OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ermelo (Herbehereak)

Ermelo (entzun) Herbehereetako Gelderland probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 26.261 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Gelderland

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q753920
* Multimedia: Ermelo, Gelderland / Q753920
# Erloy

Erloy Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 89 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an ErloyErloy udalerrian erroldatutako biztanleak 98 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 80 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 76etxeak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Erloy udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 8 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 8 | 45-49 | 0 |
| 12 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 12 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 4 | 15-19 | 16 |
| 8 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (22 gizon eta 17 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Erloy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q940408
* Multimedia: Erloy / Q940408
# Erluntxun

Erluntxun, (Txinera sinplifikatuaz: 鄂伦春马 , Txinera tradizionalaz: 鄂倫春馬, Hanyu pinyinez: Èlúnchūn mǎ, hau da "basoetako eluntxun"), Txinako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Txinako ipar ekialdean hedatzen da eta mongoliar zaldiaren ondorengoa da.
Zama abere eta ehizan aritzeko erabiltzen dira poni hauek.

## Arrazaren historia

Jatorrian erabilerea militarrerako gerla zaldiak izan ziren. Egun bererziki ehizerako erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Arrazari buruzko artikulua "The equinest" entziklopedian.

## Kanpo estekak

(Ingelesez) Hendricks 2007] (en) Bonnie Lou Hendricks (préf. Anthony A. Dent), « Erlunchun », dans International Encyclopedia of Horse Breeds, Norman, University of Oklahoma Press, 2007, 486 p. (ISBN 080613884X et 9780806138848, OCLC 154690199,
* Datuak: Q19544550
# Ermandade

Ermandadeak, Erdi Aroan, gaizkileetatik eta nobleziaren gehiegikerietatik babesteko herriek sortu zituzten konfederakundeak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ «ermandade» Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa (Noiz kontsultatua: 2021-06-07).

## Ikus, gainera

* Arabako ermandadeak
* Bizkaiko ermandadea
* Gipuzkoako ermandadea
* Lapurdiko ermandadea
* Lantziegoko ermandadea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109330790
# Eixen

Eixen Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 732 biztanle zituen, 56,16 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q667690
* Multimedia: Eixen / Q667690
# Eixu! Zaldibarko Euskara Taldea

Eixu! Zaldibarko Euskara Taldea Zaldibarko (Bizkaia) euskara-elkartea da.
1996an sortu zen, euskara eta euskal kultura bultzatzeko helburuarekin. Euskal giroa sortzeko euskaldunen topagune izango diren hamaika ekitaldi antolatzen ditu: kontzertuak, bazkariak, jaiak eta abar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256595
# Eivør Pálsdóttir

Eivør Pálsdóttir, izen artistikoa Eivør duena (Syðrugøta, Faroeak, 1983ko uztailaren 21a) abeslari faroearra da. Musika estilo ugari jorratzen ditu, rocka, jazza, folka, popa eta Europako musika klasikoa.
Faroetako balada tradizionalak hartzen ditu oinarri eta kanta gehienak faroeraz abesten baditu ere, islandieraz, norvegieraz, danieraz eta suedieraz ere baditu banaka batzuk. Azken aldian ingelesez ere egin ditu batzuk.

## Biografia

Faroe uharteetako Syðrugøta herrian jaio zen. 12 urte zituela Faroetako abesbatza batekin Italian abestu zuen. eta 13 urterekin Faroetako telebistan azaldu ondoren abesti lehiaketa bat irabazi zuen. 15 urte zituela Clickhaze rock taldean sartu zen.
2000an bere bakarkako aurreneko diskoa atera zuen, bere izena zeramana. 17 urte baino ez zituen arren dagoeneko musikari profesionala bihurtu zen. 2001ean Clickhaze taldearekin Prix Føroyar musika taldeen lehiaketa irabazi zuen.
2002an Reykjavikera (Islandia) joan zen musika klasikoa eta jazz musika ikastera eta Kristian Blak ekozilearen gomendioz Yggdrasil jazz taldean sartu zen. Urte berean Yggdrasil-ekin eta Clickhaze-rekin disko bana atera zuen. Clickhazek bira arrakastatsua egin zuen Europa iparraldeko herrialdeetan zehar; Faroeak, Suedia, Danimarka (Roskildeko jaialdia), Islandia eta Groenlandia.
Bakarkako bigarren diskoa Krákan izan zen eta Islandiako musika sarietan bi sari eskuratu zituen, abeslari onena eta kontzertu onenaren sariak hain zuzen ere. 2004an Urteko faroearra izendatua izan zen. Sari hau eskuratzen aurreneko pertsona izan zen.
Hurrengo urteetan estilo anitzetako disko ugari atera ditu eta oso famatua bihurtu da Europa iparraldeko herrialdeetan, Faroetan eta Islandian batez ere.

## Diskografia

* Eivør Pálsdóttir (SHD 50, Tutl Records, 2000)
* Clickhaze EP (HJF 91, Tutl Records, 2002)
* Yggdrasil (HJF 88, Tutl Records, 2002)
* Krákan (12T001, 12 tónar 2003)
* Eivør (12T010, 12 tónar 2004)
* Trøllabundin (The Danish Radio Big Band-ekin batera, 2005)
* Human Child (R 60117-2, RecArt Music 2007)
* Mannabarn (R 60116-2, RecArt Music 2007, Human Child abestiaren faroerazko bertsioa)
* Eivör Live
* Undo your mind EP (Copenhagen Records, 2010)
* Larva (SHD 130, Tutl Records, 2010)
* Room (SHD145, Tutl Records, 2012)
* The Color of Dark (Ginman-ekin batera) (2014)
* Bridges (SHD155, Tutl Records, 2015)
* Slør (SHD165, Tutl Records, 2015)
* At The Heart of a Selkie (Peter Jensen eta The Danish Radio Big Band eta The Danish National Vocal Ensemble-rekin batera (SHD175, Tutl Records, 2016)
* Slør (AGs1701, Tutl Records, 2017)
* Segl (2020)
* Enn (2024)

## Erreferentziak

* 1 2 Lejarriaga, Angel E.. (2017-04-11). «Voces de mujer: Eivør Pálsdóttir» Voces de mujer (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 «WebCite query result» www.webcitation.org (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ (Ingelesez) Media, Faroe. «Yggdrasil» Tutl.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Biografía de Eivør Pálsdóttir» Last.fm (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q272898
* Multimedia: Eivør Pálsdóttir / Q272898
# Eixample

Eixample (euskaraz Zabalgunea) Bartzelona hiriko barrutia da. Barruti honen kodea 2 zenbakia da eta honako auzoek osatzen dute: Dreta de l'Eixample, Esquerra de l'Eixample (Antiga eta La Nova Esquerra de l'Eixample), Sant Antoni, Sagrada Família eta Fort Pienc.
XIX. mendean sortu zuten, 1854-1856 hiriko harresien eraisketa burutu eta hiriaren zabaltzearekin batera, Ildefons Cerdà arkitekto eta hirigilearen Cerdá egitasmoaren arabera gauzatu zelarik, hortik Eixample ("Zabalgunea") izena. 2009an Eixample barrutiak 269.185 biztanle zituen, hortaz hiriko barruti jendetsuena zen.
Barruti hau hiriko etorbide garrantzitsu askok zeharkatzen daude, esate baterako Avinguda Diagonal‎, Gran Via de les Corts Catalanes‎ edota Gràcia pasealekua‎.

## Auzoak

Eixample barrutia honako auzo hauetan banatzen da:
Eixample barrutiko auzoak :
| Kodea | Auzoaren izena | Biztanleria (2009) | Azalera (ha) | Dentsitatea (biz/ha) |
| 05 | Fort Pienc | 33.202 | 92,9 | 357,4 |
| 06 | Sagrada Família | 52.890 | 105,1 | 503,2 |
| 07 | Dreta de l'Eixample | 43.609 | 212,3 | 205,4 |
| 08 | L'Antiga Esquerra de l'Eixample | 42.183 | 123,5 | 341,7 |
| 09 | La Nova Esquerra de l'Eixample | 58.559 | 133,8 | 437,8 |
| 10 | Sant Antoni | 38.742 | 80,1 | 483,7 |
| | Eixample | 269.185 | 747,7 | 360,0 |

## Leku interesgarriak

| Baró de Quadras jauregia Calvet Etxea Dona i Ocell Espainiako enparantza (Bartzelona) Fajol Etxea Familia Santuaren tenplua Jonqueres monasterioa Katalunia plaza (Bartzelona) L'Auditori La Monumental | Plaça de les Glòries Catalanes Rambla de Catalunya Agbar dorrea Avinguda Diagonal Baró de Quadras jauregia Fòrum eraikina Habitat Sky Les Punxes Etxea Plaça de les Glòries Catalanes Robert jauregia | Gran Via de les Corts Catalanes Plaça de les Glòries Catalanes Plaça de Tetuan Amatller Etxea Batlló Etxea Fuster Etxea Gràcia pasealekua Lleó Morera Etxea Milà Etxea Robert jauregia |

## Iruditegia

* Eixample barrutiaren kokapen mapa.
* Amatller Etxea eta Batlló Etxea.
* Eixample edo Zabalgunearen antzinako planoa.
* Katalunia plaza.

## Ikus, gainera

* Zabalgune (hirigintza)
* Ildefons Cerdà

## Kanpo estekak

* (Katalanez)(Gaztelaniaz) Eixampleko barrutia Bartzelonako udal webgunean
* Datuak: Q64124
* Multimedia: Eixample, Barcelona / Q64124
# Eiza González

Eiza González Reyna (Mexiko Hiria, 1990eko urtarrilaren 30a) mexikar aktore, abeslari eta modeloa da. Gehienbat Lola, érase una vez eta From Dusk till Dawn: The Series telesailetan antzeztu izaganatik ezaguna da.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2008 | Horton Hears a Who! | Jessica Quilligan | Gaztelaniazko bikoiztailea |
| 2013 | The Croods | Eep Crood | Gaztelaniazko bikoiztailea |
| 2014 | Casi treinta | Cristina | |
| 2015 | Jem and the Holograms | Sheila "Jetta" Burns | |
| 2017 | Baby Driver | Monica "Darling" Castello | |
| 2018 | Welcome to Marwen | Caralala | |
| 2019 | Paradise Hills | Amarna | |
| 2019 | Alita: Battle Angel | Nyssiana | |
| 2019 | She's Missing | Jane | |
| 2019 | Hobbs & Shaw | Madam M | |
| 2020 | Bloodshot | | |
| 2020 | Godzilla vs. Kong | | |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2007–2008 | Lola, érase una vez | Dolores "Lola" Valente | 224 atal |
| 2008 | Una familia de tantas | Gabriela Ortega | Pilotua |
| 2010–2011 | Sueña Conmigo | Clara Molina / Roxy Pop | 150 atal |
| 2012–2013 | Amores verdaderos | Nikki Brizz Balvanera | 181 atal |
| 2014–2016 | From Dusk till Dawn: The Series | Santanico Pandemonium | 30 atal |
* Datuak: Q572761
* Multimedia: Eiza González / Q572761
# Eizo Yuguchi

Eizo Yuguchi (japonieraz: 湯口 栄蔵, Yuguchi Eizō, 1945eko uztailaren 4a - 2003ko otsailaren 2a) Japoniako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1969 | 1 | 0 |
| 1970 | 4 | 1 |
| Guztira | 5 | 1 |

## Kanpo estekak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q2360124
# Eivissera

Eivissera edo eivissenc katalanaren dialektoa da, "Ekialdeko blokea" izenekoan sailkatutakoa eta Eivissa eta Formenterako (formenterer) uharteetan hitz egindakoa.
Eivisserak hiru aldaera dauzka: Eivissa hirikoa, uharteko mendebaldean hitz egiten dena eta Formenteraren ekialdean mintzatutakoa. Hiru aldareak lexikoan zein ahoskeran desberdintzen dira.

## Ikus, gainera

* Balearrera
* Katalanaren dialektoak
* Balear Uharteak

## Kanpo estekak

* "En defensa dels dialectes mallorquí, menorquí, eivissenc"
* Datuak: Q153654
# Erriberriko harresiak

Erriberriko harresiak Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Erriberri herriko Erromatar Garaian eta Erdi Aroan eraikitako defentsa sistema da.
Nafarroako harresi-barrutirik osoena eta hobekien kontserbatuena da.

## Deskribapena

I. mendeko eraikuntza da, trapezoide-formako oinplanokoa, hiriaren iparraldeko sektoreko goragune txiki batean kokatua. Jatorrizko egoeran 20 dorre zituen, bakoitza bere horma-atalarekin, eta sarrerako bi sarrera, iparraldean eta hegoaldean. Gaur egun, ia osorik kontserbatzen dira jatorrizko konfigurazioa, 12 dorreren aztarnak eta harresi-oihal txikiren bat. 600 metroko perimetroa du, eta 2 hektarea inguruko edukiera. Kuxin-formako harlanduak ditu.
Iparraldean, motzena (80 metro), sartzeko bi atarietako bat zegoen (San Frantziskoko atea, XVII. mendea). Ez da garaiko elementurik kontserbatzen. Mendebaldeko sektorean (150 metro), lau dorreetatik hiru kontserbatzen dira, baina horietako bat, hegoaldekoa, joan den mendearen erdialdean berreraikia. Hegoaldeko sektoreak, luzeenak (250 metro), egungo Karlos III.a enparantza zeharkatzen zuen, eta hor zegoen sartzeko beste atea, gaur egun Erlojuaren ataria eta Txapitela dorrea, kuxin-formako harlanduz egindako mihise eder bat atxikirik. Plazako 3. zenbakiko etxearen barruan dorretxe bat dago, eta egitura egoera onean mantentzen du 10 metrora arte. Gainera, jatorrizko lodiera mantentzen duen harresi-zati bakarra 2,5 metrokoa da. Alde hori Andre Maria Erregina elizaren dorrean amaitzen da, eta kuxinduriko harlanduen beheko maila kontserbatzen da.
Ekialdeko sektorean (160 metro) Praetorium edo gotorlekua dago, gailentzen diren lau dorrez inguratuta. Lau dorreetako lehen harlandu ilarak originalak dira, eta horrek jatorrizko forma berresten du. Bisigodoen garaian eta Errege Jauregi gisa berrerabili zuten errege nafarrek XII. mendetik aurrera. Judutegiaren erruko 11. zenbakidun etxebizitzaren barruan, beste dorre baten barruko angelua kontserbatzen da, eta bertatik zimendu-oinetakoa ikusten da.
Harlanduak kantoi lehorrean elkartzen dira, eta aparailu bat osatzen dute honako hauetan: «Quadratum»; horietako askok kuxin-lana dute. Harlandu handienak dorreen behealdean eta angeluetan daude, hormari sendotasuna eta sendotasuna emanez. Oso litekeena da dorreak zeharkatu eta komunikatuko zituen erronda-bide bat egotea, mendebaldeko sektoreko dorreetan kontserbatutako ateen antzeko irekigune batzuk daudela ematen duen bezala.
Kardo maximoak, edo kale nagusiak, iparraldetik hegoaldera zeharkatzen zuen barrutia, sarrerako atariak (San Frantzisko eta Txapitela) lotuz. Harresiz inguratutako barrutiak edo «Oppidum» delakoak komunikazio-bideen defentsa-funtzioa beteko luke, eta bertan, ziurrenik, goarnizio militar bat kokatuko litzateke.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ERRIBERI. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus, gainera

* Erriberri
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66317901
* Multimedia: Olite city walls / Q66317901
# Erribozima

Erribozimak jarduera entzimatikoa edo katalitikoa duten ARNaren molekulak dira. Izenak berak ere (erribozima: entzima erribonukleikoa) aipamen egiten dio ezaugarri berezi horri.
Birusetan, bakterioetan eta eukariotoengan aurkitu dira erribozimak.
Molekula hauek funtsezko zeregina bete zuten biziaren jatorrian. Izan ere, informazio genetikoaren eramaileak izanik eta, aldi berean, katalizatzaileak izanik "ARN mundu"aren oinarrizko elementuak dira. ARN munduaren hipotesiaren arabera, duela 3.500 milioi urte inguru beren erreplikazioa egiteko gai ziren azido erribonukleikoak agertu ziren, gaur egungo ADNk eta proteinek egiten dituzten funtzioak egiten zituenak.
1981ean Thomas Cech ikerlariak aurkitu zituen lehenengo erribozimak protozoo batekin lanean ari zela. Zientzialari horrek protozoo horren ARNaren heltze prozesua ikertu zuen, eta ARN horren introiak ez zituela inongo entzimarik kentzen erreparatu zuen. ARNk berak introien kentze-prozesua katalizatzen zuela proposatu zuen.
Erribozima gehienek ARN moztu eta itsasten duten katalizatzaileak dira.

## Kanpo estekak

* Bere burua kopiatzen duen RNA sintetikoa
* Datuak: Q205858
* Multimedia: Ribozymes / Q205858
# Erribosa

Erribosa ${\ce {C5H10O5}}$ formula duen monosakaridoa da, aldehido taldea (CHO) lehenengo karbonoan duena. Bost karbono dituenez pentosa bat da. Zeluletako azido erribonukleikoan dagoen azukrea da. Erribosaren deribatu nagusia Desoxirribosa da, eta honek ADNa osatzen du.
Emil Fischerrek 1891n topatu zuen lehendabizikoz D-erribosa.

## Ezaugarriak

Erribosa aldopentosa bat da, muturrean karbonilo talde bat eta ondoren hiru karbono asimetriko dituena. Teorikoki bi enantiomero dituen arren naturan D-Erribosa bakarrik agertzen da.
Ziklatzen denean lau eraztun desberdin era ditzake, α eta β-D-erribofuranosak (eraztun pentagonala) eta α eta β-D-erribopiranosak (eraztun hexagonala). ARN molekulan β-D-erribofuranosa agertzen da, baina monomeroa uretan disolbaturik dagoenean ohikoagoak dira eraztun hexagonalak.
* α-D-erribofuranosa.
* β-D-erribofuranosa.
* α-D-erribopiranosa.
* β-D-erribopiranosa.

## Garrantzia biologikoa

Azido erribonukleikoaren oinarrizko azukrea da. β-D-erribofuranosak fosfodiester loturekin elkar lotzen dira, eta karbono anomerikoari aldiz base nitrogenatua lotzen zaio azido nukleikoa eratzeko.
Hainbat birus eta izaki prokariotikok molekula honetan gordetzen dute informazio genetikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ (Ingelesez) Chronic Fatigue Syndrome Treatment Guide, 2nd Edition. Erica Verrillo (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ (Ingelesez) «13C-labeled aldopentoses: detection and quantitation of cyclic and acyclic forms by heteronuclear 1D and 2D NMR spectroscopy» Carbohydrate Research 307 (3-4): 199–209. 1998-02-01 doi:10.1016/S0008-6215(98)00040-8. ISSN 0008-6215. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).

## Ikus, gainera

* Azido erribonukleikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59817493
* Multimedia: Ribose / Q59817493
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :
# Erribulosa

Erribulosa ${\ce {C5H10O5}}$ formula duen monosakaridoa da. Bost karbono dituen pentosa da eta bigarrenean karbonilo taldea duenez zetona bat da.

## Ezaugarriak

Gluzido guztien antzera bi enantiomero ditu baina naturan D-Erribulosa bakarrik aurkitzen da.

## Garrantzia biologikoa

Bi bide metaboliko garrantzitsutan molekula bitartekaria da. Alde batetik pentosa fosfatoaren bide metabolikoan. Bertan NADP$^+$ ekoizten da.
Bestetik Erribulosa-1,5-bisfostatoak zeregin garrantzitsua du fotosintesiaren fase iluneko Calvin zikloan, bera baita CO$_2$ molekula hartzen duen monosakaridoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The oxidative pentose phosphate pathway: structure and organisation» Current Opinion in Plant Biology 6 (3): 236–246. 2003-06-01 doi:10.1016/S1369-5266(03)00039-6. ISSN 1369-5266. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57830363
* Multimedia: Ribulose / Q57830363
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :