OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pedro Úcar

Pedro Úcar Etxeberria (Artaxoa, 1914-Venezuela, ?) CNT sindikatu anarkistaren militantea, milizianoa, Frantzian eta Venezuelan erbesteratu zen.

## Biografia

Lanaren Konfederazio Nazionalaren sindikalista, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean soldaduska egiten ari zen Alcala de Henaresen. Aragoiko milizietan sartu zen, gero 72. Brigada Mixta izango zena, eta italiarren aurka Guadalajaran borrokatu zuen. Odoren, 43. dibisioan kapitaina izan zen. Gerra galduta, muga igaro zuen eta frantsesk Saint-Cypriengo konzentrazio esparruan sartu zuten. Lurda inguruan nekazari gisa lan egin zuen 1941 arte. Ondoren, Lyonen egurgile lanean ibili zen. 1947an, Dora Navarro emaztea eta bi semeekin Venezuelara heldu zen, erbesteratu gisa. Caracasen soto batean lan egin zuen 1955 arte. 1955an, familiarekin batera, Macuto herrira joan zen eta han hornidura-negozio bat ireki zuen. 1980 bihotzekoak jota, lana utzi egin behar izan zuen. Orduan, bere oroimenak idatzi zituen. Zenbait aldizkaritan kolaboratu zuen, bestetik.

## Bibliografia

* Pedro Úcar: Memorias de un exiliado desmemoriado, Macuto, Venezolana, 1983, 127 or.

## Erreferentziak

* ↑ Judith Moris Campos: "Úcar Echeverría, Pedro", Manuel Aznar Soler (koord.), José Ramón López García (koord.): Diccionario biobibliográfico de los escritores, editoriales y revistas del exilio republicano de 1939, laugarren liburuki. Renacimiento, 2016. 487.or. ISBN 978-84-16981-11-3.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130313443
# Pedrolako geralekua

Pedrola Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Pedrola udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Zaragoza — Altsasu

## Zerbitzuak

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Gasteiz | Langraiz • Argantzon • Manzanos • Miranda Ebro • Haro • Haro–El Pardo • Briones • Cenicero–San Isidro • Logroño • Recajo • Agoncillo • Arrubal • Alcanadre • Feculas–Nafarroa • Kalagorri • Rincon de Soto • Alfaro • Castejon • Tutera • Ribaforada • Cortes • Gallur • Luzeni • Pedrola • Cabañas de Ebro • Alagon • Casetas • Utebo • Zaragoza–Delicias • Zaragoza–Portillo • Zaragoza–Goya | Zaragoza Miraflores⁠ |
| 26 | Gasteiz | Estibalitz–Oreitia • Dulantzi • Agurain • Araia • Altsasu–Herria • Etxarri Aranatz • Uharte Arakil • Iruña • Tafalla • Erriberri • Martzilla • Alesbes • Castejon • Tutera • Ribaforada • Cortes • Gallur • Luzeni • Pedrola • Cabañas de Ebro • Alagon • Casetas • Utebo • Zaragoza–Delicias • Zaragoza–Portillo • Zaragoza–Goya | Zaragoza Miraflores |

## Erreferentziak

* ↑ «Zaragozatik Iruñera eta Altsasura» web.archive.org 2011-01-15 (Noiz kontsultatua: 2020-06-13).

## Ikus, gainera

* Zaragoza-Altsasu burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846909
* Multimedia: Pedrola train station / Q5846909
# Pedrosa de Duero

Pedrosa de Duero Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 531 biztanle zituen 69,86 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1630628
* Multimedia: Pedrosa de Duero / Q1630628
# Pedroche

Pedroche Kordobako probintziako udalerria da Los Pedroches eskualdean dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 1.670 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Kordobako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1447333
* Multimedia: Pedroche / Q1447333
# Pedro de la Sota

Pedro de la Sota Zorrakin (Buenos Aires, Argentina, 1949ko apirilaren 24a -) euskal zinema zuzendari eta gidoigilea da.

## Bizitza eta ibilbide artistikoa

Francoren garaipenaren ondoren erbesteratutako familia abertzalean sortu zen. Gaztetan etorri zen Europara eta zinemagintza landu zuen Parisen. Zinemako hasierako lanak, dokumentalak, Frantzian egin zituen. Euskal Herrian egin zuen lehen dokumentala Nortasuna (1976) izan zen, Remigio Mendiburu eskultorearen ingurukoa. 1980an egin zuen lehen film luzea, Sabino Arana, baina oso kritika txarrak izan zituen. Ondoren Ikuska sailean parte hartu zuen 17.a, Matxitxako itxasguda (1983) eta 19.a, Euskara (1984) egin zituen. 1989an egin zuen bere lan nagusia, Viento de cólera film luzea, Juan Echanove eta Aitana Sánchez-Gijón protagonista gisa.

## Filmografia

* Le diner des tétes (1972)
* Le vent des urnes (1973)
* Nortasuna (1976)
* Sabino Arana (1980)
* Txillida. Barne ikuspegia (1983)
* Ikuska 17 (1983)
* Ikuska 19 (1984)
* Viento de cólera (1988)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskadiko Filmategia. de la Sota Zorraquin, Pedro. .
* Datuak: Q16518627
# Orrtanna (Pennsylvania)

Orrtanna Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 183 biztanle ditu, 0,504288 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q278946
# Orroli

Orroli Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q284446
* Multimedia: Orroli / Q284446
# Orrum (Ipar Carolina)

Orrum Ipar Carolinako herri bat da. Robeson konderrian kokatua dago. 2010ean 91 biztanle zituen, 1,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Robeson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1960926
# Orrios

Orrios Teruelgo udalerria da, Comunidad de Teruel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 168 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1651042
* Multimedia: Orrios / Q1651042
# Orriule

Orriule (okzitanieraz Aurriula) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q430632
* Multimedia: Orriule / Q430632
# Orrstown (Pennsylvania)

Orrstown Pennsylvaniako borough bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 262 biztanle zituen, 0,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183335
* Multimedia: Orrstown, Pennsylvania / Q1183335
# Orrorin tugenensis

Orrorin tugenensis Hominidae familiako espezie fosil bat da. Familia honetako zaharrena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311630
* Multimedia: Orrorin / Q311630
* Espezieak: Orrorin tugenensis
# Orruaga

Orruaga :
| [[Irudi:|250px|Irudia: Orruaga]] | |
| Ezaugarri orokorrak: ||
| - Kokalekua | Getaria (Gipuzkoa) |
| - Luzera | 310 m |
| - Batez besteko zabalera | 40 m |
| - Betetasun maila | Baxua |
| - Urbanizatze maila | Isolatua |
| - Pasealekua | Bai |
| Hondartza mota: ||
| - Hondar mota | Horia, harri ugari |
| - Bainuaren egoera | Olatu indartsuak, haizetsua |
| - Hondartza nudista | Bai |
| Kirolak: |
| - Surfa egiteko | |
| - Urpekaritza | Bai |
| - Besterik | {{{beste kirolik}}} |
| Ingurumena: ||
| - Landaredia | Bai |
| - Eremu babestua | Bai ([[{{{babestua}}}]]) |
| - Bandera urdina | Bai |
| Segurtasuna: ||
| - Arrisku seinaleak | Bai |
| - Hondartzaina | Bai |
| - Udaltzaingoa | Bai |
| - Sorosle taldea | Bai |
| Sarbideak: |
| - Elbarrientzat | Bai |
| - Sarbide mota | Zaila, oinez |
| - Sarbide seinaleztatua | Bai |
| Bestelako informazioa: |
| - Taberna kopurua | |
| - Kanpina | Bai |
| - Herrigunerako distantzia | |
Orruaga Getariako hondartza da, herriko erdigunea eta Zumaia artean kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Espainiako Ingurumen Ministerioaren webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11696937
# Pedro Mari Goikoetxea

Pedro Mari Goikoetxea Linaza (Lezama, Bizkaia, 1959) euskal kirol kazetari bat da. Ibilbide luze eta oparoko kazetaria da, 1983an Euskal Telebistaren sorreratik kate honetan lanean egon baita, horregatik kate honetako aurpegi ezagunetako bat da.
ETB 1eko kirol atala eta Manu Maritxalarrekin batera ostiral gauetako boxeo saioa aurkezten du. Bestalde, urte luzez Athletic Clubaren partiduen esataria izan da. 6 Argazkitan dokumental eta elkarrizketa saioa ere aurkezten du.
2021eko azaroan euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiak 19 urgazle eta 26 ohorezko berri izendatu ditu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57028748
# Pedro Maria Iturriaga

Pedro Maria Iturriaga Zalbidea (Algorta, 1939ko apirilaren 7a - Bilbo, 2006ko martxoaren 6a) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritu zena.

## Taldeak

| Kluba | Urteak |
| Getxo Kirol Kluba | |
| Athletic Club | 1959-1965 |
| Calvo Sotelo Club de Fútbol | 1965-1969 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q933029
# Pedro Mari Santos

Pedro María Santos Márquez (Bilbo, ?) zinema zuzendari eta gidoigilea da.

## Filmografia

* Agujeros en el cielo (2004)
* El lanzador de Martillo (1999, film laburra)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El director Pedro Mari Santos presenta en Bilbao su primer filme, 'Agujeros en el cielo'» El País 2004/01/19.
* Datuak: Q36797276
# Pedro Mari Zabalza

Pedro Mari Zabalza Inda (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1944ko apirilaren 13a) euskal herritar futbolari eta entrenatzaile ohia da.

## Jokalaria

Futbolari ibilbidea bere jaiolekua den Iruñea hiriko Oberena Kirol Elkartean hasi zuen, hurrengo urtean Osasuna taldera iragateko. Hiru urte arrakastatsu ondoren, Futbol Club Barcelona taldeak 4 milioi pezeta ordainduz eta hiru jokalari emanez bereganatu zuen, jokalari horietako bi talde kataluniarraren jabetzakoak zirelarik. Futbol Club Barcelona taldean zegoela Espainiarekin nazioarteko zazpi partidu jokatzera iritsi zen. Horren ondoren Bilboko Athletic Kluba taldera joan eta azkenik bere ibilbidea berriz ere Osasunan amaitu zuen.

## Jokalari ibilbidea

* Gure Txokoa
* Oberena (1963-1964)
* Osasuna (1964-1967)
* Futbol Club Barcelona (1967-1973)
* Bilboko Athletic Kluba (1973-1976)
* Osasuna (1976-1977)

## Entrenatzaile ibilbidea

* Osasuna (1986-1994)
* Rayo Vallecano (1994)
* Osasuna (1996-1997)
* Datuak: Q2719849
# Pedro Maria Artola

Pedro Maria Artola Urrutia edo Pello Artola (Andoain, Gipuzkoa, 1948ko irailaren 6a) euskal herritar futbolari erretiratua da, 70eko eta 80ko hamarkadetan aritu zena.
Real Sociedaden kirol ibilbideari ekin bazion ere, urte gehienak FC Barcelonan eman zituen, eta talde horretan txapelketa eta sari guztiak lortu zituen hain zuzen ere.

## Palmaresa

* Espainiako 3 Errege Kopa: 3 (1978, 1981 eta 1983)
* Espainiako Superkopa: 1 (1983)
* Europako Errekopa 2 (1979 eta 1982)
* Zamora Saria (1979)

## Ikus, gainera

* Errealeko futbolarien zerrenda
* Andoaindar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Jokalariaren informazioa Errealaren webgunean
* Datuak: Q940539
* Multimedia: Pedro Artola / Q940539
# Pedro Maria Lasarte

Pedro Maria Lasarte Olasagasti, Portuetxeko apaiza bezala ezaguna (Donostia, ? - Paris, 1894), gipuzkoar apaiz karlista izan zen, Karlos VII.a erregegaiaren kapilaua. Frantzian urrezko erbestea ezagutu omen zuen, Loirako Chateau d´Usseé gazteluan. Hiltzeko Parisera eraman zuten. Hil ondoren Donostiako San Bartolomeko hilerrian lurperatu zuten eta, hori itxi zutenean, haren gorpuzkinak Polloera eraman zuten. Portuetxe Donostiako Ibaeta auzunean dagoen XVI. mendeko baserri zaharra da eta bertan jaio omen zen Lasarte apaiza; hortik datorkio ezizena. Haren biografiari buruz informazio gutxi dago baina ezaguna da Santa Kruz apaizarekin izan zuen liskarraren gertaera.

## Bibliografia

* Felix Ibargutxi: "Historias del viejo Portuetxe". Diario Vasco, 2014-02-28. Ibaeta Jaiak gehigarria, 8-9 or.
* Datuak: Q16518623
# Pedro Manzi

Pedro Javier Manzi Cruz (1988ko urriaren 13a - ) Uruguaiko futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q56400894
# Pedro Mari Egaña

Pedro Mari Egaña Urdiroz (Atarrabia, Nafarroa Garaia, 1933ko apirilaren 15a - 2013ko ekainaren 3a) nafar futbolari eta palaria izan zen. Osasunan 10 denboraldi jokatu zituen. Atzelari lanetan aritzen zen. Palan lau aldiz Espainiako txapeldun bilakatu zen, Santiago Mendiluze eta Fernando Casado palariekin bikote eginez.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) | Partida(k) | Gol(ak) |
| Osasuna | 1952-1962 | 184 | 0 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6069469
# Pedro Manuel Ugartemendia

Pedro Manuel Ugartemendia (Andoain, Gipuzkoa, 1770 inguruan - Baiona, Lapurdi, 1835) gipuzkoar arkitektoa izan zen.

## Biografia

Madrilen egin zituen arkitektura-ikasketak. Espainiako Independentziako Gerra baino lehen, Aieteko eta Ibaetako elizak egin zituen, eta 1803. urtean Gipuzkoako errepideetako zuzendari izendatu zuten. 1808an Erdoiztako San Isidro baseliza egin zuen.
Dena dela, Ugartemendiaren lan handiena Wellingtonen gudarosteek 1813an suntsiturik utzi zuten Donostia berriro eraikitzea izan zen. Eztabaida sutsuak piztu ziren, ordea, bizilagunen artean, batzuk jatorrizko egitura gordetzearen aldeko agertu baitziren, eta besteak hiria erabat berriztatzearen aldekoak baitziren. Ugartemendiaren jatorrizko proiektuan hainbat aldaketa egin ondoren, 1816. urtean onartu zuen Udalak, eta egun ezagutzen den Donostiaren egitura gauzatzen hasi zen. Konstituzio plaza egin zen Ugartemendiaren diseinuari jarraituz (1817), eta Ugartemendiak berak zuzendu zituen udaletxearen eraikitze-lanak. Berak eraikia zen, halaber, Embeltran kaleko Alhondiga eraikuntza, gaur egun desagertua. San Martin hilerria, Santa Katalina zubia, Santa Klara uharteko lazaretoa, erietxe militarra eta Irun-Andoain errepidea proiektatu zituen, besteak beste, azkena Mariano Jose Laskurain arkitektoarekin batera.

## Galeria

* Santa Katalina zubia. Donostia
* Donostiako Plaza Berria
* Donostiako Plaza Berria
* San Isidro baseliza Erdoiztan
* San Isidro baseliza Erdoiztan

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Aldiri. (2010-04-12). Erdoizta – Aldiri. UEU (Noiz kontsultatua: 2020-04-04).
* Datuak: Q16617717
# Pedro Maria Irurtzun

Pedro Maria Irurtzun Irurtzun (Iruñea, 1902ko martxoaren 10a - ib., 1958ko uztailaren 20a) nafar argazkilaria izan zen.
Txikitan hasi zen argazkigintzan. Profesionalki inoiz ehuneko ehunean aritzera iritsi ez bazen ere, bere estudio propioa izan zuen eta publizitateko argazkigintzako lan batzuk egin zituen, nazioarteko proiekzioa eta bereziki erretratuari eskainitako argazkilari ezaguna izatera iritsiz.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.enciclopedianavarra.com/navarra/irurzun-irurzun-pedro-maria/9773%5B%5D

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25917371
# Passos (Minas Gerais)

Passos Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 111.939 biztanle ditu 1.338,07 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985579
* Multimedia: Passos (Minas Gerais) / Q985579
# Passos Maia

Passos Maia Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 4.034 biztanle ditu 619,156 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1799357
* Multimedia: Passos Maia / Q1799357
# Passow (Brandenburgo)

Passow Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, [[Uckermark (barrutia)|Uckermark]] barrutian. 2014an 1.510 biztanle zituen 51,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q625385
* Multimedia: Passow (Uckermark) / Q625385
# Passow

Passow Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 693 biztanle zituen, 24,62 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q389147
* Multimedia: Passow (Mecklenburg) / Q389147
# Passo de Camaragibe

Passo de Camaragibe Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 13.804 biztanle ditu 251,669 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1772652
* Multimedia: Passo de Camaragibe / Q1772652
# Passo de Torres

Passo de Torres Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 12.897 biztanle ditu 95,114 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1799402
* Multimedia: Passo de Torres / Q1799402
# Passoré probintzia

Passoré Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Iparraldeko eskualdean kokatua. Bere hiriburua Yako da. 3.867 km$^2$ ditu eta 2006an 322.873 biztanle zituen.

## Departamenduak

Passoré probintzian 9 departamendu daude:

## Erreferentziak

* ↑ 2006ko zentsoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142008
* Multimedia: Passoré Province / Q1142008
# Passo do Sobrado

Passo do Sobrado Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 6.025 biztanle ditu 265,108 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q677252
* Multimedia: Passo do Sobrado / Q677252
# Pirometro

Pirometroa objektu edo substantzia baten tenperatura urrutitik neurtzeko tresna bat da, gorputz batek tenperatura izateagatik emititzen duen erradiazio termikoa jasoz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q903715
* Multimedia: Pyrometers / Q903715
# Piromorfita

Piromorfita Pb$_5$(fosforoPO$_4$)$_3$Cl formula kimikoa duen mineral klorofosfato berunduna da. Zenbait tokitan berunaren mea gisa erabiltzeko adinako kantitatea aurkitu da. Disoluzio solidoen segidak osatzen ditu beste bi mineralekin: mimetitarekin (Pb$_5$(AsO$_4$)$_3$Cl) eta banadinitarekin (Pb$_5$(VO$_4$)$_3$Cl). Hiruren kanpo ezaugarrien arteko antzekotasuna hain handia da, test kimikoen bidez soilik bereiz daitezkeela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q413309
* Multimedia: Pyromorphite / Q413309
# Pirostilpnita

Pirostilpnita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pirostilpnita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ag3SbS3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pirostilpnite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Piroteknia

Piroteknia edo suzirigintza materialen errekuntza eta haren efektuak aztertzen dituen zientzia, eta suaren erabileraren artea. Su artifizialen, eta haien gisakoen osaeraz eta ekoizpenaz arduratzen da. Gailu piroteknikoek era askotako osagaiak dituzte: oxidatzaileak (potasio nitratoa, potasio kloratoa, bario nitratoa, amonio perkloratoa...), erregaiak (aluminioa, magnesioa, antimonio sulfatoa, sufrea, titanioa...), lotzaileak (destrina eta beste polimero batzuk), leherkariei koloreak ematen dizkieten gaiak; estrontzioa duten gaiek kolore gorria ematen dute; barioa dutenek, berdea; kobrea dutenek, urdina; magnesioa, aluminioa eta titanioa dutenek, zuria; kriolita eta sodio oxalatoa dutenek, horia; etab.
Pirotekniak badu erabilera arlo militarrean, industrian eta abarretan ere.

## Arrisku piroteknikoa

Suziri eta beste gailu piroteknikoak arautzeko, legeak lau klasetan bereizten ditu:
* Oso arrisku gutxikoak. Zarata txikia dute, eta oso arrisku gutxikoak. Eraikinen barruan ere erabiltzeko aukera dago. 12 urtetik gorako gaztetxoek piz ditzakete.
* Arrisku gutxikoak. Arrisku gutxi dute eta zarata ere ez da handia. Hala ere, aire librean bota behar dira beti. 16 urtetik beherakoek ezin dute hauekin ibili.
* Erdiko arriskukoak. Zarata eta arriskua handiagoak dira, horregatik, aAire librean erabili behar dira, eremu handietan. 18 urtetik beherakoek ezin dute erabili.
* Oso arriskutsuak. Adituek bakarrik erabiltzekoa, zarata eta arriskua oso handiak direlako. Aparteko ziurtagiri bat dutenek bakarrik erabil ditzakete.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «GAKOAK», Berria, 2014-12-31

## Ikus, gainera

* Su artifizialak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q474100
* Multimedia: Pyrotechnics / Q474100
# Piromania

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Piromania sua piztu eta behatzeko kontrolaezinezko bulkada da. Piromania jasaten duten pertsonak piromanoak dira. Hainbat arrazoi aipatu dira piromania jasateko, hala nola besteekiko harremanetan arazoak izatea edo iraganean izandako gertaera batengadik mendeku nahi inkontzientea; piromanoen portzentaje nabarmen bat bandalismoa, delinkuentzia eta indarkeriarik gabeko sexu abusuetan nahastua izan dela ere egiaztatu da. Hala eta guztiz ere, piromania helburu kriminalez suteak pizteko jokabidetik bereizi behar da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015] eta [Psikiatria Hiztegia] [2017]
* ↑ (Ingelesez) Pyromania | Behavenet. (Noiz kontsultatua: 2017-10-15).
* ↑ The American Psychiatric Publishing textbook of psychiatry. (5th ed. argitaraldia) American Psychiatric Pub 2008 ISBN 9781585622573..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622604
* Multimedia: Pyromania / Q622604
# Pirosmalita-(Fe)

Pirosmalita-(Fe) silikato motako minerala da eta Pirosmalita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pirosmalita-(Fe) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Fe^{2+}8Si6O15(OH,Cl)10}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pirosmalite-(Fe): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Piropo

Piropo silikato motako minerala da eta garnet taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Piropo silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mg3Al2(SiO4)3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pirope: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pirosmalita-(Mn)

Pirosmalita-(Mn) silikato motako minerala da eta Pirosmalita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pirosmalita-(Mn) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+8Si6O15(OH,Cl)10}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pirosmalite-(Mn): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pirosoma

Pirosomak, Pyrosoma generoa, flotazio libreko taliazeo kolonialak dira, oro har itsaso epeletan ozeano zabaleko goiko geruzetan bizi direnak, nahiz eta batzuk sakonera handiagoetan aurki daitezkeen. Pirosomak ehunka edo milaka indibiduo dituzten kolonia zilindrikoak edo kono-formakoak osatzen dituzte, zooide izenez ezagutzen direnak. Kolonien tamaina aldakorra izan daiteke, milimetro bat baino txikiagoetatik metro ugari neurtzera iritxi direnak topatu dira. Orokorki, "itsas pepinoak" izenarekin ezagutzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Sea Pickles Invading West Coast in Bizarre Bloom» Newsweek 2017-06-22 (Noiz kontsultatua: 2023-03-09).
* ↑ Hervieux, Linda. (2017-06-22). «Blob-Like Intruders Infesting Pacific Coast» Newser (Noiz kontsultatua: 2023-03-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1193112
* Multimedia: Pyrosoma / Q1193112
* Espezieak: Pyrosoma