OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mill Valley (Kalifornia)

Mill Valley Kaliforniako hiri bat da. Marin konderrian kokatua dago. 2010ean 13.903 biztanle zituen, 12,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q846413
* Multimedia: Mill Valley, California / Q846413
# Mill Village (Pennsylvania)

Mill Village Pennsylvaniako borough bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 412 biztanle zituen, 2,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Erie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q608617
* Multimedia: Mill Village, Pennsylvania / Q608617
# Mill a h-Uile Rud

Mill a h-Uile Rud 2003. urtean Seattlen (Estatu Batuak) sortutako punk musika taldea da. Bakarrik eskoziako gaeleraz abesten dute. Taldearen izena "Guztia suntsitu" esan nahi du gaelera tradizionalean.
Taldea 2003an sortu zen eta hasierako taldekidez osatuta dago: Tim Armstrong, Sgrios a h-Uile Rud eta Sìne Nic Anndrais (Oharra: Seattleko Tim Armstrong ez da Tim Armstrong Berkeleykoarekin nahastu behar, Rancid punk taldean abesten duena).
2005eko apirilean Oi Polloi taldearekin Europatik bira egin zuten eta BBC Albak ia gehiena grabatu zuen, taldeari eta punk gaelikoari buruzko dokumentala egiten ari zelako. Gainera, BBC Radio nan Gaidheal irratiko 'Rapal' irratsaioan zuzeneko emanaldia egin zuten.
2005ean, Tim Eskoziara bizitzera joan zen soziolinguistika eta hizkuntz-suspertzea ikastera, horrexegatik Tim Seattlen dagoenean soilik, kontzertuak ematen dituzte.

## Taldekideak

* Tim Armstrong (abeslaria, gitarra).
* Sgrios a h-Uile Rud (abeslaria, baxua).
* Sìne Nic Anndrais (bateria)

## Diskografia

* Ceàrr (2004)
* Ceòl Gàidhlig mar Sgian nad Amhaich (2005, Problem Records) Abesti bat: "Steòrnabhagh"; lau musika taldeko single-bilduman
* Gàidhlig na Lasair (2006, Problem Records) Hiru abesti: "Steòrnabhagh," "Oran Sabaid Sabhal Mòr Ostaig" eta "Crath do Thòn"; bost musika taldeko bilduman

## Kanpo estekak

* (Eskoziako gaeleraz) Mill a h-Uile Rud taldearen webgune ofiziala
* Datuak: Q3573239
# Mill en Sint Hubert

Mill en Sint Hubert (entzun) Herbehereetako Ipar Brabante probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 11.036 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ipar Brabante

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q9853
* Multimedia: Mill en Sint Hubert / Q9853
# Mill udalerria, Tuscarawas konderria (Ohio)

Mill udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Tuscarawas konderrian. Azken zentsuaren arabera 9.782 biztanle zituen, 25.6 milia karratu (66 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Mill udalerriak 3728 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 20.373 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7998039
* Multimedia: Mill Township, Tuscarawas County, Ohio / Q7998039
# Milla euskal-olerki eder. I-II

Milla euskal-olerki eder Santiago Onaindia idazleak 1954an plazaratu zuen euskal poesiaren antologia da, hastapenetatik eta ahozko literaturatik 1954. urte arte. Antologia honekin Onaindiak euskara beste hizkuntzen parean jarri nahi zuen. Gerra ondoren balio sinboliko handia izan zuen obra honek. Egileak beste hizkuntzetan egiten ari ziren antologien eredua jarraitzen zuen, esaterako, gaztelaniazko Las mil mejores poesías de la lengua castellana (1928), Juan Bautista Berguak prestatutakoa, edo André Gidek egindako Anthologie de la poésie française (1949). Liburuetan mugaren bi aldetako idazleak bildu zituen eta, ideologikoki, oso ikuspuntu ireki batetik.

## Antologiaren helburuak

Jon Kortazar kritikariak Onaindiak lau helburu zituela azaldu du:
* Gerraondorengo garai ilunetan euskal literatura bazen
* Mila poesia bilduta zenbakiaren biribiltasunean euskal literaturaren oparotasuna adierazten zuen
* Euskal poesiaren historia zehatza ematen zuen
* Euskal poesia beste poesiak beste zen.

## Antologiaren egitura

* "Itz bi", Orixe
* "Eskeintza"
* "Ataria"
* "Liburu onen mamiña"
* "I Erri-olerkiak"
* "II Lau gizaldi". XVI. mendetik XIX. mendera
* "III Gure mendea 1900-1954"
* "Geigarria". Bertsolariei eskainita.

## Kanpo loturak

* I.´tar A. Euzko Gogoa aldizkarian egindako komentarioa, 1955/01.
* Datuak: Q61070142
# Milla Jovovich

Milla Jovovich (Kiev, Ukraina, 1975eko abenduaren 17a - ) aktore, modelo, moda-diseinatzaile eta musikari ukrainarra da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Milla Jovovich - Webgune ofiziala
* (Ingelesez) Milla Jovovich (IMDb)
* Datuak: Q170576
* Multimedia: Milla Jovovich / Q170576
# Mill Spring (Missouri)

Mill Spring Missourieko herrixka bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 189 biztanle zituen, 1,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wayne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2098063
# Martin Pérez Uranzu

Martin Pérez Uranzu (gaztelaniaz: Martín de Pérez de Uranzu), baita ere Martin Errenteria Uranzu, Matxin Uzanzu eta Matxin de Renteria, Errenterian jaiotako itsas militarra izan zen, Karlos V.aren armadan.

## Biografia

Iranzu edo Uranzutarren familia aberatsekoa izan zen, Irungo (Gipuzkoa) oinetxetik etorria. Bere garaiko kapitainik ospetsuenetako bat izan zen, Matxin Errenteria ezizenez ezaguna bere jaioterriari erreferentzia eginez, egungo Errenteriari. 1500 inguruan ezkondu zen Maria Martínez de Acordarekin. Bost seme-alaba izan zituzten: Joan, Gregorio, Martin, Jeronimo eta Estefania.
Uranzuk bere balentria nagusiak Bizargorri anaia (Oruç Reis eta Hayreddin Bizargorria) pirata mitikoen aurka izan zituen aurrez aurre izan ziren. Topaketa horietan zorte desberdina izan zuen baina beti agerian geratu zen Uranzuren ausardia. 1515ean, Bizargorrik nagusienak, Oruchek, Bugia setiatu zuen. Ramon de Carrozek goarnizio eskasarekin defendatzen zuen plaza. Uranzu, garai hartan Aljerren zegoen, laguntza-deira joan zen, bost ontzi bere kargura zituela. Bere gizonak lehorreratu eta setiatzaileen albo bati eraso zion. Bere banderak eta artilleria hartu zituen, eta azkenean setioa altxatu zuten. Bugiako alkaideak Martinen ausardiaz kontatzen zuen ezen, den bezain saiatua izateagatik, aurrealdean jartzen zela eta, batzuetan, ez zela lagun askorekin egiten. 1516an, zauriez ia osatu gabe, Aljerko haitzako espainiar gotorlekuan setiatuei laguntzera joan zen. 1521 eta 1523 artean Hondarribiko setiatzaile frantsesak jazarri zituen.
1526an, Alacanteko eta Eivissako kostaldeen artean bakarrik nabigatzen ari zela, gertatu zen ospe handiena eman zion gertaera. Egun batean, Bizargorriko armada txiki batek (Hayreddin Bizargorriarena) harrapatu zuen, hemazortzi bat ontziz osatua. Errenteria egun oso batez defendatu zen, eta, nahiz eta itsaslapurrek itsasontzia txikitu zuten, azkenean uko egin zion erasoari, eta Penintsulara itzuli ahal izan zen.
1527an, bere semeak, Juan Pérez Iranzuk, S. Blancharten baroiaren ontzi korsarioa harrapatu zuen Siziliaren aurrean. Urtebete geroago, aitak Juan Florin korsario frantziarra eta bi ontzi atxilotu zituen San Bizente lurmuturraren parean. 1534an, Karlos V.ak itsas-armada bateko kapitain jeneral izendatu zuen, Mediterraneoko kostaldea piratetatik defenda zezan. Alborango batailan aurkitu zuen heriotza, 1540an (bertsio batzuen arabera, 1539ko abuztuaren 7an Castelnovon Bizargorriko ostatuen aurka borrokatzen ari zela preso hartu zuten eta burua moztu zioten).
Karlos V.ak arma ugari eman zizkion leinuaren jatorrizko armarria apaintzeko, guztiak ere bere gerra-arrakastaren oroigarri.

## Erreferentziak

* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/renteria-uranzu-martin-de/ar-125550/
* ↑ https://dbe.rah.es/biografias/58091/martin-de-perez-de-uranzu
* ↑ https://www.blasonari.net/apellidos/Uranzu-Uranzuy-Uranzui.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Biografia Espainiako Errege Historia Akademian.
* Datuak: Q5988837
# Martin Redin

Martin Redin Cruzat (Iruñea, 1579 – Valleta, 1660ko otsailaren 6a) euskal militar eta politikaria izan zen. Anaia Tiburcio Redin izan zuen.
Jaioterrian iparraldeko harresia sendotu zuen. 1656 eta 1657 artean Siziliako erregeordea izan zen. Maltako Ordenaren kidea, 1641ean Ordenaren priore handi bihurtu zen Nafarroan eta 1657an Maisu Nagusi hautatu zuten, Malta gobernatuz.
Bere agintaldian, uharteko kostaldean 13 zaintza-dorre eraikitzea agindu zuen, komunikazio-linea bat sortzeko eta kortsarioak edo piratak zetozela jakinarazteko. Era berean, 4.000 mosketeroz osatutako gorputz bat sortu zuen, eta Siziliatik janaria eta hornigaiak eraman zituen uhartera, eskasia garai batean.
* Datuak: Q260309
* Multimedia: Martin Redin Cruzat / Q260309
# Martin Prat

Martin Prat (Biarritz, 1989ko abuztuaren 25a) lapurtar errugbilari da, atzelari moduan aritzen dena.

## Ibilbidea

* 2011-2015: Section Paloise
* 2013-2014: FC Auch (utzita)
* 2015-2019: US Dax
* Datuak: Q22212616
* Multimedia: Martin Prat / Q22212616
# Martin Ruiz de Gamboa

Martin Ruiz de Gamboa de Berriz (Durango, 1533 – Txileko Santiago, 1590) militar bizkaitar eta konkistatzaile espainiarra izan zen, Txileko Erresumaren gobernadorea izan zena 1580tik 1583 arte, Filipe II.aren agindupean.
1552an gaur egungo Txilera iritsi zen, eta han urte batzuk geroago Araucoko Gerran parte hartu zuen. Halaber, 1567an Chiloé uhartea konkistatu zuen eta "Nueva Galicia" izena ipini zion, Castroko hiria bertan sortuz eta Cunco herria meneperatuz.
Azken urteetan maputxe, huillitxe eta pikuntxeen matxinadak jasan behar izan zituen.

## Ikus, gainera

* Durangar ezagunen zerrenda
* Datuak: Q1353329
# Martin Potter (surflaria)

Martin Pottr (Blyth, Northumberland, 1965eko urriaren 28a) ingeles surflari ohia da.
Bi urterekin Durbanera emigratu zuen gurasoekin eta hamar urterekin hasi zen surfean. Hamabost urterekin olatu handiak surfeatzen zituen Hawaiin.
1981ean profesional egin zen eta 1989an munduko txapeldun izendatu zen txapelketako sei proba irabazi ondoren.
# Martin Rančík

Martin Rančík (Nitra, 1978ko ekainaren 5a -) Eslovakiako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Club Baloncesto Estudiantes taldean dabilena. Bere anaia Radoslav saskibaloi jokalaria ere bada.

## Ibilbidea

Minnesotako Saint Louis Park High Schoolean hasi eta gero, NCAAko Iowa State Cyclones taldean izan zen. 2001ean Europara itzuli eta Olimpia Milanon izan zen Italian.
Fortitudo Pallacanestro Bologna eta Olympiacos BC taldeetan izan ondoren, 2005ean Lagun Aro Bilbaok fitxatu zuen. Bertan Espainiako Saskibaloi Superkoparen txapeldunordea izan zen 2007an. 2008an MMT Estudiantesek fitxatu zuen.

## Selekzioa

Eslovakiako saskibaloi selekzioarekin aritutakoa da.

## Taldeak

* Iowa State Cyclones (NCAA): 1997-2001.
* Olimpia Milano (LEGA): 2001-2004.
* Fortitudo Pallacanestro Bologna (LEGA): 2004-2005.
* Olympiacos BC (HEBA): 2005-2006
* Bilbao Basket (ACB): 2006-2008.
* MMT Estudiantes (ACB): 2008-.

## Erreferentziak

* ↑ Eurobasket.com
* ↑ ACBren webgunea
* Datuak: Q1441397
# Martin Ritt

Martin Ritt (New York, 1914ko martxoaren 2a - Santa Monica, Kalifornia, 1990eko abenduaren 8a) Estatu Batuetako antzezlea eta zinemagilea izan zen.
Antzerkian eta telebistan lan egin zuen antzezle eta zuzendari gisa; Actors Studio eskolako ikasle izan zen, eta irakasle gero. Drama psikologikoak, eleberrien egokitzapenak, komediak, gizartea aztertu eta salatzen duten filmak eta, batez ere, westernak egin zituen.

## Filmografia hautatua

* Edge of the City (1957, Hiri bazterrean)
* No Down Payment (1957)
* The Long Hot Summer (1958, Uda Bero, Luzea)
* The Black Orchid (1958)
* The Sound and the Fury (1959)
* 5 Branded Women (1960)
* Paris Blues (1961)
* Hemingway's Adventures of a Young Man (1962)
* Hud (1963)
* The Outrage (1964)
* The Spy Who Came in from the Cold (1965, Hotzetatik etorri zen espioia)
* Hombre (1967)
* The Brotherhood (1968)
* The Great White Hope (1970)
* The Molly Maguires (1970)
* Sounder (1972)
* Pete 'n' Tillie (1972)
* Conrack (1974)
* The Front (1976)
* Casey's Shadow (1978)
* Norma Rae (1979)
* Back Roads (1981)
* Cross Creek (1983)
* Murphy's Romance (1985)
* Nuts (1987)
* Stanley & Iris (1990)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q287451
* Multimedia: Martin Ritt / Q287451
# Martin Ruiz de Zubiate

Martin Ruiz de Zubiate (Arratzu) XVI. mendeko bizkaitar eskultorea, Juan de Antxietaren ikaslea izan zen, eta Burgosko erretaulen zirkuluan jaso zuen prestakuntza, Domingo Enberesrekin.
Durangoko Uribarriko Santa Maria elizako Erretaula Nagusia Martin Ruiz de Zubiatek egina da. Arkitekto horrek bertan lan egin zuen 1578tik 1590era. Antxietaren dizipulu hau Migel Angelen jarraitzaileen romanismoaren ordezkaria da Bizkaian XVI. mendearen azken herenean.
Arabako Urizaharrako erretaularen goiko aldea egin zuen, 1570ean, eta 1578 eta 1590 artean, haren maisu zena (Juan de Antxieta) ordeztu zuen, Uribarriko Santa Maria elizaren erretaula egiteko lanetan, Durangon. Uste da Briviescan ikasi zuela hori egiten erretaulak herri honetan dagoen baten antza baitu.
1579an Antxietarekin Burgosko Huelgas Reales monasterioaren kapitulua egin zuen. 1592an Martin Basaberekin, Deustuko San Pedro elizarena ere egin zuen. Haren estilo erromanistak apaingarri platereskoak gainditzen ditu, eta erabat nabarmena Olabarrietako Santo Tomasen erretaulan, Zeberion, 1592an amaitu zuena. Eskultore honek egin zuen baita ere Hondarribiko elizaren aldare nagusia. Halaber, 1603an Gasteizko San Pedro elizan esku hartu zuela jasota dago.
1578ko martxoan Juan Erretaularen diseinua egiteko, Beltran de Otazu, Martín Ruiz de Zubiate (eta honekin batera Juan de Antxieta), Pedro de Masaga, Juan Carranza eta Francisco de Uriza aurkeztu ziren. Azkenean Martin Ruiz de Zubiateren diseinua aukeratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ https://books.google.es/books?id=6Emc94wD82MC&pg=PA189&lpg=PA189&dq=Mart%C3%ADn+Ruiz+de+Zubiate+nacio&source=bl&ots=TjLs97gVBs&sig=ACfU3U0VzWLcZyw9IYIPspwEs-t2U21T5w&hl=eu&sa=X&ved=2ahUKEwjrurGSjIbnAhVXA2MBHaDHCZEQ6AEwEXoECAoQAQ#v=onepage&q=Mart%C3%ADn%20Ruiz%20de%20Zubiate%20nacio&f=false
* ↑ http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/zubiate-martin-ruiz-de/ar-148225/
* Datuak: Q82496536
# Merlevenez

Merlevenez (bretainieraz Brelevenez) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71576
* Multimedia: Merlevenez / Q71576
# Merley

Merley, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Dorset konderrian.
2011n 10.392 biztanle zituen.
* Datuak: Q6819738
* Multimedia: Merley / Q6819738
# Merle Haggard

Merle Ronald Haggard (Oildale, Kalifornia, 1937ko apirilaren 6a - Palo Cedro, Kalifornia, 2016ko apirilaren 6a) estatubatuar country abeslari eta gitarrista izan zen. Musika munduan Okie from Muskogee, Fightin' Side of Me, eta Almost Persuaded bezalako abestiak abesteagatik ezaguna da.
* Datuak: Q183092
* Multimedia: Merle Haggard / Q183092
# Merle Oberon

Merle Oberon (Mumbai, India, 1911ko otsailaren 19a -Malibu, Ameriketako Estatu Batuak, 1979ko azaroaren 23a), Estelle Merle O'Brien Thompson izenarekin jaioa, amerikar-britainiar aktorea izan zen.

## Biografia

Indian jaioa, Merlek ez zuen Ingalaterrara 1928 arte bidaiatu. Klub batean hasi zen lanean Queenie O'Brien izen artistikoarekin eta zenbait pelikula txikitan lan egin zuen. Bere lehen paper garrantzitsua Ana Bolenarena izan zen The Private Life of Henry VIII filmean (1933), non Charles Laughtonen ondoan lan egin zuen. 1934an Leslie Howardekin batera The Scarlet Pimpernel filma protagonizatu zuen.
Merle Oberonen karrera aldatu egin zen Alexander Korda zuzendariarekin ezkondu ondoren, bere izena ospetsu egin zuenagatik aldatzeko konbentzitu zuena izan zena. 1935ean The Dark Angel protagonizatu zuen, honen ondorioz emakumezko aktorerik hoberenarentzako Oskar Saria jasotzeko izendatuta egon zelarik.
1939an Cathy izan zen Tontor Ekaiztsuak filmean, Laurence Olivierren ondoan. 1954an Josefina enperatriza izan zen Desirée filmean Marlon Brandoren ondoan, honek Napoleon Bonaparteren papera egiten zuelarik.
Merle Kordagandik 1945ean dibortziatu zen eta beste hiru alditan ezkondu zen. Istripu zerebrobaskular baten ondorioz hil zen 68 urterekin.

## Filmografia

* The Three Passions (1928)
* A Warm Corner (1930)
* Alf's Button (1930)
* Never Trouble Trouble (1931)
* The W Plan (1931)
* Fascination (1931)
* For the Love of Mike (1932)
* Reserved for Ladies (1932)
* Ebb Tide (1932)
* Aren't We All? (1932)
* Wedding Rehearsal (1932)
* Men of Tomorrow (1932)
* Strange Evidence (1933)
* The Private Life of Henri VIII (1933)
* The Battle (1934)
* The Private Life of Don Juan (1934)
* The Broken Melody (1934)
* The Scarlet Pimpernel (1934)
* Folies Bergère de Paris (1935)
* The Dark Angel (1935)
* These Three (1936)
* Beloved Enemy (1936)
* I, Claudius (1937, amaitu gabea)
* The Divorce of Lady X (1938)
* The Cowboy and the Lady (1938)
* Tontor Ekaitzsuak (1939)
* Over the Moon (1939)
* The Lion Has Wings (1939)
* 'Til We Meet Again (1940)
* Emakumeek pentsatzen dutena (1941)
* Affectionately Yours (1941)
* Lydia (1941)
* Forever and a Day (1943)
* Stage Door Canteen (1943)
* First Comes Courage (1943)
* The Lodger (1944)
* Dark Waters (1944)
* A Song to Remember (1945)
* This Love of Ours (1945)
* A Night in Paradise (1946)
* Temptation (1946)
* Night Song (1948)
* Berlin Express (1948)
* 24 Hours of a Woman's Life (1952)
* Pardon My French (1952)
* All Is Possible in Granada (1954)
* Desirée (1954)
* Deep in My Heart (1954)
* The Price of Fear (1956)
* Of Love and Desire (1963)
* The Oscar (1966)
* Hotel (1967)
* Interval (1973)
* Datuak: Q230958
* Multimedia: Merle Oberon / Q230958
# Merlene Ottey

Merlene Joyce Ottey (Cold Spring, Hanover, 1960ko maiatzaren 10a) abiadurako probetan aritzen den jamaikar atleta da. 2002an esloveniar herritartasuna hartu eta geroztik bertako selekzioarekin lehiatzen da. Hala ere, Olinpiar Jokoetako 9 dominak eta Munduko Txapelketetako 14ak Jamaikarekin eskuratu zituen. 1990ean Nazioarteko Atletismo Federazioak (IAAF) urteko atleta onena izendatu zuen. 2012ko Europako Txapelketan, 52 urte zituela, 4x100 erreleboetako proban laster egin zuen.
2002tik aurrera Ljubljanan bizi da eta nazionalitate bikoitza duenez Esloveniaren izenean korritu du.

## Lortutako sari nagusiak
### Markarik hoberenak

* 100 metro - 10.74 (Milan, 1996)
* 200 metro - 21.64 (Brusela, 1991)
* 400 metro - 51.12 (Houston, 1983)

## Erreferentziak

* ↑ Eider ARANBERRI: Mende erdia ez da deus Berria.info
* ↑ IAF Athletes of the Year Iaaf.org
* ↑ http://www.marca.com/2012/06/30/atletismo/1341053878.html Marca.com

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) Ottey Merlene Iaaf.org
* Datuak: Q217358
* Multimedia: Merlene Ottey / Q217358
# Michelle Pfeiffer

Michelle Pfeiffer (Santa Ana, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1958ko apirilaren 29a - ) aktore estatubatuarra da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Michelle Pfeiffer (IMDb)
* Datuak: Q159778
* Multimedia: Michelle Pfeiffer / Q159778
# Michelle Monaghan

Michelle Lynn Monaghan (Winthrop, Iowa, Ameriketako Estatu Batuak, 1976ko martxoaren 23an) aktore estatubatuarra da.

## Biografia
### Gaztaroa

Monaghan Iowako Winthrop herrian jaio zen, Sharonen (bere etxean bertan zegoen haurrentzako gune batean administrari gisa jarduten zuen) eta Bob Monaghanen (lantegi batean lan egiten zuen, naiz eta batzuetan baserritar gisa jarduten zuen) alaba . Helduagoak diren bi anaia ditu, Bob eta John eta bere familiak etxean adoptatutako haurrak hartzen zituen. East Buchanan High Schoolen 1994. urtean graduatu zen, bertan kurtsoko lehendakaria izan zen eta hainbat antzezlanetan parte hartu zuen. Graduatu ostean, Columbia College Chicagoen kazetaritza ikasteko helburuarekin Chicagora joan zen bizitzera. Ikasten ari zela, modelo lanak egin zituen Ameriketako Estatu Batuetan, Europan (Milan) eta Asian (Singapur, Tokyo eta Hong Kong.) Azkeneko seihilekoa baino ez zitzaiola falta bukatzeko, collegea utzi egin zuen, New Yorkera bizitzera joan eta modelo zein antzezpeneko ikasketekin hasi zen.

### Karrera

Monaghanek bere lehenengo agerraldi garrantzitsuak telesailetako hainbat kapituluetan, zehazki Young Americanseko bi saioetan eta Law & Order: Special Victims Uniten, biak 2001ean. Bere lehendabiziko lana pantaila handian urte horretan bertan egingo zuen, Perfume pelikulan "Henrietta"ren paper txikiarekin. Honek jarraipena izango zuen hurrengo urtean, 2002an, Unfaithful pelikulan beste paper txikia antzezten.

### Bizitza pertsonala

Peter White artista grafikoarekin 2005. urtean ezkondu zen, festa batean ezagutu eta bost urtera. Gaur egun New York hirian bizi dira.
Aktorearen publizistak 2008ko ekainaren 3an egindako adierazpen batzuetan oinarriturik, 2008. urtearen bukaerarako beraien lehen seme/alabaren jaiotza espero dute.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 2001 | Perfume | Henrietta |
| 2002 | Unfaithful | Lindsay |
| 2003 | It Runs in the Family | Peg Maloney |
| 2004 | Winter Solstice | Stacey |
| 2004 | The Bourne Supremacy | Kim |
| 2005 | Constantine | Ellie |
| 2005 | Kiss Kiss Bang Bang | Harmony |
| 2005 | Mr.& Mrs. Smith | Gwen |
| 2005 | North Country | Sherry |
| 2006 | Mission: Impossible III | Julia |
| 2007 | The Heartbreak Kid | Miranda |
| 2007 | Gone Baby Gone | Angela "Angie" Gennaro |
| 2008 | Trucker | Diane Ford |
| 2008 | Made of Honor | Hannah |
| 2008 | Eagle Eye | Rachel Holloman |

## Erreferentziak

* ↑ USA WEEKEND Magazine
* ↑ Michelle Monaghan Interview: Michelle Monaghan plays Julia Meade in Mission: Impossible III
* ↑ Michelle Monaghan Biography - Yahoo! Movies

## Kanpo loturak

* Michelle Monaghani elkarrizketa reviewgraveyard.com gunean
* Michelle Monaghanen perfila
* Datuak: Q229112
* Multimedia: Michelle Monaghan / Q229112
# Michelle Phillips

Michelle Phillips jaiotzez izenaz Holly Michelle Gilliam (Long Beach, Kalifornia, 1944ko ekainaren 4a) estatubatuar musikari, abeslari eta aktorea da, The Mamas & the Papas taldearen kidea.
Haurtzaroa Kalifornian eta Mexiko Hirian igaro zuen, bere aita alargunak hezia. San Frantziskon modelo lanetan ari zela, John Phillips ezagutu eta 1962an ezkondu ziren. 1965ean The Mamas & the Papas taldea sortu zuten. Taldea desegin eta Phillipsetik dibortziatu ondoren, aktorearen lanbidean aritu zen.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1970 | Saturation 70 | | |
| 1971 | The Last Movie | Bankariaren alaba | |
| 1973 | The Death Squad | Joyce Kreski | Telefilm |
| 1973 | Dillinger | Billie Frechette | |
| 1974 | The California Kid | Maggie | Telefilm |
| 1975 | Shampoo | Girl at Party | |
| 1975 | Miracle | Trixie | Film labur |
| 1977 | Valentino | Natacha Rambova | |
| 1978 | The Users | Marina Brent | Telefilm |
| 1979 | Bloodline | Vivian Nichols | |
| 1980 | The Man with Bogart's Face | Gena | |
| 1981 | Savage Harvest | Maggie | |
| 1982 | Moonlight | Meredith Tyne | Telefilm |
| 1983 | Murder Me, Murder You | Chris Jameson | Telefilm |
| 1984 | Secrets of a Married Man | Katie Jordan | Telefilm |
| 1985 | Covenant | Claire Noble | Telefilm |
| 1985 | Stark: Mirror Image | Jennifer Clayton | Telefilm |
| 1986 | American Anthem | Linda Tevere | |
| 1987 | Assault and Matrimony | Madge Evers | Telefilm |
| 1989 | Let It Ride | Mrs. Davis | |
| 1989 | Mike Hammer: Murder Takes All | Leora Van Treas | Telefilm |
| 1989 | Trenchcoat in Paradise | Suzanna Hollander | Telefilm |
| 1991 | Keep On Running | Tracy | |
| 1991 | Scissors | Ann Carter | |
| 1993 | Joshua Tree | Esther Severance | |
| 1993 | Rubdown | Jordana Orwitz | Television film |
| 1996 | No One Would Tell | Laura Collins | Telefilm |
| 1996 | Pretty Poison | Mrs. Stepanek | Telefilm |
| 1999 | Sweetwater | Nancy Nevins | Telefilm |
| 2000 | Lost in the Pershing Point Hotel | DeeDee Westbrook | |
| 2000 | 919 Fifth Avenue | Mrs. Janet Van Degen | Telefilm |
| 2000 | The Price of Air | Mrs. Rye | |
| 2001 | March | Joan | |
| 2001 | Stop at Nothing | | Telefilm |
| 2002 | Jane White Is Sick & Twisted | June | |
| 2004 | Harry + Max | Ama | |
| 2005 | Kids in America | Abeslaria | |
| 2006 | Unbeatable Harold | Erma | |
| 2006 | And the Sea Took Us | Bera (ahotsa) | Dokumentala |
| 2009 | Betrayal | Eva Karlsen | |
* Datuak: Q235346
* Multimedia: Michelle Phillips / Q235346