# Brasilia

Brasilia (portugesez Brasília; bɾaˈziliɐ ahoskatua) 1960. urteaz geroztik Brasilgo hiriburua da, estatuaren erdialdean kokatuta.
Barruti Federala estatuko hiriburua ere bada, Erdialde-Mendebaldeko eskualdean.

## Historia

XVIII. mendearen hasieran sortu zen lehen aldiz Brasilgo barnealdeko lurretan hiriburu berri bat sortzeko ideia, herrialdearen lurralde-antolakuntza orekatzeko asmoarekin.
Juscelino Kubitschek Brasilgo presidentearen ekimenez, 1957an Brasilgo hiriburu berria eraikitzeko hirigintza-lehiaketa egin zen eta Lucio Costa arkitektoak irabazi zuen, Atenasko Agiriaren printzipioak jarraitzen zituen diseinuarekin. Lanak oso azkar burutu ziren, eta 1960an hiri berriaren sorrera ospatu zuten. Eraikin administratibo garrantzitsuenak Oscar Niemeyer arkitektoak diseinatu zituen.
1987an Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen hiria.

## Klima

Datu klimatikoak (Brasilia) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 35 | 32 | 33 | 32 | 32 | 32 | 36 | 37 | 36 | 37 | 34 | 33 | 37 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 26.9 | 26.7 | 27.1 | 26.6 | 25.7 | 25.2 | 25.1 | 27.3 | 28.3 | 27.5 | 26.6 | 26.2 | 26.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 21.6 | 21.8 | 22.0 | 21.4 | 20.2 | 19.1 | 19.1 | 21.2 | 22.5 | 22.1 | 21.7 | 21.5 | 21.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 17.4 | 17.4 | 17.5 | 16.8 | 15.0 | 13.3 | 12.9 | 14.6 | 16.0 | 17.4 | 17.5 | 17.5 | 16.1 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 12 | 12 | 12 | 10 | 2 | 0 | 2 | 3 | 7 | 12 | 11 | 11 | 0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 241.4 | 214.7 | 188.9 | 123.8 | 39.3 | 8.8 | 11.8 | 12.8 | 51.9 | 172.1 | 238.0 | 248.6 | 1552.1 |
| Eguzki orduak | 158.1 | 156.8 | 179.8 | 201.0 | 235.6 | 252.0 | 266.6 | 263.5 | 204.0 | 167.4 | 144.0 | 139.5 | 2368.3 |
| Iturria (1): Weatherbase (record temperatures only) ||||||||||||||
| Iturria (2): HKO (1961-1990) ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

Brasilia ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
| Abergement-la-Ronce (Frantzia) Abuja (Nigeria) Amsterdam (Herbehereak) Beijing (Txina) Berlin (Alemania) | Boston (Massachusetts) (Ameriketako Estatu Batuak) Brusela (Belgika) Camberra (Australia) Chaoyang (Txina) | Diamantina (Brasil) Doha (Qatar) Erroma (Italia) Guadalajara (Mexiko) | Luxor (Egipto) Khartun (Sudan) Maputo (Mozambike) New York (New York) (Amerikaetako Estatu Batuak) | Teheran (Iran) Xi'an (Txina) (1997) Viena (Austria) Washington (Ameriketako Estatu Batuak) |
Brasilia Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI) (portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz:
| Andorra la Vella (Andorra) Asuncion (Paraguai) Bogota (Kolonbia) Buenos Aires (Argentina) Caracas (Venezuela) Davao Hiria (Filipinak) | Guatemala Hiria (Guatemala) Habana (Kuba) La Paz (Bolivia) Lima (Peru) Lisboa (Portugal) Madril (Espainia) | Managua (Nikaragua) Manila (Filipinak) Mexiko Hiria (Mexiko) Montevideo (Uruguai) Panama Hiria (Panama) Quito (Ekuador) | Rio de Janeiro (Brasil) San Jose (Costa Rica) San Juan de Puerto Rico (Puerto Rico) San Salvador (El Salvador) Santiago (Txile) Santo Domingo (Dominicar Errepublika) | Sucre (Bolivia) Tegucigalpa (Honduras) |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 38. araua
* ↑ Weatherbase: Historical Weather for Brasília. .
* ↑ Climate Statistics for Brasilia, Brazil (1961-1990). .
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas. (Noiz kontsultatua: 2018-07-26).

## Kanpo estekak

* (Portugesez) webgune ofiziala
* Datuak: Q2844
* Multimedia: Brasília / Q2844