# Manolita Piña

Manolita Piña Torres-García, sortzez Manolita Piña Rubies (Bartzelona, 1883ko otsailaren 24a - Montevideo, 1994ko ekainaren 11) margolaria zen, eta ehun urte baino askoz gehiago bizi izan zen (111 urte). Uruguain, "Doña Manolita" deitzen zioten. Torres Garcíaren "lagun banaezina" zen, hitzaldietara eta erakusketetara lagundu zion, eta haren ahalegin artistikoetan sostengatu zuen. Modu askotan, "bere itzala bezalakoa" zen. Montevideoko Torres García Museoaren sortzailea izan zen.

## Biografia

Piña Torres Bartzelonan jaio zen, 1883ko otsailaren 24an, eta Montevideon hil zen, 1994ko ekainaren 11n. Familia aberats batekoa zen, eta gurasoek hezi zuten. Pianoa jotzen ikasi zuen.
Joaquín Torres Garcíarekin ezkondu zen, 1908ko abuztuaren 20an, Bartzelonan. Senarra eta biak Europan eta New Yorken bizi izan ziren hainbat hamarkadatan, eta Montevideon 1934tik aurrera.
Bere artea eta senarrarena Emilio Ellenak bildu zituen. Ellenak Piñaren artea sortzaile eta polit gisa deskribatzen du. PiñaTorresek pintatzeari utzi zion ezkondu ondoren, eta adierazi zuen hala egin zuela senarra baino margolari hobea ez izateko edo haren lana ez aztoratzeko. Hori lotsagarria izango baitzatekeen bere familiarentzat, bere garaian eta kulturan. Bere kalitate artistiko handiaren erregistro bat dago Torres Garcíaren Notas sobre Arte liburuan (1913).
Esaten zuen politika zela senarrarengana hurbiltzen zuten gauza bakarretako bat. Artistei laguntzen zien jazarpen politikoa jasaten zutenean. Haren bilobetako bi kartzelan eta erbestean egon ziren. Piña Torresek ez zuen Bartzelonara itzuli nahi izan, artearen aurka egindako krimenak zirela-eta, hala nola freskoak suntsitzea.
Uruguain, gehien bizi izan den pertsona dela egiaztaturik dago (111 urte).

## Ondarea

1951n, Piña Torresek talde bat sortu zuen Montevideon, MAOTIMA izenekoa (partaideen izenengatik: Manolita, Otilia, Ifigenia eta Maria Angelica), eta, bertan, tapiz bradatuetan lan egiten zuten.
Bere senarraren lanaren bildumazale nekaezina izan zen, eta lehenago ezkutuan egondako haren artea sustatzen lagundu zuen. Bere lanaren inbentarioa ere egin zuen, 350 artelan baino gehiago zerrendatuta. Piña Torresek sentitzen zuen senarra hil ondoren haren ondarea aseguratu behar zuela, eta, beraz, arteari eta senarraren ondareari buruzko museo bat sortu zuen 106 urte bete zituenean. Piña Torresek Torres García Museoa babesteko egin zuen fundazioa, eta 1953ko uztailaren 29an ireki zen museoari lagundu zion. Historia luze eta zail batetik igaro zen museoa, harik eta Uruguaiko gobernuak egonkortu zuen arte, eta museoa 1986an inauguratu zen gaur egun duen formarekin. Gogotsu eta indartsu egin zuen lan museoa sortzeko. Fundazioa eta museoa sortzeaz gain, artxibo bat ere jarri zuen bere bizitzako lana dokumentatzeko. Askotan, erretratu-gai izan zen senarrarentzat, eta beste artista batzuen gaia pinturetan, Rafael Barradas artista barne.
2000n, Caixa Terrassa Casal Fundazioak ohoratu zuen.

## Ikus, gainera

Homenatge a Manolita Piña de Torres García. Centre Cultural, Fundacio Caixa Terrassa. 2000. Centrar Cultural, Fundacio Caixa Terrassa.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Manolita Piña, viuda del pintor Joaquín Torres. 14 de junio de 1994.
* ↑ Desde el vientre más olvidado. 11 de mayo de 2014.
* 1 2 3 4 5 6 «Manolita Piña de Rubies» Diccionari Biografic de Dones.
* 1 2 3 4 «Manolita Piña Torres» Museo Torres Garcia.
* 1 2 Torres Garcia y Manolita Pina en Galeria Animal. 13 de mayo de 2011.
* 1 2 «Manolita Pina de Torres Garcia - 104 Anos de Invencibilidad» El Montevideano - Laboratorio de Artes 23 de agosto de 2009.
* ↑ «Manolita Pina de Torres Garcia - 104 Anos de invencibilidad (2)» El Montevideano - Laboratorio de Artes 30 de agosto de 2009.
* ↑ Ejemplos de osmótica entre las programaciones de galerías, museos y fundaciones. 24 de mayo de 2011.
* 1 2 «Saatchi Gallery» Saatchi Gallery.
* 1 2 «History Museo Torres García» Museo Torres Garcia.
* ↑ «Olimpia Torres - A Mi Padre Llegaron a Quere Apunalarlo» El Montevideano - Laboratorio de Artes 21 de agosto de 2009.
* ↑ «Manolita Piña de Torres García» Wahoo Art.

## Kanpo estekak

* Manolita Pina del Museo Torres Garcia (en castellano)
* Datuak: Q6751227
* Multimedia: Manolita Piña / Q6751227