OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barnetegi

Barnetegia lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleak ikasteaz gainera ikasdenboran zehar bertan bizi direneko ikastetxea da, gehienetan asteburuak eta oporraldiak kenduta. Terminoa euskara edo beste hizkuntza bat praktikatu eta guztiz ikasteko ikastetxeei ere aplikatzen zaie, ikasleak ikastaroan zehar ere bertan bizi direlarik.
Haur eta gaztetxoentzako barnetegiak ohikoak dira Commonwealth eta Estatu Batuetan. Herrialde hauetan barnetegiak pribatuak eta goi mailako familientzat izaten dira gainera, onartuak izateko hautespen prozesu bat gainditu behar eta kostu ekonomiko handia dituztelarik. Euskal Herrian famatua izan zen Lekarozko ikastetxea, non 1888 urtean sortu zutenetik guztira 13.000 ikasle ikasi dituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q269770
* Multimedia: Boarding schools / Q269770
# Bae Baglan

Bae Baglan, galesez: Bae Baglan, Galesko hegoaldeko kostaldeko komunitate eta udalerri bat da, Neath Port Talbot konderrian. Abertawe badian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4841967
* Multimedia: Baglan Bay / Q4841967
# Baekgango gudua

Baekgango gudua edo Hakusikineoko gudua (白村江の戦い; Hakusuki-no-e no Tatakai) 663ko abuztuaren 27 eta abuztuaren 28 bitarte Baekje korear erresumaren eta Yamato Aroko Japonia aliatuen eta Silla eta Tang dinastiako txinatarren aliantzaren arteko gudua izan zen.

## Aurrekariak

660an Koreako penintsula hiru erresumatan banatuta zegoen: Baekje, Silla eta Goguryeo, I. mendetik penintsula osoaren kontrola izateko borrokatu zirenak. Goguryeok, gainera, Sui dinastia eta Tang dinastiako txinatarren aurkako gerra etengabeak egin zituen. Hiru erresumen artean gerra etengabea bazen ere, euren arteko aliantzak aldakorrak ziren.

## Gudua

Tang dinastiak Silla okupatu zuenean, Yamato Aroko Japoniak flota bat bidali zuen 40.000 gizonekin Baekje baesteko, eta Geum ibaiaren bokalean lehorreratzen saiatu ziren. Hala ere, bertan Sillaren eta Tangen blokeoa zuten, gutxiengoan egonagatik ere bi eguneko erasoari aurre egiteko gai izan zirenak. Bigarren egunean kontraerasoa egin zuten eta flota garaitu zuten.

## Ondorioak

Gerraren ondorioz Japonia Koreako penintsulatik erretiratu zen eta Aro Modernoa iritsi arte Japoniaren galera militar handiena izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Shin, Hyong-Sik. (2005). A brief history of Korea. Ewha womans university press ISBN 978-89-7300-602-1. (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ (Ingelesez) Grant, R. G.. (2010-05-03). Battle at Sea: 3000 years of naval warfare. Dorling Kindersley Limited ISBN 978-1-4053-3505-8. (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q608727
* Multimedia: Battle of Baekgang / Q608727
# Badwater Arroa

Badwater Arroa (ingelesez: Badwater Basin) Heriotzaren Haranaren Parke Nazionalean dagoen sakonune endorreikoa da. Ipar Amerikako punturik baxuena izateagatik nabarmentzen da, itsas mailatik 86 metroko sakonera dagoelarik. Whitney mendia, 48 estatuetako punturik garaiena, 120 kilometrora dago mendebalderantz.
Lekua geratutako ur putzu txiki bat da, errepide inguruko errekastoek elikatzen dutena; arroko gatz pilaketak ur ez edangarri bilakatzen du. Urmaelak fauna eta flora urria du: Salicornia generoko landareak, uretako intsektuak eta Assiminea infirma (edo Badwaterko barraskiloa).
Putzuaren inguruan, beti urez estalita ez dagoen eremuan, izozteko, urtzeko eta lurruntzeko ziklo errepikakorrek pixkanaka eratu dute hexagono itxura hartzen duen gatz-azal fina.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Federal Communications Commission. Find Distance and Azimuths Between 2 Sets of Coordinates (Badwater 36-15-01-N, 116-49-33-W and Mount Whitney 36-34-43-N, 118-17-31-W). .
* Datuak: Q799720
* Multimedia: Badwater Basin / Q799720
# Badín

Badín Eslovakiako udalerri bat da, Banská Štiavnicako barrutian kokatuta. 34,38 km²ko azalera du eta 1999 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1232. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q588229
* Multimedia: Badín / Q588229
Banská Štiavnicako barrutiko udalerriak :
HiriakBanská ŠtiavnicaHerriakBadín • Baláže • Baďan • Banská Belá • Banský Studenec • Beluj • Dekýš • Ilija • Kozelník • Močiar • Počúvadlo • Podhorie • Prenčov • Svätý Anton • Štiavnické Bane • Vysoká :
# Badwell Ash

Alderburgh, Ingalaterrako ekialdeko kostaldean dagoen herri bat da, Suffolk konderrian.
2011n 770 biztanle zituen.
* Datuak: Q2197735
* Multimedia: Badwell Ash / Q2197735
# Baefra

Baefra, Baka edo Bakara ere deitua, Egiptoko IV. dinastiako faraoi bat izan zen. Bere erregealdia, K.a. 2521etik K.a. 2514 arte hedatu zen. (von Beckerath).
Manetonek, Baefrari buruz, edo, berak idatzi zuen bezala, Bikerisi buruz, Ratoisesen ondorengo eta Seberkeresen aurrekoa izan zela idatzi zuen, Sexto Julio Afrikanoren arabera Sinzeloren bertsioan, eta 22 urteko erregealdia izan zuela. Eusebio Zesareakoak ez du aipatzen, errege hauei dagokienez, garrantzizko gertaerarik ez dela geratu esanez.
Ia ez dago errege honi buruzko informaziorik, eta, uste denez, bere erregealdia nahiko laburra izan zen, urte bete baino gutxiagokoa. Keops eta Meririten ustezko semea. Bere anaiak, Dyedefra, Kefren eta Dyedefhor izango lirateke, Wadi Hammamateko harkaitz batean dagoen inskripzio batek, Inperio Berriaren erdialde inguruan datatua dagoena, aipatzen ditu eta Baefra, Kefrenen ondorengo bezala adierazten du.

## Bere garaiko eraikuntzak

Zawyet el-Aryaneko amaitu gabeko piramidea ematen zaio, 200 metroko luzera duen oinarri karratuzkoa proiektatuz.
Hasierako lanak baino ez ziren egin, zanga zulatu handi bat geratuz, 106 metroko luzera eta sei metroko zabalera duena, arrapalan jaisten dena, eta hogei metro baino gehiagoko sakoneran, estali gabeko laukiluze formako gune batean amaitzen dena, 43 tonararteko granito lauzekin zolatua, non, Bersantik, 1900ean, ez ohiko formako granitozko sarkofago bat aurkitu zuen, arraultza formakoa, eta, estalkia itxia zegoen arren, irekitzerakoan, barnea hutsik aurkitu zen.
* Datuak: Q220318
* Multimedia: Baufra / Q220318
# Bady Bassitt

Bady Bassitt Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 27.260 biztanle ditu 110,372 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268782
* Multimedia: Bady Bassitt / Q268782
# Beatriz Fernandez (argipena)

Beatriz Fernandez pertsonaia zenbaiten izena da:
* Beatriz Fernandez Fernandez, euskaltzain urgazlea;
* Beatriz Fernández Ibáñez, espainiar eskubaloi jokalaria.
* Beatriz Fernández, Gigi Fernández izenez ezagunagoa, tenislaria, urrez domina duena olinpiar jokoetan.
# Beatriz Elorriaga

Beatriz Elorriaga Pisarik (Donostia, 1957ko irailaren 29a -) espainiar politikaria da, Alderdi Popularrekoa. Gabriel Elorriaga Fernándezen alaba, Madrilgo Biltzarrerako hautatu zuten.
* Datuak: Q5724133
* Multimedia: Beatriz Elorriaga Pisarik / Q5724133
# Beatriz Erresuma Batukoa

Beatriz Erresuma Batukoa (ingelesez: Beatrice Mary Victoria Feodore; Londres, 1857-Balcombe, 1944ko urriaren 26a), Beatriz Battenbergeko printzesa ezkontza izenez, Viktoria Erresuma Batukoa erreginaren eta Alberto Saxonia-Coburg eta Gothakoaren bederatzi seme-alabetatik txikiena izan zen. Izan zituzten seme-alaben artean hiltzen azkena izan zen ere, lehenengo hil zen Alizia Erresuma Batukoa ahizpa baino 66 urte beranduago.
Beatrizen haurtzaroa Viktoria erreginaren doluminarekin batera gertatu zen, 1861eko abenduaren 14an senarra hil ondoren. Bere ahizpa zaharrenak ezkondu eta ama utzi zutenez, Viktoria erregina alaba gaztearen konpainian babestu zen, haren haurtzaroko zatirik handiena «Baby» deitu baitzion. Beatrizek beti amaren ondoan egoteko patua zuela zirudien, eta Beatrizek laster onartu zuen bere lekua hori zela. Viktoria erreginaren jarrera hain finkatua zegoen bere alaba gazteena ezkontzearen aurka, ez baitzuen eztabaidarik onartzen; hala ere, ezkongai asko aurkeztu zitzaizkion, besteak beste, Luis Napoleon, printze inperiala, Frantziako Napoleon III.a enperadore erbesteratuaren semea; edo Luis IV.a Hesseko duke handia, Aliziaren alarguna, ahizpa nagusia. Printze inperialak erakartzen zuen Beatriz, eta ezkontzeko aukeraz ere hitz egin zen, baina Napoleon hil egin zuten 1879an Anglo-Zulu gerran.
Henrike Battenbergekoa printzearekin maitemindu zen Beatriz, Alexander Hesse-Darmstadtekoa printzearen eta Julia Hauekekoaren semea. Urtebete igaro ondoren, Viktoria erreginak ezkontza onartu zuen eta Whippinghamen ezkondu zen, 1885eko uztailaren 23an, Wight uhartean. Subiranoak onartu egin zuen ezkontza, baldin eta alaba eta Henrike berarekin bizitzera bazetozen, eta Beatrizek idazkari ez-ofizial gisa egiten zuen lanarekin jarraitzen bazuen. Bikoteak lau seme-alaba izan zituen, baina ezkondu eta hamar urtera, 1896ko urtarrilaren 20an, Henrike printzea malariaz hil zen Anglo-ashantiar gerran borrokan ari zela. Beatriz amaren ondoan egon zen Viktoria erregina 1901eko urtarrilaren 22an hil zen arte. Hurrengo hogeita hamar urteetan bere amaren egunerokoak argitaratu zituen, bere literatur albazea izendatu baitzuten, eta agerpen publikoak egiten jarraitu zuen. 87 urte zituela hil zen, eta anai-arreba, seme-alaba eta iloba batzuk bizirik atera ziren. Beatriz, aitaren bidez, Espainiako Filipe VI.a erregearen herenamona da.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Alexander Mountbatten, 1st Marquess of Carisbrooke
Iris Mountbatten
Alfonso, Prince of Asturias
Ernest I, Duke of Saxe-Coburg and Gotha
Alberto Saxonia-Coburg eta Gothakoa
Infante Jaime, Duke of Segovia
Princess Louise of Saxe-Gotha-Altenburg
Beatriz Erresuma Batukoa
Beatriz Borboikoa eta Battenbergekoa
Eduardo Kentekoa
Viktoria Erresuma Batukoa
Viktoria Eugenia Battenbergekoa
Fernando de Borbón y Battenberg
Viktoria Saxonia-Coburg-Saalfeldekoa
Lord Leopold Mountbatten
Infanta María Cristina of Spain
Prince Maurice of Battenberg
Juan de Borbón y Battenberg
Infante Gonzalo of Spain :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158140
* Multimedia: Princess Beatrice of the United Kingdom / Q158140
# Beatriz Fanjul

Beatriz Isabel Álvarez Fanjul (Bilbo, 1991ko abuztuaren 23a) Alderdi Popularreko bizkaitar politikaria da. 2019ko abenduaren 3az geroztik Espainiako Gorteetako diputatua da Bizkaitik aukeratuta.

## Bizitza

Bilbon jaio zen 1991n, bost seme-alabako familia batean. Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza ikasketak hasi zituen Deustuko Unibertsitatean, amaitu gabekoak.
Alderdi Popularreko Belaunaldi Berrietako kidea ez ezik, elkartearen Euskal Autonomia Erkidegorako idazkari nagusia ere bada.
2019ko azaroko hauteskunde orokorretan diputatu hautatu zuten Bizkaitik, karguaren zina 2019ko abenduaren 3an eginez.
* Datuak: Q81764989
* Multimedia: Bea Fanjul / Q81764989
# Beatriz Enríquez de Arana

Beatriz Enríquez de Arana (Santa María de Trassierra, Kordoba, 1465 – ibídem, 1522) Kristobal Kolonen bikotea eta Fernando Kolonen ama zen.

## Biografia

Pedro de Torquemada eta Ana Núñez de Aranaren alaba zen. Umezurtza izanik senideekin bizitzera joan zen, Kordobara.
1486 eta 1487 urteen artean, Beatrizek Kolon Kordoban ezagutu zuen, biak hiri berean bizi baitziren momentu hartan. Izan ere, Kolon Leonardo de Esbarroya ezagutu zuen, Diego de Haranaren laguna. Beatrizen lehengusuaren bitartez ezagutu zen bikotea. 1488ko abuztuaren 15ean Fernando Kolon jaio zen. Kristobalek, 1492an, Asiarako bidea hartu zuenean, Beatrizekin utzi zituen bi semeak, Diego Kolon eta Fernando. 1493an bueltatu zenean, Kolonek seme biak eraman zituen Juan printzipearen gortera morroi aritu zitezen. Ez zuen Kolon berriro ikusi, baina hau hiltzean oinordeko utzi zuen.

## Fikzioan

1492: La conquista del paraíso (1992) filmean Ángela Molina aktoreak Beatriz izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 León Guerrero, María Montserrat. (2017). «Mujeres que ayudaron al plan descubridor de Colón» Revista de estudios colombinos (13): 29–38. ISSN 1699-3926. (Noiz kontsultatua: 2023-10-10).
* ↑ «Beatriz Enríquez de Arana | Real Academia de la Historia» dbe.rah.es.
* ↑ Ramírez de Arellano y Díaz de Morales, Rafael (1854-1921). «Datos nuevos referentes a Beatriz Enríquez de Arana y los Aranas de Córdoba, encontrados por D. Rafael Ramírez de Arellano» www.cervantesvirtual.com.
* ↑ 1492: Conquest of Paradise (1992) - IMDb. .

## Kanpo estekak

* Beatriz Enríquez de Arana Cordobapedia
* Datuak: Q463646
# Big Creek (Mississippi)

Big Creek Mississippiko herrixka bat da. Calhoun konderrian kokatua dago. 2010ean 154 biztanle zituen, 3,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Calhoun konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2533915
* Multimedia: Big Creek, Mississippi / Q2533915
# Big Eyes

Big Eyes (euskaraz Begi Haundi), 2015rko Tim Burton estatubatuar zinema zuzendariaren biografia drama film bat da. Amy Adams, Christoph Waltz, Danny Huston, Jon Polito, Krysten Ritter, Jason Schwartzman eta Terence Stamp aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1950eko eta 1960ko hamarkadetan, Margaret (Amy Adams) eta Walter Keane (Walter Keane) haur begi haundiak irudikatzen zituzten margolanekin arrakasta handia bereganatutako artistak dira. Margaret margolanen egilea zen, baina Walter senarraren izenaz sinatzen zituen, dirudienez, marketing eta salmentan trebeagoa zelako.

## Aktoreak

* Amy Adams: Margaret Keane
* Christoph Waltz: Walter Keane
* Danny Huston: Dick Nolan
* Jon Polito: Enrico Banducci
* Krysten Ritter: DeeAnn
* James Saito: Epailea
* Jason Schwartzman: Ruben
* Terence Stamp: John Canaday
* Madeleine Arthur: Jane
** Delaney Raye: Jane gaztea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q10858674
# Big Creek udalerria, White konderria (Indiana)

Big Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, White konderrian. Azken zentsuaren arabera 870 biztanle zituen, 33.03 milia karratu (85.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Big Creek udalerriak 297 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.777 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4905519
# Big Coppitt Key (Florida)

Big Coppitt Key Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Monroe konderrian dago, Florida estatuan. 2.869 biztanle ditu, 4,772822 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Monroe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q858725
# Big Creek (Kalifornia)

Big Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. 151 biztanle ditu, 1,191495 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fresno konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2472425
* Multimedia: Big Creek, California / Q2472425
# Big Creek udalerria, Black Hawk konderria (Iowa)

Big Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Black Hawk konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.544 biztanle zituen, 25.86 milia karratu (67.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Big Creek udalerriak 1096 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.533 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q685583
# Big East Conference

Big East Conference :
| Maila | NCAAko lehen maila |
| Azpimaila futbol amerikarrean | Football Bowl Subdivision (FBS) |
| Sorrera | 1979 |
| Kideak | 16 |
| Kirolak | 10 gizonezkoenak 13 emakumezkoenak |
| Kokapena ||
Big East Conference (euskaraz Ekialde Handiko Konferentzia) NCAAko lehen mailako konferentzia bat da. 23 kiroletan (10 gizonezkoetan eta 13 emakumezkoetan) parte hartzen duten 16 kidek osatzen dute. 1979an sortua izan zen eta NCAAko 24 titulu ditu.

## Kideak

| Cincinnati Bearcats UConn Huskies DePaul Blue Demons Georgetown Hoyas | Louisville Cardinals Marquette Golden Eagles Notre Dame Fighting Irish Pittsburgh Panthers | Providence Friars Rutgers Scarlet Knights St. John's Red Storm Seton Hall Pirates | South Florida Bulls Syracuse University Orange Villanova Wildcats West Virginia Mountaineers |

## Konferentziako palmaresa futbol amerikarrean

* 1991 : Miami Hurricanes (2 garaipen, 0 porrot) eta Syracuse (5-0)
* 1992 : Miami Hurricanes (4-0)
* 1993 : West Virginia Mountaineers (7-0)
* 1994 : Miami Hurricanes (7-0)
* 1995 : Virginia Tech Hokies (6-1)
* 1996 : Miami Hurricanes (6-1), Virginia Tech Hokies (6-1) eta Syracuse Orangemen (6-1)
* 1997 : Syracuse Orangemen (6-1)
* 1998 : Syracuse Orangemen (6-1)
* 1999 : Virginia Tech Hokies (7-0)
* 2000 : Miami Hurricanes (7-0)
* 2001 : Miami Hurricanes (7-0)
* 2002 : Miami Hurricanes (7-0)
* 2003 : Miami Hurricanes eta West Virginia Mountaineers (6-1)
* 2004 : Pittsburgh Panthers, Boston College Eagles, West Virginia Mountaineers eta Syracuse Orange (4-2)
* 2005 : West Virginia Mountaineers (7-0)
* 2006 : Louisville Cardinals (6-1)
* 2007 : West Virginia Mountaineers eta UConn Huskies (5-2)
* 2008 : Cincinnati Bearcats (6-1)
* 2009 : Cincinnati Bearcats (7-0)
* 2010 : UConn Huskies, West Virginia Mountaineers eta Pittsburgh Panthers (5-2)

## Konferentziako finalak saskibaloian

| 1979-1980 : Georgetown Hoyas 1980-1981 : Syracuse Orangemen 1981-1982 : Georgetown Hoyas 1982-1983 : St. John's Redmen 1983-1984 : Georgetown Hoyas 1984-1985 : Georgetown Hoyas 1985-1986 : St. John's Redmen 1986-1987 : Georgetown Hoyas 1987-1988 : Syracuse Orangemen 1988-1989 : Georgetown Hoyas 1989-1990 : UConn Huskies 1990-1991 : Seton Hall Pirates 1991-1992 : Syracuse Orangemen 1992-1993 : Seton Hall Pirates 1993-1994 : Providence Friars 1994-1995 : Villanova Wildcats | 1995-1996 : UConn Huskies 1996-1997 : Boston College Eagles 1997-1998 : UConn Huskies 1998-1999 : UConn Huskies 1999-2000 : St. John's Red Storm 2000-2001 : Boston College Eagles 2001-2002 : UConn Huskies 2002-2003 : Pittsburgh Panthers 2003-2004 : UConn Huskies 2004-2005 : Syracuse Orange 2005-2006 : Syracuse Orange 2006-2007 : Georgetown Hoyas 2007-2008 : Pittsburgh Panthers 2008-2009 : Louisville Cardinals 2009-2010 : West Virginia Mountaineers 2010-2011 : UConn Huskies |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Big East Conferencen webgune ofiziala
* Datuak: Q783062
# Big Falls (Minnesota)

Big Falls Minnesotako hiri bat da. Koochiching konderrian kokatua dago. 2010ean 236 biztanle zituen, 15,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Koochiching konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2346762
# Big Falls (Wisconsin)

Big Falls Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rusk konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 115 biztanle ditu, 36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rusk konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4905668
# Bilice (Šibenik-Knin)

Bilice (Šibenik-Knin) Kroaziako udalerri bat da, Šibenik-Knin eskualdean. Azken zentsuaren arabera 2.546 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2175713
* Multimedia: Bilice / Q2175713
# Bilina

Bilina Errusiako epika-kontakizuna da, Erdi Aroaz geroztik ahoz aho gure egunetaraino heldu dena.
Kieveko bilinetan Vladimir printzearen laguntzaile izan ziren gudari bulartsuen ekintzak kantatzen dira bertan. Novgorodekoetan, berriz, protagonistak aberastu eta ahaltsu izatera iristen dira. Kontakizun horiek gorteetan ondu ziren.
Doinu soil batez abestu ohi ziren, musika-tresnarik gabe.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q546440
* Multimedia: Bylina / Q546440
# Bilintx kalea (Donostia)

Bilintx kalea :
| Donostia, Parte Zaharra ||
| Ezkerrean, Antzoki Zaharra. ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Bilintx kalea Bilintx kalea Bilintx kalea ||
| Koordenatuak: | 43°19′20.8″N 1°59′09.2″W﻿ / ﻿43.322444°N 1.985889°W﻿ / 43.322444; -1.985889 |
Bilintx kalea Donostiako Parte Zaharreko kale txiki bat da. Perujuantxo kalearen eta Lasala plazaren elkargunetik Kale Nagusiraino doa, Antzoki Zaharraren albo osoa hartuz.

## Izenaren historia

1884ko otsailaren 6an erabaki zuen Donostiako Udalak kale honi "Bilintx" izena ematea, Indalezio Bizkarrondori eskaintzeko, haren heriotzetik zortzi urte igaro ondoren. Kale hau zen bere lantegitik gertukoena, eta horregatik erabaki zuten izen hori ematea: Bilintx Antzoki Zaharreko atezaina zen, eta bertan bizi zen. Haren heriotza ere bertan gertatu zen: antzokiaren gela batean zegoenean karlistek San Sebastian egunean Arratzain menditik botatako granada batek, leiho batetik sartu, eta larriki zauritu zuen Bilintx; handik sei hilabetera hil zen poeta. Frankismo garain "Vilinch" grafiaz idatzi zen. Euskarazko izendapena 2014ko urriaren 30an hartu zuen Udalak.

## Erreferentziak

* 1 2 http://www.donostia.org/calles.nsf/de162e902da422cbc1256b7a002ce5c4/9404b3ab2e380ab6c125701800515026?OpenDocument

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Kalearen ezaugarriak Donostiako Udalaren webgunean.
* Datuak: Q25478952
* Multimedia: Bilintx kalea / Q25478952
# Bilirrubina

Bilirrubina eritrozitoen barnean dagoen hemoglobinaren degradazioaren ondorioz sortutako pigmentu horixka da.
Eritrozito zaharrak hiltzen direnean haien mintz zelularra apurtzen da, barneko hemoglobina askatuz. Ehunetan dauden makrofagoek hemoglobina hori hartzen dute, hemoglobinaren porfirina bilirrubinan eraldatuz. Sortutako bilirrubina proteina garraiatzaile bati (albumina) atxikitzen zaio, odolean zehar bidaiatuz eta gibelera helduz. Gibelean bilirrubina azido glukonikoarekin elkartzen da eta hesteetara pasatzen da, behazunarekin kanporatuta izanik. Bilirrubinaren zati txiki bat gibeletik odolera pasatzen da, eta gernuarekin iraizten da.
Odolean dagoen bilirrubinaren maila normalak 0,1-1 mg/100 ml-koak dira. Gibeleko zenbait gaitzek (hepatitisa, zirrosia...) maila horiek handitzen dituzte, gibelak ez baitu iristen zaion bilirrubina ongi jasotzen, eta molekula hori odolera pasatzen da. Odolean dagoen bilirrubinaren kontzentrazioa 2 mg/100 ml-ko baino handiago denean ikterizia agertzen da. Kasu honetan gernuan dagoen bilirrubina maila ere igotzen da,eta gernuaren kolorea nabarmen iluntzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104219
* Multimedia: Bilirubin / Q104219
# Biliești

Biliești Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. 2.395 biztanle ditu, 17 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Biliești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3915648
# Bilioi

Bilioia 1.000.000.000.000 zenbakia da, 1.000.000 × 1.000.000 eginez ateratzen den emaitza. Bestela esanda, 10$^{12}$ balio du.
Nazioarteko Unitate Sisteman, tera- aurrizkia dagokio.

### Bilioiaren beste balioa

Hizkuntza batzuetan (adibidez estatubatuar ingelesean), bilioiak mila milioi (1.000.000.000) balio du.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12535449
# Bilinita

Bilinita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Halotrichitaren azpitaldekoa da. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bilinit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422316
* Multimedia: Bílinite / Q422316
# Bilistage

Bilistage ilergeteen errege izan zen.
K.a. 195. urtean aipatzen da, K.a. 197ko matxinadan, 3.000 gizoneko indarra eskatu ziotenean Katon Maiorri 3.000 gizoneko indarra eskatzeko enbaxada bidali zuenean, ilergetak oso ahulduta geratu baitziren Indíbil eta Mandoniren matxinadaren ondorioz.

## Erreferentziak

* ↑ Joan B. López i Melcion, Referències a la Lacetània en els textos clàssics
* ↑ Martínez Gázquez, José.. (1992). La campaña de Catón en Hispania. (2a. ed. argitaraldia) Universitat de Barcelona Publicacions ISBN 84-7875-980-8. PMC 29671421. (Noiz kontsultatua: 2022-11-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8247920
# Batis occulta

Batis occulta Batis generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago. Kamerun, Erdialdeko Afrikako Errepublika, Kongoko Errepublika, Boli Kosta, Ekuatore Ginea, Gabon, Ghana, Liberia, Nigeria eta Sierra Leonako baso tropikal eta azpitropikaletan bizi da.

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1923298
* Espezieak: Batis occulta

## Ikus, gainera

* Batis
* Platysteiridae