# Roberto Rossellini

Roberto Rossellini (Erroma, Italia, 1906ko maiatzaren 8a - 1977ko ekainaren 3a) zinema zuzendari italiarra izan zen.
Italiar Neorrealismoa delako zinemaren zuzendari handienetarikoa da, Roma, città aperta pelikula egin zuenetik. Izan ere, filme hori italiar neorrealismoaren mugarritzat jotzen da zinemaren historian.

## Bizitza eta obra

Lehenengo film luzeak faxismoaren propagandarako egin behar izan zituen.
Roma, città aperta (1945, Erroma hiri irekia) filmak hiri suntsitu baten sufrimendua eta bizi nahia kontatzen du oso baliabide gutxitaz eta dokumental estiloan; Paisá (1946) filmak gerraren amaiera kontatzen du estilo berean. Nazioartean arrakasta eta eragin handia izan zuten bi film horietan Rosselinik sortu zuen estiloari neorrealismoa deitu zitzaion.
Germania anno zero (1947) Francesco, giullare di Dio (1950, Frantzisko, Jaunaren koblakari) Frantzisko Asiskoaren bizia kontatzen duena; Dov´è la liberta? (1952, Non da askatasuna?) filmetan, beste gai eta generoak landu zituen.
Ingrid Bergman antzezlearekin ezkondu zen eta film bikainak egin zituzten elkarrekin, beren harremana agertzen zutenak: Stromboli, terra di Dio (1950, Stromboli, Jainkoaren lurra), Viaggio en Italia (1953, Bidaldia Italian barrena), La Paura (1954, Beldurra).
1957an India dokumental neorrealista egin zuen antzezle ezezagunekin, Il generale della Rovere (1959) filmak arrakasta handia izan zuen.
Zinema utzi zuen eta telebistarako filmak egin zituen; didaktikoak, dokumental historikoak eta biografiak: L´etá del ferro (1964, Burdinaroa), La presa di potere di Luigi XIV (1966, Luis XIV.ak aginpidea hartu zuenean), Socrate (1970), Il Messia (1975).

## Filmografia

Taula honetan ikus daitezke zuzendutako filma bakoitzaren bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
| Urtea | Filma | Aktoreak | Ekoizlea | Izenburuak (es,fr) |
| 0 | The Philosophers | -- | -- | gaztelaniaz: Los Filosofos frantsesez: Les Philosophes |
| 1938 | -- | -- | -- | |
| 1939 | La Vispa Teresa | -- | -- | gaztelaniaz: Lively Teresa frantsesez: La vispa Teresa |
| 1939 | The Bullying Turkey | -- | -- | frantsesez: Le Dindon insolent |
| 1940 | Undersea Fantasy | Guido Notari | -- | |
| 1941 | Il ruscello di Ripasottile | -- | -- | frantsesez: Le Ruisseau de Ripasottile |
| 1941 | Trilogie fasciste | -- | -- | |
| 1941 | The White Ship | -- | Scalera Film | gaztelaniaz: La nave blanca frantsesez: Le Navire blanc |
| 1942 | A Pilot Returns | Massimo Girotti, Michela Schiff Giorgini | -- | gaztelaniaz: Un piloto regresa frantsesez: Un pilote revient |
| 1943 | The Man with a Cross | Alberto Tavazzi, Attilio Dottesio | Cines | gaztelaniaz: The Man with the Cross frantsesez: L'Homme à la croix |
| 1945 | Rome, Open City | Aldo Fabrizi, Anna Magnani | Minerva Film | gaztelaniaz: Roma, ciudad abierta frantsesez: Rome, ville ouverte |
| 1946 | Paisà | Maria Michi, Renzo Avanzo | -- | frantsesez: Païsa |
| 1946 | Desire | Carlo Ninchi, Elli Parvo | -- | frantsesez: La Proie du désir |
| 1948 | Germany, Year Zero | Ernst Pittschau, Franz-Otto Krüger | UGC | gaztelaniaz: Alemania, año cero frantsesez: Allemagne année zéro |
| 1948 | L'Amore | Anna Magnani, Federico Fellini | -- | gaztelaniaz: El amor frantsesez: L'amore |
| 1950 | The Flowers of St. Francis | Aldo Fabrizi, Brother Nazario Gerardi | Cineriz | gaztelaniaz: Francisco, juglar de Dios frantsesez: Les Onze Fioretti de François d'Assise |
| 1950 | Stromboli | Ingrid Bergman, Mario Vitale | RKO Pictures | |
| 1952 | Where Is Freedom? | Totò, Franca Faldini | -- | gaztelaniaz: Dónde está la libertad? frantsesez: Où est la liberté ? |
| 1952 | Machine to Kill Bad People | Marilyn Buferd, William Tubbs | -- | gaztelaniaz: La máquina matamalvados frantsesez: La Machine à tuer les méchants |
| 1952 | The Seven Deadly Sins | Michèle Morgan, Françoise Rosay | -- | gaztelaniaz: Los siete pecados capitales frantsesez: Les Sept Péchés capitaux |
| 1952 | Europa '51 | Ingrid Bergman, Alexander Knox | -- | frantsesez: Europe 51 |
| 1953 | We, the Women | Alida Valli, Ingrid Bergman | Titanus | gaztelaniaz: Nosotras las mujeres frantsesez: Nous les femmes |
| 1954 | Orient Express | Silvana Pampanini, Henri Vidal | -- | gaztelaniaz: Oriente Express frantsesez: Orient-Express |
| 1954 | Mid-Century Loves | Franco Interlenghi, Leonora Ruffo | -- | gaztelaniaz: Amores de medio siglo frantsesez: Amours d'une moitié de siècle |
| 1954 | Fear | Ingrid Bergman, Mathias Wieman | -- | gaztelaniaz: Ya no creo en el amor frantsesez: La Peur |
| 1954 | Journey to Italy | Ingrid Bergman, George Sanders | -- | gaztelaniaz: Viaggio in Italia frantsesez: Voyage en Italie |
| 1954 | Giovanna d'Arco al rogo | Ingrid Bergman, Tullio Carminati | -- | gaztelaniaz: Juana de Arco frantsesez: Jeanne au bûcher |
| 1958 | India: Matri Bhumi | -- | -- | gaztelaniaz: India frantsesez: Inde, terre mère |
| 1959 | General della Rovere | Vittorio De Sica, Hannes Messemer | Gaumont Film Company | gaztelaniaz: El general de la Rovere frantsesez: Le Général Della Rovere |
| 1959 | L'India vista da Rossellini | -- | -- | frantsesez: J'ai fait un beau voyage |
| 1960 | Escape by Night | Giovanna Ralli, Paolo Stoppa | -- | gaztelaniaz: Fugitivos en la noche frantsesez: Les Évadés de la nuit |
| 1961 | -- | -- | -- | |
| 1961 | Vanina Vanini | Sandra Milo, Laurent Terzieff | -- | |
| 1961 | Garibaldi | Renzo Ricci, Paolo Stoppa | -- | gaztelaniaz: Viva l' Italia frantsesez: Viva l'Italia |
| 1962 | Anima nera | Vittorio Gassman, Nadja Tiller | -- | gaztelaniaz: Alma negra frantsesez: Âme noire |
| 1963 | Ro.Go.Pa.G. | Rosanna Schiaffino, Gianrico Tedeschi | Arco Film | gaztelaniaz: Rogopag frantsesez: Rogopag |
| 1963 | Chastity | -- | -- | frantsesez: La Virginité |
| 1964 | -- | Roberto Rossellini | -- | |
| 1966 | The Taking of Power by Louis XIV | Raymond Jourdan, Pierre Barrat | -- | gaztelaniaz: El ascenso de Luis XIV frantsesez: La Prise de pouvoir par Louis XIV |
| 1967 | -- | -- | -- | |
| 1969 | Acts of the Apostles | Maria Cumani Quasimodo, Daniele Dublino | -- | gaztelaniaz: Los hechos de los apóstoles frantsesez: les Actes des Apôtres |
| 1971 | Socrates | Ricardo Palacios, Jean-Dominique de La Rochefoucauld | -- | frantsesez: Socrate |
| 1971 | Rice University (movie) | -- | -- | |
| 1971 | Interview with Salvador Allende: Power and Reason | Roberto Rossellini, Salvador Allende | -- | |
| 1972 | Blaise Pascal | Pierre Arditi, Anne Caprile | -- | |
| 1972 | Agostino d'Ippona | Ciro Ippolito, Valentino Macchi | -- | gaztelaniaz: Augustine of Hippo frantsesez: Augustin d'Hippone |
| 1974 | Cartesius | Ugo Cardea | -- | frantsesez: Descartes (téléfilm, 1974) |
| 1974 | Anno uno | Luigi Vannucchi, Consalvo Dell'Arti | -- | gaztelaniaz: Year One frantsesez: L'An un |
| 1975 | The Messiah | Vernon Dobtcheff, Jean Martin | France 3 | gaztelaniaz: El Mesías frantsesez: Le Messie |
| 1977 | Concerto per Michelangelo | -- | -- | |
| 1977 | Beaubourg, centre d'art et de culture Georges Pompidou | -- | -- | gaztelaniaz: Beaubourg frantsesez: Beaubourg |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Roberto Rossellini IMDB datu-basean
* Datuak: Q53003
* Multimedia: Roberto Rossellini / Q53003