OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barbara (abeslaria)

Monique Andrée Serf, Barbara moduan ezaguna, (Paris, Frantzia, 1930eko ekainaren 9a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1997ko azaroaren 24a) frantses kantugile eta abeslaria izan zen.
Hasieran, Belgikako eta Frantziako kabaretetan aritu zen. Pianoa jotzen zuen, eta Brassens, Brel, Xarnof, Fragson eta beste abeslari batzuen kantak abesten zituen garai hartan. Gero, bere abestiak sortzen hasi zen, eta 1963an arrakasta handia lortu zuen bere diskorik ospetsuenetako batekin: Dis, quand reviendras-tu?.
Harrezkero, kabaretak utzi eta antzoki handietan hasi zen abesten (Bobino, Olympia, Zénith...). Barbararen abestiak intimistak dira eta, modu neurritsuan beti, bizitzaren alde malenkoniatsua agertzen dute: maitasun oroitzapenak, aitaren heriotza (Nantes), maitearen zain egotea (Pierre). Maisulan ugari konposatu zituen, hala nola Göttingen, Attendez que ma joie revienne, Marienbad, Une petite cantate eta Ma plus belle histoire d’amour. 1972an Jacques Brel zuzendariaren Frantz filmean esku hartu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-08-30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Barbara (Parisko metroa)
* Datuak: Q1804
* Multimedia: Barbara (singer) / Q1804
# Barbara Askins

Barbara S. Askins (Belfast, 1939) estatubatuar kimikaria da. Argazki-negatibo azpiexposatuak hobetzeko metodoa asmatzeagatik ezaguna bilakatu zen eta 1978an Urteko Asmatzaile Nazionalaren saria eskuratu zuen, bere metodoa NASAk zein medikuntzaren alorrean oso erabilia delako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Linda Zierdt-Warshaw, Alan Winkler, Leonard Bernstein. (2000). American women in technology : an encyclopedia. Santa Barbara, Calif: ABC-CLIO ISBN 1-57607-072-7...
* Datuak: Q17301270
* Multimedia: Barbara Askins / Q17301270
# Azido kromogliziko

Azido kromoglizikoa konposatu kimikoa da, medikuntzan antihistaminiko gisa erabiltzen dena alergiak tratatzeko. Izan ere, mastozitoen degranulazioa eta bitartekarien askapena inhibitzen du, alegia, histamina askatzea ekiditen du. Kromoglikato disodiko eran merkaturatu ohi da.

## Erreferentziak

* ↑ Cromoglicic acid. drugbank.ca (Noiz kontsultatua: 2020-5-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q416427
* Multimedia: Cromoglicic acid / Q416427
# Azido kloriko

Azido klorikoa (HClO$_3$) kloroaren oxoazido bat da eta klorato gatzen aitzindari formala. Azido sendo bat da azidotasun konstantea -1 ingurukoa duena eta oxidatzailea ere bada.

## Ezaugarriak

Azido klorikoa disoluzio akuoso hotzetan egonkorra da %30eko kontzentrazioa izan arte, gutxi gorabehera. %40ko kontzentrazioa baino zertxobait altuagoa duen disoluzioa presta daiteke, baldin eta kontu handiko lurrunketa bat egiten bada presio baxuetan. Kontzentrazio horietatik gora, azido kloriko deskonposatu egiten da jarraian ageri diren produktuak emateko, beste askoren artean:
${\ce {8 HClO3 -> 4 HClO4 + 2 H2O + 2 Cl2 + 3O2}}$
${\ce {3 HClO3 -> HClO4 + H2O + 2 ClO2}}$

### Arriskuak

Azido klorikoa oxidatzaile indartsua da, hori dela eta, substantzia organiko eta lurrunkor gehienak deflagratu egingo dira kontaktua izate hutsarekin.

## Ekoizpena

Azido sulfurikoa bario kloratoarekin erreakzionarazten badugu azido klorikoa lor dezakegu; baroi sulfato disolbagaitza hauspeatu egingo da:
${\ce {Ba(ClO3)2 + H2SO4 -> 2 HClO3 + BaSO4}}$
Bada beste bide bat: azido hipoklorosoa berotzen badugu azido klorikoa eta azido klorhidrikoa lortuko ditugu:
${\ce {3 HClO -> HClO3 + 2 HCl}}$

## Erreferentziak

* Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-08-037941-8.
* R. Bruce King, ed. (1994). "Chloric acid". Encyclopedia of Inorganic Chemistry. 2. Chichester: Wiley. p. 658. ISBN 0-471-93620-0.

## Ikus, gainera

* Azido hipokloroso
* Azido kloroso
* Azido perkloriko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138809
* Multimedia: Chloric acid / Q138809
# Azido kloroso

Azido klorosoa (HClO$_2$) klorito ioi batez eta hidroi batez osatuta dagoen konposatu inorganikoa da. Azido ahul bat da. Azido honetan kloroak +3 oxidazio egoera du. Substantzia purua ezegonkorra da eta azido hipoklorosoan (HClO) eta azido klorikoan (HClO$_3$) dismutatzen da:
${\ce {2 HClO2 -> HClO + HClO3}}$
Azidoa substantzia puru gisa lortzea zaila bada ere, bere base konjokatua, azido honen eratorria den kloritoa, egonkorra da. Kloritoa duen gatz ezagun bat sodio kloritoa da. Gatz hori eta antzeko beste batzuk batzuetan kloro dioxidoa ekoizteko erabiltzen dira.

## Prestaketa

Azido klorosoa bario kloritoa edo berun (II) kloritoa azido sulfurikoaren erreakzionaraziz lor daiteke:
${\ce {Ba(ClO2)2 + H2SO4 -> BaSO4 + 2 HClO2}}$
${\ce {Pb(ClO2)2 + H2SO4 -> PbSO4 + 2 HClO2}}$

## Egonkortasuna

Azido klorosoa oxidatzaile indartsua da, baina dismutatzeko duen joerak balioa kentzen dio dohain horri.
Kloroa da HXO$_2$ formulako azido isolagarri bat sortzen duen halogeno bakarra. Formula hori duen bromozko edo iodozko azidorik ez da inoiz isolatu. Bromitodun gatz gutxi batzuk ezagutzen dira, baina ez ioditodunak.

## Erreferentziak

* ↑ Wiberg, Egon.. (2001). Inorganic chemistry. (1st English ed.. argitaraldia) Academic Press ISBN 0-12-352651-5. PMC 48056955. (Noiz kontsultatua: 2020-04-28).

## Ikus, gainera

* Azido hipokloroso
* Azido kloriko
* Azido perkloriko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407495
* Multimedia: Chlorous acid / Q407495
# Azido laktiko

Azido laktikoa edo esne-azidoa (laktatoa, ionizatzen denean) H$_3$C-CH(OH)-COOH formula duen azido karboxilikoa da (C$_3$H$_6$O$_3$), hainbat prozesu biokimiko eta fisiologikotan agertzen dena (esaterako, esne-hartziduran). Bi isomero optiko ditu: destrogiroa (D-laktikoa) eta lebogiroa (L-laktikoa), azken horrek garrantzi biologikoa du.

## Ekoizpena

Gorputzean, esne-azidoaren ekoizpena esne-hartziduran gertatzen da: oxigenoaren maila txikia denean, glukolisian sortutako azido pirubikoa ez da azido zitrikoaren zikloan sartzen; horren ordez, laktato deshidrogenasa entzimak pirubikoa laktato bihurtzen du, gihar-ehunetan:
    pirubato + NADH + H$^+$ --> laktato + NAD$^+$
Atsedenaldian, laktatoaren maila odolean 1-2mmol/litrokoa da, baina ariketa fisikoarekin 20 mmol/litroko mailaraino hel daiteke. Ariketa handia denean gihar-ehunetan oxigeno-maila nabarmen jaisten da, eta oxigenorik gabeko esne-hartzidura nagusitzen da.
Bestalde, Streptococcus eta Lactobacillus izeneko bakterioak ere gai dira esne-hartzidura burutzeko. Bakterio hauek garrantzia handia dute esnekien industrian, egiten duten esne-hartzidurari esker jogurt, mamia eta gazta bezalako ekoizkinak sortzen baitira. Streptococcus bakterioak ahoan sortzen duen esne-azido, berriz, hortz-haginei kalte egiten die, txantxarra eraginez.

## Erreferentzia

* ↑ «láctico» www.ehu.eus (Zehazki - UPV/EHU) (Noiz kontsultatua: 2023-02-24).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q161249
* Multimedia: Lactic acid / Q161249
# Azido lisergiko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
    Ez nahasi azido lisergikoaren dietilamida edo LSDrekin.
Azido lisergikoa zekale-ainoan ekoiztutako eta Turbina corymbosa (ololiuhqui), Argyreia nervosa (arrosa lisergikoa) eta ipomoea tricolor (morning glories edo tlitliltzin) landareetan hazietan topaturiko ergolina-alkaloide askoren aitzindaria da. Bere amidak, lisergamidak deituak, hainbat botika eta droga psikodelikoak (tartean LSD) ekoizteko erabiltzen dituzte.
Gehienetan lisergamiden hidrolisietatik ateratzen dute, baina 1956an Robert Burns Woodwarden taldeak erabat sintetizatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .
* ↑ Martínková, L.; Kren, V.; Cvak, L.; Ovesná, M.; Prepechalová, I.. (2001-11-17). «Hydrolysis of lysergamide to lysergic acid by Rhodococcus equi A4» J. Biotechnol. 84 (1): 63–6. doi:10.1016/s0168-1656(00)00332-1. PMID 11035188..
* ↑ Kornfeld, Edmund C.; Fornefeld, E. J.; Kline, G. Bruce; Mann, Marjorie J.; Morrison, Dwight E.; Jones, Reuben G.; Woodward, R. B.. (1956). «The Total Synthesis of Lysergic Acid» J. Am. Chem. Soc. 78 (13): 3087–3114. doi:10.1021/ja01594a039..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q415837
* Multimedia: Lysergic acid / Q415837
# Azido linoleniko

Azido linoleniko edo Azido oktadekatrienoikoa kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, ${\ce {C18H302O2}}$ formula duena.
Hemezortz karbono ditu eta tartean hiru lotura bikoitz (18:3). Molekula anfipatikoa da. Lotura bikoitzek duten kokapenaren arabera bi gantz azido mota daude:
* Azido α-linolenikoa (18:3ω-3): Omega-3 multzoko gantz azidoa da. Giza nutriziorako ezinbestekoa da eta landareetan baino aurkitzen ez denez dietan hartu behar dugu.
* Azido γ-linolenikoa (18:3ω-6): Omega-6 multzoko gantz azidoa da. Gizakiak berez sortzen duen azido linoleikoaren desaturazioz lortzen da, baina dietan ere hartzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q418650
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :
# Auskerry

Auskerry (antzinako eskandinavieraz: Austrsker) Eskoziako Orkadak uhartediko uharte bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q779003
* Multimedia: Auskerry / Q779003
# Ausleben

Ausleben Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.657 biztanle zituen, 33,29 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574459
* Multimedia: Ausleben / Q574459
# Ausonia

Ausonia izenak hainbat gairi egiten dio erreferentzia:

## Lekuak
### Argentina

* Ausonia (Argentina), Córdobako General San Martín departamenduan kokatutako komunitatea.

### Italia

* Ausonia (Lazio), Lazion kokatutako Italiako udalerria.
* Ausonia (antzinako hiria), ausonioen antzinako hiriburua.

### Martitz

* Ausonia Montes, Martitzeko mendia.

## Bestelako erabilpenak

* 63 Ausonia, asteroidea.
* Lega Sud Ausonia, Italiako alderdi politikoa.
* Ausoniako Errepublika Federala, aurreko alderdiak proposatzen duen errepublika independientea.
* Ausonia (marka), emakumeentzako produktu enpresa, Procter & Gamblen eskuetan.
# Ausone (Bordeleko tranbia)

Ausone Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bruge udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573663
# Auspoa argitaletxea

Auspoa argitaletxea, baita ere Auspoa bilduma, Antonio Zavala (1928-2009) euskaltzain osoak sortu eta gidatutako liburu-bilduma da. Hasieran, izen bera zuten argitaletxeak eta bildumak. Baina 1994tik 2003ra Sendoa argitaletxeak hartu zuen Auspoa bildumako liburuak argitaratzeko ardura eta, azken data horretatik aurrera, Gipuzkoako Foru Aldundiak. Bilduman herri-literaturaren lanak bildu ziren, batez ere bertsolaritzarekin munduarekin lotuta zeudenak. Lehen liburua 1961ean plazaratu zuen eta argitxale gisa zein bilduma gisa 2009 arte mantendu zen.

## Argitaratutako liburuak

1961ean, bertsolaritzari buruzko lanak biltzeko Auspoa argitaletxea sortu zuen, Auspoa liburutegia deitua. Hasieran, Auspoan mota aski desberdinetako liburuak argitaratu ziren: bertsoak, antzerki herrikoiak, nobelak, itzulpenak, ipuinak... Baina, urteen poderioz, bertsoak eta bertsolariei buruzko liburuak nagusitu ziren; eta gero, azkenean, oroipen-liburuak eta biografiak, bertso-liburuekin batera. 1993an, Auspoa argitaletxearen barruan beste bilduma bat sortu zuen, Biblioteca de Narrativa Popular izenekoa, gaztelaniazko ipuinak argitaratzeko. Berrogei urtetik gorako bide horretan, 361 liburu argitaratu zituen guztira: 332 liburu, Auspoa sailekoak (310 ohikoak, eta 22 sail nagusikoak); eta beste 29 ale, Biblioteca de Narrativa popular sailekoak. Hor agertu dira bertsolarien bertso bildumak, biografiak eta pasadizoak; herriko jendearen kontakizunak; garai bateko bizimoduaren berri ematen duten liburuak; erromantzeak; narrazioak... Antonio Zavalaren gidaritzak ematen die liburu guztiei batasuna.

## Balorazioa

Euskal herri-literaturaren gordailurik oparoena da gaur egun Auspoa liburutegia, eta bertsolaritzaren ikuspegitik ez ezik, antropologiaren, historiaren, soziologiaren eta literaturaren ikuspegitik ere berebiziko garrantzia du. Biltzaile, ikertzaile eta eragile izan da Zavala. Izan ere, biltzen eta ikertzen ez ezik, lan handia egin du zer kontatua bazuen jendea bilatzen eta horiek idaztera bultzatzen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_xslt&Itemid=601&layout=auspoa_galeria&view=frontpage&lang=eu
* ↑ Pello Esnal (euskaltzain urgazle eta Herri Literatura batzordeko burua): «Antonio Zavala, Xabierren ehortzia: Auspoa jaio zen lekuan», Plazaberri, 2009-01-08.
* ↑ Hilberria, Berria egunkarian.

## Kanpo estekak

* Euskaltzaindiaren funtsak.
* Datuak: Q97205140
# Ausonia (Lazio)

Ausonia Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 2.409 biztanle ditu, 19,64 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ausoniak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelnuovo Parano Coreno Ausonio Spigno Saturnia Esperia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116537
* Multimedia: Ausonia / Q116537
# Bancroft (Mendebaldeko Virginia)

Bancroft Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Putnam konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 387 biztanle ditu, 0,375194 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Putnam konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3315929
# Bancyfelin

Bancyfelin, Galesko udalerri bat da, Carmarthenshire konderrian. Carmarthen udalerritik 8 kilometro mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4854175
* Multimedia: Bancyfelin / Q4854175
# Bancroft (Kentucky)

Bancroft Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 494 biztanle zituen, 0,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1975160
# Bancroft (Maine)

Bancroft Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Aroostook konderrian dago, Maine estatuan. 57 biztanle ditu, 106,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Aroostook konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q806219
* Multimedia: Bancroft, Maine / Q806219
# Band (Mureș)

Band Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. 6.126 biztanle ditu, 99,51 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Band $^{(en)}$ Drăculea Bandului $^{(en)}$ Fânațe $^{(en)}$ Iștan-Tău $^{(en)}$ Mărășești $^{(en)}$ Negrenii de Câmpie $^{(en)}$ Oroiu $^{(en)}$ Petea $^{(en)}$ Țiptelnic $^{(en)}$ Valea Mare $^{(en)}$ Valea Rece $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12080772
# Bancroft (Nebraska)

Bancroft Nebraskako herri bat da. Cuming konderrian kokatua dago. 2010ean 495 biztanle zituen, 0,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cuming konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2460565
* Multimedia: Bancroft, Nebraska / Q2460565
# Bancroft (Iowa)

Bancroft Iowako hiri bat da. Kossuth konderrian kokatua dago. 2010ean 732 biztanle zituen, 1,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kossuth konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1833104
# Bancroft (Michigan)

Bancroft Michigango herri bat da. Shiawassee konderrian kokatua dago. 2010ean 545 biztanle zituen, 1,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Shiawassee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2388739
* Multimedia: Bancroft, Michigan / Q2388739
# Bancroft (kraterra)

Bancroft kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ11 lau-angelukoan dago. 12,5 kilometroko diametroa du. Izena Wilder Dwight Bancroftren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623473
* Multimedia: Bancroft (crater) / Q623473
# Band-e Kaisar

Band-e Kaisar (persieraz: بند قیصر‎; "Zesarren presa"), Pol-e Kaisar ("Zesarren zubia"), Valerianoren Zubia edo Shadirwan, antzinako arku zubi bat izan zen Xuxtarren, Iranen, eta lehena herrialdean presa batekin konbinatzen. Sasanidarrek eraikia, erromatar gerrako presoak eskulan bezala erabiliz, K. a. III. mendean. Sasaniden aginduz, zubi erromatar baten eta persiar lurraldearen sakonean zegoen presa erromatar baten diseinuaren adibiderik ekialdekoena ere izan zen. Asmo bikoitzeko diseinuak eragin handia izan zuen Irango ingeniaritza zibilean, eta funtsezkoa izan zen ura kudeatzeko teknika sasanidarrak garatzeko.
Karun ibaiaren gainean 500 metro luze inguruko gainezkatze-presa, Irango ibairik emankorrena, Xuxtarreko Sistema Hidrauliko Historikoaren egitura nagusia izan zen, hiri honek bere nekazaritza produktibitatea sortu zuelarik, eta UNESCOk, 2009an, Irango Gizateriaren Ondarearen 10. gune bezala izendatua izan dena. Gainegitura arkeatuak Pasargadae eta Ctesiphon hiriburu sasanidarraren arteko errepide garrantzitsua zeharkatzen zuen. Askotan, garai islamiarrean konponduta, presaren zubia XIX. mendearen amaierara arte erabili zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Vogel 1987, 50 orr. )
* ↑ (Smith 1971, 56–61 orr. ); (Schnitter 1978, 32 orr. ); (Kleiss 1983, 106 orr. ); (Vogel 1987, 50 orr. ); (Hartung & Kuros 1987, 232 orr. ); (Hodge 1992, 85 orr. ); (O'Connor 1993, 130 orr. ); (Huff 2010); (Kramers 2010)
* ↑ (Schnitter 1978, 28, fig. 7 orr. )
* ↑ (Huff 2010); (Smith 1971, 60f. orr. )
* ↑ (Ingelesez) Centre, UNESCO World Heritage. «Shushtar Historical Hydraulic System» UNESCO World Heritage Centre (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* ↑ (Hodge 1992, 85 orr. ); (Hodge 2000, 337f. orr. )

## Bibliografia

* Chaumont, M.-L.. (1964). Les Sassanides et la christianisation de l'Empire iranien au IIIe siècle de notre ère. , 165–202 (170) or..
* Hartung; Kuros. (1987). Historische Talsperren. Stuttgart: Verlag Konrad Wittwer, 221–274 or. ISBN 3-87919-145-X..
* Hodge, A. Trevor. (1992). Roman Aqueducts & Water Supply. London: Duckworth, 85 or. ISBN 0-7156-2194-7..
* Hodge, A. Trevor. (2000). Handbook of Ancient Water Technology. Brill, 331–339 (337f.) or. ISBN 90-04-11123-9..
* Huff, Dietrich. (2010). Encyclopædia Iranica Online. .
* Kleiss, Wolfram. (1983). Brückenkonstruktionen in Iran. , 105–112 (106) or..
* Kramers, J. H.. (2010). Encyclopaedia of Islam. Brill Online.
* O'Connor, Colin. (1993). Roman Bridges. Cambridge University Press, 130 (No. E42) or. ISBN 0-521-39326-4..
* Schnitter, Niklaus. (1978). Römische Talsperren. , 25–32 (32) or..
* Smith, Norman. (1971). A History of Dams. London: Peter Davies, 56–61 or. ISBN 0-432-15090-0..
* Vogel, Alexius. (1987). Historische Talsperren. Stuttgart: Verlag Konrad Wittwer, 47–56 (50) or. ISBN 3-87919-145-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q806225
* Multimedia: Band-e Kaisar / Q806225
# Bear Grove udalerria, Cass konderria (Iowa)

Bear Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Cass konderrian. Azken zentsuaren arabera 198 biztanle zituen, 35.62 milia karratu (92.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Bear Grove udalerriak 81 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 20.814 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2219298
# Bear Island (filma)

Bear Island (euskaraz Hartzen Uhartea), 1979ko Don Sharp britainiarrak zuzendutako thriller film bat da. Alistair MacLean eskoziar idazleak idatzitako 1971eko izenburu berdineko eleberrian arinki oinarritua dago. Donald Sutherland, Vanessa Redgrave, Richard Widmark, Christopher Lee eta Lloyd Bridges aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Artikoa, NBEetako zientzialari talde bat ontzi batean Norvegiako iparraldea eta Svalbard uhartediaren artean dagoen Hartzen uhartera nabigatuko du, bertan Bigarren Mundu Gerran Alemania Naziaren hondoratutako eta konfiskatutako urrea garraiatzen zuen itsaspeko bat topàtzeko asmoz. Talde horretako kidea den Frank Lansing (Donald Sutherland) estatubatuar biologoa eta Otto Gerran (Richard Widmark) Gestapoko ofizial ohia itsaspekoan dagoen altxorra berreskuratzeko lehiatuko dira.

## Aktoreak

* Donald Sutherland: Frank Lansing
* Vanessa Redgrave: Heddi Lindquist
* Richard Widmark: Otto Gerran
* Christopher Lee: Lechinski
* Lloyd Bridges: Smithy
* Bruce Greenwood: Tommy teknikaria
* Barbara Parkins as Judith Rubin
* Patricia Collins: Inge Van Zipper
* Mark Jones: Sukaldari
* August Schellenberg: Itsas teknikaria
* Candace O'Connor: Laborategiko teknikaria
* Michael Collins: Ontziko kapitaina
* Michael J. Reynolds: Heyter
* Lawrence Dane: Paul Hartman
* Nicholas Cortland: Jungbeck
* Joseph Golland: Metereologoa
* Richard Wren: Irrati operadorea
* Hagan Beggs: Larsen
* Robert Stelmach: Ontziko irrati operadorea
* Terry Waterhouse: Helikoptero pilotua

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q194143
# Bear Grove udalerria, Fayette konderria (Illinois)

Bear Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Fayette konderrian. Azken zentsuaren arabera 553 biztanle zituen, 37.41 milia karratu (96.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Bear Grove udalerrian 261 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 26.072 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4876442