OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Skeppsholmen

'Skeppsholmen Suediako Stockholm hiriburuaren erdigunean dagoen uhartea da, Gamla Stan (alde zaharra) eta Djurgården uharteen artean.
Itsaso Baltikotik Stockholmerako sarreran kokaturik dagoenez historikoki eraikin militar ugari izan dira bertan. Gaur egun militarren presentzia asko jeitsi da eta hainbat museo ezarri dituzte uhartean, aipagarriena Moderna Museet, Arte Moderno eta Garaikidearen museoa.
Uda partean Stockholmgo Jazz Jaialdia antolatzen da bertan.
XIX mendeko af Chapman belauntzia gaur egun ostatu gisa erabiltzen da.

## Ondasun nabarmenak

* Moderna Museet
* af Chapman belauntzia
* Teater Galeasen antzokia
* Eric Ericson Hall

## Iruditegia

* Moderna Museet.
* af Chapman belauntzia.
* Eric Ericson Hall.
* Amiralitetshuset.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849086
* Multimedia: Skeppsholmen / Q849086
# Sketch

Sketch ingelesezko antzerki munduko hitza da. Eszena laburra eta irrigarria adierazteko erabiltzen da. Minutu batetik hamar minutuetako luzera izan dezake. Normalean aktoreek antzeten dute eta hedabide desberdinetatik zabaldu daiteke: antzokian, irratian, telebistan, zineman, interneten. Batzutan sketch bat inprobisatua izan daiteke.

## Etimologia

Hitza ingelesetik dator, "eszena laburra, normalean komikoa", baina bere ibilbidea luzea izan da. Hizkuntza horretan lehenengo aldiz 1665-1668 urtean aurkitzen da. Aurretik, nederlanderan "scheets" aurkitzen da. Herbehereetarrek italieratik hartu zuten, "schizzo" edo "zirriborroa". "Schizzo" latinetik dator, "schedius" edo "azkar egindakoa". Erromatarrek, bestetik, mailegua grezieratik hartu zuten, "σχεδιοζ" (schédios) edo "azkar egindako lana".

## Historia

Antzinatik, bi pertsonaien arteko elkarrizketa umoretsuak ohikoak izan ziren. Baina sketchek, gaur ezagutzen ditugun moduan, vaudevilletan eta music halletan dute haien jatorria. Ikuskizun horietan, hasieran tarteetan, une komiko laburrak sartzen ziren. Denborarekin sketchez osatutako saioak egin ziren eta antzokietatik lehendabizi irratira eta, ondoren, telebistara igaro ziren. Hasiera batean sketcheak independeteak ziren haien artean. Gaur egun ohikoa da guztiak gai baten inguruan antolatzea; batzutan ere pertsonaiak errepikatzen dira.

## Munduko adibideak

Hona hemen telebistako munduko sketchak eskaintzen dituzten telebista saioak:
* AEB Brusier
* Mexiko Chespirito 1971-1973
* Espainia Escenas de matrimonio
* Portugal Gato fedorento
* AEB Harry Enfield and Chums
* AEB Inside Amy Schumer
* Txile Jappening con ja
* AEB Key & Pelee
* Txile Morandé con compañía
* AEB Out of the Trees
* AEB Sesame Street
* AEB Portlandia
* AEB Saturday Night Live
* Espainia El intermedio

## Euskal Herrian

Gurean ere horrelako saioak egin izan dira:
* Vaya semanita
* Wazemank
* Funtzioa

## Erreferentziak

* ↑ Patri Urkizu: Literatura Terminoen Hiztegia, 704. or.
* ↑ http://etimologias.dechile.net/?sketch

## Kanpo estekak

* : Munduko 50 sketch onenak.
* Datuak: Q55760865
# Serbiera

Serbiera (српски, latindar alfabetoaz: srpski, sr̩̂pskiː ahoskatua) eslaviar hizkuntza da, batik bat Serbia, Montenegro eta Bosnia-Herzegovinako mintzaira ofiziala dena.
Historikoki, serbokroazieraren aldaera da, eta gaur egun batzuek eusten diote batasun horri.

## Erreferentziak

* ↑ [http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/125/Dru%C5%A1tvo/45760/Srpski+jezik+govori+12+miliona+ljudi+.html
* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9299
* Multimedia: Serbian language / Q9299
# Serbo-Bulgariar Gerra

Serbo-Bulgariar Gerra (bulgarieraz: Сръбско-българска война, serbieraz: Српско-бугарски рат, Srpsko-bugarski rat) Serbiako Erresuma eta Bulgariako printzerriaren arteko gerra izan zen, 1885eko azaroaren 14 eta 28 artean iraun zuena. Serbiak gerra hasi zuen baina erabateko porrota jasan zuen. Austriak Bulgariari inbasioa gelditzeko eskatu zionena, su-etena adostu zuten. Ituna 1886ko martxoaren 3an sinatu zuten Bukaresten. Bertan status quo ante bellum mantentzea adostu zuten. Gerraren ondorioz, europar herrialdeek Bulgariako bateraketa onartu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Anderson, Frank Maloy; Hershey, Amos Shartle. (1918). Handbook for the Diplomatic History of Europe, Asia, and Africa 1870-1914. Washington, DC: National Board for Historical Service, Government Printing Office, 124–126 or..
* ↑ Kennan, George Frost. (1979). The Decline of Bismarck's European Order: Franco-Russian Relations, 1875-1890. , 103-222 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q740791
* Multimedia: Serbo-Bulgarian war of 1885 / Q740791
# Serbokroaziera

Serbokroaziera eslaviar hizkuntza bat da, 1918tik 1991 arte lehenik Jugoslaviako Erresumako eta gero Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistako hizkuntza ofiziala izana. Haren dialektoak kroaziera, serbiera, montenegroera eta bosniera dira, egun politika-arrazoiengatik bereizten badira ere. Idazteko bi alfabeto erabiltzen dira: latindar alfabetoa (aldaera guztietan) eta alfabeto zirilikoa (serbiera eta montenegroerarako, latindar alfabetoarekin batera).

## Alderaketa

| kroaziera | bosniera | serbiera |
| Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka u Jeruzalemu, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti! | U pogledu izduvnih gasova i zagađivanja vazduha u Jerusalimu, bilo bi potrebno preduzeti mjere bezbjednosti! | У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха у Јерусалиму, било би потребно предузети мере безбедности! |

## Dialektoak

Herri dialektoak bi modutan sailka daitezke: alde batetik, zer esateko erabiltzen den hitza kontuan hartuta: kaj, ča (/txa/ ahoskatua) ala što (/xto/); beste alde batetik, e, je (/ye/ ahoskatua) ala i erabiltzeko ohituraren arabera: adibidez, ibaia esateko, batzuek reka eta beste batzuek rijeka erabiltzen dute.
Dialektoetan hiru talde bereizten dira:
* kajkaviarra, sei azpidialektotan bereizita. Kroaziaren iparraldean eta Zagreb inguruan zabalduta dago. Eslovenierarekin lotura du.
* cakaviarra, Istrian mintzatzen da, Dalmaziako kostaldean eta Adriatikoaren uharteetan. Horrek ere sei azpidialekto ditu.
* stokaviarra, dialekto nagusia. Hamaika azpiadialekto ditu, Kroazian, Bosnia-Herzegovinan, Serbian eta Motenegron mintzatuak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)Serbokroaziera Ethnologuen
* ↑ Hala agertzen da, gidoirik gabe, Euskaltzaindiaren 38. arauan.
* 1 2 http://www.proel.org/index.php?pagina=mundo/indoeuro/eslavo/serbocro

## Kanpo estekak

* Euskara-kroaziera hiztegi txikia
* Kroaziera-euskara hiztegi txikia
* Datuak: Q9301
* Multimedia: Serbo-Croatian language / Q9301
# Serbokroazierazko literatura

Serbo-kroazierazko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da, hau da, gaur egungo serbiera, kroaziera eta bosnieraz.
Ivo Andritx idazleak irabazi zuen Literaturako Nobel Saria 1961an.

## Idazleak

* Ivo Andritx (1892–1975); "Na Drini Ćuprija" ("Drina ibaiaren gaineko zubia").
* Miroslav Krleza (1893-1981).
* Milorad Pavić (1929 -2008)
* Danilo Kiš (1935–1989); "Enciklopedija mrtvih" ("Hildakoen Entziklopedia").
* Dubravka Ugresic (1949-).

## Ikus, gainera

* Literatura europarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267321
# Serbierazko Wikipedia

Serbierazko Wikipedia Wikipediaren serbierazko edizioa da. 2003ko otsailean jarri zen abian. 2018ko azaroaren hasieran 600.000 artikulu baino gehiago zituen; eta, artikulu kopuruari dagokionez, Wikipedien zerrendan 19.a zen.

## Kanpo estekak

* Serbierazko Wikipedia
* Datuak: Q200386
* Multimedia: Serbian Wikipedia / Q200386
* Koordinazioa: Category:Serbian Wikipedia
# Serbokroazierazko Wikipedia

Serbo-kroazierazko Wikipedia Wikipediaren serbo-kroazierazko edizioa da. 2002an jarri zen abian, eta 2014ko urriaren hasieran 201.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 32.a zen.

## Kanpo estekak

* Serbo-kroazierazko Wikipedia
* Datuak: Q58679
* Multimedia: Serbo-Croatian Wikipedia / Q58679
* Koordinazioa: Serbo-Croatian Wikipedia
# Serbomekanismo

Serbomekanismoa robotetan batzuetan erabiltzen diren pieza mekaniko eta elektronikoz osatutako sistema da, zati mugikor edo finkoarekin. Gainera, pieza pneumatiko, hidrauliko eta zehatz kontrolatutako piezaz osatuta egon daiteke. Serbomekanismoen adibideak dira kotxe baten serbofrenoa edo lagunduriko direkzioa, baita erregulazio automatikoko mekanismoak ere, hala nola kateko ekoizpen batean soldatzeko robot-besoa.
XIX. mendearen bigarren erditik aurrera, ingeniariek beren jarduera beraiek erregulatzeko gai ziren makinak asmatu zituzte; Makina horiei serbomekanismo deitzen diegu. Inguruneko informazioa atzemateko eta egoeraren arabera aldatzeko eta beren jarduera erregulatzeko gai diren gailuak dira, helburu bat lortzeko.
1948an hasita, Wienerrek, zibernetikaren sortzaileak, erakutsi zuen kategoria mekaniko tradizionalak, eta bereziki kausalitate linealak, ez zutela ezertarako balio sistema horien portaera ulertzeko. Serbomekanismoek portaera teleologikoa eta kausa-egitura zirkularra erakusten dute, termostato batek eta bero iturri batek osatutako sistemaren kasuan bezala.
Beste era batera esanda, serbomotorra motor berezi bat da, zeinari kontrol sistema bat (txartel elektronikoa), potentziometro bat eta engranaje multzo bat gehitu zaizkionak, motorra 360 gradu biratzen uzten ez dutenak, bakarrik 180 gradu gutxi gorabehera. Serbomotorrak hegazkin modeloetan, itsasontzietan, helikopteroetan eta trenetan erabiltzen dira motorra eta direkzio sistemak eraginkortasunez kontrolatzeko.
Harold Locked-ek sortu zuen terminoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56323838
# Sharon Presley

Sharon Presley (AEB, 1943ko martxoaren 23a - AEB, 2022ko urriaren 31) estatubatuar liberal libertarioa, anarko-kapitalista, feminista indibidualista, idazlea, ekintzailea eta psikologiako irakaslea izan zen. Urteetan zehar, hitzaldi eta ekitaldi libertarioetan parte hartzeagatik nabarmendu zen.

## Biografia

Hezkuntza eta lana
Presleyk B.A. bat jaso zuen. Kaliforniako Unibertsitateko psikologian, Berkeley eta M.A. San Frantzisko Estatuaren psikologian. 1981ean, New Yorkeko City Unibertsitateko gizarte-psikologiako doktoretza jaso zuen. 1982tik 2009an erretiratu zen arte, irakasle eta laguntzaile postuen segida izan zuen, eta hamahiru eskolatan egin zuen bisita,Kaliforniako Estatu Unibertsitatea barne, East Bay, non irakaslea baitzen. Rebecca Klatch-en arabera [Wikidata], Presley-ren ikerketaren zati handi bat "botereari, obedientziari eta agintearekiko erresistentziari buruzko kontuetan" oinarritzen da.

### Aktibista

Mugimendu libertario berriaren lehen erakunde libertario nazionalaren sortzaileetako bat izan zen, Ekintzaile Libertarioen Aliantza, 1966an Berkeleyn (Kalifornia).
1972an, Laissez Faire Books liburu-denda anarkista-liberalaren sortzaileetako bat izan zen, John Mullerrekin batera. Feminista Libertarioen Elkartearen sortzaileetako bat izan zen 1976an, eta haren koordinatzaile nazionala izan zen 1976tik 1985era, eta gero 2004tik aurrera. 1992an Resources for Independent Thinking sortu zuen, pentsamendu kritiko eta independenterako hezkuntza-tresnak sustatzeko irabazi asmorik gabeko erakunde apartidista, zuzendari exekutiboa izan zela.
1981ean, bere doktoretza jaso zuen gizarte-psikologian. Gero, eskolak eman zituen East Bayko California State Universityn, emakumearen psikologia sozial eta ebolutiboari eta pentsamendu kritikoari buruzko ikastaroekin. Era berean, Presley Exquisite Rebel: The Essays of Voltairine de Cleyre-ren egilekidea izan zen. 2005ean argitaratu zuen SUNY Press-ek, eta Voltairine de Cleyre-ri buruz egindako ikerketa-lanik garrantzitsuena izan zen.

### Heriotza

Presley 2022ko urriaren 31n hil zen, hainbat osasun-arazorekin borrokatu ondoren.

## Erreferentziak

* 1 2 «Vita» web.archive.org 2015-06-10 (Noiz kontsultatua: 2023-01-18).
* 1 2 (Ingelesez) cmsciabarra. Sharon Presley (1943-2022), RIP | Notablog. (Noiz kontsultatua: 2023-01-18).
* ↑ «Sharon Presley > Información, Biografia, Archivo, Historia.» WIKIDAT (Noiz kontsultatua: 2023-01-18).
* ↑ Klatch, Rebecca E.. (1999). A generation divided : the new left, the new right, and the 1960s. Berkeley : University of California Press ISBN 978-0-520-21714-0. (Noiz kontsultatua: 2023-01-18).
* ↑ Historia de Laissez Faire Books (en inglés, sitio web de Liberty Fund)

## Kanpo estekak

* Sharon Presley, webgune akademikoa
* Sharon Presley, webgune aktibista
* Datuak: Q7490182
* Multimedia: Sharon Presley / Q7490182
# Sharon Springs (Kansas)

Sharon Springs Kansasko hiri bat da. Wallace konderrian kokatua dago. 2010ean 748 biztanle zituen, 2,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wallace konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2437698
* Multimedia: Sharon Springs, Kansas / Q2437698
# Sharon Springs (New York)

Sharon Springs New York estatuko herri bat da. Schoharie konderrian kokatua dago. 2010ean 558 biztanle zituen, 4,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Schoharie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3452989
# Sharon udalerria, Appanoose konderria (Iowa)

Sharon udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Appanoose konderrian. Azken zentsuaren arabera 183 biztanle zituen, 62.17 milia karratu (161.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Sharon udalerriak 79 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 37.269 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2221044
# Sharon Shannon

Sharon Shannon (1968ko azaroaren 12a, Ruan, Clare konderria, Irlanda) irlandar musikari bat da. Nagusiki akordeoia nahiz biolina jotzen maisu izateagatik ezaguna da, hauetaz gain tin whistle txistua eta akordeoi diatonikoa (trikitia) ere jotzen ditu. Bere musikak irlandar folk musikan oinarrituz munduko beste musika moten eragina ere jaso du: reggae, cajun musika, portugaldar musika edota Frantziar kanadar musika. What You Make It (da, da, da, da) izeneko bere singleak ere hip hop musikekin elkarlanean burutu zen.
Denboraldi batez The Waterboys folk-rock musika talde ospetsua ere jardun zuen.

## Diskografia

* Sharon Shannon (1991) Track listing at irishtune.info.
* Out the Gap (1994) Abestien zerrenda irishtune.info webgunean
* Each Little Thing (1997)
* The Diamond Mountain Sessions (2000)
* Live in Galway (2002)
* Libertango (2003)
* Tunes (2005) Abestien zerrenda irishtune.info webgunean
* collection 1990-2005 (2006)
* Live at Dolans CD & DVD (2007)
* Renegade (2007)
* Saints & Scoundrels (2009)
* upside down (2009)
* Flying Circus (2012) - RTE Concert Orchestra orkestrarekin elkarlanean

## Iruditegia

* Sharon Shannon irlandar musikaria.
* Sharon Shannon akordeoi diatonikoa joz.

## Kanpo loturak

* Sharon Shannnon musikariaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q457684
* Multimedia: Sharon Shannon / Q457684
# Sharon Stone

Sharon Yvonne Stone (Meadville, Pennsylvania, 1958ko martxoaren 10a - ) aktore estatubatuarra da.
Ezaguna egin zen batez ere Basic Instinct filma egin ondoren.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 1980 | Stardust Memories | Neska trenean |
| 1981 | Les Uns et les autres | Neska Glenn Seniorrekin |
| 1981 | Deadly Blessing | Lana Marcus |
| 1982 | Not Just Another Affair | Lynette |
| 1983 | Bay City Blues | Cathy St. Marie |
| 1984 | Magnum, P.I. | Diane Dupree eta Diedra Dupree |
| 1984 | Calendar Girl Murders | Cassie Bascomb |
| 1984 | The Vegas Strip War | Sarah Shipman |
| 1984 | Irreconcilable Differences | Blake Chandler |
| 1985 | King Solomon's Mines | Jesse Huston |
| 1987 | Police Academy 4: Citizens on Patrol | Claire Mattson |
| 1987 | Allan Quatermain and the Lost City of Gold | Jesse Huston |
| 1987 | Cold Steel | Kathy Connors |
| 1988 | Tears in the Rain | Casey Cantrell |
| 1988 | Action Jackson | Patrice Dellaplane |
| 1988 | Above the Law | Sara Toscani |
| 1989 | Beyond the Stars | Laurie McCall |
| 1989 | Blood and Sand | Doña Sol |
| 1989 | War and Remembrance | Janice Henry |
| 1990 | Total Recall | Lori Quaid |
| 1991 | He Said, She Said | Linda Metzger |
| 1991 | Scissors | Angie Anderson |
| 1991 | Year of the Gun | Alison King |
| 1991 | Diary of a Hitman | Kiki |
| 1991 | Where Sleeping Dogs Lie | Serena Black |
| 1992 | Basic Instinct | Catherine Tramell |
| 1993 | Sliver | Carly Norris |
| 1994 | Intersection | Sally Eastman |
| 1994 | The Specialist | May Munro |
| 1995 | The Quick and the Dead | Ellen 'The Lady' |
| 1995 | Casino | Ginger McKenna |
| 1996 | Diabolique | Nicole Horner |
| 1996 | Last Dance | Cindy Liggett |
| 1998 | Sphere | Elizabeth 'Beth' Halperin doktorea |
| 1998 | Antz | Bala printzesa |
| 1998 | The Mighty | Gwen Dillon |
| 1999 | Gloria | Gloria |
| 1999 | The Muse | Sarah Little |
| 1999 | Simpatico | Rosie Carter |
| 2000 | If These Walls Could Talk 2 | Fran |
| 2000 | Picking Up the Pieces | Candy Cowley |
| 2000 | Beautiful Joe | Alice 'Hush' Mason |
| 2003 | Cold Creek Manor | Leah Tilson |
| 2004 | A Different Loyalty | Sally Cauffield |
| 2004 | Catwoman | Laurel Hedare |
| The Practice | Sheila Carlisle |
| 2005 | Broken Flowers | Laura Daniels Miller |
| 2006 | Alpha Dog | Olivia Mazursky |
| 2006 | Basic Instinct 2 | Catherine Tramell |
| 2006 | Bobby | Miriam Ebbers |
| 2007 | If I Had Known I Was a Genius | Gloria Fremont |
| 2007 | When a Man Falls in the Forest | Karen Fields |
| 2007 | Democrazy | Patricia Hill |
| 2008 | The Year of Getting to Know Us | Jane Rocket |
| 2008 | Five Dollars a Day | Dolores Jones |
| 2009 | Streets of Blood | Nina |

## Kanpo estekak

* Sharon Stone aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q62975
* Multimedia: Sharon Stone / Q62975
# Sharon Stoner

Sharon Stoner 2001ean Oñatin sortutako musika talde bat da.

## Ibilbidea

Hasiera batean, Sharon Stoner beste talde batzuen bertsioak (Kyuss, Qotsa, Natas…) egiteko aitzakia besterik ez zen. Pixkanaka konposizioak jorratzen hasi ziren, eta lau abestidun maketa grabatu zuten, plazaratu ez bazen ere.
Geldialdi baten ondoren, abesti berriak egiteari ekin zioten, maketa berria grabatzera sartu arte. Azken maketa horrek bost abesti zituen eta 2003ko otsaila eta martxoa artean grabatu eta nahastu zuten Eibarren, Legarreko Musika Elkartearen estudioan.
Miztura, Neubat, Kuraia, Surfin Kaos, Sorkun, Eraso, Fjord, Afrika, Los Coronas edo Astrid bezalako taldeekin jo ohi dute gaztetxe eta tabernetan batez ere.
Honetaz gain, 2003ko Euskadi Gazteko maketa lehiaketan parte hartu eta laugarren postua eskuratu zuten entzulegoaren botuen zerrendan. 2004an, Danbaka izeneko Debagoieneko lehen maketa lehiaketa irabazi zuten. Horren saria disko baten grabazioa izan zen. Hori dela eta, 2006an 3000 bira izeneko diskoa plazaratu ahal izan dute. 2006an ere, Bilbo Hiria Pop Rock lehiaketan talde onenaren saria jaso zuten "Azkena Rock Festival" bezalako jaialdi garrantzitsu batean parte hartzeko aukera eskuratuz.

## Taldekideak

* Iñigo Ibarrondo (baxua eta ahotsa)
* Mikel Zarketa (gitarra)
* Egoitz Olalde (bateria)

## Diskografia

* Sharon Stoner (maketa, 2003)
* 3000 bira (2006)
* 13 taupada (2008)
* Puntu bakar batean elkartzen diren ertzak (2012)
* Erraietatik (2019, Almehuna)
* Vol. 5 (2022)

## Erreferentziak

* ↑ «Sharon Stoner taldeak diskoa kaleratzeaz bat, aurkeztu egingo du gaur - Oñati» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
* ↑ «Erraietatik» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
* ↑ «Vol. 5» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko musika garaikidea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Taldearen webgunea
* Sharon Stoner, Bandcampen.
* Sharon Stoner, Instagramen.
* Datuak: Q12267372
# Soja-irin

Soia-irina sojako ele osoetatik lortutako irin mota da. Okintzan eta gozogintza erabiltzen da. Proteina kopuru handia du.
Animalien elikaduran ere osagarri gisa erabiltzen da, proteina kopuru handia duela eta.
Ohikoaz gain, kinako irina ere badago (き な 粉), aurrekoa ez bezala, ale txigortu eta ehotuetatik lortzen dena. Japoniako gozokiak egiteko erabiltzen da batez ere, eta proteina iturri nabarmena da.

## Bibliografia

* Tempeh. Landare-proteina hobea. Shia Green. Océano Grupo Editorial, S.A., 2001a. 138. or. 84-7556-080-66 ISBN

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1463001
* Multimedia: Soy powder / Q1463001
# Soiuz 5

Soiuz 5 1969ko urtarrilak 15ean Baikonurreko kosmodromotik jaurtitako Soiuz 7K-OK ontzi baten misio tripulatu bat izan zen. Hiru astronautak osatutako tripulazioa zuen eta bere misioa jada orbitan zegoen Soiuz 4rekin elkartzea zen.
Jaurtiketa baino 25 minutu lehenago arazo bat gertatu zen ontziko sistema elektrikoaren zatietako batekin, ordezkatua izan zelarik. Ontziko eskotilako lau pernoetako hiru bakarrik jarri zirela ere aurkitu zen, baina hala ere airera zitekeela erabaki zen.
Soiuz 5a orbitan aurkitu eta elkartu zen Soiuz 4rekin, bere tripulatzaileetako bi beste ontzira pasatuz eta bertan Lurrera itzuliz bertako jatorrizko tripulatzailearekin batera.
Itzulera saiatzean, Soiuz 5eko bersarrera kapsula zerbitzu modulutik banatzerik lortzen ez zela aurkitu zen, aurrealdea aurrean zuela bersartu izan behar zuelarik, potentzialki hondagarria, ezkutu termikoak babestu gabeko zatia baitzen. Azkeneko unean, bersartze modulua zerbitzukoarekin elkartzen zuten pernoak urtu egin ziren bersarreraren beroagatik, eta bersarrera modulua berorientatu egin zen ezkutu termikoa aurrean jartzeko, bertako tripulatzaile bakarra zen Boris Volinov salbatuz, bersarrera mota balistikokoa izan zen eta grabitatearen azelerazioa bederatzigatik biderkatu zen arren. Volinovek zenbait hortz hautsi zituen lurreratzean lurreratzea leunago egiten duten suziri sistemaren akats bategatik. Soiuz 5 Ural mendietan lurreratu zen, aurreikusitako lurreratze puntutik ehunka kilometrotara. Volinovek kapsulatik bere kabuz irtetea erabaki zuen, erreskate taldeak hara iristeko orduak behar izango zituela eta tokiko tenperatura -38 °Ckoa zela bai baitzekien. Hango biztanle baten etxean babestu zen erreskate taldea iritsi zen arte.

## Tripulazioa

Jaurtiketan
* Boris Volynov (komandantea)
* Aleksei Jeliseiev (hegaldi ingeniaria)
* Evgeni Khrunov (espezialista zientifikoa)
Lurreratzean
* Boris Volinov (komandantea)

## Laguntza tripulazioa

* Anatoli Filiptxenko (komandantea)
* Viktor Gorbatko (hegaldi ingeniaria)
* Valeri Kubasov (espezialista zientifikoa)

## Erreserba tripulazioa

* Anatoli Kuklin (komandantea)
* Vladislav Volkov (hegaldi ingeniaria)
* Piotr Kolodin (espezialista zientifikoa)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q748593
* Multimedia: Soyuz 5 / Q748593