# Sevillako zezen-plaza

Sevillako zezen-plaza, «La Maestranza» ere deitua, Andaluziako hiriburuko El Arenal auzoko zezen-plaza da, XVIII. eta XIX. mendeen artean eraiki zutena. Sevillako Errege Zaldun-Elkartea bere jabea da.

## Historia

1707an, zezen-plaza karratu bat zegoen Sevillako Arenal auzoan, eta bertan, maisu-maistrek tauromakia egiten zuten. 1730eko ekainaren 2ko Filipe V.aren Errege Zedularen bidez, Sevillako Zaldun-Elkarteak errege-titulua jaso zuen.
1733an, Juan de Vera eta Luis de Troya maisu zurginek antzinako plaza karratua hondatuta zegoela ebatzi zuten, eta desmuntatu egin zuten inguruko leku batean zirkular bat egiteko. Aukeratutako lekua Baratillo mendia izan zen, maisutzaren kontura amore eman zuena. Zezen-plaza Luis de Baena arotz maisuak eraiki zuen. Hondar hau eraikin oktogonal batean zegoen. Torilak Torre del Orora begira jarri ziren, zezenen sarrerako atearen ondoan. Baenak balkoi nagusi bat diseinatu zuen, Filipe infanteari eskainia.
1737an, Zaldun-Elkarteak Matias Jose de Figueroa arkitektoari zezen-plaza berri baten diseinua eskatu zion. Honek estilo neoklasikoko plaza bat diseinatu zuen, baina ez zuten eraiki.
Ondoren, obrako plaza bat pasabidez eraikitzen hasiko ziren. Plaza Vicente San Martinek diseinatu zuen. 1754tik aurrera ate nagusia eraiki zen, bi dorre eta balkoi nagusi batekin. 1754 eta 1766 artean, Francisco Sánchez Aragón eta Pedro San Martín arkitektoek plazako lehen hiru alakak eraiki zituzten, bakoitzak lau arkuri eusten zieten pilareekin.
1761 eta 1765 artean barruko portada eraiki zen eta, horren gainean, Printzearen palkoa. Portada, erdi-puntuko arku bati eusten dioten bi zutabe jonikoz osatuta dago. Horren gainean, Filipe infanteari, maistraren lehen anaia zaharrari, eskainitako inskripzio bat dago. Palkoaren kanpoaldeak bi zutabe korintoar ditu. Bere gainean, azuleju urdin eta zuriak dituen kupula bat dago.
Plazaren eraikuntza 1766 eta 1784 artean gelditu zen. 1784an zazpi otso eraiki ziren, lehendik zeuden seiei gehitu zitzaizkienak. Horrela amaitu zen eraikinaren laurdena, eta gainerakoak egurrezkoak izaten jarraitzen zuen. Harmailen azpian biltegiak eta beste gela batzuk eraiki ziren.
1794an, Gaspar San Martinek bere gain hartu zituen obrak, baina ezin izan zuen jarraitu kolsoaren zirkulu perfektuarekin, etxe batzuk gertu eraiki zituztelako. Horregatik, eraikuntza apur bat eliptikoa egiten jarraitu zuen. 1799an eraikuntza gelditu egin zen baliabide faltagatik, eta plazaren heren bat obraz eraikitzea falta zen.
1876an Juan Talavera de la Vega arkitektoari agindu zitzaion plaza amaitzeko. Goikaldean, Augusto Franzzik egindako Zaldun-Elkarteaaren armarria jarri zen.
XIX. mendean plaza amaitu egin zuten. Hogeita hamar alde eta bi solairuko poligono bat bezala geratu zen: harmailak eta harmaila estaliak; azken horiek ziren lehentasunezko herriak.
1912an José Sáez y Lópezek eserlekua handitzeko erreforma bat egin zuen. 1914an, Aníbal Gonzálezek proiektu bat egin zuen plazarako, eta, horren bidez, linea kopurua handitu eta bi korridore sortu ziren. 1946an, Aurelio Gómez Millán jaunak plaza 1937ko Zezenketen Araudiari egokitu zion, zezenen barruko gelak eraberrituz eta alboetan bi sarrera egokituz.
2005 eta 2011 artean Antonio Carbajal Navarro arkitektoak zaharberritu zuen plaza.
Plaza honetan toreatzaile nabarmenak toreatu dituzte, besteak beste: Antonio Reverte, José Gómez "Gallito", Pepín, Juan Belmonte, Ordóñez, Manuel Jiménez Moreno "Chicuelo", Pepe Luis Vázquez, Joaquín Rodríguez "Cagancho", Curro Romero, Carlos Arruza, César Girón, Manolete, José Tomás, Rafael Gómez "El Gallo" y Morante de la Puebla. Zezen-plaza horretan korridak egiten dira bai Sevillako Apirileko Ferian, bai irailean ospatzen den San Migel Ferian, baita beste jai batzuk ere.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Halcón Álvarez-Ossorio, Fátima. (1996). «Evolución de las formas arquitectónicas de una plaza de toros: plaza de toros de la Real Maestranza de Caballería de Sevilla» Revista de Estudios Taurinos (Sevilla) (4): 95-124..
* ↑ (Gaztelaniaz) Real Maestranza de Caballería de Sevilla. Real plaza de toros. Historia de su construcción. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «La Maestranza retoma la reforma de las gradas tras la temporada taurina» Diario de Sevilla 2017-10-13.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Plaza de toros de Sevilla» portaltaurino.com 2008-7-3.
* ↑ De Mena, 1988, p. 32

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2274061
* Multimedia: Plaza de toros de la Maestranza / Q2274061