OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cynewulf

Cynewulf (Northumbria, 750 aldera - 800 aldera) erlijio-poeta anglosaxoia zen. Idazkera errunikoan eta mendebaldeko saxoieraz idatzi zituen olerkiak Exeter eta Vercelli XI. mendeko kodizeetan gorde dira. Honako hauek dira: Santa Juliana eta Santa Elenaren bizitzak, sortalde kristauko mirariei buruzko elezaharretan oinarrituak; The Ascension (Igokundea) edo Christ, Gregorio Santuaren prediku baten parafrasia, eta The Fates of the apostles (Apostoluen eginak), apostoluen eginkizunak agertzen dituen kontakizuna. Hasiera batean, berarenak zirela uste izan zen Andreas, Guthlas eta The Phenix. Garai bereko beste poeta batzuek eginak dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q560915
# Cymru Goch

Cymru Goch (euskaraz Gales Gorria) Galesko ezker muturreko erakunde nazionalista bat izan zen. 1987an sortu eta Gales Aske Sozialista baten alde borrokatu zen. Faner Goch (Bandera Gorria) izeneko aldizkari bat ere argitaratu zuen.
2002an Welsh Socialist Alliance alderdia sortu zuten erakundeetako bat izan zen.
2003an John Marek politikariaren inguruan sortutako Forward Wales edo Cymru Ymlaen (Gales Aurrera) alderdiaren sortzaileetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3573334
# Daniele Massaro

Daniele Massaro (1961eko maiatzaren 23a - ) Italiako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Italiako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1982 | 1 | 0 |
| 1983 | 0 | 0 |
| 1984 | 3 | 0 |
| 1985 | 1 | 0 |
| 1986 | 1 | 0 |
| 1987 | 0 | 0 |
| 1988 | 0 | 0 |
| 1989 | 0 | 0 |
| 1990 | 0 | 0 |
| 1991 | 0 | 0 |
| 1992 | 0 | 0 |
| 1993 | 0 | 0 |
| 1994 | 9 | 1 |
| Guztira | 15 | 1 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q352826
* Multimedia: Daniele Massaro / Q352826
# Danielis

Danielis Bizantzioko alargun ospetsu bat izan zen, Patrasgoa. Tradizio idatziari dagokionez, eta Teofanesi jarraituz, Peloponesoko zati baten jabea zen, alfonbra industria batez gain.
Danielisek Basilio I.a Patrasera egin zuen bisita batean ezagutu zuen, Basilio inperioko ordezkaria zenean. Danielisek opari batzuk eskaini zizkion, eta horrela Basilio tronura igo zen. Konstantinoplara ere bidaiatu zuen, bere zerbitzariez lagunduta, Basilio enperadore gisa bisitatzeko. "Erregina Ama" titulua irabazi zuen, tronuarekiko zeukan fideltasuna saritzeko.

## Erreferentziak

* Catholic Encyclopedia. The Byzantine Empire.
* Foundation of the Hellenic World. Middle Byzantine Period: large-scale property.
* Runciman, Steven (1966). Byzantine Civilisation, Edward Arnold (Publishers) Ltd.
* Datuak: Q3294742
# Daniele da Volterra

Daniele Ricciarelli (Volterra, 1509 aldean - 1566ko apirilaren 4a), ezagunagoa Daniele da Volterra ezizenez, italiar margolari eta eskultore manierista izan zen, Michelangeloren estiloaren jarraitzailea. Paulo IV.a aita santuaren aginduz, Michelangeloren Azken Judizio-ko irudi askoren biluztasuna estali zuen, arropak eta gerripekoak margotuz. Hori dela eta, Il Braghettone izengoitia eman zitzaion.

## Bizitza

Daniele Ricciarelli Volterran sortu zen, gaur egungo Toscanan. Il Sodoma eta Baldassare Peruzzi margolarien ikaslea izan zen Sienan. Agerikoa da Il Sodomaren eragina Palazzo dei Prioriko Justice freskoan (1530en ondoan). 1535 aldean Erromara joan zen. 1540ko hamarkadan, Perin del Vagarekin lan egin zuen zenbait proiektutan.
Erroman Michelangeloren ikasle eta adiskide min bilakatu zen. Haren bitartekotzari esker, Paulo III.ak Vatikanoko obren superintendente izendatu zuten. Bestalde, Michelangelok emandako zirriborro eta ideiak baliatu zituen Erromako Trinità dei Monti elizako Gurutzetik eraistea freskoa margotzeko (1545 aldean). 1549an, Paulo III.a hil ostean, superintendente postua galdu zuen. Handik aurrera eskulturan aritu zen, batez ere.
Danielek zoritxarreko ospea lortu zuen Azken Judizioa Michelangeloren maisulaneko irudi askoren sexu alderdiak eta ipurdiak estaltzeagatik; Paulo IV.aren aginduz egindako lan horregatik Il Braghettone («Galtzoin-egilea») izengoitia jaso zuen. Michelangeloren hil maskara erabiliz, brontzezko busto bat egin zuen; hori izan zen bere azken lana.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Daniele da Volterra. britannica.com (Noiz kontsultatua: 2016-02-07).
* 1 2 Williamson, George Charles. Daniele da Volterra. in: Catholic Encyclopedia (1913), Volume 15. en.wikisource.org (Noiz kontsultatua: 2016-02-07).
* Datuak: Q540489
* Multimedia: Daniele da Volterra / Q540489
# Danielle Arciniegas

Danielle Arciniegas Martínez (Pereira, 1992ko maiatzaren 22a) kolonbiar aktore, modelo eta abeslaria da. Nazioartean ezaguna da Kolonbiako Esmeraldas, Hijos de Sangra Azul eta Eu Sou Franky telebista-ekoizpenetan parte hartzeagatik, non azken horretan Tamara Franco antzezten duen.

## Biografia

Danielle Kolonbiako Pereira hirian jaio zen. Germán Ossa, zinema kritikariaren eta Margarita Martínezen alaba, bi anai-arreba ditu: Alejandro eta Juliana. Familia giro artistiko batean hazi zen Arciniegas, bere aita Pereirako Kritikaren Topaketa filmeko zuzendaria baitzen. Lehen hezkuntza eta bigarren hezkuntza osoa La Enseñanza ikastetxean ikasi zuen. 1997an lau urte besterik ez zituela hasi zen antzezten, Lisandro Duquek zuzendutako "Los niños invisibles" sailean.
Nazioartean aintzatespenaren lehen lana Esmeraldas sailean izan zen 2015ean, Caracol Televisión kolonbiarrak egina, non Verónica Guerreroren bertsio gaztea antzeztu zuen.
Sebastián Vega aktore kolonbiarrarekin egon zen 2013 eta 2015 artean. 2017an, David Escobar Gallego Piso 21 musika taldeko abeslariarekin harremanetan hasi zen.
Danielle 2018ko irailaren 5etik David Escobar Gallego Piso 21 taldeko kidearekin ezkonduta dago.
Bikoteak bi alaba ditu:
Ella, 2018ko irailaren 7an jaio zen Medellín hirian.
Roma, 2020ko irailaren 7an jaioa, Medellín hirian ere.
Neskak zesarea bidez jaio ziren eta urtebetetze berdina partekatzen dute, bi urteko aldearekin.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.laopinion.com.co/entretenimiento/las-villanas-son-mis-consentidas-danielle-arciniegas-122437#ATHS
* ↑ http://www.eldiario.com.co/seccion/PERSONAJE/danielle-arciniegas-la-pereirana-que-se-tom-la-televisi-n-colombiana1505.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28794236
* Multimedia: Danielle Arciniegas / Q28794236
# Daniele Pontoni

Daniele Pontoni, italiako txirrindulari ohia da. Ziklo-krossean nabarmendu zen. Italiako eta Munduko txapelduna izan zen eta Igorreko Ziklo-Krosseko garaipen errekorra dauka

## Palmaresa
### 1992

Igorreko Ziklo-Krossa

### 1993

Superprestige

### 1994

Igorrreko Ziklo-Krossa
Superprestige

### 1995

Igorreko Ziklo-Krossa

### 1996

Igorreko Ziklo-Krossa

### 1997

Munduko txapelketa

### 1998

Igorreko Ziklo-Krossa

### 1999

Italiako txapelketa

### 2000

Italiako Txapelketa

### 2001

Italiako Txapelketa

### 2002

Italiako Txapelketa

### 2003

Italiako Txapelketa

### 2004

Italiako Txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077255
* Multimedia: Daniele Pontoni / Q1077255
# Danielen Liburua

Danielen Liburua Bibliako liburua da, Idatzietako bat (12 atal) hebrearren Bibliaren arabera; katolikoen tradizioaren arabera, igarleen liburuen artekoa da. Euskarazko Elizen Arteko Biblian bi atal bereizitan agertzen da, Daniel berezkotik aparte (Dn 1:1), Daniel Grekoa deritzo katolikoek onartutako atal gehigarriari (DnGr 1:1), liburu deuterokanonikoen artean kokatua.

## Edukia

Egilea ezezaguna da eta K.a. 162. urte aldera idatzi zen. I.-VI. atalak (kontakizuna): Nabukodonosorren ametsen azalpena (buztinezko oinak zituen estatua), hebrearrak suginan, Belsasarren oturuntza, Daniel lehoien zuloan. VII. eta VII. atalak: Danielen ikuskariak. Horiez gainera, tradizio katolikoak liburuari eginiko eranskin batzuk onartzen ditu, Susanaren historia (XIII. atala), Bel jainkoaren apaizak(XIV. atala, 1-21.) eta Herensugea (XIV. atala, 22-41.) tarteko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80115
* Multimedia: Book of Daniel / Q80115
* Jatorrizko testuak: Biblia/Daniel
# Daniella Ramirez

Daniella Ramirez (2001eko urriaren 6a) igerilari artistiko estatubatuarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen taldekako proban.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 02 ! | Taldeka |
# Derek Fowlds

Derek Fowlds (Londres, 1937ko irailaren 2a - Bath, 2020ko urtarrilaren 17a) ingeles aktorea izan zen. Yes, Minister eta Yes, Prime Minister telesailetan "Bernard Woolley"" Idazkari Pribatu Nagusia antzeztu zuen.

## Telebistarako lanak

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia |
| 1964 | Gideon's Way 26. atala: "The Nightlifers" | Tim Coles |
| 1967 | The Solarnauts Pilot: "Cloud of Death" | Tempo |
| 1969–1973 | The Basil Brush Show | Mr Derek |
| 1975 | Edward the Seventh | Lord Randolph Churchill |
| 1978 | Robin's Nest 2. atala "The Candidate" | Ricky Hart |
| 1980–1984 | Yes Minister | Bernard Woolley |
| 1982 | Minder | Meadhurst |
| 1983–1985 | Affairs of the Heart | Peter Bonamy |
| 1986–1988 | Yes, Prime Minister | Bernard Woolley |
| 1988 | The Settling of the Sun | Kurt Friedman/Michael Robson |
| 1990 | Die Kinder | Crombie |
| 1992–2010 | Heartbeat | Sgt. Oscar Blaketon |
| 1992–1994 | Firm Friends | John Gutteridge |
| 2001 | Lily Savage's Blankety Blank | Bera |
* Datuak: Q1281731
* Multimedia: Derek Fowlds / Q1281731
# Derek Ho

Derek Ho (Kailua, Hawaii, 1964ko irailaren 26a - Hawaii, 2020ko uztailaren 17a) jatorri txinatarreko hawaiiar surflaria izan zen. ASPko Munduko Surf Txapelketa irabazi zuen 1993an, hori lortu zuen lehen hawaiiarra izan zen.
# Dereham

Dereham, historikoki East Dereham, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2011n 18.609 biztanle zituen.
* Datuak: Q302893
* Multimedia: Dereham / Q302893
# Derek George Jacobi

Derek George Jacobi (Londres, Ingalaterra, 1938ko urriaren 22a) antzezlea da.

## Bizitza

1960an hasi zen lanean Birmingham Repertory Theatren. 1963tik 1971ra, Errege Antzerki Nazionalaren kide izan zen (garai hartan Laurence Olivierrek zuzentzen zuena). Paperik entzutetsuenak William Shakespeareren Otelo, Veneziako mairua antzerkiko Casiorena eta Anton Txekhoven Hiru ahizpak (1901) antzerkiko Tusenbachena izan ziren.
1970eko hamarkadan, antzezle klasikoaren ospeak gora egin zuen Prospect Theatre Companyn egin zuen lanarekin. 1982an, Royal Shakespeare Companyn sartu zen, eta Shakespeareren Ekaitza eta Ibsenen Peer Gynt (1867) antzezlanetan parte hartu zuen, besteak beste. 1992an, Tomas Becket santuaren papera egin zuen Jean Anouilhen Becket edo Jainkoaren ohorea (1960) obran. Klaudio I.a antzeztu zuelako zabaldu zitzaion ospea mundu osora, BBCk Robert Gravesen Ni, Klaudio (1934) nobelan oinarrituta egin zuen telesailari esker, alegia. 1994an, Sir izendapena jaso zuen, britainiar teatroari egindako ekarpenagatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q256164
* Multimedia: Derek Jacobi / Q256164
# Derecho a soñar

Derecho a soñar 2019ko espainiar telesaila da, Europroduccionesek La 1rentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Julia Rojas, jatorri xumea duen eta bizitza zaila duen neska gaztea, zuzenbidean lizentziatu da, eta orain abokatu bulego ospetsu bateko kide izan nahi du. Azkenean, gauzak ez dira berak nahi bezala aterako, eta idazkaria kontratatuko dute. Bertan Jorge Leiva ezagutuko du, bulegoko bazkideetako bat. Horrela, maitasuna, adiskidetasuna, traizioa eta handinahia pertsonaia guztien eguneroko bizitzan sartuko da Julia.

## Aktoreak

* Alba Ribas : Julia Rojas
* Jon Arias : Jorge Leiva
* Mamen Duch : Sofía Santelices
* Guiomar Puerta : Alba Córdoba / Alba Zabalburu Córdoba
* Biel Durán : Jesús Zabalburu
* Belén Fabra : María del Carmen Córdoba
* Álex Adrover : Ángel Belinchón
* Diego Domínguez : José María "Chema"
* Ariana Martínez : Berta de Beltrán
* Juan Blanco : Rodrigo Álvarez
* Aixa Villagrán : Olivia Sanchís
* Violeta Rodríguez : Carolina "Carol"
* Christian Sánchez : Coach
* Javier Morgade : Daniel
* Lucía Fernández : Cristina Manzanas
* Arón Piper : Luis Rojas
* Songa Park : Charly
* Pedro Madrid : Alejandro "Álex" Manzanas
* Noelia Castaño : Victoria
* Ana Risueño : Carlota Duarte
* Joaquín Climent : Francisco Zabalburu.
* Joaquín Notario : Felipe Leiva
* Jorge Sanz : José Manzanas

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Derecho a soñar» FormulaTV.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37275163
# Derek Barton

Sir Derek Harold Richard Barton (Gravesend, Kent, 1918ko irailaren 8a - Zurich, Suitza, 1998ko martxoaren 16a) britainiar kimikaria izan zen.
Londresko Unibertsitatean ikasi zuen. Konformazio-analisia garatu zuen, hau da, gai organiko konplexuen ezaugarriak aztertu zituen gai horietako atomoek beren artean duten hiru dimentsioko loturaren orientazioaren arabera. 1969an Kimikako Nobel Saria irabazi zuen, kimika organikoari eginiko ekarpen handi horrengatik. Aldosterona deritzan hormona sintetizatzeko metodoa ere garatu zuen Bartonek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102419
* Multimedia: Derek Barton / Q102419
# Derek Mahon

Derek Mahon (Belfast, 1941eko azaroaren 23a - Cork, 2020ko urriaren 1a) Ipar Irlandako poeta izan zen.

## Biografia

Mahon langile klaseko familia protestante baten seme bakarra zen. Aitak Harland eta Wolff eraikuntza enpresan lan egiten zuen eta ama ehungintza enpresa batean. Egileak adierazi zuen bere haurtzaroan ameslari eta bakarti samarra zela. Gaztetatik interesatu zitzaion literatura. Skegoneil ikastetxean lehen hezkuntza ikasi zuen, eta geroago Royal Belfasteko Errege Erakunde akademikoan. Lan batzuk argitaratu zituen eskolako aldizkarietan. Hugh Haughton kritikariaren arabera, bere lehen poemak kalitate handikoak ziren bere adineko mutil batentzat.
Dublingo Trinity College-n ikasi zuen. Bertan Icarus aldizkaria editatu zuen, eta Michael Longley, Eavan Boland eta Brendan Kennelly bezalako idazleekin lagun egin zen, eta horrek bere uzkurtasun asko galdtzea lagundu zion. Trinity College utzi zuen 1965ean, Parisko Sorbonan ikasteko.
Urtebete geroago utzi zuen unibertsitate hori, Kanadan eta Estatu Batuetan bizitzeko. 1967an Night Crossing (Gaueko zeharkaldia) lehen poema liburua argitaratu zuen. Dublingo unibertsitate batean irakatsi zuen eta Londresen ere lan egin zuen kazetari independete gisa. Bere egoitza ezarri zuen Kinsalen, Cork konderrian. 2007an David Cohen Literatura Saria irabazi zuen.
2020ko urriaren 1ean zendu zen hirurogeita hemezortzi urte zituela, Corken.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200073
* Multimedia: Derek Mahon / Q1200073
# Darwin (sistema eragilea)

Darwin kode irekiko Unix moduko sistema eragilea da Apple Inc.- ek 2000. urtean kaleratu zuen lehen aldiz. Apple-k garatutako kodea du, baita NeXTSTEP, BSD, Mach eta software libreko beste proiektu batzuetatik eratorritako kodea ere.

## Lizentzia

2003ko uztailean, Applek Darwin kaleratu zuen Apple Public Source License (APSL) 2.0 bertsioaren azpian, Software Librearen Fundazioak (FSF) GNU Lizentzia Publiko Orokorrarekin bateragarria ez den software librearen lizentzia gisa sailkatzen du. Aurreko bertsioak APSL lizentziaren aurreko bertsio baten azpian argitaratu ziren, eta horrek ez zuen software librearen FSFren definizioa betetzen, nahiz eta Iturburu Irekiaren definizioaren baldintzak betetzen zituen.

## Eratorritako proiektuak

Darwinen software librearen hasierako izaera dela eta, sistema eragilea aldatu edo hobetzea helburu duten proiektuak egon dira.

### OpenDarwin

OpenDarwin Darwin sistema eragilean oinarritutako beste sistema eragile irekia zen. 2002ko apirilean sortu zen Apple Inc. eta Internet Systems Partzuergoak . Bere helburua Apple garatzaileen eta software librearen komunitatearen arteko lankidetza handitzea zen. Apple-k proiektuaren onura egin zuen OpenDarwinen hobekuntzak Darwinen bertsioetara sartuko zirelako; eta doako / irekitako iturriko komunitateak bere sistema eragilearen gaineko kontrol osoa ematearen onuraduna izan zen. Gero software librearen banaketetan erabili zitekeen, hala nola GNU-Darwin.

## Kanpo estekak

* Darwin banaketa du Apple Developer Connection-en
* Pakete indibidualen iturburu kodea
* Hexley, Darwinen maskota
* PureDarwin.org
* The Apple Museum "MacOS X Eraiki zenbakiak"
* Datuak: Q14581
# Darwin mendikatea

Darwin mendikatea izotz-kaskoaz estalitako mendikate labur bat da, Suaren Lurraldeko Uharte Handian dagoena, erabat Txileko lurraldean. Andeetako hegoaldeko zatia da eta Suaren Lurraldeko tontorrik handienak ditu, horien artean Darwin mendia garaiena delarik. Bertako batez besteko altuera 2.500 metro ingurukoa da.
Mendikateko ipar magalak seno Almirantazgo deritzonera jeisten dira. Osorik dago Alberto de Agostini Parke Nazionalean.

## Tontorrik garaienak

* Darwin mendia
* Sarmiento mendia
* Italia mendia
* Bove mendia
* Roncagli mendia
* Luis Savoiakoa mendia
* Della Vedova mendia
* Buckland mendia

## Ikus, gainera

* Txileko geografia

## Kanpo estekak

* Jon Artano Darwin mendikatean. (Bideoa).
* Datuak: Q288133
* Multimedia: Cordillera Darwin / Q288133
# Darwinen txonta

Darwinen txonta esaten zaio Charles Darwin-ek Galapago Irletan aurkitu zituen hainbat hegazti espezieri, baina oso erlazionatuta daudenak. Hamalau espezie bizi dira Galapago Irletan eta bat Koko uhartea-n (Costa Rica).
Txori guztiak tamaina berekoak dira (10-20cm). Espezieen arteko ezberdintasunik nabarienak mokoaren tamainan eta forman daude. Mokoak ezberdinak dira, jaten dutenari egokituta daudelako (artropodoak, intsektuak, odola…). Txonta guztien jokamoldea eta kantua ezberdinak dira.

## Txontak eta Darwin

Hasieran uste zen hegazti hauen ezberdintasunak erabakigarriak izan zirela hautespen naturalarengatiko eboluzioaren teoriaren aurkezpenean, hala eta guztiz ere, Darwinen idazkiek horrela ez zela erakusten dute. Berak pentsatzen zuen ez zutela haien arteko harreman esturik, batzuk txontak ez zirela ere uste zuen.
Bere bidaiatik itzulitakoan, Darwinek 1837ko urtarrilaren 4ean izandako bilera batean Geological Society of London-i txontak erakutsi zizkion, beste hegazti eta ugaztun espezie batzuekin batera. Hegaztiak , txontak barne, John Gouldek, ingeles ornitologo ospetsuak, aztertu zituen, hauek identifikatzeko. Gouldek urtarrilaren 10ean izandako hurrengo bileran Darwinek Galapago uharteetan aurkitutako hegaztiak, familia ezberdinekoak zirela uste zuena, txonta berezi batzuk zirela esan zuen, hamabi espezieko talde berri bat osatzeko garrantzi nahikoarekin.

## Geroagoko ikerketa

“Darwin-en txonta” terminoa 1936an agertu zen lehen aldiz, eta azkar zabaldu zen, David Lacken lanekin. Geroago, 1973tik, Peter Grant eta Rosemary Grant, Princeton Unibertsitateko ekologia eta biologia ebolutibo irakasleak hurrenez hurren, Estatu Batuetan, 25 belaunaldiko 19.000tik gorako txonta-ale analizatu zituzten eta erakutsi zuten nola joan ziren aldatzen espezie ezberdinak, ingurumenaren aldaketen ondorioz.
Modu honetan frogatu zen gorputzaren eta mokoaren tamainan izandako aldaketa azkarrak alimentuen horniketan izandako aldaketen ondorioz hautespen naturalera bideratuta zeudela.

## Espezieak

* Geospiza generoa:
** Lurtar txonta handia (Geospiza magnirostris).
** Lurtar txonta ertaina (Geospiza fortis).
** Lurtar txonta txikia (Geospiza fuliginosa).
** Kaktuseko txonta handia (Geospiza conirostris).
** Kaktuseko txonta arrunta (Geospiza scandens).
** Moko zorrotzeko lurtar txonta (Geospiza difficilis).
** Txonta banpiroa (Geospiza difficilis septentrionalis).
* Camarhynchus generoa:
** Zuhaitzeko txonta handia (Camarhynchus psittacula).
** Zuhaitzeko txonta ertaina (Camarhynchus pauper).
** Zuhaitzeko txonta txikia (Camarhynchus parvulus).
** Txonta arotza (Camarhynchus pallidus).
** Zingirako txonta (Camarhynchus heliobates).
* Platyspiza generoa:
** Txonta barazkijalea (Platyspiza crassirostris.)
* Certhidea generoa:
** Txonta abeslaria edo txiolaria (Certhidea olivacea).
* Pinaroloxias generoa:
** Cocos irlako txonta (Pinaroloxias inornata).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q756311
* Multimedia: Darwin's finches / Q756311
# Darwin udalerria, Clark konderria (Illinois)

Darwin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Clark konderrian. Azken zentsuaren arabera 347 biztanle zituen, 27.58 milia karratu (71.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Darwin udalerrian 176 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.015 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5226034
# Darwin (Minnesota)

Darwin Minnesotako hiri bat da. Meeker konderrian kokatua dago. 2010ean 350 biztanle zituen, 5,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Meeker konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004059
* Multimedia: Darwin, Minnesota / Q1004059
# Darwin Núñez

Darwin Gabriel Núñez Ribeiro (Artigas, Uruguai, 1999ko ekainaren 24a), kirol munduan Darwin Núñez izenez ezagunagoa, uruguaitar futbol jokalaria da, aurrelari gisa jokatzen duena Ingalaterrako Premier Leagueko Liverpool F.C. taldean eta Uruguaiko selekzio nazionalean.
Gaur egun etorkizuneko izarretako bat izateko aukera gehien dituzten futbol jokalarien artean dago. Transfermarkt, futboleko merkatua aztertzen duen web orrialdearen arabera, 55 milioi euroko balioa du.

## Jokatzeko modua

Darwin Nuñez jokalari sendoa eta altua da, gorputzarekin abantailak ateratzen ditu, eta fisikoki oso trebea. Ezker hegalean zein erdi-aurrelari gisa joka dezake, dituen bertute ugariengatik.
Bere eboluzioa azken urteetan zinez esanguratsua izan da, besteak beste izkin egiten asko hobetu du, eta baita jokoko beste hainbat alderditan ere.

## Estatistikak

2022ko ekainaren 12n eguneratua. :
| Taldea | Herrialdea | Urteak | Partidua(k) | Gola(k) | Asistentzia(k) |
| Peñarol | Uruguai | 2018-2019 | 22 | 4 | 1 |
| Almeria | Espainia | 2019-2020 | 32 | 16 | 3 |
| Benfica | Portugal | 2020-2022 | 84 | 47 | 16 |
| Liverpool | Ingalaterra | 2022- | 0 | 0 | 0 |

## Selekzio nazionala

Behe-kategorietan presentzia handirik izan ez zuen arren, Peñarolekin jokatzen hasi zenean, 2019an, 20 urtez azpiko selekzioak Hego Amerikako 20 urtez azpiko txapelketarako deitu zuten, eta geroago 20 urtez azpiko Mundu Txapelketarako. Bigarren honetan, nahiz eta Uruguai final zortzirenetan kanporatua izan zen, 4 partidu jokatu zituen, 2 gol sartuz eta asistentzia bat banatuz.
2019ko urriaren 16ean berriz, selekzio absolutuan egin zuen debuta, Peruren aurkako banako berdinketa batean, non bera izan zen goleagile. Ordutik 11 partidu jokatu ditu, eta beste gol bat sartu du. Etorkizunean Edinson Cavani eta Luis Suárez uruguaitar mitoen ordezkoa izateko aukerak ditu, eta 2022ko Qatarreko Munduko Txapelketan jokatuko du.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Darwin Núñez - Perfil del jugador 21/22» www.transfermarkt.es (Noiz kontsultatua: 2022-06-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Darwin, doce meses después - Driblab | Football powered by data'» www.driblab.com (Noiz kontsultatua: 2022-06-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46372260
* Multimedia: Darwin Núñez / Q46372260
# Darwin uhartea

Darwin uhartea Charles Darwinen omenez izendatutako uharea da, Galapagoetan. Uhartediko txikientarikoa da, kilometro koadro bakarrarekin. Ez dauka iristeko leku lehorrik eta bere interes handiena ur-azpian dago. Urtero jende andana gerturatzen da urpekaritza egitera eta bertan dagoen itsas-bizitza ikustera.
Iguanak, itsas-lehoiak, baleak, itsas-dortokak eta izurde ugari bizi dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q492703
* Multimedia: Darwin Island / Q492703