OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iraurgi SB

Iraurgi Saski Baloi Taldea Azpeitiko saskibaloi taldea da. 1975ean sortu zen eta 2017an LEB Oro mailara igotzea lortu du.

## Historia

Iraurgi izena Azpeitia eta Azkoitia kokaturik dauden Iraurgi bailaragatik ezarri zitzaion 1975 urtean sortu zenean. 2005 artean Gipyuzkoako txapelketetan aritu zen baina urte horretan EBA Ligara igotzea lortu zuen. 2009an bere multzoko txapelduna izan zen arren ez zuen LEB Ligara igotzerik lortu, bai ordea hurrengo urtean, liga erregularrean bigarrena izan bazen ere.
Lehenengo denboraldian jeistea tokatzen zitzaion baina beste talde batzuek izandako arazei esker mantendu egin zuten. Ordutik aurrera arazo gabe ibili zen LEB Plata ligan. 2016an bigarren egin zuen eta 2017an txapeldun izan ondoren LEB Oro ligara igo zen baina urte bakarrerako.
2019an LEB Plata Kopa irabazi zuen Azpeitian bertan Gironari 74-69 irabazita.

## Kirol ibilbidea
### Urtez urte

| Urtea | Maila | Postua | Denboraldiko emaitzak | Besterik |
| 1975-05 | Gipuzkoako Txapelketa | | | |
| 2005-06 | EBA | 10.a | | |
| 2006-07 | EBA | 9.a | | |
| 2007-08 | EBA | 6.a | | |
| 2008-09 | EBA | 1.a | | |
| 2009-10 | EBA | 2.a | | |
| 2010-11 | LEB Plata | 15.a | 8-20 | |
| 2011-12 | LEB Plata | 9.a | 12-12 | |
| 2012-13 | LEB Plata | 7.a | 10-10 | |
| 2013-14 | LEB Plata | 10.a | 10-14 | Euskal Kopa, 2.a |
| 2014-15 | LEB Plata | 13.a | 9-19 | Euskal Kopa, 1.a |
| 2015-16 | LEB Plata | 2.a | 19-7 | |
| 2016-17 | LEB Plata | 1.a (igo) | 23-7 | |
| 2017-18 | LEB Oro | 17.a (jeitsi) | 12-22 | |
| 2018-19 | LEB Plata | 10.a | 9-13 | |
| 2019-20 | LEB Plata | | | LEB Plata Kopa, 1.a Euskal Kopa, 1.a |
| 2020-21 | LEB Plata | | | LEB Plata Kopa, 1.a Euskal Kopa, 1.a |

### Palmaresa

* LEB Plata (1): 2016-17
* LEB Plata Kopa (2): 2019-20, 2020-21
* Euskal Kopa (3): 2014-15, 2019-20, 2020-21

## Emakumezkoen taldea

Iraurgi Saski Baloiaren emakumezkoen taldea ere maila bikainean ari da. Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligan aritu izan da.

### Azken urteak

| Urtea | Maila | Postua |
| 2010-11 | 2. Nazionala | 2.a (igo) |
| 2011-12 | 1. Nazionala | 10.a |
| 2012-13 | 1. Nazionala | 11.a |
| 2013-14 | 1. Nazionala | 4.a |
| 2014-15 | 1. Nazionala | 2.a (igo) |
| 2015-16 | Liga | 14.a (jeitsi) |
| 2016-17 | Liga 2 | 11.a |
| 2017-18 | Liga 2 | 8.a |
| 2018-19 | Liga 2 | 3.a |
| 2019-20 | Liga 2 | bertan behera |
| 2020-21 | Liga 2 | 5.a |
| 2021-22 | Challenge Liga | 14.a |
| 2022-23 | Challenge Liga | 15.a (jeitsi) |
| 2023-24 | Liga 2 | 1.a (igo) |
* 2021-22 denboraldian Challenge Liga bihurtu zen bigarren maila eta Liga 2 hirugarren maila.

## Erreferentziak

* ↑ «Iraurgi Urrezko Leb mailako taldea izango da 2017-2018 denboraldian» Federación Guipuzcoana de Baloncesto 2017-06-28 (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ «Iñaki Jimenez donostiarrak Zilarrezko LEB mailako kopa irabazi du Iraurgirekin» Irutxuloko Hitza 2019-12-30 (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3754888
* Multimedia: Iraurgi Saski Baloia / Q3754888
# Irawadi

Irawadi (birmanieraz: ဧရာဝတီမ္ရစ္) Myanmarreko ibai nagusia da, herrialdea ipar-hego norabidean zeharkatzen duena. 2.170 kilometro luze da, eta arroak 411.000 kilometro koadroko eremua hartzen du. Ontziz ibil daiteke bere biderik gehienean.

## Izena

Irawadi izena sanskritozko Iravati izenetik letorke, Indiako mitologiaren jainkosa txikiena, edo haren seme Airavataren, Indra (mitologia)Indraren elefantearen, izenetik.

## Geografia

Myanmarko iparraldeko Katxin estatuan du hasiera, Myitkyinatik gertu, Mali eta N'Mai ibaien bilgunean. Mali eta N'Mai hegoaldeko Himalaiatik datoz. Gero iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du Myanmar, eta Andamango itsasora isurtzen da, delta handi bat osatuz.
Ibai nabigagarria da; izan ere, kolonia garaian, "Mandalayerako bideaz" ezizenez ezaguna zen. Gaur egun, ontziek 1.600 kilometroko bidea egin dezakete ozeanotik barnealderantz.

### Ibaiadarrak

Hona hemen Irawadiren ibaiadar nagusiak, iparraldetik hegoalderantz:
* Taping
* Shweli
* Myitnge
* Mu
* Chindwin

### Hiri nagusiak

* Putao
* Myitkyina
* Bhamo
* Kathar
* Tagaung
* Kyaukmyaung
* Mandalay
* Sagaing
* Chauk
* Bagan
* Nyaung-U
* Magway
* Pyay
* Hinthada
* Pantanaw

## Hidrometria

Irawadiren batez besteko emariak (m³/s), Sagaingen neurtuak 15 urtetako datuak

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2020/1/4 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26076
* Multimedia: Ayeyarwady River / Q26076
# Iraupen luze

Historian, iraupen luzea egonkortasun luzeko egiturei dagokien garai historikoaren maila bat izendatzen duen terminoa da (marko geografikoak, errealitate biologikoak, ekoizpen mugak, baita ideologia fenomenoak ere) abagunearen denbora mailatik, non aldaketa nabarmena den (sail ekonomikoak, aldaketa prozesuak, Industria edo Burgesiarenak bezalako iraultzak) eta batez ere, iraupen laburretik edo gertaeretatik bereizteko. Terminoa Fernand Braudelek sortu zuen, Annalen eskolarekin batera, batez ere La Méditerranée et le Monde Méditerranéen a l'époque de Philippe II (Mediterraneoa eta Mediterraneoko mundua Filipe II.aren garaian) izeneko estudio klasikoan batez ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q247145
# Iraupeneko nekazaritza

Iraupeneko nekazaritza batez ere nekazariak berak haren familiaren biziraupenerako behar dituen elikagaiak ekoizten dituen nekazaritza mota da. Nekazaritza mota honetan, oso soberakin gutxi geratzen zaizkio nekazariari eta, horregatik, ez da merkaturako ekoizten, edo oso gutxi ekoizten da merkatuan saltzeko.
Biziraupenerako nekazaritza familia-nekazaritzarekin lotu ohi da, nekazaritza mota honetan diharduten nekazariak normalean familia talde berekoak baitira.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.hiru.eus/eu/geografia/agricultura

## Ikus, gainera

* Nekazaritza sistema tradizional
* Biziraupen-ekonomia
* Datuak: Q2787508
# Irauregi

Irauregi Alonsotegiko (Bizkaia) auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 931 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Irauregiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 1.071 | 1.065 | 1.044 | 1.012 | 985 | 980 | 952 | 931 |

## Ikus, gainera

* Irauregiko geltokia

## Kanpo estekak

* Alonsotegiko udal webgunea
* Datuak: Q12259734
# Iraututurru

Iraututurru, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Iraututurru mendia, Iraukotontorra bezala ere ezagutua, 1152 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.058103 eta -1.132271 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Beherobia, Irati, Burdinkurutzeta.

## Kanpo estekak

Iraututurru, http://www.euskal-herria.org/.
# Iraurgi (argipena)

Iraurgi izenak hainbat adiera ditu:
* jatorrian, Iraurgi Azkoitia eta Azpeitia hiriak hartzen dituen bailara da;
* Iraurgi SB, Azpeiti eta Azkoitiko saskibaloi taldea;
* Iraurgi Ikastetxea, Azpeitiko ikastetxe erlijiosoa;
* Iraurgi Lantzen sozietate anonimoa, Urola bailarako garapen-agentzia.
* Iraurgi abesbatza
# Irauçuba

Irauçuba Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 23.915 biztanle ditu 1.461,253 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2028660
* Multimedia: Irauçuba / Q2028660
# Irurac bat (egunkaria)

    Artikulu hau egunkariari buruzkoa da; Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen goiburua gaitzat duena beste hau da: «Hirurak Bat»
Irurac bat Bilboko egunkari foruzale liberala izan zen.
«Irurac bat» izenburua Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen goiburua izan zen. Bilbon sortu zuen Juan B. Eustaquio Delmasek 1850eko hamarkadan: lehen alea 1856ko ekainaren 26an edo 1852 inguruan argitaratu zuen. Camilo Villavaso eta Antonio Sánchez Ramón izan zituen zuzendariak. Zutabegileen artean Niceto Zamacois, Ramón Ortiz de Zárate edo José María de Ugarte. izan ziren. Euscalduna egunkari karlista arerio nagusia izan zuen. 1885ean desagertu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Areilza, José María de. (1864). Guía histórico-descriptiva del viajero del Señorío de Vizcaya en 1864. Editorial Maxtor, 11-12 or. ISBN 84-9761-454-2..
* ↑ Agirreazkuenaga, Joseba. (2005). «Lehen agerkariak eta komunikazio enpresak: J.E. Delmas “padre del periodismo bilbaino”(1820-1892)» Bidebarrieta (Bilboko Udala, Bidebarrieta Kulturgunea) 16: 88. ISSN 1137-4888..
* 1 2 3 Urquijo Goitia, Mikel. (2005). «De la prensa evangelizadora al "factory system" de la comunicación (Bilbao, 1868-1937)» Bidebarrieta (Bilboko Udala, Bidebarrieta Kulturgunea) (16) ISSN 1137-4888..|orrialdea=113-115, 131}}
* 1 2 Corella, Laura G.. (1975). Historia de Vizcaya a través de la prensa: anales extraídos de los periódicos. Editorial la Gran Enciclopedia Vasca, 764 or. ISBN 8424802160..
* ↑ Ossorio y Bernard, Manuel. (1903). Villavaso y Echevarría (Camilo de). in: Ensayo de un catálogo de periodistas españoles del siglo XIX. Madril: Imprenta y litografía de J. Palacios, 467 or..
* ↑ «[izenburu gabe]» El Día (Madril) (1.625): 2. 1884-11-18 ISSN 1133-245X..
* ↑ Díaz Díaz, Gonzalo. (2003). Hombres y documentos de la filosofía española. 7 (S-Z) Madril: CSIC. Instituto de Historia ISBN 84-00-08145-5..
* ↑ Serdán y Aguirre, Eulogio. (1888). Biografía de don Ramón Ortiz de Zárate. Gasteiz: Imprenta de la Ilustración de Álava, 262-263 or..
* ↑ «Curiosidades bascongadas» Euskal-Erria (Donostia): 94..

## Kanpo estekak

* «Irurac-Bat» egunkariaren ale asko Bizkaiko Foru Liburutegiaren liburutegi digitalean irakurgai
* Datuak: Q26188770
* Multimedia: Irurac bat / Q26188770
# Iruraiz

Iruraiz Arabako antzinako udalerria zen. 1967ko otsailaren 5ean bat egin zuen, Gauna udalerri zaharrarekin Iruraiz-Gauna udalerria osatzeko.

## Herriak

Honako herriek osatzen zuten: Azilu (hiriburua), Alaitza, Arrieta, Ezkerekotxa, Gazeo, Gereñu, Jauregi, Langarika eta Trokoniz.

## Historia

Herriari buruzko lehen dokumentu idatzia 1417. urtekoa da.

## Ikus, gainera

* Iruraiz-Gauna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9009325
# Iruratxi

Iruratxi mendia edo Iruratxiko haitza, Domaikia udalean dagoen mendi muinoa da. 786 metro. (Koord.: 42.93481, -2.81027)
Domaikia herrigunetik iparraldera dago, Domaikia eta Jugo herrien mugan, Gorbeialdean. Atxabal-Orotik gertu, ekialdera.

## Ikus, gainera

* Piztia (Domaikia).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109331819
# Iruraizko ermandadea

Iruraizko ermandadea Arabako ekialdeko ermandadea da, Aguraingo taldean. Herrigune hauek osatzen dute: Gauna, Azilu, Jauregi, Gereñu, Luzcando, Alaitza, Langarika, Ezkerekotxa, Arrieta, Dulantzi, Burgu, Erentxun, Arbulu, Argomaiz, Gazeta, Añua, Trokoniz eta Igeleta.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259788
# Irurako udaletxea

Irurako udaletxea Irura herriko plaza nagusian, San Migel plazan, dagoen udaletxe eraikina da. Herriko etxe tradizional baten tankerakoa jatorrian, lehen eraldaketa bat izan zuen 1984. urtean, non barrualdea eraldatu zen kanpko hormak ukitu gabe, eta beste hedapen handiago bat 2024an.
2024ko berrikuntza 2020ko prozesu batetik abiatutako lehiaketa batean erabaki zen. Barru Arkitektura bulegoak egin zuen lana, Xabier Barrutieta eta Iñigo Sarobe arkitektoen zuzendaritzapean. Hedapen honetan espazio erabilgarria %50 zabaldu zen udaletxean, eta estetikaren aldetik aurreko eraikinaren itxura osatu zen zurezko marko berri batekin, barruan ere zurezko elementu berri asko sartu zituztelarik.

## Iruditegia

* Udaletxeak 1984-2020 tartean izan zuen itxura.
* 2024ko erreforma: zurezko egitura.
* 2024ko erreforma, zahar eta berriaren konbinazioa.
* Udaletxe berrituaren inaugurazioa, 2024ko martxoan.
* 2024ko erreforma: zbarrialdea.

## Erreferentziak

* ↑ «Monumentuak» Irura (Noiz kontsultatua: 2024-10-05).
* ↑ Ataria. (2024-03-04). «Irurako udaletxe eraberritua inauguratu dute - Irura» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2024-10-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Reforma y ampliación del Ayuntamiento de Irura / BARRU ARKITEKTURA SLP» ArchDaily en Español 2024-08-31 (Noiz kontsultatua: 2024-10-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59146960
* Multimedia: Town hall of Irura / Q59146960
# Irure (argipena)

Irure zenbait lekuren izena da:
* Irure: Esteribarreko herria.
* Irure: Soraluzeko auzoa.
# Hirurehun eta laurogeita hemezortzi

Hirurehun eta laurogeita hemezortzi (398) hirurehun eta laurogeita hamazazpiaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069664
* Multimedia: 398 (number) / Q1069664
# Hirurehun eta laurogeita hamalau

Hirurehun eta laurogeita hamalau (394) hirurehun eta laurogeita hamahiruaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamabostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1095760
* Multimedia: 394 (number) / Q1095760
# Hirurehun eta laurogeita hamasei

Hirurehun eta laurogeita hamasei (396) hirurehun eta laurogeita hamabostaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069741
* Multimedia: 396 (number) / Q1069741
# Hirurehun eta laurogeita hamabi

Hirurehun eta laurogeita hamabi (392) hirurehun eta laurogeita hamaikaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamahiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069453
* Multimedia: 392 (number) / Q1069453
# Hirurehun eta laurogeita hamabost

Hirurehun eta laurogeita hamabost (395) hirurehun eta laurogeita hamalauaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1092531
* Multimedia: 395 (number) / Q1092531
# Hirurehun eta laurogeita hamahiru

Hirurehun eta laurogeita hamahiru (393) hirurehun eta laurogeita hamabiaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamalauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069435
* Multimedia: 393 (number) / Q1069435
# Hirurehun eta laurogeita hamar

Hirurehun eta laurogeita hamar (390) hirurehun eta laurogeita bederatziaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamaikaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1096042
* Multimedia: 390 (number) / Q1096042
# Hirurehun eta laurogeita hemeretzi

Hirurehun eta laurogeita hemeretzi (399) hirurehun eta laurogeita hemezortziaren ondoren eta laurehunaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069655
* Multimedia: 399 (number) / Q1069655
# Hirurehun eta laurogeita hamaika

Hirurehun eta laurogeita hamaika (391) hirurehun eta laurogeita hamarraren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hamabiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069261
* Multimedia: 391 (number) / Q1069261
# Hirurehun eta laurogeita hamazazpi

Hirurehun eta laurogeita hamazazpi (397) hirurehun eta laurogeita hamaseiaren ondoren eta hirurehun eta laurogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069702
* Multimedia: 397 (number) / Q1069702
# Ibon Manterola

Ibon Manterola Garate (Zumaia, 1978), euskal soziolinguista da. Hizkuntzalaritzan Cum Laude doktorea eta sari bereziduna "Euskarazko murgilketa haur hezkuntzan: euskara-gaztelania elebitasunaren azterketa. Ahozko ipuinen analisi diskurtsiboa eta didaktikoa" tesiarekin.
EHUko ELEBILAB ikerketa-taldean egin du bere ibilbidea eta euskararen biziberritzea eta hizkuntzen jabekuntza izan dira jorratzen dituen gai nagusiak. Irakasle-agregatua da unibertsitate berean 2020 urteaz geroztik eta, horretaz gain, hainbat dira argitaratutako liburu eta artikuluak, zuzendutako tesiak, abian jarritako proiektuak eta partaide bezala aritutako egitasmoak.

## Liburuak

* Euskara oinarri eta eleaniztasuna helburu. Hizkuntzen garapena eta erabilera aztergai  Leire Diaz de Gereñu Lasaga, Ibon Manterola Garate, Ines M. Garcia Azkoaga (UPV/EHU, 2021)
* Euskararen biziberritzea: marko, diskurtso eta praktika berriak birpentsatzen  Jone Goirigolzarri Garaizar, Xabier Landabidea Urresti, Ibon Manterola Garate (UEU, 2017)
* Hizkuntzaz jabetzen (0-6)  Kaxildo Alkorta Barrena, Olatz Zabalondo Maguregi, Marian Araucua , Andoni Barreña Agirrebeitia, Ibon Manterola Garate, Idurre Alonso Amezua, Mariam Bilbatua Perez, Diego Egizabal Ollokiegi, Maider Huarte Abasolo, Jone Ozerinjauregi , Iñaki Gaminde Terraza, Aintzane Etxebarria Lejarreta, Urtza Garay Ruiz, Asier Romero Andonegi, Patxi Uribarren Leturiaga, Sabin Gorrotxategi Zelaieta (MENDEBALDE, 2012)
* Hizkuntza gutxituen erronkak  Ibon Manterola Garate, Naiara Berasategi Sancho (UEU, 2011)

## Erreferentziak

* 1 2 «Ibon-Manterola - ELEBILAB Ikerketa Taldea - UPV/EHU» ELEBILAB Ikerketa Taldea (Noiz kontsultatua: 2023-12-28).
* ↑ «Ibon Manterola Garate :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-28).

## Ikus, gainera

* Eleaniztasuna

## Kanpo estekak

* Ibon Manterola Garate Inguma.eus (23 dokumentu, 4 liburu, doktore tesia)
* Datuak: Q96239443
# Ibon Koteron

Ibon Koteron (Bilbo, 1967ko urtarrilaren 5a) euskal musikaria da, gaur egungo albokaririk aktiboenetarikoa dena. 20 urterekin hasi zen musika tresna hori jotzen ikasten, eta berehala irakasteari ekin zion. Gaur egun Euskal Herriko eskolarik garrantzitsuena kudeatzen du, Kepa Junkera musikari ezagunarekin batera. Albokari tradizional nagusiekin harremanak eduki eta gero, hauek omentzeko ekitaldiak antolatzen ibili zen, Leon Bilbao (Arteaga, 1996) eta "Txilibrin"i (Bilbo, 1998) egindakoetan.
Hainbat elkarlan egin izan ditu Tomas San Miguel, Fran Lasuen, Tapia eta Leturia eta Berrogüettoren musikariekin, besteak beste.
Halaber, filosofia irakaslea eta Nafarroako gaita edo dultzaina jolea da.

## Diskografia

* "Leonen Orroak" (1996), Kepa Junkerarekin batera.
* "Airea" (2004).

## Abestiak

* Odolaren boza

## Ikus, gainera

* Euskal Musika tradizionala
* Bilbotar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Musikariari buruzko informazioa eta estekak
* Datuak: Q5984358
* Multimedia: Ibon Koteron / Q5984358
# Ibon Rodriguez

Ibon Rodríguez García (Sestao, 1978) musikari eta kultura eragile euskalduna da. Bakarka ari denean musikan, IbonRG izena erabiltzen du.

## Musikari gisa

Hainbat musika tresna jotzen ditu parte hartzen duen taldeetan eta kolaborazioetan. Bakarkako saioetan ahots hutsezko esperimentazioak egin ohi ditu, inprobisaziotik abiatuta, baina baita molde zaharreko konposizioak ere, ahots hutsa zein pianoa lagun.
Bakarka ari denean IbonRG izena erabili ohi du. Bikote gisa, Ibon Agirrerekin batera, Borbor taldea osatu du. Era berean, Ibon Rodriguez partaide da Eten, Le Noise, Txaranga Urretabizkaia, Gargara eta Plu de Mekanisms taldeetan; eta kolaboratzen du Maite Arroitajauregi Mursego-rekin eta Xabier Montoiarekin, disko eta kontzertuetan. Disko-ekoizle lanak ere egin izan ditu, adibidez Mursegorentzat (100% Oion diskoan).
2019an disko bikoitz bat argitaratu du, Hil zara (I eta II). 2024an Iaquin vahu diskoa atera zuen, euskaraz inprimatutako lehen liburua, Linguae vasconum primitiae, osorik musikatu zuen 80 minutuko albumean.

## Kultura eragile gisa

Kultura eragile gisa, Leire Lopez Ziluagarekin batera, Kafea eta Galletak egitasmoaren bultzatzaile izan zen, eta haren ondorioa izan zen Kafe aleak liburuaren edizioa.
Kafea eta Galletak, egitasmo bezala, 2008an sortu zen. Diskoak leku publiko batean (Gernikako Astran) entzutea zen koska, bolumen onean eta ondoren, horiei buruzko tertulia egitea. Filosofia beretik abiatuz, 121 lagunek beste hainbeste diskori buruz idatzitako testuak bildu zituzten Rodriguezek eta Lopez Ziluagak, eta horixe izan zen Kafe Aleak liburua.

## Diskografia

* Hil zara I (2019, Repetidor).
* Hil zara II (2019, Repetidor).
* Iaquin vahu (2024, Repetidor).

## Erreferentziak

* ↑ «Etxeparek 1545ean idatziak, Ibon RGk 2024an cantatzeco» Berria 2024-04-17 (Noiz kontsultatua: 2024-04-17).
* ↑ «'Kafe Aleak' argitaratu da, 121 musika zaleren testuak biltzen dituen 'disko isila'» Argia (Noiz kontsultatua: 2018-02-26).
* ↑ «Etxeparek 1545ean idatziak, Ibon RGk 2024an cantatzeco» Berria 2024-04-17 (Noiz kontsultatua: 2024-04-17).

## Kanpo estekak

* IbonRG.net
* Ibon Rodriguez Twitterrenː Tiutaka
* Kafea eta Galletak / Kafe Aleak
* Datuak: Q50184845
# Ibon Sarasola

Ibon Sarasola Errazkin (Donostia, Gipuzkoa, 1946ko uztailaren 11) euskal idazlea, hizkuntzalaria, ingeniaria eta euskaltzaina da. Monumenta Linguae Vasconum ikerketa taldeko kide. Hiztegigintzan nabarmendu da, hark zuzenduta egin baitira, besteak beste, Euskal Hiztegi Arauemailea, Orotariko Euskal Hiztegia, Euskara Ikaslearen Hiztegia eta Euskal Hiztegia. Koldo Mitxelenaren oinordekotzat jo izan da, harekin lan eginez lexikografian trebatu zelako, hark bezala euskara batuko lexikoa finkatzean eragin handia duelako eta hark bezala bere testuetan ironia darabilelako.
2017an Abbadia saria jaso zuen, «bereziki euskara batuari» egindako ekarpenagatik.

## Lanak

Hamarkada batzuk testuak argitaratzen eta hona horietako bakar batzuk besterik ez ditugu ekarriko.

### Nobela

* Joan eta Ane zigarro bat erretzen (1977, Ustela; 1987, Erein)

### Saiakera

* Euskal literaturaren historia (1971, Lur)
* Euskal literatura numerotan (1975, Kriselu)
* Txillardegi eta Saizarbitoriaren nobelagintza (irakurlearentzat gidaria) (1975, Kriselu)
* Euskal literaturaren gidaliburua (1977, UEU)
* Euskara batuaren ajeak (1997, Alberdania)
* Bitakora kaiera (2016, Erein)

### Poesia

* Poemagintza (1969, Lur)

### Antologia

* Gerraondoko euskal poesiaren antologia. 1945-1964 (1973, Lur)

### Hiztegigintza

* Orotariko Euskal Hiztegia (2005, 2011). Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean abiatua, hura hilez gero Sarasolak zuzendu zuen.
* Zehazki. Gaztelania-euskara hiztegia (2005, Alberdania)
* Euskal hiztegia (2007, Elkar)

### Itzulpenak

* Voltaireren Kandido ipuin filosofikoa, 1972an plazaratuta.

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Sarasola idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Saratsola onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Etxebarria Bilbao, Jose Ramon. (2020). Komunikazioa euskaraz ingeniaritzan (Bigarren argitalpena zuzendua). Udako Euskal Unibertsitatea, 12 or. PMC 1222923008. (Noiz kontsultatua: 2021-11-30).
* ↑ Luis ARANBERRI MENDIZABAL (Amatiño): «Ironiaz ere, maisuaren ildo beretik», Eibarko peoria, 2012-03-16.
* ↑ «Ibon Sarasola euskaltzain eta hizkuntzalari donostiarrak jasoko du 2017ko Abbadia Saria» naiz: (Naiz) 2017-11-16 (Noiz kontsultatua: 2017-11-16).
* ↑ Ibon Sarasolaren argitalpenak
* ↑ EHU. (2022-01-15). Ibon Sarasola. (Noiz kontsultatua: 2022-04-19).

## Kanpo estekak

* «Ibon Sarasola», Literaturaren Zubitegia.
* Ibon Sarasolaren artikuluak, erabili.com webgunea.
* Datuak: Q2876484
* Multimedia: Ibon Sarasola / Q2876484
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ibon Navarro

Ibon Navarro Pérez de Albéniz (Gasteiz, Araba, 1976ko apirilaren 30a) ICL Manresa saskibaloi taldeko entrenatzailea da. 2014ko azaroaren 13tik 2015eko ekainaren 5era, Laboral Kutxa Baskoniako entrenatzailea izan zen.

## Ibilbidea

2000tik 2005era bitartean Zurbano taldeko entrenatzailea izan zen. 2007/2008 denboraldian Neven Spahija teknikariaren laguntzaile bilakatu zen eta kargu horretan izan zen 2014an nagusi bilakatu arte:
* 2005-06. EHU Araba. 1. maila.
* 2006-07. Tenerife Rural. Rafa Sanzen laguntzailea.
* 2007-08. TAU Cerámica. Neven Spahijaren laguntzailea.
* 2008-09. TAU Cerámica. Dusko Ivanovićen laguntzailea.
* 2009-10. Caja Laboral. Dusko Ivanovićen laguntzailea.
* 2010-11. Menorca Bàsquet. Paco Olmosen laguntzailea.
* 2011-12. Valencia Basket.Paco Olmos eta Velimir Perasovićen laguntzailea.
* 2012-13. Valencia Basket. Velimir Perasovićen laguntzailea.
* 2013-14. Laboral Kutxa. Sergio Scarioloren laguntzailea.
* 2014. Laboral Kutxa Baskonia. Marco Crespiren laguntzailea.
* 2014ko azaroa-2015. Laboral Kutxa Baskonia. Entrenatzaile nagusia.
* 2015- ICL Manresa
* Datuak: Q18703010
* Multimedia: Ibon Navarro / Q18703010