OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Embiotocidae

Embiotocidae arrain pertziformeen familia da, iparraldeko Ozeano Barean bizi dena.

## Genero eta espezieak

ITIS eta FishBaseren arabera, familiak 26 espezie ditu, 13 generotan banaturik:
* Amphistichus generoa
** Amphistichus argenteus (Agassiz, 1854)
** Amphistichus koelzi (Hubbs, 1933)
** Amphistichus rhodoterus (Agassiz, 1854)
* Brachyistius generoa
** Brachyistius aletes (Tarp, 1952)
** Brachyistius frenatus (Gill, 1862)
* Cymatogaster generoa
** Cymatogaster aggregata (Gibbons, 1854 )
* Ditrema generoa
** Ditrema temminckii (Bleeker, 1853)
** Ditrema viride (Oshima, 1955)
* Embiotoca generoa
** Embiotoca jacksoni (Agassiz, 1853)
** Embiotoca lateralis (Agassiz, 1854 )
* Hyperprosopon generoa
** Hyperprosopon anale (Agassiz, 1861)
** Hyperprosopon argenteum (Gibbons, 1854)
** Hyperprosopon ellipticum (Gibbons, 1854) )
* Hypsurus generoa
** Hypsurus caryi (Agassiz, 1853)
* Hysterocarpus generoa
** Hysterocarpus traskii pomo (Hopkirk, 1974)
** Hysterocarpus traskii traskii (Gibbons, 1854)
* Micrometrus generoa
** Micrometrus aurora (Jordan eta Gilbert, 1880)
** Micrometrus minimus (Gibbons, 1854)
* Neoditrema generoa
** Neoditrema ransonnetii (Steindachner, 1883)
* Phanerodon generoa
** Phanerodon atripes (Jordan eta Gilbert, 1880)
** Phanerodon furcatus (Girard, 1854)
* Rhacochilus generoa
** Rhacochilus toxotes (Agassiz, 1854)
** Rhacochilus vacca (Girard, 1855)
* Zalembius generoa
** Zalembius rosaceus (Jordan eta Gilbert, 1880)

### Generoen bilakaera

Hona hemen genero batzuen bilakaera:

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ (Ingelesez) Embiotocidae. Integrated Taxonomic Information System.
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q851697
* Multimedia: Embiotocidae / Q851697
* Espezieak: Embiotocidae
# Emblavez-et-Meygal kantonamendua

Emblavez-et-Meygal kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 14 udalerri ditu eta Saint-Julien-Chapteuil da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17190309
# Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria

Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria Lapurdi, Behe Nafarroa eta Zuberoako herriak (Eskiula eta Jeztaze salbu) biltzen dituen Euskal Hirigune Elkargoko burua da.
Egun, Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria Jean Rene Etxegarai beskoiztarra da.
Lehendakariak, besteak beste, lehendakariordeak hautatzeko eskumena du eta beraz, hauek bete beharko dituzten funtzio zein eginkizunak zehaztekoa. Horretaz gain, Elkargoko biltzarrak zuzentzeaz arduratzen da. Hirigune Elkargoaren biltzar nagusia, Kontseilu Eragilea, Lehendakariak berak, lehendakariordeek eta kontseilari delegatuek osatzen dute, bertan, esparru guztiak koordinatzeaz arduratzen dira.

## Lehendakarien zerrenda

Euskal Hirigune Elkargoa 2017an sartu zen indarrean eta lehen lehendakaria, Jean Rene Etxegarai, 2017ko urtarrilaren 23an izendatu zuten Ipar Euskal Herriko erakunde politikoaren buruzagi.

## Erreferentziak

* 1 2 «Hautetsiak» www.communaute-paysbasque.fr (Noiz kontsultatua: 2019-03-23).

## Ikus, gainera

* Euskal Hirigune Elkargoa
* Ipar Euskal Herria
* Eusko Jaurlaritzako lehendakaria
* Nafarroako Gobernuko lehendakaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28537563
# Euskal Huritarren Egitekoak

Euskal Huritarren Egitekoak (gaztelaniaz: Iniciativa Ciudadana Vasca) 1993ko uztailaren 13an Bilbon sortutako alderdi politikoa izan zen. "Hiritarrek instituzioetan gehiago parte hartzeko irizpidean oinarriturik" jaio zen.

## Historia

José María Gorordo inguruan jaio zen. Hau 1991n EAJ utzi zuen eta lehenengo helburua Bilboko Udalera itzultzea zuen. 1995ko udal eta foru hauteskundeetan Bilbon 30.000 boto eta 5 zinegotzi (hirugarren alderdia) eta Batzar Nagusietan 2 batzarkide lortu zituen. Bilbon ardaztu eta hango eremutik atera nahi zuenean, hurrengo urteko Espainiako hauteskundeetan 12.000 botora pasa zen.
1998an Lizarra-Garaziko akordioa sinatu zuen. Urte hartako Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan ez zen aurkeztu.
1999ko udal eta foru hauteskundeetan Bilbon zinegotzi bi (14.000 boto) baino ez zuen lortu eta Iñaki Azkunaren izendapenean lagundu zuenez, Gorordo berriro harremanetan hasi zen EAJrekin.
Ez zen hurrengo hauteskundeetara aurkeztu eta 2003an Gorordo politikagintza utzi zuenetik inaktibo dago.

## Erreferentziak

* 1 2 Saban, Peru C.. (1999-03-14). «Bilbo txikitzera jo da, indartsua izan ez dadin» Argia.
* ↑ «Gorordo ajusta cuentas» El Correo 2009-12-20.
* ↑ «El Grupo Mixto vota en blanco» El Correo 2007-10-12.
* ↑ Gorospe, Pedro. (1995/09/15). «Bilbao, propuesta como capital vasca» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606099
# Euskal Idazleen Elkartea

Euskal Idazleen Elkartea (EIE) 1982an sortu zuten, euskal idazleak —hau da, euskaraz idazten dutenak— biltzeko asmoz. Egoitza Donostian du.
Euskal Idazleen Elkartea irabazi asmorik gabeko elkartea da, euskal idazleen eskubide profesional eta moralak defenditzeko asmoz egituratua. 380tik gora bazkide ditu gaur egun, eta horrez gain, beste hauek ere badira bere xedeak: euskal literatura zabaltzea Euskal Herrian nahiz atzerrian, idazlearen lanaren proiekzio soziala bideratzea eta euskalgintzaren eragile aktiboa izatea.
2016an 380 bazkide zituen, herrialdeka horrela banatuta: Gipuzkoan 157, Bizkaian 77, Ipar Euskal Herrian 29, Nafarroan 24, Araban 20 eta erbestean 2 (Granadan eta AEBetan).

## Jendaurreko lanak

Elkarteko kideen eta euskal literaturaren berri ematen duen <www.idazleak.org> webgunea mantentzeaz gainera, hauek dira Euskal Idazleen Elkarteak egiten dituen jendaurreko lan nagusiak:
* Hegats literatura-aldizkaria kaleratzen dute.
* Kalegats argitaratzen dute, Hegats aldizkaria kalean modu xumeago batean zabaltzeko asmoz. 2010ean argitaratu zen azkena. 2015tik aurrera Hegats aldizkari berrituak hartu du bere gain ardura hau.
* Galeusca antolatzen laguntzen dute, Kataluniako eta Galiziako idazleekin batera.
* Idazleak ikastetxeetan, Idazleak Nafarroan eta Idazleakaz programak koordinatzen dituzte.
* Liburuen Xarma liburuxka bilduma. Lehen zenbakiak "Zer egin dezake ikasle batek liburu batekin" dauka izena. Gainerako bostak poesia, antzerkia, ipuina, saiakera eta eleberria lantzeko gidak dira.
* Irakurrieran irratsaioa.
* Hitzen Uberan web orrialdea. Etengabeko mugimenduan dagoen kultur-errealitatearen berri ematen duen txokoa.

## Presidenteak

* Anjel Lertxundi: 1982-1985.
* Josemari Velez de Mendizabal: 1985-1989.
* Patri Urkizu: 1989-1993.
* Joxerra Garzia: 1993-1997.
* Andolin Eguzkitza: 1997-2001.
* Tere Irastortza: 2001-2006.
* Fito Rodriguez: 2006-2010.
* Ander Iturriotz: 2010-2014.
* Jasone Osoro: 2014-2018.
* Garbiñe Ubeda: 2018-2022.
* Asel Luzarraga: 2022-.

## Erreferentziak

* ↑ «Garbiñe Ubeda izango da Euskal Idazleen Elkarteko lehendakari berria» ARGIA.eus 2018-03-19 (Noiz kontsultatua: 2018-03-19).
* ↑ Sarasola, Ainhoa. (2018-03-17). «Garbiñe Ubeda, Euskal Idazleen Elkarteko lehendakari berria» Berria.eus (Noiz kontsultatua: 2018-03-19).

## Kanpo estekak

* EIEren webgunea
* Hitzen uberan
* Irakurrieran irratsaioa
* Datuak: Q12257557
# Euskal Irratiak

Euskal Irratiak Ipar Euskal Herrian herri-mugimenduetatik sortu diren euskarazko irratiak biltzen dituen elkartea da. Elkarren artean programak konpartitzeko eta guztiei dagozkien arazoei hobeto aurre egiteko sortu zen.
Kontaktatzeko helbidetzat Irulegiko irratikoa erabiltzen du, hots Donibane Garazikoa.

## Kideak

Hasierako kideak herrialde bakoitzean azken urte luzeetan abian dauden irratiak izan ziren:
* Lapurdin Gure Irratia.
* Nafarroa Beherean Irulegiko irratia.
* Zuberoan Xiberoko Botza.
Beranduago Txingudi aldean (Gipuzkoa eta Lapurdin) sortu zen Antxeta irratia ere bildu zen.

## Helburuak

Hauexek dira helburu nagusiak:
* euskara eta euskal kulturaren garapena bultzatzea, horretarako behar diren bitartekoak eskainiz.
* euskal irratien arteko ekoizpenaren antolaketa, koordinaketa eta hedapena ziurtatzea.
* irrati elkarteen ordezkaritza eta defentsa antolatzea administrazioen aurrean.
* egoera ekonomikoaz arduratu eta diru-baliabideak hobeto kudeatzen laguntzea.

## Elkarlana

Aipatu lau irratiak Euskal Herri osoko irratiak biltzen dituen Arrosa sareko kideak dira.
Ipar Euskal Herri mailan bilgune hau Euskal Konfederazioa eta EKE Euskal Kultur Erakundea elkarteen partaide da eta oro har eremu geografiko honetako euskalgintzarekin zerikusia duten dinamika guztietara lotzen da.

## Ikus, gainera

* Antxeta irratia
* Gure Irratia
* Irulegiko irratia
* Xiberoko Botza
* Euskarazko irrati kateak
* Gaztea
* Eitb
* Naroa Gorostiaga

## Erreferentziak

* ↑ Arrosa irrati sareko webgunea

## Kanpo estekak

* EKEren webgunea Euskal Irratiak bilguneaz.
* Datuak: Q12257559
# Euskal Itsas Museoa

Euskal Itsas Museoa Donostiako portuan dagoen museoa da, Euskal Herriko itsas ondarea eta historia zaintzeko, aztertzeko eta hedatzeko asmoz 1991n sortua. Eta helburu horiek lortzeko, hainbat arlo jorratzen ditu museoak, hala nola hezkuntza ekintzak, ikerketa, argitalpenak, erakusketen ekoizpena zein itsas ondarea babeste eta berreskuratzea.

## Eraikina

Museoaren egoitza, Kontsulatuaren dorretxea, XVIII. mendeko eraikina da. Kaiko Tenientearen etxe eta biltegi gisa erabili zen urte askoan, eta kartzela txiki bat zuen. Itsas salbamenduko zentroa eta itsas eskola ere izana da. XX. mendean Estatuaren eskuetara pasa zen, eta azkenik, 1980ko hamarkadan Gipuzkoako Foru Aldundiaren jabetza bihurtu zen, eta hor Euskal Itsas Museoa kokatzea erabaki zuten (zenbait urtez Untzi Museoa izena izan zuen).
Museoaren funtsak 7000 piezatik gora dira eta tipologia oso zabala dute, besteak beste, grabatuak, margoak, argazkiak, kartelak, postalak, itsas mapak, planoak, itsasontziak, etnografia eta industri ondareko objektuak.
Eraikinak hiru solairu ditu, lehenengoan eta bigarrenean erakusketak egin ohi dira eta hirugarrenean itsas gaietan espezializatutako liburutegia eta artxiboa daude.

## Ordutegia

* Asteartetik larunbatera: 10:00 – 14:00 eta 16:00 – 19:00.
* Igande eta jaiegunetan: 11:00 – 14:00
Astelehenetan, itxita.

## Argitalpenak

Museoak ikerketa bultzatzen du eta Itsas Memoria izeneko aldizkaria argitaratzen du bi urtean behingo maiztasunarekin. Lehenengo zenbakia 1996an kaleratu zen. Bestalde, erakusketa bakoitzarekin batera monografiak argitaratu izan dira baina arazo ekonomikoen ondorioz, azken urteetan argitalpenak euskarri digitalean egiten dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El vigía del patrimonio marítimo vasco. Untzi Museoa celebra el veinticinco aniversario de su inauguración», El Diario Vasco, 2016-05-30. Noiz kontsultatua: 2016-06-06.

## Bibliografia

Museoak Euskadi Museos. Kultura Saileko Museo Zerbitzua, 1995

## Kanpo estekak

* Euskal Itsas Museoaren webgunea
* Itsas Memoria. Euskal herriko itsas gaiei buruzko aldizkaria
* Argitalpen digitalak
* Datuak: Q12268587
* Multimedia: Euskal Itsas Museoa - Museo Marítimo Vasco / Q12268587
# Florencio Villarreal (udalerria)

Florencio Villarreal Mexikoko udalerri bat da. Guerrero estatuan kokatua dago. 2010ean 20.175 biztanle zituen 290,68 km²ko azaleran. Herriburua [[Cruz Grande (Florencio Villarreal)|Cruz Grande]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3847032
* Multimedia: Florencio Villarreal Municipality / Q3847032
# Florencita-(Nd)

Florencita-(Nd) fosfato motako minerala da eta plumbogummite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Florencita-(Nd) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NdAl3(PO4)2(OH)6}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florencite-(Nd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Florenskyita

Florenskyita elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak

Florenskyita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {FeTiP}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florenskyite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Florencita-(La)

Florencita-(La) fosfato motako minerala da eta plumbogummite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Florencita-(La) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {LaAl3(PO4)2(OH)6}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florencite-(La): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Florencita-(Sm)

Florencita-(Sm) fosfato motako minerala da eta plumbogummite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Florencita-(Sm) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {SmAl3(PO4)2(OH)6}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florencite-(Sm): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Florennes

Florennes, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Namur probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 11.512 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720429
* Multimedia: Florennes / Q720429
# Florencita-(Ce)

Florencita-(Ce) fosfato motako minerala da eta plumbogummite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Florencita-(Ce) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CeAl3(PO4)2(OH)6}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florencite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Florensovita

Florensovita sulfuro motako minerala da eta carrollite subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Florensovita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Cu,Zn)Cr1.5Sb0.5S4}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Florensovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Eufrasio Iliturgikoa

San Eufrasio Iliturgikoa I. mendeko hispaniar apezpikua izan zen. San Eufrasio zazpi gizon apostolikoetako bat izan zen, eta Kabilaren semea izango zen. XVII. mendearen hasieratik Jaengo elizbarrutiko zaindaria da.
San Eufrasio santu ospetsua zen Jaengo probintziako Andújar herrian, bertako apezpiku izan zelarik. Tradizioaren arabera, Iliturgin martirizatu zuten, Mengíbar inguruan. Musulmanen inbasioan zehar, bere erlikiak Mao ibaiaren haranera lekualdatu zituzten, Lugoko probintzian, non santua lurperatuta dagoen, Incio udalerriko Santa Maria do Mao parrokian.
Toki honetako biztanleek santuaren omenezko Jai Nagusia ospatzen dute maiatzaren 15ean debozio handiz.

## Erreferentziak

* ↑ Alfonso Lowe, Hugh Seymour-Davies, The companion guide to the south of Spain (Companion Guides, 2000), 369.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q436299
* Multimedia: Euphrasius of Illiturgis / Q436299
# Eufemo

Eufemo greziar mitologiako pertsonaia bat da, Poseidon, itsasoetako jainkoaren semea. Bere ama Europa izan zen, baina ez Zeusek liluratu zuena, baizik eta Titio erraldoiaren alaba. Esaten denez, Orionen alaba Oris edo Eurotasen alaba Mazionitze ere izan zen.

## Botereak

Igarle ahalmenak zituen, eta, gainera, uren gainean oinez ibiltzeko gai zen, bere aitak eman zion boterea.

## Historia

Esaten denez, bere bizitokia Foziako Panopeus, Beoziako Hyria edo Lakoniako Taenarum zen. Lemnoseko emakume batekin (Malitxa, Malatxe edo Lamatxe) Leukofanesen aita izan zen. Argonauten bidaian parte hartu zuen, non lemazain bezala lan egin zuen. Argo ontzia Sinplegadeen aurrean zegoenean, uso bat askatu zuen, eta arrokak txoriaren gainean ixten saiatu zirenean, isatseko lumak baino ez zizkioten erauzi, eta, beraz, une hori, argonautek, azkar igarotzeko probestu zuten, ia arriskurik gabe. Libiako kostaldera eta Tritonis aintzirara eramanak izan zirenean eta, arrakastarik gabe, itsasoranzko irteera baten bila ari zirenean, Triton jainkoa (edo, beste egile batzuen arabera, adibidez Pindaro, jainkoaren giza irudikapena izan zen, Euripilo izenekoa) agertu zen, eta Eufemo bidea zein zen galdetzera ausartu zen. Euripilo edo Tritonek erakutsi zion, eta, gainera, lur koxkor bat eman zion, bere ondorengoei, Libian errege izatea ahalbidetu ziena, Medeak iragarritakoa betez: egunen batean Libia gobernatuko zuen. Hau, Battus Therakoak, Eufemoren 17 belaunaldi beranduagoko ondorengoak Zirene sortu zuenean gertatu zen.

## Beste pertsonaia batzuk

Badago beste Eufemo bat, Troezenusen semea. Traziako Zikoien buruzagi bat zen, troiarren aliatuak, eta Iliadako II. liburuan aipatua da.

## Erreferentziak

Honako hauek aipatzen dute:
* Apolonio Rodaskoa
* Higino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749123
# Eufonia

Eufonia belarrira atseginak diren soinu eta hotsen multzoa da. Kakofoniaren aurkakoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733671
* Multimedia: Phonaesthetics / Q733671
* ↑ (Ingelesez) «eufonia» Dictionary of linguistics.
# Eufrasioren basilika

Eufrasiar Basilika (kroazieraz: Eufrazijeva bazilika; italieraz: Basilica Eufrasiana) edo Jasokundeko Andre Mariaren Basilika katedrala Poreč hiriko katedral ezaguna da, 1997an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.

## Historia

San Mauro Parentiumgoaren basilika bat izan zen bertan IV. mendean eraiki zena. Haren zoruko mosaikoak oraindik bertan dirau elizako lorategian. Basilika hau arpilatua izan zen eta 553an Eufrasio apezpikuaren garaian eraiki zen basilika berria, aurrekoaren alde zaharrenean. Haren hondarrak erabili ziren eta Marmarako itsasertzetik marmolezko bloke berriak gehitu zitzaizkion. Hamar urte inguru iraun zuten eraikuntza lanek.
1440 urtean izandako lurrikarak hegoaldeko horma bota zuen eta estilo gotikoko leihodun horma ezarri zitzaion haren lekuan.

## Deskribapena

Basilika hainbat atal dituen eraikin multzo bat da izatez.
* Bataiotegi oktogonala, VI. mendekoa.
* Kanpandorrea, XVI. mendekoa.
* Atrio zutabeduna.
* Apezpikuaren jauregia, VI. mendekoa izatez, baina orduko aztarna gutxi mantentzen dira.
* Hirusta itxurako kapera, XVII. eta XIX. mendeen artean eraikitakoa.
Elizak habearte nagusi bat du eta alboetako habearteetatik bereizteko greziar marmolezko 18 zutabe ditu, animalien irudi ugariz dekoratuak, bizantziar eta erromaniko estiloetan. Baina elementu aipagarrienak mosaikoak dira, gehienak VI mendean artisau bizantziarrek egindakoak.
Absidearen erdian marmolezko zinborioa dago, Veneziako San Marko katedraleko antz irudiko egindakoa 1277an.

## Iruditegia

* Kanpandorrea.
* Sarrera.
* Atrioa.
* Zinborioa.
* Mosaikoa.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eufrasiar Basilika
* Datuak: Q645105
* Multimedia: Euphrasian Basilica / Q645105
# Eufratesko tunela

Eufratesko tunela antzinateko ustezko urpeko tunela zen, 929 metro luze omen zena. Nahiz eta gaur egun aztarnarik ez egon, elezaharrak dio Mesopotamiako Babilonia hiriaren bi zatiak lotzeko eraikia izan zela.
Arkeologoek uste dute K.a. 2180 eta K.a. 2160 urteen artean eraikia izan zela.

## Ezaugarriak

Tunela "ireki eta estali" (ingelesez: cut-and-cover) teknika jarraituz egin omen zuten. Horretarako, lehenik, Eufrates ibaian behin-behineko presa bat eraiki zuten.
Tunela, ustez, adreiluzkoa zen eta asfaltoz estalia zegoen iragazgaitz bihurtzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Berlow, Lawrence. (2015-04-15). Reference Guide to Famous Engineering Landmarks of the World: Bridges, Tunnels, Dams, Roads and Other Structures. Routledge, 54 or. (Noiz kontsultatua: 2017-04-10).
* ↑ (Ingelesez) Browne, Malcomn W.. «Tunnel Drilling, Old as Babylon, Now Becomes Safer» New York Times 1990-12-02 (Noiz kontsultatua: 2017-04-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28220942
# Euforia

Euforia gogobetetasun, alaitasun eta zorion handia sentitzen direneko emozioa da, bereziki pertsonak barrez edo pozezko erreakzioen bitartez azaleratzen badu. Gehienetan, egoera anormal moduan baloratzen da, maiz droga eta substantzia psikotropikoek eragindakoa, baina baita lortutako arrakastarekin, amodioarekin eta beste esperientzia espiritualekin loturik. Arazo psikologikoen sintoma izan daiteke, hala nola nahasmendu bipolarra eta ziklotimia. Aurkako kontzeptua, emozio negatiboak biltzen dituena, disforia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203994
# Franqueville Orratza

Franqueville Orratza, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.065 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11904360
# Frans (Ain)

Frans (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q841585
* Multimedia: Frans (Ain) / Q841585
# Frans Floris de Vriendt

Frans Floris de Vriendt (Anberes, 1516 – 1570eko urriaren 1a) margolari, grabatzaile eta diseinatzaile flandriarra izan zen.

## Biografia

Lambert Lombarden ikasle izan zen Liejan; ondoren Anberesen eskulan-maisu izendatua, Italiara joan zen. Anberesko eskolako erromazalerik handienetakoa izan zen; alegorietatik eta mitologiatik hartu zituen gaiak (Aingeru matxinatuen erorketa, 1554), baina betiere ezaugarri flandriarrak gordez. Eklektizismo hori sarri azaltzen da bere koadroetan (Familia Santua), baina bere erretratuen egitura zabalak, moldaketaren malgutasunak, adierazpenen indarrak eta mugikortasunak XVII. mendeko erretratugile flandriarren ezaugarriak ditu (Emakumearen erretratua, 1554).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q543948
* Multimedia: Frans Floris / Q543948