OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nina Subbotina

Nina Mikhailovna Subbotina (errusieraz: Нина Михайловна Субботина; Mosku, 1877ko azaroaren 7a/urriaren 26a – Leningrad, 1961eko azaroaren 2a) errusiar astronomoa izan zen.

## Bizitza

Nadezhda Subbotina (Sokolova) eta Mikhail Subbotin ingeniariaren lehen alaba, Nina Subbotina Moskun jaio zen 1877an. Lau neba eta ahizpa bat zituen: Aleksei, Igor, Sergei, Oleg eta Olga. 8 urterekin, gaixotasunaren ondorioz, elbarri eta gor geratu zen eta lau urte geroago makuluekin ibiltzen hasi zen. Horregatik etxean ikasi zuen. Astronomiarekiko interesa aitak piztu zion. 1887ko abuztuan, Ninak lehen aldiz ikusi zuen eguzki eklipsea.
1892an, Presniako behatokia bisitatu zuen lehen aldiz, eta 1895ean, familia San Petersburgora bizitzera joan zenean, Pulkovoko behatokia. 1899an, lau hazbeteko errefraktorea eta beste hainbat tresna eskuratu zituen eta behatoki pribatu bat sortu zuen. 1899ko maiatzaren 13an Errusiako Astronomia Elkarteko kide oso izendatu zuten, urte berean Frantziako Astronomia Elkarteko kide, eta hurrengo urtean Belgikako Astronomia Elkarteko kide ere.
1902 inguruan, Pisu eta Neurrien Ganbera Nagusiko behatokian hasi zen lanean, garai hartan Dmitri Mendeleievek zuzendu zuena.
1905eko abuztuan Burgos bisitatu zuen eguzki eklipse osoa ikusteko, eta horrek ikasketa profesionalak egitera bultzatu zuen. 1905ean Bestuzhev ikastaroetan sartu zen entzule gisa eta 1909an edo 1910ean amaitu zituen ikasketak, titulurik jaso gabe.
1910ean Halley kometari buruzko monografia bat argitaratu zuen, eta 1913an Errusiako Astronomia Elkartearen saria jaso zuen.
Urriko Iraultzaren ostean, zientzian aritzeko aukerarik gabe geratu zen, eta 1934an bakarrik jarraitu zuen. 1943an eguzki koroari buruzko artikulu bat argitaratu zuen.
1945az geroztik Leningraden bizi zen, zientzialarientzako zahar-egoitza espezializatu batean, eta bertan hil zen 1961eko azaroaren 2an.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 (Errusieraz) Валькова, Ольга. (2021). Жизнь и удивительные приключения астронома Субботиной. Москва: Новое литературное обозрение ISBN 978-5-4448-1273-0..
* ↑ (Errusieraz) Костинский, С. К. (1913). «Отзыв о работе Нины Михайловны Субботиной» СПбФ АРАН. Ф. 708. Оп. 1. Д. 114. Л. 2.
* ↑ (Errusieraz) «Состав Русского астрономического общества. Исправлен по 1 мая 1901 г.» Известия Русского астрономического общества 91-3: 126. 1901-05-01.
* ↑ (Errusieraz) Субботина, Н. М. «Автобиография» Архив РАН (АРАН). Ф. 641. Оп. 6. Д. 161. Л. 45..
* ↑ (Errusieraz) Высшие женские (Бестужевские) курсы: Библиографический указатель. Москва: Книга, 164 or..
* ↑ (Errusieraz) Субботина, Н. М. (1943). «О форме корональных оболочек Солнца в древности по рисункам некоторых египетских и ассиро-вавилонских затмений» 20 1: 13-18..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109487994
# Oconomowoc (Wisconsin)

Oconomowoc Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Waukesha konderrian dago, Wisconsin estatuan. 18.203 biztanle ditu.
Izena Potawatomi hizkuntzako "ur-jauzi" hitzetik eratorria da, Coo-no-mo-wauk.

## Ikus, gainera

* Waukesha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51147
* Multimedia: Oconomowoc, Wisconsin / Q51147
# Oconee udalerria, Shelby konderria (Illinois)

Oconee udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Shelby konderrian. Azken zentsuaren arabera 793 biztanle zituen, 55.2 milia karratu (143 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Oconee udalerrian 342 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.798 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7076624
* Multimedia: Oconee Township, Shelby County, Illinois / Q7076624
# Oconto (Nebraska)

Oconto Nebraskako herri bat da. Custer konderrian kokatua dago. 2010ean 151 biztanle zituen, 0,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Custer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2098696
* Multimedia: Oconto, Nebraska / Q2098696
# Oconee konderria

Oconee konderria honako konderrietako baten izena izan daiteke:
* Oconee konderria (Georgia)
* Oconee konderria (Hego Carolina)
# Oconto (Wisconsin)

Oconto Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Oconto konderrian dago, Wisconsin estatuan. 4.609 biztanle ditu. Green Bayko ingurune metropolitarraren parte da.

## Ikus, gainera

* Oconto konderria
* Oconto (Wisconsingo herria)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1003715
* Multimedia: Oconto, Wisconsin / Q1003715
# Oconee (Georgia)

Oconee Georgiako estatuko hiri bat da. Haralson konderrian kokatua dago. 2010ean 252 biztanle zituen, 3,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Haralson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1419616
# Oconee (Illinois)

Oconee Illinoiseko herri bat da. Shelby konderrian kokatua dago. 2010ean 180 biztanle zituen, 0,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Shelby konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2236925
# Oconee konderria (Georgia)

Oconee konderria (ingelesez: Oconee County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Watkinsville da. 2010eko zentsuaren arabera 32.808 biztanle zituen, Oconee kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Oconee konderriak 482,7 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,39 ura dira. Beste 477,31 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 32.808 pertsonetatik 29.742 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.436 dira. 1.610 beltzak edo afroamerikarrak. 31 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.016 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 35 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 370 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q492026
* Multimedia: Oconee County, Georgia / Q492026
# Oconee konderria (Hego Carolina)

Oconee konderria (ingelesez: Oconee County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Walhalla da. 2010eko zentsuaren arabera 74.273 biztanle zituen, Oconee kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Oconee konderriak 1.744,39 kilometro koadro ditu. Horietatik 122,19 ura dira. Beste 1.622,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 42,58 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 74.273 pertsonetatik 67.156 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3.349 dira. 5.550 beltzak edo afroamerikarrak. 152 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 421 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 41 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 945 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q513833
* Multimedia: Oconee County, South Carolina / Q513833
# Ocoliș

Ocoliș Errumaniako udalerri bat da, Alba konderrian. 479 biztanle ditu, 85,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ocoliș $^{(en)}$ Lunca Largă $^{(en)}$ Runc $^{(en)}$ Vidolm $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16425320
# Operazio Urdina

Operazio Urdina, alemanez: Fall Blau, literalki "Kasu Urdina", Bigarren Mundu Gerran zehar eta Ekialdeko Frontearen testuinguruan, 1942ko udan Alemaniako Indar Armatuek Sobiertar Batasuneko hegoaldea erasotzeko operazio militarra izan zen. 1942ko ekainaren 28tik azaroaren 24ra luzatu zen.
Aurreko Bizargorri Operazioaren jarraipena izan zen, Hirugarren Reichak Sobietar Batasunaren gain erabateko garaipena lortzeko helburuz.
Oparazioa bi ataletan banatu zen: lehena nazien armadaren eskuineko hegala Edelweiss Operazioaren bidez Kaukaso mendikatea zeharkatu eta Bakuko petrolio-putzuak bereganatzea saiatu zen, eta bigarrena ezkerreko hegala Volga ibaian zehar Stalingrad hirira zuzendu zen, azken aurrerakada honek Stalingradeko gudu ospetsuan amaitu zuen.
* Datuak: Q158287
* Multimedia: Battle of the Caucasus / Q158287
# Operculina

Operculina landare loredunen hamabi espezien generoa da. Convolvulaceae familiakoa dira.

## Espezieak

48 espezie daude:
* Operculina aegyptia House
* Operculina aequisepala (Domin) R.W.Johnson
* Operculina alata (Ham.) Urb.
* Operculina alatipes House
* Operculina turpethum (L.) Silva Manso - Indiako turbit

## Erreferentziak

* ↑ http://www.ipni.org/index.html The International Plant Names Index
* ↑ Espezien zerrenda osoa.
* ↑ Colmeiro, Miguel: «Diccionario de los diversos nombres vulgares de muchas plantas usuales ó notables del antiguo y nuevo mundo», Madril, 1871.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):the plant list Cornell.edu
* Datuak: Q3315778
* Multimedia: Operculina / Q3315778
* Espezieak: Operculina
# Opernturm

Opernturm Alemaniako Frankfurt hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 170 metro eta 42 solairu dauzka eta 2009an amaitu zuten.
Tishman Speyer Properties sustatu zuen.

## Ikus, gainera

* Alemaniako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Egitasmoaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q686644
* Multimedia: Opernturm / Q686644
# Operazio (argipena)

Operazio terminoak, eta horri dagokion operatibo izenondoarekin batera, esanahi zenbait ditu:
* medikuntzan, operazio edo ebakuntza, gorputz baten barruan burutzen den ekintza, zerbait atera, osatu nahiz sartzeko;
* operazio militarra, helburu jakin eta zehatzeko ekintza militar konplexu eta koordinatua;
* matematikan, operazio edo eragiketa, zenbait baliotik balio berriak eratortzen dituen, hala nola batuketa eta kenketa;
* ikerketa operatiboa, erabaki-problemak ebazten dituen matematikaren adarra.
# Operazio militar

    Artikulu hau helburu jakin eta zehatzeko ekintza militar konplexu eta koordinatuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Operazio (argipena)».
Operazio militarrak estatu baten edo estatukoa ez den aktore baten ekintza militar koordinatuak dira, garatzen ari den egoera bati erantzuteko. Ekintza horiek estatuaren edo aktorearen aldeko egoera konpontzeko plan militar gisa diseinatuta daude. Operazioak borroka-izaerakoak izan daitezke, edo ez borroka-izaerakoak, eta horiei aipatu egin daiteke, segurtasun nazionalerako klabean idatzitako izen batekin. Operazio militarrak, sarri, euren izen arruntengatik ezagutzen dira, euren benetako klabean idatzitako izenak baino ohikoagoak direnak.

## Erreferentziak

* ↑ Glantz, David M.. (1991). Soviet Military Operational Art: In Pursuit of Deep Battle. Londres: Frank Cass ISBN 0-7146-4077-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q645883
* Multimedia: Military operations / Q645883
# Opfikon

Opfikon Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Bülach barrutia barrutian. 2014an 19,864 biztanle zituen 5,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64224
* Multimedia: Opfikon / Q64224
Zürich
# Opereta

Opereta antzerki musikal mota bat da, bizia eta satirikoa. Bere ezaugarririk nabarmenena, argumentu sinestezin eta zentzugabea izatea da. Hitzegindako elkarrizketaz osaturik dago. Hauen artean, kantuak tartekatzen dira, frantsesek kuple esaten dietenak. Rigodona eta kankana bezalako dantzak ere tartekatzen dira. Hortaz, antzezlan ikuskizun bat da, non, zati musikalak, hitz eginak eta dantzatuak bata bestearen atzean gertatzen diren. Opereta frantsesa, Los Bufos Parisinos bezalako antzoki txikietan garatu zen. Hau, 1915ean inauguratu zen.
Genero hau, hainbat europar herrialdetik zabaldu zen, Viena aldean garrantzi berezia hartuz. Opereta vienarrek, argumentu serioago bat dute, eta sentimenduz josiagoa, frantsesekin alderatuz. Opereta vienarraren beste ezaugarrietako bat, valsaren erabilera da, ezinbesteko garrantzia duen elementu musikala.
Beharbada, Jacques Offenbach da, opereta konposatzailerik ezagunena. Genero honetan, bere lanik ezagunenak Orfeo infernuetan eta Helena ederra dira.

## Beste opereta batzuk

* Xaguxarra (opereta) Johann Strauss II

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q170384
* Multimedia: Operetta / Q170384
# Operoi

Operoia bide metaboliko batean parte hartzen duten entzimen ekoizpenaz arduratzen den gene multzoa da. Operoiaren geneak batera transkribatzen dira.
Operoia hainbat gene desberdinaz osatua egon arren, unitate baten gisa funtzionatzen du.
Operoi batek hainbat elementu ditu:

## Operoiaren funtzionamendua

Gene operadoreak egiturazko geneen jarduera kontrolatzen du: hauekin lotuta dagoenean, egiturazko geneak transkribatzen dira (proteinak sortuko dituen ARN-m molekula ekoizten dute). Aitzitik, loturarik ez dagoenean ez da ARN-m sortzen eta proteinak ez dira eratzen. Lotura hori gene erregulatzaileak sintetizatzen duen proteina errepresorearen menpe dago.
Proteina errepresorearen jarduera, aldi berean, inguruneko metabolitoek kontrolatzen dute. Metabolito edo molekula induktore horiek proteina errepresorearekin konbinatzen direnean bi efektu gara dezakete: proteina errepresorearen indargabetzea (bide katabolikoetan jarduten duten operoiekin) ala proteina horren suspertzea (bide anabolikoetan jarduten dute operoiekin).

## Ikus, gainera

* Laktosaren operoia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139677
* Multimedia: Operons / Q139677
# Opfenbach

Opfenbach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Lindauko barrutia|Lindau]] barrutian. 2014an 2.320 biztanle zituen 16,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q259366
* Multimedia: Opfenbach / Q259366
# Optimizazio (argipena)

Optimizazio, hobereneratze edo hoberenerapen hitzek erabilera zenbait dituzte:
* matematikan, optimizazio-ebazkizunak helburuko funtzio bat maximotu edo minimotzeko ebazkizunak aztertu eta ebazteko tekniken multzoa da;
* programaren optimizazioa, programa informatiko baten ezaugarriak (burutzeko denbora eta bestelako eskakizunak) hobetzeko teknikak;
* prozesuaren optimizazioa, ekoizpen-prozesuen eraginkortasuna hobetzeko tekniken multzoa da.
# Optoakopladore

Optoakopladorea elektrikoki isolaturik dauden zirkuituen artean seinaleak argi moduan igortzen duen gailua da. Orokorrean, zirkuitu horiek, igorle eta hartzaile bana dira.

## Konfigurazioa

Inplementaziorik ohikoena euren artean isolaturik dauden diodo argi-igorle eta fototransistore banaz osatutako zirkuitua da. Hau da, korronte elektrikoa ezin da bigarren zirkuitutik igaro baina argia, aldiz, bai. Beraz, optoakopladorearen sarreran seinale bat aplikatzen denean diodo argi-igorleak argia ematen du. Ondorioz, argi-sentsorea aktibatzen da eta honek optoakopladorearen irteeran seinale elektriko bat ezartzen du. Hori dela eta, optoakopladoreek zirkuituak gaintentsioetatik babesteko aukera ematen dute.
Detektagailua, fototransistorearen ordez, fotodiodoa denean, irteerako korrontea detektagailura heltzen den argi-kantitatearen proportzionala da. Kasu honetan, fotodiodoak modu fotovoltaikoan edo fotoeroalean lan egin dezake.
Batzuetan, diodo argi-igorleen beharrean, goritasun-lanparekin igortzen da kommutatura azkarragoak lortzeko. Gainera, goritasun-lanparek zaratak hobeto iragazten dituzte. Dena den, lanparek diodo argi-igorleek baino denbora gutxiago diraute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849084
* Multimedia: Opto-isolators / Q849084
# Optoelektronika

    Ez nahasi elektrooptikarekin.
Optoelektronika argia sortu, detektatu eta kontrolatzen dituzten gailu elektronikoak aztertu eta erabiltzen dituen elektronikako adarra da. Testuinguru honetan argi terminoak argi ikusgaiaz gain sarritan gamma izpiak, X izpiak, ultramoreak eta infragorriak barneratzen ditu. Gailu optoelektronikoak elektriko-optiko edo optiko-elektriko transduktoreak dira, edo gailu hauek erabiltzen dituzten instrumentuak.
Askotan sinonimo bezala elektrooptika terminoa erabiltzen bada ere, azken hau fisikako adar zabalago bat da, eremu elektriko eta argiaren harteko elkarrekintza guztiak aztertzen dituena, gailu elektroniko baten parte izan ala ez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193091
* Multimedia: Optoelectronics / Q193091
# Optogenetika

Optogenetika zeluletan fotosentikorrak diren geneak sartuz zelula horietako gertaerak nola eragin aztertzen duen metodo genetikoak eta optikoak uztartzen dituen arloa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q781492
* Multimedia: Optogenetics / Q781492
# Ordainketen etenaldi

Ordainketen etenaldia edo ordainketa-etendura aktiboa pasiboa baino handiagoa izan arren, likidezia falta zaiolako bere betebeharrei garaiz erantzun ezin dien enpresaren egoera da. Ordainketen etenaldia aldi baterakoa da, iraunkorra denean porrota delako.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2005]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17125574
# Ordainpeko telebista

Ordainpeko telebista, harpidetza-telebista edo premium-telebista eduki esklusiboak dituen telebista-zerbitzua da, oinarrizko kanal paketeaz gain. Ikusteko, banaketa-konpainiaren harpidetza behar da, kanal anitzeko kable edo satelite plataformen bidez eta eskatu ahalako bideoaren (VOD) online plataformen bidez eskuragarri egotea.
Pay-per-view (PPV) zerbitzua ordainpeko plataforma batzuek eskaintzen duten aukera osagarria da, non erabiltzaileak premium edukiak kontratatzen dituen.

## Edukia

Ordainpeko telebista premium eduki eta kanal espezializatuak eskaintzera zuzenduta dago. Hornitzaileek edo plataformek kanal eta gaikako paketeen oinarrizko paketea eskaintzen dute. Gaikako kanalak gai edo talde sozial zehatz bati eskaintzen zaizkio eta plataforma edo banatzaileari kobratuz finantzatzen dira, erabiltzaile kopuruaren arabera. Etenik gabe emititzen dute, etenik komertzialik gabe. Beste kasu batzuetan, etenaldiak beste programa eta kanal batzuk iragartzeko edo eduki osagarriak erakusteko erabiltzen dira.
Kirolak, sailak eta filmak dira plataforma horien erakargarri nagusiak. Ordainpeko telebista-zerbitzu askok zinema-eskubideak lortzen dituzte zinema-banatzaileekin egindako hitzarmen esklusiboen bidez, eta horiek zinema-aretoan estreinatu eta epe laburrean emititzea ahalbidetzen dute. Lurreko telebista ez bezala, ohikoa da ordainpeko telebista-enpresek zentsurarik gabeko eduki sexual edo bortitza duten kanalak eskaintzea.

## Erreferentziak

* ↑ Busch, Anita; Busch, Anita. (19 de abril de 2016). «Former Universal & Relativity Exec Michael Joe Joins STX As Film Group COO» Deadline.
* ↑ Gross, Daniel. (10 de agosto de 2013). «Why Time Warner Cable Can't Cave to CBS's Demands» The Daily Beast.
* ↑ Steel, Emily. (21 de mayo de 2015). «Epix Joining the World of Scripted TV With Two Original Series» The New York Times ISSN 0362-4331..
* ↑ Barnes, Brooks. (25 de septiembre de 2010). «A Fight Brews Over Hollywood's Video 'Window'» The New York Times ISSN 0362-4331..
* ↑ https://www.semana.com/tecnologia/novedades/articulo/que-servicio-premium-tv/372767-3/ ¿Qué es un servicio Premium de TV?]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q721830
# Ordesko geltokia

Ordes Galiziako Coruñako probintziako tren geltoki bat da, Ordes udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Coruña — Vigo

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
1CoruñaUxes • Cerceda–Meirama • Ordes • Santiago de Compostela • Osebe • Padron • Pontecesures • Catoira • Vilagarcia de Arousa • Portela • Pontevedra–Unibertsitatea • Pontevedra • Arcade • Cesantes • Redondela–Picota • RedondelaVigo Guixar :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11681663
# Ordezkapen-erreakzio

Ordezkapen-erreakzioen adibide egokia alkanoen halogenazioa da, metanoarena kasu. Kloro gasa (Cl$_2$) irradiatzen denean, molekula batzuk zatitu egiten dira bi kloruro erradikal (Cl•) sortuaz zeintzuk oso nukleozaleak diren. Horietako batek metanoaren C–H lotura kobalenteari eraso egiten dio eta hidrogeno-atomoa erauzi egiten du hidrogeno kloruroa (HCl) eratuz. Besteak erauzketak sortutako metilo erradikalarekin (CH$_3$•) erreakzionatzen du metil kloruroa eratuz (CH$_3$Cl ).

## Ikus, gainera

* Ordezkapen elektroizalea
* Ordezkapen nukleozalea
* Ordezkapen aromatiko elektroizalea
* Ordezkapen aromatiko nukleozalea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503396
* Multimedia: Substitution reactions / Q503396
# Ordezkari (argipena)

Ordezkari hitzak adiera zenbait ditu:
* ordezkaria, beste batek emandako eskumenez aritzen dena, hura ordeztuz;
** ordezkari politikoa edo hautetsia;
* matematikan eta fisikan, bektore ordezkaria edo bektore erresultantea, paralelogramoaren legearen emaitza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3427349
# Ordezkapen aromatiko nukleozale

Ordezkapen aromatiko nukleozalea ordezkapen-erreakzio bat da zeinetan nukleozale batek eraztun aromatiko bateko talde bat, haluro bat adibidez, desplazatzen duen

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-18).
* ↑ Arrasate, Sonia & Anakabe,, Eneritz. (2012). Kimika Organikoa. EHU-UPV ISBN 978-84-9860-672-0..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q901713
* Multimedia: Nucleophilic aromatic substitution reactions / Q901713
# Ordet

Ordet (euskaraz: «Hitza») 1957ko Carl Theodor Dreyer daniar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigileak zuzendu, ekoiztu eta idatzitako film dramatiko bat da. 1932ko Kaj Munk apaiz luterano eta antzerkigilearen Ordet antzezlanean oinarritua dago. Henrik Malberg, Emil Hass Christensen, Cay Kristiansen eta Preben Lerdorff Rye aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1930 aldera, Mendebaldeko Jutlandiako herrixka batean, Morten Borgen (Henrik Malberg) nekazari zaharra bizi da. Hiru semeren aita da: Mikkel (Emil Hass Christensen), Johannes eta Anders. Lehena Ingerrekin ezkondua dago (Birgitte Federspiel), bi alaben gurasoak dira eta seme baten esperoan daude. Johannnes (Preben Lerdorff Rye) iraganean Teologia ikaslea izan zen, Kierkegaarden ideien eragina izan eta bere burua Jesukristorekin identifikatua sentitzearen ondorioz denek erotzat dute. Hirugarrena, Anders (Cay Kristiansen), sektore erlijiotsu arerio baten buruzagi zorrotza den (Ejner Federspiel) jostunaren alabaz (Gerda Nielsen) maitemindua dago. Egoera honek betidanik bi familien artean egon diren liskarrak areagotuko ditu, bi familiek euren seme-alabak ezkontza ez baitute batere ongi ikusten.

## Aktoreak

* Henrik Malberg: Morten Borgen
* Emil Hass Christensen: Mikkel Borgen
* Birgitte Federspiel: Inger Borgen, Mikkelen emaztea
* Preben Lerdorff Rye: Johannes Borgen
* Cay Kristiansen: Anders Borgen
* Ejner Federspiel: Peter Petersen
* Gerda Nielsen: Anne Petersen
* Sylvia Eckhausen: Kirstin Petersen
* Ove Rud: Artzaina (Apaiza)
* Henry Skjær: Medikua
* Edith Trane: Mette Maren (Petersenen laguntzailea)
* Ann Elisabeth Rud: Maren Borgen, Mikkelen alaba
* Susanne Rud: Lilleinger Borgen, Mikkelen alaba
* Hanne Agesen: Karen, Borgenen neskamea

## Kanpo estekak

* Ordet filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Ordet filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2352630