OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia

Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia (ingelesez: LSOEA) EBeko estatu kideei eta interesa dutenei lan segurtasun eta osasunari dagokion informazio oro bildu, koordinatu eta banatzeko ardura duen Europar Batasuneko erakundea da.

## Kokalekua

Miribilla eraikinean dago, izen berdineko auzoko Santiago de Compostela kalearen 12. zenbakian.

## Erakundea

Europar Agentzia hau gizarte politikari dagokionez EBeko organu garrantzitsuenetako bat da. Baita erronka handieneei aurre egin beehar diena ere: bost segunduro EBeko langile batek lan istripu bat izan ohi baidu, eta bi orduoro langile bat arrazoi berdinerengatik hil ohi da.
EU-OSHAko egoitza Bilboko Miribilla auzoko Santiago de Compostela kale 12. zenbakian dago eta Lan Segurtasun Sistema, komunikazio eta administrazio adituez osatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Europako Tratatuen Hiztegia] [2014]

## Kanpo estekak

* Europako Segurtasun eta Lan Osasun Agentziaren webgunea
* Datuak: Q571118
* Multimedia: European Agency for Safety and Health at Work / Q571118
# Lane konderria (Oregon)

Lane konderria (ingelesez: Lane County) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Eugene da. 2010eko zentsuaren arabera 351.715 biztanle zituen, Lane kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lane konderriak 12.229,58 kilometro koadro ditu. Horietatik 437,05 ura dira. Beste 11.792,52 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,76 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 351.715 pertsonetatik 323.975 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 26.167 dira. 3.102 beltzak edo afroamerikarrak. 3.418 amerikar natiboak ziren eta 732 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 8.169 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 514 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 11.805 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q495409
* Multimedia: Lane County, Oregon / Q495409
# Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundea

Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundea (OSALAN) 1993an sortu zen, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politika Sailari atxikitako organismo administratibo autonomo gisa. Nafarroan ere bada antzeko erakundea.

## Helburuak

Osalanen helburua laneko segurtasunaren, higienearen, ingurumenaren eta osasunaren esparruan, EAEren eskumenekoak diren ekintza guztiak organo tekniko bakarrean koordinatzea eta zentralizatzea da. Azken buruko xedea populazio langileari aitortutako eskubideak eduki efektiboz hornitzea du. Horretarako, bere gain hartzen ditu langileen osasuna eta segurtasuna sustatzeko eta prebenitzeko lanak.

## Esparruak

Haren jarduera langile enplegatuak dituzten jarduera ekonomikoaren adar guztietara hedatzen da, kooperatibak eta administrazio publikoak barne. Era berean, laneko arriskuen prebentzioa sustatzeko jarduerak burutzen ditu langile autonomo edo beren konturakoei dagokienez.

## Funtzioak

Funtzio hauek betetzen ditu: laneko istripuen eta gaixotasun profesionalen zergatiak ikertzea; segurtasunaren gaineko kontrolak programatzea eta garatzea enpresetan; eta informazioko eta prestakuntzako jarduerak antolatzea eta garatzea laneko segurtasunari eta osasunari dagokienez.

## Erreferentziak

* ↑ CC-BY-SA http://www.argia.com/argia-astekaria/1972/zer-da-osalan Argia, 2004-12-26

## Ikus, gainera

* NOPLOI

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q20492892
* Multimedia: Osalan / Q20492892
# Laneast

Laneast, kornubieraz: Lanneyst, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2901467
* Multimedia: Laneast / Q2901467
# Lane (Oklahoma)

Lane Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Atoka konderrian dago, Oklahoma estatuan. 300 biztanle ditu, 20,689804 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Atoka konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3460043
# Lane End (Buckinghamshire)

Lane End, Ingalaterrako erdialdean dagoen herri bat da, Buckinghamshire konderrian. Konderriaren hiriburua da.
2001ean 3.583 biztanle zituen.
* Datuak: Q2798656
* Multimedia: Lane End, Buckinghamshire / Q2798656
# Lane konderria

Lane konderria konderri hauetako baten izena izan daiteke:
* Lane konderria (Kansas)
* Lane konderria (Oregon)
# Lane konderria (Kansas)

Lane konderria (ingelesez: Lane County) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dighton da. 2010eko zentsuaren arabera 1.750 biztanle zituen, Lane kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lane konderriak 1.858,75 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,55 ura dira. Beste 1.858,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,94 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 1.750 pertsonetatik 1.702 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 74 dira. 8 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 25 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q376849
* Multimedia: Lane County, Kansas / Q376849
# Lane udalerria, Warrick konderria (Indiana)

Lane udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Warrick konderrian. Azken zentsuaren arabera 237 biztanle zituen, 23.95 milia karratu (62.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lane udalerriak 76 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 20.684 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6485452
# Landakoabidea

Landakoabidea Agoitz udalerriko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

## Geografia

Landakoabidea hiriaren mendebaldean dago.

### Inguru naturala eta kokapena

Agoitz hiria Zangozako merindadeko hiria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Itoizko urtegiak izena hartzen du izen bereko pareko herritik, izan ere, udalerriaren iparraldeko lurrak zati handi batean ur azpian gelditu dira.

### Klima

Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.
Jatorrizko landaredia asko gutxitu da gizakiaren eragina dela eta, gaur egun 180 hektarea haritz inguru baino ez dira geratzen. Pinuek 441 hektarea hartzen dituzte, gehienak Austriatik ekarritako pinu lariziar birlandatuak dira baina berezko pinuren bat ere gordetzen da. Birlandatutako pinuak, Urrozgoiti, Ulibeiti, Zarikieta eta Rala longidar herrietan izaten dira, batez ere.

#### Estazio meteorologikoak

Datu klimatikoak (Agoitz, 1993-2020) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 17.5 | 22.0 | 25.0 | 29.0 | 35.0 | 40.0 | 40.0 | 40.0 | 36.0 | 30.0 | 23.0 | 17.0 | 40.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.9 | 10.5 | 14.3 | 16.7 | 20.9 | 25.8 | 28.5 | 28.6 | 24.0 | 19.1 | 12.3 | 9.1 | 18.2 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.2 | 6.1 | 9.2 | 11.5 | 15.2 | 19.5 | 21.8 | 21.9 | 17.9 | 14.0 | 8.5 | 5.4 | 13.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.5 | 1.7 | 4.1 | 6.3 | 9.5 | 13.1 | 15.2 | 15.3 | 11.9 | 8.9 | 4.7 | 1.8 | 7.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -4.0 | -3.1 | -1.5 | 0.8 | 3.3 | 7.7 | 10.2 | 10.1 | 6.5 | 2.5 | -1.8 | -4.0 | -4.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 101.3 | 87.3 | 83.7 | 81.1 | 70.1 | 54.3 | 39.4 | 32.4 | 65.7 | 78.7 | 103.9 | 91.1 | 888.9 |
| Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) | 70.0 | 44.8 | 46.8 | 67.5 | 50.6 | 57.8 | 58.5 | 90.0 | 107.0 | 82.5 | 45.8 | 86.5 | 107.0 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 14.1 | 12.6 | 12.0 | 13.6 | 12.7 | 8.0 | 6.2 | 6.5 | 8.5 | 11.7 | 15.2 | 14.6 | 135.6 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 1.4 | 2.4 | 1.6 | 0.3 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 1.2 |
| Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua ||||||||||||||

## Oharrak

* ↑ /landakoaβ̞idé.a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bostgarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Agoizko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (Noiz kontsultatua: 2020-08-24).

## Ikus, gainera

* Agoitz
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Agoizko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q110185035
# Landalan

"Landalan" Oskorri musika talde euskaldunak 1995an argitaratutako diskoa da.
Donostiako Elkar estudioan grabatu zuten 1995eko apirilean eta maiatzean, Jean Phocas teknikariarekin.
Maskarada antzerki-taldearekin egiten zituzten kontzertuak.

## Abestiak

* Galiziara noa (Musika: Josu Salbide-Hitzak: Jon Sarasua, Angel Deive, Alberto Sanmartin)
* Orain nahi eta ezina (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Anton Latxa-Hitzak: Jon Sarasua)
* Ilhun nabarrez (Musika: Bixente Martinez-Hitzak: Jon Mirande)
* Udaberri jaiak (Musika: Josu Salbide-Hitzak: Jon Sarasua)
* Amaiaren ipuina(Musika: Natxo de Felipe-Hitzak: Amaia Okariz, Jon Sarasua)
* Euskal euskaldunaren balada (Musika: Natxo de Felipe-Hitzak: Koldo Izagirre)
* Alabaren ezkontza (Musika: Bixente Martinez-Hitzak: Patziku Perurena)
* Vitoria-Gasteiz (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Juantxe Aguiar-Hitzak: Jon Sarasua)
* Sagar dantza(Musika: Herrikoia / Moldaketa: Juantxe Aguiar)
* Ni gizon ergela naiz (Musika: Natxo de Felipe-Hitzak: Koldo Izagirre)
* Agirretarren bandera (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Bixente Martinez-Hitzak: Koldo Izagirre)
* Insumisoarena(Musika: Herrikoia / Moldaketa: Anton Latxa-Hitzak: Jon Sarasua)
* Txirritaren heriotza(Musika: Jose Ignazio Ansorena / Moldaketa: Natxo de Felipe-Hitzak: Jon Sarasua)
* Zubietan (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Josu Salbide-Hitzak: Jon Sarasua)
* Topa dagigun (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Anton Latxa-Hitzak: Jon Sarasua)
* Idahoko berriak (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Bixente Martinez-Hitzak: Simon Gandarias)
* Deskalabratua naiz (Musika: Herrikoia / Moldaketa: Natxo de Felipe)

## Oskorriko partaideak

* Natxo de Felipe, ahotsa, okarina, perkusioak
* Anton Latxa, ahotsa, gitarra akustikoak
* Bixente Martinez, gitarra elektrikoa, mandolina, bouzoukia, cavaquinhoa
* Txarli de Pablo, baxu elektrikoa, kontrabaxua
* Jose Urrejola, flauta, saxofoia, flautina
* Juantxe Aguiar, biola, ahotsa, tinplea, atabala
* Josu Salbide, xirula, gaita, flageoleta, uillean pipesa, ttun-ttuna

## Laguntzaileak

* Kepa Junkera, soinu txikia, panderoa, txaramelak
* Luis Delgado, pegarra, tablak, bendhir, darbuka
* Joserra Fernandez, armonika
* Flaco Jimenez, soinu txikia
* Xose Manuel Budiño, gaita galegoa
* Jacky Berekoetxea, tronpeta, fliskornoa

## Erreferentziak

Datu gehienak Badok.eus ataritik hartu dira.
* ↑ «Landalan» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).

## Kanpo estekak

* Diskoari buruzko informazioa Badok euskal musikaren atarian.
* Datuak: Q12261840
# Landarbaso Rugby Taldea

Landarbaso Rugby Taldea Gipuzkoako hainbat errugbi taldek 2019an sorturiko emakumezkoen errugbi taldea da.

## Klub partehartzaileak

* Atlético San Sebastián
* Hernani Rugby Elkartea
* Ordizia Rugby Elkartea
* Txingudi Errugbi Taldea

## Azken urteak

| Denboraldia | Liga | Postua |
| 2019-20 | Euskal Maila | 8.a |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Las ligas vascas, en marcha. (Noiz kontsultatua: 2020-08-29).
* Datuak: Q98734347
# Konstantino Lekapeno

Konstantino Lekapeno (Konstantinopla, ? – Samotrazia, 946 edo 948) Bizantziar Inperioko enperadorekide izan zen 924tik 945era.
Erroman I.a Lakapetarra eta Teodoraren semea eta Kristobal Lekapeno eta Eztebe Lekapenoren anaia izan zen. Enperadorekide izendatu zuten 924an.
Anaia Ezteberekin batera Erroman utzi zuen 944ko abenduan. Aste batzuk geroago, 945eko urtarrilaren 27an, Konstantino VII.ak beste kolpe bat eman eta bi anaiak kanporatu zituen. Konstantino erbestera bidali zuten Samotraziara, eta 946 edo 948 urteetan ihes egin nahian zebilela hil zuten.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Theophylaktos Abastaktos
Erroman I.a
Konstantino Lekapeno
Theodora, wife of Romanos I :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1281912
* Multimedia: Konstantinos Lekapenos / Q1281912
# Konstantino Opo

Konstantino Opo Italiako katapana izan zen 1033tik 1038ra, Mikel Protospatarioren ondoren. Idatzita dago ere Italiara garai berdinean Leo Opo izeneko strategos bat bidali zutela, ziurenik pertsona bera izango da. Bere bizitzari buruz dakiguna Lupo Protospatarioren kronikatik eta Anonymi Barensis chroniconetik dator. Konstantinok Troiatik gertu zegoen monasterio bati diploma bat eman zion 1034an. 1037an Tunisiako ziridar sultana zen Sharaf ad-Dawla al-Muizz ibn Badisek bere seme Abdallah bidali zuen Ahmad II.a al-Akhal siziliar emirraren aurka borrokatzera. Al-Akhalek galdu zuen eta Konstantino Oporen ondoan babesa bilatu zuen.
Hurrengo urtean Konstantino ez da agertzen gehiago eta, bere ordez, lehenengo Mikel Spondiles agertzen da eta, ondoren, Nizeforo Dukiano.
# Konstantino II.a Greziakoa

Konstantino II.a Greziakoa (grezieraz: Κωνσταντῖνος Β΄, Konstantínos II, ˌkonstanˈdinos ahoskatua; Atenas, 1940ko ekainaren 2a - ibidem, 2023ko urtarrilaren 10a) Greziako erregea izan zen, 1964-1967 bitartean. Paulo I.aren seme eta ondorengoa izan zen (1964). Faxistak gudarostetik kanpora bota nahi zituen Papandreu zentristaren gobernua biderik gabe utzi zuen 1965ean, eta eskuinaldeko gobernu bat osatu zuen. Hurrengo hiletan monarkiaren aurkako manifestaldiak areagotu ziren eta 1967ko apirilean estatu-kolpe bat jo zuten militar faxistek, Papadopoulos buru zela. Zapalkuntza izugarri latza izan zen. 1967ko abenduan egoera neurri batean leuntzen saiatu zen Konstantino II.a eta militar horiek baztertzen saiatu zen. Huts egin eta erbestera jo behar izan zuen. 1973an bukatu zen “koronelen erregimena” eta 1974an erreferendum bat egin zen Grezian monarkia izango zen ala ez erabakitzeko. Errepublikaren aldeko boza eman zuen gehiengo handi batek eta erbesterako bidea hartu zuen Konstantino II.ak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-3-2 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151773
* Multimedia: Constantine II of Greece / Q151773
# Konstantino III.a

Heraklio Konstantino Konstantino III.a edo Konstantino III.a Heraklio izenez ezaguna (antzinako grezieraz: Κωνσταντῖνος Γ΄, latinez: Heraclius Novus Constantinus Augustus; 612ko maiatzaren 3 – 641ko apirilaren 20 edo maiatzaren 24/26) Bizantziar Inperioko agintaria izan zen epe labur batez 641 urtean.
Heraklio Konstantino Heraklida dinastiako lehen agintari Heraklioren seme zaharrena izan zen bere lehen emazte Eudoziarekin izandakoa. Eudoziaren ostean Martinarekin ezkondu zen norekin Heraklonas izan zuen, aitak bi anaiordeak agintean berarekin batera hartu zituen tratu bera eman zielarik.
Heraklio 641. urtean hil zenean Heraklio Konstantino Konstantino III.a agintari izena hartu zuen. Oinordekotzaren inguruko hika mikek eragin handia izan zuten beregan; bere aginte laburreko gertakari nabarmenena Egiptoko probintzia bizantziarraren galera izan zen, arabiarrek konkistatua izan baitzen aurretik Siria, Palestina eta beste zenbait probintzia hartu zuten bezala. Bere agintearen 4. hilabetean Konstantino III.a hil egin zen, agian tuberkulosiak jota. Bere anaiorde Heraklonasek jaso zuen orduan agintea, ordura arte biek agintea izan baitzuten ere agintari nagusia Konstantino bera izan baitzen. Heraklonasen ama zen Martinak Konstantino pozoitu zueneko usteak matxinada bat ekarri zuen bai eta Heraklonas eta Martinaren elbarritze eta boteretik aldentzea. Azkenean Konstante II.a izan zen agintari, Konstantino III.aren semea.
* Datuak: Q41615
* Multimedia: Konstantinos III / Q41615
# Konstantino III.a (usurpatzailea)

Konstantino III.a (latinez: Flavius Claudius Constantinus; ? – Ravenna, 411ko iraila) Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorekidea izan zen 409tik 411ra.
Soldadua zen 407. urtean erromatar tropek Britainian enperadore izendatu zutenean. Mantxako kanala Galiarantz zeharkatu eta Lyonen kokatu zen. Tribu germaniar inbaditzaileen aurka borrokatu zuen eta Rhineko muga ziurtatu zuen eta, gainera, Galia eta Hispaniaren kontrola lortu zuen. 408an Arles konkistatu zuen eta han ezarri zuen hiriburua. 409an Honoriok enperadorekide bezala ezagutu zuen eta Konstatinok bere seme Konstantzio II.a izendatu zuen. Ez zuen agindu lasairik izan, Gerontzioren matxinadari aurre egin behar izan baitzion. 411aren hasieran Gerontziok Konstantzio II.a hil zuen eta Konstantino setiatu Arlesen. Honoriok, orduan, Konstantzio jenerala bidali zuen Arlesera, eta honek hartu zuen setioaren ardura. Konstantinok orduan abdikatu eta boto erlijiosoak egin zituen. Hala ere, burua moztu zioten.
Godofredo Monmouthekoaren Historia Regum Britanniae liburuan Konstantino III.a Britainiako Konstantino II.a ere bada. Uther Pendragonen aita eta Artur erregearen aitona da.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Konstantzio II.a
Konstantino III.a
Julian :
* Datuak: Q209793
* Multimedia: Constantinus III / Q209793
# Konstantino III.a Eskoziakoa

Konstantino III.a Eskoziakoa, ezizenez Burusoila, (Eskoziako gaeleraz: Còiseam mac Chailein), (971, Eskozia – 995, Rathinveramond (Perth ondoan), Eskozia), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako hamalaugarren erregea izan zen, garai hartan Alba izenaz ezagutzen zena.

## Biografia

Cuilén erregearen semea zen eta bizitza guztia Kenneth II.aren aurka egiten pasa ondoren 995ean ehizaldi batean beronen erailketan hartu zuen parte. Bi urtez izan zen Eskoziako errege, harik eta 997an eskoziarren arteko istilu batean erail zuten arte. Ionan lurperaturik dago.
* Datuak: Q320078
* Multimedia: Constantine III of Scotland / Q320078
# Konstantino Laskaris

Konstantino Laskaris (grezieraz: Κωνσταντίνος Λάσκαρης; ?- 1205) Bizantziar Inperioaren enperadorea izan zen hilabete batzuez 1204an. Ez dauka zenbakirik baina izatekotan Konstantino XI.a izango zen, eta Konstantino XI.a Paleologo, azken enperadorea, Konstantino XII.a izango zen.

## Familia

Konstantino Laskaris familia noble batean, baina ez oso noblea, jaio zen, Konstantinoplan. Mikel Laskarisen semea (1140an jaioa) eta bere emazte Juana Karatzaina ( 1148an jaio inguruan). Hiru anai nagusi izan zituen: Manuel Laskaris (1256tik ondoren hila), Mikel Laskaris (nor 1261/1271 artean hil zen) eta Jorge Laskaris; eta hiru anai gazteagoak: Teodoro I.a Laskaris, Alexio Laskaris buruzagi Latindarra Bulgariarren aurka borrokatu zena, eta Isaak Laskaris.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 179. araua: Bizantziar Inperioko pertsona-izenak, euskaltzaindia.eus
* ↑ Familia Láscaris
* Datuak: Q37092
# Konstantino Monomako

Konstantino Monomakos edo Konstantino IX.a (grezieraz: Κωνσταντίνος Θ΄ Μονομάχος, Kōnstantinos IX Monomakhos; 1000 – 1055eko urtarrilaren 11) 1042-1055 urteetan Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen.
1042an Zoe enperatrizarekin ezkondu zen, honek hirurogeita bi urte zituela, eta 1050. urtean enperadore bakar geratu zen. Haren agintaldian Bizantziok Italiako lurraldeak galdu zituen, Seljuk dinastiako turkiarrak guztiz nagusitu ziren ekialdean, areagotu ziren barne arazo eta gatazkak eta bitan banatu zen Eliza Kristaua (Ekialdeko Zisma, 1054). Halaz ere, huraxe izan zen Bizantzioko literaturaren garai oparoena, Mikel Psellos guztietan buru zela.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/01/09 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindiaren 179. araua, Bizantziar Inperioko pertsona-izenak
* Datuak: Q30594
* Multimedia: Konstantinos IX Monomachos / Q30594
# Kolibia zolabeltz

Kolibia zolabeltza (Flammulina velutipes) Physalacriaceae familiako onddo espezie bat da. Kapela baino ez da jangarria, baina kalitate eta zapore gutxikoa da. Nolanahi ere, hornigai gisa erabili izan da, baita perretxiko gozoagoekin nahastuta ere. Urria da.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hemisferikotik ganbil-laura. Ertz ildaskatua, kurbatutik lau-kurbatura. Azala zati batean bereiz daiteke, leuna, likatsua, eta, neurri batean gelatinosoa; gorrixka-herdoil-laranja kolorekoa, ilunagoa erdian eta horixka argiagoa ertzean.
Orriak: Zabal samar, meheak, sabeldunak, itsatsiak edo eskotatuak eta tartean orritxoekin; zurixketatik krema zurira, eta zahartzean herdoil koloreko orbanekin.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxoago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: 3 - 10 x 0,3 - 1 cm-koa, zilindriko-fusiformea, sustrai antzeko batekin, okertua eta ilelatzez belusatua; arre ilun koloretik beltzaranera eta, batzuetan, oliba koloreko tonuekin.
Haragia: Biguna, zuri-krema kolorekoa; fruta usainarekin eta hurraren zapore gozoarekin.
Etimologia:. Velutipes epitetoa "velutipes" hitzetik dator, oin belusatua esan nahi du. Bere oinaren itxuragatik

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Ezin da nahastu bere bizilekuagatik. Erraz ezagutzen da bere oin zilindrikoagatik eta azalera osoa belusatua duelako.

## Sasoia eta lekua

Hostozabalen eta zuhaixken zur hiletan hazten da. Onddo hau berandu hazten da, udazkenaren amaieran, baita neguan ere. Urtarrilean eta otsailean aurki daiteke, hostozabalen enborretan mordoxkatan.

### Banaketa eremua

Mundu osoa.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 72 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 274 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 263 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372893
* Multimedia: Flammulina velutipes / Q372893
# Kolicita

Kolicita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kolicita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+7Zn4(AsO4)2(SiO4)2(OH)8}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kolicite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).