OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Apallako geltokia

Apalla Galiziako tren geltoki bat da, San Sadurniño udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R1aFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Xubia • San Sadurniño • Apalla • Moeche • Cerdido • Ponte Mera • Ortigueira • Espasante • Loiba • O Barqueiro • O Vicedo • Mosende • Folgeiro • Covas • Viveiro–Geltokia • Viveiro–Geralekua • Xuances • Xove–Geralekua • Xove–Geltokia • Lago • Bidueiros • San Cibrao • Madeiro • Burela • Cangas de Foz • Nois • Fazouro • Marzan • Foz • Barreiros • Reinante • Esteiro • Os Castros • RinloRibadeo :

### Aldiriko tren

Ferrolgo Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1fFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Piñeiros • O Ponto • Xubia • Ferrerias • Sedes • Pedroso de Naron • San Sadurniño • Lamas • Apalla • Moeche • Labacengos • Entrambarrias • Cerdido • A Cuqueira • Santa Maria de Mera • Ponte Mera • San Clodio • SenraOrtigueira :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17993375
# Ardenetako zaldi

Ardenetako zaldia, (frantsesez: Ardennais edo Ardenner), Ardenak eskualde historikoan jatorria duen bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezugarriengatik, Ardenetako arraza zaldi tamainako arrazen sailkapen taldean kokatzen da. Bere banapen eremuak Frantzia, Belgika zein Luxenburgo hartzen du. Bereziki lor-zaldiak bezala erabltzen dira eta zaldi astunetan sailkatzen dira era berean ere.

## Arrazaren historia

Ardenetako zaldia antzinetako arraza bat da. Benetako zaldi astuna motakoa eta zaldi astun arraza askoren oinarrian dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ardennes» The equinest (USA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638976
* Multimedia: Ardennais / Q638976
# Ardencroft (Delaware)

Ardencroft Delawareko herria bat da. New Castle konderrian kokatua dago. 2010ean 19.249 biztanle zituen, 0,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New Castle konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967189
* Multimedia: Ardencroft, Delaware / Q967189
# Ardenetako Gudua

    Artikulu hau Bigarren Mundu Gerrako gudualdiari buruzkoa da; 1914an gertatutako gatazkari buruzkoa beste hau da: «Ardenetako Gudua (1914)».
Ardenetako Gudua edo Bulgeko Gudua Bigarren Mundu Gerrako gudualdi garrantzitsua izan zen, 1944ko abenduaren 16tik 1945eko urtarrilaren 25era jazo ziren hainbat operazio militarrek osatzen dutena. Izenak dioen bezala, Ardenetan gertatu zen, Frantzia, Belgika eta Luxenburgok elkarbanatzen duten basoz jositako eskualdean, hain zuzen ere.
Gudua abenduaren 16an hasi zen, alemaniar armadak aliatuen posizioen aurkako ustekabeko ofentsiba bati ekin zionean. Hirugarren Reicharen helburua, aliatuen fronte-lerroa erdibitzea zen, eta horrela Anberes belgikar hiria hartzea, sektore horretan zeuden lau armada aliatu inguratu eta suntsituz eta etsaia, bere hornidura gune nagusiena gabe utziz. Modu horretan, indar aliatuak oso kaltetuak geratuko ziratekeen, eta Alemaniak, Ardatzeko gainontzeko kideekin batera, bake-itun bat sinatzera behartuko zituzkeen, bere ofentsiba gaitasun guztia, gainera zetorkion Ekialdeko Frontean ipini ahal izateko.
Ardenetako ofentsiba, isiltasun osoan prestatu zuten alemaniarrek, irrati bidezko komunikazioak ere ekiditeraino. Nahiz eta Ultra informazio zerbitzuak alemaniarren eraso bat aurreikusi, eta Estatu Batuetako Hirugarren Armadak tamaina handiko ofentsiba bat espero izan, erasoa ustekabe handi bat izan zen aliatuentzat. Honi guztiari, aliatuen hasiera bateko gehiegizko konfiantza sentsazioa, beren ofentsiba planekiko gehiegizko arreta eta egindako aire-errekonozimendu kaxkarra gehitu zitzaizkion, alemaniarren erasoa erraztu zuten faktoreak, zalantzarik gabe. Honez gain, egun hartan eguraldi petrala zegoen, aliatuen hegazkin gehienak ezin izan zutelarik babes egoki bat ematera aireratu. Bitartean, alemaniarrek, aliatuen lerroko erdialdean gune ahul bat erasotu eta hautsi zuten, amerikarren Lehenbiziko Armadaren sektorean, aurreratze nabarmen bat lortuz. Modu honetara, Wehrmachtak ia Antwerperaino heltzen zen ateragune bat (ingelesez: bulge) lortu zuen frontean, aliatuek kontrolaturiko zonaldean sartzen zena bete-betean.
Amerikarren aldetik, heriotza gehienak borrokaldiaren lehenbiziko hiru egunetan gertatu ziren, Infanteriako 106. Dibisioko hiru erregimentuetatik bik, beren burua errenditu behar izan zutelarik. Estatubatuarrentzat ardenetakoa izan zen Bigarren Mundu Gerrako gudurik odoltsuena, 19.000 hil baitziren. Edonola ere, alemaniarrek ez zituzten erdietsi ofentsibaren hasieran finkatu zituzten helburuak, eta hurrengo asteetan, aliatuek gogor kolpatu zituzten alemaniarrek irabazi berri zituzten posizioak. Alemaniarrek, azkenik, atzera egin behar izan zuten, Siegfried Lerrora arte. Gainera, borroka-esperientzia handia zuten unitate alemaniar asko oso kaltetuak suertatu ziren, nola gizon hala material aldetik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151018
* Multimedia: Battle of the Bulge / Q151018
# Ardendrain

Ardendrain, Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da. Kiltarlity udalerritik 4 kilometro hegoaldera eta Inverness udalerritik 18 kilometro mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4787956
* Multimedia: Ardendrain / Q4787956
# Ardenetako mendigunea

Ardenetako mendigunea (frantsesez: Massif ardennais) ipar-mendebaldeko Europako mendialdea da, Ardenak eskualdearen erdigunea hartzen duena, Frantzia, Belgika eta Luxenburgon. Alemaniarantz ere hedatzen da, Eifel mendilerroaren bitartez.
Geologikoki mendigune zaharra da oso. Gailur gehienak 300-400 metrotik beherakoak dira. Mendirik garaiena Signal de Botrange da (694 metro).

## Mendi nagusiak

* Signal de Botrange: 694 m., Liejako probintzia
* Weisser Stein: 692 m., Alemania
* Baraque Michel: 674 m., Liejako probintzia
* Baraque de Fraiture: 652 m., Luxenburgoko probintzia
* Tour du Millénaire: 504 m., Namurreko probintzia

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3297613
# Ardengost

Ardengost Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 16 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Ardengost udalerrian erroldatutako biztanleak 16 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 28 etxebizitza zeuden, 6 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 22 bigarren erresidentzia ziren. 27 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 6 etxebizitza nagusietatik 5 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 1ek bost edo gehiago zituen. 2 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ardengost udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 8 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9 ziren, horien artean 3 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 3 pertsona aktiboak lanean(2 gizon eta 1 emakume) zeuden.. 6 pertsona inaktiboetatik 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1110624
* Multimedia: Ardengost / Q1110624
# Altidona

Altidona Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 3.538 biztanle ditu, 12,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Altidonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Campofilone Fermo Lapedona Pedaso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59156
* Multimedia: Altidona / Q59156
# Altikogaña

Altikogaña Estellerian dagoen harkaitz edo mendia da. 733 metroko garaiera du, eta Bargagorria eta Lazkuakin batera San Fausto mendiguneko gailurretako bat da. Eskalatzeko oso aproposa da eta eskalatzaileek 1990eko hamarkadatik askotan erabiltzen dute.
Altikogañan Burdin Aroko oppidum bat aurkitu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Altikogaña (Mendikat)
* ↑ (Gaztelaniaz) Urrutia, Javier. «Mendikat → Altikogaña (733 m)» www.mendikat.net (Noiz kontsultatua: 2023-11-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123571086
# Ardveenish

Ardveenish, Eskoziako gaeleraz: Àird Mhèanais, Eskoziako Barra uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4788319
* Multimedia: Ardveenish / Q4788319
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Ardwick

Ardwick, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen auzo bat da, Manchester Handian.
2011n 19.250 biztanle zituen.
* Datuak: Q2860767
* Multimedia: Ardwick / Q2860767
# Ardèche

    Artikulu hau departamenduari buruzkoa da; ibaia gaitzat duena beste hau da: «Ardèche (ibaia)»
Ardèche (okzitanieraz Ardecha) Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (07).
Prefektura Privas hirian dago.

## Mugakideak

Mugakide ditu Drôme, Vaucluse, Gard, Lozère, Loira Garaia, Loira eta Isère departamenduak.

## Inguru naturala

Izen bereko ibaitik datorkio bere izena, eta bestela Loira ibaia departamendu honetan sortzen da.

## Ikus, gainera

* Ardèche departamenduko udalerrien zerrenda
* Frantziako departamenduak

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Departamenduaren webgune ofiziala
* Datuak: Q3148
* Multimedia: Ardèche / Q3148
# Ardèche (ibaia)

Ardèche (frantsesez, Ardèche; okzitanieraz, Ardecha), Frantziako ibaia da, Rodanoren ibaiadarra dena.

## Zeharkatutako udalerriak

* Ardèche (ibaiaren izena duena): Astet, Vals-les-Bains, Aubenas, Ruoms, Vallon-Pont-d'Arc, Saint-Martin-d'Ardèche
* Lozère
* Gard: Pont-Saint-Esprit.

## Ibaiadarrak

| Ezkerraldetik: Fontaulière Volane Luol Auzon Ibie | Eskuinaldetik: Lignon Ligne Beaume Drobie Chassezac Altier Borne |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q640263
* Multimedia: Ardèche River / Q640263
# Ardwell

Ardwell, Eskoziako gaeleraz: Àrd Bhaile, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4788328
* Multimedia: Ardwell / Q4788328
# Ardècheko Itzulia

Ardècheko Itzulia :
| Orokortasunak ||
| Kirola | Errepideko txirrindularitza |
| Sorrera | 2003 |
| Ekitaldi kopurua | 22 (urtea: 2024) |
| Aldizkotasuna | urterokoa (Ira) |
| Mota | Etapakako lasterketa |
| translation for raceinfobox_translate index 33 not found | Frantzia |
| Webgune ofiziala | Webgune ofiziala |
| Mailak | NE (2003-2004) 2.2 (2005-2017) 2.1 (2018-) |
| Zirkuitua | UCI Women's Road World Rankings |
| Palmaresa ||
| Azken garailea | Thalita de Jong |
| Garaipen gehien lortu duena | Edita Pučinskaitė (3 garaipen) |
| | Dokumentazioa |
Ardècheko Itzulia (ofizialki frantsesez: Tour Cycliste Féminin International de l'Ardèche) Frantzian, Ardèche departamenduan, urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.

## Historia

2003an sortu zuten, eta 2005etik 2.2 kategoria profesionalekoa da (profesionalismoaren azken kategoria). 2006ra arte ofizialki Tour Cycliste Féminin Ardèche Sud Rhône-Alpes izena zuen. 2011tik aurrera, bere etapa-kopurua pixkanaka igo da gaur egun ezarrita dauden 7 etapetaraino. Horrela, 5 egun baino gehiagoko emakumezkoen lasterketa bakanetakoa da.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| lasterketa amateurrak Tour Cycliste Féminin Ardèche Sud Rhône-Alpes ||||
| 2003 | Edita Pučinskaitė | Modesta Vžesniauskaitė | Sigrid Corneo |
| 2004 | Élisabeth Chevanne-Brunel | Béatrice Thomas | Uênia Fernandes de Souza |
| lasterketa profesionalak ||||
| 2005 | Edita Pučinskaitė | Kristin Armstrong | Daiva Tušlaitė |
| 2006 | Edita Pučinskaitė | Tatiana Guderzo | Clemilda Fernandes |
| Tour Cycliste Féminin International de l'Ardèche ||||
| 2007 | María Isabel Moreno | Emma Pooley | Susanne Ljungskog |
| 2008 | Amber Neben | Fabiana Luperini | Katheryn Curi |
| 2009 | Kristin Armstrong | Grace Verbeke | Lizzie Armitstead |
| 2010 | Vicki Whitelaw | Sharon Laws | Ruth Corset |
| 2011 | Emma Pooley | Ashleigh Moolman | Christel Ferrier-Bruneau |
| 2012 | Emma Pooley | Ashleigh Moolman | Tayler Wiles |
| 2013 | Tatiana Antoxina | Ashleigh Moolman | Karol-Ann Canuel |
| 2014 | Linda Villumsen | Tayler Wiles | Edwige Pitel |
| 2015 | Tayler Wiles | Lauren Stephens | Rossella Ratto |
| 2016 | Flávia Oliveira | Anna Kiesenhofer | Edwige Pitel |
| 2017 | Lucy Kennedy | Hanna Nilsson | Leah Thomas |
| 2018 | Katarzyna Niewiadoma | Mavi García | Eider Merino |
| 2019 | Marianne Vos | Clara Koppenburg | Eider Merino |
| 2020 | Lauren Stephens | Mavi García | Anna Kiesenhofer |
| 2021 | Leah Thomas | Mavi García | Ane Santesteban |
| 2022 | Antonia Niedermaier | Loes Adegeest | Paula Patiño |
| 2023 | Marta Cavalli | Erica Magnaldi | Anastasiya Kolesava |
| 2024 | Thalita de Jong | Marion Bunel | Monica Trinca Colonel |

## Erreferentziak

* ↑ Tour Cycliste Féminin International de l'Ardèche
* ↑ Tour de l'Ardèche (F) Tour Cycliste Féminin Ardèche Sud Rhone Alpes

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1729875
* Multimedia: Tour féminin international de l'Ardèche / Q1729875
# Are We Lost Forever

Are We Lost Forever 2020ko David Färdmar suediar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bikote gazte baten harremana kontatzen du; zehazki, bien arteko harremanaren amaiera. Bat etsita dago, eta bidelaguna nola berreskuratu pentsatzen ari da. Bestea, aldiz, pozarren dago; izan ere, harreman hori polita baino suntsitzaileagoa zela uste du.

## Aktoreak

* Bjorn Elgerd
* Jonathan Andersson
* Micki Stoltt
* Nemanja Stojanovic
* Victor Ivan
* Melker Wernberg
* Shirin Golchin
* Michaela Thorsén

## Erreferentziak

* ↑ «Are We Lost Forever» Berria 2021-05-08 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100257527
# Ardvreck gaztelua

Ardvreck gaztelua (Eskoziako Highland eskualdeko Assynt parrokia zibilean dagoen gaztelu baten hondakinak dira, Sutherland barrutian.
1590ean MacLeod klanak eraiki zuen eta gaur egun abandonatua dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2552418
* Multimedia: Ardvreck Castle / Q2552418
# Ardón

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Ardon (argipen)»
Ardón Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Páramo Leonés eskualdean dago, itsas mailatik 783 m metrora, eta km²-ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 629 biztanle zituen eta 2023 urteko erroldaren arabera 558 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q26437
* Multimedia: Ardón / Q26437
# Anemia hemolitiko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anemia hemolitikoa (grezieraz, "hemos", odola, eta "lysis", haustura) eritrozitoen apurketaren ondorioz sortzen den anemia da.
Eritrozitoen bizitza normala 120 egunetakoa da. Anemia hemolitikoa dagoenean eritrozitoak askoz lehenago desintegratzen dira.
Gaitz honen kausak bi multzotan sailka daitezke: hereditarioak eta hartuak.
Hereditarioak:
* zelula faltziformeen anemia
* talasemia
* glukosa 6-fosfato deshidrogenasa entzimaren gabezia
Hartuak:
* anemia hemolitiko auto-immunea: immunitate-sistemak oker funtzionatzen du eta eritrozitoak suntsitzen ditu
* substantzia toxikoek eta botika batzuek eragindakoak
* infekzio batzuek sortutakoak: Plasmodium-ek, esaterako, eta estreptokoko hemolitikoek
* odol-transfusio ez-bateragarriak

## Sintoma klinikoak

Anemia guztien ohiko sintomez gain (nekea, ahuldadea, zorabioak, zurbiltasuna, takikardia...) ikterizia, esplenomegalia (barearen handiagotzea) eta hezur-muinaren hiperplasia ager daitezke.
Tratamenduari dagokionez, honek gaitzaren jatorria kontuan hartu behar du (infekzioa, botika toxikoak, auto-immunitatea...). Kasu larrietan odol-transfusioak erabiltzen dira, anemia handia denean

## Erreferentziak

* ↑ Anemia hemolítica MedLine Plus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1145668
* Multimedia: Haemolytic anaemias / Q1145668
# Anem al llit

"Anem al llit" Albert Pla abeslari kataluniarrak 2002an kaleratutako diskoa da. Diska, BMG Music Spain diskoetxeak argitaratu zuen eta Alt Empordàko Avinyonet de Puigventós udalerrian dagoen Cosmonáutica Comas y Music Lan estudian grabatu zen.

## Abestiak

* Pipí
* Dorm
* Somnis
* Somiatruites
* La fada dormilega
* 1975 - Qualsevol nit pot sortir el sol
* Demà
* Dues dones
* Primer amor
* Duerme mamá

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253541
# Anemia aplasiko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anemia aplasikoa hezur muinaren funtzionamendu okerraren ondorioz sortutako anemia da. Hezur muinak ez ditu eritrozitoak behar bezala sortzen, eta horien gabeziak odolean anemia eragiten du. Eritrozitoak ez ezik, odoleko beste zelulak ere (leukozitoak eta plaketak) ez dira hezur muinean zuzen sortzen.

## Gaitzaren funtsa

Odoleko zelula guztiak hezur muinean sortzen dira (eritrozitoak, leukozitoak eta plaketak), blasto izeneko zelula ama edo aitzindarietatik. Arrazoi berezi batzuengatik, zelula aitzindari horiek suntsitzen dira, eta ondorioz odoleko zelulak ez dira ekoizten, anemia aplasikoa agertuz.

## Gaitzaren jatorria

Gaixotasunaren atzean dauden iturburu batzuk identifikatu dira, baina beste kasu batzuetan gaitzaren jatorria ezezaguna da.
Anemia aplasikoa eragiten duten eragileen artean hauek daude:
* botika batzuk
* hainbat substantzia kimiko toxiko
* infekzio birikoak
* immunitate-sistemaren akatsak (immunitate-sistemak hezur-muinaren zelula amei eraso egiten dienean)

## Sintoma klinikoak

Odol-zelulen gabeziak eragiten ditu:
* nekea eta ahultasuna (eritrozitoen gabeziaren ondorioz)
* infekzio ugari (leukozitoen gabeziaren ondorioz)
* odoljarioak (plaketen gabeziaren ondorioz)
* hematomak
* zurbiltasuna

## Tratamendua

* jatorria ezaguna bada (botikak, substantzia kimikoak...) substantzia eragileak kendu
* odol-transfusioak
* hezur-muinaren transplantea

## Erreferentziak

* ↑ MedLine Plus

## Kanpo estekak

* (eus) IZHBZB Bloga Hodeiren bizitza berria
* Datuak: Q846316
* Multimedia: Aplastic anemias / Q846316
# Anemia ferropeniko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anemia ferropenikoa anemia mota bat da, burdinaren gabeziaren ondorioz sortzen dena.
Burdina ezinbesteko elementua da hemoglobina molekula sortu ahal izateko. Jakina denez, hemoglobina -era berean- eritrozitoen molekula nagusia da, globulu gorrien pisu lehorraren %90a hemoglobinari baitagokio. Burdinaren ezean, hemoglobina eta eritrozitoen ekoizpena ezin da zuzen osatu.
Globulu gorriak hiltzen direnean barruko hemoglobina askatzen da, eta ehunetan dauden makrofagoek hemoglobina hori hartzen dute, bilirrubinan eraldatuz. Bilirrubina hori behazunarekin batera kanporatzen da, eta hemoglobinaren burdina berriz erabiltzen da hezur-muinean hemoglobina berria ekoiztu ahal izateko.
Anemia ferropenikoa anemia ohikoena da Euskal Herrian.
Odol-analisi batean asaldura hau erraz detektatzen da: odolean burdin eta ferritina gutxi dago, globulu gorriak ohi baino txikiagoak dira eta hematokritoa ere ez-ohikoa izaten da.
Burdinaren gabeziaren atzean hainbat alderdi edo faktore egon daitezke:
* burdinarik gabeko dieta desegokia
* odola eta burdinaren ez-ohiko galera (odoljarioak, menstruazio gaiztoak...)
* arazoak burdinaren xurgatze-prozesuan (heste meharrean)
* haurdunaldia (egoera honek burdinaren aparteko sarrera exijitzen baitu)
Asaldura honen sintoma nagusiak nekea, buruko mina, zorabioak, zurbiltasuna eta disnea dira.
Tratamendua burdinaren administrazioan datza, aho-bidetik (kasu gehienetan) edo zain-barneko bidetik.

## Erreferentziak

* ↑ Ganong, W.F.. Manual de Fisiologia Médica. El manual Moderno, 458 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) MedLine Plus. Anemia ferropénica. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954674
* Multimedia: Iron-deficiency anemia / Q954674