OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Orinokotar krokodilo

Orinokotar krokodiloa (Crocodylus intermedius) Crocodylus generoko animalia da. Narrastien barruko Crocodylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Crocodylus
* Crocodylidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q272395
* Multimedia: Crocodylus intermedius / Q272395
* Espezieak: Crocodylus intermedius
# Orio Canavese

Orio Canavese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 745 biztanle ditu, 7,15 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orio Canavesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barone Canavese Mercenasco San Giorgio Canavese Montalenghe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9520
* Multimedia: Orio Canavese / Q9520
# Orinoma

Orinoma Nymphalidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Orinoma damaris da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Orinoma album | daturik gabe |
| Orinoma damaris | daturik gabe |
| Orinoma dumicola | daturik gabe |
| Orinoma harmostus | daturik gabe |
| Orinoma moorei | daturik gabe |
| Orinoma satricus | daturik gabe |
| Orinoma sorata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7102718
* Multimedia: Orinoma / Q7102718
# Orinoko

Orinoko (gaztelaniaz: Orinoco) Hego Amerikako ibairik luzeenetariko bat da, 2.140 kilometroko luzerarekin. Munduko hirugarren ibairik jariotsuena da, Amazonas eta Kongoren ondoren. Arroak, Orinoquia deitua, 880,000 km²-ko eremua hartzen du, % 76,3 Venezuelan eta gainontzekoa, Kolonbian.

## Historia

Kristobal Kolonek 1498ko abuztuaren 1ean bokalea ikusi zuen arren, Orinokoren iturria, Cerro Delgado-Chalbauden (1.047 m, 02°19′05″N 63°21′42″W﻿ / ﻿2.31806°N 63.36167°W﻿ / 2.31806; -63.36167), Venezuela eta Brasilen arteko mugatik gertu dagoena, 1951 arte ez zen esploratua, hau da, 453 urte pasa eta gero.
Orinokoko delta eta Apure eta Meta ibaiadarrak XVI. mendean Ambrosius Ehingerrek alemaniarrak esploratu zituen eta, 1800 inguruan, Alexander von Humboldt arroa aztertzen ibili zen.

## Hidrologia

Orinoko ibaiaren emaria 66 urtez (1923-1989) Puente Angosturan, Ciudad Bolívar baino 5 km gorago, neurtu izan da. Ikertutako arroa 907.313 km²-koa da, arro osoaren % 87,3. Datuotan falta den ekarpenik garrantzitsuena Caroní ibaiarena da. Urteko batez besteko emaria 30.621 m³ segundokoa da: handiena abuztuan du (65.302 m³/s) eta txikiena, martxoan (7.110 m³/s).
Orinoko ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Puente Angosturan (Venezuela) neurtuak Datuak: 1923 eta 1989 artean

## Geografia

Orinokoren ibilbideak arku elipsoidal itxura du, Guyanako mendigunearen inguruan. Ibilbidea lau zatitan banatzen da:
* Goiko Orinoko, 242 kilometrokoa.
* Erdialdeko Orinoko, 750 kilometrokoa.
* Beheko Orinoko, 959 kilometrokoa.
* Amacuroko Delta, 200 kilometrokoa.
Ibaiaren arroak bitxikeria bat du: Casiquiare kanala, Orinokoren besoa dena, Negro ibaira isurtzen baita eta hori Amazonasen ibaiadarra denez gero, Casiquiarekoa Orinoko eta Amazonasen arteko 'kanal naturala' da.

### Ibaiadarrak

* Apure ibaia.
* Arauca ibaia .
* Atabapo ibaia.
* Caroní ibaia.
* Casiquiare kanala.
* Caura ibaia.
* Guaviare ibaia.
* Inírida ibaia.
* Meta ibaia.
* Ventuari ibaia.
* Vichada ibaia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ GRDC: Orinoco Basin, Station: Puente Angostura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131792
* Multimedia: Orinoco River / Q131792
# Orinocoko eskualdea (Kolonbia)

Orinocoko eskualdea, Orinoquía edo Llanos Orientales ere deitua, Kolonbiako ekialdean dagoen eskualde naturala da. 310.000 km²-ko azalera dauka.

## Deskribapena

Orinocoko eskualdea Ekialdeko mendilerroaren eta Venezuelako mugaren artean hedatzen da. Iparraldean Arauca ibaiak mugatzen du eta hegoaldean Guaviare ibaiak.
Los Llanos izeneko ordoki tropikalaren Kolonbiako zatia da. Orinoko ibaiaren arroko sabana zabalek osatzen dute eskualdea. Ibai nagusiak, Arauca, Vichada, Meta eta Guaviare, Andeetako Ekialdeko mendilerroan sortu eta Orinokora isurtzen dira. Beste ibai garrantzitsu batzuk Tomo, Vita, Guainía, Tuparro, Inírida eta Cinaruco dira.
Ekonomiaren oinarriak abelazkuntza estentsiboa, sabanetan, eta nekazaritza teknifikatua, mendi-oinetan, dira. Arauca, Casanare eta Metako petrolio ustiategiak Kolonbiako esportazio iturri eta diru sarrera garrantzitsuenak dira.
Hiri handienak Villavicencio, Arauca, Puerto Carreño, Acacías, Puerto López, Yopal eta San Martín dira. Eskualdean 1.048.716 lagun bizi direla estimatzen da. Indigenak (Tunebo, Betoye, Sikuani, U'wa, Curripaco, Puinave, Piapoco eta Guahiboak) biztanleriaren %5a dira.

## Departamenduak

Hauek dira Orinocoko eskualdean lurralde gehiena duten departamenduak:
* Meta departamendua (Villavicencio hiriburua).
* Casanare departamendua (Yopal hiriburua).
* Arauca departamendua(Arauca hiriburua).
* Vichadako departamendua (Puerto Carreño hiriburua).
* Guainiako departamendua (Inírida hiriburua).
* Guaviareko departamendua (San José del Guaviare hiriburua).
Aurrekoez gain, departamendu hauek ere zati bat eskualde honetan daukate:
* Norte de Santander departamendua (Cúcuta hiriburua).
* Boyacá departamendua (Tunja hiriburua).
* Cundinamarca departamendua (Bogotá hiriburua).

## Erreferentziak

* 1 2 3 Todacolombia.com: Regiones naturales

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130322
* Multimedia: Orinoquia region, Colombia / Q130322
# Orinympha

Orinympha Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Orinympha aetherias da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Orinympha aetherias | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7102719
# Oriana Sabatini

Oriana Gabriela Sabatini (Buenos Aires, 1996ko apirilaren 19a) argentinar modelo, aktore eta abeslaria da. Aliados telesailean egindako lanari esker, ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) | Zuzendaria |
| 2018 | Perdida | Alina Zambrano | | Alejandro Montiel |
| 2019 | ¿Qué te juegas? | | | Inés de León |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) | Katea |
| 2011 | Porque te quiero así | Rocío | | Canal 10 |
| 2013 – 2014 | Aliados | Azul Medina | | Telefe / Fox |
| 2014 | Tu cara me suena 2 | Katy Perry / Aino Jawo / Christina Aguilera | | Telefe |
| 2018 | Secretos bien guardados | Amalia Kiev | | Telefe |
| 2018 | Kally's Mashup | Bera | Gonbidatua | Nickelodeon Latinoamérica |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16302030
* Multimedia: Oriana Sabatini / Q16302030
# Oribe Niikawa

Oribe Niikawa (japonieraz: 新川 織部, 1988ko uztailaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3245202
# Orick (Kalifornia)

Orick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Humboldt konderrian dago, Kalifornia estatuan. 328 biztanle ditu, 12,560962 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Humboldt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6052841
* Multimedia: Orick, California / Q6052841
# Oriar etxea

Oriar etxea Legorretan (Gipuzkoa) dagoen monumentu inbentariatu kategoriarekin izendatutako ondasun higiezina da.
Babes Erregimena: Zaharberritze Zientifikoa, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariko 317/2002 Dekretuaren arabera
Barroko estiloko eraikin hori XVII. mendean eraiki zuten, eta Koate auzoan dago.
* Armarria.
* Ikuspegi orokorra.
Etxeak oinplano angeluzuzena du, eta haren hormak harginlanezkoak dira. Sotoak, bi solairuk eta ganbarak osatzen dute eraikina, eta sarrerak, mendebalderantz ematen duenak, harlanduzko bi leiho hesitu ditu alde banatara, eta gainean harrizko hiru balkoi, erdikoa irtena eta eskudel molduratua duena. Jatorriz zeuden bi armarrietatik, egun bakarra ikus daiteke erdiko balkoi horren eskuinaldean.
Platabanda batek bereizten ditu sotoa eta lehen solairua. Sotoan, zalditegiko ateburuarekin batera, harlanduzko leihoak daude. Lehen solairuan, berriz, harlanduzko lau leiho (iparraldean) eta harlanduzko zortzi balkoi kareldun (ekialdean eta hegoaldean) ikus daitezke.
Ganbarara joateko, bada sotoan hasten den eskailera. Lau isuriko estalkiak eskuz eginiko telitatu-hodia du.

## Kanpo estekak

hiru.com
* Datuak: Q19986236
* Multimedia: Oriar etxea / Q19986236
# Oribarzar

Oribarzar Gipuzkoako hondartza. Orioko udalerrian kokatzen da, baina hondartzaren ertza bera Aiako udalerriarekin muga da, bertako izen bereko Oribarzar baserria Aian kokatzen delarik, Laurgain baserri-auzoan. Hondartza "Torretxo" izenaz ere da ezaguna.
Oriako itsasadarraren bokalearen ezkerraldean dagoen hondartza bat da. Luzez 200 metro eta zabaleraz 57 metro ditu. Hondartza lasai eta txikia da, hondar finekoa, arrantza zaleek biziki estimatzen dute. Bainua debekatua dago, ibaiko lohien arriskuagatik.
Hondartzara heltzeko, Orioko portuaren hasieran dagoen gurutzabideko errepidea hartu behar da, eta 1,8 kilometrotan zehar jarraitu.
Hareatzatik gertu Txurruka izeneko gazteentzako aterpetxea dago.

## Erreferentziak

* ↑ «Gipuzkoa - Orio» b5m.gipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2022-09-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gipuzkoa, Departamento Territorial Diputación. «Laurgain barreiatua -Aia - Directorio geográfico y callejero» b5m (Noiz kontsultatua: 2022-09-26).
* ↑ «Oribarzar - Ingurumena - Ingurumena» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2022-09-26).
* Datuak: Q12265250
* Multimedia: Beach of Oribarzar, Orio / Q12265250
# Orica

Orica Hondurasko Francisco Morazán departamenduko udalerri bat da. 344 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 13031 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q304913
# Orickita

Orickita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Orickita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {2CuFeS2 * H2O}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Orickite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Oriana Fallaci

Oriana Fallaci (Florentzia, Italia, 1929ko ekainaren 29a - Florentzia, 2006ko irailaren 15a) kazetari, idazle eta elkarrizketatzaile politikoa izan zen. Bigarren Mundu Gerran partisanoa izan zen, eta ondoren kazetari karrera arrakastatsua garatu zuen. Fallaci ezagun egin zen gerren eta iraultzen jarraipena dela eta, eta 1960ko hamarkadatik 1980ko hamarkadara bitarte munduko hainbat lider politikori elkarrizketak egiteagatik.
Intervista con la storia liburuan Indira Gandhi, Golda Meir, Yasser Arafat, Zulfikar Ali Bhutto, Willy Brandt, Mohammad Reza Pahlavi, eta Henry Kissingerri elkarrizketa egin zien, baita Hego Vietnamgo Nguyễn Văn Thiệu, eta Ipar Vietnamgo Võ Nguyên Giáp-i Vietnamgo gerran zehar. Besteak beste Deng Xiaoping, Andreas Papandreou, Ayatollah Khomeini, Haile Selassie, Lech Wałęsa, Muammar Gaddafi, Cayetana Fitz-James Stuart, Mário Soares eta Alfred Hitchcocken elkarrizketak argitaratu zituen.

## Obra

* I sette peccati di Hollywood, 1956
* Il sesso inutile, 1961
* Penelope alla guerra, 1962
* Gli antipatici, 1963
* Se il sole muore, 1965
* Niente e così sia, 1969
* Quel giorno sulla luna, 1970
* Intervista con la storia, 1974
* Un uomo, 1979
* Insciallah, 1990
* La rabbia e l'orgoglio, 2001
* La forza della ragione, 2004
* Oriana Fallaci intervista Oriana Fallaci, 2004
* Oriana Fallaci intervista sé stessa - L'Apocalisse, 2005

## Ikus, gainera

* Italierazko literatura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153700
* Multimedia: Oriana Fallaci / Q153700
# Orange konderria (Vermont)

Orange konderria (ingelesez: Orange County) Vermontko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chelsea da. 2010eko zentsuaren arabera 28.936 biztanle zituen, Orange kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Orange konderriak 1.792,96 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,55 ura dira. Beste 1.779,41 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,14 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 28.936 pertsonetatik 28.180 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 282 dira. 107 beltzak edo afroamerikarrak. 78 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 137 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 406 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q505444
* Multimedia: Orange County, Vermont / Q505444
# Orange udalerria, Ashland konderria (Ohio)

Orange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Ashland konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.569 biztanle zituen, 98.4 milia karratu (255 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Orange udalerriak 1040 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.929 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921892
* Multimedia: Orange Township, Ashland County, Ohio / Q921892
# Orange udalerria, Black Hawk konderria (Iowa)

Orange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Black Hawk konderrian. Azken zentsuaren arabera 338 biztanle zituen, 18.22 milia karratu (47.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Orange udalerriak 180 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 81.000 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2220985
# Orange konderria (Kalifornia)

Orange konderria (ingelesez: Orange County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Santa Ana da. 2010eko zentsuaren arabera 3.010.232 biztanle zituen, Orange kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Orange konderriak 2.455,48 kilometro koadro ditu. Horietatik 407,92 ura dira. Beste 2.047,56 lurra dira.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 3.010.232 pertsonetatik 2.341.472 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.012.973 dira. 44.000 beltzak edo afroamerikarrak. 6.216 amerikar natiboak ziren eta 8.357 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 532.477 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5.593 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 72.117 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q5925
* Multimedia: Orange County, California / Q5925
# Orange udalerria, Clark konderria (Illinois)

Orange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Clark konderrian. Azken zentsuaren arabera 283 biztanle zituen, 37.13 milia karratu (96.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Orange udalerrian 89 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.508 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7099738
# Orange udalerria, Clinton konderria (Iowa)

Orange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Clinton konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.095 biztanle zituen, 29.53 milia karratu (76.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Orange udalerriak 379 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.384 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q385296
# Orange konderria (Texas)

Orange konderria (ingelesez: Orange County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Orange da. 2010eko zentsuaren arabera 81.837 biztanle zituen, Orange kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Orange konderriak 982,98 kilometro koadro ditu. Horietatik 118,78 ura dira. Beste 864,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 83,25 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 81.837 pertsonetatik 72.661 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4.766 dira. 6.922 beltzak edo afroamerikarrak. 340 amerikar natiboak ziren eta 38 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 797 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 73 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.006 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q109215
* Multimedia: Orange County, Texas / Q109215
# Orange konderria (Virginia)

Orange konderria (ingelesez: Orange County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Orange da. 2010eko zentsuaren arabera 33.481 biztanle zituen, Orange kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Orange konderriak 889,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,43 ura dira. Beste 882,62 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,66 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 33.481 pertsonetatik 28.172 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.139 dira. 4.206 beltzak edo afroamerikarrak. 80 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 240 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 49 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 719 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q506225
* Multimedia: Orange County, Virginia / Q506225
# Orange udalerria, Carroll konderria (Ohio)

Orange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Carroll konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.133 biztanle zituen, 70.7 milia karratu (183 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Orange udalerriak 613 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.050 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q925046
* Multimedia: Orange Township, Carroll County, Ohio / Q925046
# Paradoxurinae

Paradoxurinae Viverridae katuen-antzeko animalien familiako azpifamilietako bat da. Guztiak Asiako hego-ekialdean bizi dira, Indiatik Indonesiara.
* Datuak: Q1095105
* Multimedia: Paradoxurinae / Q1095105
* Espezieak: Paradoxurinae
# Oto

Oto (gaztelaniaz Los Huetos izan zena) Arabako udalerri-ohi bat da.
Arabako lautadako hiru herrik osatzen zuten: Otobarren (Hueto Abajo, herriburua izan zena), Otogoien (Hueto Arriba) eta Martioda.
1975eko uztailaren 10ean Gasteizko udalerriaren barrura pasarazi zuten. Gaur egun horren barruan hiru kontzeju osatzen dute. XIX. mendean galdu zen euskara. Laborantza (garia, garagarra) eta abere hazkuntza (behi eta zerri azienda) dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Ikus, gainera

* Otobarren
* Otogoien
* Martioda

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11689543
# Oto Greziakoa

Oto Greziakoa (grezieraz: Όθων A'; Salzburgo, 1815eko ekainaren 1a - Bamberg, 1867ko uztailaren 26a) Bavariako printzea eta, 1833–1862 bitartean, Greziako erregea izan zen.

## Bizitza

Luis I.a Bavariakoaren semea zen. 1832an Londresen egin zen bilkurak Greziako errege izendatu zuen. Herriak gaitzetsi zuen absolutista zelako eta aholkulariak bavariarrak zituelako; herria matxinatu zen, eta erregeak konstituzioa onartu behar izan zuen 1844an. Ordea, konstituziotik sortutako parlamentua ez zen arazoak konpontzeko gauza izan: Grezia babespean zuten nazioek etengabe esku hartzen zuten barne aferetan, erregea bera ez zen nazio higikundearen gidari izateko gauza eta, gainera, amore eman zien Joniako uharteak mendean hartuak zituzten eta Kretako matxinadak zapaldu zituzten ingelesei; horrek guztiak beste matxinada bat piztu zuen, eta 1862an Oto I.ak aginpidea utzi behar izan zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-5-17 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77067
* Multimedia: Otto of Greece / Q77067
# Otley

Otley, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.
2011n 13.668 biztanle zituen.
* Datuak: Q658902
* Multimedia: Otley, West Yorkshire / Q658902
# Otmuchów udalerria

Otmuchów Poloniako Opoleko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Nysa barrutian kokatuta. 187,4 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 13746 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2459660
* Multimedia: Gmina Otmuchów / Q2459660
ieaOpoleko voivoderriko udalerriak :
# Oto II.a Gaskoiniakoa

Oto II.a (c. 1010-1039ko martxoaren 10a) Baskonia (1032-1039) eta Akitaniako duke eta Poitiersko kondea (1038-1039) izan zen.

## Biografia

Poitiersko leinuaren kidea, Gilen V.a Akitaniakoa eta Gilen II.aren alaba eta Antso VI.a Gaskoiniakoaren arreba Briskaren bigarren semea izan zen.
Bere agintaldia ezagutzeko Saint-Maixenten Kronika eta Ademar Chabanneskoaren idazketetara jo behar da. 1018 baino lehen Saint-Cyprieni dohaintzak egin zizkion aita, ama eta bera baino lehen hil zen Tibalt anaiarekin batera. Nahiz eta 1032an bere osabaren partez Baskoniako dukerria jarauntsi, ez zuen osorik lortu. Bere lehengusua zen Berengario Gaskoiniakoa Baskoniako konde moduan aritu zen 1036an hil arte. Bere kabuz edo Otoren dukeorde moduan aritu bazen ezezaguna da. 1033an Otok Bordeleko konde bilakatu zen, dukeen artean ohiturazkoa zena.
1038an Otok Gilen VI.a bere sasianaia ordezkatu eta Akitaniako duke hautatu zuten. Poitiers aldean Ines ugazama eta Gilen bere sasianaiaren aurka borrokatu behar zuen bere eskubideak mantentzeko. Mauzén gudu batean hil eta Maillezaisko San Petriren abadian lurperatu zuten aita eta anaiarekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 66. araua: Santutegiko izen ohikoenak
* ↑ frantsesez: Eudes edo Odon; latinez: Odonis; gaztelaniaz: Odón
* ↑ Higounet, Charles. "Bordeaux pendant le haut moyen age". Bordele, 1963. 105. orrialdean 1040an hil zela dio
* ↑ Collins, Roger. "The Basques". Blackwell Publishing: Londres, 1990
* ↑ Foundation for Medieval Genealogy: Gascony.
* ↑ Ziur asko Gilen VI.a
* Datuak: Q264821
# Otmar Hasler

Otmar Hasler (Vaduz, Liechtenstein, 1953ko irailaren 28) Liechtensteingo Lehen Ministroa da 2001eko apirilaren 5etik. Herritar Aurrerakoien Alderdiko (Fortschrittliche Bürgerpartei) presidentea ere bada.
* Datuak: Q238670
* Multimedia: Otmar Hasler / Q238670
# Oto (Iowa)

Oto Iowako hiri bat da. Woodbury konderrian kokatua dago. 2010ean 108 biztanle zituen, 0,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Woodbury konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926474
* Multimedia: Oto (Iowa) / Q1926474
# Paradoxus

Paradoxus Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Paradoxus osyridellus da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Paradoxus caucasica | daturik gabe |
| Paradoxus lushanensis | daturik gabe |
| Paradoxus osyridellus | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7134477
* Multimedia: Paradoxus (genus) / Q7134477
* Espezieak: Paradoxus
# Parafenilendiamina

Parafenilendiamina edo p-fenilenediamina (PPD) C$_6$H$_4$(NH$_2$)$_2$ formula duen konposatu organikoa da. Anilinaren deribatu hori solido zuri bat da, baina laginak ilundu egin daitezke aireak eragindako oxidazioaren ondorioz. Batez ere polimeroen eta ingeniaritzako konposatuen osagai gisa erabiltzen da, hala nola kevlarra. Ilerako tindu-osagaia ere bada. Batzuetan hennaren ordezko gisa erabiltzen dute.
Errodentizida gisa ere erabiltzen dute. Irensteak goiko arnasbidea buxatzea eta akats multiorganikoa eragiten ditu.

## PPD hartzeagatiko intoxikazio akutua

Afrikan eta Asian ohikoa da autolisietan eta saiakeretan, eta edema larria eragiten du aurpegian eta lepoan.

## Ekoizpena

PPD hiru ibilbideren bidez ekoizten dute. Maizago, 4-nitroklorobentzenoa amoniakoarekin tratatzen da, eta 4-nitroanilina, berriz, hidrogenoarekin:
ClC$_6$H$_4$NO$_2$ + 2 NH$_3$ → H$_2$NC$_6$H$_4$NO$_2$ + NH$_4$Cl
H$_2$NC$_6$H$_4$NO$_2$ + 3 H$_2$ → H$_2$NC$_6$H$_4$NH$_2$ + 2 H$_2$O
DuPonteko ibilbidean, anilina difeniltriazina bihurtzen da, eta katalisi azidoaren bidez 4-aminoazobentzeno bihurtzen da. Azken horren hidrogenazioak PPD sortzen du.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Una joven francesa acaba con la cara deformada y al borde de la muerte por teñirse el pelo» ABC 2018-11-30.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q415024
* Multimedia: 1,4-Diaminobenzene / Q415024