OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aniezo

Aniezo, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabezón de Liébana udalerrian dagoen herri bat da. 2009ko erroldaren arabera 33 biztanle zituen.
* Datuak: Q4764577
* Multimedia: Aniezo / Q4764577
# Aniela Wolberg

Aniela Franciszka Wolberg (Czestochowa, Polonia, 1907ko urriaren 14a – Varsovia, 1937ko urriaren 11) poloniar anarkista izan zen.

## Biografía

Aniela Wolberg Czestochowan jaio zen, Polonian, 1907ko urriaren 14an, familia judu batean. Unibertsitatean ikasten ari zela, ideia anarkistak zituzten kideekin harremanetan jarri zen. Poloniar Federazio Anarkistako (Federacja Anarchistyczna) kide izan zen 1926az geroztik. Bere jaioterrian hasi zituen ikasketak, baina Frantzian, Parisen eta Montpellierren jarraitu zuen ikasten. Frantzian, talde anarkista poloniarrekin lankidetzan jarraitu zuen urrunetik, baina harremanak izan zituen Frantziako erakunde libertarioekin ere, hala nola CGTrekin (Lanaren Konfederazio Orokorra - Sindikalista Iraultzailea) edo erbesteko talde anarkista espainiarrekin. Behin baino gehiagotan kolaboratu zuen prentsa libertarioarekin Proletariat, Walka (borroka) edo Walka Klas (klase-borroka) bezalako mugimendu poloniarreko aldizkarietan
Frantziatik Poloniara erbesteratu zuten 1932an egindako anarkista jardueren ondorioz. Urte horretan bertan, Polonian, Federazio Anarkistako idazkari izendatu zuten. 1934an kartzelan sartu zuten denboraldi labur baterako. Espainian ere egon zen 1936an, gerra zibilean. 1937ko urriaren 11n hil zen Varsovian, ebakuntza kirurgiko batean arazoak izan ondoren.

## Kanpo estekak

* Ohar biografikoa (ingelesez)
* Durruti taldeak 1938ko urtarrilean idatzitako obituarioa (ingelesez)
* Datuak: Q5677015
# Ann Finkbeiner

Ann Finkbeiner gai zientifikoetan aritu den estatubatuar idazlea da. Hainbat argitalpenetan lagundu du: Scientific American, Nature, Science, Hakai Magazine, Quanta Magazine, Discover, Sky & Telescope eta Astronomia.

## Finkbeiner testa

Finkbeiner test delakoak bere izena darama. Proba egiaztapen-zerrenda bat da, zientzia-kazetariei zientziaren arloko emakumeei buruzko artikuluetan genero-alborapena saihesten laguntzeko. Finkbeiner ingeles hizkuntzako espezialista da, eta 20 urtez graduazio-programa bat irakatsi eta zuzendu zuen Baltimoreko (Maryland) Johns Hopkins Unibertsitatean.

## Karrera

Finkbeiner-ek zutabeak idatzi ditu USA Today-rentzat eta Defense Technology International-entzat (orain desagertuta dagoen argitalpena), eta bere liburu-kritikak The Wall Street Journal, The New York Times eta Nature-n agertu dira.

## Liburuak

* A Grand and Bold Thing.
* The Jasons.
* After the Death of a Child.

## Artikuluak

* Ann Finkbeiner,"Orbital Aggression: How do we prevent war in space?", Scientific American, 323, ez. 5 (2020ko azaroa), 50–57.

## Erreferentziak

* ↑ Brainard, Curtis. (March 22, 2013). «The Finkbeiner Test» cjr.org.
* ↑ About Ann Finkbeiner. .
* ↑ O'Hara, Delia. (March 25, 2020). AAAS Fellow Ann Finkbeiner Set a New Standard for Writing About Women Scientists. .
* ↑ Books. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55687429
# Ann Glover

Ann Glover (Irlanda, ? - Boston, 1688ko azaroaren 16a) Bostonen sorgintzat hartu eta urkatu zuten azken pertsona izan zen. Ann Irlandan jaio zen eta Eliza Katoliko Erromatarraren jarraitzailea izan zen. Bere jaiotza-data eta bere haurtzaro zein gaztaroari bruuzko datu gehienak ezezagunak dira. Cromwellen Irlandaren konkistan zehar, milaka irlandar erbesteratuak izan ziren, tartean Glover bere senarrarekin batera. Senar-emazteak Barbadosera bidali zituzten esklabu gisa lan egitera azukre landaketetan.
# Anmoore (Mendebaldeko Virginia)

Anmoore Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Harrison konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 513 biztanle ditu, 2,737072 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Harrison konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2228600
* Multimedia: Anmoore, West Virginia / Q2228600
# Ann Aguirre

Ann Aguirre (AEB, 1970), fikzio espekulatiboko autore estatubatuarra da, Mexikon bizi dena. Andrés Aguirre senarraren deitura erabiltzen du. Fantasia eta zientzia-fikzio erromantiko idatzi ohi du, eta heldu gazteentzako fikzio postapokaliptikoa. Saga desberdinetan banatutako eleberriak idatzi ohi ditu, "amaiera zoriontsuak" gogoko dituela azpimarratu duelarik.
Beste luma-izenen bat ere erabili izan du, hala nola Ellen Connor edo A.A. Aguirre, azken hau Andrés senararrarekin batera idatzitako lanetan.

## Erreferentziak

* ↑ "Ann Aguirre and Carrie Lofty Team Up to Create Nightfall", RT Book Reviews, MAY 18, 2010
* ↑ (Ingelesez) «About Ann» Ann Aguirre 2021-01-21 (Noiz kontsultatua: 2022-10-02).
* ↑ «Ann Aguirre» LibraryThing.com (Noiz kontsultatua: 2022-10-02).
* ↑ «A.A. Aguirre» www.goodreads.com (Noiz kontsultatua: 2022-10-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4766205
# Ann-Margret

Ann-Margret Olsson (Valsjöbyn, 1941eko apirilaren 28a - ) Suedian jaiotako aktore eta abeslari estatubatuarra da.

## Diskografia

Singleak
* "I Just Don't Understand" (1961)
* "It Do Me So Good" (1961)
* "What Am I Supposed To Do" (1962)
* "Sleep In the Grass" (1969)
* "Love Rush" (1979)
* "Midnight Message" (1980)
EPak
* And Here She Is...Ann-Margret (1961)
* More and More American Hits (1962)
Albumak
* And Here She Is...Ann-Margret (1961)
* On the Way Up (1962)
* The Vivacious One (1962)
* Bachelor's Paradise (1963)
* Beauty and the Beard (1964) (with Al Hirt)
* David Merrick Presents Hits from His Broadway Hits (1964)
* Songs from "The Swinger (And Other Swingin' Songs) (1966)
* The Cowboy and the Lady (1969)
* Ann-Margret' (1979)
* God Is Love: The Gospel Sessions (2001)
* Ann-Margret's Christmas Carol Collection (2004)
* Love Rush (reissue of Ann-Margret) (2007)
* Everybody Needs Somebody Sometimes (2007)
* All's Faire In Love" (2008)
Soinu bandak
* State Fair (1962)
* Bye Bye Birdie (1963)
* The Pleasure Seekers (1965)
* Tommy (1975)
* Newsies (1992)

## Filmagintza

* Pocketful of Miracles (1961)
* State Fair (1962)
* Bye Bye Birdie (1963)
* Viva Las Vegas (1964)
* Kitten with a Whip (1964)
* The Pleasure Seekers (1964)
* Ann-Margret: Made in Paris (1965)
* Bus Riley's Back in Town (1965)
* Once a Thief (1965)
* The Cincinnati Kid (1965)
* Made in Paris (1966)
* Stagecoach (1966)
* The Swinger (1966)
* Murderers' Row (1966)
* The Tiger and the Pussycat (1967)
* The Prophet (1968)
* Seven Men and One Brain (1968)
* Rebus (1969)
* R.P.M. (1970)
* C.C. and Company (1970)
* Carnal Knowledge (1971)
* The Outside Man (1972)
* The Train Robbers (1973)
* Tommy (1975)
* The Twist (1976)
* Joseph Andrews (1977)
* The Last Remake of Beau Geste (1977)
* The Cheap Detective (1978)
* Magic (1978)
* The Villain (1979)
* Middle Age Crazy (1980)
* The Return of the Soldier (1982)
* Lookin' to Get Out (1982)
* I Ought to Be in Pictures (1982)
* Twice in a Lifetime (1985)
* 52 Pick-Up (1986)
* A Tiger's Tale (1988)
* A New Life (1988)
* Newsies (1992)
* Grumpy Old Men (1993)
* Grumpier Old Men (1995)
* The Limey (1999)
* Any Given Sunday (1999)
* The Last Producer (2000)
* Interstate 60 (2002)
* Taxi (2004)
* Mem-o-re (2005)
* Tales of the Rat Fink (Voice, 2006)
* The Break Up (2006)
* The Santa Clause 3: The Escape Clause (2006)
* The Loss of a Teardrop Diamond (2008)
* All's Faire in Love (2009)
* Old Dogs (2009)

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q232059
* Multimedia: Ann-Margret / Q232059
# Ann Arbor

Ann Arbor Estatu Batuetako hiria da, Michigango estatukoa, Washtenaw konderriko hiri nagusia, eta Michigan osoko zazpigarren handiena.
Ann Arbor 1824. urtean sortu zuten John Allen eta Elisha Rumsey lurren espekulatzaileek: gobernuari lurrak 800 dolarren truke erosi zizkioten; hiriko trazadura Wayne konderriko erregistroan sartu zuten, "Annarbour" izenarekin.
Ann Arbor-en dago Michigan Unibertsitatearen egoitza, 1839. urtean bertan kokatu zutenetik, eta hiriaren ekonomia, biztanleria eta kultura horren inguruan garatutakoa da. Izan ere, Unibertsitatearen inguruan 30.000 lanpostu inguru daude, 12.000 zentro medikuan. Unibertsitatearen ikerketa-jarduerak lagunduta, goi mailako teknologiako enpresak ere hirian kokatuta daude; horrek ekonomiaren hazkundeari eta kultura eta bizitza-mailari laguntzen dio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q485172
* Multimedia: Ann Arbor, Michigan / Q485172
# Ann Hornschemeier

Ann Hornschemeier estatubatuar astronomoa da, X izpien populazio bitarren X izpien emisioan espezializatua. NASAko Kosmosaren Fisika programako zientzialari burua da.

## Ibilbidea

NuSTAR Starburst eta Tokiko Zientzia Lantaldeko kidea da. Hurbileko zazpi galaxia behatzen ditu. NASAn, Hornschemeier energia handiko astrofisika eta kosmologia ikertzen ari da. Ikerketa-misioetan parte hartzen du, ESAren Athena misioa barne, 2028an jaurti baitzen. Hornschemeier ere irakasle laguntzailea da Johns Hopkins Unibertsitatean.

## Sariak eta ohoreak

2007an, Estatu Batuetako Astronomia Elkartearen Annie Jump Cannon saria irabazi zuen. Elkarte horrek emakumeak aintzatesten ditu astronomian egindako ikerketa bikainagatik, urrutiko galaxietako X izpien ikerketengatik.

## Erreferentziak

* ↑ «X-ray Deep: Studying the Universe in X-rays» xraydeep.org.
* ↑ «NASA - Goddard Space Science Is the Place for Awards This Season» www.nasa.gov.
* ↑ «Annie Jump Cannon Award in Astronomy | American Astronomical Society» aas.org.
* Datuak: Q24884903
# Apodiktiko

Logikan, apodiktiko adjektiboak beharrezkotasunez egiazkoak diren proposizioei egiten die erreferentzia. Adobodez, bi gehi bi lau da proposizio apodiktiko bat da. Atzo euria egin zuen proposizioa berriz ez da apodiktikoa, asertorikoa baizik, bazitekeelako atzo euririk egin ez izana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q618829
# Apodosi

Apodosia, baldintza-perpausetan, ondorioa adierazten den zatia da. Lehenbiziko zatiari, baldintza jartzen duenari alegia, protasia deitzen zaio, eta baldintzaren ondorioari apodosia. "Hamar mila dolar badituzu, orduan Europara bidaiatu ahal izango duzu" enuntziatu konposatuan, "Europara bidaiatu ahal izango duzu" da apodosia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Apodosi. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ Copi, Irving M.. (2000). Lógica simbólica. (19. argitaraldia) Mexiko Hiria: CECSA ISBN 968-26-0134-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q618832
# Apofilita

Apofilita filosilikatoen multzo bati ematen zaion izena da. Jatorriz mineral espezifiko bat deitzeko erabili zen, baina 1978an birdefinitu egin zen eta antzeko egitura kimikoa duen serie oso bati eman zitzaion. Serieko kide dira apofilita-(KF), apofilita-(KOH), eta apofilita-(NaF).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q261461
* Multimedia: Apophyllite / Q261461
# Apofis

Apofis edo Apep, egiptoar mitologian, Duatean bizi ziren indar gaiztoen eta ilunpeen ikurra zen.

## Ikonografia

Suge erraldoi bat bezala irudikatua izan zen, suge ataldun herensuge bezala edo dortoka, krokodilo edo kaiman handi bat bezala.

## Mitologia

Suge erraldoi bat zen, hautsezina eta boteretsua, funtzio bezala, Ra eguzki jainkoak gidatutako eguzki txaluparen ibilbidea geldiaraztea zuena, egun berrira iristea eragozteko, eta, horretarako, zenbait modu erabiltzen zituen: zuzenean erasotzen zuen txalupa, edo arrastan zihoan txalupak behea joko zuen harea bankuak eratzeko. Guzti honek, xede bakarra zuen: Maata edo Ordena kosmikoa haustea.
Apofis, geldiarazteko berarekin borroka egin behar zen gaizkia zen, baina ez zen sekula suntsitua izango, soilik kaltetua edo menderatua zen, bestela, eguzki zikloa ezingo baitzen egunero gertatu eta mundua desagertu egingo bait litzateke. Antzinako egiptoarrentzako, funtsezkoa zen gaizkiaren kontzeptua existitzea, ongia posible izateko.
Egiptoarrek, zeruak kolore gorria hartzen zuenean, Apofisek jasandako zaurien ondorioz zela uste zuten. Eklipseak ere bere eraginez gertatzen zirela interpretatu zuten, Duateko bere borrokan.

## Sugeen gurtza

Suge guztiak ziren bere irudikapena, kobra izan ezik, Eguzkiaren ikurra zena. Egipton, kobra, berpizte ikur bat zen, faraoien animalia babeslea zelarik, eta, Buto hirian, bere izaera mesedegarriagatik gurtuak ziren.

## Izen teoforoak

Bere izena, Egiptoko XV. dinastiako zenbait faraoi hiksok izan zuten, Apofis I.a eta Apofis II.a kasu.

## Astronomia

Egiptoar mitologiako pertsonaia honengatik, 99942 Apophis asteroideak hartzen du izena, teoria batzuen arabera, 2029 eta 2036 bitartean, Lurraren aurka talka egin lezakeena.

## Telebista

Stargate SG-1 telesaileko pertsonaia bati ere izena eman zion: Apophis izenekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190511
* Multimedia: Apep / Q190511
# Apodiformes

Apodiformes Aves klaseko ordena da, 438 espezie dituena.

## Taxonomia

Hona hemen ordenaren barruan dauden familiak:
* Aegialornithidae (fosil)
* Jungornithidae (fosil)
* Trochilidae
* Apodidae
* Hemiprocnidae
Sibley-Ahlquist taxonomian Trochilidae familiarenak ez daude ordena honen barnean, aldiz, bere orden dute: Trochiliformes izenekoa. Hala ere, sailkapen hori ez da guztiok onartua.

## Ikus, gainera

* Apodiformes ordenako Euskal Herriko hegaztien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press
* ↑ Hyman, Libbie Henrietta (1992). Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy. Chicago: University of Chicago Press, 39. orr. ISBN 0-226-87013-8
* ↑ Peterson, A. P. Zoonomen. Zoological Nomenclature Resource - Anseriformes
* Datuak: Q25950
* Multimedia: Apodiformes / Q25950
* Espezieak: Apodiformes
# Apoditerium

Antzinako Erroman ( baita antzinako Grezian ere) apodyterium, apoditerium, apodytherium edo apoditerio ( antzinako grezieraz : ἀποδυτήριον, arropak eranzteko den tokia) bainu termaletan edo ikuskizun publikoetako eraikinetan aldagela gisa erabiltzen zen aretoa zen.
Bainu publikoetan sarrera nagusiaren ondoan kokatua zegoen eta haietako asko mosaiko zolatuekin apainduta zeuden.
Gela handi bat zen, hormetan atxikita eserlekuak zituzten herritarrek arropak edo sandaliak aldatu ahal izateko. Buruaren altueran, hormak, apalak edo nitxoen bitartez, arropak edo bestelakoak gorde zitezkeen bainatzen zeuden bitartean edo beste jarduera batzuk egiten ari ziren bitartean baina aterik ez zutenez sarritan lapurretak izaten ziren, hortaz, norberaren gauzak zaintzeko esklaboak eramaten zuten edo bertan ere kontratatu zitezkeen (servus capsarius izenez ezagunak).

## Erreferentziak

* ↑ apodyterium PBS-n (ingelesez). 2013ko urtarrilaren 15ean eskuratu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1576602
* Multimedia: Apodyteriums / Q1576602
# Asgardia

Asgardia mikronazio berri baten proposamena da. Haren izen ofiziala The Space Kingdom edo Asgardiako Espazio Erresuma izango litzateke eta gaur egungo estatuen kontroletik kanpo egongo litzateke. Proposamena Igor Ashurbeylik, AIRC edo Ikerketa Aeroespazialaren Nazioarteko Zentroaren sortzailea eta Errusiako enpresaria, aurkeztu zuen 2016ko urriaren 12an.

## Historia

Publikoki 2016ko urriaren 12an aurkeztua proiektuaren helburua libreki espaziora ateratzeko herrialde berri bat sortzea da. Gaur egungo espazio-zuzenbideak, Lurra haraindiko espazioko ituna alegia, espazioko aktibitate guztien kontrola estatuen esku gelditzen dira, bai ofizialak direnak baita gobernuz kanpoko erakunde edo beste motatako elkarteenak direnak ere. Asgardia proiektuaren bultzatzaileek muga horiek gainditu nahi dituzte, espaziora ateratzeko garaian oztopo legalak ez izateko. Dagoeneko lehenengo espazio-satelite espazioratu dute.
Asgardia izena Eskandinabiako mitologiatik hartu dute. Mitologia horretan bederatzi mundu zeuden eta Asgardian jainkoak eta jainkosak bizi ziren, Odin eta Frigg jainkoen agindupean.

## Ezaugarriak

Ashurbeylirekin batera zientifiko talde bat ari da lanean. Asmoa momentuz birtuala da baina etorkizun hurbilean espazio-plataforma bat sortu nahi dute, independentea erabat, eta handik asteroideen meatzaritza ez ezik meteoritoen aurkako Lurraren defentsa indartu nahi dute. Plataforma desmilitarizatua egon litzateke eta batez ere helburu zientifikoak izango lituzke.
Gaur egun, dagoeneko, 180.000 lurtarrek Asgardiarekiko leialtasuna zin egin dute. Lurtar horiek batez ere txinatarrak, estatubatuarrak eta turkiarrak dira. Asgardia bandera, txanpona eta ereserkia propioak izango dituzte. Egutegia ere berezia izango da, hamahiru hilabete izango baititu: ekaina eta uztaila artean asgardia izeneko hilabetea sortuko dute.
Asgardiatarra egitea doakoa da eta edozein apuntatu daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.sciencemag.org/news/2016/10/space-oddity-group-claims-have-created-nation-space
* ↑ https://hipertextual.com/2017/11/asgardia-satelite
* ↑ https://finance.yahoo.com/news/virtual-nation-asgardia-launch-itself-213000608.html

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Webgune ofiziala.
* (Ingelesez):Bideoa Youtuben.
* (Gaztelaniaz):Artikulua Muy Interesante aldizkarian.
* Datuak: Q27304761
* Multimedia: Asgardia / Q27304761
# Asfixia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Asfixia, batzuetan itolarria eta itobeharra ere deitua, gorputzak behar baino oxigeno gutxiago hartzen duenean gertatzen den osasun-larrialdia da. Hala nola, zerbait kontrako eztarritik sartzeagatik, uretan itotzeagatik, karbono monoxido inhalatzegatik nahiz urkatzeagatik gerta daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193840
* Multimedia: Asphyxia / Q193840
# Asfordby

Asfordby, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian.
2011n 3.286 biztanle zituen.
* Datuak: Q2298445
* Multimedia: Asfordby / Q2298445
# Asgabat

Asgabat (Aşgabat turkmeneraz) Turkmenistango hiriburua eta hiririk handiena da.

## Klima

Datu klimatikoak (Asgabat) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 28.7 | 32.6 | 38.6 | 39.4 | 44.5 | 46.7 | 45.5 | 45.7 | 45.6 | 40.1 | 37.0 | 33.1 | 46.7 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.6 | 11.2 | 16.5 | 24.1 | 30.1 | 36.0 | 38.3 | 37.2 | 31.7 | 24.3 | 16.8 | 10.4 | 23.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.5 | 5.5 | 10.4 | 17.4 | 23.3 | 29.0 | 31.3 | 29.6 | 23.6 | 16.5 | 10.2 | 5.1 | 17.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -0.4 | 1.0 | 5.5 | 11.6 | 16.6 | 21.5 | 23.8 | 21.7 | 16.1 | 10.1 | 5.2 | 1.2 | 11.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −24.1 | −20.8 | −13.3 | −0.8 | 1.3 | 9.2 | 13.8 | 9.5 | 2.0 | −5.1 | −13.1 | −16.0 | −24.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 20 | 23 | 41 | 32 | 21 | 6 | 3 | 1 | 3 | 10 | 19 | 20 | 199 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 9 | 8 | 11 | 10 | 7 | 2 | 1 | 1 | 2 | 5 | 6 | 8 | 70 |
| Eguzki orduak | 111.6 | 121.5 | 145.7 | 195.0 | 275.9 | 336.0 | 353.4 | 347.2 | 288.0 | 217.0 | 156.0 | 105.4 | 2652.7 |
| Hezetasuna (%) | 78 | 72 | 66 | 58 | 47 | 35 | 34 | 34 | 40 | 54 | 68 | 77 | 55 |
| Iturria (1): Pogoda.ru.net, World Meteorological Organisation ||||||||||||||
| Iturria (2): HKO ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

* Albuquerque, Ameriketako Estatu Batuak
* Ankara, Turkia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).
* ↑ Weather and Climate-The Climate of Ashgabat. Weather and Climate (Noiz kontsultatua: 21 August 2012).
* ↑ World Weather Information Service - Ashgabat. World Meteorological Organisation (UN) (Noiz kontsultatua: 2012-08-21).
* ↑ Climatological Normals of Ashgabat. Hong Kong Observatory (Noiz kontsultatua: 2010-06-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23438
* Multimedia: Aşgabat / Q23438
# Asfalto aintzira

Asfalto aintzira, edo mundrun, naslika edo alkaternazko putzua, lurrazpiko asfaltoa gainazalera irteten den formazio bat da, betun isuri baten ondorioz. Gainazalean laku edo putzu bat osa daiteke, batzuetan urarekin nahastua.

## Adibideak

Venezuelako Sucre estatuan dago munduko asfalto aintzira handiena, Guanoco aintzira, 4 km²-ko azalera eta 75 milioi upeleko asfalto natural bolumena duelarik.
Garrantzia eta hedadurari dagokionez Trinidad uhartean dagoen Pitch Lake aintzira bigarren postuan legoke. Ezaguna da halaber La Brea aintzira Los Angeles hiriaren erdian, aztarnategi paleontologiko nabarmena aintzirako mundrunean kateatuta hildako hainbat animaliaren hondakinak aurkitu dituztelako bertan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) iAgua, redaccion. (2014-11-07). «Lagos de asfalto: Así son estos particulares yacimientos naturales de betún» iAgua (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).
* ↑ Sucre, Turismo. «Lago de Asfalto Guanoco, Península de Paria | ☛ Clic Aquí +Info» Turismo Sucre (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).
* ↑ (Ingelesez) «Tar Pits of the World | La Brea Tar Pits» tarpits.org (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2091807
* Multimedia: Asphalt lakes / Q2091807
# Asger Jorn

Asgern Oluf Jorn, Asger Oluf Jørgensen jaioa (Vejrum, 1914ko martxoaren 3a - Århus, 1973ko maiatzaren 1a) danimarkar margolari, eskultore eta egilea izan zen. COBRA talde abangoardistaren sortzaileetako bat izan zen 1948an.
Bere gurasoen kristautasunak eragin negatiboa izan zuen bere haurtzaroan. 15 urterekin tuberkulosia izan zuen. Bere eskola garaian Danimarkako Alderdi Komunistan sartu zen. 1936an Parisera joan eta Fernand Légerrekin ikasi zuen, , eta 1937an Le Corbusierrekin lan egin zuen. Danimarkaren okupazio alemaniarrak sakonki eragin zion bakezaletasunari eta depresioan sartu zen.
1948an Parisen COBRA taldea sortu zuen Christian Dotremont eta Constantekin.
1954an Guy Debord ezagutu eta Nazioarteko Situazionismo sortu zuten, eta 1961ean Bandalismo Konparatuaren Eskandinaviako Institutua sortu zuen.

## Argitalpenak

* Immagine e forma, Milan, 1954
* Structure et changement : sur le rôle de l'intelligence dans la création artistique, Paris, 1956
* Contre le fonctionnalisme, Paris, 1957
* Fin de Copenhague, Guy Debordekin, « conseiller technique pour le détournement », Copenhague, 1957
* Guldhorn og lykkehjul : les cornes d'or et la roue de la fortune, Copenhague, 1957
* Pour la forme, Paris, (1958), Paris : Allia, 2001.
* Critique de la politique économique, suivie de La Lutte finale, Paris, 1960
* Naturens Orden [The Natural Order] , København, 1962
* Værdi og Økonomi [Value and Economy] , København, 1962
* Held og Hasard [Luck and Chance] , København, 1963
* Ting og Polis [Thing and Polis] , København, 1964
* Alfa og Omega [Alpha and Omega] , København, 1963-1964
* De la méthode triolectique dans ses applications en situlogie générale, Aarhus, 1964
* « Guy Debord et le problème du maudit », in Guy Debord, Contre le cinéma, Aarhus, 1964
* La Langue verte et la Cuite : étude gastrophonique sur la marmytologie musiculinaire, Paris, 1968
* La Flûte de jade, St. Gallen, 1970
* Cuba, Turin, 1970
* Le Jardin d'Albisola, Turin, 1974
* Discours aux pingouins et autres écrits, Paris, 2001
* Les atomes de l'âme, 2012
* La Genèse naturelle, Paris : Allia, 2001

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83578
* Multimedia: Asger Jorn / Q83578