OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Petri Rodezkoa

Petri Rodezkoa, Petri Andoudequekoa ere deitua (Rodez, ? – Tolosa Okzitaniakoa, 1115), okzitaniar elizgizona eta Iruñeko gotzaina izan zen. Iruñeko gotzain postuko bere esleipenak politika berri bati eman zion hasiera, frankoen (okzitaniarren) aldekoa eta nafarren kontrakoa, Pirinioez iparraldetik etorritako fraide eta elizgizonen olde batez lagundua.
Gurasoak Dido de Andouque eta Estefania zituen. Conquesen eta Thomièresen fraidea izan ondoren, azken monasterio horretako Frotardo abadeak Iruñeko apezpiku izateko haren izendapena bultzatu zuen. Hala egin zuten, eta haren izendapen urtean bertan, Monjardingo gaztelua fraide frantsesei (okzitaniarrei) eman zien.
Iruñeko Katedraleko Kabildoa berrantolatu zuen San Agustinen araua jarraituz: kargu berriak ezarri zituen (priore, artzadiakono, sakristau...), eraikin berriak egin zituen (tartean 1100ean katedral erromanikoa) eta erromatar liturgia inposatu zuen, toledotarra edo mozarabiarra baztertuz. Bere diozesiaren mugak hedatu egin zituen eta nafar elizak zein monasterioak eman zizkien beste frantses batzuei, adibidez, Jon Done Satordi Artaxoako monasterioa, Tolosa Okzitaniako Jon Done Satordiri transferitua, haren hamarren, primizia, jabetza eta ogasunarekin batera.
Hasiera hasieratik Antso V.a Nafarroakoaren laguntza izan zuen. Petri I.a Nafarroakoari laguntza eman zion Huesca eta Barbastro konkistatzeko eta honek Zubiri eta bi etxe Huescan eman zizkion Gurutzadetan parte hartzeko asmoarekin, 1100. urtean Lur Santura joan zen eta itzultzean Okzitaniako Tolosan geratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Idazle asko. (1994). La catedral de Pamplona. I Elortzibar: Nafarroako Kutxa, 37 or. ISBN 84-87120-21-0..
* 1 2 3 4 Orella, Jose Luis. (2010). «La gasconización medieval occidental del Reino de Navarra» Lurralde (33): 204. ISSN 0211-5891. (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ Idazle asko. (1990). Gran Enciclopedia Navarra. Villatuerta: Nafarroako Kutxa, 66 or. ISBN 84-87120-11-3..
* Datuak: Q9057772
# Politerpeno

Politerpenoak zortzi isopreno baino gehiagoz osaturiko terpenoak dira. Lipido saponifikaezinak dira.
Ezagunenak kinonak dira, plastokinona eta ubikinona, arnas katean parte hartzen dute elektroiak garraiatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6081851
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :
# Politika (Aristoteles)

Politika (grezieraz: Πολιτικά) Aristotelesek K.a. IV. mendean idatzitako liburua da.

## Edukia

Eduki askoren artean, praktika demokratikorako arauak jaso zituen. Hona hemen bederatzi arauok laburbilduta:
* Magistratura guztiak guztion artean hautatzea.
* Guztiek bakoitzaren gainean agindu dezatela eta bakoitzak, txandaka, guztien gainean.
* Kargu publikoak zozketaz esleitu daitezela, guztiak edo esperientzia eta ezagutza teknikoa eskatzen ez dutenak.
* Pertsonak berak ez dezala behin baino gehiagotan kargu publiko bera izan, edo salbuespenezko kasuetan soilik izan dezala.
* Pertsona berak kargu publiko gutxi izan ditzala, gerrarekin lotutakoak izan ezik.
* Kargu publiko guztiak iraupen laburrekoak izan daitezela, ahal den neurrian behintzat.
* Hiritar guztiek, guztion artean aukeratuta, justizia administratzea.
* Herriaren Batzarrak gauza guztien edo garrantzitsuenen gaineko subiranotasuna izan dezala. Inolako kargu publikoak ez du subiranotasunik izango ezeren gainean edo, izatekotan, garrantzi gutxiko gaietan izango du.
* Kargu publiko bat bera ere ez dadila bizi bitartekoa izan. Eta bateren bat geratzen bada, kargutik kendu behar da, eta zozketagarri bihurtu, bozketa bidez aukeratu ordez.

## Aristotelesen arauak praktikan

Atenasen arau horiek indarrean jarri zituzten. IV. mendean Atikan 250.000 edo 300.0000 pertsona inguru bizi ziren, hiritarren familiako kideak 100.000 ziren eta, horietatik, gizonezko helduak eta, beraz, Batzarrean parte hartzeko aukera zutenak, 30.000 inguru besterik ez ziren.
Baina zozketa erabiltzen zuten kargu publiko gehienak banatzeko. 100 bat magistratura –nagusiki buruzagi militarrak eta kontulariak– bozkatuz hautatzen zituzten baina gehienak, gainerako 600ak, zotz eginda banatzen zituzten.
Metodorik demokratikoena iruditzen zitzaien, baita bozak erosteko ustelkeria saihesteko bide egokia ere. Gainera aukera berdintasuna bermatzen zuen. Arriskuak ere bazituen, izan ere, kargua egokitutako pertsonak ez zuen zertan alor horretan aritzeko gaitasuna izan. Horregatik, batzuen gabeziak besteen dohainekin berdintzeko, taldean egiten zuten lan. Laburbilduz, gehiago kezkatzen zituen boterea eta ondasunak esku gutxitan biltzeak, kargu batzuen gaitasunik ezak baino.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Irazustabarrena, Nagore. (2016-02-21). «Zozketa bidezko demokrazia» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69539
* Multimedia: Politics (Aristotle) / Q69539
# Politika 2.0

Politika egiteko modu berri bat sortzen ari da: Politika 2.0 delakoa.
Interneteko lurralde librearekin zerikusia eduki dezakeen arren, modu emergentean eta aro berri baten atarian egongo bagina bezala, elkarrizketan eta parte hartzean oinarritutako politikaren kontzepzio barri bat izan daiteke.

## Ikus, gainera

* Web 2.0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2917673
# Politika berde

Politika berdea edo ekopolitika ideologia bat da, ekologiaren aldetik iraunkorra den gizartea sustatu nahi du. Normalki, ekologismoan, indarkeriarik ezan, justizia sozialean eta oinarrizko demokrazian oinarrituta. 1970eko hamarkadan hasi zen forma hartzen mendebaldeko munduan; harrezkero, mundu osoko herrialde askotan garatu eta ezarri dira alderdi berdeak, eta nolabaiteko arrakasta lortu dute hauteskundeetan.
Hasiera batean, termino politiko berdea die Grünenekin (alemanez, "berdeak") lotuta erabili zen, 1970eko hamarkadaren amaieran eratu zen alderdi berdearekin. Ekologia politiko terminoa, batzuetan, esparru akademikoetan erabiltzen da, baina diziplina arteko azterketa-eremua izatera iritsi da; izan ere, diziplina akademikoak azterketa zabalak eskaintzen ditu, gizarte-zientzia ekologikoak ekonomia politikoarekin integratzen dituztenak hainbat gairen inguruan, hala nola degradazioa eta marjinazioa, ingurumen-gatazka, kontserbazioa eta kontrola eta ingurumen-identitateak eta gizarte-mugimenduak.
Politika berdearen aldekoek ideia asko partekatzen dituzte mugimendu kontserbazionista, ekologista, feminista eta bakezaleekin. Demokraziaz eta arazo ekologikoez gain, politika berdea askatasun zibilez, justizia sozialaz, indarkeriarik ezaz arduratzen da, batzuetan lokalismoaren aldaerez, eta gizarte-progresismoari laguntzen dio. Alderdi berdeen plataformak, neurri handi batean, ezkerrekotzat hartzen dira espektro politikoan. Ideologia berdeak lotura du beste ideologia politiko ekozentriko batzuekin, hala nola ekofeminismoarekin, ekosozialismoarekin eta anarkismo berdearekin, baina zenbateraino har daitezke politika berdeko modutzat eztabaida kontua da. Ezkerreko filosofia politiko berdea garatu ahala, kontrako mugimenduak ere sortu ziren eskuinaldean, eko-kapitalismoa eta kontserbadorismo berdea bezalako osagai ekologikoak dituztenak.

## Erreferentziak

* ↑ Wall 2010. p. 12-13.
* ↑ Wall 2010. p. 47-66.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1661415
* Multimedia: Green politics / Q1661415
# Politika ekonomiko

Politika ekonomikoa gobernuek ekonomiari eragiteko definitu eta burutu egiten dituzten plan, erabaki eta ekintzen multzoa da. Bereziki, aldagai makroekonomikoen gainean jarduten du, hala nola enplegua eta inflazioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q582577
* Multimedia: Economic policy / Q582577
# Politetrafluoroetileno

Politetrafluoroetilenoa, PTFEa edo tefloia (azken hori jatorrizko Teflon —marka erregistratua— izenetik eratorria) polietilenoaren antzeko polimero bat da, baina hidrogeno atomoak fluorragatik aldatu dira. Monomeroaren formula kimikoa CF2=CF2 da, eta tetrafluoroeteno izena du. PTFEa fluorokarbono solidoa da, osorik karbonoz eta fluorrez osatutako pisu molekular handiko konposatua baita. PTFEa hidrofobikoa da: urak edo ura duten konposatuek ez dute bustitzen PTFEa; izan, ere, fluorokarbonoek London dispertsio indarra motelduta agertzen dute, fluorraren elektronegatibitate altua dela eta. PTFEak edozein solidorekiko duen frikzioa, ezagutzen den txikienetako bat da.
DuPont enpresak konposatu hau Teflon izenarekin merkaturatzen du, eta oso erabilia da zartaginetan eta beste hainbat sukalde tresnatan, jakia ez zaiolako itsasten berotzean. Elementu korrosiboak erabiltzen diren hainbat esperimentutan ere PTFEzko estaldurak erabiltzen dira. Makina batzuetan lubrifikatzaile gisa ere erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143252
* Multimedia: Polytetrafluoroethylene / Q143252
# Politi

Politi hitzak euskaraz polizia esan nahi du:
* Rigspolitiet: Danimarkako polizia nazionala.
* Norvegiako Polizia Zerbitzua: Norvegiako polizia nazionala.
# Politika Ekonomiko Berria

Politika Ekonomika Berria Errusiako Iraultzaren ondoren eratutako Sobietar Batasun estatu berrian Leninek proposatu eta martxan jarritako politika ekonomikoa izan zen, liberalizazio ekonomikoa ekarri zuena. 1921 urtean abiarazi eta 1928 urtean Stalinek bertan behera utzi zuen. Politika Ekonomiko Berria 1917ko iraultzaren ondorengo gerra zibilean ezarritako gerrako komunismoak eragindako eskasiari aurre egiteko planteatu zen: nekazariei euren nekazaritza-soberakin osoa hartu ordez, soberakinaren zati bat merkaturatzeko aukera eman zitzaien; industria eta zerbitzu pribatu txikiak garatzeko aukera eman eta atzerriko inbertsioei sarbidea eskaini zitzaien. Industria handia, banka eta garraiobideak estatuaren esku geratu ziren. Politikaren ondorioz, nekazaritza sektoreko produkzioa nabarmen hazi zen eta iraultza aurreko mailetara heldu zen; baina, inflazioa igo eta nekazari eta merkatarien aberastasuna ekarri zuen, langileen kaltetan. Gobernuak behin behineko neurri moduan aurreikusi zuen Politika Ekonomiko Berria, baina azkenean Stalin izan zen agintera heltzean, printzipio komunisten aurkakoak zirela argudiatuz, neurri horiek bertan behera utzi eta birnazionalizazio prozesu bati ekin ziona.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45745
* Multimedia: New Economic Policy, Soviet Union / Q45745
# Politika fiskal

Politika fiskala politika ekonomiko bat da, zeinek kontrol moduan gastu publikoak eta zergak erabiltzen dituen egonkortasun ekonomikoa bermatu eta mantentzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187021
* Multimedia: Fiscal policy / Q187021
# Pistruiatul

Pistruiatul 10 pasarte dituen 1973ko telesail errumaniarra da. Sail honetan Mihai Pleşa izeneko mutiko baten gorabeherak kontatzen dira. Francis Munteanuk zuzendu zuen eta Sergiu Nicolaescu (Andrei), Réka Nagy (Historia irakaslea) eta Costel Băloiu (Pistruiatul) pertsonaia nagusiak dira.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hiri txiki batean, Alderdi Komunistako kideak legez kanpokoa den Askapenaren Eguna prestatzen ari dira. Pistruiatul, 14 urteko mutiko atsegin batek, gertakari hauen heroia bihurtzen da Andreiren laguntzarekin. Pistruiatulek bere lagun eta senideen laguntzarekin erronka guztiei ausardiaz eta adorez aurre egiten die. Azkenean, Pistruiatul konturatzen da Andreik agintzen zizkion misio horien helburua mugimendu komunisten aldekoak zirela.

## Pertsonaiak

* Costel Băloiu -Mihai Plesa.
* Sergiu Nicolaescu - Andrei.
* Réka Nagy - Historia irakaslea.
* Peter Paulhoffer - Botta Vincent komisarioa.
* Margareta Pogonat - Pistruiatulen ama.
* Vistrian Roman - Pistruiatulen aita.
* Zephi Alsec - Balan.
* György Kovács - Comănescu.
* Florin Tanase Haralambie Boros
* Viorel Comănici - agentea.
* Aurel Giurumia
* Estimado Olteanu-Matei - Rozeanu andrea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12738118
# Pisu astun

Pisu astuna, boxeo kiroleko kategoria bat da. Honetan, gizonezkoetan 91 kilotik gora (201 libra) eta emakumezkoetan 81 kilotik gora (176 libra), dituzten boxeolariak sailkatzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q281678
# Pisu erdiastun

Pisu erdiastuna, boxeo kiroleko kategoria bat da. Honetan, boxeo profesionalean, gizonezko nahiz emakumezkoetan 76,205 kilo (168 libra) eta 79,378 kilo (175 libra), dituzten boxeolariak sailkatzen dira. Boxeo afizionatuan berriz, gizonezkoetan 75 kilo (165,35 libra) eta 81 kilo (178,57 libra) artean, eta emakumezkoetan 69 kilo (152,123 libra) eta 75 kilo (165,35 libra) artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004748
# Pisu espezifiko

Substantzia baten pisu espezifikoa, bolumen unitate bakoitzeko sustantzia horrek duen pisua bezala definitzen da. Substantziaren pisua, honek hartzen duen bolumenagatik zatituz kalkulatzen da. Unitateen Sistema Teknikoan metro kubikoko kilopondioetan neurtzen da (kp/m³). Nazioarteko Unitate Sisteman, metro kubikoko newtonetan (N/m³).
$P_{e}={\frac {P}{V}}$ ó $P_{e}=\rho \ g$ ||left}}
Non:
    $P_{e}\,$ = pisu espezifikoa da
    $P\,$ = substantziaren pisua da
    $V\,$ = substantziak hartzen duen bolumena da
    $\rho \,$ = substantziaren dentsitatea da
    $g\,$ = grabitatea da
Materiaren propietate fisiko bat da, edozein substantziarentzat erabil daitekeena, eta bere erabilera oso zabala da Fisikaren barnean.
Lurraren grabitatepean, kilopondioa, kilogramo baten baliokidea denez, magnitude honek, espresaturiko dentsitatearen zenbaki balio berbera du (kg/m³)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749542
# Pistolaren begi zuri-beltzak

Pistolaren begi zuri-beltzak (italieraz: Aveva due pistole con gli occhi bianchi e neri) Dario Fo idazleak 1960an argitaratu zuen antzezlana da. 1984. urtean Jon Aurrek euskaratu zuen.
Argudioa benetako gertakizun batzuetan oinarritzen da: oroimena galdua daukan Collegnoko pertsona baten joan-etorrietan eta Pollastro izeneko bidelapurraren gorabeheretan, hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ teatro-testuak.com

## Ikus, gainera

* Euskal antzerki berria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3631052
# Pistolerismo

Pistolerismoa, Espainian, Alfontso XIII.aren erregealdian jazotako jarduera da, bereziki 1917-1923 aldian. Jarduera honetan, enpresaburuek soldatapeko pistolariak eta bestelako matoiak kontratatu eta sindikalistak eta langile nabarmenak hiltzea agintzen zieten, honela langile mugimenduaren aldarrikapenak ixilduarazi asmoz. Era berean, langileak autodefentsa taldeetan antolatuz erantzuten zieten, bai eta enpresaburuek baina maila apalagoan, gizon armatuak kontratatuz ere. Denera, jarduera honek 200 langile eta enpresaburuek kontratatutako 20 gizon armatuen heriotza eragin zuen.
Jarduera honek 1910eko hamarkadan eta 1920ko hamarkadan hasieran, Bartzelona hirian eta inguruko industria eraztuneko udalerrietan berebiziko garrantzia izan zuen, nagusiki CNT sindikatu anarkistak langile afiliazio areagotze handia izan zuenean.

## Bibliografia

* Balcells, Albert (2009). El Pistolerisme. Barcelona (1917-1923). Editorial Pòrtic.
* León, Ignacio (1981). Los años del pistolerismo: Ensayo para una guerra civil. Planeta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3322306
# Pistyll

Pistyll, Galesko udalerria da, Gwynedd konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 566 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7198529
* Multimedia: Pistyll / Q7198529
# Phrynosomatidae

Phrynosomatidae Iguania barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Ipar Amerikan bizi dira.

## Generoak

* Callisaurus Blainville, 1835
* Cophosaurus Troschel, 1852
* Holbrookia Girard, 1851
* Petrosaurus Boulenger, 1885
* Phrynosoma Wiegmann, 1828
* Sceloporus Wiegmann, 1828
* Uma Baird, 1859
* Urosaurus Hallowell, 1854
* Uta Baird & Girard, 1852

## Kanpo estekak

* Datuak: Q852822
* Multimedia: Phrynosomatidae / Q852822
* Espezieak: Phrynosomatidae
# Polegate

Polegate, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Ekialdeko Sussex konderrian.
2021ean 9.300 biztanle zituen.
* Datuak: Q1963910
* Multimedia: Polegate / Q1963910
# Polekhovskyita

Polekhovskyita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Polekhovskyita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {MoNiP2}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Polekhovskyite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Poleglass

Poleglass, irlanderaz: Poll Glas, Ipar Irlandako Belfast hiriaren mendebaldeko auzo bat da. Nagusiki irlandar errepublikar biztanlegoa du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7209277
# Polemograptis

Polemograptis Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Polemograptis miltocosma da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Polemograptis chrysodesma | daturik gabe |
| Polemograptis miltocosma | daturik gabe |
| Polemograptis rubristria | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7209284
* Espezieak: Polemograptis
# Poldervaartita

Poldervaartita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Poldervaartita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaCa[SiO3(OH)](OH)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Poldervaartite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Poldy Bird

Poldy Bird (1941eko abenduaren 16a - 2018ko ekainaren 1a) idazle argentinarra izan zen, poeta ere izan zen eta argitalpen ugari egin zituen Argentinako eta mundu osoko egunkarietan.

## Bizitza eta lanak

Paranán jaio zen, Entre Ríosko probintzian, Argentinan, baina Buenos Airesen bizi zen gaztea zenean. Zortzi urte besterik ez zituen ama tren istripu batean hil zenean. Pasarte tragiko horrek bere bizitza markatu zuen, baina, halaber, idazle gisa bere patua adierazi zuen.
Hamahiru urtekin poesia lehiaketa bat irabazi zuen. Hamasei urte zituenean, bere lehenengo istorio laburra argitaratu zuen, eta hurrengo urtean, aldizkari garrantzitsuetan poemak eta testuak profesionalki argitaratzen hasi zen, bai Argentinan eta bai munduan.
Haurrei eta gazteei zuzendutako testuak ekoizteaz gain, Vosotras aldizkariaren zuzendari gisa lan egin zuen, emakumentzako argitalpen aldizkari ezagun bihurtu zena. Poldy Bird-ek nazioarteko sari ugari jaso zituen, esate baterako, Santa Clara de Asís eta Literatura Ospearen Munduko Saria.
Testu ospetsuenen artean Cuentos para Verónica (bere lehen alabaren omenez), Cuentos para leer sin rimel, Nueones cuentos para Verónica eta Cuentos con niebla. Cuentos para Verónica lehen liburuari dagokionez, iturri batzuek diote Argentinako argitalpenik salduenetako bat dela, Martín Fierroren ondoren, bi milioi liburu saldu zituena argentinan. Gainera, loehen argentinar liburua japonierara itzulia izan zen.
Bere bizitzako azken urteetan, Poldy Bird-ek hainbat komunikabidetan lan egin zuen, besteak beste Única argentinar aldizkarian eta Amerikako Estatu Batuetako Radio Miamin.

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Poldy Bird, la literatura del sentimiento TELAM
* Datuak: Q5576972
* Multimedia: Poldy Bird / Q5576972
# Pole dance

Pole dance edo barra amerikarra dantza erotiko mota bat da non dantzaria mugimendu erotikoak egiteko zutoin batean jartzen den. Bere jatorria ezezaguna da: zirkuan antzeko ikuskizunak XX. mende hasierakoak badira ere, dantza erotikoa 1980ko hamarkadan jaio zen. Hitz hau, ohi, strip cluben esparruarekin lotuagoa dago, nahiz eta, berriki, barra artistikoko dantza ere erabiltzen den kabaretetan eta zirkuetan (erotismoa tresna bisual bezala erabiltzen ez duten ikuskizun akrobatikoetan). Pole dancek nolabaiteko indarra eta erresistentzia behar ditu barraren gainean lan egiteko. Strip clubetan, pole dance ez da hain modu gimnastikoan egiten, striptease batez lagunduta baizik.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Chinese dreamer swaps army for pole-dancing» BBC News 2012-1-31.

## Kanpo estekak

* 'Pole dance', ahalduntzen ikasteko: https://www.berria.eus/lurraldeak/ipar-euskal-herria/pole-dance-ahalduntzen-ikasteko_2125452_102.html
* Datuak: Q218998
* Multimedia: Pole dancing / Q218998
# Pole position

Pole position (hitzez hitzeko itzulpena, zutoineko posizioa) zirkuituetan ospatzen den automobilismo lasterketetako irteeran lehen postua eskuratzen duen autoari deritzo. Hitzaren jatorria zaldi-lasterketetan oinarrituta dago, non lehiakide nagusiak zutoinen ondoko lekua hartzen zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q588596
* Multimedia: Pole position / Q588596
# Polea

Polea edo txirrika (batzuetan trokola ere deitua) indarra transmititzeko balio duen makina sinplea da. Gurpil ildoduna da, eta bertatik hari edo soka bat igarotzen da. Sokaren alde batean igo nahi dena jartzen da, eta beste aldetik indarra egiten da. Aparailuak sortuz, indarra gutxiagotu daiteke, eta, aldi berean, igoera edo jaitsiera moteltzen da.
Polearen erabileraren lehen aztarnak K.a XX-XIX. mendekoak dira, eta Antzinako Egipton topatu dira. Lehen erreferentzia idatziak K.a I. edo II. mendekoak dira, Arkimedesi buruzkoak. Heron Alexandriakoak, K.o. I. mendean, polea sei makina sinpleetako bat bezala sailkatu zuen.

## Motak
### Polea sinple finkoa

Polea sinple finkoak edo txirrika finkoak indarra egiten den noranzkoa aldatzeko abantaila ematen du, baina ez du gutxiagotzen egin beharreko indarraren izaria edo neurria.

### Polea sinple mugikorra

Polea sinple mugikorrean igo nahi dena poleara lotzen da eta sokaren mutur bat finkatzen da. Gero beste aldetik tiratuz bai polea bai eta pisua igotzen da aldi berean. Sokaren mutur finkoak indarraren zati bat eusten duenez, kanpotik egin beharreko indarra txikiagoa da.

### Polea elkartuak

Polea sinple finko eta mugikorrak elkartuz sorturiko poleak dira. Indar-harreman ezberdintasun handiak sor daitezke polea elkartuen bidez. Mota horretakoak dira aparailuak edo polipastoak.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q48378
* Multimedia: Pulleys / Q48378
# Petri Foixkoa

Petri Nafarroakoa edo Petri Foixkoa (Paue, 1449ko otsailaren 7a – Erroma, 1490eko abuztuaren 10a) Nafarroako infante eta kardinala izan zen.

## Biografia

Gaston IV.a Foixkoa eta bere emaztea zen Leonor I.a Nafarroakoa erreginaren semea izan zen. Osaba Petri Foixkoa "Zaharra" zuenez, "Gaztea" ezizena hartu zuen.
Parisen eta Ferraran ikasi ondoren, Erroman frantziskotar bilakatu zen. 1475ean Vannes eta Aireko apezpikua izendatua, hurrengo urteko abenduaren 18an Sixto IV.ak kardinal bilakatu zuen. 1484an Baionako eta 1485 eta 1489 artean Palermoko artxidiozesiaren administratzailea izan zen. 1489an Maltako artxidiozesiaren administratzaile izan ondoren, Palermoko artzapezpiku izendatu zuten.
1484ko konklabean parte hartu zuen, noiz Inozentzio VIII.a hautatu zuten.
Zuhaitz genealogikoa :
Joanes I.a Foixkoa
Gaston IV.a Foixkoa
Jeanne Ire d'Albret
Petri Foixkoa
Joanes II.a Aragoikoa
Leonor I.a Nafarroakoa
Zuria I.a Nafarroakoa :

## Erreferentziak

* ↑ Altamira, Rafael. (1999). Spagna, 1412-1516. in: Cambridge University Press - Storia del mondo medievale. VII Garzanti, 546-575 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q905425
* Multimedia: Pierre de Foix, le jeune / Q905425