OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Otto Heckmann

Otto Hermann Leopold Heckmann (Opladen, egungo Leverkusen, 1901eko ekainaren 23a – Regensburg, 1983ko maiatzaren 13a) alemaniar astronomoa izan zen.
Bonneko Unibertsitatean ikasketak amaitu ondoren, Göttingen-eko Unibertsitatean lan egin zuen 1937-1941 bitartean, eta Hanburgoko Behatokiko zuzendari izan zen 1941-1962 bitartean. Azkeneko urte horretan Txileko Hego Behatoki Europarreko zuzendari izendatu zuten. Berak eta bere taldeak Praesepe taldeko izar ahulenen kokalekua zehaztu zuten. Bera izan zen hirugarren Astronomishe Gesellschaft katalogoa egiteko bultzatzaile nagusia, 180.000 izarren mugimendu egokia ezagutzeko helburuarekin. Halaber, balio handiko ekarpenak egin zizkion kosmologiari: irtenbidea bilatu zion Einstenen unibertso homogeneo isotropikoaren eremu ekuazioari, eta biraka dabilen unibertsoaren aukera proposatu zuen. Kosmologiari eta erlatibitate orokorraren ondorioei buruzko liburu bat argitaratu zuen.

## Lanak

* Theorien der Kosmologie. Berlin: Springer, 1942 eta 1968
* Sterne, Kosmos, Weltmodelle. Munich: Piper, 1976

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/11/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q62016
# Otto Fritz Meyerhof

Otto Fritz Meyerhof (Hannover, 1884ko apirilaren 12a - Filadelfia, 1951ko urriaren 6a) alemaniar sendagile eta biokimikaria izan zen. 1922ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Archibald Hillekin batera.

## Bizitza

Hannoverren jaio zen familia judu aberats batean. 1888an Berlinera joan ziren bizitzera, eta han Otto medikuntza ikasten hasi zen. Estrasburgon eta Heidelbergen jarraitu zituen ikasketak eta 1908an graduatu zen buruko gaixotasunen teoria psikologoari buruzko tesi batekin. 1918an irakasle postua lortu zuen Kieleko Unibertsitatean.
1922an Nobel saria irabazi zuen muskuluen metabolismoari buruz egindako lanagatik, glukolisia barne. 1929tik 1938ra Kaiser Gilen Medikuntza Ikerketa Institutuko zuzendarietako bat izan zen. 1938an naziengandik Parisera eta 1940an Estatu Batuetara ihes egin zuen. Filadelfiako Unibertsitateko irakasle gonbidatu izendatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57132
* Multimedia: Otto Fritz Meyerhof / Q57132
# Otto Heinrich Warburg

Otto Heinrich Warburg (Friburgo Breisgau, 1883ko urriaren 8a - Berlin, 1970eko abuztuaren 1a) alemaniar biokimikaria izan zen. Fisiologiako ikasketak egin ondoren, Berlingo Gilen Kaiserraren Fisiologia Institutuko kide izan zen. Zelulen arnasketako gertaera entzimatikoak aztertu zituen, eta bere izena daraman hartzigarri horia deskribatu zuen. 1931. urtean Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen.

## Lan aipagarriak

* 1911. Über die Rolle des Eisens in der Atmung des Seeigeleis nebst Bemerkungen über einige durch Eisen beschleunigte Oxydationen m. Abb. (Sitzungsber. Heidelberger Akad. Wiss. math.-nat. Kl B Heidelberg, 1911)
* 1926. Stoffwechsel der Tumoren
* 1928. Katalytische Wirkungen der lebendigen Substanz
* 1946. Schwermetalle als Wirkungsgruppen von Fermenten
* 1947. Ideen zur Fermentchemie der Tumoren (Abh. der Deutschen Akad. der Wissenschaften zu Berlin. Math-naturwissenschaft. Kl 1947, Berlin 1947)
* 1948. Wasserstoffübertragende Fermente. Berlin, Saenger 1948)
* 1951. Wasserstoffubertragende Fermente
* 1955. Mecanismo de la Fotosíntesis
* 1955. Entstehung der Krebszellen
* 1962. Weiterentwicklung der zellphysiologischen Methoden

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Nobel Institutuaren biografia
* Datuak: Q76464
* Multimedia: Otto Heinrich Warburg / Q76464
# Otto Friedrich Walter

Otto Friedrich Walter (Rickenbach, Solothurn, Suitza, 1928ko ekainaren 5a - Solothurn, 1994ko irailaren 24a) suitzar idazlea izan zen.

## Biografia

Amarengandik jaso zuen heziketa katoliko hertsia, aitarengandik jaso zuen bizi-grina eta bere haurtzaroa markatu zuen paisaia dira idazle honen obraren ezaugarri nagusiak. Liburu-saltzaile eta argitaratzaile gisa aritu ondoren, Walter argitaletxearentzat lan egin zuen, Oltenen. 1966an lanpostua galdu zuen, literaturaz zuen ideia burgesiaren mugetatik irteten zelako. Orduan, Luchterhand argitaletxeak kontratatu zuen, eta, 1968ko maiatzeko mugimenduen eraginpean, muturrera jo zuen bere ideia politikoetan.
Bere eleberri gehienetan historiaren indarra, denboraren iragaitea eta horiek gizartean duten eragina islatzen dira.
Lan nagusiak: Der Stumme (1959), Herr Tourel (1962'), Die ersten Unruhen (1972), Zeit des Fansans (1988) Gegenwort (1988), Auf der Suche nach der anderen Schweiz (1991), Die verlorene Geschichte (1993).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q123531
# Otto Heinrich Frank

Otto Heinrich Frank (1889ko maiatzaren 12a - 1980ko abuztuaren 19a) judu alemaniarra, Anne Franken aita izan zen.
Lehenengo Mundu Gerran alemaniako armadan borrokatu zuen eta Burdinazko Gurutzea jaso zuen. 1933an Hitler agintera iritsi zenean, bera eta bere familiak Amsterdamera egin zuten ihes, baina berehala okupatu zuten naziek hiri hau eta ganbara baten ezkutaturik egon behar izan zuen 25 hilabetez.
1944ko abuztuaren 4an Gestapok atxilotu zituen eta kontzentrazio esparru batzuetan ibili ziren, Auschwitz tarteko.
Bigarren Mundu Gerra bukatu zenean, bizirik iraun zuen bakarra Otto izan zen eta, bere alaba Anneren egunerokoa berreskuratu zuenean, argitaratzea erabaki zuen, Anne Franken egunkaria izenburupean.
* Datuak: Q7336
* Multimedia: Otto Frank / Q7336
# Pagomotxeta

Pagomotxeta, Nafarroako Andiako mendilerroan dagoen mendi bat da, Eskalaborro eta Peña Blanca mendien artean dagoen mendi txikia, 1237 metroko garaiera duena. Ekialdean, Elordia edo Pagomotxeta izeneko mendatea geratzen da, 1204 metroko garaiera duena. Mendebaldean, berriz, Lurgorriko portua izeneko gaina dago, 1194 metrokoa.

## Abiapuntuak

Lizarragako mendatetik, Saratsako sakana izeneko zintzilikatutako harana zeharkatzen duen bidea hartzen da, Larraga balda ingururaino iritsi arte. Toki honetan, bidea alde batera utzi eta zuzenean iparrekialderantz igotzen da, Pagomotxeta mendiaren tontorrera, pagadi batek estaltzen duena.
Dorraotik, San Petriren ermitatik, Lezitza amildegiarekiko paraleloa den amildegi batetik igotzen da. Aitzorrotz eta Eskalaborro mendien amildegien azpitik igaroz, Elordiako mendatera iristen da, nondik Pagomotxetaren tontorrera iristen den.

## Kanpo estekak

* euskal-herria.org webgunean
* Datuak: Q12265453
# Pagonabarra

Pagonabarra Bizkaiko mendia da, 632 metro ditu eta Altungo mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Pagonabarra Mendikat webgunean.
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Pagonabarra (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56651568
# Pagolar

Pagolar, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Pagolar mendia, Paular bezala ere ezagutua, 720 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.133150 eta -3.010330 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Laudio, Luiaondo, Okondo.

## Kanpo estekak

Pagolar, http://www.euskal-herria.org/.
# Pagolarko mendilerroa

Pagolarko mendilerroa Araban kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Pagolar mendia da, 722 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Pagolar mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Pagolar, 722 m 43°07′59″N 3°00′37″W﻿ / ﻿43.1331270°N 3.0102990°W﻿ / 43.1331270; -3.0102990
* Kastanizabal 699 m 43°07′42″N 3°00′17″W﻿ / ﻿43.1282909°N 3.0048537°W﻿ / 43.1282909; -3.0048537
* Mostatxa, 668 m 43°07′32″N 2°59′56″W﻿ / ﻿43.1255720°N 2.9988040°W﻿ / 43.1255720; -2.9988040
* Pagonabarra, 606 m 43°06′34″N 3°01′46″W﻿ / ﻿43.1095580°N 3.0293950°W﻿ / 43.1095580; -3.0293950
* Pagonabartxiki, 550 m 43°06′45″N 3°01′37″W﻿ / ﻿43.1125149°N 3.0270365°W﻿ / 43.1125149; -3.0270365
* Andarriaga, 522 m 43°06′53″N 3°01′07″W﻿ / ﻿43.1145884°N 3.0187055°W﻿ / 43.1145884; -3.0187055
* Antsoleta, 514 m 43°07′00″N 3°01′21″W﻿ / ﻿43.1167109°N 3.0223963°W﻿ / 43.1167109; -3.0223963
* Luxamendi, 473 m 43°09′31″N 2°59′44″W﻿ / ﻿43.1584940°N 2.9955060°W﻿ / 43.1584940; -2.9955060
* Peruka, 403 m 43°06′05″N 3°01′17″W﻿ / ﻿43.1014803°N 3.0213287°W﻿ / 43.1014803; -3.0213287
* Atxausi, 386 m 43°05′54″N 3°00′57″W﻿ / ﻿43.0983889°N 3.0159040°W﻿ / 43.0983889; -3.0159040
* Arraño, 385 m 43°09′14″N 2°59′16″W﻿ / ﻿43.1537560°N 2.9878560°W﻿ / 43.1537560; -2.9878560
* La Mutula, 375 m 43°05′57″N 3°02′04″W﻿ / ﻿43.0991870°N 3.0343455°W﻿ / 43.0991870; -3.0343455
* Mendibil, 349 m 43°05′31″N 3°00′29″W﻿ / ﻿43.0920519°N 3.0080545°W﻿ / 43.0920519; -3.0080545
* Las Ánimas, 326 m 43°06′04″N 3°02′25″W﻿ / ﻿43.1010299°N 3.0402517°W﻿ / 43.1010299; -3.0402517
* Las Chozas, 307 m 43°05′28″N 3°01′33″W﻿ / ﻿43.0912057°N 3.0259019°W﻿ / 43.0912057; -3.0259019

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Pagolarko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56488841
# Pagomakurre

Pagomakurre Gorbeia eta Itxinara ibilaldiak egiteko erabiltzen den lekua da. Areatzan dago 833 metrotara eta bertaraino errepidea dago. Aterpetxea eta aparkalekua ere badaude.

## Nola heldu?

Areatza edo Villaro herrira heldu behar gara eta han, herriaren erdigunean, argi eta garbi ikus daiteke Paggomakurrerantz gidatuko gaituen seinalea. Errepidea asfaltaturik dago, eroso joan gaitezke beraz.

## Kanpo estekak

* Pagomakurre Areatzako udalaren webgunean.
* Datuak: Q12265452
# Pagosa Springs (Colorado)

Pagosa Springs Coloradoko herri bat da. Archuleta konderrian kokatua dago. 2010ean 1.727 biztanle zituen, 12,6154 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Archuleta konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q994977
* Multimedia: Pagosa Springs, Colorado / Q994977
# Pagota

Pagota Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, Errenagako babeslekuen lurraldean dagoena, Igaratzako larren hegoaldean. Mendi hau, Pelotalekuko gañe bezala ere ezagutzen da, artzaiek, garai batean, mendi honen inguruan, pilotan jolasten zutelako.

## Irispideak

Guardetxetik Errenagako babeslekuetara doan bidea nahiko ezaguna da. Lurzoru irmodun bide on batetik igarotzen da Kolosobarnea izeneko pasabide harritsua igarotzen duena, eta Eulatz inguratzen du, Intzazelai edo Pagomariko lautadetara iristeko. Ondoren, Mandarrateko pasabiderantz eta Saltamuñoko atakarantz jarraitzen du, bertatik, babeslekuetara igoz. Errenagako muinotik, Pagotatik banatzen gaituen leporantz jarraitzen da, muino labur bat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265455
# Parkak

Parkak, singularrean Parka, Antzinako Erromako erlijioan eta mitoetan, gizakien eta jainkoen bizitzen eta heriotzen patuak zuzentzen zituzten emakumezkoen pertsonifikazioak ziren. Ez zuten pertsona baten ekintzak kontrolatzen jaiotzen zirenean, hiltzen zirenean eta zenbat sufritzen zuen izan ezik. Haien baliokide grekoak Moirak ziren; eta iparraldeko herri germaniarren mitologian, Nornak. Parkak patuaren jainkosak dira.

## Mitoa

Hiru ahizpa irule dira, jaiotza, bizitza eta heriotza pertsonifikatzen dituztenak. Pertsonen patua idazten zuten brontzezko horma handi batean, eta inork ezin zuen haiek idatzitakoa ezabatu. Haien izenak hauek ziren: Nona (bizitzaren haria zurtoinetik bere ardatzera biratzen zuena), Dezima (bere hagaz bizitzaren haria neurtzen zuena) eta Morta (bizitzaren haria moztu eta pertsona baten heriotza modua aukeratzen zuen).
Grezieraz, aldiz, Kloto, Lakesis eta Atropos deitzen ziren. Eskandinaviar mitologian Urðr (edo Urd, "gertatu dena", patua), Verðandi (edo Verdandi, "orain gertatzen dena") eta Skuld ("gertatu beharko lukeena, edo gertatu behar dena") bezala ezagutzen ziren.
Hildako arimak zegozkien lekuetara eramaten zituzten: Infernura, Zerura, Purgatoriora. Hirurak iruten aritzen ziren; gero, bizitzaren luzera neurtzen zuen haria guraize batekin mozten zuten, eta ebaki horrek heriotzaren unea finkatzen zuen. Artile zuria zeramaten eta urrezko hariak eta artile beltzezko hariak nahasten zituzten. Urrezko hariek pertsonen bizitzako une zoriontsuak adierazten zituzten, eta artile beltzak, berriz, aldi tristeak.

## Erreferentziak

* ↑ John Day, God's Conflict With the Dragon and the Sea: Echoes of a Canaanite Myth in the Old Testament, CUP Archive, 1985, 308. or.
* ↑ https://www.maeva.es/repositorio/lecturas/mujeres-que-no-pierden-el-hilo.pdf
* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=parkak
* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/

## Kanpo estekak

* Moirak
* Herio (mitologia)
* Datuak: Q370547
* Multimedia: Moirae / Q370547
# Parke

Parkea zelai, lorategi eta zuhaitzak dituen eremu bat da, gehienetan publikoa, aisialdirako erabiltzen dena. Parkeak jarduera ludikoak eskaintzen dituzten gune publiko eta pribatuak ere badira.
Parkeetan lorategiak, iturriak, kaleko altzariak, umeentzako jolaslekuak, kirola egiteko lekuak, animaliak paseatzeko lekuak, eta beste hainbat elementu egoten dira, gizakiek aisialdian baloratzen dituzten elementuak, oro har.

## Parke motak

* Parke akuatikoa,
* Jolas parkea,
* Parke tematikoa,
* Parke zoologikoa,
* Parke nazionala,
* Haur parkea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22698
* Multimedia: Parks / Q22698
# Parke Nazionalen Zerbitzua

Parke Nazionalen Zerbitzua (ingelesez National Park Service edo NPS) Ameriketako Estatu Batuetako gobernu agentzia federala da. Barne Sailaren agindupean diharduten du eta agentzia honen helburua, herrialdeko parke nazionalak babestea eta zaintzea da. Guztira 58 park nazional zaintzen ditu, baina beste 333 lur-eremu ere zaintzen dituzte.
Izendatu zuten lehen parke nazionala, Yellowstoneko Parke Nazionala izan zen. Parke hau Wyoming, Montana eta Idahoko estatuen artean dago.

## Izendapena

Mota honetako "parke nazionalak" ditugu, Ameriketako Estatu Batuetako gobernuaren sailkapenaren arabera:

## Kanpo estekak

* Park Nazionalen Zerbitzuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q308439
* Multimedia: National Park Service (United States Department of the Interior) / Q308439

## Erreferentziak

* ↑ Parke Nazionalak, 2001-2003, Parke nazionalen zerrenda ofiziala, Washington Hiria; 2004/04/11
# Parke Zelta

Parke Zelta Lizoainibarko Lizoain lekuan egutegi zelta bat birsortzen duen zuhaitz-parkea. Herriko konplexu-zibiko barruan dago, San Migel eliza zaharraren ondoan, eta monumentu bakarra da Euskal Herrian eta Iberiar Penintsulan.

## Egutegia

Parkeak forma biribila du. Alde batetik, zuhaitz bat landatu da ilargiaren egutegi zeltaren 28 eguneko 13 hilabete bakoitzeko (urkia, serbala, lizarra...), erlojuaren orratzen noranzkoari jarraituz. Garai hartan loratzen edo fruitzen zen zuhaitzaren arabera izendatzen dira hilabeteak. Zirkulu hori beste bi zuhaitzek irekitzen eta ixten dute: izeiak eta haginak, hurrenez hurren, urteko lehen eta azken eguna irudikatzen dute, abenduaren 24a eta 23a.
Instalazioa osatzeko, beste lau zuhaitz daude erdialdean, urtaro bakoitzeko bana: negua (pagoa), udaberria (lekaduna), uda (ezkia) eta udazkena (lertxuna). Erdian Peio Iraizotzek egindako ikur zeltak dituen harrizko iturri bat dago, eta egurrezko banku batzuk ere jarri dira, proiektua azaltzen duten kartelez gain.

## Erreferentziak

* (Gaztelaniaz) LIZOAIN, ASER VIDONDO. (2011-07-22). «Zeltar parke bat Iruñetik 20 kilometrora» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-10-27).

## Ikus, gainera

* Lizoain
* Egutegi zelta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109289797
# Parke's gaztelua

Parkeren gaztelua (ingelesez Parke's Castle) Leitrimeko konderrian Dromahair herrixkatik gertu dagoen gaztelua da, Sligotik 12 kilometro eskasera. Gill aintziraren ertzean dago.
Kolonizazioaren barnean Roger Parkek eraiki zuen 1610an, aurretik O'Rourketarren gaztelua egon zen tokian. Hauen dorrea bota eta harriak bere gaztelua eraikitzeko erabili zituen. Harresi pentagonala bere horretan mantendu zuen.
XX mendearen bukaeran gaztelua berriztua izan zen XVII mendeko teknikak erabiliz.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Heritage Ireland
* Datuak: Q3752480
* Multimedia: Parke's Castle / Q3752480
# Parkdale (Arkansas)

Parkdale Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Ashley konderrian dago, Arkansas estatuan. 172 biztanle ditu, 2,603344 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ashley konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79320
* Multimedia: Parkdale, Arkansas / Q79320
# Parkdale (Missouri)

Parkdale Missourieko herrixka bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 170 biztanle zituen, 0,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2065970
# Parke nazional

Parke nazionala bere flora eta faunaren aberastasuna babestea eta kontserbatzea ahalbidetzen duen lege estatus zehatz bat duen gune babestu maila bat da. Eskualde fiotzoogeografiko baten adierazgarri izateagatik eta interes zientifikoa izateagatik bereizten da.

## Historia

Parke Nazionalaren kontzeptua mendebaldeko munduan nahiko berriki agertu den arren, Asian daude lur eremu handiak Estatuaren kontrolpean mantentzeko lehen ahaleginak, natura babesteko asmoarekin. Beharbada, ezagutzen den gune babesturik antzinakoena Sri Lankan dagoen Sinharajako basoa da, gaur egun baso erreserba dena eta 1988an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.
Urte batzuk beranduago, antzeko neurri bat proposatu zen Wyoming eta Montanako gune batentzat, baina berriki sortutako Yosemite parkean eta honen inguruan dauden lurren jabeekin eta turistekin izandako arazoek eta proposatutako erreserba honek estatu bat baino gehiagotako lurrak hartzen zituenez, hasieran zail egin zuten sortzea, gobernu federalak ez baitzuen parke bat kontrolatzeko moduaren ideia argirik. 1871n, Yellowstone Parke Nazionala lehen benetako Parke Nazionala bezala ezarri zen. Yellowstonen adibidea jarraiki, 1890ean Yosemite gobernu federalaren kontrolpera pasa zen, hala, AEBetako bigarren Parke Nazionala bihurtuz.

## Kontzeptuaren garapena

Parke Nazionalak, orokorrean, garapen txikiko tokietan daude. Sarritan, flora eta faunan ia birjina den aberastasun handia duten guneak dituzte, askotan, iraungitze arriskuan dauden espezieen azken babeslekua den ekosistema batekin. Parke Nazionalak, bere jatorri, eraketa edo edertasun naturalagatik ezaugarri geologiko esanguratsuak dituzten guneetan ere garatzen dira. Sarritan, bi helburu hauek parke nazional askotan betetzen dira, bizitza naturalaz gizakiaren neurrigabeko garapenaren aurretik gure planetan ugaria zen bere oparotasun osoan gozatzea ahalbidetzen duen balantze natural bakar batean.
Herrialderen batzuetan, parke nazionalek giza garapen hori jasan duten guneren batzuk euren egoera naturalera itzultzeko asmoa dute. Hau izan zen Ipar Karolina eta Kentucky estatuen artean dagoen Great Smokey National Park parkearen kasua. Kasuren batzuetan, Britainia Handian kasu, nekazaritza jarrai daitekeen eta herrixka txiki eta errepide publikoak egon daitezkeen jabego pribatuak ere izan ditzakete.
Parke Nazional gehienek asmo bikoitza dute, bizitza basatiari babesa emanez eta erakargarritasun turistiko bezala, hala, ekoturismoa deritzona sortuz. Turismoa modu kontrolatuan parkeen mantenurako irabazi iturri da.

## Ikus, gainera

* Afrikako Parke Nazionalak
* Biosfera
* Biosfera erreserba
* Monumentu natural
* Natura erreserba
* itsas parkeak

## Kanpo estekak

* National Parks Global Alliance of National Parks.
* World Heritage List UNESCO
* Brief History of the National Parks. Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuaren Liburutegia
* Protected Areas (WDPA). Protected Planet [datubasea ]
* Datuak: Q46169
* Multimedia: National parks / Q46169
# Parkdale (Oregon)

Parkdale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hood River konderrian dago, Oregon estatuan. 299 biztanle ditu, 1,62148 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hood River konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1950002
* Multimedia: Parkdale, Oregon / Q1950002
# Parke konderria (Indiana)

Parke konderria (ingelesez: Parke County) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rockville da. 2010eko zentsuaren arabera 17.339 biztanle zituen, Parke kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Parke konderriak 1.165,44 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,77 ura dira. Beste 1.151,67 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,88 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 17.339 pertsonetatik 16.760 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 215 dira. 391 beltzak edo afroamerikarrak. 53 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 33 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 92 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q506538
* Multimedia: Parke County, Indiana / Q506538
# Olmeto

Olmeto, (korsikeraz: Ulmetu) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 1.257 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q633502
* Multimedia: Olmeto / Q633502
# Olmeta-di-Capocorso

Olmeta-di-Capocorso, (korsikeraz: Olmeta di Capicorsu) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 148 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270726
* Multimedia: Olmeta-di-Capocorso / Q270726
# Olmeta-di-Tuda

Olmeta-di-Tuda, (korsikeraz: Olmeta di Tuda) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 432 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686605
* Multimedia: Olmeta-di-Tuda / Q686605
# Olmiccia

Olmiccia, (korsikeraz: Ulmiccia) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 118 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1110508
* Multimedia: Olmiccia / Q1110508
# Olmi-Cappella

Olmi-Cappella, (korsikeraz: Olmi è Cappella) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 182 biztanle ditu.

## Kokapen

Olmi-Cappella Giussanin aurkitzen da (Ghjunsani korsikeraz); Balagneko mikro-erregio bat da, lau hirik osatzen dute: Piggiola, Mausoleo,Vallica eta Olmi-Cappella, Korsigako parke naturalean daude.
51,1 km$^2$ -ko azalera du, Olmi-Cappellak Giussaniren erdia hartzen du eta lau hirietako handiena da.

## Demografia

Herritarren errolda 1800etik egiten da, baina hala ere, 2000. urtetik aurrera baino ez dira publiko egiten. 2013an 182 biztanle zituen -3,19% gutxiago 2008an baino.
* Olmi-Cappellako biztanleria

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q593770
* Multimedia: Olmi-Cappella / Q593770