# Nanjing

Nanjing —lehen Nankin— (txinera sinplifikatuz 南京, pinyinez Nánjīng) Jiangsuko probintzian kokatua. Guztira, 7.500.000 biztanle inguru dauzka eta 6.598 kilometro karratuko azalera.
Real Sociedad futbol taldearen babeslea izan zen Qbao.com enpresa txinatarraren egoitza Nanjing hirian dago.

## Inguru naturala eta kokapena

Nanjing hiria, Txinako garapen ekonomiko handiena duen gunean dago, Yangtze ibaiaren deltan. Yangtze ibaia bera, hiriaren mendebaldetik igarotzen da, eta Ningzhen mendizerrak iparralde, ekialde eta hiriaren hego-ekialdea mugatzen ditu. Nanjing Shanghaitik 300 kilometrora eta Txinako hiriburu den Beijingetik 1.200 kilometrora.
Azpiprobintzia mailako Nanjing hiriaren mugakideak honakoak dira: Anhui probintzia iparraldean, Yangzhou ekialdean Yangtze ibaiaren iparraldeko aldean eta Zhenjiang Yangtze ibaiaren hegoaldeko aldean, Changzhou hego-ekialdean, eta Zhejiang probintzia hegoaldean.
Yangtze ibaia hiria bitan banatzen du mendebaldetik ekialderako norantzan.

### Klima

Hiriko klima azpitropikala, Asia ekialdeko montzoiaren eraginpean dago. Udak euritsuak eta nahiko beroak izaten dira. Yangtze ibaiak zeharkatzen dituen Chongqing eta Wuhan hiriak bezala, Nanjingek uda sargoriak izaten ditu. Urteko batez besteko tenperatura 16 gradukoa da. Urtarrilean batez besteko maxikoa 7 gradukoa eta minimoa -1 gradukoa den bitartean, uztailean maximoa 32 gradu eta minimoa 25 gradukoa da. Neurtutako tenperaturarik altuena 43 gradukoa izan zen 1934ko uztailaren 13an eta baxuena -16,9 gradu 1955eko urtarrilaren 6an.
Urteroko egun euritsuak 117 inguru izaten dira batez beste, eta prezipitazioak 1.100 eta 1.200 bitartekoak dira.
Datu klimatikoak (Nanjing (1971–2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7.0 | 8.8 | 13.4 | 20.3 | 25.6 | 28.8 | 31.9 | 31.7 | 27.3 | 22.2 | 15.9 | 10.0 | 20.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −1.1 | 0.6 | 4.8 | 10.6 | 15.9 | 20.7 | 24.6 | 24.2 | 19.2 | 12.9 | 6.1 | 0.4 | 11.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 37.4 | 47.1 | 81.8 | 73.4 | 102.1 | 193.4 | 185.5 | 129.2 | 72.1 | 65.1 | 50.8 | 24.4 | 1062.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 8.1 | 9.1 | 12.1 | 10.4 | 10.4 | 11.3 | 12.4 | 11.3 | 8.9 | 8.2 | 7.4 | 5.7 | 115.3 |
| Eguzki orduak | 129.1 | 123.3 | 136.1 | 168.1 | 194.0 | 171.9 | 205.6 | 214.7 | 167.2 | 169.1 | 153.5 | 150.2 | 1982.8 |
| Hezetasuna (%) | 76 | 74 | 74 | 73 | 74 | 78 | 81 | 81 | 79 | 77 | 76 | 74 | 76.4 |
| Iturria: China Meteorological Administration ||||||||||||||

## Historia

Nanjing hegoaldeko Txinan sortutako hiririk antzinakoenetakoa da. Kondairak dionez, Fu Chai, Wu estatuko jaunak Yecheng (冶城) izeneko hiria sortu zuen (kristo aurreko 495. urtean) gaur egun Nanjing dagoen kokagunetik gertu. Ondoren, k.a. 473. urtean Yue estatuak Wu konkistatu eta Yuechengo (越城) hiria eraiki zuten handik gertu. K.a. 333 urtean, Yue estatua deuseztu ostean, Chu estatuak Jinling Yi (金陵邑) hiria sortu zuen, hirigunearen ipar-mendebaldean.
Nanjingo Ituna 1842ko abuztuaren 29an sinatu zuten Britainiar Inperioak eta Qing dinastiak sinatutako bake ituna izan zen, Lehen Opio Gerrari amaiera emanez.

### Nanjingeko sarraskia

Ordutik hiria hainbat aldiz berreraiki behar izan dute, gerra eta gatazka ezberdinek eraginda. 1937an armada japoniarrak Txina inbaditzean, Nanjing hiriari eraso egin zion eta bertan Nankingo sarraskia izenez ezagututako hilketaldia burutu zuen.
Hilketak sei aste iraun zituen, eta 200.000 pertsona baino gehiago hil ziren. Horrez gain, soldadu japoniarrek milaka emakume txinatar bortxatu zituzten. Datu zehatzik ez dagoen arren, bortxaketak 20.000 eta 80.000 bitartean izan zela uste da. Datu hau, Japoniako gerra auzitegiak eman zuen jakitera, eta beharbada, bortxaketa kasuak gehiago izan ziren.

## Banaketa administratiboa
### Barrutiak

* Xuanwu Barrutia (玄武区)
* Baixia Barrutia (白下区)
* Qinhuai Barrutia (秦淮区)
* Jianye Barrutia (建邺区)
* Gulou Barrutia (鼓楼区)
* Xiaguan Barrutia (下关区)
* Pukou Barrutia (浦口区)
* Luhe Barrutia (六合区)
* Qixia Barrutia (栖霞区)
* Yuhuatai Barrutia (雨花台区)
* Jiangning Barrutia (江宁区)

### Konderriak

* Lishui konderria (溧水县)
* Gaochun konderria (高淳县)

## Ondasun nabarmenak

* Sun Yat-Senen mausoleoa
* Ming Xiaolingen hilobia
* Xuyuan lorategia
* Zhanyuan lorategia
* Jiming tenplua
* Qixia tenplua
* Jinghai tenplua

## Azpiegiturak

Nanjingo aireportua, hiriaren erdigunetik 30 bat kilometrora dago eta 2008an zortzi milioi bidaiarik erabili zuten.

## Argazkiak

* Sun Yan Senen mausoleoa
* Hiriko lorategietako bat
* Nanjingo metroa

## Herri eta hiri senidetuak

Nanjing ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
* Dallas (Texas) (Ameriketako Estatu Batuak) (2009)

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
* ↑ «Realaren publizitate txinatarra: zer da eta zer egiten du Qbao.com-ek» www.argia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-14).
* ↑ 中国地面国际交换站气候标准值月值数据集（1971－2000年）. China Meteorological Administration (Noiz kontsultatua: 2010-12-01).
* ↑ (Ingelesez) Dallas Economic Development - Nanjing. (Noiz kontsultatua: 2018-08-19).

## Ikus, gainera

* Jiangsu probintziaren banaketa administratiboa
* Nankingo sarraskia
* Nanjingo Ituna

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Nanjingo gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q16666
* Multimedia: Nanjing / Q16666