OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Munduen Gerra

Munduen Gerra (jatorrizko ingelesezko izenburua The War of the Worlds) 1895-1897 artean Herbert George Wells ingeles idazleak idatzitako zientzia-fikziozko eleberri bat da. 1898an lehen argitalpena inprimatu zen. Gaur egun arte ezagutzen den Lurraren estralurtar inbasio baten lehenbiziko deskribapena da, eta ondoren gai edo ideia hau jorratu duten literatur lan eta filmeetan eragin handia izan du.

## Itzulpena

1990ean Jose Antonio Mujikak eleberriaren euskarazko itzulpena argitaratu zuen.

## Egokitzapenak

Eleberriak hainbat komunikabideetan egokitzapen ugari izan ditu: zinema, irratsaioak, bideo-jokoak, komikiak, telesailak eta abar.
* Munduen Gerra (irratsaioa): 1938an Orson Wellesek zuzendutako irratsaioa.
* The War of the Worlds (1953ko filma): Byron Haskinek zuzendutako filma.
* 1978ko kontakizunaren grabaketa, Richard Burton eta David Essex aktoreek ahotsa ipini, eta Jeff Waynek ekoiztua.
* War of the Worlds (2005eko filma): Steven Spielbergek zuzendu eta Tom Cruise aktoreak antzeztutako filma.

## Kanpo estekak

* Munduen Gerra (Ingelesez)
* Eleberriaren ingelesezko argitalpenen azalak 1898tik gaur egun arte
* Datuak: Q213019
* Multimedia: The War of the Worlds (1898) / Q213019
# Munduko Arrozak

Munduko Arrozak kultura arteko jaia da, herrikoia eta parte-hartzailea, eta Bilboko San Frantzisko auzoan ospatzen da.

## Historia

Munduko Arrozak Bilboko Bilbo Zaharreko, San Frantziskoko eta Zabalako taldeen koordinatzaileak antolatu du, beste gizarte-erakunde batzuen laguntzarekin. Helburua kulturartekotasuna eta gizartearen parte-hartzea sustatzea da, jatorri eta kultura desberdinetako pertsonak elkartuz.
Kulturartekotasunaren jai hau 2003an hasi zen. 2023an, hogeita hamargarren edizioan, hainbat herrialdetako 3.000 pertsonak baino gehiagok hartu zuten parte, 116 taldetan banatuta.
2023an, ekitaldiaren 20. urteurrena ospatzeko, San Frantzisko Zaharra eta Zabala Bilboko Koordinatzaileak «Recetas e historia» liburua argitaratu du, "DibujatolratoSinpar"-en laguntzarekin. Hainbat jatorritako jendearen errezetak biltzen dituen liburua da: Maroko, Senegal, Bilbo, Etiopia... Errezetekin batera, aniztasuna eta pertsona migratuak balioesten dituzten istorioak eta iruzkinak daude. Liburua euskaraz zein gaztelaniaz irakur daiteke.

## Deskribapena

Arroza kultura desberdinetako plater komun gisa hartuta, plater zaporetsuena prestatzen saiatzen dira. Hainbat nazionalitatetako 4 pertsonak osatzen dute epaimahaia, eta guztien artean munduko arrozik onenaren sarirako saria merezi duen platera zein den zehazteaz arduratzen da.
Bazkaldu eta bazkaldu ondoren, 16:00etatik aurrera, kultura desberdinetako taldeek borondatez parte hartuz, musika- eta dantza-emanaldiak hasi ohi dira.

## Erreferentziak

* ↑ «Bilbo San Franzisko - San Francisco Bilbao» Munduko Arrozak.
* ↑ Viñas, Pablo. (2023-06-10). «‘Arroces del mundo’ cumple 20 años en Bilbao» Deia.
* ↑ «ARROCES DEL MUNDO: 20 AÑOS. RECETAS E HISTORIAS. RECETAS E HISTORIAS. 9788409515387 Liburudenda» www.anti-web.com.
* ↑ «"Arroces del Mundo, recetas e historias"» Radio Popular de Bilbao.
* ↑ «Más de 3000 personas se reúnen en Bilbao para celebrar la fiesta de los Arroces del Mundo» EITB 2022-06-11.
* ↑ «San Francisco acoge el 20 de junio la 6ª edición de Arroces del Mundo en la que participarán más de 2.000 personas» economiasolidaria.org.
* ↑ Otaola, Juan Carlos. (2016-05-31). «San Francisco ya huele a arroz» cadena SER.

## Kanpo estekak

* "3.000 lagun baino gehiago bildu dira Bilbon, Munduko Arrozak jaia ospatzeko" EITB. 2022/06/11
* Datuak: Q124461348
* Multimedia: Arroces del Mundo / Q124461348
# Murashkoita

Murashkoita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Murashkoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {FeP}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Murashkoite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Muras

Muras Lugoko probintziako Terra Cha eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 891 biztanle zituen 163,8 km$^2$tan banaturik.

## Murasko parrokiak

Murasko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
* Ambosores (Santa María)
* A Balsa (Santa María)
* O Burgo (Santa María)
* Irixoa (San Xillao)
* Muras (San Pedro)
* Silán (Santo Estevo)
* O Sisto (Santa María)
* O Viveiró (Santa María)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1605428
* Multimedia: Muras (Galicia) / Q1605428
# Murasaki Shikibu

Murasaki Shikibu (japonieraz: 紫 式部, eus. Murasaki andrea) (c. 978-1014/1025) eleberrigile eta olerkari japoniarra izan zen.
Bere lanik ezagunena Genji Monogatari ("Genjiren istorioa") da, Historiako lehendabiziko eleberritzat jotzen dena. Bertan, gorteko printze baten amodio istorioak kontatuak dira, eta garaiko noble japoniarren bizitzaren lekukotzat hartzen da.
Murasaki Shikibu Japoniako literaturan garrantzi handia duen emakume bat da, eta Genji Monogatari eskolan aztertzen den liburua.

## Ikus, gainera

* Literatura asiarra
* Japonierazko literatura

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz)Egileari buruzko webgunea
* Datuak: Q81731
* Multimedia: Murasaki Shikibu / Q81731
# Murat (ibaia)

    Artikulu hau Turkiako ibaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Murat (argipena)».
Murat ibaia (turkieraz Murat Suyu, Murat Irmağı edo Murat Nehri) Anatolia iparraldean, Turkian, jaiotzen den ibaia da, Eufrates ibaiaren adarra. Arsanias izen klasikoarekin ezaguna zen antzinatean. Ararat mendian jaiotzen dan, eta 700 km baino gehiago egin ondoren mendebalderantzm Malatyatik hurbil, Karasu Çayi ibaiarekin elkartuz Eufrates Garaia esaten dena osatzen du.
62. urtean Arsanias ibaiko gudua edo Artaxatako gudua bere ertzean gertatu zen, erromatar legioen eta Armeniako Erresumaren artean (armeniarrek galdu zuten).

## Erreferentziak

* ↑ Verstandig, André.. (2017). Histoire de l'empire parthe ( -250-227) : À la découverte d'une civilisation méconnue.. Primento Digital Publishing ISBN 978-2-39001-051-7. PMC 975222394. (Noiz kontsultatua: 2022-03-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913193
* Multimedia: Murat River / Q913193
# Mount Carmel (Pennsylvania)

Mount Carmel Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 5.893 biztanle zituen, 1,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northumberland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186685
* Multimedia: Mount Carmel, Pennsylvania / Q1186685
# Mount Carmel (Ohio)

Mount Carmel Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clermont konderrian dago, Ohio estatuan. 4.828 biztanle ditu, 4,74479 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clermont konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2514046
# Mount Carmel (Tennessee)

Mount Carmel Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hawkins konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. 5.473 biztanle ditu, 17,971164 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hawkins konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970641
* Multimedia: Mount Carmel, Tennessee / Q970641
# Mount Carmel (Illinois)

Mount Carmel Illinoiseko hiri bat da. Wabash konderrian kokatua dago. 2010ean 7.284 biztanle zituen, 12,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wabash konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575526
* Multimedia: Mount Carmel, Illinois / Q575526
# Mount Carroll (Illinois)

Mount Carroll Illinoiseko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 1.717 biztanle zituen, 5,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575470
* Multimedia: Mount Carroll, Illinois / Q575470
# Mount Clare (Illinois)

Mount Clare Illinoiseko herri bat da. Macoupin konderrian kokatua dago. 2010ean 278 biztanle zituen, 3,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macoupin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2672344
# Mount Clemens (Michigan)

Mount Clemens Michigango hiri bat da. Macomb konderrian kokatua dago. 2010ean 16.314 biztanle zituen, 10,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macomb konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1431633
* Multimedia: Mount Clemens, Michigan / Q1431633
# Mount Carmel (Indiana)

Mount Carmel Indianako herri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 86 biztanle zituen, 0,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2783912
* Multimedia: Mount Carmel, Indiana / Q2783912
# Mount Carroll udalerria, Carroll konderria (Illinois)

Mount Carroll udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Carroll konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.963 biztanle zituen, 37.61 milia karratu (97.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Mount Carroll udalerrian 947 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.802 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q987870
# Mount Chase (Maine)

Mount Chase Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian dago, Maine estatuan. 187 biztanle ditu, 37,73 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Penobscot konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3447998
* Multimedia: Mount Chase / Q3447998
# Microraptor

Microraptor generoa dinosauroak zaharragoa baino Kretazeo berekoa da. Microraptoren hainbat fosiletan gaur egungo hegaztiek beso, hanka eta isatsan duten lumen antzeko egiturak aurkitu dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310537
* Multimedia: Microraptor / Q310537
* Espezieak: Microraptor
# Musika erlijioso

Eliz musika edo musika sakratua orokorrean erlijio-erabilerarako edo Erlijioak eragindakoa da. Kristautasunean, nabarmentzekoa da musika klasikoan hainbat musikagile ezagunek utzitako aportazioa, Johann Sebastian Bach, Wolfgang Amadeus Mozart eta Georg Friedrich Händelena besteak beste.
Bestela, Kantu gregorianoa eta Gospel musika ere arlo honetako motak ditugu.

## Musika klasikoa

Obra ezagunenen artean, Johann Sebastian Bachek egindako "San Mateoren pasioa" (1727?) eta "Magnificat" (1733), "Stabat Mater" (Pergolesi, 1731), "Mesias (Haendel)" (1741), "Requiem (Mozart)" (1791), "Missa Solemnis" (Beethoven, 1823) eta "Te Deum" (Berlioz, 1849) ditugu.

## Meditaziorako musika

Meditazioa bideratzeko musika mota zehatz batzuk erabili izan dira erlijioetatik eta espiritualtasunetik oro har. Tradizio kristauan, Erdi Aroa baino lehangotik datorren kantu gregorianoa adibide ona da, melodia errepikakorrek eta ahotsarekin soilik egindakoek monasterioetan otoitza eta meditazioa ahalbidetzen dituztelako. Antzeko tonuan, mundu musulmanean nabarmendu daiteke sufi tradizioa, doinu leun eta zirkularrekin, dervitxeek dantzaren bidez lagundutakoa.
Azken hamarkada hauetan, New Age musika asko hedatu izan da esparru espiritual honetan.

## Gospel

Ameriketako Estatu Batuetan, batez ere komunitate afro-amerikarrean eta eliza ebanjelikoetan, loratu zen bereziki 1930eko hamarkadan. Hala ere, hamarkada batzuk geroago nabarmendu ziren Aretha Franklin edo Johnny Cash moduko abeslariak.

## Erreferentziak

* ↑ Eliz(a) musika eta musika sakratua agertzen dira Euskalterm hiztegian, Eliz musika soilik Zehazki hiztegian. Batzuetan, Musika sakroa ere erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Ingelesez)"Musiques Sacrées du Monde"
* (Ingelesez)"Gospel Music Association"
* Datuak: Q1065742
* Multimedia: Religious music / Q1065742
# Musika genero

Musika mota edota musika generoa hainbat irizpide eta ezaugarri elkarbanatzen dituzten musikalan edo estiloek osatzen duten multzoa edo kategoria da. Irizpide hauen artean jatorria, erritmoa, musika-tresnak, harmonia, doinua eta egitura daude, bai eta sortu izan diren garaia, giroa edo testuinguru kultural eta soziala ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188451
* Multimedia: Musical genres / Q188451
# Musika banda

Musika banda haize- edo hari-instrumentuz eta perkusioz osatutako musika-taldea da. Faktore garrantzitsua da banda instrumentu horiek jo ahal izatea desfileetan, guduetan edo erlijio-desfileetan ibiltzen den bitartean. Batzuetan «banda» (ingelesezko band) terminoa erabiltzen da musika-taldeak rock, pop eta bestelako talde gisa izendatzeko, eta horiek ere musika-talde mota bat izanik, ez dute zerikusirik «musika banda» kontzeptuarekin.

## Hitzaren jatorria

«Banda» hitzak, bere esanahiagatik, gerriko edo intsignia militarrari erreferentzia eginez, behin betiko harremana izan zezakeen musika-prestakuntza mota horrekin, jatorrian bandak oso lotuta zeudelako mundu militarrarekin.

## Historia

Musika-bandek historia luzea dute, musikarena bera bezain zaharra; izan ere, sumeriar, egiptoar, hebrear, txinatar eta antzinako beste zibilizazio batzuetako testuetan, borrokarako edo erlijio-kulturako lagungarri ziren haize- eta perkusio-instrumentuen taldeei buruzko erreferentziak aurkitzen ditugu. Hala ere, bandaren kontzeptua, gaur egun, XVII. mendean izan ziren bandekin lotuago dago, instrumentu garatuagoengatik eta egituragatik. Talde hauek borrokan antolakuntza funtzioa betetzen zuten, tropen inspiratzaile izateaz gain ereserki edo abesti nazionalekin edo ekitaldi ofizialak animatzeaz gain.

## Musika banden tipologia gaur egun

Mota asko daude. Hauek dira ezagunenak:
* banda sinfonikoak,
* banda militarrak,
* jazz bandak edo big bands,
* danborren eta korneten bandak, fanfarriak,
* prozesio bandak,
* Marching Bands edo espektakulu-bandak

## Erreferentziak

* ↑ https://www.barcelona.cat/culturapopular/es/ambitos-festivos/musica/bandas-de-musica
* ↑ https://www.melomanodigital.com/las-bandas-de-musica-desde-sus-origenes-hasta-nuestros-dias/

## Kanpo estekak

* Elektro Txufla Kaleko Banda Youtuben.
* Datuak: Q881942
* Multimedia: Wind bands / Q881942
# Musika espresionista

Musika espresionista 1905 eta 1933 bitartean Alemanian eta Europa erdialdean garatutako literatura-mugimendu espresionistaren adierazpen musikala da. Arnold Schönberg —margolaria ere bazena—, Alban Berg eta Anton Webern izan ziren autore nagusiak. Azken hauekDer blaue reiter taldeari lotuta daude.
Ziurrenik, terminoa 1918an erabili zen lehen aldiz Schoenbergen musikari buruz hitz eginez; izan ere, Vasili Kandinski margolariak bere artelanetan egin bezala, bere musikan sentimendu indartsuak transmititzeko "edertasun-forma tradizionalak" saihestu zituen. Theodor Adornok musikaren mugimendu espresionista musika tradizionaleko ohiko elementu guztiak, zurrun formulatutako guztia, ezabatzeko ikerketa gisa interpretatzen du. Hori "oihu baten literatura-idealaren" antzekoa dela dio. Halaber, Adornok uste du musika espresionistak "ilusiorik, mozorrorik edo eufemismorik gabeko sentimendu subjektiboaren egiazkotasuna" bilatzen duela. Inkontzienteak kezkatzen duela ere aipatzen du, eta esaten du "beldurraren irudikapena musika espresionistaren erdian dagoela", disonantzia nagusi dela, eta, beraz, "artearen elementu harmonikoa eta baiezkoa baztertu egiten dela". Musika espresionistak, beraz, musika inpresionistarekin lotutako kalitate piktoriko eta sentsualak baztertuko lituzke. Horren ordez, bere izaera musikal hutsaz ohartzen ahaleginduko litzateke.
Musika espresionistak, askotan, disonantzia-maila handia izaten du, baita dinamiken muturreko kontrasteak, testura-aldaketa etengabeak, melodia eta harmonia "distortsionatuak" eta jauzi handiko angelu-melodiak.
Hiru musika-espresionismo mota daude: tonala, atonala eta seriala.

## Erreferentziak

* ↑ Expressionism - Expressionism - GCSE Music Revision. .
* ↑ expressionisme | enciclopèdia.cat. .
* ↑ The Norton/Grove concise encyclopedia of music, revised and enlarged. (First American edition. argitaraldia) 1994 ISBN 0-393-03753-3. PMC 32145551. (Noiz kontsultatua: 2022-12-07).
* ↑ Adorno, Theodor W.. (2009). Night music : essays on music 1928-1962. Seagull Books ISBN 978-1-906497-21-7. PMC 318878362. (Noiz kontsultatua: 2022-12-07).
* ↑ Carrasco, Clare. (2020-05-11). «The Unlike Pair» Journal of Musicology 37 (2): 158–196. doi:10.1525/jm.2020.37.2.158. ISSN 0277-9269..
* ↑ BBC Bitesize - GCSE Music - Expressionism - Revision 1. 2018-12-18.
* ↑ Expressionisme. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q613707
# Monte Santo de Minas

Monte Santo de Minas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 20.890 biztanle ditu 594,632 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1789740
* Multimedia: Monte Santo de Minas / Q1789740
# Monte Sereno (Kalifornia)

Monte Sereno Kaliforniako hiri bat da. Santa Clara konderrian kokatua dago. 2010ean 3.341 biztanle zituen, 4,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Clara konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985343
* Multimedia: Monte Sereno, California / Q985343
# Monte Vettore

Monte Vettore, Italiako Apeninoetako mendi bat da, 2.476 metroko gaiaera du. Sibiliniar mendietako gailurrik garaiena da.
* Datuak: Q2417486
* Multimedia: Monte Vettore / Q2417486
# Monte Viso

Monte Viso edo Monviso (Vísol okzitanieraz) Italiako mendia da, Alpeetako mendikatean eta Piemonte eskualdean kokatutakoa, Frantziako mugatik hurbil.

## Ikus, gainera

* Italiako geografia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1248
* Multimedia: Monte Viso / Q1248
# Monte Santo do Tocantins

Monte Santo do Tocantins Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. 2.396 biztanle ditu 1.091,553 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Tocantins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011582
* Multimedia: Monte Santo do Tocantins / Q2011582
# Monte Vidon Corrado

Monte Vidon Corrado Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 678 biztanle ditu, 5,95 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Monte Vidon Corradok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Falerone Montegiorgio Montappone

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59264
* Multimedia: Monte Vidon Corrado / Q59264
# Monte Urano

Monte Urano Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 7.812 biztanle ditu, 16,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Monte Uranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fermo Sant'Elpidio a Mare Torre San Patrizio Montegranaro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59262
* Multimedia: Monte Urano / Q59262
# Monte Sião (Minas Gerais)

Monte Sião Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 24.089 biztanle ditu 291,594 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1755752
* Multimedia: Monte Sião / Q1755752
# Monte Vidon Combatte

Monte Vidon Combatte Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 393 biztanle ditu, 11,17 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Monte Vidon Combattek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montottone Petritoli Ortezzano Monte Giberto Carassai

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59263
* Multimedia: Monte Vidon Combatte / Q59263
# Milan I.a Serbiakoa

Milan Obrenović (serbieraz: Милан Обреновић; Mărășești, Moldavia, 1854ko abuztuaren 22a – Viena, Austria-Hungaria, 1901eko otsailaren 11) Serbiako agintaria izan zen, 1868-82 bitartean printze eta 1882-89 bitartean errege moduan.
Mihailo Obrenovićen lehengusua. Oso politika larderiatsua egin zuen eta bere seme Alexandroren alde abdikatu behar izan zuen (1889).

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Obrenovic IV.a, Milan. .
* Datuak: Q313829
* Multimedia: Milan I of Serbia / Q313829
# Milan Majstorović

Milan Majstorović (serbieraz: Милан Мајсторовић ; Novi Sad, 1983ko urtarrilaren 28a -) Serbiako saskibaloi jokalaria da. Pibot postuan jokatzen du eta egun Trefl Sopot taldean dabil.

## Taldeak

* 2001-03 YUBA. KK Spartak Subotica.
* 2003-05 ABA. KK FMP.
* 2005-07 ACB. Bilbao Basket.
* 2007-10 BBL. EWE Baskets Oldenburg.
* 2010-11 ACB. Bàsquet Manresa.
* 2011-12 BBL. EWE Baskets Oldenburg.
* 2013- TBL. Trefl Sopot

## Erreferentziak

* ↑ www.acb.com
* Datuak: Q461135
* Multimedia: Milan Majstorović / Q461135
# Milan Milutinović

Milan Militinović (serbieraz: Милан Милутиновић ; Belgrad, 1942ko abenduaren 19a - ibidem, 2023ko uztailaren 2a) serbiar politikaria izan zen. Serbiako presidentea izan zen 1997tik 2002ra.
Jugoslaviako Komunisten Ligako kidea eta Jugoslaviako Errepublika Sozialistako parlamentu federaleko diputatua izan zen. Serbiako Hezkuntza eta Zientzia idazkaria (1977-1982), Serbiako Liburutegi Nazionaleko zuzendaria (1983-1987), Jugoslaviako enbaxadorea Grezian (1989-1995) eta Jugoslaviako Atzerri ministroa (1995-1997) ere izan zen.
1997tik 2002ra Serbiako presidentea izan zen. Slobodan Miloševićek boterea kontrolatzen zuen presidente federal gisa.
Agintaldia amaitzean, Jugoslavia ohirako Nazioarteko Zigor Auzitegiak epaitu eta absolbitu egin zuen, Slobodan Milosević erruduna zela iritzita.
* Datuak: Q331773
* Multimedia: Milan Milutinović / Q331773
# Milan Panić

Milan Panić (serbieraz: Милан Панић, mǐlan pǎːnit͡ɕ ahoskatua; Belgrad, Serbia, 1929ko abenduaren 20a) Jugoslaviar enpresaburu eta politikaria da. Gaztetan kirolari eta ikasle gisa nabarmendu zen. Kimika-ingeniaritzako ikasketak egin zituen, eta urtebete geroago bere hiriko txirrindularitza-txapelketa irabazi zuen. Geroxeago Alemanian egon zen ikasketak sakontzen, eta 1956an Estatu Batuetara emigratu zuen familiarekin. 1957-1959 bitartean, kimikako irakasle-laguntzaile izan zen Kalifornia Berriko Unibertsitatean. 1960an ICN botika-enpresa sortu zuen. Enpresaren egoitza nagusia Costa Mestan dago (Kalifornia), eta 600 sendagaitik gora saltzen ditu hirurogei herrialdetan. Panić enpresako lehendakari eta zuzendari exekutiboa da. 1990ean Serbiako botika-enpresa handiena erosi zuen Galenika, inguruko herrialde sozialista ohiekin negozioak egiten hasteko oinarri gisa. 1992ko uztailean, Jugoslaviako Errepublika Federal sortu berriaren lehendakariak hala eskatuta, Lehen Ministro kargua onartu zuen. Bi hilabete geroago Jugoslaviako gobernuburu hautatu zuten, gehiengo absolutuz, Biltzar Federaleko bi ganberetan. Saio berean ganberek ontzat hartu zuten Panićek proposatutako ministro-zerrenda. Enpresaburuak Defentsa-ministerioa hartu zuen beretzat. Panićen helburu nagusiak Nazio Batuak Jugoslaviari ezarritako zigorrak kentzea, bakea ezartzea eta hauteskunde orokorrak deitzea ziren. Gaur oposizioan dago.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1934319
* Multimedia: Milan Panić / Q1934319
# Milan II.a Obrenović

Milan II.a Obrenović (serbieraz: Милан Обреновић; Kragujevac, 1819ko urriaren 21a – Belgrad, 1839ko uztailaren 8a) Serbiako printzea izan zen, 1839an eta lau astez.
Miloš Obrenovićen semea, osasun txarra izan zuen bere bizitza osoan.
* Datuak: Q317561
* Multimedia: Milan Obrenović II, Prince of Serbia / Q317561
# Milan Kučan

Milan Kučan (Križevci, Jugoslaviako Erresuma, 1941eko urtarrilaren 14a) esloveniar politikaria da. Esloveniako Errepublika independentearen lehenengo lehendakaria izan zen.

## Biografia

Hamazazpi urte zituela, Jugoslaviako Alderdi Komunistako kide egin zen. Zuzenbideko ikasketak egin zituen Ljubljanako Unibertsitatean. Ikasketak amaituta, Komunisten Ligako zenbait taldetan aritu zen.
Lehen kargu publikoa Esloveniako Legebiltzarreko lehendakaritza izan zuen, 1978tik 1982ra. 1986ra arte, Esloveniak Komunisten Ligaren Lehendakaritza Federalean zituen bi ordezkarietako bat izan zen. Ligaren Esloveniako Batzorde Zentraleko lehendakari gisa lan egin zuen 1986tik 1989ra, eta komunista serbiarren asmo hegemonikoei aurre egin zien.
1989an, alderdi anitzeko hauteskundeak onartu zituen lehen buruzagi komunista izan zen. Urtebete geroago, Legebiltzarraren kontrola galdu zuen bere alderdiak, Demos koalizio antikomunistaren mesedetan, lehenengo hauteskunde libreetan. Hala ere, diputatuek Kučan hautatu zuten Esloveniako Errepublikako lehendakari. 1991ko ekainean, Esloveniako independentzia aldarrikatu zuen, eta, 1992ko abenduan, lehendakari hautatu zuten. 1997ko azaroan, hauteskundeak erraz irabazita, berriro hautatu zuten lehendakari (2002ra arte).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q194443
* Multimedia: Milan Kučan / Q194443