# Port Blair

Port Blair (hindiz: पोर्ट ब्लेयर) Indiako Batasunetako Lurraldetako udala da. Andaman uhartetan dagoen Andaman eta Nikobar uharteak eskualdearen hiriburua da. Hegoaldeko Andaman uhartearen ekialdeko kostaldean dago, eta uharteetarako sarrera nagusia da.

## Historia

Port Blairrek Archibald Blair Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiako tenienteari zor dio izena; 1789an kolonia bat ezartzen saiatu zen, arrakastarik gabe. Port Blair 1858an berrezarri zuten, britainiar kolonia penal bat eraikitzeko leku gisa. Jatorrian Viper uhartean kokatua izan zen. Izena uharteari Blair tenientearen itsasontzia gogorarazten jarri zioten: The Viper ("Sugegorria"). Konbiktoak, gehienak preso politikoak, betiko espetxera kondenatuta zeuden eta baldintza lotsagarrietan lan egiten zuten. Askok urkaturik bukatu zuten, beste batzuk gaixotasunengatik edo goseagatik hiltzen ziren bitartean.
Indiako mugimendu independentistak XIX. mendearen amaieran hazten jarraitu zuenez, Cellular Jail izeneko espetxe esparru handi bat 1896 eta 1906 artean eraiki zuten britainiarrek.
1943 eta 1944 artean, Port Blair India aske baterako eta bere Indiako Armada Nazionalerako behin-behineko Gobernuaren egoitza nagusia izan zen, Subhash Chandra Boseren kontrolpean.
Port Blair 2004ko Indiako ozeanoko lurrikararen ondorioz oso kaltetua izan zen.

## Demografia

2001eko erroldaren ondoren, Port Blairrek 100.186 biztanle zituen. Gizonezkoak guztizkoaren % 55a dira eta emakumezkoak % 45a. Port Blairrek % 77ko analfabetismo-tasa du, estatuko batez bestekoa ( % 59,5) baino altuagoa. Biztanleriaren % 11a sei urtetik beherakoa da.

## Klima

Datu klimatikoak (Port Blair (1981–2010, muturrekoak 1901–egun)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 33.0 | 34.6 | 36.0 | 36.8 | 36.4 | 35.6 | 32.8 | 32.7 | 35.4 | 35.6 | 34.0 | 35.4 | 36.8 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 29.5 | 30.2 | 31.3 | 32.3 | 31.2 | 29.8 | 29.4 | 29.2 | 29.2 | 29.7 | 29.8 | 29.5 | 30.1 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 26.0 | 26.3 | 27.2 | 28.2 | 27.7 | 26.9 | 26.6 | 26.5 | 26.2 | 26.4 | 26.8 | 26.4 | 26.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 22.4 | 22.1 | 22.7 | 24.1 | 24.2 | 23.9 | 23.8 | 23.6 | 23.0 | 23.0 | 23.3 | 23.0 | 23.3 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 14.8 | 15.9 | 16.2 | 17.3 | 17.1 | 14.6 | 18.0 | 15.6 | 16.8 | 17.8 | 17.3 | 16.2 | 14.6 |
| Euria (mm) | 32.1 | 16.8 | 32.5 | 75.8 | 368.8 | 448.2 | 442.5 | 446.4 | 458.3 | 301.4 | 242.4 | 103.2 | 2968.3 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 1.4 | 1.0 | 1.6 | 4.1 | 15.9 | 18.8 | 18.6 | 19.1 | 18.8 | 15.5 | 11.6 | 4.5 | 130.8 |
| Eguzki orduak | 266.6 | 265.6 | 266.6 | 237.0 | 158.1 | 90.0 | 102.3 | 99.2 | 117.0 | 167.4 | 189.0 | 241.8 | 2200.6 |
| Hezetasuna (%) | 74 | 72 | 72 | 74 | 81 | 84 | 84 | 85 | 87 | 85 | 82 | 75 | 80 |
| Iturria (1): India Meteorological Department ||||||||||||||
| Iturria (2): NOAA, Tokyo Climate Center (1981–2010) ||||||||||||||

## Iruditegia

* Rajiv Gandhiren estatua.
* Ilunabarra badian.
* Gandhiren estatua, Gandhi parkean.
* Seaside Road
* Cellular Jail
* Tenplu jainista.

## Erreferentziak

* ↑ T. Ramakrishnan, "Notorious Once, It Stands Shrouded in Silence" Explore the Emerald islands: Andaman & Nicobar.
* ↑ India Meteorological Department. (2015eko urtarrila). Station: Port Blair Climatological Table 1981–2010. in: Climatological Normals 1981–2010., 619–620 or..
* ↑ India Meteorological Department. (2016ko abendua). Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012). , M4 or..
* ↑ India Meteorological Department. Port Blair Climatological Table 1981–2010. .
* ↑ India Meteorological Department. (2016ko abendua). Table 3 Monthly mean duration of Sun Shine (hours) at different locations in India. in: Daily Normals of Global & Diffuse Radiation (1971–2000)., M-3 or..
* ↑ Japan Meteorological Agency. Normals Data: Port Blair - India Latitude: 11.67°N Longitude: 92.72°E Height: 79 (m). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203476
* Multimedia: Port Blair / Q203476