OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Vítkovce

Vítkovce Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 5,22 km²ko azalera du eta 610 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1279. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q676858
* Multimedia: Vítkovce / Q676858
# Wattordugailu

Wattordugailua, energia aktiboaren kontagailua edo energia-kontagailua denbora-tarte jakin batean instalazio elektriko batean kontsumitutako energia aktiboa neurtu eta watt-ordutan edo unitate horren multiplotan (kilowatt-ordutan, adibidez) adierazten duen neurgailua da.
Kontagailu elektrikoa, elektrizitate-kontagailua, argi-kontagailua edo kontsumo elektrikoko kontagailua ere esaten zaio. Zirkuitu edo zerbitzu elektriko baten energia elektrikoaren kontsumoa neurtzen duen gailu bat da, eta hori da bere helburu espezifikoa. Normalean fakturazio-unitateetan kalibratuta daude, eta Euskal Herrian ohikoena kilowatt/orduko da [kWh].
Badaude kontagailu elektromekanikoak eta elektronikoak, digitalak. Elektromekanikoek korronte eta tentsio bobinatuak erabiltzen dituzte korronte parasitoak sortzeko, eremu magnetikoen eraginpean, koadrantearen orratzak mugitzen dituen bira bat eragiten duen disko batean. Kontagailu elektronikoek, digitalek, bihurgailu analogiko-digitalak erabiltzen dituzte bihurketa egiteko.
Telegestiorik gabeko kontagailuetan, fakturazio-aldi bakoitzeko behin irakurtzen da kontagailua. Neurgailu adimendunek (telegestio-kontagailuak) sare elektriko adimendun batean (smart grid) instalatuta daudela aprobetxatzen dute, kontsumo-datuak konpainia banatzaileari maiztasun handiagoarekin bidaltzeko. Smart grid kontagailuen ezarpenak aurrera egin ahala, eguneko une bakoitzeko benetako eskariari hobeto egokituko zaio energia eskaintza.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2020-06-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622756
* Multimedia: Electricity meters (kWh) / Q622756
# Watton (Norfolk)

Watton, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2011n 7.202 biztanle zituen.
* Datuak: Q2396339
* Multimedia: Watton, Norfolk / Q2396339
# Watto

Watto Star Wars unibertsoko pertsonaia bat da.
Toidarian espezieko txatar-saltzaile txiki honek hegan egiten zuen intsektuek dituzten antzerako hegoekin, eta mutur luze bat zeukan. Wattok Mos Espa-n zeukan bere txatar-denda, Tatooine planetako portu-espazialean. Bi esklabo izan zituen: Shmi Skywalker eta Anakin Skywalker. Anakin apustu baten ondorioz galdu eta askatua izan zen, Shmi bordari batek erosten zuen bitartean; Cliegg Lars. Azkenean Watto bakarrik geratu zen, zor askorekin eta esklaborik gabe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51801
* Multimedia: Watto / Q51801
# Watterstown (Wisconsin)

Watterstown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grant konderrian dago, Wisconsin estatuan. 372 biztanle ditu, 28,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1887552
# Wattevilleita

Wattevilleita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Wattevilleita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Ca(SO4)2*4H2O(?)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wattevilleite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Watts (Oklahoma)

Watts Oklahomako herri bat da. Adair konderrian kokatua dago. 2010ean 324 biztanle zituen, 1 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287180
# Zamostea

Zamostea Errumaniako udalerri bat da, Suceava konderrian. 2.659 biztanle ditu, 46,86 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Zamostea $^{(en)}$ Badragi $^{(en)}$ Ciomârtan $^{(en)}$ Cojocăreni $^{(en)}$ Corpaci $^{(en)}$ Lunca $^{(en)}$ Nicani $^{(en)}$ Răuțeni $^{(en)}$ Tăutești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12725281
* Multimedia: Zamostea commune, Suceava / Q12725281
# Zamość

Zamość ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko hiri-udalerri bat da, Zamość barrutian kokatuta. 30,34 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 64648 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q145972
* Multimedia: Zamość / Q145972
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Zamość landa-udalerria

Zamość ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, an kokatuta. 196,11 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 22774 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2160215
* Multimedia: Gmina Zamość / Q2160215
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Zamudio Kirol Elkartea 2016-2017

| Zkia. | Jokalaria | Posizioa | Altuera (m.) | Adina | Jatorria | Taldean noiztik | Oharrak |
| Lehen taldea 2016/17 ||||||||
| | Ibon Barandiaran | Atezaina | 1'85 | 93-10-1 | Sestao River | 2016 | Sub25 |
| | Jon Andoni Azpillaga | Atezaina | 1'86 | 92-8-12 | Zamora | 2016 | Sub25 |
| | Mikel Garmendia | Eskuin Atzelaria | 1'76 | 87-3-5 | Leioa | 2015 | |
| | Adrián Celador | Eskuin Atzelaria | 1'81 | 96-1-30 | Danok Bat | 2015 | Sub23 |
| | Josu Etxaniz | Zentrala | 1'84 | 85-12-6 | Portugalete | 2016 | |
| | Asier Iriondo | Zentrala | 1'83 | 86-5-8 | Zalla | 2015 | |
| | Ibai Salvador | Zentrala | 1'86 | 90-1-16 | Arenas | 2015 | |
| | Degre | Zentrala | 1'84 | 85-9-23 | Leioa | 2014 | |
| | Eneko Iriondo | Ezker Atzelaria | 1'67 | 95-1-30 | Danok Bat | 2014 | Sub23 |
| | Ander Arceo | Ezker Atzelaria | | 97-1-20 | Danok Bat | 2016 | Sub23 |
| | Markel Lozano | Euskarria | 1'89 | 96-5-3 | Athletic | 2016 | Sub23 |
| | Andoitz Galdós | Euskarria | 1'79 | 85-4-11 | La Muela | 11-12,13 | |
| | Iker De Eguino | Euskarria | 1'80 | 95-5-20 | Athletic | 2015 | Sub23 |
| | Julen Huidobro | Euskarria | 1'78 | 95-4-1 | Arenas | 2015 | Sub23 |
| | Javi Gibert | Euskarria | | 97-3-1 | Antiguoko | 2016 | Sub23 |
| | Asier Barahona | Eskuin Hegalekoa | 1'76 | 92-11-18 | Getafe | 2016 | |
| | Gaizka Larrazabal | Eskuin Hegalekoa | 1'80 | 97-12-17 | Danok Bat | 2016 | Sub23 |
| | Ander Aldai | Ezker Hegalekoa | 1'69 | 94-8-27 | Athletic | 2015 | Sub23 |
| | Julen Uriguen | Ezker Hegalekoa | 1'76 | 95-2-4 | Athletic | 2016 | Sub23 |
| | Arman Imaz | Puntaerdia | 1'63 | 87-12-18 | Danok Bat | 06-08,14 | |
| | Iker Revuelta | Aurrelaria | 1'73 | 95-3-20 | Gatika | 2015 | Sub23 |
| | Ander Garmendia | Aurrelaria | 1'71 | 93-2-23 | Vitoria | 2016 | |
| | Julen Iriarte | Aurrelaria | 1'86 | 91-11-26 | Eibar | 2016 | |
| | Gorka Luariz | Aurrelaria | 1'86 | 92-12-20 | Pasaia | 2016 | |
Entrenatzailea: Gorka Rueda (2016-Egun)
* = Kapitainak.
* = Epe luzeko lesioa.

### Udako merkatua 2016

Fitxaketak :
| Jokalariak | Posizioa | Jatorria | Mota |
| Ibon Barandiaran | Atezaina | Sestao River | Librea |
| Jon Andoni Azpillaga | Atezaina | Zamora | Librea |
| Josu Etxaniz | Zentrala | Portugalete | Librea |
| Ander Arceo | Ezker Atzelaria | Danok Bat | Librea |
| Javi Gibert | Euskarria | Antiguoko | Librea |
| Asier Barahona | Eskuin Hegalekoa | Getafe | Librea |
| Gaizka Larrazabal | Eskuin Hegalekoa | Danok Bat | Librea |
| Julen Uriguen | Ezker Hegalekoa | Athletic | Librea |
| Ander Garmendia | Aurrelaria | Vitoria | Librea |
| Julen Iriarte | Aurrelaria | Eibar | Librea |
| Gorka Luariz | Aurrelaria | Pasaia | Librea |
| Markel Lozano | Euskarria | Athletic | Lagatua |
Bajak :
| Jokalariak | Posizioa | Talde berria | Mota |
| Galder Uriarte | Atezaina | Sestao River | Librea |
| Ioritz Landeta | Atezaina | Alaves | Librea |
| Paul Abasolo | Eskuin Hegalekoa | Portugalete | Librea |
| Camilo Bobadilla | Aurrelaria | Moraza | Librea |
| Koldo Obieta | Aurrelaria | Amorebieta | Librea |
| Mikel Zarrabeitia | Aurrelaria | Portugalete | Librea |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25477271
# Zamudioko Ospitalea

Zamudioko Ospitalea Bizkaiko erietxe psikiatriko publikoa da, Osakidetzako zerbitzuen artean dagoena.

## Historia

1969ko urrian zabaldu zuten Zamudion, Instituto Neuropsiquiátrico Nicolás de Achúcarro izenarekin.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko ospitaleak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Zamudioko Ospitalearen webgunea
* (Gaztelaniaz) Hego Euskal Herriko ospitale psikiatrikoen historia
* Datuak: Q12269198
# Zamudio Kirol Elkartea

Zamudio Kirol Elkartea Zamudioko futbol taldea da. 1943an sortua, 2016an Hirugarren Mailako txapelduna izan da eta Bigarren B mailara igotzea lortu du, urte bakarrerako ordea.

## Futbol Zelaia

Zamudio KEk Udal Kiroldegian jokatzen du, 5.000 ikusleentzako tokia duena.

## Datuak

2024-25 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 2
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 21
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 0
* Emaitzarik onena: 18.a (Bigarren B Maila, 1996-97 denboraldia)

### Azken denboraldietako emaitzak
## Palmaresa

* Hirugarren Maila (1): 2016
* Bizkaiko Ohorezko maila (3): 2000, 2003, 2007

## Jokalari ezagunak

* Aitor Enjamio
* Gregorio Soria
* Gazika Larrazabal

## Lehen taldea denboraldika

Zamudio 2016-2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q846959
# Zampo y yo

Zampo y yo (euskaraz Zampo eta ni), 1966ko Luis Lucia Mingarro espainiarrak zuzendutako drama film bat da. Ana Belén eta Fernando Rey aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1960ko hamarkada, Madril, Ana Belén (Ana Belén) neskatoa, amaz umezurtz, kasu handiegirik egiten ez dion aitarekin batera bizi da, hortaz, egun batez zirku ekitaldi batera joatea erabakiko du. Bertan, Manolo (Fernando Rey) mutikoa eta Zampo (Humberto Sempere) pailazoa ezagutuko ditu, eta elkar adiskidetuko dira.

## Aktoreak

* Ana Belén: Ana Belén
* Fernando Rey: Zampo
* Luis Dávila: Carlos
* Humberto Sempere: Manolo
* Emiliano Redondo: Pailazo eroa
* Montserrat Julió: Clara, neskamea
* Julio Goróstegui: 1. epailea
* Aníbal Vela: 2. epailea
* Antonio Moreno: 3. epailea
* Pedro Fenollar: 1. fiskala
* Miguel Narros: 2. fiskala
* Paco Serrano: 3. fiskala
* Francisco Ramírez: Beto
* Manuel Guitián: Magoa
* María Bohorquez: Trapezista
* Rafael Alcántara: Domatzailea
* Los Shakers: Teilatuko orkestra
* Cecilia Villarreal: Casilda andereinoa
* Ángel Menéndez: Bulegokoa

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# Zamudioko atea (Bilbo)

Zamudioko atea kalea Bilboko alde zaharreko kale historiko bat da.

## Kokalekua

Bilboko Zazpi kaleeetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61361675
# Xyroptila

Xyroptila Pterophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xyroptila oenophanes da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Xyroptila aenea | daturik gabe |
| Xyroptila africana | daturik gabe |
| Xyroptila caminites | daturik gabe |
| Xyroptila colluceo | daturik gabe |
| Xyroptila dohertyi | daturik gabe |
| Xyroptila elegans | daturik gabe |
| Xyroptila falciformis | daturik gabe |
| Xyroptila fulbae | daturik gabe |
| Xyroptila irina | daturik gabe |
| Xyroptila kuranda | daturik gabe |
| Xyroptila kuznetzovi | daturik gabe |
| Xyroptila maklaia | daturik gabe |
| Xyroptila marmarias | daturik gabe |
| Xyroptila masaia | daturik gabe |
| Xyroptila monomotapa | daturik gabe |
| Xyroptila naiwasha | daturik gabe |
| Xyroptila oenophanes | daturik gabe |
| Xyroptila oksana | daturik gabe |
| Xyroptila peltastes | daturik gabe |
| Xyroptila ruvenzori | daturik gabe |
| Xyroptila siami | daturik gabe |
| Xyroptila soma | daturik gabe |
| Xyroptila sumatrana | daturik gabe |
| Xyroptila sybylla | daturik gabe |
| Xyroptila uluru | daturik gabe |
| Xyroptila variegata | daturik gabe |
| Xyroptila vaughani | daturik gabe |
| Xyroptila zambesi | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8045589
* Espezieak: Xyroptila
# Xyrosaris

Xyrosaris Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xyrosaris dryopa da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Xyrosaris acroxutha | daturik gabe |
| Xyrosaris campsiptila | daturik gabe |
| Xyrosaris canusa | daturik gabe |
| Xyrosaris celastrella | daturik gabe |
| Xyrosaris dryopa | daturik gabe |
| Xyrosaris insularis | daturik gabe |
| Xyrosaris lichneuta | daturik gabe |
| Xyrosaris lirinopa | daturik gabe |
| Xyrosaris louisae | daturik gabe |
| Xyrosaris lucae | daturik gabe |
| Xyrosaris maligna | daturik gabe |
| Xyrosaris melanopsamma | daturik gabe |
| Xyrosaris mnesicentra | daturik gabe |
| Xyrosaris obtorta | daturik gabe |
| Xyrosaris ochroplagiata | daturik gabe |
| Xyrosaris secreta | daturik gabe |
| Xyrosaris triacantha | daturik gabe |
| Xyrosaris vaginata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8045617
* Espezieak: Xyrosaris
# Wildwood (New Jersey)

Wildwood New Jerseyko hiri bat da. Cape May konderrian kokatua dago. 2010ean 5.325 biztanle zituen, 3,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cape May konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1087067
* Multimedia: Wildwood, New Jersey / Q1087067
# Wildwood (Florida)

Wildwood Floridako hiri bat da. Sumter konderrian kokatua dago. 2010ean 4.791 biztanle zituen, 13,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sumter konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2152326
* Multimedia: Wildwood, Florida / Q2152326
# Wildwood (Missouri)

Wildwood Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 35.517 biztanle zituen, 172,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q475443
* Multimedia: Wildwood, Missouri / Q475443
# Wildwood (Tennessee)

Wildwood Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Blount konderrian dago, Tennessee estatuan. 1.157 biztanle ditu, 6,441048 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Blount konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6167416
# Wildwood Crest (New Jersey)

Wildwood Crest New Jerseyko borough bat da. Cape May konderrian kokatua dago. 2010ean 3.270 biztanle zituen, 2,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cape May konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1083165
* Multimedia: Wildwood Crest, New Jersey / Q1083165
# Wildwood Lake (Tennessee)

Wildwood Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bradley konderrian dago, Tennessee estatuan. 3.286 biztanle ditu, 31,260614 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Bradley konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2613565
# Wildsteig

Wildsteig Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Weilheim-Schongau (barrutia)|Weilheim-Schongau]] barrutian. 2014an 1.282 biztanle zituen 47,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q516395
* Multimedia: Wildsteig / Q516395
# Wildstyle (graffiti)

Wildstyle edo estilo basatia graffiti mota nahasi eta konplexua da. Hori dela eta, irakurtzeko edo ulertzeko zaila gerta daiteke, batez ere estiloa ezagutzen ez duen jendearentzat. Graffiti hauek izkiak eta forma desberdinak erabiltzen ditu: geziak, puntak eta beste elementu dekoratiboak. Graffiti egileen artean Wild Styleko graffiti propioak sortzea benetako erronkak da. Sarritan 3D elementuak erabiltzen dituzte lanei sakontasuna emateko. Wildstyleko lanak "Burners"(erregailuak) bezala ezagutzen dira, sua bezalako beroak. Estilo hau mezuak zabaltzeko ez da erabiltzen, artista baten trebetasuna erakusteko baizik.

## Wildstyleren aintzindariak

Wildstyleren aintzindariak Tracy 168 eta Stay High 149 dira. "Wildstyle" terminoa Bronx-eko Tracy 168-k osatutako Wild Style grafitien taldeak ezagutzera eman zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Subway Art online
* (Ingelesez):Graffiti glossary
* (Ingelesez):FatCap, Worldwide graffiti blog
* (Ingelesez):Art of graffiti - Wildstyle section
* (Ingelesez):Mtn-world webgunea.
* (Gaztelaniaz):Tutoriala wildstyleko graffitiak hobetzeko.

## Ikus, gainera

* Wild Style (graffitiei buruzko filma)
* Graffiti
# Wildt (kraterra)

Wildt kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ13 lau-angelukoan dago. 12,3 kilometroko diametroa du. Izena Rupert Wildtren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q769611
* Multimedia: Wildt (lunar crater) / Q769611
# Wildwood (Kentucky)

Wildwood Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 261 biztanle zituen, 0,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1915107
# Zikladeetako sugandila

Zikladeetako sugandila (Podarcis erhardii) Podarcis generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.2. www.iucnredlist.org. 2012ko urriaren 20an eskuratua.
* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Podarcis
* Lacertidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q1315021
* Multimedia: Podarcis erhardii / Q1315021
* Espezieak: Podarcis erhardii
# Zikiratze

    Artikulu hau sexu-organoak suntsituz edo kenduz animaliak antzutzeari buruzkoa da. Gizakiei sexu- eta ugalketa-organoak suntsitu edo kentzea gaitzat dituztenak hauek dira: Kastrazio eta Esterilizazio (ugalketa).
Zikiratzea edo irentzea animalien — eta batzuetan, landareen — ugalketa era iraunkorrean eragozteko garatu eta aplikatzen diren tekniken multzoa da. Zikiratzea sexu- edo ugalketa-organoak suntsituz edo kenduz (eta orduan ablazio deritzo) nahiz bitarteko kimiko eta biologikoak. Horren arrazoiak ugalketa besterik gabe eragotzi, animalien populazioen tamaina kontrolatu, arrazoi terapeutikoengatik nahiz animaliaren portaera eta gopuzkera aldatzea izan daitezke. Gizakien kasuan, esterilizazio hitza erabiltzen da egun teknika horiek izendatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3482590
* Multimedia: Veterinary castration / Q3482590
# Ziklamato

Ziklamatoa ziklohexilsulfamatoaren izen arrunta da. Elikagaien industrian E-952 siglekin deitua. Ziklamatoa 1937an aurkitutako edulkoratzaile ez kalorikoa da, kaloria gutxiko beste gozagarri batzuk baino berrogeita hamar aldiz gozoagotzat jo izan dena. Gaur egun, hainbat erakunde- hala nola FAO (Nekazaritzarako eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundea) eta OME (Osasunaren Mundu Erakundea)- eta munduko ehun herrialdetan baino gehiagok – besteak beste, Europar Batasuna, Kanada, Australia edo Txina – osasun-kalterik eragin gabe erabil daitekeela adierazten dute. Hala ere, Estatu Batuetan 1970etik debekatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]
* ↑ (Ingelesez) Calorie Control Council. Worldwide Status of Cyclamate. .
* ↑ (Ingelesez) U.S. Food and Drug Administration. (2014-5-19). High-Intensity Sweeteners. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407786
* Multimedia: Sodium cyclamate / Q407786
# Zikiratzaile-txilibitu

Zikiratzaile-txilibitua Euskal Herrian ere tradizioa duen musika tresna da, Panen flauta antzekoa. Tradizionalki, baserriz baserri joaten ziren zikiratzaileek erabiltzen zituzten, eta labanak eta bestelako tresnak zorrozten zituzten txorroskileroen berbera da. Ez da oso ohikoa izan herri musikan, baina badu tradizioa Galizian, bereziki Ourensen.

## Egitura

Sasi trapezoidala den ezpelezko taulatxoa da. Goialdeko ertzean luzera ezberdinetako eta bertikalki egindako zuloak ditu. Behealdeko muturra txoriburu itxurarekin erremataturik izan ohi du.

## Jotzeko era

Esku batekin hartzen da. Ezpainak goialdeko ertzaren kontra jarrita haizea botatzen da zuloen ertzen kontra.

## Erabilera herri musikan

Gaur egun, euskal herri-musikan ez da erabiltzen Pan flauta motako tresnarik, baina garbi dago antzina, XX. mendearen hasiera arte erabili izan dutela euskal ahuntzain eta zikiratzaileek.
Galiziako zorrotzaileek, beraien etorrera adierazteko erabiltzen dituztenen oso antzekoak dira tresna hauek, eta Euskal Herrian ere ofizioaren adierazgarritzat erabili ohi ziren. Galiziako tresnaren grabazioak Alan Lomax folkloristak grabatu zituen, eta famatu egin ziren, beranduago, Miles Davisek Sketches of Spain diskoan horren bertsioa egin zuelako.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Galego, Campo. (2022-12-01). «El silbato del capador que sonaba en Ourense e inspiró a uno de los grandes del jazz» Campo Galego (Noiz kontsultatua: 2022-12-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Bizarro, David. ««Asubíasme de lonxe»: el eco de Alan Lomax en Galicia» Agente Provocador (Noiz kontsultatua: 2022-12-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105322847