OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yuna Kim

    Hau korear izena da, abizena Kim du.
Yuna Kim (Hangul: 김연아; Hanja: 金姸兒; RR: Gim Yeon-a; Bucheon, 1990eko irailaren 5a) hegokorear izotz gaineko patinatzailea da.

## Kirol ibilbidea

Neguko Olinpiar Jokoetako txapeldun olinpikoa izan zen 2010ean, txapeldunorde olinpikoa 2014ko Sotxiko Olinpiar Jokoetan, munduko txapelketa 2009an eta 2013an, Lau Kontinenteetako txapelketa 2009an, Grand Prixeko finala hirutan (2006- 2007, 2007- 2008, 2009 – 2010), Junior mailako munduko txapelketa 2006an, Hego Koreako izotz gaineko Junior Grand Prixeko finala 2005-2006an, eta Hego Koreako patinaje txapelketa nazionala ere bai.

## Mundu mailako errekorra

Mundu mailan urtez urte errekorrak egiten zituen. Hauek izan ziren guztira konbinatutako puntuazioak. 2009an lehenengo errekorra egin zuen, 207.71ko puntuazioarekin. Urte berean, Trophée Éric Bompard txapelketan, berriz ere bere errekorra egin zuen 210.03ko puntuazioarekin. 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan 228.56ko puntuazioarekin berriz ere errekorra aputu zuen. Programa laburretan ere errekorrak egin zituen, adibidez, 2007an 71.95eko puntuazioarekin errekorra egin zuten. 2009 Lau Kontinenteetako txapelketetan bere aurreko errekorra batitu zuen. Urte berean beste bi aldiz hobetu zuen bere errekorra, Munduko txapelketan eta Skate Amerikako txapelketan. 2010ko Neguko Olinpiar Jokoetan, beste behin, 78.50eko puntuazioarekin. Errusiako kopan 133.70ko puntuazioa lortu zuen. 2009ko Trophée Éric Bompardan 133.95 puntuazioa lortu zuen. Neguko Olinpiadetan Kim lehen dama izan zen patinatzeko 150 puntutik gora jotzen. 2006an 60.86ko puntuazioa lortu zuen. Emakumezkoen junior patinaje libreko errekorra egin zuen 14 urterekin 101.32ko puntuazioa lortuz.

### Erregistro guztiak konbinatuak

| Txapelketa | Urtea | Puntuazioa |
| Munduko txapelketa | 2009 | 207.71 |
| Trophée Éric Bompard | 2009 | 210.03 |
| Neguko Olinpiar Jokoak | 2010 | 228.56 |

### Programa laburren erregistroak

| Txapelketa | Urtea | Puntuazioa |
| Munduko txapelketa | 2007 | 71.95 |
| Lau kontinenteko txapelketa | 2009 | 72.24 |
| Munduko txapelketa | 2009 | 76.12 |
| Skate Amerika | 2009 | 76.28 |
| Neguko Olinpiar Jokoak | 2010 | 78.50 |

### Patinaje libreko erregistroak

| Txapelketa | Urtea | Puntuazioa |
| Neguko Olinpiadak | 2010 | 150.06 |
| Trophée Éric Bompard | 2009 | 133.95 |
| Errusiako kopa | 2007 | 133.70 |

### Emakumezkoen programa laburren erregistroa

| Txapelketa | Urtea | Puntuazioa |
| Munduko Junior txapelketa | 2006 | 60.86 |

### Junior emakumezkoen patinaje libreko errekorra

| Txapelketa | Urtea | Puntuazioa |
| ISUko Junior Sari Nagusia, Hungaria | 2004 | 101.32 |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) Yuna Kim. 2022-03-07 (Noiz kontsultatua: 2022-03-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q229124
* Multimedia: Kim Yuna / Q229124
# Øygarden

Øygarden Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 66.52 km² ditu eta 4.168 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fedje Radøy Askøy Fjell

## Kanpo estekak

* Datuak: Q317321
* Multimedia: Øygarden / Q317321
# Østfold

Østfold, Norvegia hegoekialdeko konderri bat da, 4182 kilometro karratuko hedadura eta 258.542 biztanleko biztanleria duena. Akershus konderriarekin eta Suediarekin muga egiten du iparrekialdean. Hiriburua, Sarpsborg da.
Osloko fiordoaren bazterrean dago. Muinoek izurtutako eskualde bat da (240 eta 300 metro arteko muinoak. Iparraldean eta ekialdean, baso trinkoz estalia dago. Ontziolak, industria kimikoak, galletenak, zurarenak eta paperarenak ditu. Eskualde turistiko bat da.

## Udalerriak

18 udalerritan (norvegieraz Kommuner) banatua dago:
* Aremark
* Askim
* Eidsberg
* Fredrikstad
* Halden
* Hobøl
* Hvaler
* Marker
* Moss
* Rakkestad
* Rygge
* Rømskog
* Råde
* Sarpsborg
* Skiptvet
* Spydeberg
* Trøgstad
* Våler

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50614
* Multimedia: Østfold / Q50614
# Østre Toten

Østre Toten Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 561.76 km² ditu eta 14.459 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vestre Toten Gjøvik Ringsaker Stange Eidsvoll Hurdal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q308420
* Multimedia: Østre Toten / Q308420
# Øyeko egurrezko eliza

Øyeko egurrezko eliza, norvegieraz: Øye stavkyrkje, Norvegiako Øye herrian dagoen stavkirke eliza bat da, Innlandet konderriko Vang udalerrian.
Elizaren aipamen antzinakoena 1347. urtekoa da, enborren azterketa dendrokronologikoen arabera, 1180-1200 artean eraikia izan zen.
* Datuak: Q1499934
* Multimedia: Øye stavkirke / Q1499934
# Øyer

Øyer Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 639.93 km² ditu eta 4.929 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ringebu Stor-Elvdal Ringsaker Lillehammer Gausdal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q316779
* Multimedia: Øyer / Q316779
# Øystre Slidre

Øystre Slidre Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 963.10 km² ditu eta 3.176 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vågå Nord-Fron Sør-Fron Gausdal Nord-Aurdal Vestre Slidre Vang

## Kanpo estekak

* Datuak: Q329894
* Multimedia: Øystre Slidre / Q329894
# Østerbro

Østerbro Kopenhage hiriko 10 barrutietako bat da, Indre By (alde zaharra) barrutiaren iparraldean kokatzen dena, Øresund itsasartearen ertzean. Historikoki auzorik burgesena izan da. 11.84 km²-ko azalera du eta 68.769 biztanle ditu.

## Ondasun nabarmenak

* Kastellet: Gotorleku militarra.
* Øster Gasværk Antzokia.
* Fælledparken parkea.
* Parken Stadion: Danimarkako futbol-zelai nazionala. FC Københavnek jokatzen du bertan.

## Iruditegia

* Kastellet.
* Øster Gasværk Antzokia.
* Fælledparken parkea.
* Parken Stadion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q308345
* Multimedia: Østerbro / Q308345
# Øvre Eiker

Øvre Eiker Norvegiako udalerria da. Buskerud konderrian kokatua dago. 456.76 km² ditu eta 16.132 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kongsberg Flesberg Sigdal Modum Lier Hof Holmestrand Drammen Nedre Eiker

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110311
* Multimedia: Øvre Eiker / Q110311
# Älvdalen udalerria

Älvdalen Suediako udalerria da. Dalarnan kokatua dago. 7142,83 km² ditu eta 7.038 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Trysil Engerdal Malung-Sälen udalerria Mora udalerria Härjedalen udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Fulufjället Parke Nazionala.
* Töfsingdalen Parke Nazionala.

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123855
* Multimedia: Älvdalen Municipality / Q123855
# Älvkarleby udalerria

Älvkarleby Suediako udalerria da. Uppsalako konderrian kokatua dago. 614,13 km² ditu eta 9.296 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tierp udalerria Gävle udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59858
* Multimedia: Älvkarleby Municipality / Q59858
# Älvsjö AIK (emakumezkoak)

Älvsjö AIK (izen osoa Älvsjö Allmänna Idrottsklubb Fotbollsförening) Stockholm hiriko Älvsjö barrutiko emakumezkoen futbol taldea da, Suediako talde onenetakoa. 7 aldiz irabazi du Suediako liga bi aldiz UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga.

## Historia

Taldea 1915 urtean sortu zen. 1995 eta 1999 artean bost liga jarraian irabazi zituen. 2003an hiri berekoa den Djurgårdens IF-rekin egin zuen bat Djurgården/Älvsjö bihurtuz.

## Palmaresa

* Suediako Liga (7): 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2003 (D/A), 2004 (D/A).
* Suediako Kopa (5): 1992, 1996, 1999, 2004 (D/A), 2005 (D/A).
* UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga (0): finalista 2005ean (D/A).

## Kanpo estekak

* (Samieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q255027
* Multimedia: Älvsjö AIK / Q255027
# Ängsö Parke Nazionala

Ängsö Parke Nazionala (suedieraz: Ängsö nationalpark), Suediako parke nazional bat da, Stockholmgo konderrian dagoena.

## Geografia

Stockholmgo uhartediaren iparraldean dagoen Ängsö uhartea erabat hartzen du Parke Nazionalak eta bertara itsasontziz baino ezin da iritsi.

## Historia

XVII menderarte ubide estu batek banaturiko bi uharte ziren baina isostasiaren eraginez lurra altxatzen ari da eta uharte bakarra eratu da.
1909an bederatzi parke nazional eratu ziren Suedian eta horietako bat Ängsö uhartearen zati bat izan zen. 1988an uharte osora zabaldu zen babes eremua.

## Natura

Basoak parkearen herena hartzen du. Ongien kontserbaturik dagoen basoetako bat da eta zuhaitz, zuhaixka eta lore bitxi ugari aurkitzen dira bertan. Hala ere zuhaitz ohikoenak haritza, lizarra, astigarra eta urkia dira.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Suedieraz) Parkearen webgune ofiziala
* Datuak: Q1568129
* Multimedia: Ängsö National Park / Q1568129
# Älvsborg gotorlekua

Älvsborg gotorlekua edo Elfsborg gotorlekua (suedieraz: Nya Älvsborg, "Älvsborg berria") Suediako gotorleku historikoa da Göteborg hirian dagoena.

## Kokapena

Rivö fiordoan kokaturik dago, Göta ibaiaren ahoan.

## Historia

Erdi Aroan Suediak Ipar Itsasora zeukan irteera bakarra babesteko eraiki zen 1653 eta 1701 artean eta 1869 artean erabili zen.
Hasierako gotorlekua (suedieraz: Älvsborgs fästning), XIV mendekoa, kontinentean kokaturik zegoen eta gaur egungo Göteborgen aurretik egon ziren asentamenduak babestu zituen, Lödöse, Nya Lödöse, Älvsborg eta Karlos IX.aren Göteborg. Gaur egun hondarrak baino ez dira gelditzen.
XVII mendean gotorleku zaharra eraitsi eta estuarioko uharte txiki batean kokatzea erabaki zen. 1621 urtean sortu berria zen Göteborg berria babestea zuen helburu.

## Iruditegia

* Älvsborg gotorlekua.
* Älvsborg gotorlekua.
* Patioa.
* Dorre nagusia.
* Mapa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1481707
* Multimedia: Nya Älvsborg / Q1481707
# Älvsjö barrutia

Älvsjö barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 9'11 km²-ko azalera dauka eta 27.500 biztanle 2014ko erroldaren arabera.

## Ondasun nabarmenak

* Örby jauregia.
* Brannkyrka eliza.
* Solbergaskogen parkea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q860675
* Multimedia: Hägersten-Älvsjö (stadsdelsområde) / Q860675
# Ängelholm udalerria

Ängelholm Suediako udalerria da. Eskaniako konderrian kokatua dago. 477,92 km² ditu eta 40.778 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Båstad udalerria Helsingborg udalerria Åstorp udalerria Klippan udalerria Örkelljunga udalerria Laholm udalerria Höganäs udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255206
* Multimedia: Ängelholm Municipality / Q255206
# Älvsbyn udalerria

Älvsbyn Suediako udalerria da. Norrbottengo konderrian kokatua dago. 1795,24 km² ditu eta 8.179 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Piteå udalerria Arvidsjaur udalerria Jokkmokk udalerria Boden udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255025
* Multimedia: Älvsbyn Municipality / Q255025
# Ängelholm

Ängelholm Suediako hegoaldearen Eskaniako konderrian dagoen hiria da. Izen bereko udalerrian dago. 2018an 28.251 biztanle zituen.

## Historia

Kokalekua Luntertun bezala eraiki zen eta hasiera batean Kattegat-etik gertuago zegoen. 1516an, Danimarkako erregea zen Kristian II.ak, Luntertunen kokalekua kostan bezala aldatu zuen, defendatzeko zaila zelako, eta Engelholm gisa berrizendatu zuen. Fundatzaile gisa, Kristian II.a erregeak berak ezarri zituen hiri berriaren mugak, eta 1516an hiriari gutun bat eman zion.
Hiria txikia izan zen mendeetan zehar. 1658an Roskildeko Itunaren ondoren, Danimarkak Suediaren esku utzi zuen Ängelholm, gainerako Eskaniarekin batera. Hiria XIX. mendean hasi zen hazten industrializazioaren ondorioz. Goarnizioko hiri bat ere izan zen 1883ra arte, eta aireko armadaren base bat izan zuen 1941 eta 2009 artean. Engelholm ortografiarik zaharrena 1912ra arte mantendu zen, udalak 1906ko Suediako ortografia-erreformaren ildotik ortografia modernoago bat hartzea erabaki zuen arte. Koenigsegg errendimendu handiko automobil-fabrikatzaileak Escanian desagertutako aire-armadaren hegalaren instalazioetan du bere egoitza (F 10).
Gaur egun turismoa da hiriaren ardatz nagusia.

## Ondarea

* Objektu Hegalari Ezezagunari monumentua, Europako bakarrenetariko bat da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Ängelholm udalerriaren webgunea.
* (Ingelesez):Webgune turistikoa.
* Datuak: Q54755
* Multimedia: Ängelholm / Q54755
# Wister (Oklahoma)

Wister Oklahomako herri bat da. Le Flore konderrian kokatua dago. 2010ean 1.102 biztanle zituen, 5,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Le Flore konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1915380
# Wistanstow

Wistanstow, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian.
2011n 812 biztanle zituen.
* Datuak: Q3877205
* Multimedia: Wistanstow / Q3877205
# Wistedt

Wistedt Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Harburg barrutia|Harburg]] barrutian. 2014an 1.655 biztanle zituen 18,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q668547
* Multimedia: Wistedt / Q668547
# Wisteria Lodgeko abentura

Wisteria Lodgeko abentura, baita John Scott Ecclesen Bizipen Singularra eta San Pedroko Tigrea deitua ere, jatorrizko ingelesezko izenburua, The Singular Experience of Mr. John Scott Eccles eta The Tiger of San Pedro, 1908an Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko idatzitako kontakizun laburra da.
Bere Azken Agurra (1917) bilduman argitaratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Zeharo aspertua dagoen Sherlock Holmesek Surrey konderrian jazotako Aloysius García ustezko espainiar kartografoaren hilketa kasua argitzeko John Scott Eccles jaunaren eskeintza onartuko du. Baina berehalakoan, desagertze horren atzean hasieran zirudiena baina ezkutuko gauza gehiago daudela ohartuko da.
García ez zen espainiarra, San Pedro herrialdeko ertamerikarra baizik, eta haren heriotzaren errua Henderson lurjabe boteretsuarena da, jatorriz Don Juan Murillo, ezizenez "San Pedroko Tigrea" baita, Ingalaterrara ihes egin eta inork ezagutu ez dezan Surrey konderriko Wisteria Lodge jauretxean izen faltsuz bizitzen jarritako San Pedroko diktadore anker eta odoltsua. García, Murillok hildako bere aberkideak mendekatzeko asmoz diktadorea Ingalaterran hiltzeko egitasmoa prestatzen ari zen, baina Murillo jabetu eta bere morroi Lopezi Garcia hiltzeko agindu zion.

## Ikus gainera

* Bere Azken Agurra (1917)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2420223
* Multimedia: The Adventure of Wisteria Lodge / Q2420223
# Wissembourg kantonamendua

Wissembourg kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Rhin Beherea departamenduan dago, Ekialde Handia eskualdean. Guztira 44 udalerri ditu eta Wissembourg da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1397641
* Multimedia: Wissembourg / Q1397641
# Xarea Munduko XVI. Pilota Txapelketan

Munduko XVI. Pilota Txapelketan xare txapelketa 30 Paue eta Oloroe-Donamariako trinketeetan jokatu zen. Munduko txapelketa Frantzian ospatu zen 2010eko urrian.

## Egoitzak

* Paue
* Oloroe-Donamaria

## Txapelketa
### A multzoa

| Taldea | J | I | G | Ptk |
| Frantzia | 2 | 2 | 0 | 2 |
| Espainia | 2 | 1 | 1 | 1 |
| Argentina | 2 | 0 | 2 | 0 |
| 2010-10-02 | Argentina | 4 – 40 | Frantzia | Oloroe-Donamaria |
| 2010-10-03 | Espainia | 16 – 40 | Frantzia | Paue |
| 2010-10-05 | Argentina | 30 – 40 | Espainia | Oloroe-Donamaria |

### B multzoa

| Taldea | J | I | G | Ptk |
| Kuba | 2 | 2 | 0 | 2 |
| Venezuela | 2 | 1 | 1 | 1 |
| Mexiko | 2 | 0 | 2 | 0 |
| 2010-10-02 | Kuba | 40 – 29 | Venezuela | Paue |
| 2010-10-03 | Kuba | 40 – 18 | Mexiko | Oloroe-Donamaria |
| 2010-10-05 | Mexiko | 32 – 40 | Venezuela | Paue |

### Azken fasea
#### Final laurdenak

| 2010-10-06 | Kuba | 40 – 35 | Argentina | Oloroe-Donamaria |

#### Finalerdiak

| 2010-10-07 | Frantzia | 40 – 8 | Argentina | Oloroe-Donamaria |
| 2010-10-07 | Espainia | 40 – 20 | Kuba | Oloroe-Donamaria |

#### 3. eta 4 postuak

| 2010-10-8 | Argentina | 35 – 40 | Kuba | Oloroe-Donamaria |

#### Finala

| 2010-10-8 | Frantzia | 40 – 20 | Espainia | Paue |

## Dominak

| Urrea | Zilarra | Brontzea |
| Frantzia | Espainia | Kuba |

## Kanpo estekak

* Emaitza ofizialak
* Datuak: Q12269065
# Xareta

Xareta lapurdi eta nafarroako lurretan den lurraldea da, eta mugaren alde bietan dauden lau udalerri hartzen ditu barne: alde batetik, Ainhoa eta Sara (Lapurdi) eta, bertzetik, Urdazubi eta Zugarramurdi (Nafarroa).
Nafar-lapurtera eta nafarrera dira bertako euskalkiak. Lurraldearen izenaz gain, bertako Udalek lurraldeko harremana eta garapena bultzatzeko sorturiko elkartearen izena ere bada.
Gaur egun, eskualdearen helburu nagusiak kultura eta ekonomia arloetakoak dira, inguruko erakarpen geologiko eta turistikoez baliatuz. Pottoka urdinaren ibilbideak oinezkoentzat udalerriak batzen ditu. 3.900 pertsona inguru bizi dira bertan.
Xareta izenak "zelai zuhaiztu" erran nahi du, Jose Migel Barandiaran abade eta antropologo handiaren arabera.

## Historia
### Kronologia

* 1556an Axular idazle ezaguna Urdazubin jaio zen eta 1644an Saran hil.
* Axularren Gero liburua1609an Pierre de Lancre epailea bidali zuten Bordeletik Lapurdira, sorgin ehizan: 70 lagun erre zituen guztira. Hurrengo urtean, Logroñon antzeko epaiketa prozesua antolatu zuen Inkisizioak: Zugarramurdiko 12 emakume erre zituzten.
* 1793ko martxoan, Frantzia eta Espainiaren arteko gerraren garaian, 4.000 pertsona inguru kanporatu zituzten Sara, Zuraide, Ainhoa, Itsasu eta inguruko herrietatik "espioi lanak" egitea leporatuta. Urte batzuk geroago, Robespierrek berreskuratu zizkien etxeak eta ondasunak bizirik iraun zutenei.
* 1924an Larrungo trena inauguratu zuten.
* 1936an Jose Migel Barandiaran antropologo famatua Sarara erbesteratu zen, Espainiako Gerra Zibila zela-eta, eta bertan bizi izan zen 18 urtez. Hasierako urte hartan, herriko leizeak publikoki zabaldu eta aurkeztu zituen.
* 1978an Sarako herritar gehienek, erreferendum bitartez, Larrunera igoko zen errepide bat egiteari ezetz esan zioten.
* 2004ko irailaren 13an Xareta elkartea sortu zuten.
* 2015etik Ikaburuko leizearen eguna ospatzen da Urdazubin.

### Harreman estua

Hainbat mendez estatu bitan banatuta izan badira ere, orain elkarteko kide diren herrien artean arlo guztietako harremanak izan dira. Jesus Agerre Indaburu Zugarramurdiko alkateak zioenez, bere amona Sarakoa zen, aita Itsasukoa, andrea Ezpeletakoa, eta berak Ainhoako eskolan ikasi zuen. Ainhoako udal artxiboetatik falta diren 10 urteei dagozkien agiriak —euskaraz eta gaztelaniaz idatziak— Zugarramurdiko herriko etxean daude, eta Urdazubiko auzapeza izan zen Andres Diharassaryk ofizialki "nazionalitate frantsesa" zuen.

## Udalerriak

* Sara: 2.670 biztanle (2018).
* Ainhoa: 671 biz. (2018).
* Urdazubi: 349 biz. (2019).
* Zugarramurdi: 219 biz. (2019).

## Ondasun nabarmenak

* Larrungo tren ttipia
* Sarako leizeak.
* Urdazubiko leizeak.
* Zugarramurdiko leizeak.

## Erreferentziak

* ↑ Txomin Laxalt: Brèves de Pays basque, 2008.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) Xareta Elkartearen webgunea
* (Frantsesez)(Gaztelaniaz) Ttipi-ttapa, eskualdeko hedabidea
* (Frantsesez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) Sarako leizeen webgunea
* Joseba Aurkenerena: Xaretako pastorala, euskal izaeraren gorazarre.
* "Nafar Away" saioan (11TB).
* Datuak: Q11025573
# Xaria

Xaria (arabieraz: شريعة‎, xariʿa, euskaraz: «bidea/patua») islamaren lege sistemari eta islameko bizitzako atal guztiei egiten die erreferentzia. Islamaren legea da, Koranean, Sunnan, herri tradizioetan eta islamaren lehenengo bi mendeetako musulman jakintsuen lanean oinarritzen dena. Hainbat gai aipatzen ditu, hala nola politika, ekonomia, banketxeak, negozioak, kontratuak, familia, sexualitatea, garbitasun eta gai sozialak, adibidez.
Lege islamikoa da erabiltzen den lege erlijiosorik hedatuena, eta munduko hiru sistema juridiko hedatuena da, zuzenbide komun eta zuzenbide zibilarekin batera. Islamaren Urrezko Garaian, zuzenbide islamiko klasikoak zuzenbide komunaren garapenean eragin zuela uste da, baita zuzenbide zibilaren hainbat instituzioren garapenean ere.
Musulmanak ez diren beste lege sistema askoren aztarnak ikus daitezke xarian: antzinako arabiar beduinoenak, Mekako merkataritza legearenak, Medinako nekazaritza legearenak, konkistatuko herrietakoenak, eta erromatarren eta juduen legearenak.
Xaria legea dela esatea, baina, ez da erabat zuzena, legeaz haragokoa baita. Xariak erlijioa, politika, gizarte eta etxeko ohiturak, eta bizitza pribatua, dena hartzen du. Berez, musulman guztiei dago zuzendua, baina musulman gizartean bizi den pertsona orori aplikatzen zaio neurri batean; herrialde musulmanetatik kanpo bizi direnean edo bidaiatzen dutenean, ez daude xaria betetzera derrigorturik. Xaria ez da gizakiarentzat kritikagarri, Jainkoaren nahian oinarritzen baita.
Xariaren arauak bi multzotan bana daitezke: elizkizun eta errituei buruzkoak, batetik, eta lege eta politikari buruzkoak, bestetik. Baina halere, xariaren atal gehienek eragin gutxi izan dute, edo batere eraginik ez, musulman gizarte gehienetan, salbu eta islamiartze aldi batean txertatu direnetan (Sudanen, Iranen, Saudi Arabian eta neurri batean, Libian). Baina garrantzi handikoa da etxeko auzietan, hala nola familia, ezkontza edota ondoretasun arazoetan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Euskaltzaindiaren Hiztegia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482752
* Multimedia: Sharia / Q482752