OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaakkurisaari uhartea

Kaakuurisaari uhartea Enijärvi aintziran dagoen uharte bat da, Kemijärvi udalerrian.

## Ikus, gainera

* Enijärvi aintzira
* Kemijärvi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261179
# Kaaks

Kaaks Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 430 biztanle zituen 8,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556380
* Multimedia: Kaaks / Q556380
# Kaamelott

Kaamelott Alexandre Astierrek sortutako frantziar fantasiazko telesaila da. 2005 eta 2010 artean eman zuten M6 katean.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Arturo erregea eta bere Mahai Biribileko zaldunak ez dira kondairak dioen heroiak, baizik eta komiko eta neurrigabeak.

## Pertsonai nagusiak

| Pertsonaia | Aktore | Atalak |
| Arthur Pendragon | Alexandre Astier | 437 |
| Léodagan | Lionnel Astier | 225 |
| Perceval | Franck Pitiot | 192 |
| Karadoc | Jean-Christophe Hembert | 169 |
| Guenièvre | Anne Girouard | 153 |
| Lancelot | Thomas Cousseau | 153 |
| Bohort | Nicolas Gabion | 136 |
| Séli | Joëlle Sevilla | 95 |
| Merlin | Jacques Chambon | 68 |
| La Dame du Lac | Audrey Fleurot | 30 |
| Père Blaise | Jean-Robert Lombard | 102 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q599996
* Multimedia: Kaamelott / Q599996
# Kaanapali (Hawaii)

Kaanapali Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Maui konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. 1.161 biztanle ditu, 16,277084 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Maui konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2849484
* Multimedia: Kaanapali, Hawaii / Q2849484
# Kaamanen

Kaamanen (iparraldeko sameiraz: Gámas), Finlandiako Lappi lurraldean dagoen Inari udalerriko herrixka bat da. 200 bat biztanle inguru dauzka herrixkak, zeinak elur-orein abeltzaintzatik bizi diren gehienbat. Zingira asko daude herrixka inguruan eta hegazti-zale ugari hurbildu ohi da bertara hauek behatzera.
Finlandia osoko altze-kopuru handiena aurki daiteke bertan, eta hauek, lege bereziekin babestuak daude herrialde osoko eremu babestuenean.

## Ikus, gainera

* Inari

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3750913
* Multimedia: Kaamanen / Q3750913
# Kaaresuvanto

Kaaresuvanto Gárasavvon :
| Enontekiö eta Kiruna ||
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia {{{eskualdea}}} {{{barrutia}}} |
| Biztanleria | ~ 500 |
| Koordenatuak | 68°27′10.80″N 22°29′16.32″E﻿ / ﻿68.4530000°N 22.4878667°E﻿ / 68.4530000; 22.4878667 |
Kaaresuvanto (ipar samieraz: Gárasavvon) Enontekiö eta Kiruna, finlandiar eta suediar udalerrien artean dagoen herri bat da. Muonionjoki ibaiaren eta Kaarevuopio aintziren ertzean dago eta, gutxi gorabehera, 500 biztanle ditu (150 bat alde finlandiarrean eta 300 bat alde suediarrean); izan ere, muga egiten duen ibaiak, herria bi herrialdetan zatitzen du. Kaaresuvantoarrek erraztasun osoz hitz egiten dituzte Eskandinavia iparraldeko lau hizkuntza nagusiak: finlandiera, ipar samiera, norvegiera eta suediera; hala ere, gehien erabiltzen den hizkuntza, Lappland suediar probintziaren iparraldean nagusi den finlandiera da. Nahiz eta aspalditik, Errusiar Inperioak Finlandia bereganatu zuen urtetik, 1809. urtetik, herria bi zatitan bananduta egon, bakarra dirudite; batez ere, 1980. urtean batzen dituen zubia eraiki zenetik.

## Historia laburra

Nahiz eta urte hauetan asko hazi den herria, biztanleak elur-orein abeltzaintzatik, arrantzatik, ehizatik eta turismotik bizi dira oraindik. Gainera, aspaldian samitarrek urtero Ozeano Artikora elur-oreinekin egiten zuten ibilaldian leku estrategiko bat zela uste da eta, ondorioz, Sápmi osoko gaur egungo eliza zaharrenetarikoa eraikia izan zela. Izan ere, 1673. urtean bertara iritsi ziren lehen abenturazaleak, Matti Martinpoikak eta Niilo Niilonpoika Nivak, bertan merkatal-gune oparo bat aurkitu zutela adierazi zuten. Herri honek, ingurukoekin lotura handia zuen eta Eguberri garaian, Kautokeino udalerri norvegiarreko eta haratagoko samitar guztiak bertako eliza zaharrean bildu ohi ziren bi asteko ospakizunean.
1944. urteko Laponiako Gerran, alemaniarrek herria erre zuten, baina finlandiarren garaipenak berreraiketa-lanak bizkortzen lagundu zuen.

## Berezitasunak

* Kaaresuvantoko eliza: alde suediarrean dagoen harrizko eta egurrezko eliza da, Suediar Erresuma osoan iparren dagoen eliza da. 1816. urtean eraiki zen eta 1658. urteko ezkila dago ezkila-dorre garaiean. Eraiki eta 50 urtera ia bitan zatitu zen eliza; hala ere, berreraikitzeak (1905. urtean) eta zaharberritzeak (1953-1954 bitartean) elizari gaur egungo itxura eman zioten. Bertatik igaro diren apaiz ospetsuenak, laestadianismoa sortu zuten apaizak izan ziren, Juhani Raattamaa apez enontekiöarra eta 1826tik 1849era bertan predikua egin zuen Lars Læstadius suediarra. Bertatik, laestadianiarren mezua Eskandinavia osora zabaldu zen. Aldarean, bi apaiz ospetsu hauen, eta Maria izeneko sami neskaren zurezko eskultura bat dago.
* Sámiid Viessu: Viktoria Suediako erreginak 1922. urtean utzitako etxea. Hasieran samitarren aterpe bat izan zen, baina azkenean, museo, kultur-etxe eta erakusketa-gune bihurtu da. Izenak Batasun Samitarra esan nahi du.

## Erreferentziak

* ↑ Kaaresuvanton kylä
* ↑ Kaaresuvanton kirkko
* ↑ Sámiid Viessu

## Kanpo estekak

* Karesuvantori buruzko informazioa (Ingelesez)
* Datuak: Q2305394
* Multimedia: Kaaresuvanto / Q2305394
# Kaag en Braassem

Kaag en Braassem Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 25.662 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1348471
* Multimedia: Kaag en Braassem / Q1348471
# Kaakamajoki

Kaakamajoki ibaia Finlandiako Keminmaa udalerriko ibaia da, Kemijoki ibaian hiltzen dena.

## Ikus, gainera

* Keminmaa
* Kemijoki ibaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261180
* Multimedia: Kaakamojoki / Q12261180
# Kaapvaaleko kratoia

Kaapvaaleko kratoia (nagusiki Hegoafrikako Limpopo probintzia hartzen duena) Mendebaldeko Australiako Pilbarako kratoiarekin batera, duela 2500 eta 3600 milioi urte bitarteko lurrazaletik geratzen den bi toki bakarretako bat da. Bi kratoi horien arteko antzekotasunak erregistro geologikoari dagokionez, bereziki eoi arkaiko berantiarreko sekuentziei dagokienez, biak, behinola, Vaalbara superkontinentearen zati izan zirela iradokitzen dute.
Kaapvalleko kratoiak 1,2 milioi kilometro karratuko hedadura du. Iparraldetik Zimbabueko kratoiarekin lotuta dago Limpopoko gerrikoaren bidez. Hegoaldetik eta mendebaldetik Proterozoikoko orogenoak ditu, ekialdetik Lebombo monoklinala duen bitartean, Gondwana superkontinentearen zatiketarekin lotutako jurasikoko harkaitz igneoak dituena. Kaapvaaleko kratoia duela 3700 eta 2600 milioi urte bitartean egonkortu zen, magmatismo eta ziklo sedimentarioaren lehen etapetan lurrazal kontinentala egonkortu eta sendotu zuten granitozko batolitoen eraketen bidez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178248
* Multimedia: Kaapvaal Craton / Q178248
# K.a. 237

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada
K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237 | K.a. 236 | K.a. 235 | K.a. 234 | K.a. 233 | K.a. 232

### Gertaerak

* Ptolomeotar Erresuma: Edfuko tenpluaren eraikuntza hasten da.

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q45398
* Multimedia: 237 BC / Q45398
# K.a. 239

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada
K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237 | K.a. 236 | K.a. 235 | K.a. 234

### Jaiotzak

* Ennio, erromatar olerkari eta antzerkigile.

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q45421
* Multimedia: 239 BC / Q45421
# K.a. 24

K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada | K.a. 0ko hamarkada
K.a. 29 | K.a. 28 | K.a. 27 | K.a. 26 | K.a. 25 | K.a. 24 | K.a. 23 | K.a. 22 | K.a. 21 | K.a. 20 | K.a. 19

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q41376
* Multimedia: 24 BC / Q41376
# K.a. 240

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 260ko hamarkada | K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada
K.a. 245 | K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237 | K.a. 236 | K.a. 235

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q35557
* Multimedia: 240 BC / Q35557
# K.a. 243

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 260ko hamarkada | K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada
K.a. 248 | K.a. 247 | K.a. 246 | K.a. 245 | K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q35599
* Multimedia: 243 BC / Q35599
# K.a. 240ko hamarkada

Kristo aurretiko 240ko hamarkadak K.a. 249etik K.a. 240. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 250koa - K.a. 240koa - K.a. 230koa |
| Urteak: | K.a. 249 K.a. 248 K.a. 247 K.a. 246 K.a. 245 K.a. 244 K.a. 243 K.a. 242 K.a. 241 K.a. 240 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217022
* Multimedia: 240s BC / Q217022
# K.a. 241

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 260ko hamarkada | K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada
K.a. 246 | K.a. 245 | K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237 | K.a. 236

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44680
* Multimedia: 241 BC / Q44680
# K.a. 238

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada
K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237 | K.a. 236 | K.a. 235 | K.a. 234 | K.a. 233

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q45410
* Multimedia: 238 BC / Q45410
# K.a. 242

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 260ko hamarkada | K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada
K.a. 247 | K.a. 246 | K.a. 245 | K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239 | K.a. 238 | K.a. 237

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q35495
# K.a. 244

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 260ko hamarkada | K.a. 250ko hamarkada | K.a. 240ko hamarkada | K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada
K.a. 249 | K.a. 248 | K.a. 247 | K.a. 246 | K.a. 245 | K.a. 244 | K.a. 243 | K.a. 242 | K.a. 241 | K.a. 240 | K.a. 239

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q35589
# Kilmihil

Kilmihil (irlanderaz Cill Mhichíl, "San Migel Goiangeruaren Eliza" esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3776998
# Kilmichaelgo segada

Kilmichaelgo segada (irlanderaz: Luíochán Chill Mhichíl; ingelesez: Kilmichael Ambush) 1920ko azaroaren 28an, Irlandako Independentzia Gerran, IRAk Cork konderriko Kilmichael udalerritik hurbil burututako segada bat izan zen. Segada honetan, Tom Barry buru zuten bertako 36 herritarrez osatutako IRAren talde batek Irlandar Errege Poliziaren auxiliar dibisio bateko 17 paramilitar hil zituen. Ekintza honetan IRAko 3 boluntario ere hil ziren.
Kilmichaeleko segadak bai politikoki nahiz militarki garrantzi handia izan zuen. Igande Odoltsua gertatu eta aste betera jazo zen, IRAren britainiar indar okupatzaileen aurkako kanpainaren areagotzea adieraziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6408028
* Multimedia: Kilmichael ambush / Q6408028
# Kilmichael (Mississippi)

Kilmichael Mississippiko herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 699 biztanle zituen, 7,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q798583
* Multimedia: Kilmichael, Mississippi / Q798583
# Kilmoganny

Kilmoganny (irlanderaz: Cill Mogeanna) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. 240 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4220544
# Kilmessan

Kilmessan (irlanderaz: Cill Mheasáin) Irlandako udalerri bat da, Meath konderrian dagoena. 2014ko erroldaren arabera 586 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2081726
# Kilmersdon

Kilmersdon, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Somerset konderrian.
2011n 541 biztanle zituen.
* Datuak: Q2420655
* Multimedia: Kilmersdon / Q2420655
# Kilmichael (Cork konderria)

Kilmichael (irlanderaz Cill Mhíchil) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren mendebaldean dagoen herria da. West Cork eskualdean eta Cooldorragha bidegurutzean dago. Berez udalerria ez izan arren, herrixka ugariz osatua dago.
Kilmichael GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du. Bertako Dromleigh Eskola Nazionala Irlanda osoko eskola nazional zaharrena da eta oraindik jatorrizko eraikin berdinean dirau.
1920an udalerri honetatik hurbil Kilmichaeleko segada ospetsua jazo zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4220543
* Multimedia: Kilmichael, County Cork / Q4220543
# Kilmonivaig

Kilmonivaig, Eskoziako gaeleraz: Cill Mo Naomhaig, Eskoziako Highland eskualdean dagoen udalerri txiki bat da, Lochaber barrutian. Loch Lochy aintziraren hego-ekialdeko ertzea eta Spean Bridge udalerritik hurbil dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6408036
* Multimedia: Kilmonivaig / Q6408036
# Kilmorack

Kilmorack, Eskoziako gaeleraz: Cill Mhòraig, Eskoziako etxalde bat da, Highland eskualdeko Inverness barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2570940
* Multimedia: Kilmorack / Q2570940
# Kilmelford

Kilmelford, Eskoziako gaeleraz: Cill Mheallaird, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10947543
* Multimedia: Kilmelford / Q10947543
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Uskartze)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Zaraitzu ibaxako Galoze udalerriko Uskartze kontzejuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

## Eraikina

Harriz egindako eraikuntza erromanikoa da, bi ataleko habearte bakarra eta burualde erdizirkularra ditu. Nabean fajoiak dituen kanoi-gangaz estalita dago, eta burualdean labe-gangaz. Epistolaren aldetik sartzen da barrura; zirkuluerdiko arkuko atea du, krismoiz apaindutako tinpanoa eta sarreraren aurreko arkupea. Kanpandorrea oso altu dago azpian.
Erretaula nagusia mazoneria barroko berantiarrekoa da (XVIII. mendearen lehengo erdia), eta garai zaharragoko material berrerabiliak ditu. Bankua, bi solairuko hiru kale eta teilatupea ditu, eskulturak erdiko kalean eta taula gaineko pinturak alboetan. Bankuaren erdian sagrarioa dago, bi solairukoa, erromanista estilokoa, erliebe polikromatuekin apaindua: San Piarres eta San Paulo artean berpiztutako Kristoa, behealdean, eta San Juan Bataiatzailea, San Bartolome eta San Andres artean, goikoan. Sagrarioaren gainean Ama Birjinaren irudia agertzen da bere Jasokundean eta bere gainean, teilatupean, gurutziltzatua, mazoneriaren garaikoa.
Alboetako kaleak apaintzen dituzten pinturak (XVI. mendearen bigarren erdia), berriz margotuta, ezkerretik hasita beheko solairuan Santa Barbera eta Santa Agate dira. Goikoan, San Joakin eta Alexandriako Ama Birjina eta Santa Katalina. Presbiterioaren ezkerraldean, horma-hobian, Ama Birjinaren eta Haurraren tailu erromanista bat dago (XVII. mendearen lehengo erdia). Beharbada, erretaula nagusiko sagrarioaren tailer berekoa da, eta oso aizunduta dago berriz pintatzeagatik. Inguru bereko horman horma-pintura gotikoen aztarnak ikus daitezke (XV. mendearen bigarren erdia), Azken Afaria irudikatzen dutenak, apostolutzaren eta mahaiaren zati bat bereiziz.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | USKARTZE. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Uskartze
* Zaraitzu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110917475
# Jasokuntzeko eliza (Behorlegi)

Jasokuntzeko eliza Nafarroa Behereko Behorlegi udalerrian kokatzen den eliza da.
Eliza hau Erdi Aroan sortu zen. Hala ere, arkitekturaren ezein elementuk ez du bere antzinatasuna, planoa ez bada, sinpletasun handiz baieztatzen. Eraikina XVII. mendean berreraiki zen. Ataripeko ateak giltzaz zati batean irakurtzeko moduko data dauka: 1656 izango litzateke. Goiko inskripzioa irakurgarria da. Nabearen hegoaldean sakristia dago erantsita, 1748. data duela, kalbario lodiko leiho laukizuzen bertikalaren gainean. Eraikinaren barruan, nabean, hilarri bat dago, "Mikel Goienetze Behorlegiko apaiza, 1765eko uztailaren 15ean hil zena" inskripzioa duena. Elizak berritze lanak egin zituen 2004an.

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée. «Jasokuntzeko eliza» www.pop.culture.gouv.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).

## Ikus, gainera

* Behorlegi
* Behorlegiko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41794016
* Multimedia: Église de l'Assomption de Béhorléguy / Q41794016
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Uterga)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Izarbeibarrako Uterga udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristau eliza bat da, gotiko estiloan.
XVI. mendeko eraikin bat da, baina geroagoko eraberritze ugari izan dituena nabeko lehendabiziko hiru tarteetan. Nabe bakarra du, lau tartetan banatua, eta burualde poligonola. Estalkia gurutze-ganga da kapera nagusian eta nabeko laugarren tartean (alderik zaharrena), eta luneta-ganga gainerakoan. Parterik modernoenak dira kanpandorrea, oinetan dagoena, eta sartzeko atea, hegoaldean dagoena, nabearen bigarren eta hirugarren tarteen artean. Nabearen laugarren tartean, eskuinaldean zein ezkerraldean, kapera bana dago, gurutze-gangaz estaliak daudenak.
Barnealdean, erretaula nagusia neoklasikoa da, XIX. mendekoa. Azpialdean, aurreko erretaulako zenbait erliebe ditu (1600 ingurukoak), zeinetan parte hartu baitzuen Iruñeko Domingo de Bidarte ensanblatzaileak. Horietan, hauek irudikatzen dira: San Agustin eta San Anbrosio Elizako gurasoak, bi apostulu eta Deikundearen eta Ikustaldiaren eszenak.
Iparraldeko kapera moderno batean, sartzeko atearen parean, Gurutzifikatuaren irudi bat dago, XVI. mendeko bigarren erdikoa, nahiko naturalista, lehengo erretaula nagusiaren parte izan zitekeena.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | UTERGA. (Noiz kontsultatua: 2022-12-28).

## Ikus gainera

* Uterga
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66041090
* Multimedia: Andra Mariaren Jasokundearen eliza, Uterga / Q66041090
# Jasokuntzeko eliza (Urtasun)

Jasokuntzeko eliza Esteribarko Urtasun lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Litekeena da Erdi Arokoa izatea, XIII. mendekoa, ateak, arku-hondarren batek eta bataiarriak erakusten dutenez. Estalki barrokoak XVIII. mendean gehitu ziren, jatorrizko itxura aldatuz.
Habearte bakarreko oinplano angeluzuzena du, hiru atalekoa, burualde zuzena barne, eta laugarren atal bat, koruari dagokiona. Habeartea eta burualdea luneto-ganga barroko batez estalita daude. Ganga horrek nerbioak ditu, eta ertzak eta lore apaingarriak giltzarri gisa sendotzen ditu. Korua oinaldean dago, eta beheko estalkia dinteldua du; hala ere, ziurrenik XIII. mendekoa da sekzio karratuko ahokadurako arkua.
Kanpoaldean, harlanduxkako hormak ikusten dira behealdean, eta luzituta dorrearen goikaldean eta alboetan. Ateak XIII. mendeko arku zorrotz gotikoa du, hiru arkibolta angeluzuzenekin eta boladun hauts-babesarekin. Arkupe dinteldu sinple baten azpian dago, pilareen gainean. Dorrea, alboko erdi-puntuko gorputz prismatikoa, koruaren atalaren gainean dago. Jasokundeko Ama Birjinaren parrokiaren atearen aurrean hilarri bat dago, inskripzio honekin: esta SEPULTU/RA ES DE LOS/SEÑORES DEL/PALACIO D/E URTASUN (hilarri hau Urtasungo jauregiko jauneen da).
Elizaren buruan, burualde zuzenera egokitutako erretaula nagusi bat dago, XVIII. mendeko lehen erdiko barroko estilokoa. Ama Birjina eseriaren irudia XIII. mendekoa da, 1730ekoa, Vianako Printzea Erakundeak armarritu eta katalogatua. Gaur egun, landa-turismoko ostatua da, baina geroko konponketek eta kristalezko begiak jartzeak desitxuratu egin dute.
Bataiarria Erdi Arokoa da eta korupean dago.

## Erreferentziak

* «Esteribar | Urtasun» esteribar.org (Noiz kontsultatua: 2021-09-11).

## Ikus, gainera

* Urtasun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65970896
* Multimedia: Iglesia de la Asunción (Urtasun) / Q65970896
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Urrotz)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Urrotz udalerrian kokatutako Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Eliza oso handia da, gotorleku itxurakoa, harriz egina. Gaur egungo eraikina gotiko estilokoa da, eta hainbat mendetan (XIV-XVI) aurreko erromaniko baten kokalekuaren gainean egindako hainbat birmoldaketaren emaitza da.
Bost ataletan banatutako habearte bakarra du, kapera nagusiaren aurreko zatian transepto itxurako alboko bi kapera eta burualde poligonala. Estalki-sistema gurutze-ganga sinplekoa da, habeartearen lehen lau ataletarako eta alboko bi kaperetarako, eta izar-gurutzeriakoa gainerakoetarako.
Epistolaren aldeko bigarren ataletik sartzen da, zirkuluerdiko arku txaranbelduko ate batetik. Ate horren arkiboltak landare-dekorazioa duten kapiteletan bermatuta daude. Atearen gainean, tradizio erromanikoko Krismoi bat dago, horman txertatuta. Sarrera arkupe dinteldu batez babesten da, zutabeen gainean. Kanpandorrea elizaren oinaldean dago; barrura sartzen da, baita oinaldean dagoen goi-korura ere, habeartearen lehen atalean, habeartearen bigarren atalean dagoen ate batetik, ebanjelioaren aldean, eta kanpoaldean (iparraldean) erromaniko estiloko dekorazioa du (XII. mendea), tinpano erdizirkularrez egina, krismoiz eta arkiboltaz apaindua, kapitelak dituzten zutabeen gainean.
Barrualdean, zizelkatutako erretaula nagusia eta epistolaren aldeko sakristian, tenpluaren burualdearen ondoan, gordetzen diren hainbat garai eta jatorritako eskulturak nabarmentzen dira. Erretaula nagusia Miguel Espinalen tailerrean (1553-1590) egina da, 1570 inguruan, eta Pedro Landak polikromatu zuen 1632an. Bankua, hiru solairuko bost kale eta atikoa ditu, Pizkunde estiloko arkitekturan mihiztatuta. Bankuan hermes agertzen dira kapitel jonikoen euskarri gisa aingeru, Eliza Latinoko Aita, Santos Lorenzo eta Estebanekin batera, flagelazioa, etab. erliebean; lehenengo solairuan sagrarioarekin batera -epelkoa- bi erliebe daude, Artzainen Adorazioa eta Epifania (edertasun eta adierazkortasun handikoak) eta fardelaren bi irudi, Pedro eta Pablo apostoluak.
Sakristian hainbat tailu eta urregintzako pieza gordetzen dira, Urrozetik datozenak eta gaur egun desagertuta dauden gertuko zenbait ermitatatik datozenak. Hala, San Pedro apostolua (XIV-XV. mendeak), herri itxurakoa, Ama Birjina eta Haurra tente, erromanista estilokoa (ca. 1600), San Jose Haurrarekin (XVIII. mendea), Donejakueko erromes bat (XVIII. mendea), Ama Birjina Haurrarekin (XII. mendea) tronuratua eta bi koroak garai batekoak, kontserbazio egoera onean, Leiundik datorrena, Ama Birjina Haurrarekin, eseria (XIII. mendea), Urroko Ama Birjina Haurrarekin (XII. mendea), Andre Maria oso mutilatua, XVI. mendea. 1570) erretaula nagusiaren egilea.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | URROTZ. (Noiz kontsultatua: 2021-10-23).

## Ikus, gainera

* Urrotz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109324085