OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pakistan Times

Pakistan Times (1947–1996) Pakistango egunkaria zen, jatorriz ezkerreko Progressive Papers Limited enpresak Lahore-n (Pakistan) sortua.

## Aurrekari historikoa

Mian Iftikharuddin-ek zuzentzen zuen, antzinako Indiako Kongresu Nazionalaren baina Allia Indiako Musulmanen Ligako punjabiar politikaria izan zen 1946. Egunkaria 1947ko otsailaren 4an argitaratu zen. Bere editore nagusia 1940ko hamarkadan poeta komunista izan zen. Faiz Ahmed Faiz. 1951ean atxilotu ondoren Rawalpindi Conspiracy Case-rekin lotuta, Mazhar Ali Khan editore-burua izan zen. Pakistan Times egunkari garrantzitsua izaten jarraitu zuen 1950eko hamarkadan, gobernuak egin zuen kritika tamalgarriarekin AEBek babestutako aliantza militarrean parte hartzeagatik.
Ayub Khan-en erregimen militarrean, pre-zentsura zorrotza ezarri zitzaion prentsari Pakistan Times-en barne. 1959ko apirilean, erregimenak Pakistango Segurtasun Legearen pean hartu zuen Progressive Papers Limited.
1964an, National Press Trust Ayubeko gobernuak Pakistan Times barne egunkariak kudeatzeko lehen erakunde gisa sortu zuen. 1980ko hamarkadan Pakistan Times-eko hamar kazetari eta zuzendaritzako langileek Zia ul-Haq erregimena kaleratu zuten Demokrazia Berrezartzeko Mugimendurako lotura egiteagatik eta "Bakea Sindh" mugimendurako helegitea izenpetzeagatik.
National Press Trust 1996an pribatizatu zen. Urte berean, Pakistan Times itxi egin zen. Pakistan Times was Relaunched by Youth Group Limited media group Youth Productions, and Co-founder is Umair Ahmad.

## Bibliografia

* ISBN 978-0-19-023518-5..
* ISBN 978-1-317-40544-3..
* ISBN 978-81-85002-34-7..
* ISBN 978-01-99405-69-5..

## Erreferentziak

* ↑ All Handouts for Mass Communication - Virtual University of Pakistan Retrieved 30 July 2019
* ↑ Jaffrelot 2015, 413 orr. .
* ↑ Tikekar 2004, 283–284 orr. .
* ↑ Jaffrelot 2015, 219, 309, 413 orr. .
* ↑ Pakistan Press Reference website, Retrieved 30 July 2019
* ↑ Tikekar 2004, 284 orr. .
* ↑ Jaffrelot 2015, 417 orr. .
* ↑ Kalia 2015, 56 orr. .
* ↑ McCarry 2019, 69 orr. .
# Pakistango Agindupeko Lurra

Pakistan (bengaleraz: পাকিস্তান অধিরাজ্য, pakistan ôdhirajyô; urduz: مملکتِ پاکستان‎‎, mumlikāt-ē pākistān) edo Pakistango Agindupeko Lurra (ingelesez: Dominion of Pakistan) 1947 eta 1950 artean Britainiar Inperioak hegoaldeko Asian zuen agintepeko lurra izan zen, Commonwealtharen parte bat zena. Egungo Pakistan eta Bangladesh herrialdeen aurrekaria izan zen.
Indiako gobernu britainiarra 1947an amaitu zenean, hura ordezkatzeko bi agintepeko lur sortu ziren: Pakistango eta Indiako Agindupeko Lurrak. Bi estatuak britainiar parlamentuaren 1947ko Indiako Independentzia Aktak sortu zituen eta euren banakako konstituzioak onartu arte existitu ziren. Indiaren kasuan, hori 1956an gertatu zen, noiz Pakistango Islamiar Errepublika eratu zuten. 1971n Ekialdeko Pakistan Bangladesh bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2006542
* Multimedia: Dominion of Pakistan / Q2006542
# Pakistandar

Pakistandar (urduz: پاكِستانى قوم‎‎; Pakistani Qaum) Pakistango herritarra da, biztanle gehien dituen munduko bostgarren herrialdea dena. Pakistandar gehienak, herrialde multietniko eta multikultural baten herritarrak izanda, indo-irandarrak dira. Diaspora zabala dute munduan zehar

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3310017
* Multimedia: People of Pakistan / Q3310017
# Pakistanen banaketa administratiboa

Pakistan lau probintziaz osatutako federazio bat da, hiriburu lurralde bat eta federalki kudeatutako eskualde tribalak. Pakistanek de factozko juriskikzioa du Kaxmirreko mendebaldean, bi entitate politikotan banatuta eta Indiak ere aldarrikatzen duena.
2001ean Gobernu Federalak Banaketa edo Dibisio entitatea desagerrarazi zuen, eta horren ordez laugarren mailako banaketak ziren Barrutiak ezarri zituen azpibanaketa gisa. Guztira 107 barruti dira.

### Probintziak

* Balutxistan*
* Khyber Pakhtunkhwa*
* Punjab
* Sindh
Oharra: Balutxistan eta Khyber Pakhtunkhwa, tribu probintziak dira.

### Lurraldeak

    5. Islamabadeko Hiriburu Lurraldea
    6. Administrazio Federalpeko Tribuen Eremua

### Kaxmir

    7. Azad Kashmir
    8. Iparraldeko Eremuak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270496
* Multimedia: Subdivisions of Pakistan / Q270496
# Perdigueroko Mugarria E

Perdigueroko Mugarria E edota Perdigueroko Mugarria Ekialdea, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.170 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11922139
# Perdido Beach (Alabama)

Perdido Beach Alabamako herri bat da. Baldwin konderrian kokatua dago. 2010ean 581 biztanle zituen, 180,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Baldwin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1274345
# Perdifumo

Perdifumo Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.765 biztanle ditu, 23,81 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Perdifumok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Laureana Cilento Montecorice Serramezzana Castellabate Lustra Sessa Cilento

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81283
* Multimedia: Perdifumo / Q81283
# Perdigoi

Perdigoia berunezko jaurtigaia da, bola txiki baten formakoa. Eskopetarako munizioa, normalean kartutxo batean daude. Tamaina ezberdinekoak daude.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q278938
# Perdiguera

Perdiguera Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 664 biztanle zituen 110,09 kilometro koadroko azaleran. Monegroen eskualdean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1639503
* Multimedia: Perdiguera / Q1639503
# Perdiguero

Perdiguero (gaztelaniaz: Pico Perdiguero, frantsesez: Pic de Perdiguère, aragoieraz: Tuca Perdiguero) Erdialdeko Pirinioetan dagoen mendi mugalaria da, Garona Garaia (Frantzia) eta Huescako probintziaren (Espainia) artean kokatutakoa.
Tontorrak 3.221 metro ditu.

## Lehen igoera

1817an Friedrich Parrot eta Pedro Barrauk lehen igoera erregistratua burutu zuten.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2746833
* Multimedia: Perdiguero / Q2746833
# Paulo Ramos (Maranhão)

Paulo Ramos Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 20.341 biztanle ditu 1.168,609 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064653
* Multimedia: Paulo Ramos / Q2064653
# Paulo Tarsokoa

Paulo Tarsokoa edo San Paulo (antzinako grezieraz: Παῦλος Paulos, c. 5 – c. 67), jatorriz Saulo Tarsokoa (antzinako grezieraz: Σαῦλος, Saulos; hebreeraz: שאול התרסי‎, Šaʾul HaTarsi), Petrirekin batera, Aurreko Elizako buru nagusietakoa izan zen. Itun Berriaren arabera, Paulok ez zuen Jesus bera ezagutu, Hamabi Apostoluek bezala. Baina kristau-fedea bereganatu zuen bidean Jesus piztuaren irudia supituki ikustean (1 Ko 15:8-9), eta irudi horretan oinarritzen zuen bere ahalmena. Horregatik, "jentilen apostolua" deitu ohi zaio.
Pauloren historia Apostoluen Eginetan kontatzen da batez ere. Horrez gainera, Itun Berriko 14 gutunen ustezko egilea da. Gutunok ospe handia eskuratu zuten hasierako kristauen artean. Martzionek proposatutako lehendabiziko Itun Berriko kanonean toki garrantzitsua zuten, eta, azkenean, finkatutako kanonean ere sartu ziren. Itun Berriko lehen idatzitako testuak dira.

## Elizak

* San Paulo Harresiz Kanpokoa (Erroma)
* San Paulo katedrala (Londres)

## Erreferentziak

* ↑ Euskara batuan santu horren izena Paulo dela arautua du Euskaltzaindiak. Ikus 66. araua: Santutegiko izen ohikoenak.
* ↑ (Ingelesez) «Peter and Paul. In the Footsteps of Paul. Tarsus. 1». PBS
* ↑ Harris, Stephen L.. (1985). Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield ISBN 978-1-55934-655-9..

## Kanpo estekak

* Nagore IRAZUSTABARRENA: «San Pauloren arrastoak "egiaztatu" ditu Vatikanoak», Argia, 2210. zenbakia, 2009-12-13.
* Datuak: Q9200
* Multimedia: Saint Paul / Q9200
# Paulo Rodrigues Barc

Paulo Rodrigues Barc (1960ko maiatzaren 10a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q47364
# Paulo Wanchope

Paulo Wanchope (1976ko uztailaren 31 - ) Costa Ricako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Costa Ricako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1996 | 7 | 3 |
| 1997 | 7 | 6 |
| 1998 | 2 | 4 |
| 1999 | 5 | 2 |
| 2000 | 12 | 6 |
| 2001 | 11 | 10 |
| 2002 | 7 | 3 |
| 2003 | 1 | 0 |
| 2004 | 6 | 5 |
| 2005 | 9 | 3 |
| 2006 | 5 | 2 |
| 2007 | 0 | 0 |
| 2008 | 1 | 0 |
| Guztira | 73 | 44 |

## Kanpo estekak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q211126
* Multimedia: Paulo Wanchope / Q211126
# Paramontroseita

Paramontroseita mineral bat da eta ramsdellita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Paramontroseita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {V4+O2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Paramontroseite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Paramore

Paramore estatubatuar musika talde bat da, Punk-Rock sailkatu daitekeena. Franklin, Tennessee. 2004an Hayley Williams abeslariak eta Josh eta Zac Farro gitarra-joleak sortu zuten.

### Albumak

* 2005: All We Know Is Falling.
* 2007: Riot! .
* 2009: Brand New Eyes.
* 2013: Paramore.

### DVD

* 2008: The Final Riot! LIVE.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Paramore taldearen webgune ofiziala
* Datuak: Q473466
* Multimedia: Paramore / Q473466
# Paramoor

Paramoor, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7135278
# Pietro Badoglio

Pietro Badoglio (Grazzano Monferrato, Italiako Erresuma, 1871ko irailaren 28a - Grazzano Badoglio, Italia, 1956ko azaroaren 1a) italiar militar eta politikaria izan zen. Estatu Nagusiko buruzagia (1919-1921; 1925-1928) eta Libiako gobernaria (1928-1933), italiar gudarosteen jeneral nagusi izan zen Etiopiako gerran (1935-1936), eta herri hartako erregeorde izendatu zuten. Bigarren Mundu Gerran, Mussoliniren aurka agertu zen eta, hura kargugabetu ondoan, gobernuburu izendatu zuten, aliatuekin negoziatu eta Alemaniari gerra deklaratu zion. 1944an utzi zuen politika.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q200085
* Multimedia: Pietro Badoglio / Q200085
# Pietro Caucchioli

Pietro Caucchioli (Bovolone, 1975ko abuztuaren 22a), italiar txirrindulari ohia da. 1999tik 2009ra izan zen profesionala. Hiru aldiz izan zen lehenengo hamarren artean Italiako Giroan.

## Palmaresa

1998
* 4. Girobion
1999
* Luccako Probintziako Giroko etapa bat.
2001
* 7. Andaluziako Itzulian
* 9. Italiako Giroan eta bi etapa.
2002
* Aragoiko Itzuliko etapa bat.
* 3. Italiako Giroan.
2003
* 2. Luccako Probintziako Giroan eta etapa bat.
* 2. Route du Suden
2005
* 8. Italiako Giroan
2006
* Mediterraneoko Tourreko etapa bat.
* 2. Haut-Varko Tourrean

## Kanpo estekak

Pietro Caucchioli - ProCyclingStats
* Datuak: Q709898
# Pietro D'Achiardi

Pietro D'Achiardi (1879ko urriaren 28a, Pisa – 1940ko abenduaren 18a, Erroma) margolari italiarra, arte-historialaria, arte-kritikaria eta museoko zuzendaria izan zen.

## Biografia

Antonio D'Achiardi mineralogistarengandik eta Marianna (Camici ezkongabea) emaztearengandik jaio zen. Anaia zaharrena, Giovanni D'Achiardi, mineralogista zen. Oso gaztetatik zuen interesa artean. 1901ean Pisako Unibertsitateko Hezkuntza Fakultateko literaturan titulua lortu zuen.
Hasieran, paisaiak margotu zituen, tenpera erabiliz. Erromara joan zen 1903an, Adolfo Venturirekin batera, Erdi Aroko eta Aro Modernoko artearen historiako ikastaro aurreratuetara joateko. Diploma 1906an lortu zuen, Sebastiano del Piombori buruzko tesia batekin.
1908an, Vatikanoko Galerien Zuzendari berri gisa, Pio X Aita Santuak galerien diseinua berrantolatzeko enkargua eman zion, Vatikanoko Liburutegitik gertu. Vatikanoko hiriko hainbat lekutako pinturak ere bildu zituen; asko publikoarentzat eskuraezinak. Erakusketa berria Aita Santuak eskaini zuen 1909ko martxoan. D'Achiardik 1913an eta 1914an idatzi zituen bildumarako gidak.
Urte horretan bertan, Borghese gailerian Ikuskatzaile izendatu zuten. 1913an Belle Arti di Roma Akademiako irakasle izendatu zuten. 1922tik 1924ra Jerusalemen lan egin zuen, Nazio Guztien Elizarako; hainbat lekutarako mosaikoak diseinatu zituen, Hilobi Santua barne. Gero, 1926tik 1929ra, batzorde pribatu eta publikoetan lan egin zuen Erroman; mosaikoei buruzko zaharberritze-lan batzuk ere egin zituen Palazzo Venezian. Bere bizitzako azken hamarkadan, arte erlijiosoan oinarritu zen ia erabat.
Haren "Zerurako bidea" Washingtongo Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoan ikus daiteke.

## Bibliografia

* Dizionario Biografico degli Italianiren Biografia @ Treccani
* Gianfrancesco Lomonaco, Paolo Emilio Trastulli, Tra 800 e 900 Pietro D'Achiardi: un toscano a Roma, Ed. Dilor, 1984
* Giuseppe Luigi Marini, "Pietro D'Achiardi", Il valore dei dipinti italiani dell'Ottocento e del primo novecento, Torino, Umberto Allemandi & C., 2002 978-84-88-422-1051-1

## Kanpo estekak

* P. D'Achiardi, Nuovi acquisti della R. Galleria Borghese, Bollettino d'Arte, 3, 1912
* Datuak: Q16590411
* Multimedia: Pietro D'Achiardi / Q16590411
# Pietro Francisci

Pietro Francisci (Erroma, Italia, 1906ko irailaren 9a - 1977ko martxoaren 1a) italiar zinemagilea izan zen.
Peplum generoko zinemagile nagusietakoa izan zen.

## Biografia

Karreraren hasieran, zinemagile amateur gisa, dokumentalak egin zituen. 1934an estreinatu zen bere lehenengo film luzea: La mia vita sei tu (Nire bizitza zu gabe), maitasunezko harreman kontraesanez bete baten komedia gazi-gozoa, Otello Martelliren argazki ederrez hornitua. Kritikak ez zion oso harrera ona egin, ordea, eta ikusleen artean ere ez zuen arrakastarik izan.
Francisci atzera dokumentalak egiten hasi zen. Hurrengo film luzea egin zuenerako hamabi urte igaro ziren: Io t'ho incontrata a Napoli (1946, Napolin aurkitu zaitut), komedia hori ere. Handik bi urtera sakontasun handiagoko lan bat egin zuen: Natale Al Campo 119 (1948, Eguberriak 119 zelaian), kontzentrazio-esparru batean preso daudela, Eguberriko gaua gogorarazten duten italiar batzuen lekukotasun interesgarria.
Bere karreraren lehenengo ziklo horretako azken filma Antonio di Padova izan zen (1949, Antonio Paduakoa), Bigarren Mundu Gerraren ankertasuna Erdi Aroko mende ilunekin alderatzeko ahalegin originala.
Handik aurrera, ordura arte egindakoa alde batera utzita, ekintza biziko filmak egiten hasi zen: Il leone di Amalfi (1950, Amalfiko lehoia), Le meravigliose avventure di Guerrin Meschino (1951, Gerrin Meschinoren abentura zoragarria) eta La regina di Saba (1952, Sabako erregina). Baina Pietro Francisciren benetako nortasuna 1957an azaldu zen, Ercole (Herkules) filmarekin. Lan hura genero berri baten hasiera izan zen, peplum generoarena, hain zuzen. Lehendik ere eginak ziren antzeko filmak, erromatarren filmak deituak, bai Italian bai Estatu Batuetan, baina Herkulesetik aurrera hartu zuen genero autonomo izaera. Film hark izan zuen arrakastaren ondoren, haren jarraipena filmatu zuen gero, Ercole e la regina di Lidia (1959, Herkules eta Lidiako erregina). Horiek izan ziren bere karrerako lanik arrakastatsuenak.
Beste film batzuk: Saffo, Venere di Lesbos (1960); L'Assedio di Siracusa (1960, Sirakusako Gudua); Ercole sfida Sansone (1963); eta Sindbad e il califo di Bagdad (1973).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q961776
* Multimedia: Pietro Francisci / Q961776
# Pietro Lorenzetti

Pietro Lorenzetti (Siena, 1280 aldean - Siena, 1348), batzuetan Pietro Laurati deitua, italiar margolaria izan zen, Sienako eskolakoa, Lorenzetti anaietan zaharrena. Arezzo, Florentzia eta Asisen aritu zen lanean.

## Biografia

Duccio eta Giotto izan ziren Pietro Lorenzettiren pinturan eragin handiena izan zuten artistak. Ez da ahaztu behar, Sienako semea zenez, Duccioren eskolan eta hegopean hezi zela Pietro; Giottoren pintura, berriz, Asisen ezagutu zuen, hiri hartako San Frantziskoren beheko basilikan margotu baitzuen Ama Birjina eta Haurra Frantzisko eta Joan Bataiatzailearen artean izenburuko freskoa. Lehen garai horretakoa da, orobat, Arezzoko Santa Maria della Pieve elizarako egin zuen Tarlati politiptikoa. 1320ko obra hori har liteke Duccioren eraginaren goren puntutzat.
Dokumentazio gabeko aldi baten ondoren, estilo aldaketa handia nabaritzen zaio, Florentziako Giottoren obra ezagutu izanaren ondorioz. 1326tik aurrera, anaia Ambrogiorekin batera, Sienako San Frantzisko komentuko freskoak pintatu zituen. 1329an, Ama Birjina tronuan, aingeruak eta ordenako santuak eta Karmeldarren bizitzako pasarteak margotu zituen (gaur Sienako Pinakotekan). Obra horietan nabaritzen den -eta hain Giottorena den- espazio batasun berbera antzematen da Florentziako egonaldian egin zituen lanetan: Santa Luzia ohol gaineko margolana (Florentziako Santa Luzia elizan), eta Santa Umiltàren politiptikoa (Uffizi Galerian).
Gero, Siena eta Asis artean ibili zen txandaka, eta azken hiri horretan margotu zituen 1335-1340 bitartean San Frantziskoren beheko basilikan dauden Nekaldiko pasarteak izenburuko freskoak. Pietro Lorenzettiren azken lanen artean, aipatzekoak dira Madonna in trono col Bambino tra otto angeli (1340, Florentzia, Uffizi), eta Ama Birjinaren jaiotza (1342, Museo dell'Opera del Duomo, Siena).
Ziur aski, 1348ko izurritean hil zen.

## Iruditegia

* Azken afaria, 1310-1320, San Frantziskoren beheko basilika, Asis
* Tarlati politiptikoa, 1320, Arezzo
* Santa Umiltàren politiptikoa-aren xehetasuna, 1341 aldean, Uffizi Galeria, Florentzia.
* Ama Birjinaren jaiotza, 1342, Museo dell'Opera del Duomo, Siena

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/02/23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q309635
* Multimedia: Pietro Lorenzetti / Q309635
# Pietro Gasparri

Pietro Gasparri (Ussita, 1852ko maiatzaren 5a - Erroma, 1934ko azaroaren 18a) italiar kardinala izan zen.
Apaiz ordenatu zuten 1877an, eta 1880tik 1888ra zuzenbide kanonikoko irakasle izan zen Parisko Unibertsitate Katolikoan. 1898an gotzain izendatu zuten eta Vatikanoko zerbitzu diplomatikoan lan egin zuen Bolivian, Ekuadorren eta Perun.
Pio X.a aita santuak 1904an zuzenbide kanonikoaren kodifikazioa enkargatu zion eta Gasparrik 1917an amaitu zuen misioa. 1907an kardinal izendatu zuten eta Kardinal Estatu Idazkaria izan zen 1914tik 1930era, Benedikto XV.a eta Pio XI.aren aita santuen garaian. Kamerlengo kardinala ere izan zen 1916tik hil arte.
1929an Laterango Itunaren sinatzailea izan zen.
* Datuak: Q44905
* Multimedia: Pietro Gasparri / Q44905
# Pietro Longhi

Pietro Longhi —jaiotza izena: Pietro Falca— (Venezia, Italia, 1701eko azaroa/1702 – 1785eko maiatzaren 8a) margolaria eta grabatzailea izan zen. Veneziako gizarteko eguneroko giroa islatu zuen maisutasun handiz bere koadroetan. Erretratugile gisa ere oso ezaguna izan zen.

## Lanak

Lan nagusiak: Enbaxadore beltza, Clara Errinozeroa, Geografiako ikasgaia, Dantzako klasea eta Veneziako mozorroak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q447058
* Multimedia: Pietro Longhi / Q447058
# Pietro Mascagni

Pietro Antonio Stefano Mascagni (Livorno, Toskana, Italia, 1863ko abenduaren 7a - Erroma, Italia, 1945eko abuztuaren 2a) italiar musikagilea eta orkestra-zuzendaria izan zen.

## Biografia

Ponchielliren ikasle izan zen Milango kontserbatorioan. Arrakasta handia izan zuen Cavalleria rusticana operarekin (1889). Le maschere (1901) operak ez zuen lehengoaren arrakasta izan, eta hurrengo lanak ez ziren kalitate handikoak izan.
Mascagniren beste opera batzuk hauek dira: L'amico Fritz (1891), Iris (1898) eta Nerone (1935). Verismoaren jarraitzaile nagusietako bat izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181894
* Multimedia: Pietro Mascagni / Q181894
# Pentagrama (musika)

Pentagrama idazkera musikalean bost lerro horizontal paralelo eta distantziakidez eta lau tartez osatutako sistema da. Notak bertan duen kokapenak, notaren altuera adierazten du.

## Historia

Gaur egun ezagutzen dugun musika-pauta edo pentagrama Erdi Aroko kantu gregorianoaren musika-notaziotik sortu zen. Ordura arte, testuarekin batera hainbat zeinu erabiltzen ziren altuera irudikatzeko. Hala ere, ertzak berak idatziak izan zirenean, altuera irudikatzeko lerroak erabiltzen hasi ziren, testuaren gainetik altuera adierazten zuten zeinuekin batera. Musika-eredua erabiltzen hastean, apenas erabiltzen zen lerro koloreztatu bat, IX. mendean. Lerro hori kantuaren testuaren gainean jartzen zen. Altuera notek lerroarekiko zuten distantziak adierazten zuen. Hori oso zehatza ez zenez, denborarekin lerro gehiago gehitu ziren gaur egun erabiltzen dugun pentagrama eratu arte.
Mendearen amaiera eta XI. mendearen hasiera bitartean, Guido D'Arezzok idazkera musikalerako funtsezko hobekuntzak egin zituen. Beste lorpen batzuen artean, monje beneditar honi lau lerroko jarraibidea asmatzea egozten zaio, tetragrama izenekoa, hirudun bitarteekin. Bere hobekuntzek musika noten altuera, iraupena eta musikaren konpasa zehaztasun handiagoz irudikatzen lagundu zuten bere irakaskuntzan eta kantu gregorianoan.
XIII. mendean, eskuizkribu batzuek bosgarren lerro bat gehitu zuten (ez zen nagusitu XV. mendera arte), eta gaur egun arte erabili izan da konfigurazio hori. Bost lerroko pauta edo pentagrama Italian sortu zuen Ugolino de Forlík. Musika-eredu horren erabilera Frantzian zabaldu zen XVI. mendean, eta Europa osoan finkatu zen behin betiko, XVII. mendetik aurrera. Musika-eredu hori hizkuntza batzuetan izendatzeko terminoek bost lerroen garrantzia islatzen dute, horregatik penta hori, grezierako bost hitzetik.

## Pentagramako klabeak

Pentagrama bakoitzak aurrealdean zeinu bat darama eta zeinu horrek klabea adierazten du. Klabe arruntak zazpi dira eta erabilienak do, fa eta sol dira. Sol da sarrienik agertzen dena. Hauek dira haien zeinuak:
| Klabea | Irudia |
| Sol klabea | Sol klabea |
| Fa klabea | Fa klabea |
| Do klabea | Do klabea |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Staff» Grove Music Online doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.26519. (Noiz kontsultatua: 2023-03-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) Michels, Ulrich. (1985). Atlas de musica / Music Atlas. Alianza Editorial, S. A. ISBN 978-84-206-6201-5. (Noiz kontsultatua: 2023-03-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192193
* Multimedia: Staves / Q192193
# Pentahidroborita

Pentahidroborita borato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pentahidroborita borato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaB2O(OH)6 * 2H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pentahydroborite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).