OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hidalgotitlán (udalerria)

Hidalgotitlán Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 18.277 biztanle zituen 1.064,61 km²ko azaleran. Herriburua [[Hidalgotitlán (Hidalgotitlán)|Hidalgotitlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3308449
# Hidatsa

Hidatsa (Missouriko Gros ventre ere deitua) sioux jatorriko Ipar Ameriketako indiar herria. Estatu Batuetako Missouri ibaiaren Heart eta Little Missouri adarren artean bizi ziren hidatsa indiarrak, noizean behin bizilekuz aldatuz. Emakumeek nekazaritzan ziharduten eta gizonek, berriz, bisonte-ehizan; inguru horretako beste indiar leinu askok bezala eguzkia gurtzen zuten. Beren hizkuntza oso hurbil dago crow leinuko indiarrenetik. Mandan indiarrekin oso harreman estua izan dute, eta 200 urte baino gehiagotan elkar harturik bizi izan ondoren, kultura-molde bertsuak dituzte. XVIII. mendearen bukaeran 3.000 bat kide ziren, eta mandan leinukoekin batera, herri nomadei zaldiak, bisonte larruak eta antzeko gaiak erosiz eta europarrei arma, aizto eta bestelako gauzen ordez salduz bizi ziren. 1837. urtean baztanga izurrite baten ondorioz hidatsa indiarren kopurua asko murriztu zen, eta herri batera bildu ziren kide guztiak. Gaur egun, mandan eta arikara indiarrekin batera, Fort Berthold erreserban bizi dira, Ipar Dakotan. 2000. urteko datuen arabera, 1.335 bat kidek osatzen dute hidatsa indiar herria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503333
* Multimedia: Hidatsa / Q503333
# Hidalgo konderria

Hidalgo konderria bi konderri ezberdinen izena da:
* Hidalgo konderria (Mexiko Berria)
* Hidalgo konderria (Texas)
# Hidalgo konderria (Mexiko Berria)

Hidalgo konderria (ingelesez: Hidalgo County) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lordsburg da. 2010eko zentsuaren arabera 4.894 biztanle zituen, Hidalgo kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Hidalgo konderriak 8.925,08 kilometro koadro ditu. Horietatik 23,65 ura dira. Beste 8.901,43 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,55 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 4.894 pertsonetatik 4.794 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.769 dira. 17 beltzak edo afroamerikarrak. 16 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 23 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 37 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q489613
* Multimedia: Hidalgo County, New Mexico / Q489613
# Hidalgo del Parral (udalerria)

Hidalgo del Parral Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 107.061 biztanle zituen 1.920,92 km²ko azaleran. Herriburua [[Hidalgo del Parral (Hidalgo del Parral)|Hidalgo del Parral]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2991071
* Multimedia: Hidalgo del Parral Municipality / Q2991071
# Hidalgo (udalerria)

Hidalgo Mexikoko udalerri bat da. Coahuila de Zaragoza estatuan kokatua dago. 2010ean 1.852 biztanle zituen 1.129,51 km²ko azaleran. Herriburua [[Hidalgo (Hidalgo)|Hidalgo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4197829
* Multimedia: Hidalgo Municipality, Michoacán / Q4197829
# Hidalgoita

Hidalgoita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Hidalgoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: PbAl₃(SO₄)(AsO₄)(OH)₆. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hidalgoit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3785465
* Multimedia: Hidalgoite / Q3785465
# Hidatidosi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hidatidosia edo Ekinokokosia Echinococcus granulosus izeneko zestodoak gizakiarengan eta hainbat animaliarengan sortzen duen gaixotasuna da. Zestodo hori har txikia da, zentimetro erdiko luzera besterik ez baitu. Txakurraren bizkarroia da, eta txakurraren heste meharrean kokatzen da abere hori infektatzerakoan. Hidatidosia zoonosi bat da, hots, animalietatik pertsonetara transmititzen den gaitza.
Zizare bizkarroia duen txakurrak gorozkiekin batera Echinococcus-en arrautzak kanporatzen ditu. Gizakia bi bideetatik kutsatu ohi da: txakurraren gorotzekin kutsatuta dauden barazki edo letxuga gordinak jaterakoan (janari-intoxikazioaren bidea) edota infektatutako txakurrekin harreman estua mantenduz gutxieneko arau higienikoak hartu gabe (txakurrak laztandu ondoren, esaterako, eskua ahora eramanez garbitu barik).
Txakurrak eta beste ugaztun haragijaleak (otsoa, azeria...) bizkarroiaren behin-betiko ostalariak dira, eta animalia belarjale batzuk (ardiak, behiak, ahuntzak...) eta gizakia behin-behineko ostalariak. Bizkarroiaren behin-betiko animalia ostalarien gorotzek funtsezko zeregina burutzen dute behin-behineko animalia ostalariak infektatzerakoan. Era berean, txakurrak edo otsoak ere infektatzen dira harraren behin-behineko ostalarien haragia jaterakoan.
Hidatidosia aitortu beharreko gaixotasuna da. 2017an kasu bat jakinarazi zen EAEn

## Gaitzaren garapena

Har bizkarroiaren arrautzak irensterakoan, arrautzak hesteetara iristen dira eta bertan eklosioa egiten dute, larba txikiak agertuz. Larbek hesteetako paretak zeharkatzen dituzte eta, odolaren bidez, organo desberdinetara heltzen dira (gibelean, giltzurrunetan, biriketan edo burmuinean, besteak beste, kokatuz). Organo horietan larbek kisteak eratzen dituzte, barnean larba ugari dutenak. Kiste hidatidiko deritzonak dira.
Kisteak oso motel hazten dira, baina hilabete edo urte batzuen buruan finkatutako erraian (gibela edo birikak, batik bat) kalte nabarmenak eragiten dituzte. Sintoma klinikoak jotako organoaren araberakoak dira: ikterizia eta transaminasen igoera, disnea eta eztula, entzefalitis, etab.

## Profilaxia eta sendabidea

Gaitza ekiditeko lau neurri prebentiboak ezarri behar dira:
* txakurrei bizkarroien aurkako tratamendua ezarri
* txakurrek jaten duten elikagaien kalitatea kontrolatu (haragi eta errai gordinen kontsumoa ekidinez)
* gizakiaren janari-intoxikazioa saihestu ohiko arau higienikoak aplikatuz
* animalien erraien azterketa zorrotza eginez hiltegietan, kisteak dituzten erraiak suntsituz
Hidatidosiaren aurkako tratamendua kirurgikoa izan ohi da: ebakuntzaren bidez gibeleko edo beste organoetako kisteak erauzten dira.
Hainbat botikak (albendazola, esaterako) kisteen garapena moteltzen dute, baina ez dute kisteak suntsitzen.

## Erreferentziak

* ↑ Gaixotasun kutsakorren zainketa euskadi.eus, Osasun-saila

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q246046
# Hogeita hemeretzi

Hogeita hemeretzi (39) hogeita hemezortziaren ondoren eta berrogeiaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Jura departamendua (39)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q712782
* Multimedia: 39 (number) / Q712782
# Hogeita hemezortzi

Hogeita hemezortzi (38) hogeita hamazazpiaren ondoren eta hogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Isère departamendua (38)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q600809
* Multimedia: 38 (number) / Q600809
# Hogeitalau Euskara Elkartea

Hogeitalau Euskara Elkartea Aiarako euskaldunak biltzeko asmoz sortutako elkartea da.

## Ikus, gainera

* Topagunea

## Kanpo estekak

* Topagunea euskara elkarteen webgunea.
* Datuak: Q12259211
# Hogeita hiru

Hogeita hiru (23) hogeita biaren ondoren eta hogeita lauaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Creuse departamendua (23)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48240
* Multimedia: 23 (number) / Q48240
# Hogeita lau

Hogeita lau (24) hogeita hiruaren ondoren eta hogeita bostaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Dordoina departamendua (24)

## Ikus, gainera

* Takeda Shingenen hogeita lau jeneralak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79988
* Multimedia: 24 (number) / Q79988
# Hogeita sei

Hogeita sei (26) hogeita bostaren ondoren eta hogeita zazpiaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Geometria

* Erronbikuboktaedroa 26 alde dituen solido platonikoa da.

## Frantziako departamendua

* Drôme departamendua (26)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83264
* Multimedia: 26 (number) / Q83264
# Hogeitabigarren depresio tropikala (2005)

Hogeitabigarren depresio tropikala 2005ko 10. ekaitza izan zen.

## Ikus, gainera

* 2005eko Atlantikoko zikloi tropikalen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ekaitzari buruzko txostena Floridako urakanen ikerketarako erakundearen webgunean.
* Datuak: Q12259209
2005eko Atlantikoko zikloi tropikalak :
| Arlene | Bret | Cindy | Dennis | Emily | Franklin | Gert | Harvey | Irene | 10 | Jose | Katrina | Lee | Maria | Nate | Ophelia | Philippe | Rita | 19 | Stan | Tammy | 22 | Vince | Wilma | Αα | Ββ | Γγ | Δδ | Εε | Ζζ |
# Hogeita zazpi

Hogeita zazpi (27) hogeita seiaren ondoren eta hogeita zortziaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Eure departamendua (27)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q433353
* Multimedia: 27 (number) / Q433353
# Hogeita lau ordu emakume baten bizitzan

Hogeita lau ordu emakume baten bizitzan (alemanez: Vierundzwanzig Stunden aus dem Leben einer Frau) Stefan Zweig idazleak 1927an plazaratu zuen eleberri ospetsua da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Britainiar dama batek mahaia partekatzen du Rivierako pentsio txiki batean. Ustekabeko gertaera batek eztabaida pizten du beste ostalari baten moraltasunari buruz. Dama zaharrak, «Mistress C.» izenekoak, mahaikide pribatu batekin zintzo hitz egiten du, eta pasioak astinduta, bere buruarekin gatazkan, nola jokatu zuen kontatzen dio hogeita lau orduz. Lehen aldia da esperientzia hori beste pertsona batekin partekatzen duena.

## Euskarazko bertsioa

2007an agertu zen, Igela argitaletxean. Itzulpena Edorta Mataukok egin zuen alemanetik euskarara ISBN 84-87484-61-1.

## Erreferentziak

* ↑ «Stefan Zweigen beste lan bat euskaratu dute» Berria 2023-11-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1388516
* Multimedia: Twenty-Four Hours in the Life of a Woman / Q1388516
# Hogeita zortzi

Hogeita zortzi (28) hogeita zazpiaren ondoren eta hogeita bederatziaren aurretik doan zenbaki naturala da.

## Frantziako departamendua

* Eure-eta-Loir departamendua (28)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q587465
* Multimedia: 28 (number) / Q587465
# Hozta

Hozta Nafarroa Behereko udalerria da eta Oztibarre eskualdean dago kokaturik.

## Geografia
### Etxeak eta Auzoak

* Nethe
* Anxil
* Beltxo
* Burganzi

### Ingurune naturala

Biduze ibaiaren ibaiadar batek, Hoztako urak, udalerria zeharkatzen du.

### Udalerri mugakideak

* Ibarrola iparraldean
* Donaixti-Ibarre ipar-ekialdean
* Duzunaritze-Sarasketa ipar-mendebaldean
* Lekunberri mendebaldean
* Behorlegi hegoaldean

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 343 | 241 | 372 | 315 | 364 | 340 | 331 | 358 | 324 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 290 | 339 | 339 | 320 | 342 | 320 | 313 | 285 | 280 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 279 | 302 | 291 | 263 | 252 | 252 | 234 | 235 | 199 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 186 | 162 | 135 | 122 | 95 | 81 | - | - | - |
Oharra: 2005eko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da.

## Kultura
### Euskara

Hoztan Garaziko euskara mintzatzen da, nafar-lapurtarraren aldaera.

## Ondasun nabarmenak

* Forte protohistorikoa dago Munhoan
* Jauregia izeneko Erdi Aroko fortea dago
* Hilerriko XVII. mendeko gurutzea monumentu izendaturik dago
* Donepetri eliza 1732. urtekoa da

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Uhart, Jean Pierre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ «Hozta - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).
* ↑ «Garazikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197114
* Multimedia: Hosta (Pyrénées-Atlantiques) / Q197114
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Hozta
# Hoßkirch

Hoßkirch Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Ravensburg (barrutia)|Ravensburg]] barrutian. 2014an 751 biztanle zituen 15,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q550659
* Multimedia: Hoßkirch / Q550659
# Hoëdic

Hoëdic (bretainieraz Edig) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri eta uharte bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71028
* Multimedia: Hœdic / Q71028
# Hozkailu

Hozkailua janari galkorrak, hoztu nahi diren edariak, eta abar tenperatura jakin batean gordetzeko tresna da, hotza artifizialki sortzeko gailu bat duen armairu-moduko batez osatua. Munduan gehien erabiltzen diren etxetresna elektrikoetako bat da.
Batez ere sukalde eta laborategietan erabiltzen dute, zatitze nagusian 2 eta 6 °C tenperatura du eta urtze-puntu azpiko tenperatura (normalean -18 °C) duen izozkailu izeneko zatitze ere badu.
Europan hozkailuen kalitatea izarren arabera ikusten da:
* **** –30 °C (izozkailua)
* *** –20 °C (izozkailua)
* ** 0 °C
* * 4 °C

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Hozkailu. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37828
* Multimedia: Domestic refrigerators / Q37828
# Inter Club d'Escaldes

Inter Club d'Escaldes Andorrako futbol taldea da, Escaldes-Engordany herrikoa. 2020an Liga eta Kopa irabazi zituen eta beste bi liga irabazi ditu jarraian.

## Palmaresa
### Andorran: 5

* Liga (3): 2020, 2021, 2022.
* Kopa (2): 2020, 2023.

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q729512
# Inter vivos

Inter vivos, zuzenbidean erabiltzen den latinezko esaera bat da, bizirik dauden pertsonen artean egiten diren ekintza juridikoei erreferentzia egiteko, eta mortis causaren aurkakoa dena. Esaerak, literalki, "bizien artean" esan nahi du.
Ezberdintasun honen ohiko adibide bat, dohaintza eta heredentzia baten artean dagoena da, azken honetan, ekintza juridikoa, dohaintza egiten duen pertsona hil arte ez baita gertatzen. Azken emaitza (jabetzaren igortzearen ekintza juridikoa), baina, nahiko antzerakoa da bi kasuetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3729146
# Inter Fútbol Sala

Inter Fútbol Sala Madrilgo Torrejón de Ardoz herriko areto-futbol taldea da, Espainiako zein Nazioarteko txapelketetan palmares onena duena.

## Historia

Jose Maria Garcia irrati esatariak sortu zuen 1977an Hora XXV izenarekin hainbat lagunarteko jokatzeko. 1980. hamarkadan indarra hartu zuen Interviú aldizkariaren babesa medio eta horrela gelditu zitzaion gaur egungo izena, Inter Fútbol Sala. Bost aldiz irabazi du UEFA Kopa (Europako Areto-futboleko Kopa gorena) eta beste bostetan Kontinentearteko Kopa.

## Izenak

* 1977-1979: Hora XXV
* 1979-1981: Interviú-Hora XXV
* 1981-1991: Interviú-Lloyd's
* 1991-1999: Interviú-Boomerang
* 1999-2000: Airtel-Boomerang
* 2000-2002: Antena 3-Boomerang
* 2002-2007: Boomerang-Interviú
* 2007-2008: Interviú-Fadesa
* 2008-egun: Inter-Movistar
* Oharrak:
** Hora XXV Cadena Ser irrati katearen programa zen.
** Lloyd's eta Boomerang El Corte Inglés merkatal zentraoren markak ziren.
** Movistar Telefonicaren marka da.

## Palmaresa
### Espainian: 34

* Lehen Maila (13): 1990, 1991, 1996, 2002, 2003, 2004, 2005, 2008, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* Espainiako Kopa (10): 1990, 1996, 2001, 2004, 2005, 2007 2009, 2014, 2016, 2017
* Errege Kopa (1): 2015
* Superkopa (11): 1990, 1991, 1996, 2001, 2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2011, 2015

### Nazioartean: 14

* Kontinente arteko Kopa (5): 2005, 2006, 2007, 2008, 2011
* UEFA Kopa (6): 1991, 2004, 2006, 2009, 2017, 2018
* Europako Errekopa (1): 2008
* Kopa Iberiarra (2): 2004, 2006

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q384540
# Interahamwe

Interahamwe (kinyardwanda-eraz "iraun/lan/borroka/eraso elkarrekin egiten dutenak") Hutuen antolakuntza paramilitarra da. Miliziak Hutu gobernuaren babesa izan zuen Ruandako genozidioaren aurretik, bitartean eta ondoren.

## Ikus, gainera

* Ruandako historia
* Tutsi
* Hutu

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Interahamwe: Mehatxu militar serioa
* Datuak: Q755973
# Interakzio (estatistika)

Estatistikan, interakzioa edo interakzio-efektua gertatzen da aldagai edo tratamendu bien arteko erlazioa hirugarren aldagai batek hartzen dituen balioen araberakoa denean. Kontzeptua aldagai eta tratamendu gehiagotara ere zabaldu daiteke. Adibidez, dietaren eta kirol errendimenduaren arteko erlazioa aztertzean, kirolari helduengan erlazio hau nabarmenagoa denean esan daiteke interakzioa dagoela. Kontzeptua aldagai eta tratamendu kopuru handiago batera ere zabaldu daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Vogt, W. Paul; Johnson, Burke. (2011). Dictionary of Statistics & Methodology. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1665869
# Inter partes

Inter partes, "aldeen artean" esan nahi duen lokuzio latindar bat da, zuzenbidean, arau, ekintza juridiko edo kontratu baten aplikagarritasunari erreferentzia egiteko.
Arau bat, soilik, onartu zutenei bakarrik aplikatzen zaiela esan nahi du, erga omnes arauak ez bezala (guztien aurrean), orokorrean aplikatzen direnak.
Ohi, kontratu batek, inter partes baino haratago eragina izan dezan eta kanpokoei aurre egin diezaien, ohi, publizitate xedeak dituzten formaltasun batzuk bete behar dituzte, erregistro publiko batean erregistratuak izatea kasu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q350041
# Inter caetera (1456)

Inter caetera izeneko bulda Kalisto III.a aita santuak eman zuen 1456ko martxoak 13an.
Bulda hau ziur asko Alfontso V.a Portugalgoa erregeak eta Henrike Nabigatzailea infanteak eskatu zuten, Portugalgo Kristoren Ordenaren Maisu Handia.
Buldak, lehendabizi, aurreko aita santua izan zen Nikolas V.ak 1455ean eman zuen Romanus Pontifex buldaren baliozkotasuna berresten zuen, Portugalgo erregeari "Bojador eta Nam lurmuturretatik Ginea osoan zehar eta haratuago, hegoaldeko ertzeraino" zeuden lurralde guztien kontrola ematen ziona. Jarraian, buldak Kristoren Ordenari lurralde horietan autoritate eklesiastikoa ematen zion, han diozesirik ez zirela sortuko esan nahi zuena, baizik eta ohi apezpikuaren autoritatea izango litzatekeena Ordenaren autoritate bihurtuko zela.
Bulda honetan, Portugali emandako lurraldeen zerrendaketan, amaieran "etenik gabe indiarretaraino" esaldia (usque ad Indos) gehitzen zen. Esaldi hau nahastaria da, 1456an portugaldarrek Indiara edo Indietara Ozeano Atlantikoan zehar nabigatuz aurreikusten zutela esan nahi baitu, Esperantza Onaren lurmuturra aurkitua izan baino hogeita hamar urte lehenago.
Bulda hau Sixto IV.a aita santuak berretsi zuen 1481eko Aeterni regis izeneko bere buldarekin.

## Jatorrizko testua

Lisboako Artxibategi Nazionaletan buldaren kopia ofizial bat dago, 1456ko abuztuak 16an datatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11683401
# Ikatz (argipena)

Ikatz terminoak hainbat adiera du:
Ikatza erregai gisa erabiltzen den materia da. Honakoa izan daiteke:
* Egur ikatz, egurretik datorrenean
* Harrikatz, minerala denean
Eta gainera:
* Ikatza edo ilintia esaten zaio zerealetan izaten den onddoek sortutako gaixotasunari.
* Ikatz Zaku Nebulosa, Hegoaldeko Gurutzea konstelazioan.
* Ikatz Herri Ekimena, Ikaztegietan 2003an antolatu zen hauteskunde-plataforma.
* Ikatz kalea, Donostian, ofizialki Juan de Bilbao kalea.
* Ikatz arre edo lignitoa, minerala.
# Ikatzontzi

Ikatzontzia, ingelesez: Collier, Whitby collier edo Cat, XVIII. mendean Erresuma Batuko ipar-ekialdeko kostaldea eta Londres artean ikatza garraiatzeko diseinatutako solteko gaien itsasontzi mota bat da.
Bi masta dituzte eta 300 tona ikatz garraiatzeko gai ziren.

## Ikatzontzi nabarmenak

* SS River Clyde
* USS Merrimac
* SS Ulysses
* USS Cyclops
* SS Bengrove
* USS Langley
* USS Vestal
* HMS Bark Endeavour
* HMS Investigator
* Classe Liberty (EC2-S-AW1)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1109500
* Multimedia: Colliers / Q1109500
# Ikatz Herri Ekimena

Ikatz Herri Ekimena Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ikaztegietan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 97 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %37,31.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259502
# Ikatz Zaku Nebulosa

Ikatz Zaku Nebulosa (ingelesez: Coalsack nebula) Hegoaldeko Gurutzea konstelazioan dagoen nebulosa ilun bat da, 7ºx5ºko tamaina duena, eta ondoan dituen Centaurus eta Musca konstelazioekin gainjartzen dena. Mota honetako nebulosen artean garrantzitsuena da, eta ondo ikus daiteke begi hutsez Esne Bidean dagoen partxe ilun bat bezala. Hego Hemisferioan historiaurretik ezagutzen zen arren, lehen aldiz Vicente Yáñez Pinzónek eman zuen honen berri 1499an. Il Canopo fosco deitu zuen Amerigo di Vespuccik, eta Macula Magellani ("Magallanesen orbana") edo "Magallanesen Laino Iluna" izenak ere jaso zituen, Magallanesen Lainoen kontraposizioz. Ez du NGC katalogoko zenbakirik.
1970ean, K. Mattilak Ikatz Zaku Nebulosa ez dela erabat iluna frogatu zuen, baizik eta distira ahul bat duela (inguratzen duen Esne Bidearen distiraren %10a), iluntzen dituen izarren islapenetik datorrena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14273
* Multimedia: Coalsack nebula / Q14273