.

## Ikus, gainera

* Barruko Hebridak

## Erreferentziak

* ↑ Cooper (1983) pp. 33–35. Averages for rainfall are for 1916–50, temperature 1931–60.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Skye uharteko webgune ofiziala
* (Ingelesez) "Skye Music Festival" jaialdiaren webgunea
* (Ingelesez) Skyeren argazkiak
* Datuak: Q107393
* Multimedia: Isle of Skye / Q107393