OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amaiurko gudua

    Artikulu hau 1813ko guduari buruzkoa da; 1522ko gudua gaitzat duena beste hau da: «Amaiurko gazteluaren setioa»
Amaiurko gudua Espainiako Independentzia Gerra garaian gertatu zen gudua izan zen, 1813ko uztailaren 25ean hain zuzen ere. Guduan Frantziako Inperioaren tropak britainiar tropei eraso egin zieten. Soult mariskalaren Pirinioetako kanpainaren barnean kokatzen da.

## Aurrekariak

Wellingtonek Gasteizko guduan Joseph Bonaparte menderatu ondoren, Donostia eta Iruñea hartzeko erasoaldiei ekin zion, frantziarrak Iberiar Penintsulatik botatzeko.
Wellington Donostia konkistatzeko ahaleginetan zegoenean, portuak garrantzi estrategikoa zuenez, 11.000 lagun bidali zituen Iruñera O'Donnell jeneral espainiarraren agindupean. Frantziarren kontraerasoa saihesteko Rowland Hillen gudarosteari eskatu zion Pirinioetatik 80 kilometroko luzera zuen frontea kontrolatzea, batez ere, mendiko pasabideak.

## Gudua

Porrotaren ondoren Soult mariskalak laster berrantolatu zuen bere armada eta Iruñeko goarnizioa babesteko erasoaldia bota zuen Amaiur eta Orreagako pasabideetatik. Amaiurretik frontea apurtuko zuen armada hiru dibisiok osatuta zegoen, Guardia Nazionalaren zenbait unitatez gain. d'Erlon jeneralak guztira 21.000 soldadu inguru zuzendu zituen. Pasabidea defenditzeko Sir William Stewartek zuzendutako 2. dibisioa zegoen eta pasabidean bertan John Cameronen 1. brigada eta Pringleren 3. brigada, beste zenbait kilometro barnerago izanik.
Napoleondar armada Urdazubitik 10:30tan pasa zen. Stewart, Orreagan tiroak izan zirela jakinda, inguruak miatzen aritu zen, Pringle pasabidean utzita.
Frantziarrek Pringle gainditu zuten, nahiz eta honek gogor eutsi. Bere 400 laguneko Highlander batailoi erdiak 20 minutuz gelditu zuen frantziar dibisoi osoa, unitatearen erdia erori bazen ere. Baina kopuruak hain ezberdinak ziren ezen britainiarrek laster atzera egin behar izan baitzuten.
Arratsaldeko 14:00tan Stewartek atzera egiteko eta defentsarako kokagune hobea topatzeko agindua eman zuen. Ordubete geroago, frantziarrek garaipena lortzekotan zeudenean, hiru britainiar batailoik (1.500 lagun inguru) frantziar hegala eraso eta d'Erlonek zalantzak izan zituen, ziria sartuko ez ote zioten britainiarrek.
Arratsaldeko 20:00tarako britainiarrek Orreagan gertatutakoaren gainean zeuden eta erretiratu ziren Iruñera.

## Ondorioak

Armada aliatua berrantolatu eta Sorauren inguruan aurre egin zuen.
Wellington Donostia eta Iruñea setiatzeko armada bitan zatitzea "gudan egindako akatsarik handienetako bat" izan zela onartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ peninsularwar.org - Battle of Maya
* ↑ Chandler, David. (1999). Dictionary of the Napoleonic Wars. Wordsworth Editions ISBN 1 84022 203 4..
* ↑ Longford, Elizabeth. (1971). Wellington: The Years of the Sword. Panther Books Ltd. ISBN 586 03548 6..
* ↑ Wellingtongo dukea, Arthur Wellesley,. (1838). The dispatches of Field Marshall the Duke of Wellington : during his various campaigns in India, Denmark, Portugal, Spain, the Low Countries, and France, from 1799 to 1818. X John Murray.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4871700
* Multimedia: Battle of Maya / Q4871700
# Amaiurko gurutzea

Amaiurko gurutzea Nafarroako Baztan udalerriko Amaiur udalerrian dagoen guruztoki bat da.

## Kokalekua

Herrigunearen hegoaldean dago, Jasokundeko Andre Mariaren elizaren aparkalekuan, eta herrigunea eta Amaiurko arkutik hurbil.

## Historia

XVII. mendearen amaierakoa da

## Erreferentziak

* ↑ "Herriaren sarreran arkua dago, herriaren ataria; herrigunearen muga adierazten du. Arkua baino lehen XVII. mende-bukaerako gurutzarria dago.! Amaiur, Baztango Udal webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475897
# Amaia Lapitz

Amaia Lapitz Katixa Agirre idazleak sortutako eta Alex Orbe ilustratzaileak gorpuztutako fikziozko pertsonaia bat da. Pertsonaia hori lehen aldiz 2010. urtean argiratutako Amaia Lapitz eta Erregina Gorriaren Hilobia liburuan agertu arren, gerora, 2013. urtean bigarren agerpen bat egiten du Amaia Lapitz eta Didoren Ermandade Sekretua liburuan.

## Deskribapena

Amaia Lapitz bere amarekin bizi den 14 urteko neska euskaldun abenturazale bat da. Klaseko neskarik altuena da, begi urdin txikiak eta ile gorri-gorria dituena. Izaerari dagokionez, ausarta, argia, errebeldea eta jakinmin handikoa da, istorioa aurrera joan ahala, ezaugarri horiek nabarmen indartzen zaizkiolarik.

## Bere ingurua

Bere abenturetan pertsonaia desberdinekin egiten du topo, aipagarrienak hauek izanik:
* Susana Lapitz: Amaiaren ama, ogibidez arkeologoa. Bere lanaren ondorio dira Amaiaren abenturak eta aitaren figuraren faltan, ama-alaben arteko harremana estua da.
* Angelines: Amaiaren amona, alarguna da eta modernoa. Maitasunak itsutzeraino indarberritzen du.
* Aita: Amaiak ez du ezagutzen eta amak inoiz gutxitan aipatzen du.
* Helene: Amaiaren eskolako lagun mina.
* Mario: Mexikon ezagututako Amaiaren laguna eta biek batera abentura bat bizitzen dute. Emiliano izeneko tximinoa dauka.
* Taret eta Leila: Tunisian ezagututako anai-arrebak, Amaiarekin batera abentura bat bizitzen dutenak.

## Abenturen kokapena

* Amaia Lapitz eta Erregina Gorriaren Hilobia: Amaia amarekin batera iritsiko da Palenquera, Mexikoko hondakin maien eremura, amak indusketa lanak egiteko. Lehenengo gauean gertatuko hilketa baten ondorioz, Amaiak Marioren laguntzarekin, hilketa hori argitzeari ekiten dio.
* Amaia Lapitz eta Didoren Ermandade Sekretua: Oraingo honetan Amaia Tunisiara joango da, ama eta amonarekin batera oporrak pasatzera. Kartago zaharreko hondakinen misterioan murgilduko da Leila eta Tarekekin batera.
* Amaia Lapitz eta Marioren Proiektua: Oraingo honetan Amaia eta Mario proiektu bat daukate diamante bat lapurtzeko, baina amonak arrapatzen ditu eta gartzelera joaten dira.

## Kanpo estekak

* http://gara.naiz.eus/paperezkoa/20101110/231299/eu/Amaia-Lapitz-abentura-sail-berriari-ekin-dio-Katixa-Agirrek
* Datuak: Q61364379
# Amaia Lanbarri

Amaia Lanbarri Izagirre (Arrigorriaga, 1992ko otsailaren 11 - ) euskal herritar futbolari honek Athletic Clubean jokatu zuen. Ugao KEan hasi zen futbolean eta handik Emakumezkoen Athletic Clubeko bigarren taldera joateko aukera izan zuen. 2007ko Superligan lehen taldean sartu zuten arren,denboraldi horretan bigarren taldera itzuli zen. 2008ko ekainaren 1ean egin zuen debuta lehen taldeak Rayo Valllecanoren kontra jokatu zuen partidan. Partidaren emaitza ez zen zuri-gorrien aldekoa izan, 3-2 galdu baitzuten, baina Amaiarentzat egun berezia izan zen. 2010-2011 denboraldian taldea aldatu eta Eibarren lehen emakumezkoen taldean aritu zen. Bere ibilbidearen azken denboraldiak Pauldarrak taldean izan ziren 2014-15 urtean futbola utzi zuen arte.

## Kirol ibilbidea

* Ugao KE (2006-2007)
* Athletic Club (2007-2010) lehen taldearekin jokatu zituen 12 partidatan gol bakarra sartu zuen.
* Eibar KE (2010 - 2011) 25 partida jokatu eta 4 gol sartu zituen.
* Pauldarrak (2012 - 2015)

## Selekzio nazionala

Espainiako 17 urtez azpiko selekzioarekin izan duen parte-hartze bakarrean, Amaia Lanbarri jokalari garrantzitsuenetako bat izan da kategoria horretako Europako Txapelketan. Bertan, gorritxoak txapeldunordeak izan ziren, 2009ko ekainaren 25ean Nyonen (Suitza) jokatu zen finaleko partidan Alemaniako selekzioak 7-0 irabazi zien eta. Amaia titular izan zen txapelketako 8 partidetatik 7tan, eta 3 gol sartu zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11679809
# Amaia Lartitegi

Amaia Lartitegi Ormazabal (Busturia, 2001eko martxoaren 12a) bizkaitar txirrindularia da. Errepideez gain, ziklo-krosean ere aritu da.

## Taldeak

| Taldea | Herrialdea | Urteak |
| Bizkaia-Durango | EH | 2020-2022 |
| Laboral Kutxa–Fundación Euskadi | EH | 2022- |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Amaia Lartitegi, del Bizkaia-Durango, tercera en el Campeonato de ciclocrós de Euskadi» dotkirolak.eus.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84263281
# Amaia Izar Leatxe

Amaia Izar Leatxe Larunbe (Agoitz, Nafarroa Garaia, 1997) nafar modelo ohia da. Gaur egun home stager gisa ari da lanean.

## Ibilbidea

Donostiako First Models agentzian prestatu da. Nafarroako Unibertsitatea Publikoan Enpresen Administraritza ikasi du. Dantza eta yoga egiten ditu. 1,77 metroko garaiera du eta euskara, gaztelania eta ingelesaz mintzatzeaz gain txinerazko ezagutzak ere baditu.
21 urterekin Andaluziako Rota udalerrian ospatutako 2018ko Miss World Spain titulua irabazi zuen, eta 2018ko abenduaren 8an Txinako Sanya hirian ospatutako 2018ko Miss World 2018 nazioarteko lehiaketan aurkezteko aukera bereganatu zuen, Espainia ordezkatuz

## Erreferentziak

* ↑ «Amaia Izar: "Ez naiz dekoratzailea, baina etxeen itxura goitik behera aldatzen lagun dezaket"» EITB 2024-06-23 (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* ↑ La navarra Amaia Izar Leache, nueva Miss World Spain 2018. 2018ko irailaren 17a. Noticiasdenavarra.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56653600
# Amaia Kowasch

Amaia Kowasch Velasco (Iruñea, Nafarroa, 1990a) nafar gizarte langile eta sexologoa da. Horrez gain, Aranzadiko ikerlaria da.

## Bizitza

1990ean sortu zen Iruñean. Nafarroako Unibertsitate Publikoan Gizarte Langintzan titulua lortu zuen. Ondoren, Madrila joan zen sexologia ikastera, genero gaietan berezituz.
Gizarte Antropologia ere ikasi du eta Aranzadiko kide da. Aranzadiko kide bezala, frankismoaren errepresioa ikertzen du.

## Liburuak

* Sareak ehotzen (2017, ISBN 9788423534678)

## Erreferentziak

* ↑ Apaolaza Avila, Urko. (2018ko otsailaren 22a). «Harresien ertzean lurperatutako ahotsak» Argia (Noiz kontsultatua: 2018ko martxoaren 25a).
* ↑ Orzaiz, I.. (2018ko martxoaren 25a). «Frankismoa. Emakumeen lekua. Amaia Kowasch. Aranzadiko ikerlaria: «Frankismoko beldurra oso hedatua dago oraindik ere»» Berria (Noiz kontsultatua: 2018ko martxoaren 25a).
* Datuak: Q50944813
# Amaia Larrañaga

Amaia Miren Maddalen Larrañaga Galdos (Arrasate, 1957ko uztailaren 22a - Iruñea, 2018ko urriaren 25a) gipuzkoar irakasle eta politikaria izan zen.

## Biografia

Irakasle eta Pedagogia Ikasketak egin zituen, eta Arrasateko Mesedeetako Amen Ikastetxean irakasle bezala lan egin zuen hainbat urtean, eta zuzendari-lanak ere egin zituen.
1999tik 2003ra Eusko Alkartasuneko zinegotzi jardun zuen Arrasateko udalean, eta 2003tik 2007ra Gipuzkoako Batzar Nagusietako batzarkide izan zen. Gainera, Bildu koalizioaren baitan 2011-2015 legealdian Arrasateko udaleko zinegotzi eta Gipuzkoako Batzar Nagusietako batzarkide izan zen, Arrasateko alkateorde gisa, eta Gizarte-ongizatea eta Berdintasuna sailetako arduradun politiko moduan, besteak beste. Azkenik, 2015etik Euskal Herria Bilduko zinegotzia izan zen Arrasateko udalean.
Gaixotasun larri bat izan arren, politikagintzan jarraitu zuen azken urteetan, Arrasateko Udaleko EH Bilduko zinegotzi moduan. 2018ko urriaren 25an zendu zen Iruñean.

## Erreferentziak

* ↑ «EH Bilduko zinegotzi Amaia Larrañaga hil da - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2021-07-22).
* Datuak: Q57887094
# Amaia Iriondo Aristondo

Amaia Iriondo Aristondo (Bilbo, Bizkaia, 1961) bizkaitar idazlea da. Santurtziko Udalak antolatzen duen "Emakumeen Kontakizunak" kontakizun laburren XV. eta XVI. lehiaketak irabazi ditu.

## Liburuak
### Narrazioa

* Gezurrari gorazarre (2020, Booktegi)

## Erreferentziak

* ↑ Santurtziko Udala. (2014-05-19). Kontaketa Laburren XV. Lehiaketa "Emakumearen Kontaketak"-en epaitza. (Noiz kontsultatua: 2020-09-29).
* ↑ Santurtziko Udala. (2015-05-21). Kontaketa Laburren XVI. Lehiaketa "Emakumearen Kontaketak"-en epaitza. (Noiz kontsultatua: 2020-09-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99737189
# Alicia Eguren

Alicia Graciana Eguren (Buenos Aires, Argentina, 1925eko urriaren 11 - Bortxaz desagertua 1977ko urtarrilaren 26a) irakasle, poeta, saiakeragile eta kazetari argentinarra izan zen. Harreman politiko eta sentimental estua izan zuen John William Cooke buruzagi peronistarekin. Juan Domingo Perónen aholkularia izan zen 1955ean boteretik kendu zuen estatu-kolpearen ondorengo urteetan. Erresistentzia peronistaren lehen antolatzaileetako bat eta Che Guevararen lugartenientea izan zen, Argentinako talde iraultzaile eta gerrillarien antolakuntza eta loturan paper garrantzitsua bete zuelarik. Kubako Indar Armatu Iraultzaileen kapitaina izan zen, Habanako milizia herrikoien bederatzigarren batailoia osatuz, Escambrayn eta Cochinos badiako Inbasioan borrokatuz. 1955 eta 1957 artean Argentinako Iraultza Askatzaileak kartzelatu zuen, eta 1977an Berrantolaketa Prozesu Nazionala deituriko diktadurak atxilotu eta desagertu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5668740
# Alicia Faubel

Alicia Lisette Faubel de Correa (Alacant, 1997ko urtarrilaren 9a ) modelo eta aktore espainiarra da, Miss Unibertsoa Espainia 2022 lehiaketako irabazlea.
2019ko maiatzaren 28an Estatu Batuetan estreinatu zen General Commander Alicia DiSantoren papera egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Miss Universe Spain 2022 is Alicia Faubel» Missosology (Noiz kontsultatua: 2022-09-11).

## Kanpo estekak

* Alicia Faubel IMDb-n
* Alicia Faubel Instagramen
* Datuak: Q113901013
* Multimedia: Alicia Faubel / Q113901013
# Alicia Ghiragossian

Alicia Ghiragossian (Córdobako probintzia (Argentina), 1936ko uztailaren 13a-Los Angeles, 2014ko maiatzaren 22a, jatorri armeniarreko emakume idazle eta itzultzaile argentinarra izan zen. Hirurogei baino gehiagoko poesia liburuen egilea, bere lanak hizkuntz askotara itzulia izan da.

## Biografia

Aliciaren gurasoek Argentinara emigratu zuten armeniarren genozidiotik ihes egiten. Alicia Cordoban jaio zen. Buenos Airesko Unibertsitatean Zuzenbidean graduatu zen, eta poesia lan ugari argitaratu zituen armenieraz, espainieraz eta ingelesez. Armenian, Estatu Batuetan eta beste herrialde batzuetan hitzaldi eta poesia errezitaldietara gonbidatu zuten. 2008an Armeniako Akademia Filosofikoaren sari bat jaso zuen. Armeniako Zientzien Akademia Nazionaleko ohorezko kidea izan zen. Gai metafisikoei eta armeniar nortasunari buruz idatzi zuen. Estatu Batuetara emigratu zuen, eta han ezkondu eta alaba bat izan zuen, Lara. Garagossian Los Angelesen hil zen, Kalifornian, 2014an.

## Garrantzia

Ghiragossianen poesia oso baloratua izan da. 1997ko Nobel Saria literatura arloan jasotzeko izendatu zuten; azkenik, saria Dario Fo italiar antzerkigileari eman zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ https://horizonweekly.ca/fr/39024-2/
* ↑ http://guiamenc.blogspot.com/2014/05/fallecio-en-los-angeles-la-poetisa.html

## Kanpo estekak

* Alicia Ghiragossianen lanak WorldCatean.
* Datuak: Q13050740
* Multimedia: Alicia Ghiragossian / Q13050740
# Alicia Estévez

Alicia Estévez Toranzo (Pontevedra, Galizia, 1955eko azaroaren 20a) mikrobiologoa da. Egunero kontsumitzen diren arrainetan gaixotasunak prebenitzen dituzten hamar bat txerto-patente sustatu ditu.

## Biografia

Aita funtzionarioa zuen eta ama, Irakasle Eskolako lizentziaduna. Haren ahizpa Analisi Matematikoko katedraduna da Vigoko Unibertsitatean. 1977an Biologian lizentziatu zen, eta 1979an Farmazian. 1991tik, Mikrobiologiako katedraduna da Santiagoko Unibertsitatean, eta Biologian doktoratu zen (1980).
Juan Luis Barja ikertzailearekin ezkonduta dago, eta seme adoptatua dute.'
Estatu Batuetako Maryland eta Oregon unibertsitateetan egin zuen doktoretza ondoko lana, bi urtez, Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak eta Juan March Fundazioak emandako beka bati esker.

## Ikerketa-ildoak

Ikerketa-ildo nagusiak akuikulturako bakterio-patologian oinarritzen dira.Zehazki, arrainen patogenoen karakterizazio fenotipikoa, antigenikoa eta molekularrean.Patogenoak diagnostikatzeko metodoetan, epizootiologian eta kimioterapia eta txertaketan.
Juan Luis Barjarekin batera, Santiagoko Unibertsitateko Akuikulturako Patologia taldea zuzentzen du. Galiziako erreferentzia lehiakorreko talde nagusietako bat da, eta hogeita hamar bat ikertzailek egiten dute lan.

## Kidetza

* Ikerketa-plan nazionalak egiteko eta proiektuak ebaluatzeko hainbat batzordetako aditu-batzordea.
* Mikrobiologiaren eta Akuikulturaren alorreko zazpi aldizkari zientifikoren argitalpen-batzordea.
* Real Academia Galega de Ciencias (2014)
* Farmaziako Real Academia Galega (2017)
* Galiziako Xuntako Emakume eta Zientzien Unitatea

## Sariak eta aintzatespenak

* Karrera Amaierako Sari Nazionala (Hezkuntza eta Zientzia Ministerioa)
* "Jaime Ferrán" Ikerketa Sari Nazionala (Espainiako Mikrobiologia Elkartea, 1993)
* María Josefa Wonenburger Planells Saria Galiziako Xuntak emana (2018)

## Argitalpenak

Berrehun artikulu baino gehiago argitaratu ditu zientzia-aldizkarietan, eta ia hogeita hamar liburu-kapitulu. Ohiko kontsumoko arrainetan, batez ere erreboiloan eta amuarrainetan, gaixotasunak prebenitzen dituzten txertoen hamar patente sustatu ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Luaña, Susana. (10 de diciembre de 2017). A las mujeres nos falta entrar en el campo de la tecnología. .
* ↑ Alicia Estévez Toranzo explica la importancia de las medidas de lucha contra enfermedades de peces. 18 de marzo de 2016.
* ↑ Ocampo, E.. (27 de febrero de 2014). Dos mujeres entran en la Academia Galega de Ciencias, las primeras desde 1978: Mª José Alonso, Alicia Estévez, Carracedo y Fernando Pérez se incorporan a la entidad. .
* ↑ Posesión de nova académica. 4 de julio de 2014.
* ↑ Montero, Luis. (14 de diciembre de 2017). «Alicia Estévez analiza el uso de vacunas en acuicultura sostenible» El Correo Gallego.
* ↑ Redacción. (27 de febrero de 2014). Alicia Estévez: "Muchas científicas deberían haber entrado antes". .

## Kanpo estekak

* Alicia Estévez Toranzoren web orria
* Datuak: Q20535162
* Multimedia: Alicia Estévez Toranzo / Q20535162
# Alberto Hurtado

Luis Alberto Miguel Hurtado Cruchaga, Eliza Katolikoak San Alberto Hurtado bezala gurtzen duena (Viña del Mar, 1901eko urtarrilaren 22a - Santiago, 1952ko abuztuaren 18a), Txileko abokatu, legegile eta apaiz jesuita izan zen. Kristoren Etxearen (Hogar de Cristo) sortzailea izateagatik ezaguna izan zen. Txileko langileen zaindaritzat hartzen da, bere ikasketa etxeko Zuzenbide Fakultatekoa (Txileko Unibertsitate Katolikoa), UCAko Ingeniaritza Kimikoko Ikasleen Federaziokoa eta Argentinako Mendozako Unibertsitateko Pastoralekoa.
Bere jaia abuztuaren 18an ospatzen da. Joan Paulo II.ak beatifikatu zuen 1994ko urriak 16an, eta, ondoren, Benedikto XVI.ak kanonizatu zuen San Petri plazan (Vatikano Hiria) 2005eko urriak 23an, Txilen jaio zen bigarren santua bihurtuz — Andeetako Santa Teresaren ondoren — .

## Biografia
### Lehen urteak

Euskal jatorriko familia txiletar batean jaio zen, Alberto Hurtado Larraín eta Ana Cruchaga Tocornal gurasoek eta Miguel anaiak osatua. Aita erasotzaile batzuek hil ondoren, lau urte zituela Santiagora joan zen familiarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q554150
* Multimedia: Alberto Hurtado / Q554150
# Alberto Héber Usher

Alberto Héber Usher, ( Montevideo, 1918ko maiatzaren 1a - Ib., 1981eko urtarrilaren 19a ), Uruguaiko Alderdi Nazionaleko politikaria, Gobernu Kontseilu Nazionaleko presidentea (Estatu eta Gobernu Buruzagitza kolegiatua) 1966ko martxoaren 1etik 1967ko otsailaren 28ra bitartean. «Titito» ezizenez ezagutua.

## Familia

Alberto Gustavo Héber Uriarte eta Blanca Usher Conderen semea zen. Aitaren aldeko aitona-amonak Alberto Heber Jackson eta Margarita Uriarte Olascoaga izan ziren.
Mario Heber politikari nazionalistaren anaia izan zen.
Susana Füllgraffekin ezkonduta, bi seme-alaba izan zituen: bere seme zaharrena, Alberto Mario Heber Füllgraff, nekazal ekoizlea da, eta bere seme gazteena, Arturo, Floridako diputatua izan zen XX. mendearen amaieran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2355998
* Multimedia: Alberto Héber Usher / Q2355998
# Alberto I.a Alemaniakoa

Alberto I.a Habsburgokoa (alemanez: Albrecht I.; Rheinfelden, 1255eko uztaila – Windisch, 1308ko maiatzaren 1a) Austriako eta Estiriako dukea izan zen 1282tik aurrera eta, 1298-1308 bitartean, germaniar enperadorea. Filipe IV.a Frantziakoari lagundu zion Bonifazio VIII.a Aita Santuaren aurka, eta zuzenean hartu zuen parte Poloniako politikan. Bere erreinaldiaren garaian erdietsi zuten burujabetza Suitzako kantonamenduek. Bere iloba Joan Soabiakoak hil zuen 1308. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/11/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153956
* Multimedia: Albert I of Habsburg / Q153956
# Alberto II.a Alemaniakoa

Alberto II.a Habsburgokoa (alemanez: Albrecht II.; Viena, 1397ko abuztuaren 10a – Neszmély, 1439ko urriaren 27a) Austriako Dukea (1404), Bohemia eta Hungariako erregea (1438) eta Alemaniako enperadorea izan zen 1438tik 1439ra. Husiten aurka jardun zuen Bohemian, eta Viena inguraturik zeukaten turkiarren kontrako guduan hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/11/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q157112
* Multimedia: Albert II of Habsburg / Q157112
# Alberto I.a Monakokoa

Alberto I.a (Albert Honoré Charles Grimaldi; Paris, 1848ko azaroaren 13a - ibidem, 1922ko ekainaren 26a) Monakoko printzea izan zen 1889tik hil zen arte. Karlos III.a Monakokoa eta Antoinette de Mérode-Westerloo kontesaren semea izan zen. Frantziako itsas-armada sartu zen Frantzia-Prusia Gerran. 1869an Lady Mary Victoria Douglas-Hamiltonekin ezkondu zen, Hamiltongo XI. dukearen alabarekin. 1870ean haien seme Luis jaio zen eta ezkontza 1880a baliogabetu zuten. 1889an Karlos tronura igo zen bere aita hil ondoren eta Alice Heine ezkondu zen. Bere emazte berriaren dirutzak Monakon kultur etxeak erakitzen lagundu zuen. 1902an ezkontza legez banandu zen. Itsasoaren eta ozeanoaren zale amorratua izan zen. Ozeanografia ikasi zuen, Instituto Ozeanografikoa sartu zuen Monakon eta espedizio polarretan parte hartu zuen.
Hil ondoren, bere seme Luis II.a Monakokoak hartu zuen tronua.
Zuhaitz genealogikoa :
Prince Florestan I, Prince of Monaco
Karlos III.a Monakokoa
Maria Caroline Gibert de Lametz
Alberto I.a Monakokoa
Luis II.a Monakokoa
Princess Charlotte, Duchess of Valentinois
Werner de Merode
Antoinette van Merode :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159646
* Multimedia: Albert I, Prince of Monaco / Q159646