# Septina

Septinak GTP lotura duten proteinak dira eta Zelula eukariotoetako (landare zelulak ezik) zitoeskeletoaren laugarren osagai kontsideratzen dira. Septina desberdinek proteina konplexuak osaratzen dituzte eta gainerako zuntzekin elkartuz eraztun antzeko egiturak eratzen dituzte.

## Egitura

Septinek 30-65 kDa-eko pisu molekularra dute eta ez dute polorik agertzen. N-muturrean prolina aminoazido ugari dituzte eta GTPa lotzeko gune bat ere bai. Septinak elkarren artean N-muturraren bidez, C-muturraren bidez edota GTP bidez lotzen dira.

## Motak
### Legamian

Saccharomyces cerevisiae legamian zazpi septina desberdin aurkitu dira. Hauetako bostek mitosiko zitozinesian hartzen dute parte eta beste biek esporulazioan. Septinek ardatz akromatikoari lotu eta eraztun bat eratzen dute zelula bitan banatu arte. Horretarako zelula kortexean septinen eremu bat aurkitzen da eta zitokinesia iristen denean eraztun bikoitza eratzen du zelula bitan banatuz.

### Hifadun onddoetan

Hifadun onddoetan septinazko eraztunek hifaren hazkuntza zilindrikoa ahalbidetzen dute eta hifari polaritatea ematen diote. Hau gertatzen da Candida albicans, Aspergillus nidulans edota Ashbya gossypii gisako onddoetan.

### Animalia zeluletan

Onddoetan ez bezala, animalia zeluletan ez dira septinazko eraztun jarraiak agertzen. Aktinazko mikrofiruekin eta mikrotubuluekin batera agertzen dira, normalean beste zuntz hauen ainguraleku gisa.
Gizakietan 13 genek kodetzen dituzte septinak, honek aniztasun handiko proteina familia ekoiztea dakar. Septina konplexuek hetero-hexameroak (3 x 2 = 6) edota hetero-oktameroak (4 x 2 = 8) osatzen dituzte. Zelulen hainbat prozesutan partehartze garrantzitsua dute:
* Zitozinesian
* Zilioen sorreran
* Neurogenesian
* Molekulen difusio bakunaren aurrean hesiak eratzen ditutze, zelulako konpartimentu batetik bestera igarotzea oztopatuz.
* Bakterio patogenoak inmobilizatzen dituzte kaiola antzerako egitura batez inguratuz. Harrapaturiko mikrobio hauek ondoren autofagia bidez suntsitzen dira.
* Mitokondrioetan ere agertzen da eta M-septina izena du.

## Historia

Leland H. Hartwell estatubatuarraren taldeak aurkitu zituen 1970. urtean Saccharomyces cerevisiae legamia zelula zatiketa aztertzen ari zela. 1976. urtean immunofluoreszentzia erabilita septinak eraztun mitotikoan lokalizatu ziren.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Weirich, Christine S.; Erzberger, Jan P.; Barral, Yves. (2008-06). «The septin family of GTPases: architecture and dynamics» Nature Reviews Molecular Cell Biology 9 (6): 478–489. doi:10.1038/nrm2407. ISSN 1471-0080. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* 1 2 (Ingelesez) Mostowy, Serge; Cossart, Pascale. (2012-03). «Septins: the fourth component of the cytoskeleton» Nature Reviews Molecular Cell Biology 13 (3): 183–194. doi:10.1038/nrm3284. ISSN 1471-0080. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* 1 2 (Ingelesez) Douglas, Lois M.; Alvarez, Francisco J.; McCreary, Cheryl; Konopka, James B.. (2005-09-01). «Septin Function in Yeast Model Systems and Pathogenic Fungi» Eukaryotic Cell 4 (9): 1503–1512. doi:10.1128/EC.4.9.1503-1512.2005. ISSN 1535-9778. PMID 16151244. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Gladfelter, Amy S; Pringle, John R; Lew, Daniel J. (2001-12-01). «The septin cortex at the yeast mother–bud neck» Current Opinion in Microbiology 4 (6): 681–689. doi:10.1016/S1369-5274(01)00269-7. ISSN 1369-5274. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Gladfelter, Amy S.. (2006-03). «Control of filamentous fungal cell shape by septins and formins» Nature Reviews Microbiology 4 (3): 223–229. doi:10.1038/nrmicro1345. ISSN 1740-1534. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Kinoshita, Makoto. (2006-02-01). «Diversity of septin scaffolds» Current Opinion in Cell Biology 18 (1): 54–60. doi:10.1016/j.ceb.2005.12.005. ISSN 0955-0674. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Mascarelli, Amanda. «Septin proteins take bacterial prisoners» Nature News doi:10.1038/nature.2011.9540. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Mostowy, Serge; Sancho-Shimizu, Vanessa; Hamon, Mélanie Anne; Simeone, Roxane; Brosch, Roland; Johansen, Terje; Cossart, Pascale. (2011-07-29). «p62 and NDP52 Proteins Target Intracytosolic Shigella and Listeria to Different Autophagy Pathways» Journal of Biological Chemistry 286 (30): 26987–26995. doi:10.1074/jbc.M111.223610. ISSN 0021-9258. PMID 21646350. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Takahashi, Shusuke; Inatome, Ryoko; Yamamura, Hirohei; Yanagi, Shigeru. (2003). «Isolation and expression of a novel mitochondrial septin that interacts with CRMP/CRAM in the developing neurones» Genes to Cells 8 (2): 81–93. doi:10.1046/j.1365-2443.2003.00617.x. ISSN 1365-2443. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ «Septin : Elwood Kuni Waldorm : 9786139113941» www.bookdepository.com (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24720212