OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aliantza Hirukoitza (1882)

1882ko Aliantza Hirukoitza (alemanez: Dreibund), hasiera batean, Otto von Bismarcken ekimenez, Austriar-Hungariar Inperioak eta Alemaniako Bigarren Inperioak osatu zuten koalizioa izan zen, eta Errusiar Inperioa bertako zati izatera gonbidatu zuena.
Alde batetik, Bismarckek, bere xede diplomatiko garrantzitsutzat, Frantzia isolatuta mantentzea zuen, bestetik, Italiak, aliantzara batu eta Alemaniarekin elkartuz gero, potentzia handi izatera errazago iritsiko zela uste zuen. Italia ez zegoen batere pozik, Frantziak, Tunisiako bere asmo kolonialen aurrean zuen jarrerarekin.
Hiru herrialdeek, elkarlaguntza adostu zuten Frantzia edo Errusiak erasoz gero. Ituna, zenbait alditan berretsia izan zen 1913 arte, Italiaren posizioa, Lehen Mundu Gerra hasi zenean ikusi zen bezala, geroz eta deserosoagoa zen arren. Azkenik, eta hildako mordoa eragin zuten zenbait guduren ondoren, Italiak, aliatuekin batera borrokatzea erabaki zuen 1916an, honela, koalizio hau hautsi eta Entente Hirukoitzaren zati izatera pasatuz.
Italiari, Londresko itunaren bidez, zenbait lurralde agindu zitzaizkion, Parisko Bake Biltzarrean eman ez zirenak, nahigabe nazionalista bat sortuz, Otomandar Inperioa Erdialdeko Inperioei batu zitzaien bitartean. Gerra, Aliantza Hirukoitzaren porrotarekin amaitu zen, betirako desagertu zena.

## Aliantza Hirukoitzaren amaiera

Lehen Mundu Gerraren ondoren, erdialdeko inperioei, zigor zanpatzaileak jarri zitzaizkien, Italiari halakorik egin ez zioten bitartean, Aliantzako beste bi herrialdeekin aliantza zahar bat izan zuen arren.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153867
* Multimedia: Triple Alliance (1882) / Q153867
# Aliantza Korporatiboa

Aliantza Korporatiboa izenekoa Star Warseko fikziozko unibertsoan agertzen den erakunde bat da.
Aliantza Korporatiboak bere egoitza Koorivia izeneko planetan zuen, eta erakunde honetako gorenengoko dignatarioetako bat Passel Argente zen. Aliantza Korporatiboa Sistema Independenteen Konfederakuntzarekin Klon Gerren garaian elkartu zen.
Androideei dagokienez egin zituzten ekarpenik garrantzitsuenen artean Aliantza Korporatiboko tanke droideak zeuden, marraskilo itxura duten tanke batzuk, 6 metroko luzera dutenak eta Geonosis eta Kashyyyk planetetan frogatu zirenak.
Aliantza Korporatiboak gerra galdu zuen gainontzeko alderdi separatistek bezala, eta euren buruzagiak urruneko Mustafar planetan erailak izan ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11679778
# Annapolis (Missouri)

Annapolis Missourieko hiri bat da. Iron konderrian kokatua dago. 2010ean 345 biztanle zituen, 0,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Iron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q937338
* Multimedia: Annapolis, Missouri / Q937338
# Annandale (Minnesota)

Annandale Minnesotako hiri bat da. Wright konderrian kokatua dago. 2010ean 3.228 biztanle zituen, 7,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wright konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q564511
* Multimedia: Annandale, Minnesota / Q564511
# Annandale (Virginia)

Annandale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian dago, Virginia estatuan. 43.363 biztanle ditu, 20,357117 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairfax konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1375477
* Multimedia: Annandale, Virginia / Q1375477
# Annapolis

Annapolis Ameriketako Estatu Batuetako Maryland estatuko hiriburua da. 2008an 36.524 biztanle inguru zituen. Baltimoretik 42 kilometrora dago eta Washington Hiritik 47 km-ra. Aipatutako bi hiriekin batera metropolitar eremua sortzen du.
Hiri hau, AEBetako behin-behineko hiriburu izan zen 1783 eta 1784 artean.

## Klima

Datu klimatikoak (Annapolis) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 26 | 29 | 36 | 36 | 37 | 39 | 41 | 41 | 38 | 36 | 31 | 29 | 41 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8 | 11 | 14 | 21 | 26 | 30 | 32 | 31 | 27 | 21 | 16 | 12 | 20 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -1 | 1 | 6 | 10 | 13 | 20 | 22 | 22 | 18 | 12 | 8 | 2 | 11 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -19 | -21 | -11 | -9 | -1 | 7 | 12 | 12 | 3 | -1 | -10 | -18 | -21 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 89 | 79 | 105 | 80 | 107 | 83 | 103 | 105 | 109 | 79 | 91 | 96 | 1126 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

Annapolis ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Tallinn (Estonia)
* Newport (Erresuma Batua)
* Dumfries (Erresuma Batua)
* Wexford (Irlandako Errepublika)
* Annapolis Royal (Kanada)
* Karlskrona (Suedia)
* Redwood City (Kalifornia) (AEB)
* Niteroi (Brasil)

## Erreferentzia zerrenda

* ↑ http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/2122?from=36hr_bottomnav_undeclared The Weather Channel
* ↑ "Sister City" Programa. City of Annapolis (Noiz kontsultatua: 2010-10-25).

## Kanpo estekak

* Annapolisko Udalaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q28271
* Multimedia: Annapolis, Maryland / Q28271
# Annapolis (Illinois)

Annapolis Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Crawford konderrian dago, Illinois estatuan. 106 biztanle ditu, 0,080133 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4767953
# Annapolis Neck (Maryland)

Annapolis Neck Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Anne Arundel konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 10.973 biztanle ditu, 29,535277 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Anne Arundel konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886931
* Multimedia: Annapolis Neck, Maryland / Q3886931
# Annapurni Subramaniam

Annapurni Azpimamaniam (Palakad, India, XX. mendea) indiar zientzialaria da. Bangalore Astrofisikako Indiako Institutuko zientzialaria da, eta izar-kumuluak, izarren bilakaera, galaxietako populazioa eta Magallaesen hodeiak bezalako arloetan lan egiten du.

## Biografia
### Hezkuntza

Annapurnik zientziak ikasi zituen Palakkad Victoria College-n. "Izar-kumuluen azterketak eta izarren bilakaera" gaiari buruzko doktoretza egin zuen, Astrofisikako Indiako Institutuan, 1996an.

### Ibilbidea

Annapurni ikertzaile bekaduna izan zen Indiako Astrofisika Institutuan. Gero doktoratu ondoko bekadun bihurtu zen 1998an Institutuan, eta zientzialari gisa jarraitzen du bertan lanean. Nazioarteko Astronomia Batasuneko kide aktiboa da.

## Ikerketa-eremua

Annapurniren ikerketa-eremu nagusiak hauexek dira:
* Izar-kumuluak (irekiak eta globularrak)
* Izarren eraketa eta MS aurreko izarrak.
* Be & Herbig Ae/Be izar klasikoak
* Egitura galaktikoa
* Magallaesen hodeiak
* Izar-populazioa
Bere argitalpenen zerrenda Astronomiako Datu Basean aurki daiteke.

## Beste proiektu batzuk

Astrofisikako Indiako Institutuan, proiektu hauexek ditu:
* Izarren igorpen-lerroa izar-kumuluetan.
* Izar gazteen kumuluen izar-eraketaren historia.
* Antzinako kluster irekietako hautagaia: disko zaharra argitu
* Aztertu gabeko talde irekiak behar ditu fotometriak
* Magallaesen hodei txikiko haloa
* Izarretako populazioa Magallaesen Hodei Handian
* Kanpoko mugei buruzko inkesta: Magallaesen hodeiak

## Erreferentziak

* 1 2 Women in Science - Annapurni S. .
* 1 2 3 4 5 Profile - IIA Annapurni S. .
* ↑ Annapurni Subramaniam. Sheisanastronomer.org.
* ↑ Annapurni Subramaniam. IAU 7 de enero de 2013.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16885934
# Annascaul

Annascaul edo Anascaul (irlanderaz Abhainn an Scáil edo Abha na Scáil) Irlandako hego-mendebaldeko Kerryko konderrian dagoen udalerri bat da, hain zuzen ere, Dingle penintsulan dago. 2006ko erroldaren arabera 271 biztanle zituen. Annascaul udalerria Dingle penintsulako mendebaldeko muturrean dagoen Gaeltacht eremuko ataria edo sarbidea da, jada errepidez hurrengo udalerria den Lios Póil irlandera hiztunen eremuan kokatua dagoelarik.

## Tom Cream

Zalantzarik gabe nazioartean udalerri honetan jaiotako biztanle ezagunena Tom Crean itsasgizon eta esploratzaile polarra da, hau Ernest Shackleton eta Robert Falcon Scott esploratzaile sopetsuen espedizioetan parte hartu eta gizon zaildua zela maiz erakutsi zuen. Ondoren, erretiroa hartu eta bere jaioterrira itzuli ondoren, bertan South Polar Inn ostatua ireki zuen, lanbide horretan bere heriotza arte aritu zelarik.

## Iruditegia

* South Pole Inn ostatua.
* Tom Crean esploratzaileraren omenezko estatua.
* Zubia Owenascaul ibaia zeharkatzen.
* Owenascaul ibaia.

## Herritar ezagunak

* Tom Crean, (1977-1938), itsasgizon eta esploratzaile polarra.

## Kanpo estekak

* Annascaul udalerriari buruzko webgunea (Ingelesez)
* Annascaul udalerria Dingle penintsularen webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q2180847
* Multimedia: Annascaul / Q2180847
# Andrei Rubliov

Andrei Rubliov (errusieraz: Андре́й Рублёв; 1360-1370 bitartean - Andronikov monasterioa, Mosku, 1430 aldean) errusiar lekaide ortodoxo eta ikono zein fresko margolaria izan zen. Errusiako ikonogile handientzat hartzen da. 1988an kanonizatua izan zen.

## Bizitza

Informazio gutxi dago Rublioven bizitzaren gainean. 1405ean, Vasili I.aren aginduz, Moskuko Kremlingo Deikunde katedraleko freskoak margotu zituen, Theophanes Grekoa eta Prokhor Gorodetsekoarekin batera. 1408an, Daniil Txiorny eta biek Vladimirko Jasokunde katedralean lan egin zuten; ikonostasiko ikonoak margotu eta paretak apaindu zituzten. Zvenigorodeko Jasokunde katedralean ere, ikonostasia eta paretetako freskoak margotu zituen.
Rublioven bizitza bi monasteriori loturik dago. Sergiev Posadeko Hirutasun Santuaren monasterioan hartu zituen lekaide ordenak. Geroago, monasterio honetara itzuli zen, Hirutasun Santuaren katedraleko ikonoak eta freskoak margotzera. Bertako ikonostasian egin zuen bere lanik ospetsuena: Hirutasun Santuaren ikonoa. Azken urteak Moskuko Andronikov monasterioan igaro zituen, lekaide bizitza eginez. Bertan Kristo Salbatzaile katedrala apaindu zuen.
Rubliovek, bizantziar tradiziotik urrundurik, adierazkortasun eta espiritualtasun handiko lanak egin zituen. Asko eragin zuen handik aurrerako ikonogintzan.

## Iruditegia

* Deikundea, 1405 Deikunde katedrala, Mosku.
* Kristo Salbatzailea, 1410 aldean Tretiakov Galeria, Mosku.
* Kristo infernuetara jaitsi zenekoa, 1408-1410 Jasokunde katedrala, Vladimir.
* San Paulo, 1410-1420 Tretiakov Galeria, Mosku.
* Hirutasunaren ikonoa, 1420 inguru.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* ↑ Victor POTOSKUEV: Old Russians Icons Russianartgallery.org
* 1 2 Andréi Rubliov Rusopedia.rt.com
* ↑ Andréi Rubliov Biografiasyvidas.com

## Kanpo loturak

* (Errusieraz) Webgune ofiziala Andrey-rublev.ru
* Datuak: Q838
* Multimedia: Andrej Rublëv / Q838
# Andrei Markov

Andrei Andreievitx Markov (Ryazan, Errusiar Inperioa, 1856ko ekainaren 14a/ekainaren 2a - Petrograd, Sobietar Batasuna, 1922ko uztailaren 20a) matematikaria izan zen. Txebixevekin batera, estatistika-arloan probabilitate teoriari buruzko kalkulua aztertu zuen errusiar eskolaren sortzailetzat hartzen da. Elkarren artean lotura duten gertaeren probabilitateak aztertu zituen, batik bat; halaber, prozesu estokastikoak, eta bere izena daramaten kateak. Markoven obrek eragin handia izan dute egungo estatistikan, eta erabilera ugari izan dute bai biologian eta bai gizarte-zientzietan (hizkuntzalaritzan, adibidez).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q176659
* Multimedia: Andrey Markov / Q176659
# Andrei Mordvitxev

Andrei Nikolaievitx Mordvitxev (errusieraz: Андрей Николаевич Мордвичев) (Sobietar Batasuna; 1976ko urtarrilak 14 –) teniente jeneral errusiar bat izan da –bi izarreko maila, NATOk deskribaturik–, Hegoaldeko Barruti Militarreko 8. Armada Orokorra gidatzen duena.

## Bizitza

2022an zabaldu zuten Ukrainan, Errusiak Ukraina inbaditu zuenean. Ukrainako iturrien arabera, bertan hil zuten; hala, inbasioan hildako bosgarren jeneral errusiarra izango litzateke, bai eta orain arteko maila altuenekoa ere. Ukrainako iturriek esan zutenez, Mordvitxev aerodromo baten aurkako aire-eraso batean hil zen, Txornobayivkan.
Errusiako iturriek, bestalde, ez dute baieztatu haren heriotza. Gainera, martxoaren 28an, Errusiako telebistak, Ramzan Kadyrov erakusten zuten ustezko irudiak igorri zituen, Mordvitxevekin Mariupolen bilduta zegoela.

## Erreferentziak

* ↑ (Errusieraz) СОЛОВОВА, Татьяна. (2018-05-08). «Парад Победы 2018 в Новосибирске: Впервые в строю - «Панцирь», «саушки» и квадроциклы» nsk.kp.ru (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ (Ingelesez) Cole, Brendan. (2022-03-19). «Ukraine claims to have killed fifth Russian general since start of the war» Newsweek (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* 1 2 (Ingelesez) «Russian commanders killed in Putin’s war as Ukraine invasion ‘not going to plan’» Tribune Times 2022-03-19 (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ (Errusieraz) «Советник Зеленского: «По предварительным данным, в результате удара ВСУ убит генерал-лейтенант РФ Андрей Мордвичев»» The Insider (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ (Ingelesez) Shoaib, Alia. (2022-03-19). «A 5th Russian general has been killed in attack on an army base, Ukraine officials claim» Business Insider Africa (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ (Ingelesez) «Fifth Russian general killed as ‘planes and helicopters shot down’, Ukraine claims» The Independent 2022-03-20 (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ (Ingelesez) AFP. (2022-03-28). «Chechen Leader Travels to Mariupol: Reports» The Moscow Times (Noiz kontsultatua: 2022-04-04).
* ↑ (Ingelesez) «Deaths of generals expose Russia's troubles in Ukraine» France 24 2022-03-28 (Noiz kontsultatua: 2022-04-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111287990
* Multimedia: Andrey Mordvichev / Q111287990
# Andrei Platonov

Andrei Platonov (errusieraz: Андре́й Плато́нов), Andrei Platonovitx Klimentov-en izengoitia (Voronezh, Errusiar Inperioa, 1899ko abuztuaren 28a/abuztuaren 16a - Mosku, SESB, 1951ko urtarrilaren 5a) errusiar eleberrigile, filosofo, antzerkigile, olerkari, eta gerra-berriemailea izan zen, eta bere Lanak existentzialismoa aurreratu zuen. Komunista zen arte, bere lana asko debekatu egin ziren, kolektibizazioarekiko eta beste politika estalinistekiko zuen jarrera eszeptikoagatik, baita abangoardiko estilo esperimentalagatik ere. Bere eleberrigile ospetsuenak Txevengur (Чевенгур) eta Indusketa (Котлован) dira.
* Datuak: Q315147
* Multimedia: Andrey Platonov / Q315147
# Andrei Rublev (tenislaria)

Andrey Andreyevich Rublev (errusieraz: Андре́й Андре́евич Рублёв; 1997ko urriaren 20a) errusiako tenislari profesionala da. 2021eko irailaren 13an ATPko 5. postua lortu zuen bakarkako sailkapenean. Rublev ATP Tourreko lehen 10en artean sartu zen 2020ko urrian. ATP txapelketetan bakarkako zortzi titulu irabazi ditu. 2021eko urriaren 18an lortu zuen binakako sailkapen onena, 59. postua lortuz. Binakako bi titulu irabazi ditu eta txapeldun olinpikoa da, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan binakako mistoen titulua irabazita, Anastasia Pavlyuchenkovarekin .
Jubenil mailan, Rublevek 2014ko Frantziako Irekiko banakako titulua irabazi zuen, finalean Jaume Munar menderatuz. Brontzezko domina irabazi zuen bakarka eta zilarrezko binakakoan 2014ko Udako Gazte olinpiadetan Nanjing-en .
Rublevek hamar garaipen lortu ditu momentu horretako sailakapeneko10 jokalari onenen aurka, besteak beste, Roger Federer, Rafael Nadal, Daniil Medvedev, Dominic Thiem eta Stefanos Tsitsipas. Australiako, Frantziako eta AEBetako Irekien final-laurdenetara eta Davis Kopako finalerdietara iritsi da. 2015eko Kremlin Kopan binakako bi txapeletatik lehena irabazi zuen Dmitry Tursunovekin, eta bakarkako tituluen artean Moskun eta San Petersburgoko etxeko garaipenak daude.

## Estatistikak

2021eko AEBetako Irekian zehar .
| Txapelketa | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | Tituluak | Irabazi-Galdu |
| Australiako Irekia | A | A | A | 2R | 3R | 1R | 4R | QF | 0/5 | 10–5 |
| Roland Garros | A | A | Q2 | 1R | A | A | QF | 1R | 0/3 | 4–3 |
| Wimbledon | A | Q2 | Q2 | 2R | A | 2R | NH | 4R | 0/3 | 5–3 |
| AEBetako Irekia | A | 1R | Q1 | QF | 1R | 4R | QF | 3R | 0/6 | 13–6 |
| Irabazi-Galdu | 0–0 | 0–1 | 0–0 | 6–4 | 2–2 | 4–3 | 11–3 | 9–4 | 0/17 | 32–17 |

### Olinpiar Jokoetako finalak
#### Binaka mistoa: 1 (Urrezko domin 1)

| Domina | Urtea | Txapelketa | Lurzorua | Bikotea | Aurkariak | Emaitza |
| Urrea | 2021 | 2020ko Udako Olinpiar Jokoak, Tokio | Gogorra | Anastasia Pavlyuchenkova | Elena Vesnina Aslan Karatsev | 6–3, 6–7 $^{(5–7)}$, [13–11] |
Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Binaka mistoa |

### ATP Masters 1000
#### Bakarka: 2 (2 txapeldunorde)

| | Urtea | Txapelketa | Lurzorua | Aurkaria | Emaitza |
| Porrota | 2021 | Monte Carloko Masters | Lurrezko zelaia | Stefanos Tsitsipas | 3–6, 3–6 |
| Porrota | 2021 | Cincinnati Masters | Gogorra | Alexander Zverev | 2–6, 3–6 |

#### Binakakoa: 3 (3 txapeldunorde)

| | Urtea | Txapelketa | Lurzorua | Bikotea | Aurkariak | Emaitza |
| Porrota | 2018 | Miamiko Irekia | Gogorra | Karen Khachanov | Bob Bryan Mike Bryan | 6–4, 6–7 $^{(5–7)}$, [4–10] |
| Porrota | 2019 | Parisko Masterrak | Gogorra | Karen Khachanov | Pierre-Hugues Herbert Nicolas Mahut | 4–6, 1–6 |
| Porrota | 2021 | Indian Wellseko mastersa | Gogorra | Aslan Karatsev | John Peers Filip Polášek | 3–6, 6–7 $^{(5–7)}$ |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17373391
* Multimedia: Andrey Rublev (tennis) / Q17373391
# Andrei Tarkovski

Andrei Arsenievitx Tarkovski (Mosku, Sobietar Batasuna, 1932ko apirilaren 4a - Paris, Frantzia, 1986ko abenduaren 29a) zinemagilea izan zen.
1962an, Ivanovo detstvo (Ivanen haurtzaroa) filma egin zuen, ospe handia eman ziona, eta Cannesko eta Veneziako zinemaldietan sariak jaso zituen film harengatik. Geroago (1964-65), bere maisulana egin zuen: Andrei Rubliov filma. Ikonoak margotzen zituen XV. mendeko fraide-pintore bat zen film hartako pertsonaia nagusia, eta hori zela eta, arazoak izan zituen bere sorterriko zentsurarekin. Egin zituen beste film aipagarri batzuk: Solaris (1972), Zerkalo / Bely-bely den (Ispilua / Egun zuri-zuria) (1978) eta Stalker (1979).

## Filmografia

Taula honetan ikus daitezke zuzendutako filma bakoitzaren bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
| Urtea | Filma | Aktoreak | Ekoizlea | Izenburuak (es,fr) |
| 1956 | The Killers | Vasily Shukshin, Alexandre Gordon | -- | gaztelaniaz: Los asesinos frantsesez: Les Tueurs |
| 1959 | There Will Be No Leave Today | Oleg Borisov, Alexandre Gordon | Gerasimov Institute of Cinematography | gaztelaniaz: Hoy no habrá salida frantsesez: Il n'y aura pas de départ aujourd'hui |
| 1960 | The Steamroller and the Violin | Antonina Maksimova, Lyudmila Semyonova | Mosfilm | gaztelaniaz: El violín y la apisonadora frantsesez: Le Rouleau compresseur et le Violon |
| 1962 | Ivan's Childhood | Andrei Konchalovsky, Nikolai Burlyayev | Mosfilm | gaztelaniaz: La infancia de Iván frantsesez: L'Enfance d'Ivan |
| 1966 | Andrei Rublev | Anatoly Solonitsyn, Ivan Lapikov | Mosfilm | gaztelaniaz: Andréi Rubliov frantsesez: Andreï Roublev |
| 1972 | Solaris | Donatas Banionis, Natalya Bondarchuk | Mosfilm | |
| 1975 | The Mirror | Margarita Terekhova, Oleg Yankovsky | Mosfilm | gaztelaniaz: El espejo frantsesez: Le Miroir |
| 1979 | Stalker | Anatoly Solonitsyn, Alisa Freindlich | Mosfilm | |
| 1983 | Nostalghia | Oleg Yankovsky, Erland Josephson | -- | |
| 1983 | Voyage in Time | Andrei Tarkovsky, Tonino Guerra | -- | frantsesez: Tempo di viaggio |
| 1986 | The Sacrifice | Erland Josephson, Susan Fleetwood | -- | gaztelaniaz: Sacrificio frantsesez: Le Sacrifice |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q853
* Multimedia: Andrey Tarkovsky / Q853
# Andrei Korovine

Andrei Korovine (1979ko otsailaren 26a-), errusiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2002
* 8. Nafarroako Itzulian
2003
* 4. Extremadurako Itzuliko etapa batean
* 8. Extremadurako Itzuliko etapa batean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123513556
# Andrei Sakharov

Andrei Dmitrievitx Sakharov (errusieraz: Андре́й Дми́триевич Са́харов; Mosku, Sobietar Batasuna, 1921eko maiatzaren 21a - ibidem, 1989ko abenduaren 14a) fisikaria izan zen.

## Bizitza

Aita fisikaria zuen eta, hark bezala, fisika-ikasketak egin zituen Moskun. 1947an doktore-titulua eskuratu zuen eta 1953an Zientzien Errusiar Akademiako kide egin zuten. Urte horretan Sobietar Batasunaren lehen hidrogenozko bonba prestatzen parte hartu zuen, eta zientzialari gorenen ohoreak jaso zituen. 1961. urtean, ordea, Nikita Khrustxoven planen aurkako iritziak eman zituen, hidrogeno bonbak ekar zitzakeen ondorio kaltegarriak zirela eta, eta 1964an T. D. Lysenko biologoaren teorien aurkako mugimenduaren buru bihurtu zen.
1968an Aurrerapena, elkarbizitza eta askatasun intelektuala saiakera argitaratu zuen Sobietar Batasunetik kanpo. Lan horretan, arma nuklearrak gutxitzea eskatzeaz gainera, sistema kapitalista eta sistema komunista, sozialismo demokratiko baterantz elkartzeko asmoak agertu zituen. 1970an Giza Eskubideen Komitea sortu zuen.
1971. urtean Jelena Georgievna Bonner giza eskubideen aldeko militantearekin ezkondu zen. Sobietar Batasuneko gobernuarekiko harremanak guztiz txartu ziren, eta zentsura ezarri zioten agintariek. 1975ean Bakearen Nobel saria eman zioten, eta 1980-1985urte bitartean gobernuarekin zituen desadostasunak zirela eta, Gorkin bizitzera derrigortu zuten. 1984an emaztea eraman zuten Gorkira eta kondekorazio guztiak kendu zizkioten Sakharovi. 1986. urtearen amaieran, aske utzi zituen biak Gorbatxoven gobernuak.
Bere bizitzako azken urteetan Sobietar Batasunean erreforma sakonen premia defendatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q997
* Multimedia: Andrei Sakharov / Q997
# Andrei Siniavski

Andrei Siniavski (Mosku, 1925ko urriaren 8a - Paris, 1997ko otsailaren 25a) errusiar idazlea zen.
Moskuko literatura-institutuko ikertzaile izan zen 1951-1965 urteen bitartean. Kontakizun fantastikoak bildumarekin (1955tik aurrera idatziak eta 1958. urtean argitaratuak Frantzian, Abram Tertz ezizenarekin) eta Errealismo sozialista artikulu ironikoekin aurre egin zion Siniavskik KGBri; azkenean, preso hartu eta epaitu egin zuten antisobietismoaren salaketapean (1966). Zazpi urteko espetxe zigorra eman zioten. Jaunak, gortea (1959) eta Gabon lanak dira bere lanaren hasiera eta amaiera. 1973an idazleak Sobietar Batasuna utzi zuen eta Frantziara joan zen bere emazte eta seme-alabekin; Sorbonako Unibertsitatean errusiar folkloreko eskolak eman zituen. Perestroikaren ondoren, Siniavski senar-emazteek bidaia bat baino gehiago egin zuten Errusiara, eta «demokrata» berrien kontra eginez, bat egin zuten genozidio berria salatzen zutenekin, alegia, komunista ohiekin edo nazionalista berriekin. Espetxean eman zituen urteetan hiru lan idatzi zituen, eta horien artean, Ahots bat koroan (1973) da aipagarriena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q468267
* Multimedia: Andrei Sinyavsky / Q468267