OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abrothrix xanthorhina

Abrothrix xanthorhina Abrothrix generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Abrothrix
* Cricetidae
# Absalon

    Ez nahasi Absalom Bibliako pertsonaiarekin.
Absalon (Fjenneslev, 1128 – Sorø, 1201ko martxoaren 21a) Danimarkako politikari eta apezpiku garrantzitsua izan zen. Roskildeko eta Lundeko apezpikua, Kopenhageko jauna eta Valdemar I.a ren aholkularia.

## Biografia

Sjælland irlako Fjenneslev herrixkan jaio zen 1128.ean, Hvide klan boteretsuaren barnean. Gaztetatik Valdemar printzearen aholkulari izendatu zuten. Saxo Grammaticus XII mendeko historialari daniarrak dioenez 1157ko Roskildeko oturuntzan egon zen. Bertan Sven III erregegaiak Kanuto V.a eta Valdemar I.a gonbidatu zituen erregeen arteko guda zibila bukatzeko aitzakiaz baina bere etsai biak hiltzeko asmo sekretuaz. Absalon eta Valdemarrek ozta ozta ihes egin ahal izan zuten sarraski hartatik, ez ordea Kanuto V.ak.
1158. urtean Roskildeko apezpikua hil egin zen eta jadanik erregea zen Valdemar I.aren eraginez Absalon bihurtu zen Roskildeko apezpiku berri. Valdemarren aholkulari izanik politika arazoetan parte hartu zuen eta wendoen aurkako erasoak koordinatu ziten Absalonek, Itsaso Baltikoan zeuden piratak desagertaraziz.
Erlijioari dagokionez, Germaniako Erromatar Inperio Santutik urrundu eta Erromako Elizarantz gerturatu zuen Danimarka. Eliza eta monasterio ugari altxatu zituen, tartean sona handia eman zion Sorøko apaizetxe zistertarra. 1177. urtean Lundeko apezpiku ere bihurtu zen.
Lund eta Roskilde artean distantzia handia zegoenez havn herrixkan gaztelu bat eraiki zuen urte gutxitan Kopenhage bihurtu zelarik.
1182. urtean Valdemar I.a hil egin zen eta Absalonek bere seme Kanuto VI.aren aholkulari jarraitu zuen 1184. urtean Pomeraniako erregearen kontra gerra irabaziz. Orduan erretiratzea erabaki zuen eta azken urteak Sorøko abade-etxean eman zituen 73 urterekin hil zen arte.

## Iruditegia

* Valdemar I.a.
* Roskildeko katedrala.
* Lundeko katedrala.
* Kopenhage.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313548
* Multimedia: Absalon / Q313548
# Abrus

Abrus Fabaceae familiako landare loredun genero bat da, Abreae leinuko kide bakarra. 13-18 espezie artean ezagutzen dira, baina ezagunena Abrus precatorius da. Haziak oso toxikoak dira, baina bitxigintzan erabiltzen dira.

## Espezieak

* Abrus aureus R.Vig. (Madagaskar)
* Abrus baladensis Thuli} (Somalia)
* Abrus bottae Deflers (Saudi Arabia, Yemen)
* Abrus canescens Welw. ex Baker (Afrika)
* Abrus cantoniensis Hance (Txina)
* Abrus diversifoliatus Breteler (Madagaskar)
* Abrus fruticulosus Wall. ex Wight & Arn. (India)
* Abrus gawenensis Thulin (Somalia)
* Abrus kaokoensis Swanepoel & Kolberg (Namibia)
* Abrus laevigatus E.Mey. (Hegoaldeko Afrika)
* Abrus longibracteatus Labat (Laos, Vietnam)
* Abrus madagascariensis R.Vig. (Madagaskar)
* Abrus melanospermus Hassk. (Asia tropikala eta Ozeano Bareko hego-mendebaldea)
* Abrus parvifolius (R.Vig.) Verdc. (Madagaskar)
* Abrus precatorius L. - (Afrika, Australia, Asiako Hegoekialdea)
* Abrus pulchellus Wall. ex Voigt (Afrija)
* Abrus sambiranensis R.Vig. (Madagasjar)
* Abrus schimperi Hochst. ex Baker (Afrija)
* Abrus somalensis Taub. (Somalia)
* Abrus wittei Baker f. (Kongoko Errepublika Demokratikoa)

## Erreferentziak

* ↑ Toxic plant proteins. Springer 2010 ISBN 978-3-642-12176-0. PMC 663096206. (Noiz kontsultatua: 2020-09-08).
* ↑ Lewis, Robert A. (Robert Alan). (1996). Lewisʼ dictionary of toxicology. Lewis Publishers ISBN 1-56670-223-2. PMC 35269968. (Noiz kontsultatua: 2020-09-08).
* ↑ Allen, O. N. (Oscar Nelson), 1905-1976.. (1981). The Leguminosae, a source book of characteristics, uses, and nodulation. University of Wisconsin Press ISBN 0-299-08400-0. PMC 7175396. (Noiz kontsultatua: 2020-09-08).
* ↑ Abrus kaokoensis (Leguminosae-Papilionoideae-Abreae), a new species from Namibia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309499
* Multimedia: Abrus (Fabaceae) / Q309499
* Espezieak: Abrus (Fabaceae)
# Abrămuț

Abrămuț Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. 3.080 biztanle ditu, 45,67 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Abrămuț $^{(en)}$ Crestur $^{(en)}$ Făncica $^{(en)}$ Petreu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1088691
* Multimedia: Abrămuț, Bihor / Q1088691
# Absarokee (Montana)

Absarokee Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Stillwater konderrian dago, Montana estatuan. 1.000 biztanle ditu, 5,523738 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Stillwater konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q832600
* Multimedia: Absarokee, Montana / Q832600
# Amo tu cama rica

Amo tu cama rica 1992ko umorezko film erromantikoa da, Emilio Martínez-Lázaro espainiar zinema zuzendariarena.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pedro (Pere Ponce) emakumeak ulertzen ez dituen laguna da. Sara (Ariadna Gil) albaitaritza amaitu berri du eta lanean hasi da. Biak lagunkoiak izan arren, beti elkarrekin mokoka dabiltza, baina konponbide bat dute...

## Aktoreak

* Pere Ponce: Pedro
* Ariadna Gil: Sara
* Cassen: aita
* Lina Canalejas: ama
* Javier Bardem: Antonio
* Ayanta Barilli: Inés
* Juan Botella: Jaime
* Roberto Cairo: zerbitzaria
* Begoña Cano-Manuel: Ana
* Antonio Carmona: bera
* Martín Casariego: zalea
* Carmen Curra: Susi
* Gabriel Garbisu: Carlos
* Ramón Goyanes: Javi
* Cayetana Guillén Cuervo: Lola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10854412
# Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimendua

Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimendua (ATA edo Amnistía Ta Askatasuna siglez ere ezaguna) amnistiaren alde eta errepresioaren aurka lan egiten duen Euskal Herriko herri mugimendu bat da, 2014aren erdialdean sortua, bere burua ezker abertzalearen ideologian kokatzen du, baina ez mugimendu horren barruan. Ezker Abertzaleak ez du talde hau bere barnean kokatzen.
Mugimendu honek amnistiari buruzko bere ikuspegia bi puntutan laburbiltzen du: batetik, preso politiko, deportatu eta iheslari guztien askatasun eta aberriratzea; eta, bestetik, Euskal Herriaren zapalkuntza nazionala eta soziala eragiten duten zergatien gainditzea. Mugimendu honek euskal gatazkaren baitan sortutako presoen izaera politikoa aldarrikatzen du, eta preso politiko direla, nahiz eta preso horiek terrorismoari lotutako kondenak izan.
Hasieratik mugimendu honen sorrerak ezker abertzalearen barruan eztabaidak eragin zituen, izan ere Askatasunaren disoluzioa eta gero Amnistiaren Aldeko Batzordeen sorreratik lehen aldiz ez baitzegoen amnistia lantzeko antolakunde espezifikorik Euskal Herrian. Presoen arloan nahi beste hainbat gaitan gehiengoa daukan Ezker abertzalearen ildoaren aurka azaldu egin da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.naiz.eus/media/asset_publics/resources/000/240/367/original/20151203_ata_gutuna.pdf
* ↑ (Gaztelaniaz) «ATA replica a los seis presos y se declara «fuera de la IA oficial»» GARA 2015-12-03 (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Otegi: «ATA ya se situó fuera de la decisión de la mayoría»» GARA 2017-02-10 (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).
* ↑ Amnistiaren aldeko kartelak. (Noiz kontsultatua: 2015eko ekainaren 8a).
* ↑ (Gaztelaniaz) Requeijo, Alejandro. (2020-05-23). «La venganza cumplida del etarra Patxi Ruiz: “Sortu trata de invisibilizar la disidencia”» www.vozpopuli.com (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).

## Ikus, gainera

* Herritar Batasuna
* Ezker abertzalea
* Askatasuna
* Amnistiaren Aldeko Batzordeak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25476136
# Amo (Indiana)

Amo Indianako herri bat da. Hendricks konderrian kokatua dago. 2010ean 401 biztanle zituen, 1,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hendricks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2323195
* Multimedia: Amo, Indiana / Q2323195
# Amnistiaren dema

Amnistiaren dema, Anje Duhalde euskal musikariaren rock protesta abesti bat da. Doinua edo musika Anje Duhaldek konposatu zuen bitartean, hitzak Xabier Amurizak idatzi zituen.
1993ko Zuzenean diskoan argitaratu zuen.

## Kanpo estekak

* Amnistiaren dema abestia entzungai, Youtube.com
* Datuak: Q61070735
# Amo

Amo Bruneiko Temburong barrutian dagoen mukim edo azpibarruti bat da. Barruti honen hegoaldean dago, erdialdetik gertu.

## Mugak

Batu Apoi mukim edo azpibarrutiarekin egiten du muga iparrekialdean, Malaysiako Sarawak estatuarekin ekialdean eta hegoaldean, Bokok mukim edo azpibarrutiarekin mendebaldean eta, azkenik, Bangar mukim edo azpibarrutiarekin hegomendebaldean.

## Herrixkak

* Pekan Bangar Lama
* Pekan Bangar Baru
* Perkemahan Bangar
* Kampong Menengah
* Kampong Sungai Sulok
* Kampong Sungai Tanit
* Kampong Sungai Tanam
* Kampong Balayang
* Kampong Semamang
* Kampong Buang Bulan
* Kampong Belingus
* Kampong Batang Tuau
* Kampong Seri Tanjong Belayang
* Kampong Puni
* Kampong Ujong Jalan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2490455
# Amistad (Texas)

Amistad Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Val Verde konderrian dago, Texas estatuan. 24 biztanle ditu, 3,912009 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Val Verde konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970258
* Multimedia: Amistad, Texas / Q970258
# Amitai Etzioni

Amitai Etzioni (/ˈæmɪtaɪ ˌɛtsiˈoʊni/; jaiotza izena Werner Falk; Kolonia, Alemania, 1929ko urtarrilaren 4a - Washington, 2023ko maiatzaren 31) israeldar-estatubatuar soziologoa bat izan zen, ezaguna dena batez ere komunitarismoaren eta sozioekonomiaren inguruan egin dituen lanengatik. Sare Komunitarioaren burua izan zen, irabazi asmorik gabeko erakunde bat zeinen helburua gizartearen oinarri moralak, sozialak eta politikoak babestea baita. Mugimendu komunitarioaren sortzailetakoa izan zen 1990eko hamarkadan eta Sare Komunitarioa sortu zuen haren ideiak zabaltzeko. Bere idatzietan azpimarratzen duenez, garrantzitsuan da oreka doi bat izatea gizarte guztietan eskubide eta betebeharren artean, autonomia eta ordenaren artean.

### Liburuak

- New communitarian thinking : persons, virtues, institutions, and communities. University Press of Virginia. - The essential communitarian reader. Rowman & Littlefield. - Repentance: A Comparative Perspective. Rowman & Littlefield Publishers 1 January 2000 ISBN 978-0-585-08074-1.. - Political Unification Revisited: On Building Supranational Communities. Lexington Books 1 January 2001 ISBN 978-0-7391-0273-2.. - The Monochrome Society. Princeton University Press 1 January 2003 ISBN 0-691-11457-9.. - My Brother's Keeper: A Memoir and a Message. Rowman & Littlefield 1 January 2003 ISBN 978-0-7425-2158-2.. - Security First: For a Muscular, Moral Foreign Policy. Yale University Press 1 October 2008 ISBN 0-300-13804-0.. - The Limits Of Privacy. Basic Books 5 August 2008 ISBN 978-0-7867-2505-2.. - Moral Dimension: Toward a New Economics. Simon and Schuster 11 May 2010 ISBN 978-1-4391-3653-9.. - Hot Spots: American Foreign Policy in a Post-Human-Rights World. Transaction Publishers 28 October 2014 ISBN 978-1-4128-5546-4.. - The New Normal: Finding a Balance between Individual Rights and the Common Good. Transaction Publishers 5 November 2014 ISBN 978-1-4128-5526-6.. - Foreign Policy: Thinking Outside the Box. Routledge June 2016 ISBN 978-1-138-67830-9.. - Avoiding War with China. University of Virginia Press May 2017 ISBN 978-0-813-940038.. - Happiness is the Wrong Metric. Springer January 2018 ISBN 978-3-319-69623-2..

## Erreferentziak

* ↑ BBC World News: Interview with Amitai Etzioni

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* The Communitarian Network, webgunea
* Datuak: Q213652
# Amistad (filma)

Amistad 1997ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariaren historia drama filma bat da. Bertan, Morgan Freeman, Anthony Hopkins, Djimon Hounsou, Matthew McConaughey, Nigel Hawthorne, Stellan Skarsgård, Harry Blackmun eta Anna Paquin aktoreek antzeztu zuten.
1987n Howard Jones historialariak benetazko gertakari historikoetan oinarrituz idatzitako Mutiny on the Amistad: The Saga of a Slave Revolt and Its Impact on American Abolition, Law, and Diplomacy liburuan oinarritua dago.
Oscar Sarietarako lau izendapen eta Urrezko Globoetarako beste lau izendapen jaso zituen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1839ko udako gaue batez, Kubara doan "La Amistad" izeneko espainiar ontzian doazen berrogeitamairu esklabo beltzak matxinatu eta ontziaren jabe egingo dira. Afrikara itzultzeko haien saiakerak porrot eginik, AEBtako kostaldera hurbilduko dira, bertan estatubatuar kostazainek atzeman eta afrikarrak erabat ezezaguna zaien herrialde eta lege-sistemaren menpe geldituko dira. Hortik aurrera, espainiarrek esklaboen jabetza berreskuratu nahiko dute, aldiz estatubatuar abokatu batek haien askatasunaren alde nazioarteko gatazka epaiketara eramanen du, haien giza eskubideak babestu asmoz.

## Aktoreak

* Morgan Freeman: Theodore Joadson
* Nigel Hawthorne: Martin Van Buren
* Anthony Hopkins: John Quincy Adams
* Djimon Hounsou: Cinque
* Matthew McConaughey: Roger S.Baldwin
* David Paymer: Forsyth idazkaria
* Pete Postlethwaite: Holabird
* Stellan Skarsgård: Lewis Tappan
* Xander Berkeley: Hammond
* Razaaq Adoti: Yamba
* Abu Bakaar Fofanah: Fala
* Anna Paquin: Elisabet II.a Espainiakoa
* Tomás Milián: Calderon
* Chiwetel Ejiofor: James Covey
* Derrick N. Ashong: Buakei
* Geno Silva: Ruiz
* Darren E. Burrows: Meade tenientea

## Kanpo estekak

* Amistad filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q472361
* Multimedia: Amistad (ship, 2000) / Q472361
# Amistades Peligrosas

Amistades Peligrosas pop musika duo espainiarra izan zen, Cristina Del Vallek eta Alberto Comesañak 1989an sortutakoa.

## Diskografia

* Relatos de una intriga (1991) EMI
* La última tentación (1993) EMI
* La profecía (1996) EMI
* Nueva era (1997) EMI
* La larga espera (2003) Valemusic
* El arte de amar (2013) Avispa Music
* Pacto de sal (2019) Sonogrand Music

## Ikus, gainera

* Galiziako musika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q971005
# Amit Rohidas

Amit Rohidas, (Sundargarh barrutia, Odisha, India, 1993ko maiatzaren 10a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Surender Kumar, Varun Kumar, Birendra Lakra, Vivek Prasad, Dilpreet Singh, Gurjant Singh, Harmanpreet Singh, Hardik Singh, Mandeep Singh, Manpreet Singh, Rupinder Pal Singh, Shamsher Singh, Simranjeet Singh, Nilakanta Sharma, P. R. Sreejesh, Sumit, Lalit Upadhyay eta Amit Rohidas-ek.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan ere brontzezko domina lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio | 03 ! | Gizonezkoa. |
| 2024 | Paris | 03 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Amit Rohidas» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Amit Rohidas» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43013505
* Multimedia: Amit Rohidas / Q43013505
# Amish Mafia

Amish Mafia AEBtako telesaila bat da. Bertan amish komunitate batetan jardun ohi duen ustezko mafia baten nondik norakoak azaltzen dira. 2012ko abenduaren 12an Discovery Channel katean estreinatu zen, 2013ko martxoan zortzi atal berriz osatutako telesailaren bigarren denboraldi bat egonen zela aurreiragarri zen, azkenik 2013ko abuztuaren 13an estreinatu zelarik.

## Argumentua

Telesailak "Lebanon Levi" (1979an Levi King Stoltzfus izenez Pennsylvania estatuko Lebanon konderrian jaioa), deritzon amish komunitateko kide bat eta bere hiru laguntzaileen gorabeherak jarraitzen ditu, talde hau Pennsylvania estatuko Lancaster konderrian aritu ohi da.

## Pertsonaiak

* Lebanon Levi
* Jolin Zimmerman
* John Freeman Schmucker
* Esther Freeman Schmucker
* Wayne
* Alan Beiler
* Caleb
* Freeman
* Crazy Dave
* Big Steve

## Erreferentziak

* ↑ Official Arrest Record, Commonwealth of Pennsylvania. 2013ko martxoaren 6a.
* ↑ Discovery Channel Dominates as #1 in All of Television Among Men on Tuesday with "American Chopper Live: The Revenge" and "Amish Mafia" Sneak Peek Premiere. 2012ko abenduaren 14a.

## Kanpo estekak

* Amish Mafia telesailaren orrialdea Discovery Channel katearen webgunea
* Amish Mafia telesailaren IMDBko fitxa irakurgai
* Datuak: Q4746804
# Amisha Carter

Amisha Lolina Carter (Oakland, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1982ko ekainaren 21a) estatubatuar saskibaloi-jokalaria da, hegaleko pibot postuan jokatzen duena. Gaur egun, Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligan aritzen den Gernika Lointek Bizkaia taldean jokatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Espainiako Saskibaloi Federazioa. Amisha Carterren emaitzak eta estatistikak. (Noiz kontsultatua: 2017-05-29).
* Datuak: Q2843560
# Amistad (urtegia)

Amistad urtegia Amerikako Estatu Batuak eta Mexiko artean aurkitzen den urtegi bat da.

## Geografia

Texas estatua zeharkatzen duen Rio Grande ibaiak Devils ibaiarekin bat egiten duen puntuan ezarritako urtegia da. Urtegiko presa da Estatu Batuen eta Mexikoren artean muga egiten duena. Presaren ondoren Rio Grande ibaiak aurrera jarraitzen du Mexiko eta Estatu Batuen arteko muga ezarriz.
Amistad uharkak 26.000 hektareako azalera hartzen du eta 66 metrotako sakonera du.

## Fauna

Arrain ugari aurkitzen dira Amistad urtegian eta arrantzaren inguruko turismoa bultzatu da. Amerikar perka, Micropterus dolomieu, Micropterus treculii eta katuarrainak dira ohikoenak.

## Erreferentziak

* 1 2 «Fishing Amistad Reservoir» tpwd.texas.gov (Noiz kontsultatua: 2023-11-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1634424
* Multimedia: Amistad Reservoir / Q1634424
# Acmosara

Acmosara Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Acmosara polyxena da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Acmosara polyxena | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4674426
# Ackworth (Mendebaldeko Yorkshire)

Ackworth, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.
2011n 7.049 biztanle zituen.
* Datuak: Q2610999
* Multimedia: Ackworth, West Yorkshire / Q2610999
# Aclare

Aclare (irlanderaz Áth an Chláir) Irlandako udalerri bat da, Sligo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 309 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2043719
* Multimedia: Aclare / Q2043719
# Acle

Acle, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2011n 2.824 biztanle zituen.
* Datuak: Q341938
* Multimedia: Acle / Q341938
# Acme (Washington)

Acme Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Whatcom konderrian dago, Washington estatuan. 229 biztanle ditu, 15,917101 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Whatcom konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1510236
# Ackworth (Iowa)

Ackworth Iowako hiri bat da. Warren konderrian kokatua dago. 2010ean 83 biztanle zituen, 0,76 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Warren konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341940
* Multimedia: Ackworth, Iowa / Q341940
# Aclens

Aclens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Morges barrutia barrutian. 2014an 535 biztanle zituen 3,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30986
* Multimedia: Aclens / Q30986
# Acleracra

Acleracra Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Acleracra pancarphalea da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Acleracra pancarphalea | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4674311
* Espezieak: Acleracra
# Aduana

Aduana inportatu eta esportatu egiten diren salgaien kontrola egiteko estatu bakoitzak muga, kostalde eta aireportuetan jarritako bulego publiko bat da, salgai horiei esleitu beharreko zerga kobratzeko. Salgaiez gainera, pertsona eta kapital mugimenduen kontrola ere egiten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182290
* Multimedia: Customs services / Q182290
# Aduanako zokoa

Aduanako zokoa Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.

## Izena

XIX. mendearen hasieran, gune honi San Ferminen zokoa zeritzaion. XIX. mendean Moja Salesiarren Komentuaren atzealdean hiru eraikin zeuden, haietako batean Ogasun eta Aduana Ordezkaritza zegoen, horregatik ordezkaritza hori eta ondoren Udal Arbitrioen Etxea ere bertan ezarri zelako, gunea Aduanako zokoa izenez ezaguna egin zen.

## Kokalekua

Alde Zaharreko mendebaldean dago, San Lorentzo elizaren aurrealdean eta eliza honek eta alboko etxebizitzak egiten duen txokoan eta Takonera plazaren alboan.
Takonera kalean hasi eta amaitzen da, beste irtenbiderik ez baidu.
Leku honetan Aduanako zokoaren lurpeko aparkaleku publikoa dago.

## Ondarea

* San Lorentzo eliza
* San Fermin kapera
* Takonera plaza
* Vessollako markesaren jauregia
* Tres Reyes hotela

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Memorias del Viejo Pamplona. Plazas y calles de ayer y hoy: Rincón de la Aduana (1896-2006). Recuerdos, imagenes e historias del Pamplona de ayer y hoy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475357
# Aduana zaharra (Getaria)

Aduana zaharra Gipuzkoako Getaria udalerrian dagoen eraikin bat da. Getariako Alde Zaharran dago, Getariako portuaren gain, Katrapona plazan, garai batean Estella-Arpatarren etxea zegoen solairuaren eta Almiranteen kaleko etxeen alboan.
Hirurteko Liberalan zehar gune honetako etxe batean Hego Euskal Herriko lehenengo espainiar aduanetako bat ezarri zen. Bertan aduana jartzeko kudeaketak Napoleondar Gerretako estratega nabarmenetakoa eta jaiotzez Bergarakoa zen Gabriel Mendizabalek burutu zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25478609
* Multimedia: Aduana Zaharra, Getaria / Q25478609
# Aduanako Zaintza-gorputza (Irun)

Aduanako Zaintza-gorputza Irungo Behobia auzoan dagoen instalazio militarra da. Arkitektoa Juan de Angulo komandantea izan eta 1849 eta 1853 urte artean eraiki zen. Eraikina estilo neoklasikoa da. Bere ezaugarri nagusia ataria da: lau zutabe dorikoak entablamendua eusten dute. Zutabeak harearriz eginaz daude, kareharrizko oinarrien gainean. Paretak harri lanezko hormak dira. Jatorriz, erdiko eraikina zen bakarra. 1952an, E. Colás arkitektoaren zuzendaritzapean berreraiki egin zen, alboetan beste bi alde eginez. Eraikin hau Behobiako garrantzitsuena da.
Egun konpontze lanak egiten ari dira bertan eta 1952an gehitutako eraikinak kendu nahi dituzte. Etorkizunean, behin berreskuratzeko lanak bukatuez gero, zaharren biltoki bezala erabili nahi dute. Lanen amaiera 2018rako dago aurreikusita.

## Erreferentziak

* ↑ Colegio de Arquitectos Vasco-Navarro. (2004). Gipuzkoa: guía de arquitectura 1850-1960. Nerea, 97 or..
* ↑ Iturbe Mach, Iñaki; Peñuelas Portillo, Rafael. (2008). Fichas del Catálogo del Patrimonio de Irun. .
* ↑ El Cuerpo de Guardia de Behobia será, tras su reforma, un espacio para los mayores. 2016/10/14.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41875256
* Multimedia: Aduanako Zaintza-gorputza / Q41875256
# Aduanazainak (Lehen Karlistaldia)

Aduanazainak Lehen Karlistaldian Tomas Zumalakarregik sortutako infanteriazko unitate militarra izan zen.
Bere zeregina zergak kobratzea zen eta horretarako Ogasun zibilaren buruzagien menpe zeuden. Baina helburu nagusia etsaien mugimenduak behatzea eta buruzagi karlistei berriak ematea zen. Gotorlekuetan gordeta, bere uniformea honakoa zen: panazko prakak, txamarra eta txaleko, gerriko gorria, txapel urdina eta espartinak. Ezkerreko sorbaldan kapa grisa zeramatzaten. Bere arma karabina bat izan zen.
Mariano José de Larrak haiei buruz «Nadie pase sin hablar con el portero» artikulua idatzi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11481870
# Adullamitis

Adullamitis Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Adullamitis emancipata da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Adullamitis emancipata | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4685876
* Espezieak: Adullamitis