OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eva Kotchever

Eva Kotchever – baita ere Eve Adams edo Eve Addams izenez ezaguna; Chawa Zloczower jaiotza-izenaz – (Mława, Polonia, 1891ko ekainaren 16a - Auschwitz, Polonia, 1943ko abenduaren 17a) poloniar emakume feminista izan zen. Emakumeen tabernak gobernatu zituen Chicagon, New Yorken eta Parisen.
Espainiako Gerra Zibilan zehar Bigarren Errepublikaren aldeko kanpaina egin zuen. Gerra amaitu ondoren Frantziara itzuli zen. 1943an atxilotu zuten Nizatik gertu eta Auschwitzera bidali zuten, non erail zuten.

## Ikus, gainera

* Greenwich Village
* Auschwitz
* LGBT

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Gattuso, Reina. (2019ko irailaren 3a). «The Founder of America’s Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity» Atlas Obscura (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 17a).
* ↑ (Ingelesez) NYC LGBT Historic Sites Project. Eve Adams’ Tearoom. 129 MacDougal Street, Manhattan. (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 17a).
* ↑ (Ingelesez) Queer Ephemera. Shownotes: Eve's Tearoom Part 2. (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 17a).
* ↑ (Frantsesez) Pariseko hiria. 2019 DU 118 Dénomination de voies du secteur Chapelle International (18e). (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 17a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45901113
* Multimedia: Eva Kotchever / Q45901113
# Eva Illouz

Eva Illouz (hebreeraz: אווה אילוז‎; Fez, Maroko, 1961eko apirilaren 30a) franko-israeldar soziologo eta irakaslea da sentimenduen eta kulturaren soziologian berezitua dagoena.École des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS) unibertsitateko ikasketa zuzendaria da.

## Liburuak

* (Ingelesez) Consuming the Romantic Utopia: Love and the Cultural Contradictions of Capitalism, Berkeley, University of California Press, 1997, 371 orrialde.
** itzl. (Gaztelaniaz) El consumo de la utopía romántica, Buenos Aires/Madrid, Katz editores S.A, 2009, ISBN 978-8-4968-5953-1.
* (Ingelesez) The Culture of Capitalism, Israel University Broadcast, 2002, 110 orrialde.
* (Ingelesez) Oprah Winfrey and the Glamour of Misery: An Essay on Popular Culture, Columbia University Press, 2003 ISBN 0-2311-1812-0, 300 orrialde.
* (Ingelesez) Cold Intimacies: The Making of Emotional Capitalism, Polity Press, Londres.
** itzl. (Gaztelaniaz) Intimidades congeladas, Buenos Aires/Madrid, Katz editores S.A, 2007, ISBN 978-8-4968-5917-3.
* (Ingelesez) Saving the Modern Soul: Therapy, Emotions, and the Culture of Self-Help, University of California Press, 2008 ISBN 978-0-5202-5373-5.
* (Alemanez) Warum Liebe weh tut, Berlin, Suhrkamp, 2011 ISBN 978-3-5182-9657-8.
** itzl. (Ingelesez) Why Love Hurts: A Sociological Explanation, 2012 ISBN 978-0-7456-6152-0.
* (Alemanez) Die neue Liebesordnung: Frauen, Männer und Shades of Grey, Berlin, Suhrkamp, 2013 ISBN 978-3-5180-6487-0.
* (Alemanez) Israel - Soziologische Essays, Berlin, Suhrkamp, 2015.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «« Les femmes exigent une profonde transformation “par le bas”, fait sans précédent dans l’histoire »» Le Monde 2020-10-16 (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Frantsesez) «Eva Illouz : « La souffrance amoureuse a des causes sociales »» La Croix 2012-11-29 ISSN 0242-6056. (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Eva Illouz: “El capitalismo ha creado grandes bolsas de miseria sentimental”» La Vanguardia 2021-01-17 (Noiz kontsultatua: 2023-07-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48868
* Multimedia: Eva Illouz / Q48868
# Eva Joly

Eva Joly ([eva ʒɔli] ahoskatua), Gro Eva Farseth jaiotza-izenaz, (Grünerløkka, Oslo, Norvegia, 1943ko abenduaren 5a) Norvegian jaiotako frantziar instrukzioko epaile eta Europa Ekologia - Berdeak alderdiko politikaria da. 2012ko Frantziako Presidentetzarako Hauteskundeetan presidentegaia izan zen bere alderdiaren ordezkaritzan.
* Datuak: Q464116
* Multimedia: Eva Joly / Q464116
# Eva Juez

Eva Juez Garmendia (Eibar, 1972) gipuzkoar politikari jeltzale eta kazetaria da. Euskal Herriko Unibertsitatean Informazio Zientzietan lizentziatu, Historia Garaikidean gradu-ondoa egin eta pianoko goi mailako ikasketak egin zituen. Lanari dagokionez, hasieran, solfeo eta piano irakaslea izan zen eta tarteka kazetari lanak egin zituen hainbat enpresatan. Jaioterriko zinegotzia, 2015ean Eusko Legebiltzarrean sartu zen Maribel Vaquero ordezkatuz.

## Erreferentziak

* ↑ euskolegebiltzarra.eaj-pnv.eus
* ↑ (Gaztelaniaz) Cadena Ser. (2015/07/29). Eva Juez: “Mi prioridad es Eibar y en el Parlamento lo seguirá siendo”. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106523700
# Eva Klotz

Eva Klotz (St. Leonhard in Passeier, Hego Tirol, 1951ko ekainaren 4a) Hego Tiroleko independentziaren aldeko politikaria da, eta Georg Klotz (Befreiungsausschuss Südtirol erakunde armatuaren sortzailetako bat) Hego Tiroleko buruzagi abertzale ospetsuaren alaba. Süd-Tiroler Freiheit alderdiaren zuzendaria eta Hego Tiroleko parlamentuko parlamentaria izan da urte luzeetan.
Gaztetan heldu zion independentziaren aldeko borrokari. 1989an BürgerUnion für Südtirol alderdia sortu zuen, eta 2007an Süd-Tiroler Freiheit.
Italiako auzitegietara joan da behin baino gehiagotan, inputatu gisa. Besteak beste, "Italiako bandera iraintzeagatik" edo "Carabinierien aurkako azalpenak egiteagatik" (XX. mendeko 60ko hamarkadan Hego Tirolen torturatu egin zutela esateagatik).

## Erreferenziak

* ↑ Condannata Eva Klotz per manifesto anti-italiano
* ↑ Bolzano, l’indipendentista Eva Klotz condannata per vilipendio alla bandiera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q437336
* Multimedia: Eva Klotz / Q437336
# Eva Isanta

Eva María Isanta Foncuberta (1971ko ekainaren 19a, Ceuta) espainiar telebista, antzerki eta zinemako aktore bat da.
Nagusiki telebistako telesailetan antzeztegatik ezaguna da: tartean, 1992-1994 artean Antonio Mercero lasartearrak zuzendutako Farmacia de guardia, bai eta Aquí no hay quien viva (Bea) edota La que se avecina (Maite).

## Filmografia
### Zinema

* Por fin solos; Antonio del Real (1994).
* Licántropo, el asesino de la luna llena; Francisco Rodríguez Gordillo (1996).
* El dolor y la lluvia; César Vallejo de Castro (2003) -laburmetraia-.
* Amores circulares; César Vallejo de Castro (2003) -laburmetraia-.
* Palabras; Rosa Arroyo

### Telebista

* Farmacia de guardia; Antonio Mercero (1992-1994).
* Habitación 503; VV AA (1993).
* Villa Rosaura; Manuel Ripoll (1994).
* Colegio Mayor II; José Pavón y Rafael Moleón (1994).
* Jacinto Durante, representante; Antonio del Real (2000).
* Desenlace; Antena 3 katerako telesail laburra (2002).
* Bichos raros; Antena 3 katerako telefilma (2003).
* Aquí no hay quien viva; José Luis Morenok ekoiztua (2004-2006).
* La que se avecina; José Luis Morenok ekoiztua (2007-gaur egun arte).

## Antzerkia
### Aktore

* Don Juan de Alcalá, de José Zorrilla; Francisco Ortuño (1990).
* 321,322; Ana Diosdado-k idatzi eta zuzendua -aldi batez Carlos Larrañagak zuzendua- (1991).
* Magnolias de acero; Robert Harlingen antzezlana; Ricard Reguant-ek zuzendua (1997).
* Asesino; Anthony Shaffer-en antzezlana; Ricard Reguant-ek zuzendua (2001).
* La tentación vive arriba; George Axelrod-en antzezlana; Verónica Forquék zuzendua (2001).
* Don Juan Tenorio; José Zorrillaren antzezlana; María Ruiz-ek zuzendua (2002).
* El caracol en el espejo; Antonio Galaren antzezlana; Verónica Forquék zuzendua (2004) -irakurketa dramatizatua-
* La serrana de la vera; Luis Vélez de Guevara-ren antzezlana; María Ruiz-ek zuzendua (2004).

### Zuzendari laguntzaile

* Misery, Stephen Kingen idazlana; Ricard Reguant-ek zuzendua (1999).
* Familia, Fernando León de Aranoaren idazlana; Carles Sans-en zuzendaritza eta egokitzapena (2001).

### Beste lan batzuk

* Estudio de actores, Antena 3 katearen reality-showa (2002).
* Direcció del taller «Interpretación en el cine» - Leganesko III. Laburmetraien Zinemaldia (2003).
* "Cómo escribir para TV y acceder al mercado televisivo" udako ikastaroen barneko «Los actores frente al guión de TV» izeneko klase magistrala, Cordobako Unibertsitatea (2005).

## Kanpo estekak

* Eva Isanta aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Eva Isantari eginiriko elkarrizketa. Youtube.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q618476
* Multimedia: Eva Isanta / Q618476
# Eva Kaili

Eva Kaili (Tesalonika, Grezia, 1978ko urriaren 26a) greziar telebista aurkezle ohia eta politikaria da. Mugimendu Sozialista Panheleniarreko kide ohia da. Europako Parlamentuko hamalau presidenteordeetako bat izendatu zuten 2022ko urtarrilaren 18an aldeko 454 botorekin. Europako legebiltzarkidea da 2014az geroztik.
2022ko abenduaren 9an Belgikako Polizia Federalak Kaili eta beste lau lagun atxilotu zituen delinkuentzia antolatuaren, ustelkeriaren eta diru zuritzearen aurkako operazio batean. Atxilotuek Qatarren interesen aldeko lobbya egiten zuten diru eta oparien truke. Ondorioz, Mugimendu Sozialista Panheleniarrak alderditik kanporatu zuen

## Erreferentziak

* ↑ Elkoroberezibar Beloki, Mikel. (2022-12-09). «Europako Parlamentuko presidenteorde bat atxilotu dute, ustelkeria egotzita» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-12-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2420152
* Multimedia: Eva Kaili / Q2420152
# Edvard Westermarck

Edvard Alexander Westermarck (Helsinki, Finlandia, 1862ko azaroaren 20a - Tenhola, 1939ko irailaren 3a) soziologo eta antropologo sozial finlandiarra izan zen. Filosofoa heziketaz, ezaguna da batez ere ezkontzaren, exogamiaren eta intzestuaren inguruko bere teoriengatik. Bere intzesturen teoria Westmarck efektua deitu zitzaion eta ez zetorren bat Freudek proposatzen zuen teoriarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Tapojen historiaa : Kuusi akadeemista esitelmää : Pitänyt Turussa syksyllä 1911 Edward Westermarck. Toinen painos. Helsinki : Suomalaisen kirjallisuuden seura, 1891.
* Datuak: Q722835
* Multimedia: Edvard Westermarck / Q722835
# Edvard Kardelj

Edvard Kardelj (Ljubljana, 1910eko urtarrilaren 27a - ibidem, 1979ko otsailaren 10a) esloveniar politiko eta publizista komunista izan zen.

## Biografia

Kardelj Ljubljanan jaio zen (orduan Austria-Hungariako Inperioaren barnean zegoen. 1926. urtean 16 urte zituenean Jugoslaviako Alderdi Komunistaren gazteriaren erakundearen (SKOJ) kidea egin zen eta 1928an Jugoslaviako Alderdi Komunistarena (KPJ).
1941. urtean Alemaniak Jugoslavia okupatu zuenean, Kardeljek Esloveniako nazi eta faxisten aurkako erresistentzia eratu zuen. Bigarren Mundu Gerran Esloveniako erresistentzia mugimendua Josip Broz Titoren Jugoslaviako partisanoekin bat egin zuen.
Gerra bukatzerakoan Kardeljek Josip Broz Titoren erregimen komunistaren ideologo nagusia izan zen. 1948. urtean Jugoslaviak Stalin bideratutako mugimendu komunistatik aldentzearen aldekoa izan zen. Ordutik aurrera Jugoslaviako komunismoaren eredu bereziaren ideologoa bilakatu zen.
Razvoj slovenskega narodnega vprašanja (Esloveniar Nazio Gaiaren Garapena) (1939) liburua bere lan eragingarriena izan zen. 1948tik 1953era Jugoslaviako Atzerri Arazoetako ministroa izan zen. 1963tik 1967era Jugoslaviako Parlamentu Federaleko presidentearen bulegoa gidatu zuen.
Ljubljanako Ekonomia Fakultatearen politika-ekonomiko marxistaren irakaslea izan zen eta Ljubljanako Unibertsitatea 1979tik 1990era Ljubljanako Edvard Kardlj Unibertsitatea izendatua izan zen. Esloveniako Zientzien eta Arte Akademiaren kidea zen eta Jugoslaviako Heroi Nazionala izendatua izan zen.

## Bibliografia

* Put nove Jugoslavije (Belgrad, 1960)
* O osnovama društvenog i političkog uređenja (Zagreb, 1970)
* Problemi naše socijalističke izgradnje (Belgrad, 1972)
* Datuak: Q268003
* Multimedia: Edvard Kardelj / Q268003
# Edvard Moser

Edvard Ingjald Moser (Ålesund, 1962ko apirilaren 27a) psikologo eta neurozientzialari norvegiarra da, Norvegiako Zientzia eta Teknologia Unibertsitateko (NZTU) Psikologia eta Neurozientzia Trondheimen irakaslea da. Bere garaiko emaztearekin batera, May-Britt Moser, 2014 Fisiologia edo Medikuntza Nobel Saria irabazi zuen, kortex entorrinaleko sare zelulekin erlazionaturiko lanagatik, zirkuitu berean garunaren posizio sistema osatzen duten zelula espazio adierazleez gain. Sariaren beste erdia John O'Keefek jaso zuen.
Norvegian jaio zen, guraso alemanekin, eta Neurofisiologia ikasi zuen Osloko Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean.

## Erreferentziak

* ↑ «Prof. PhD May-Britt Moser - AcademiaNet» www.academia-net.org (Noiz kontsultatua: 2022-06-17).
* ↑ (Ingelesez) «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2014» NobelPrize.org (Noiz kontsultatua: 2022-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Fenton, André A.. (2015-06). «Coordinating with the “Inner GPS”: Coordinating with the “Inner GPS”» Hippocampus 25 (6): 763–769. doi:10.1002/hipo.22451. (Noiz kontsultatua: 2022-06-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5341373
* Multimedia: Edvard Moser / Q5341373
# Edward Adrian Wilson

Edward Adrian Wilson, "Uncle Bill" ezizenekoa, Bill Osaba (Cheltenham, Ingalaterra, 1872ko uztailaren 23a - Ross izotz hesia, Antartika, 1912ko martxoaren 29a) ingeles polar esploratzailea, medikua, naturalista eta ornitologoa izan zen.
* Datuak: Q919058
* Multimedia: Edward Wilson / Q919058
# Edvard Beneš

Edvard Beneš (Kožlany, Bohemia, Austria-Hungariako Inperioa, 1884ko maiatzaren 28a - Sezimovo Ústí, Hego Bohemia, Txekoslovakia, 1948ko irailaren 3a) txekiar politikaria izan zen. Txekoslovakiako presidentea izan zen 1935-1938 eta 1940-1948 bitartean.

## Bizitza

Tomáš Masaryken ikasle eta jarraitzaile izan zen, eta Atzerriko Negozioetako ministro Masaryk lehendakari izan zenean. Masaryken lekua hartu zuen Errepublikako lehendakari karguan, 1935ean. Nazioen Ligaren bultzatzaile nagusietakoa izan zen. Dimisioa aurkeztu zuen Municheko Ituna sinatu ondoren (1938), Txekoslovakia utzi zuen. 1939-1945 bitartean Alemaniak Txekoslovakian protektoratua ezarri zuen, presidente Emil Hácha zuena. Bitartean, Edvard Beneš atzerriko gobernuko presidentea izan zen. 1945ean, Bigarren Mundu Gerra bukatu zenean, Txekoslovakiara itzuli eta lehendakari izendatu zuten. Dimisioa aurkeztu zuen 1948an, eta urte berean hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/08/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152274
* Multimedia: Edvard Beneš / Q152274
# Edward Abraham

Sir Edward Penley Abraham (Shirley, Southampton, Erresuma Batua, 1913ko ekainaren 10a - Oxford, Erresuma Batua, 1999ko maiatzaren 8a) britainiar biokimikaria izan zen.
Antibiotikoen arloan egindako lanagatik eta, bereziki, penizilinaren arazketan egindako aurkikuntzengatik da ezaguna. Oxfordeko Queens Collegen aritu zen ikasten; 1938an amaitu zuen doktoregoa, eta ondoren urtebete eman zuen Suedian, bere arloan sakontzen. 1939an itzuli zen Oxforda, eta penizilinaren kimika ikertzen hasi, Ernst Chainekin eta Howard Floreyrekin batera.
Jakina zen penizilina arma indartsua izan zitekeela eritasunen eta infekzioen aurka, baina nekeza zen haren forma egokia lortzea. Abrahamek prozesu kromatografiko bat asmatu zuen penizilina arazteko. Antibiotikoaren hurrengo testak arrakastatsuak izan ziren, eta zehatzago ezagutu ahal izan zen haren egitura molekularra. Bestalde, 1953an, Guy Newtonen laguntzaz, Abrahamek zefalosporina deritzan antibiotikoaren forma purua bakartu zuen onddo batetik, difteria eta tifusa sortzen dituzten bakterioen aurka erabiltzen dena. 1964an, patologia klinikoko irakasle egin zuten Abraham, Oxforden, eta, 1980an, sir titulua eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-09-19 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3739887
* Multimedia: Edward Penley Abraham / Q3739887
# Eslöv udalerria

Eslöv Suediako udalerria da. Eskaniako konderrian kokatua dago. 424,67 km² ditu eta 32.511 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Höör udalerria Svalöv udalerria Sjöbo udalerria Klippan udalerria Hörby udalerria Lund udalerria Kävlinge udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130264
* Multimedia: Eslöv Municipality / Q1130264
# Esma Redžepova

Esma Redžepova, mazedonieraz: Есма Реџепова, (1943ko abuztuaren 8a – 2016ko abenduaren 11a) Mazedoniako erromaniar abeslari eta konpositorea. 500 artelan baino gehiago sortu zituen. Besteak beste, 108 abesti, 20 diska eta 6 film.

## Biografia

1943ko abuztuaren 8an jaio zen Skopje-n, Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistan (egungo Ipar Mazedonia). Bederatzi urte zituela, bere anaietako batek tokiko ijito musika-erakunde batean aurkeztu zuen, non erritmo konplexuak ikasi zituen. Amak bere musika dohainak bultzatu zituen eta Esma eta bere anaia laster sartu ziren euren eskolako folklore taldean.
1957an, 14 urte zituela, Skopje-ko irratian abestera gonbidatu zuten, berau irabazi eta 9.000 dinar irabazi zituen. Gurasoen baimenarekin, gerora bere senarra izango zen Stevo Teodosievski-ren musika taldearekin egin zuen bira. Senarrarekin batera berrogeita zazpi haur lagundu zituen musikaren munduan eta lan horregatik hainbat sari jaso zituen.
Čaje Šukarije da bere abesti ezagunena 2006ko Borat filmaren soinuaren parte dena, ustez, abestia bere baimenik gabe erabili zuten.
"Alternatiba Demokratikoa" alderdiko kidea izan zen. Alderdia desegin eta gero, "Mazedoniako Batasun Nazionalerako Alderdi Demokratikoa" alderdi kontserbadorera mugitu zen. 2009ko hauteskundeen ostean, Skopjeko Udaleko zinegotzi hautatu zuten.
Vlatko Lozanoski-rekin batera Mazedonia ordezkatu zuenMalmön (Suedia) ospatu zen 2013ko Eurovision Abesti Lehiaketan, baina ez zuen lortu finalerako pasea, 16. postuan geratu baitzen.

## Diskografia

* Songs of a Macedonian Gypsy, Usnija Jasarovarekin. (Monitor Records,1970 inguru)
* Salute to Israel, (Monitor Records)
* Songs of the Macedonian Gypsy, (Monitor Records, 1994)

## Filmak

* Krist Rakoc. 1962
* Zapej Makedonijo. 1968
* Jugovizija. 1971
* Im Herzen des Lichts - Die Nacht der Primadonnen. 2002.
* Errepidea okertzen denean: Ijito-karabana baten istorioak. 2006
* Romani Soul. (Louis Mouchet, 2008)

## Erreferentziak

* ↑ Esma Redžepova, 'queen of Gypsy music', dies aged 73
* ↑ Esma.com Repertoire. .
* ↑ «A role model for all: Esma Redzepova» Snezana Lupevska (Media Diversity Institute) 3 de agosto de 2006.
* ↑ (Gaztelaniaz) «101 mujeres gitanas pa’ construir tu feminismo» pikara magazine 2021-04-21 (Noiz kontsultatua: 2022-03-05).
* ↑ «Extract from "Princes Amongst Men: Journeys with Gypsy Musicians"» Garth Cartwright (Serpent's Tail) 2005.
* ↑ Esma's Personal Website - Concerts. .
* ↑ «Esma Redzepova Teodosievska - second time Nobel Peace Prize nominee» Sasa Petejan 2 de agosto de 2006.
* ↑ Esma wins lawsuit against Sacha Kohen. makfax.com.mk 29 de julio de 2009.
* ↑ Večer Online
* ↑ «FYR Macedonia: Vlatko and Esma to Malmö» escxtra.com 28 de diciembre de 2012.
* ↑ La cantante de Macedonia en Eurovisión 2013 culpa al lobby gay de su derrota. Cromosomax.
* ↑ Esma & Lozano Respond to Homophobia Claims. WiwiBlogs.

## Kanpo estekak

* Esma Redzepova - Caje sukarije
* Datuak: Q466531
* Multimedia: Esma Redžepova / Q466531
# Esmalte-kentzeko

Esmalte-kentzekoa azazkal-esmaltea ezabatzen duen disolbatzaile organikoa da. Azazkalak garbi uzteko erabiltzeaz gain, azazkal-esmaltea eduki ondorengo denboraldian azazkalak hidratatzeko erabiltzen da.
Esmalte-kentzekoaren oinarrizko disolbatzailea azetona edo etil azetatoa da. Iraganean azetonitriloa ere ikus zitekeen, baina oso toxikoa da. Hori dela eta, 2000. urteko martxoaren 17an, Europako Esparru Ekonomikoak azetonitriloa kosmetikoetan erabiltzea debekatu zuen.

## Ikus, gainera

* Makillajea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9065437
# Eslovenierazko Wikipedia

Eslovenierazko Wikipedia Wikipediaren eslovenierazko edizioa da. 2002ko martxoan jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 79.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 34.a zen.

## Kanpo estekak

* Eslovenierazko Wikipedia
* Datuak: Q14380
* Multimedia: Slovene Wikipedia / Q14380
# Euler diagrama

Euler diagrama multzoak eta beren arteko erlazioak adierazteko erabiltzen den diagrama mota bat da. Orokorrean "Euleriar zirkuluen" lehenbiziko erabilpena Leonhard Euler (1707–1783) suitzar matematikariari aitortzen zaio. Venn diagramarekin estuki lotua dago.

## Ikus gainera

* Venn diagrama

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2501020
* Multimedia: Euler diagrams / Q2501020
# Eulerren formula

Eulerren formula, izena Leonhard Eulerren omenez duena, bereziki analisi konplexu arloko matematika-formula bat da, funtzio trigonometrikoen eta funtzio esponentzialen arteko erlazio sakona erakusten duena. (Eulerren identitatea Eulerren formularen kasu berezi bat da). Formula hau da:
    $e^{ix}=\cos \left(x\right)+i\,\operatorname {sin} \left(x\right)$,
non :
    x zenbaki erreala den;
    e logaritmo naturalaren oinarria den;
    i unitate irudikaria den;
    sin eta cos funtzio trigonometrikoak diren.
Esponentzial konplexuaren eta funtzio trigonometrikoen arteko erlazioa Roger Cotes matematikari ingelesak frogatu zuen lehendabizi 1714an, honela
    $\ln(\cos x+i\sin x)=ix\,$
non ln logaritmo naturala den.

## Frogapena

Eulerren formula aztertzeko berretura-serietan garatzearen ezaguerak behar ditugu. Baliabide handi bat sartuko dugu, asko sakondu gabe, ondorengo kontzeptua dena:
$a$-n zentratutako $f(x)$ funtzio analitiko baten Taylorren serietan garapena honela adierazten da:
    $f(x)=\sum _{n=o}^{\infty }{C_{n}}{(x-a)^{n}}$
$|x-a|<R$ , non
    $C_{n}={\frac {{f^{n}}(a)}{n!}}$
Garapen kontzeptu hori erabiliz eta $f(x)=e^{x}$ hartuz $a=0$ zentroko ingurune batean, honako hau dugu:
    $e^{x}=\sum _{n=0}^{\infty }{\frac {{{f^{n}}(0)}{x^{n}}}{n!}}=\sum _{n=0}^{\infty }{\frac {x^{n}}{n!}}=1+{\frac {x}{1!}}+{\frac {x^{2}}{2!}}+{\frac {x^{3}}{3!}}+{...}$
$(-\infty ,\infty )$ konbergentzia-tarteko edozein $x$-rako
$x=1$ denean, aurreko ekuazioan, $e$ zenbakiko adierazpena lortzen da, serie infinitu bat bezala:
    $e=\sum _{n=0}^{\infty }{\frac {1}{n!}}=1+{\frac {1}{1!}}+{\frac {1}{2!}}+{\frac {1}{3!}}+{...}$
$x$ -ren ordez $ix$ ordezkatzen badugu, orduan:
    $e^{ix}=\sum _{n=0}^{\infty }{\frac {(ix)^{n}}{n!}}={\sum _{n=0}^{\infty }{\frac {{(-1)^{n}}\cdot {x^{2n}}}{(2n)!}}}+i{\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {{(-1)^{n-1}}\cdot {x^{2n-1}}}{(2n-1)!}}}$
Aurreko ekuazioaren ($e^{ix}$) batuketaren lehenengo zatia $cos(x)$ funtzioaren garapena da eta bigarren zatia $sin(x)$-rena Maclaurinen serie batean. Beraz, Eulerren formula izenez ezagutzen den ekuazioa dugu:
    $e^{ix}=\cos \left(x\right)+i\,\operatorname {sen} \left(x\right)$
modu orokorragoan honela ere idatz daiteke:
    $e^{iux}=\cos \left(ux\right)+i\,\operatorname {sen} \left(ux\right)$.

## Erreferentziak

* ↑ John Stillwell (2002). Mathematics and Its History. Springer.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Eulerren formula eta Fermaten azken teorema
* (Ingelesez)Eulerren formularen ikus-adierazpena
* Datuak: Q184871
* Multimedia: Euler's formula / Q184871

## Ikus, gainera

* Moivreren formula
# Eulerren erlazio

Geometrian, Eulerren erlazioak poliedro ganbil bateko aurpegien, ertzen eta erpinen kopuruen arteko proportzioa ezartzen du.
1750. urtean, Leonhard Eulerrek poliedroen teorema argitaratu zuen, poliedro ganbilaren (zulorik eta sargunerik gabe) aurpegiak, ertzak eta erpinak erlazionatzen zituena. Teorema edo formula famatu horrek aldaketarik gabeko erlazio bat adierazten du, pliedroen biraketan edo traslazioan aldatzen ez dena.

## Erlazioa

    $Aurpegiak+Erpinak=Ertzak+2\,\!$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q516403