OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hernani–Erdia geralekua

    Ez nahasi Hernaniko geltokiarekin.
Hernani–Erdia Euskal Herriko Gipuzkoako tren geraleku bat da, Hernani udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1863ko irailaren 1an ireki zen.

## Egoera

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Hendaia: 615,090 kilometro-puntua

## Historia

Geltokia 1863ko irailaren 1ean inauguratu zen Beasain - Donostia tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean.
Hasierako ustiapena Norteko Konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
1929an trenbide zatia zatitu eta elektrifikatu egin zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia

Hernani–Erdia geralekua hirigunetik Hernaniko geltokia baino askoz gertuago dago. Geraleku bat izan arren, aldiriko trenetarako txartelak erosteko leihatila bat du. Alboetako bi nasak eta bi bidek osatzen dute. Batetik besterako aldaketa maila berean egiten da.

## Zerbitzuak

Donostiako Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1IrunIrungo Bentak • Lezo–Errenteria • Pasaia • Herrera • Intxaurrondo • Ategorrieta • Gros • Donostia • Loiola • Martutene • Hernani • Hernani–Erdia • Urnieta • Andoain • Andoain–Erdia • Billabona–Zizurkil • Anoeta • Tolosa–Erdia • Tolosa • Alegia • Ikaztegieta • Legorreta • Itsasondo • Ordizia • Beasain • Ormaiztegi • Zumarraga • LegazpiBrinkola :

## Etorkizuna

Euskal-Y-ren irekierarekin, geltoki hau aldirietako eta merkantzietako trafikoari bakarrik eskainiko zaio.

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Hernani–Erdia (geralekua)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ «La llegada del ferrocarril a Beasain. Diario de Noticias de Gipuzkoa» web.archive.org 2011-11-01 (Noiz kontsultatua: 2020-05-01).
* ↑ https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q11681649
* Multimedia: Train station of Hernani-Centro / Q11681649
iea  Donostiako Renfe Aldiriak :
| | Urnieta | Hernani–Erdia | Hernani | |
| Madril–Chamartin | | | | Hendaia |
# Hernansancho

Hernansancho Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 210 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1627952
* Multimedia: Hernansancho / Q1627952
# Hernaz

Hernaz Nafarroaren (Izaba-Belagoa) eta Biarnoren (Areta) arteko mendatea, Arlas eta Soum de Leche gainen artean. Inguru haietan du sarrera San Martingo leizeak (1.230 m-ko sakonera duena, munduko sakonena). Hernazko lepoan dago San Martingo Harria, Nafarroaren eta Biarnoren arteko mugarria. Bertan egiten da urtero Hiru behien zergaren ospakizun entzutetsua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259058
# Herndon (Kansas)

Herndon Kansasko hiri bat da. Rawlins konderrian kokatua dago. 2010ean 129 biztanle zituen, 0,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Rawlins konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1981988
* Multimedia: Herndon, Kansas / Q1981988
# Hernaniko udal pilotalekua

Hernaniko Udal pilotalekua Hernaniko pilotalekua da. 1985eko ekainaren 24an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259056
# Hernaniko Udal Liburutegia

Hernaniko Udal Liburutegia :
| Datuak |||
| Kokapena | Biteri Kultur Etxea | Biteri Kultur Etxea |
| Sortze-data | 1961 | 1961 |
| Bilduma | 39.414 | 39.414 |
| Webgunea | http://www.hernaniliburutegia.net | http://www.hernaniliburutegia.net |
Hernaniko Udal Liburutegia Biteri Kultur Etxeko 1. eta 2. solairuan dago, Nafar kaleko 18an. 1961 n sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen parte hartzaile da.

## Aretoak

* Helduen liburutegia
* Haurren liburutegia

## Funtsak

* Aldizkariak: 165 aldizkari,Argia, Bertsolari, Consumer, Elhuyar zientzia eta teknologia, besteak beste.
* Liburuak: 34.472 liburu
* Ikus entzunekoak: soinu-grabazioak (1.195) eta bideo-grabazioak (2.928)
* Ordenagailuko fitxategiak (224)

## Zerbitzuak

* Mailegagarri ez diren materialen (atlasak, entziklopediak, hiztegiak...) irakurketa eta kontsulta.
* Liburu, material berezi (ikus-entzuneko eta ordenagailuko fitxategi) eta liburu elektronikoen irakurgailuen mailegua (pertsonala, kolektiboa eta liburutegien artekoa), eskaera, erreserba, luzapena eta dokumentuak beheko buzoiean itzultzeko aukera
* Mailegagarri ez diren dokumentuen erreprografia (0,10 €)
* Internet: 14 urteko beherakoek idatzitako gurasoen baimena behar dute

## Kultura ekintzak

* literatur solasaldiak
** euskarazkoak Ane Mayozek gidatuak.
** gaztelaniazkoak, Jose Luis Canchok gidatzen ditu
* liburu gomendioak
* gidak
** idazleak liburutegian
** irakurketa gidak
** literatur solasaldien txostenak

## Erreferentziak

* ↑ http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9272/ID7aab66b8/NT3
* ↑ http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9225/ID1ab73aa2/NT7
* ↑ http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9272/ID7aab66b8/NT13
* 1 2 http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9272/ID7aab66b8/NT18
* ↑ https://web.archive.org/web/20140306164748/http://www.hernaniliburutegia.net/hernani/de/mailegua.asp?nombre=2458&cod=2458&sesion=14
* ↑ https://web.archive.org/web/20140306164644/http://www.hernaniliburutegia.net/hernani/de/kontsulta.asp?nombre=2461&cod=2461&sesion=14
* ↑ https://web.archive.org/web/20140306164833/http://www.hernaniliburutegia.net/hernani/de/internet-2462.asp?nombre=2462&cod=2462&sesion=14
* ↑ https://web.archive.org/web/20140305142227/http://liburutegiak.blog.euskadi.net/hernani/lang/eu/literatur-solasaldiak/
* ↑ https://web.archive.org/web/20140305142223/http://liburutegiak.blog.euskadi.net/hernani/lang/eu/2013ko-udazkeneko-solasaldiaktertulias-de-otono-2013/
* ↑ https://web.archive.org/web/20140305142231/http://liburutegiak.blog.euskadi.net/hernani/lang/eu/sasoiko-irakurketak/
* ↑ https://web.archive.org/web/20140306164557/http://www.hernaniliburutegia.net/hernani/dm/gidak.asp?nombre=2450&hoja=0&sesion=14

## Kanpo estekak

* , Hernaniko Udal Liburutegiaren web-orria.
* , Hernaniko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari ofizialean argitaratua.
* , Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
* , Liburutegiko herriko bilduma digitalizatua.
* Datuak: Q16517510
# Hernaniko udaletxea

Hernaniko udaletxea Gipuzkoako Donostialdea eskualdeko Hernani udalerriko udalaren egoitza da. Hernaniko Alde Zaharran kokatua dago, Gudarien plazan, San Joan Bataiatzailearen elizari atxikia. Proiektua Joaquín Fernández Ayarragarayk egin zuen.

## Iruditegia

* Udaletxea.
* Arkupea.
* Balkoia.
* Ataria.

## Ikus gainera

* San Joan Bataiatzailearen eliza (Hernani)
* Joaquín Fernández Ayarragaray

## Kanpo estekak

* Hernaniko udal webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12259057
* Multimedia: Town hall of Hernani / Q12259057
# Hébertville-Station (Quebec)

Hébertville-Station Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Lac-Saint-Jean-Est konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,216 biztanle zituen 31.71 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3144527
* Multimedia: Hébertville-Station / Q3144527
# Hébertville (Quebec)

Hébertville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Lac-Saint-Jean-Est konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,441 biztanle zituen 261.44 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3144525
* Multimedia: Hébertville / Q3144525
# Hægebostad

Hægebostad Norvegiako udalerria da. Vest-Agder konderrian kokatua dago. 461.58 km² ditu eta 1.597 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kvinesdal Åseral Audnedal Lyngdal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q488962
* Multimedia: Hægebostad / Q488962
# Heterotactis

Heterotactis Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Heterotactis quincuncialis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Heterotactis quincuncialis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5747829
* Espezieak: Heterotactis
# Heterosita

Heterosita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Heterosit elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: . Sistema ortorronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Heterosit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q408196
* Multimedia: Heterosite / Q408196
# Heterosozialitate

Heterosozialitate terminoa soziologian erabiltzen da izendatzeko izaera sexualik edo erromantikorik gabeko sexu desberdinekoen arteko harremanak. Heterosozialitatearen kontrakoa homosozialitatea da, hau da, sexuen berdinen arteko harremanetan harreman ez sexualen lehenespena.
Maila instituzionalean, heterozialitatearen zabalkundea loturik joan da modernitatearen aurrerapen ideiarekin, izatez, emakumeen gizarte gaietan parte hartzeak (lan merkatu, politika, eta abar) bultzatu egin baititu mota honetako harremanak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Beere, Carole A.. (1990). Sex and Gender Issues: A Handbook of Tests and Measures. ISBN 0-313-27462-2..
* ↑ (Ingelesez) Ben Singer, Melodrama and Modernity (2001) p. 21

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3733713
# I Am Legend (eleberria)

I Am Legend (euskaraz Kondaira Naiz) 1954ko Richard Matheson estatubatuar idazleak idatzitako beldurrezko eleberri post-apokaliptiko bat da. Banpiro eta zonbiei buruzko literaturaren eragina ere badu.
Filmak ageriko kontakizunaz gain, zenbait gai filosofiko sakon ere azaleratzen ditu, tarten bakardadea eta isolamendua, Mendebaldeko Gizartearen krisia, gizateriaren gainpopulaketa, bai eta normaltasuna eta anormaltasuna nahiz ongia eta gaizkiaren binomiak, eta ezezagunaren aurrean agertzen diren izua eta naharmenaren sentipenak ere.
Eleberriak arrakasta handia izan zuen, horren lekuko maiz zinemaratu izana: The Last Man on Earth (1964), The Omega Man (1971), I Am Legend (2007) eta I Am Omega (2007). Night of the Living Dead (1968) filmaren inspirazio iturrietako bat ere izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Robert Neville, planeta osoa sarraskitu eta bizirik atera diren gainontzeko gizakiak banpiro bilakatu dituen, mundu bateko gizon bakarra da. Bere bizitza egunez ahal bezainbeste izaki odolzale hiltzen saiatzea eta gauez bere etxean gotortu eta haien erasoei aurre egitera mugatu da. Beretzat izakia izugarriak izan arren, izakientzat monstruoa Neville bera da, alegia, ezarritako orden berriari muzin egin eta iraganeko gizateriaren gizartearen oroimina berekin batera duela bizirauten saiatzen den planetako azken gizakia.

## Zinema

* The Last Man on Earth (1964)
* The Omega Man (1971)
* I Am Legend (2007)
* I Am Omega (2007)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q734493
* Multimedia: I Am Legend / Q734493
# I Am Mother

I Am Mother 2019ko Grant Sputore australiar zinema zuzendariaren zientzia fikziozko thriller film bat da. Clara Rugaard, Luke Hawker, Rose Byrne eta Hilary Swank aktoreek antzeztu zuten.
2019ko Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Suntsipen handi baten ondoren, robot batek hazi duen neska nerabe batek beste gizaki batekin egiten du topo, bere bizitzan lehen aldiz.

## Aktoreak

* Hilary Swank: Emakumea
* Rose Byrne: Ama (ahotsa)
* Luke Hawker: Ama (mugimendua)
* Clara Ruggard: Alaba
* Hazel Sandery: Haurtxoa

## Erreferentziak

* ↑ Screendaily. (2018/11/29). Sundance 2019 unveils feature film line-up. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55762009
# IZAR

IZAR Construcciones Navales espainiar ontziola izan zen. 2000an sortu zuten, Astilleros Españoles ontziola zibila Empresa Nacional Bazán ontziola militarrarekin bilduz. Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatea bere jabeak enpresa zatitu eta saldu zuen eta 2006an desagertu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3326593
# I Am Not a Serial Killer (filma)

I Am Not a Serial Killer (euskaraz Ez Naiz Serieko Hiltzailea), 2016ko Billy O'Brienek zuzendutako beldurrezko thriller psikologiko film bat da. Dan Wells idazlearen 2009ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Max Records, Laura Fraser, Christopher Lloyd eta Christina Baldwin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, Minnesota. John Wayne Cleaver (Max Records) serieko hiltzaileekin obsesionatua dagoen mutil nerabe bat da, nahiz eta joera soziopatak izan arren, haietako bat ez bilakatzeko ahal duen guztia egiten saiatzen ari dena. Bera bizi den udalerri hotz eta aspergarrian hilketa odoltsu saila jazotzen hasten denean, John hiltzailea atzematen saiatuko da, gaztea bere etsaia bera baino askoz ere okerragoa dela azaleratzeko arriskuaz.

## Aktoreak

* Christopher Lloyd: Bill Crowley
* Max Records: John Wayne Cleaver
* Laura Fraser: April Cleaver
* Tim Russell: Greg Olson bizargina
* Christina Baldwin: Izeba Margaret
* Karl Geary: Grant Neblin doktorea
* Anna Sundberg: Lauren Bacall Cleaver
* Lucy Lawton: Brooke
* Raymond Branstrom: Max Bowen
* Dee Noah: Kay Crowley
* Michael Paul Levin: Roger Bowen
* Jim Gaulke: Layton institutuko zuzendaria

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# IZBE

Intxaurrondo Zaharreko Bizilagunen Elkartea (IZBE) 1998an jaio zen eta Intxaurrondo kaleko 54. zenbakian du bere egoitza.

## Helburuak

Helburu nagusiak honako hauek zirelarik
* Auzoko bizilagunen bizimodua hobetzea.
* Auzokoen partaidetza sustatzea.
* Auzoko dinamika indarberritzea.

## Lan eremua

Lan eremua Intxaurrondo Zaharrean kokatzen da: Mirakruz Gainatik Mons pasealekuraino alde batetik eta, Ategorrietatik Julimaseneraino, bestetik.

## Lantzen diren gaiak

Hasiera batean hirigintza arloa bakarrik lantzen bazuen ere, urteen poderioz bost atal izatera iritsi da elkartea. Honako hauek, hain zuzen ere:
* Hirigintza
* Euskal Kantak
* Intxhaurgunea.
* Auzoko historia.
* Jai Batzordea.

## Intxaurrondoko berria

IZBEk Intxaurrondoko berria izeneko aldizkaria argitara ematen du urtean bi-hiru aldiz, Intxaurrondo Zaharreko etxe guztietako postontzietan utziz. IZBEko blogean ere eskuragarri dago PDF formatuan.

## Erreferentziak

* ↑ «Nodoa: ‪IZBE‬ (‪9190038465‬)» OpenStreetMap 2021-10-21 (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
# I Am Greta

I Am Greta (jatorrizko izenburua: Greta) Greta Thunberg ekintzaile ekologista gazteari buruzko film dokumentala da, ekoizpen aleman eta suediarra. Nathan Grossmanek zuzendu zuen, eta 2020an estreinatu zen.

## Sinopsia

Greta Thunbergen jarduerak urtebetez jarraitu zituen dokumentaleko taldeak, 2018ko abuztutik 2019ko irailera, filma egiteko. Eta hain zuzen ere Thunbergen lehen ekintza ospetsutik abiatzen da: 2018ko abuztuan, Greta Thunbergek Suediako parlamentuaren aurrean hasi zuen klimaren aldeko eskola grebatik. Geroago, belaunaldi gazteen ordezkari gisa, Katowiceko Nazio Batuen Klimaren konferentziara gonbidatu dute geroago. Bere hitzaldia Interneten emititzen da eta protesta mugimendu uhin bat gertatzen ari da munduan zehar.
Ekitaldi garrantzitsu batzuetan hitzaldiak ematen ditu eta Emmanuel Macron, Arnold Schwarzenegger, John Bercow eta Frantzisko Aita Santua ezagutzera gonbidatzen dute. Bruselan, Europako Parlamentuan, hitzaldi ospetsua ematen du.
2019an Nazio Batuen Klimaren goi bilerara joango da New Yorkera, baina efektu gutxiago egiteko, belaontzian igarotzen du Atlantikoa, eta hori ere agertzen da flmean.

## Erreferentziak

* ↑ via Open Data Euskadi, cc-by-sa. «I Am Greta» AZpiTituluak.eus (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98078619
# IXL (Oklahoma)

IXL Oklahomako herri bat da. Okfuskee konderrian kokatua dago. 2010ean 51 biztanle zituen, 10,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Okfuskee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709128
# IXPE

Imaging Ray Polarimetry Explorer (euskaraz X izpi irudien polarimetria esploratzailea), IXPE eta SMEX-15 izenez ezaguna, Explorer programako X izpi kosmikoen polarizazioa neurtzeko diseinatutako hiru teleskopio berdinekin osatutako behatoki espaziala da. Behatokia 2021eko abenduaren 9an jarri zen abian, eta NASAren eta Italiako Espazio Agentziaren (ASI) arteko nazioarteko lankidetza da.
Misioak objektu astronomiko exotikoak aztertuko ditu eta zulo beltzen, neutroi-izarren, pulsarren, supernoba-soberakinen, magnetarren, kuasarren eta nukleo galaktiko aktiboen eremu magnetikoak mapatzea ahalbidetuko du. Objektu horien inguruko energia handiko X izpien erradiazioa polariza daiteke, norabide jakin batean bibratuz. X izpien polarizazioa aztertzeak objektu horien fisika erakusten du, eta sortzen diren tenperatura altuko inguruneei buruzko informazioa eman dezake.

## Ibilbidea

IXPE misioa 2017ko urtarrilaren 3an iragarri zen eta 2021eko abenduaren 9an jarri zen martxan. Nazioarteko lankidetza 2017ko ekainean sinatu zen eta Italiako Espazio Agentziak (ASI) X izpien polarizazio-detektagailuak jartzeko konpromisoa hartu zuen. Misioaren eta bi urteko operazioaren kostua $188 milioi da (jaurtiketaren kostua $50,3 milioikoa da). IXPE misioaren helburua da energia handiko prozesu astrofisiko eta iturrien ulermena areagotzea, astrofisikako NASAren lehen helburu zientifikoari laguntzeko: "Unibertsoak nola funtzionatzen duen ulertu".
X izpien polarimetria eta iturri kosmikoen irudi polarimetrikoa lortzean, IXPEk bi helburu zientifiko espezifiko lantzen ditu: erradiazio-prozesuak eta X izpien iturri espezifikoen propietate zehatzak (kosmikoak edo iturri-kategoriak) zehaztea; eta muturreko inguruneetako erlatibitate orokorreko eta kuantikako efektuak aztertzea.
IXPEren bi urteko misioan, nukleo galaktiko aktiboak, quasarrak, pulsarrak, haize nebulosak, magnetarrak, X izpi bitarrak, supernoba-hondarrak eta Erdigune Galaktikoa aztertuko ditu.
Ball Aerospace & Technologies-ek eraiki zuen ontzia. Ikertzaile nagusia, NASAko Marshall Hegaldi Espazialeko Zentroko Martin C. Weisskopf da. Bera, NASAko Marshall Hegaldi Espazialeko Zentroko X izpien astronomiako zientzialari nagusia eta Chandrako X izpien Behatokiko espazio-ontzirako proiektuen zientzialaria da.
Beste bazkide batzuk McGill Unibertsitatea, MIT (Massachusettseko Teknologia Institutua), Stanfordeko Unibertsitatea, Colorado Boulder Unibertsitatea eta OHB Italia dira.

## Helburuak

Hauek dira helburu tekniko eta zientifikoak:
* Orbitako Eguzki-behatokia 8an (OSO 8) polarizazioarekiko sentikortasuna hobetzea X izpien polarimetroaren gaineko bi magnitude-mailatan
* Aldi bereko espektro, espazio eta denbora-neurketak egitea
* Nukleo galaktiko aktiboen eta mikroquasarren geometria eta emisio-mekanismoa zehaztea
* Magnetarretan eremu magnetikoaren konfigurazioa aurkitu eta eremuaren magnitudea zehaztea
* Pulsarretan X izpiak sortzeko mekanismoa (bai isolatuak, bai akretikularra) eta geometria aurkitu
* Partikulak pulsar haize nebulosetan nola azeleratzen diren zehaztu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30750693
* Multimedia: Imaging X-ray Polarimetry Explorer / Q30750693
# IJsselmeer

Ĳsselmeer edo IJssel aintzira (nederlanderaz: IJsselmeer) Erdialdeko Herbeheretan dagoen 1.100 km² lakua da. Lakuak batez besteko 5-6 m sakonera du eta Flevoland, Ipar Holanda eta Friesland probintzien artean kokatzen da. Ĳsselmeer Herbehereetako eta Mendebaldeko Europako lakurik handiena da.

## Etimologia

Izena Ĳssel ibaitik datorkio, honek aintzira betetzen du behin urak Ketelmeer lakuaren bidez pasatuta. Hasierako bi letrak larriak izatea IJ nederlandar digrafoa da, ziur asko lotura tipografikoa eta batzuetan letra bakartzat dutena. Gertuko hizkuntzetan IJ baino Y erabiltzen da, nederlanderaz Griekse Ĳ edo IJ greziarra deitua.

## Historia

Ĳsselmeer 1932an sortu zuten, 32 kilometroko presak (Afsluitdijk izenekoa) Zuiderzee barneko itsasoa itxi ondoren. 1975ean, Ĳsselmeerri hegoaldeko zatia banatu zaionean Markerwaarddijk sortu zen.
Flevoland probintzia 1986ean sortu zuten Ĳsselmeerren erikitako polderretan.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4121
* Multimedia: IJsselmeer / Q4121
# III. urteko Konstituzioa

III. urteko Konstituzioa 1795ean Direktorioak idatzitako konstituzio liberal bat izan zen, subirautza nazionalean, botere banaketan eta errolda sufragioan oinarritua.

## Botere banaketa

* Botere legegilea bi ganberatan banatzen zen: Antzinakoen Kontseilua eta Bostehunen Kontseilua
* Botere betearazlea bost kide edo direktorek osatutako Direktorioaren ardura zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q664271
* Multimedia: French Constitution of 1795 / Q664271
# IJssel

IJssel ibaia (nederlanderaz ˈɛi̯səl ahoskatua), batzutan Gelderse IJssel ("Gelderland IJssel") deitua Hollandse IJssel ibaiarekin nahasia ez izateko, Herbehereetako ibaia da, Rhin ibaiaren adarra. IJsselmeer aintziran isurtzen du bere ura, 113 km bideren buruan. Ontziz ibiltzeko aukera ematen du.
Rhin ibaia hiru adarretan banatzen da Alemaniaren eta Herbehereen arteko muga zeharkatu eta gutxira, bata IJssel ibaia da eta besteak Nederrijn eta Waal. Herbehereetan Gelderland eta Overijssel probintziak zeharkatzen ditu, hain zuzen ere Arnhem, Doesburg, Zutphen, Deventer, Zwolle eta Kampen hiriak.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217818
* Multimedia: IJssel / Q217818
# III. mendeko krisialdia

III. mendeko krisialdia 235 eta 284 bitarteko gerra zibileko eta kaos ekonomikoko egoerari ematen zaion izena da. Krisiak instituzioetan, gizartean eta ekonomian aldaketa sakonak eragin zituen. Hori dela eta, batzuen ustez Antzinatea eta Erdi Aroa bereizten duen epea da III. mendeko krisi hau.
50 urte horietan hiru krisi aritu ziren Inperioa erasoan: gerra zibilak, kanpoko inbasioak eta hiperinflazioa. Inperioko bideragarritasunak etorkizun latzena zuenean, Dioklezianoren erreformek (Inperioa bitan banatzea besteak beste) berpiztu egin zuten. Honela, Inperioa Dominatu izeneko epean sartu zen. Hurrengoak Tetrarkia eta Berant Erromatar Inperioa izan ziren.
III. mendeko krisialdian, Erromak 20 edo 25 enperadore inguru izan zituen. Zehatz esatea ez da erraza, aldi berean titulua askok aldarrikatu zutelako. Gehienak jeneralak ziren. Inperioko zati baten gaineko boterea lortzen zuten berehala bataila batean galtzeko. 2 edo 3 urtez gobernatu zuten batez beste.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q329838
* Multimedia: Crisis of the Third Century / Q329838
# III. mendea

III. mendeak 201etik 300. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.

## Gertaerak
### Zientzia eta teknologia

* Liu Huik, matematikari txinatarrak π zenbakiaren hurbilketa bat kalkulatu zuen, 3,14159 balioa emanez.

### Pertsona nabarmenak

* Liu Hui; matematikari txinatarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8101
* Multimedia: 3rd century / Q8101
# Hidalgo konderria (Texas)

Hidalgo konderria (ingelesez: Hidalgo County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Edinburg da. 2010eko zentsuaren arabera 774.769 biztanle zituen, Hidalgo kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Hidalgo konderriak 4.099,71 kilometro koadro ditu. Horietatik 31,19 ura dira. Beste 4.068,52 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 188,98 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 774.769 pertsonetatik 762.759 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 702.206 dira. 2.777 beltzak edo afroamerikarrak. 524 amerikar natiboak ziren eta 49 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7.122 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 348 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.190 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q26519
* Multimedia: Hidalgo County, Texas / Q26519