OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ibon Pérez

Ibon Perez Bartzena (Lekeitio, Bizkaia, 1987ko otsailaren 28a) kazetari eta aurkezle euskalduna da. Euskal Autonomia Erkidegoan kokatzen diren hedabideetan lan egin du gehienbat, telebista, irratia, prentsa idatzia eta Internet euskarrietan.

## Ikasketak

Ibon Perez 2009. urtean lizentziatu zen Leioako Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean.
2007. urteko udan, Telebilbaoko lana Local Media Televisióngo programak aurkezten txandakatu zuen: "Mundo Astrológico" eta "Coktail de tarde" magazinak aurkeztu zituen eta 2010. urtean, ikus-entzunezkoen munduan murgildu zen Multimedia Komunikazioa masterra eginda.

## TeleBilbaotik ETBra

2008. urteko udan, Bizkaia Irratiko langile izan zen eta. Han hasi zen Ibon Perezen kazetari ibilbidea.
2009ko udan El Correo egunkariaren baliokide digitalean egon zen lanean eta haren funtzioa El Correoren sareko telebista / WEBTV elikatzea zen.
2010ean, Radio Euskadiko lokutorea izan zeen apiriletik ekainera bitartean. Haren ahotsa kulturako buletinetan eta Teresa Yustaren 'La noche despierta' saioan entzun zitekeen. Urte horretako uztailean EiTBn sartu zen 'Egun On Euskadi`Teleberri` eta 'Gaur Egun` albistegietan erreportari eta erredaktore lanak egiteko.

## Estatu mailako telebistetako ibilbidea

2011ko abenduaren 8an eta 9an, Bilboko Euskalduna jauregian Telecincok ospatu zuen Gabonetako galako errealizazio laguntzailea izan zen. Horrela hasi ziren Ibon Pérezek estatu mailan egin dituen lanen ibilbidea.
Hurrengo urtean, 2012. urteko urtarrilean, Cuatro kateko ´Uno para ganar` programako errealizazio laguntzailea izan zen. Maiatzean berriz, ´El Precio del Deseo` pilotuko erredaktorea izan zen.
2012ko ekainetik 2013ko urtarrilera bitartean, Telecincoko´El Gran Debate` saioan ibili zen beharrean. Bertan, ikertzaile lanak eta kaleko erreportari lanak egin zituen.
2021an Cuarto milenion Garraitz uhartearen historiak landu zituen.

## Argitalpenak

Modu aktibo batean, Deia, Euskonews eta beste hainbat euskal komunikabideetan parte hartzen du artikuluak idazten.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.deia.eus/vivir-on/cine-y-tv/2017/07/30/ibon-perez-periodista-vasco-siete/590999.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20220408005856/https://es.unionpedia.org/i/Ibon_Perez_Barcena
* ↑ http://www.euskonews.com/0524zbk/perez_lana3.pdf
* ↑ http://www.bizkeliza.org/noticia/la-isla-de-san-nicolas-de-lekeitio-lugar-arqueologico-de-interes-para-la-revista-muyhistoria/
* ↑ https://lea-artibaietamutriku.hitza.eus/2021/01/29/iker-jimenezen-cuarto-milenio-saioak-lekeitio-bisitatuko-du-domekan/
* ↑ http://www.euskonews.eus/0524zbk/gaia52402es.html
* ↑ https://columnacero.com/espana/31678/no-solo-es-pais-para-ninis
* ↑ https://www.publico.es/politica/rapadas-lekeitio-victimas-represion-franquista-desentierran-practicas-estigmatizaron-degradaron-matriarcado-vasco.html
* ↑ https://www.niusdiario.es/vida/visto-oido/serie-yes-minister-si-ministro-bbc-predijo-brexit_18_2891970279.html

## Kanpo estekak

* Ibon Perez Antena3ko ´Espejo Publico´ saioan.
* Ibon Perez ETB1en ( Sut&Blai, Pausoka)
* Ibon Perezen Videobook-a 2005-2013
* Ibon Perezen Twitter kontua
* Datuak: Q24944213
# Ibon Pérez Arrieta

    Artikulu hau Ibon Pérez Arrietari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arrieta (argipena)».
Ibon Pérez Arrieta (Donostia, 1977ko ekainaren 9a) gipuzkoar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Urtea | Taldea | Liga | Partida(k) | Gol(ak) |
| 1997–98 | Touring Kirol Kluba | - | - | - |
| 1999 | Real Sociedad B | - | - | - |
| 1999–2000 | Pollença | 3. maila | 34 | 19 |
| 2000–01 | Talavera | 2.B maila | 33 | 9 |
| 2001–02 | Chaves | Segunda Liga | 25 | 18 |
| 2002–03 | Braga | Primeira Liga | 31 | 4 |
| 2003–04 | Chaves | Segunda Liga | 30 | 17 |
| 2004–05 | Estoril | Primeira Liga | 21 | 7 |
| 2005 | Racing Ferrol | 2, maila | 7 | 0 |
| 2006 | Logroñés | 2.B maila | 13 | 1 |
| 2006 | Maccabi Herzliya | Israelgo futbol liga | 12 | 3 |
| 2007 | PAS Giannina | Beta Ethniki | – | – |
| 2007 | Melilla | 2.B maila | 11 | 1 |
| 2007 | Swindon | Football League One | 4 | 0 |
| 2008 | Pandurii | Liga I | 9 | 3 |
| 2008–10 | Pandurii | Liga I | 17 | 0 |
| Guztira | | | 192 | 56 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10408030
# Itsasoko Ama Birjinaren hondartza (Santander)

Itsasoko Ama Birjinaren hondartza, gaztelaniaz Playa de la Virgen del Mar, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Santander hirian dagoen hondartza bat da, San Román de la Llanilla herrian. 400 metroko luzera du.
Virgen del Mar uhartea eta lur lehorra elkarlotzen ditu.
# Itsasoko Lehen Lord eta Itsas-armadako Estatu Nagusiko burua

Itsasoko Lehen Lord eta Itsas Armadako Estatu Nagusiko Burua (1SL/CNS) Britainiako Indar Armatuetako ofizial baten titulua da, normalean lau izarreko almirante batek betea. Royal Navyan zerbitzatzeko mailarik gorena da, itsas armadarekin zerikusia duten gaietako aholkulari militar nagusia eta Defentsako Estatu Idazkariaren alboko bat. Bestalde, Estatu Nagusiko Buruen Batzordeko kidea da eta, beraz, Segurtasun Nazionaleko Kontseiluko, lehen ministroaren eta erregearen aholkulari militarra. Itsas Armadako jarduneko maila handieneko ofiziala da Itsasoko Lehen Lorda, non eta Defentsako Estatu Nagusiko burua ez den itsasontziko ofiziala. Ben Key almirantea Itsasoko Lehen Lord izendatu zuten 2021eko azaroan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Vice Admiral Sir Ben Key KCB CBE has been appointed to First Sea Lord and Chief of the Naval Staff» gov.uk 15 October 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1362267
* Multimedia: First Sea Lords / Q1362267
# Itsasoko Piztia

Itsasoko Piztia (ingelesez: The Sea Beast) 2022ko Chris Williams estatubatuar zinema zuzendariaren animaziozko filma da. Netflix streaming plataformak euskarara bikoiztutako lehen filma izan zen. Bilboko Mixer enpresa arduratu zen filma bikoizteaz.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
«Garai batean, itsasoko piztia izugarriek gure itsasertzak astintzen zituzten, eta inor ezin zitekeen salbu sentitu». Maisie Brumble neskatoa Crow kapitainaren ipuinak irakurtzen ari da. Badira, ordea, piztia horiei aurre egiten dieten eta piztiak harrapatzen saiatzen diren arrantzaleak. Horietako bat da Jacob Holland: haurra zela, itsasoko piztia baten erasoan galdu zuen familia, eta, geroztik, Crow kapitaina aita baten parekoa da harentzat. Brumble neskatoak piztien arrantzalea izan nahi du. Hala ziren bere gurasoak. Miretsi egiten du Holland. Errege-erreginek piztiarik beldurgarriena, Red Bluster, harrapa dezatela eskatu diete Crowi eta Hollandi. Brumble haien Inevitable itsasontzian sartuko da, ezkutuan.

## Bikoiztaileak

| Pertsonaia | Ingelesezko bikoiztailea | Euskarazko bikoiztailea |
| Jacob Holland | Karl Urban | Julen Agirrezabala |
| Maisie Brumble | Zaris-Angel Hator | Yannick Vergara |
| Captain Crow | Jared Harris | Eduardo Gorriño Vicandi |
| Sarah Sharpe | Marianne Jean-Baptiste | Maribel Legarreta |
| Admiral Hornagold (almirantea) | Dan Stevens | Jon Goirizelaia |
| Gwen Batterbie | Kathy Burke | Ana Lu Fernández |
| The King (erregea) | Jim Carter | Kepa Cueto |
| The Queen (erregina) | Doon Mackichan | Ana Lastagarai |
| Ms. Merino/Matron/Cart Driver | Helen Sadler | Ana Egileor |

## Erreferentziak

* 1 2 «'The Sea Beast' euskaraz, gaur» Berria 2022-07-08 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ dubdb.fandom.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111433290
# Itsasoaren erregresio

Itsasoaren erregresioa edo itsasoaren atzerakada itsasoaren aurreko mugen azpitik dagoen atzerakada iraunkorra da, kostaldearen beheraldi bat eta urgaineratutako lurren azaleraren handitze bat eragiten duena.
Erregresio edo atzerakada hori honako hauen ondorioa izan daiteke:
* Ozeanoen mailaren erorialdi orokorra;
* Itsaso itxi edo erdi itxi baten maila erortzea, jasotako ur-ekarpenen eta galeren arteko desorekaren ondorioz, batez ere lurrunketaren ondorioz;
* Lurrazalaren zati bat altxatzea (epirogenesik eragindako mugimendua).
Pleistozenoko Izotz Aroan, ur asko ozeanoetatik atera eta, bankisetan edo kontinenteetan, inlandsis edo glaziar moduan izotz bezala biltegiratua izan zen. Horren ondorioz, ozeanoen maila 120 metro jaitsi zen eta, Alaska eta Asia artean, Beringiako lur-zubia agerian geratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]
* ↑ (Ingelesez) Hall, Don Alan. (1997). Bering Land Bridge Was Open Until After 11,000 Years Ago - Scrub Tundra Grew in Lowland Beringia, Not 'Mammoth Steppe'. .

## Ikus, gainera

* Itsasoaren aurrerakada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q577185
# Itsasoko Herrialdea

Itsasoko Herrialdea, historialariek oraindik askorik ezagutzen ez duten mesopotamiar dinastia bat da. K.a. I. milurtean erresuma hau izendatzeko erabili zen izena, Māt Tamtim da.
Itsasoko Herrialdeak, Mesopotamiak Persiar Golkoan zuen kostaldea hartzen zuen, gaur egun Tigris eta Eufratesek Shatt al-Arab delakoa sortzeko elkartzen diren tokitik kilometro batzuk iparraldera, eta antzina kostaldea zegoen tokia zena.
K.a. II. milurtean, Babiloniaren boterea beherantz zihoan garaietan, kontrolatzen zaila zen toki zingiratsu hau independizatu egiten zen, boterea, tokiko dinastia batek hartuz. Toki aberats bat zen, datil palmondozko baso handiekin eta arrantzalekuekin. Mesopotamiako hegoaldeko muturrean zuen kokapena, funtsezkoa zen gainontzeko Mesopotamiak Golkoko herrialdeekin eta Indo ibaiko herrialdeekin (Harappa kultura) merkataritza egiteko. Itsasoko Herrialdeak, ez zuen hirigune garrantzitsurik izan.

## Historia

Hammurabi hil eta urte gutxira, bere seme Samsu-ilunaren erregealdian, Isingo azken erregea izan zen Damiq-ilishuren semea zela zioen Iluma-Ilu izeneko pertsonaia bat, matxinatu, eta bere hiriburua Urukun ezarri zuen (oraindik identifikatu ez den hiria, baina Ur hiria izan daitekeena), Samsu-ilunak, tokiaren kontrola berreskuratzeko egin zituen eraso guztiak jasanez. Itasoko Herrialdeko I. dinastia sortu zuen, gutxi gorabehera K.a. 1460 arte gobernatu zuena. Ulam-Buriash eta Agum II.a (edo Agum III.a) errege kasitarrek, Itsasoko Herrialdeko I. dinastiako erregeen aurka borrokatu zuten K.a. XV. mendean, domeinatzea eta hegoaldeko mesopotamia berbateratzea lortu zuten arte.
Itsasoko Herrialdeko II. dinastia, Simbar-Shipak izeneko kasitar batek sortu zuen, Asiriar inperioaren kolapsoa probestu zuena boterea lortu eta Babilonian gobernatzeko. Dinastia honek, 20 urte baino ez zuen iraun.
Jada Inperio neoasiriarrean, kontrolatzeko zaila zen gune bat izaten jarraitzen zuen, eta, izenez behintzat, Asiriarena zen arren, gunea, Bit Yakini izeneko tribu kaldearrak domeinatzen zuen.

## Itsasoko Herrialdeko erregeak

Itsasoko Herrialdeko I. dinastia Gutxi gora-behera K.a. 1720tik K.a. 1460 arte.
* Iluma-Ilu
* Itti-Ili-nibi
* Damiq-ilishu
* Ishkibal
* Shushi
* Gulkishar
* Peshgaldaramash
* Adarakalama
* Akurduana
* Malamkurkura
* Ea-gamil
II. dinastia
* Simbar-Shipak K.a. 1025-K.a. 1008
* Ea-mukin-zeri K.a. 1008
* Kashu-nadin-akke K.a. 1007-K.a. 1005

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1977088
# Itsasoaz haraindiko britainiar lurralde

Itsasoaz haraindiko britainiar lurrraldeak (British Overseas Territory, ingelesez) Erresuma Batuaren subirautzapean eta kontrolpean dauden koloniei deitzen zaie. Lurralde hauek ez dira Erresuma Batuaren zati Ingalaterra edo Ipar Irlandaren modura adibidez.
Gaur egun menpeko lurralde hauek ez ditu zuzenean Erresuma Batuak administratzen. Bakoitzak bere gobernua du eta Erresuma Batua beraien babes eta kanpo harremanetaz arduratzen da. Hori horrela izanik, ez dute Britainiar Parlamentuan ordezkapenik.
Charles III.a, lurralde horietan Erresuma Batuko errege bezala ezagutzen da eta menpeko lurralde guztiek onartzen dute beraien errege gisa.
Lurralde bakoitzak gobernadore bat du Erresuma Batuko monarkak aukeratua —Erregeak— eta "Bere Maiestaren Gobernu"-ko ordezkari bezala jarduten du.

## Lurraldeen zerrenda

* Akrotiri eta Dhekelia: Episkopi
* Aingira: The Valley
* Bermuda: Hamilton
* Birjina uharte britainiarrak: Road Town
* Britainiar Lurralde Antartikoa: Rothera
* Gibraltar: Gibraltar
* Hegoaldeko Georgiak eta Hegoaldeko Sandwichak: King Edward Point/Grytviken
* Indiako Ozeanoko Britainiar Lurraldea: Diego Garcia
* Kaiman uharteak: George Town
* Falklandak: Stanley
* Montserrat: Plymouth (de iure), Brades (de facto)
* Pitcairn uharteak: Adamstown
* Santa Helena, Ascension eta Tristan da Cunha: Jamestown
* Turkak eta Caicoak: Cockburn Town

## Ikus, gainera

* Britainiar koroaren dependentziak

## Kanpo estekak

* United Kingdom Overseas Territories Association (Ingelesez)
* Datuak: Q46395
* Multimedia: British Overseas Territories / Q46395
# Itsasoari begira

Itsasoari begira Benito Lertsundi eta Jon Maiak euskal abesti herrikoi bat da. Azken arnasa eman nahi nuke izena ere erabiltzen da batzuetan.
Oso bertso ezaguna da. Bertsolaritzan oso sarritan erabiltzen da. Bertsolaritzaren Datu-Basean bat-bateko saioetako grabazioetan 20tik gora erreferentzia agertzen dira.
Doinua hamarreko handiko bertsokeraren ohiko adibidea izaten da.
* Benito Lertxundi
* Jon Maia
* Itsasoari begira

## Hitzak

Abestiak hamarreko handi neurrko bost bertso ditu:
Zazpi mendeko gauean gaude. Gure lore eta sasi irrintzi, oihu, ele ta ulu marmario eta garrasi haize, enbata, brisa, galerna gaur garbi, bihar nahasi, xake taularen zuri beltzetan arrats gozo egun gazi. Ai itsasorik ez bageneuka zeri so negarrez hasi.
Gure zuhaitza landatu dugu amildegi muturrean. Adarrak daude ertzetik haruntz; sustraiak, berriz, lurrean, bihotz hesteak estu helduaz esku baten ahurrean. Bertso berriak jartzera noa bere indar laburrean, nola malko bat isuritzen den itsasoaren aurrean.
Nola haizea, ur azalean eguzkiaren irteeran. Nola kaioak zorabioan itsas enbata bezperan, pentsatzen nago gu ere berdin ibiltzen ez ote geran. Susmoa daukat gure patua itsasoa ez ote dan, libre ta zabal dugu aurrean baina ezin dugu edan.
Heldu herria sustraietatik, tira eta gora jaso. Jarri Kantauri aurrean eta mantendu zutik hari so, ispilu hortan ikus gaitezen herriz-herri, auzoz-auzo. Zauriak gatzez itxi ditzagun, malkoak urez eraso. Sano ta libre irla txiki bat salbatuko da akaso
Azken arnasa eman nahi nuke eguna hiltzen ari da azken arnasa eman nahi nuke bertsoak entzuten dira azken arnasa eman nahi nuke kantari nator herrira azken arnasa ematen dugu eguzkitik eguzkira azken arnasa eman nahi nuke itsasoari begira

## Hamarreko handia

Hamarreko handiko neurria duten bertso guztiak doinu askorekin kantatu daitezke, esate baterako, hauekin:
* Hil da Canovas fuera Canovas
* Amodioa gauza tristea

## Erreferentziak

* ↑ «Azken arnasa eman nahi nuke» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
* ↑ Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale Elkartea. «Maritxu nora zoaz. Bat-bateko saioen grabazioak.» bdb.bertsozale.eus (Bertsoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea) (Noiz kontsultatua: 2022-01-28).
* ↑ «Itsasoari begira» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
* ↑ «Hil da Canovas fuera Canovas III» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
* ↑ «Amodioa gauza tristea» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).

## Kanpo estekak

* Maritxu nora zoaz? abestiaren bertsio klasikoa, Youtube webgunean.
* Drindots musika taldearen Maritxu nora zoaz? abestiaren bertsioa, Youtube webgunean.
* Datuak: Q13049215
# Itsasoko Ama Birjinaren baseliza

Itsasoko Ama Birjinaren baseliza San Román de la Llanilla herrian, Santanderreko udalaren barruan, Itsasoko Ama Birjinaren uhartean dagoen XV. mendeko baseliza da. 1979tik ama birjin hau Santanderreko patroia da. Itsasoak eraikina sarritan txikitu egin du.

## Historia

Gaur egungo eraikina XIV. mendekoa bada baina ziur aski aurretik leku berean beste baseliza egongo zen; ezaguna da 1315ean Itsasoko Ama Birjinaren irudia bazegoela. Gaur egungo baselizaren sortzailea Gonzalo Fernández de Pámanes izan zen.
Itsasoaren gertutasunik arazo handia izan da eraikinerako. Esaterako, ezaguna da 1684an, bertako langilea zen José Calderón-ek aldare nagusia berreraiki behar izan zuela. 1693an Francisco Sainz de Coterillok soldata bat jaso zuen ere ziur aski habeartearen bukaera osatzeagatik. Dena dela, txikizio handiena XVII. mendeko amaieran pairatu zuen. 1712 erretaula nagusia kontratatu zen eta lan horretan Juan de Herrera Coterillo, Juan de la Puente Agüero eta fray Pedro Martínez de Cardeña lan egiten ibili ziren.

## Ezaugarriak

Baselizak habearte bakarra du, hiru zatitan banatuta eta gangaz estalita. Aldare nagusiaren aldean ere beste ganga ikus daiteke, hexagono erdiaren geometriaz baina nahiko irregularra. Urteekin beste eraikuntza txikiagoak gehitu zaizkio baselizari: kapera txiki bat eta beste atal bat 1696an eraikia.
Baselizan, bestetik, XIII. edo XIV. mendeko ama birjinaren tailu gotikoa gordetzen da.

## Erreferentziak

* 1 2 .

## Kanpo loturak

* Baselizaren argazkiak.
* Datuak: Q5836555
* Multimedia: Ermita de la Virgen del Mar, Santander / Q5836555
# Ijuí

Ijuí Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 84.726 biztanle ditu 689,387 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194374
* Multimedia: Ijuí / Q194374
# Ikaburuko leizeak

Ikaburuko leizeak, Urdazubiko leizeak ere deituak, Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldean dauden haitzulo batzuk dira. Zehazki, Leorlaz auzoan daude, Urdazubiko erdigunetik 1,3 kilometrora. Urtxuma errekak sortu zituen, higaduraren higaduraz, orain dela 14.000 bat urte. Batik bat ezagunak dira beste garai batean handik pasatzen zuten kontrabandoagatik.
Leize hauek urte osoan bisita daitezke, beti ere gidari espezializatuekin. Ibilbide batek (S.L NA-16 "Lezeetako bidexka") Xaretako haitzulo guztiak lotzen ditu: Urdazubikoak, Sarakoak eta Zugarramurdikoak.
2015. urteaz geroztik, uztailean Ikaburuko leizearen eguna ospatzen da, familia guztiarentzako jarduera ugarirekin.

## Erreferentziak

* ↑ Bertizko Partzuergo Turistikoa: Lezeetako bidexka
* ↑ «Ikaburuko Lezearen Egunaren bigarren edizioa ospatu dute uztailaren 16an», Ttipi-ttapa, 2016-07-18.

## Kanpo estekak

* Urdazubiko leizeen webgunea
* Datuak: Q12268630
* Multimedia: Ikaburuko leizeak / Q12268630
# Ijito-tximeleta

Ijito-tximeleta (Lymantria dispar) Erebidae familiako lepidoptero bat da. Jatorrian, Europatik Asiara aurki zitekeen, eta Ipar Amerikara sartu zen 1860ko hamarkadaren amaieran, bere banaketa geografikoa zabalduz. Ingelesez, ijito sitsa (gypsy moth) bezala ezagutzen da.
Bere imago estadioan dimorfismo sexual nabarmena du, emeak hego zuriak ditu; gainera, oso baldarra da, Lymantria dispar dispar azpiespeziekoak ez dira hegan egiteko gai ere. Bere ziklo osoak urtebete irauten du.
Tximeletak uztailean agertzen dira dira, eta plastoi horien itxura hartzen dute. Arrautzak oso gogorrak dira hotzarekiko. Udaberrian, arrautzak erruten dituzte, eta beldarrak jaiotzen dira, lauzpabost muda igarotzen dituztenak imago fasera iritsi arte. Batez ere Quercus generoari erasotzen dio, baina beste hostozabal batzuei eraso diezaieke.

## Argazki galeria

* Beldarra

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2008]
* ↑ (Ingelesez) Zahiri, Reza; Holloway, Jeremy D.; Kitching, Ian J.; Lafontaine, J. Donald; Mutanen, Marko; Wahlberg, Niklas. (2012). «Molecular phylogenetics of Erebidae (Lepidoptera, Noctuoidea)» Systematic Entomology 37 (1): 102–124. doi:10.1111/j.1365-3113.2011.00607.x. ISSN 1365-3113. (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).
* ↑ (Ingelesez) Lafontaine, Donald; Schmidt, Christian. (2010-03-19). «Annotated check list of the Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera) of North America north of Mexico» ZooKeys 40: 1–239. doi:10.3897/zookeys.40.414. ISSN 1313-2970. (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45532
* Multimedia: Lymantria dispar / Q45532
* Espezieak: Lymantria dispar
# Ijito Herriaren Nazioarteko Eguna

Ijitoen Nazioarteko Eguna (apirilak 8) ijitoen kultura ospatzeko eta ijitoen gaiei buruz sentsibilizatzeko eguna da.

## Historia

Ijitoen Nazioarteko Eguna 1990ean deklaratu zen ofizialki Serock-en (Polonia), Ijitoen Nazioarteko Batasunaren IV. Mundu Kongresuaren egoitzan, 1971ko apirilaren 7tik 12ra Chelsfielden (Londres) ospatu zen Ijitoen Ordezkarien Nazioarteko Lehen Bileraren omenez, non ijito herriaren bandera eta ereserkia (GelemGelem) ofizialdu ziren, besteak beste.
Ijito herria, Euskal Herrian 500 urte baino gehiago daramatza eta azken urteotan, Europako herrialdeetatik beste ijito talde berriak, Romá delakoak, etorri dira lan eta bizitza-egoera hoberen bila. Migrazio prozesu handiak bizi izan dituen herria da hau, baita bazterkeria egoerak jasan dituena ere.
Badira nazioarteko egunaren jai giroarekin kritiko agertzen diren ijitoak, besteak beste, Silvia Agüero ijitoen kontrako diskriminazio eta zapalkuntza salatzeko eguna dela defendatzen duena.

## Erreferentziak

* ↑ «International Roma Day» DW.
* 1 2 «Donostia.eus - Apirilak 8: Ijito Herriaren Nazioarteko Eguna» www.donostia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) «8 de abril, Día Internacional del Pueblo Gitano: nada que celebrar, todo que luchar» AraInfo · Diario Libre d'Aragón 2020-04-08 (Noiz kontsultatua: 2022-02-08).

## Ikus, gainera

* Antiziganismoa
* Ijitoen Sarekada Handia

## Kanpo estekak

* Gelem Gelem, ijito herriaren ereserkia
* Datuak: Q1285042
* Multimedia: International Romani Day / Q1285042
# Ika Yuliana Rochmawati

Ika Yuliana Rochmawati (Bojonegoro, 1989ko uztailaren 2a) arkularia da. Indonesia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ika Rochmawati
* ↑ Ika Yuliana ROCHMAWATI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1827553
* Multimedia: Ika Yuliana Rochmawati / Q1827553
# Jablonové (Bytčako barrutia)

Jablonové Eslovakiako udalerri bat da, Bytčako barrutian kokatuta. 4,23 km²ko azalera du eta 882 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q528716
* Multimedia: Jablonové / Q528716
Bardejoveko barrutiko udalerriak :
HiriakBytčaHerriakHlboké nad Váhom • Hvozdnica • Jablonové • Kolárovice • Kotešová • Maršová-Rašov • Petrovice • Predmier • Súľov-Hradná • Veľké Rovné • Štiavnik :
# Jablonka (Myjavako barrutia)

Jablonka Eslovakiako udalerri bat da, Myjavako barrutian kokatuta. 12,59 km²ko azalera du eta 481 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1690. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1676865
* Multimedia: Jablonka / Q1676865
# Jablonov

Jablonov Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 20,53 km²ko azalera du eta 1008 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186976
* Multimedia: Jablonov / Q1186976
# Jablonovy

Jablonovy edo Jablonovy mendiak (errusieraz: Яблоновый хребет) Siberiako hego-ekialdean, Errusiako Buriatia eta Zabaikalski kraian, kokaturik dagoen mendikatea da. 800 kilometroko luzera du, ipar-ekialdetik hego-mendebaldera, eta gailurrik gorena Kusotuy mendia da (1.680 m). Tontorrik garaienak soildurik daude, baina gainerakoa laritz, izei eta pinu baso trinkoz estalirik dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* ↑ Yablonovy Range Global.britannica.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201678
* Multimedia: Yablonovyy Mountains / Q201678
# Jablonov nad Turňou

Jablonov nad Turňou Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 24,46 km²ko azalera du eta 765 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1235. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q745842
* Multimedia: Jablonov nad Turňou / Q745842
# Jabloň

Jabloň Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 11,86 km²ko azalera du eta 405 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1405. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q920918
* Multimedia: Jabloň, Humenné District / Q920918