OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (Krakovia, 1891ko azaroaren 24a - Manchester, 1945eko uztailaren 9a) poloniar poeta eta antzerkigilea izan zen. Wojciech Kossak margolari ospetsuaren alaba zen. Poesia lirikoa landu zuen, eta 1939. urtean dozena bat liburu txiki argitaratu zituen: Pocalunki (1926, Musuak), Surowy Jedwab (1932, Zeta-haria). Bigarren Mundu Gerraren garaian Frantziara eta Ingalaterrara erbesteratu behar izan zuen, eta garai hartako sentimenduak islatu zituen Roza i lasy plonace (1940, Arrosa eta burdinazko basoa) eta Golab ofiarny (1941, Uso hiltzailea) obretan. Harenak dira, halaber, Egipska pszenica (1932, Egiptoko garia), Zalotnicy niebiescy (1933, Zaldun urdinak), Powrót mamy (1935, Amaren itzulera) eta Mrówki (1936, Txingurriak) antzerki lanak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3649395
* Multimedia: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska / Q3649395
# Maria Petraccini

María Magdalena Petraccini edo Pettracini (Florentzia, Toscana, 1759 - Bagnacavallo, Ravenna, 1791) anatomiako irakasle eta mediku italiarra izan zen.

## Biografia

Pettracini Toscanako merkatari-familia batean jaio zen, eta Emilia Romagnara joan zen Francesco Ferretti senarrarekin, Bagnacavalloko ospitaleko autoritatea zena. Senarra bezala, kirurgiako tutore izan zen. Hori baino lehen, Medikuntzako ikasketak hasi zituen Florentziako Unibertsitatean, eta Ferrarako Unibertsitatean jarraitu zuen ikasten.
Mariak eta haren alabak, Zaffira Perettik, anatomia erakutsi zuten Ferrarako Unibertsitatean. Salerno eta Boloniako unibertsitateak Italiako medikuntzaren irakaskuntza-zentroak izan ziren, non emakumeek jarduera handiagoa izan baitzuten anatomian eta medikuntzan.
Pettraciniren eta haren alabaren karrerek Ferrarako emakume asko bultzatu zituzten ikastera zein irakasle izatera. Pettracinok erditzean haurrak eta emakumeak zaintzeari buruzko liburuak argitaratu zituen (1789). Gainera, haurtxoak bendatzearen ohituraren kontra protesta egin zuen, esan zuen lesioak eragin zitzakeela, eta esan zuen haurtxoei gorputz-adarrak mugitzen utzi behar zitzaiela. Amagandiko edoskitzearen alde agertu zen, eta haurrak beste elikagai batzuetara ohitu behar direla, esneaz gain, ahal bezain laster. Maria Pettracini 1791n hil zen eta urte askoan irakasteko, eta bere ideiek soka luzea ekarri zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Petraccini Ferretti Maria Maddalena (en francés). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4511472
* Multimedia: Maria Maddalena Petraccini / Q4511472
# Maria Pascual Flaquer

Maria Pascual Flaquer (Capdepera, Balearrak, 1914 – Porreres, Balearrak, 1937ko urtarrilaren 5ean) balear militante komunista izan zen. Haren ama, Catalina Flaquer, ahizpa Antonia, eta Roges des Molinar izeneko gainontzeko taldekideekin fusilatu zuten Maria Porrerasko hilerrian.

## Ibilbidea

Capdeperan jaio zen, Catalina Flaquer eta Rafael Pascual zituen gurasoak. Molinar de Palmako auzunean hazi zen, non ama alabekin joan baitzen bizitzera senarragandik banandu zenean.
Gaztetatik hasi zen bere auzoko jarduera sozial eta kulturaletan parte hartzen eta artikuluak idazten Nuestra Palabra, Balearretako Alderdi Komunistaren organoan. Mariari, amari eta Antònia ahizpari Roges des Molinar deitzen zitzaien. 1931n, ama-alabek eta Aurora Picornellek “Emakume-talde” baten prestakuntza bultzatu zuten, emakumezko langileei beren eskubide sozial eta politikoen alde borrokatzeko deia eginez.
Maria jostuna zen eta Palmako Coll plazan San Antonio jantzigintza-dendarako lan egiten zuen. Josep Juliàrekin ezkonduta zegoen, Gazteria Komunisten buruzagiarekin, eta harekin alaba bat izan zuen, Natalia.
1934ko urriko Iraultzaren eta Palman deitutako greba orokorraren ondoren, beste bi emakume komunistarekin espetxeratu zuten, Antònia Pascual bere ahizpa nagusia eta Antonia Miguel Balaguerrekin, bere kideen atxiloketaren aurka protesta egiteagatik. Ondoren, Nazioarteko Sorospen Gorriak sortutako “Masa Koral Antifaxistan” parte hartu zuen, presoen, errepresaliatuen eta haien familientzat laguntzak biltzeko ekitaldiak antolatzeko.
Parte-hartze aktiboa izan zuen manifestazioetan, hala nola martxoan Palman Balearretako hauteskundeen errepikapena eskatzeko egin zenean, edota martxoaren 8ko Manacor bezalako mitin antifaxistetan. Gazteria Sozialisten eta Komunisten bateratze-ekitaldietan parte hartu zuen, Alderdi Komunistako Emakumearen Idazkaritzaren ordezkari gisa.
1936ko uztaileko estatu-kolpearen ondoren, bere auzoan bertan zegoen larrugintza-fabrika batean ezkutatu zen. Falangistek hiru urteko alaba erabili zuten ezkutalekua aurkitu eta kartzelaratzeko. Ama, Aurora Picornell eta beste lagun batzuk zeuden Can Sales kaleko emakumeen kartzelan sartu zuten. Senarra ere atxilotuta zegoen.
1937ko urtarrilaren 5eko gauean, Aurora Picornellekin (Molinar auzoko bizilaguna) eta Belarmina González Rodríguezekin batera, ama eta alabak fusilatu egin zituzten Porreresko hilerrian. Harrezkero, Roges des Molinar deitzen zaie.

## Ikus, gainera

* Roges des Molinar

## Erreferentziak

* ↑ Capellà, Llorenç. (3/08/1986). «Natàlia Julià … abans d’aprendre a jugar ja li ensenyaren a perdre.» Baleares. Memoria Civil (31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105821767
* Multimedia: Maria Pascual Flaquer / Q105821767
# Maria Otxoa Laiana

Maria Otxoa Laiana (Erronkari, 1902ko apirilaren 15a - Burlata, 2009ko otsailaren 27a), ehun urtekodun nafarra zen, 106 urte betetzera heldu zen. Bere azken urteak Burlatako zaharren egoitza batean egin zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Diario de Navarra egunkariko albistea.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko pertsonarik nagusienen zerrenda
* Datuak: Q12263060
# Maria Pereira

Maria Pereira (Leiria, Portugal, 1986) bioingeniaritzako zientzialari portugaldarra da. Asmatzaile gisa, zauri irekiak ixteko kola baten sortzailea da, ehunak kaltetu gabe.

## Ibilbide profesionala

1986an jaio zen Leirian. Farmazia Zientzietan lizentziatua da Coimbrako Unibertsitatean, Portugalen eta bioingeniaritzan doktorea da Estatu Batuetako Massachusetts Institute of Technology-n ( MIT ) 2007an MIT-Portugal Programak eman zion bekari esker.
Ezaguna da zauri irekiak ixteko, ehunak kaltetu gabe, kola bat sortzeagatik, adibidez, bihotzeko ebakuntza delikatuak egiteko eta jaiotzetiko bihotz-akatsa duten haurtxoak tratatzeko, 100etik bat, hori baita haurren heriotza-kausa nagusia Estatu Batuetan.
Pereirak bere proiektuan lan egin zuen gorputzeko edozein lekutan erabil zitekeen kola garatzeko, minutu bakoitzeko 60 aldiz ponpatzen duen bihotza barne. Kolak baldintza ugari betetzea eskatzen zuen aldi berean: hezetasuna jasan, elastikoa izan bihotz taupada bakoitzarekin zabaltzeko eta uzkurtzeko, hidrofoboa (odola gainazaletik aldentzeko), biodegradagarria eta ez toxikoa. 2012an irizpide gehiago lortu zituen eta are gehiago bete: asmatu zuen kola nahi den tokian bakarrik atxikitzen da, zirujauak argia bertara zuzentzen duenean, horrela prozesuaren erabateko kontrola emanez.
2013ko urritik bioteknologia eta medikuntzarako Gecko Biomedical enpresako ikertzailea da Parisen.

## Ibilbide politikoa

2015eko abenduaren 28an, 29 urte zituela, Marcelo Rebelo de Sousaren ordezkari nazional gisa aurkeztu zuten 2016ko presidentetzarako hauteskundeetan.

## Aitortzak

2012an, Novartis- ek bere arloan munduko lau liderren artekotzat jo zuen. 2014ko MIT Technology Review aldizkariak urteko "35 urtetik beherako berritzaileen" zerrendan sartu zuen. 2015aren hasieran , Forbes aldizkariak 30 urte baino gutxiagoko munduko 30 talentu itxaropentsuetako bat zela aitortu zuen eta, urte bereko irailean, Time aldizkariak "hurrengo belaunaldiko lider" gisa hartu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 «Jovem cientista de Leiria é mandatária nacional de Marcelo» Jornal de Leiria (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) De 2015, 28 De Diciembre. «Esta mujer tiene la clave de uno de los problemas más antiguos de la cirugía» Infobae (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Mujeres inventoras» Mujeres de Negocios y Profesionales del SUR (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Maria Nunes Pereira, 32. Inventora» MIT Technology Review 2014-08-25 (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Jornal Económico» O Jornal Económico (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Portugesez) «Investigadora Maria Pereira é mandatária nacional de Marcelo - DN» www.dn.pt (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).

## Kanpo estekak

* Maria Pereira Gecko Biomedikan.
* Topaketa María Pereirarekin Labiotech 2017-n, Youtuben.
* Datuak: Q25443648
# Maria Perez Larrinaga

Maria Perez Larrinaga (Lekeitio) XV. mendeko merkataria izan zen.

## Biografia

Martin Martinez Atxa merkatari eta ontzigilearekin egon zen ezkonduta, eta, harekin batera, bi etxe, bi karabela, lursail ugari eta diru kopuru handiak zituen; horrez gain, etxean erabiltzeko objektuak ere bai, hala nola zilarrezko koilarak eta katiluak, zilarrezko xingolak, “botonaduras e sortijas” eta beste bitxi batzuk. Zeukan botere soziala agerian jartzeko erabili zituen horiek.

### Andra Mariaren Jasokundearen elizan bere irudi eta bustoa

1506an Elvira Larrinagak, bere izeko, ondare handi bat eman zuen Santa Maria parrokian beirateak eta koruak eraikitzeko: “las vidrieras e choros”. Trukean, eskatu zuen obra horren oinean Maria Perezen irudia eta bustoa jar zitezela, ahalik eta debozio handienarekin irudikatuta, errosarioa eskuan hartuta:
   “Lan horren oinean Maria Perezen irudi eta busto pertsonala jartzea, ahal den elizkoien, eskuan ustezko kontuak dituela."
   (“al pie de la dicha obra sea puesta la figura y busto personal de la dicha Maria Perez, lo mas devotamente que se pueda, con sus cuentas figuradas en la mano”).
Hori guztia errotulu batekin batera:
   “Idaz bedi, Maria Perez andreak berak, memorian ogasun eta ondasun, lan horixe egin eragin zuela."
   (“se escrybiese en commo la dicha donna Maria Perez, con su azienda e vienes por memorya, abia fecho fazer la dicha obra”).
Proiekzio publikoa eta Maria Perezen memoria zituen helburu, eta horretarako, botere ekonomikoaren sinbolo argia zen lengoaia plastikoa erabili zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Castrillo, Janire. (2020). Emakumezko merkatari euskaldunak: profila erakusteko hiru kasu. .

## Bibliografia

* Enríquez, J.; Hidalgo de Cisneros, C.; Llorente, A. y Martínez, A. (1992): Colección Documental del Archivo Municipal de Lequeitio (1514-1520), t. III. San Sebastián, Eusko Ikaskuntza, doc. 199, pp. 643-652.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116621206
# Maria Pia Timon

María Pía Timón Tiemblo (Madrigal de la Vera, Cáceres, Extremadura, 1954) cacerestar etnologoa eta irakaslea da, 2021 Kultura Ondasunen Zaharberritze eta Kontserbazio Sari Nazionala.

## Ibilbidea

Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Arte eta Tradizio Herrikoien Museoan ekin zion bere ibilbide profesionalari. 1986an, Kultura eta Kirol Ministerioaren Espainiako Kultura Ondarearen Institutuan (IPCE) sartu zen, eta han koordinatu zituen Kultura Ondare Ez-materiala Babesteko Plan Nazionala eta Arkitektura Tradizionalaren Plan Nazionala. Bere ibilbidean zehar, Timonek, kultur ondare ez-materialaren garapena eta babesa sustatzeaz gain, emakumeek beren kudeaketan duten zeregina aitortzeko lan egin du.
Kultura-ondare ez-materialari buruzko hamar bat liburu eta ehun artikulu inguru gutxienez argitaratu ditu. Kultur ondare ez-materialari buruzko eskolak eman ditu Espainiako hainbat unibertsitatetan, eta dozenaka ikastaro monografiko zuzendu ditu. Europako Kontseiluko JPI-Cultural Heritage-n kultura-ondare ez-materialaren ordezkari espainiarra izan zen. "Inmaterial: Patrimonio y Memoria Colectivos" argazki-erakusketa ibiltariaren komisarioa ere izan zen.

## Aintzatespenak

Bere ibilbidean zehar, Timonek hainbat sari jaso ditu ondare ez-materialari buruzko ikerlanengatik:
* Marqués de Lozoya Arte eta Tradizio Herrikoietako Ikerketa Sari Nazionala
* Juan de Goyeneche Saria,Madrilgo Batzarrarena
* Matías Ramón Martínez Saria, Extremadurako Batzarrak sustatua eta Kultura Kontseiluak emana.
* 2021ean, Espainiako Kultura Ministerioak ematen duen Kultura Ondasunen Zaharberritze eta Kontserbazio Sari Nazionalaren bidez, Kultura Ondare Ez-materialaren aldeko ibilbide aitzindari lana aintzatetsi zuen.
* 2022ko Lehengoratu eta Kontserbatzeko Sari Nazionala, besteak beste, Monica Carabias, Andrés Carretero Pérez eta Pilar Ortiz epaimahaikide izan zituen eta María Ángeles Querol badajoztar historilariari eman zitzaion saria. Urte horretan bertan, Eraikuntzako Arteen Richard H Driehaus Sarien epaimahaia ere izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Cultura, elDiarioes. (2021-10-29). «María Pía Timón, Premio Nacional de Restauración y Conservación 2021» elDiario.es.
* ↑ Bécares, Guadalupe. (2020-05-19). «La (otra) España a la que volver» Ethic.
* 1 2 País, El. (2021-10-29). «María Pía Timón Tiemblo, Premio Nacional de Restauración y Conservación de Bienes Culturales» El País.
* 1 2 3 4 «María Pía Timón Tiemblo» caib.es 20 de septiembre de 2016.
* ↑ María Pía Timón Tiemblo | INTBAU España. .
* ↑ «La Moncloa. 29/10/2021. Mª Pía Timón Tiemblo, galardonada con el Premio Nacional de Restauración y Conservación de Bienes Culturales 2021 [Prensa/Actualidad/Cultura y Deporte»] www.lamoncloa.gob.es.
* ↑ Carlos. (2022-10-25). «María de los Ángeles Querol gana el Premio Nacional de Restauración y Conservación» hoyesarte.com.
* ↑ «Los Premios Driehaus de las Artes de la Construcción tienen ganadores» masdearte. Información de exposiciones, museos y artistas 2022-06-07.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115641494
# Maria Pilar Busquet i Medan

Maria Pilar Busquet i Medan (1937ko martxoaren 23a, Les -2016ko azaroaren 13a, Bartzelona) arandar politikari eta ekintzaile bat izan zen. CiU alderdiko kide izan zen.
1991-1993 artean Arango sindikoa izan zen. Aranera hizkuntzaren ekintzailea ere izan zen.
Bere semea Jusèp Boya historialaria da, alaba berriz Mireia Boya, CUP alderdiko kidea eta Kataluniako Parlamentuko biltzarkidea.
# Maitechu Mía

Maitechu Mía, euskaraz Maitetxu Enea, 1927 urtean Francisco Alonso musikariak konposatutako abesti ospetsu bat da, zortziko motakoa, gaztelerazko hitzekin. Abestiaren hitzek euskal joale batek maitearengana sentitzen duen mina kontatzen du. Abestian apostu bat dela eta sortu omen zen. Hondarribian zegoela, lagun batzuek euskal musika sortzeko gai ez zela bota eta erronka onartu omen zuen Alonsok. Emilio González del Castillo bere lagunari hitzak eskatu eta ordubetean osatu omen zuen abestia.
Abestia Plácido Domingo, Alfredo Kraus eta José Carreras abeslariek kantatu izan dute. Mocedades musika-taldearen bertsioa ere ospetsua izan zen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Informazioa eta Mocedades taldearen bertsioa.
* Datuak: Q12262884
# Maitemin

Maitemina pertsona batek beste pertsona batengana sentitzen duen zirrarazko sentimendu multzo bat da. Sentimendu hauen mendean dagoenean, pertsona maitemindurik dagoela esaten da. Maiteminak maitasuna, atxikimendua, miresmena eta sexu erakarpena bildu behar ditu, neurri ezberdinetan eta denboran zehar era aldakor batez izan daitekeen arren. Historian zehar eta kultura ezberdinetan, ezaugarri ezberdinak dituen kontzeptua da. Horrela, adibidez, matrimonio barneko senar-emazteen arteko lotura iraunkorra, alde batetik, eta bikote batek egun batzuetan zehar bizi dezakeen harreman laburra, bestetik, maiteminezko bizipenak ote diren aurkako iritziak daude.

## Ikus, gainera

* Maitasuna
* Neskatan-mutiletan

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Singer, Irving: La naturaleza del amor, Siglo XXI editores, 4. argitalpena: 2006.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1854755
* Multimedia: Love / Q1854755
# Maite Zubizarreta

Maite Zubizarreta Aranbarri (1995eko martxoaren 6a) euskal saskibaloi-jokalaria da, hegaleko postuan jokatzen duena. Gaur egun, Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligako Bigarren Mailan aritzen den Añares Rioja ISB taldean jokatzen du.

## Taldeak

| Denboraldia | Taldea | Liga |
| 2015/16 | Añares Rioja ISB | Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Liga |
| 2016/17 | Añares Rioja ISB | Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligako 2. Maila |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Espainiako Saskibaloi Federazioa. Maite Zubizarretaren emaitzak eta estatistikak. (Noiz kontsultatua: 2017-05-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30092695
# Maite Zugarrondo

Maite Zugarrondo Etxeberria (Iruñea, Nafarroa, 1989ko maiatzaren 4a) nafar eskubaloi jokalaria da. Joko posizioari dagokionez, atezaina da.
Alcobendas Eskubaloi Klubean jokatu zuen 2012tik 2014ra. 2014/15 denboraldian Donostiako Bera Berak fitxatu zuen atezain gisa, eta Ligako bost ligetatik lau irabazi zituen.
Lana eta familia uztartzeko zailtasunak zirela eta, 2018-2019 denboraldiaren amaieran goi mailako lehiaketatik erretiratu zen. Bere azken partida Alcobendasen aurka jokatu zuen.
Gero, Iruñera bueltatu zen, bere jaioterrira, Maristaseko eskubaloi taldea entrenatzeko, eta, horri esker, kirolari lotuta jarraitu zuen, familia eta lana uztartu ahal egiteko.

## Kirol ibilbidea
### Taldeak

| Urteak | Taldea | Liga |
| 2008-2012 | Itxako Kirol Elkartea | Emakumezkoen Espainiako eskubaloi ligaren ohorezko maila |
| 2012-2014 | BM Alcobendas | Emakumezkoen Espainiako eskubaloi ligaren ohorezko maila |
| 2014- | Bera Bera | Emakumezkoen Espainiako eskubaloi ligaren ohorezko maila |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30437447
* Multimedia: Maite Zugarrondo Etxeberria / Q30437447
# Maite zaitut

Maite zaitut esaldiak, beste pertsona bati maitasuna adierazteko erabiltzen denak, beste zenbait adiera ere baditu:
* Maite zaitut, Pirritx eta Porrotxen diskoa eta abestia;
* Maite zaitut, Mägo de Oz musika taldearen abestia.
# Maitemin (Romero de Torres)

Maitemin (espainieraz Mal de amores) Julio Romero de Torres margolari andaluziarraren margolana da. 1905 inguruan margotua, margolariaren eskuetan egon zen hura hil arte. 1989an Andaluziako gobernuak erosi zuen, Romero de Torres bildumarekin batera eta bilduma osoa Kordobako Arte Ederren Museoan kokatu zen eta gaur egun han ikus daiteke.

## Azterketa

Margolanean adin desberdinen hiru emakume ikusten diraː haur bat, emakume bat eta zahar bat; modelo gisa hiloba, emaztea eta etxeko neskamea erabili zituen hurrenez hurren. Eszena margolariaren etxeko patioan kokatzen da.
Irudia malenkoniaz josita dago. Haurrak burua amonaren gainean jarri du eta lotan dagoela ematen du. Amona, bitartean, aulki batean eserita, zutik dagoen alabari begira dago. Margolanaren dramatismoa emakume horrengan biltzen da, batez ere ikusleari begira dauden begietan, oso irekiak, zain-adiak eta, halaber, tristeak; emakumea itzalen azpian dago nahiz eta eguna, atzean ikusten den lorategiaren arabera, eguzkitsua eta argitsua izan. Orokorrean, oso eszena lasaia izango litzateke emakume horren irudia egongo ez balitz. Margolanak emakumearen hiru adinen gaia aztertzen du, Joaquín Sorolla margolariaren eragin garbiaz.
Atzean lorategi bat susmatu daiteke, zehaztasun gutxiez adierazia.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.museosdeandalucia.es/cultura/museos/MBACO/index.jsp?redirect=S2_3_1_1.jsp&idpieza=570&pagina=4

## Kanpo estekak

* Mal de amores, Kordobako Arte Ederren Museoa.
* Mal de amores, Espainiako Museoen Bildumen Sare Digitala.
* Datuak: Q22330492
# Maite nau... ez nau maite

Maite nau... ez nau maite (frantsesez: effeuiller la marguerite, literalki bitxiloreari hostoak kendu) jolas tradizional bat da, bereziki lotuta maitasunarekin eta nerabezaroarekin, non pertsona batek beste baten maitasuna ote duen bitxilore bati petaloak kentzen erabakitzen den.
Jolasten ari den pertsonak "maite nau" eta "ez nau maite" esaldiak bata bestearen ondoren esaten ditu, petalo bat kenduz lore bati, maiz bitxilore bati, esaldi bakoitzarekin. Azken petaloa kentzean esan den esaldia izango da loreak emandako benetako erantzuna, eta horrela jakin dezake ea beste pertsonak maite duen edo ez. Jolas hau maiz egiten da beste pertsonarekiko sentimenduak zein diren lagun batekin hitz egiten ari dela.

## Kulturan

Goetheren Fausto lanean agertzen da erabakiak hartzeko sistema hau.

## Erreferentziak

* ↑ Collenberg-González, Carrie. (2021). «The Daisy Oracle: A New Gretchenfrage in Goethe's Faust» Goethe Yearbook 28 (1): 125–139. doi:10.1353/gyr.2021.0006. ISSN 1940-9087. (Noiz kontsultatua: 2023-03-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3049063
* Multimedia: Decision of the flower / Q3049063
# Maria Dolores Arbilla

Maria Dolores Arbilla Mendizabal (Tolosa, Gipuzkoa, 1897ko apirilaren 9a - 1986) maistra eta euskararen sustatzailea izan zen.

## Bizitza

Maria Dolores Arbilla Mendizabalek zazpi senide zituen eta oso gaztea zela, umezurtz geratu zen. Hala, bera eta haren senideak Doroteo Ziaurriz medikuaren etxera joan ziren bizitzera. Gaztaroan, Bilboko etxe batean institutriz gisa egon zen, baina jaioterrian ikastola irekitzeko asmotan zebiltzala esan eta bertako andereñoa izateko eskatu ziotenean, Tolosara itzultzea erabaki zuen, maistra tituluduna zen eta. Eusko Ikaskuntzako Lehen Hezkuntzako Batzordekide ere izan zen 1933an. Azken urteak Hernanin igaro zituen.

## Ikastolako ibilbidea

Tolosako ikastolako irakasle izan zen 1921etik 1936ra. Hasiera batean irakasle bakarra aritzen zen arren, urteek aurrera egin ahala, ikastolak ikasle gehiago zituen eta, ondorioz, beste irakasle batzuk ere izan zituen lankide, nahiz eta maistra karrera amaitua zuen lehen andereñoa izan zen. Hasiera batean, laguntzaile beharra zuela ikusita, Juanita Goikoetxeari eskatu zion laguntza. 1930-1931 ikasturtean Laskorain kalean beste pare bat gela ireki behar izan zituzten eta, bertan, beste lau andereño ere ibili ziren Maria Dolores Arbilla Mendizabalen gidaritzapean: Ixidora Mokora, Inaxi Munita, Miren Brau eta Modesta Segurola hain zuzen ere. Hala ere, horiez gain, beste hiru andereño ere ibili omen ziren, baina hauen zeregina irakasgai jakin bat irakastea izan zen. Irakasle horiek Maria Rezola, Teresa Saizar eta Pilar Sansinenea izan ziren.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Arbilla Mendizabal, Dolores - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-15).
* ↑ «Arbilla Mendizabal, Dolores - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-15).
* 1 2 «TOLOSA: GERRA AURREKO IKASTOLA ( ) B AKARTXO G OIKOETXEA U RDAPILLETA IZARNE D RABASA A RRUE - PDF Descargar libre» docplayer.es (Noiz kontsultatua: 2021-04-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106539061
# Margiana

Margiana (latinez: Margiana; antzinako grezieraz: Μαργιανή) akemenestar satraperria izan zen. Murgab ibaiaren haranean zegoen, egungo Afganistango Badghis probintzia eta Turkmenistango Merv artean. Merv hiriburua zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q154974
# Margibi

Margibi Liberiako 15 konderrietako bat da. 1985. urtean eratu zen. Liberiako erdialdean kokaturik dago. Herrialdeko seigarren konderririk populatuena da, 2008ko datuen arabera 199.689 biztanle zituen 2.616 km²-ko azaleran.

## Barrutiak

Hauek dira Margibi konderriko 4 barrutiak 2008ko biztanleria datuarekin:
* Firestone (57.251)
* Gibi (13.232)
* Kakata (88.130)
* Mambah-Kaba (41.076)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1052737
* Multimedia: Margibi County / Q1052737
# Margherita di Savoia

Margherita di Savoia Italiako udalerri bat da. Barletta-Andria-Traniko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 11.161 biztanle ditu, 35,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Margherita di Savoiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barletta Trinitapoli Zapponeta San Ferdinando di Puglia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23194
* Multimedia: Margherita di Savoia (Italy) / Q23194