# Erloju bidezko markatze

Erloju bidezko markatzea, Erloju bidezko markaketa edo erloju bidezko norabidea ibilgailu batetik, normalean itsasontzi edo hegazkin batetik, ikusten den objektu baten norabidea da, behatzailearen ibilgailu edo itsasontzi horren orientazioarekiko, ordu bat 15º-ren baliokidea dela kontuan hartuta. Kontuan hartu behar da ibilgailuak aurrealdea (12h), atzealdea (6h), laurdena ezkerreko aldean (9h) eta laurdena eskuineko aldean (3h).
Norabide hauek izen espezializatuak izan ditzakete, hala nola, branka eta popa itsasontzi baten kasuan, edo sudurra eta buztana hegazkin baten kasuan. Ondoren, behatzaileak behatutako objektuaren ikusmen-lerroak itsasontzi edo ibilgailuaren luzetarako ardatzarekin ebakitzen duen angelua neurtzen edo behatzen du, erlojuaren esferaren analogia erabiliz.
Aeronautikan sortu den praktika da, jargoi militarrera eta gero hizkuntza arruntera pasa dena, funtsean, erlojuaren esferako ordutan norabide bat izendatzean datza.

## Deskribapena

Analogia honetan, behatzaileak ontzia edo ibilgailua erlojuaren esfera horizontal batean kokatuta irudikatzen du aurrealdea esferako 12:00etan duela.
Itsasontziaren luzera alde batera utzita, eta brankan dagoela suposatuz, behatu bista-lerroan dagoen denbora-zenbakiari. Adibidez, 12:00etan zuzenean aurrean esan nahi du, 3:00etan zuzenean eskuinera esan nahi du, 6:00etan zuzenean atzean eta 9:00etan zuzenean ezkerrera esan nahi du.
Jarraipen-metodo honek erlojuaren esferarekin analogiaz funtzionatzen du. Mota honetako indikazioa jasotzen duenak emandako denbora bilaketa txikia adierazitako noranzkoan dela interpretatu beharko du. Matematikoki hitz eginez, subjektua begira dagoen norabidearen eta adierazitako objektuaren norabidearen arteko angelua (erlojuaren orratzen norantz zuzendua, antitrigonometrikoa) adierazitako denboraren 30 aldiz da, gradutan.
Praktikan, "etsaia aurrean" esateko "12etan etsaia" esaten dugu.
Puntu kardinalek ematen dituzten zantzuek ez bezala, adierazle hori, beraz, mezua bidaltzen duen pertsonaren posizioari dagokio.
"Helburua 5etan" esaldi estereotipikoak angeluaren balioa ez ezik, deskribatutako angeluak markatutako objektuak adierazten duenez, ordua ez da angelu neurtzeko unitatea hertsiki hitz eginez.
Hala ere, unitate honek 12 balio baino ez ditu onartzen. Ahozko hitzarmena izanik, barregarria litzateke "helburua zazpi eta erdietan" esatea "zure norabidetik 165°" ordez. Zantzu zehatzagoak lortzeko, graduetara itzuliko gara. Shaun of the Dead filmean, pertsonaietako batek etsaia "eguerdi laurdenera" seinalatzen du, gero "11:45 am". Adierazpen honek jaurtitzailea bakarrik nahasten du. Horregatik parodia da filma, zentzugabekeria asko dagoelako.
Bigarren Mundu Gerran, hegazkin pilotuek etsaien posizio erlatiboa komunikatzeko metodo azkar bat behar zuten, horretarako erloju bidezko markatze sistema aproposa zen. Bonbardatzaile baten edo eskuadraren beste hegazkin baten artillariak informatuta egon behar izan zuten berehala erantzun ahal izateko. Hala ere, hegazkinean, erloju bidezko markatzeak norabide horizontalari egiten dio erreferentzia. Pilotuek dimentsio bertikala behar zuten, beraz, erloju bidezko markaketa goi edo behe hitzarekin osatu zuten norabide bertikala deskribatzeko; adibidez, goiko 6 puntuan esaerak atzean eta zeruertzaren gainetik esan nahi du, eta beheko 12:00etan horizontearen aurrean eta azpian esan nahi du.

## Erreferentziak

* ↑ Stardome Observatory & Planetarium. «Finding North In The Day Time» stardome.org.nz.

## Kanpo estekak

* «Babylonian Hours» Babylonian Hours.
* Datuak: Q5134807