OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sotoscuevako geltokia

Sotoscueva Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, Merindad de Sotoscueva udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Leon

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R4Bilbo ConcordiaAmetzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Aranguren–Geralekua • Zalla • Balmaseda • Arla–Berron • Ungo–Nava • Mercadillo • Cadagua • Bercedo • Quintana • Espinosa de los Monteros • Redondo • Sotoscueva • Pedrosa • Dosante–Cidad • Robredo–Ahedo • Soncillo • Arija • Llano • las Rozas • Montes Claros • los Carabeos • Mataporquera • Cillamayor • Salinas de Pisuerga • Vado–Cervera • Castrejon de la Peña • Villaverde–Tarilonte • Santibañez de la Peña • Guardo–Geralekua • Guardo–Geltokia • la Espina • Valcuende • Puente Almuhey • Cerezal de la Guzpeña • Prau de la Guzpeña • Llama de la Guzpeña • Valle de las Casas • Sorriba • Cistierna • la Ercina • Boñare • la Veciella • Matallana de Toriu • San Feliz • Asuncion/UniversidadLeon Matallana :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107976055
# Soto en Cameros

Soto en Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 180 biztanle zituena. Bertakoak dira Sotoko mazapan ospetsuak.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Soto en Camerosko Udalaren webgunea
* Datuak: Q1645875
* Multimedia: Soto en Cameros / Q1645875
# Soto la Marina (udalerria)

Soto la Marina Mexikoko udalerri bat da. Tamaulipas estatuan kokatua dago. 2010ean 24.764 biztanle zituen 6.715,79 km²ko azaleran. Herriburua [[Soto la Marina (Soto la Marina)|Soto la Marina]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3851052
* Multimedia: Soto la Marina Municipality / Q3851052
# Soto linea (Iruñeko bidegorria)

Soto linea izango da Iruñeko Lezkairuko auzo berria eta erdi aldea lotuko dituen bidegorri linea.

## Ezaugarri orokorrak

Bizikleta bide hau Nafarroako Foru plazan hasiko da, eta Julian Gayarre kalean zehar jaitsi ondoren, Nafarroako Unibertsitate Publikora iritsikoa da. Gero, Lezkirura joko du bi adarretan bereiziz: bat hegoaldera joanez eta bestea zuzen jarraituz. Azkenean, biak bat egingo dute eta Bigarren Zabalgunerantz joan. Apaizgaitegian bukatuko da linea hau eta han hego konexioarekin batu.

## Proiektua

Bidegorri linea hau ez dago guztiz bukatua. Iruñeko Udalak aurkeztu duen proiektuaren araberakoa dira datu hauek. Proiektu hau, Iruñeko Ziklabilitate Plana, Soto linea ez ezik beste batzuk hartzen ditu bere baitan.
Hauek dira linea guztiak:
Ibilgu orokorrak:
* Ipar konexioa
* Done Jakue bidea konexioa
* Hego konexioa
* Mendebalde konexioa
Barne-lineak:
* Donibane linea
* Txantrea linea
* Mendillorri linea
* Soto linea
* Zabalgune linea
* Arrosadia linea
* Iturrama linea
* Unibertsitate linea
* Yamaguchi-Ospitaleak linea
* Mendebaldea-Etxabakoitz linea
* Sanduzelai-Landaben linea
* Buztintxuri linea
* Errotxapea linea
* Bus-Txirrindu linea
Espero da proiektua 2013. urtean bukatzea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267552
# Sotobañado y Priorato

Sotobañado y Priorato Palentziako udalerria da, Páramos-valles eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 168 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1949169
* Multimedia: Sotobañado y Priorato / Q1949169
# Sotorribas

Sotorribas Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 863 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q195680
* Multimedia: Sotorribas / Q195680
# Sotosalbos

Sotosalbos Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 130 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1938445
* Multimedia: Sotosalbos / Q1938445
# Sotoko mazapan

Sotoko mazapana (gaztelaniaz: mazapán de Soto) arabiar jatorria duen mazapan mota da, Soto en Camerosen egiten dutena. Mazapan barietate hau estandarrarekiko zertxobait ezberdina da, almendra ehoa eta azukreaz gain, bere osagaien artean limoi esentzia eta almendra mingots zati bat baititu. Olatazko oinarri bat du eta jarabe-bainu bat jaso ondoren labetzen dute. Sotoko mazapana "kalitate gorena" merkataritza-kategoriakoa da soilik.
Industria-ekoizpena 1870ean hasi zen, noiz Sor Purificación Redondo Tejadak, Jesusen Zerbitzarien buruak, bere anaia Juan de Diosi errezeta eman zionean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Origen del mazapán de Soto Valvanera.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6007813
# St Allen

St Allen, kornubieraz: Eglosallen, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3948779
* Multimedia: St Allen / Q3948779
# St Andrewsko Old Course

St Andrewsko Old Course (ingelesez: Old Course at St Andrews) Eskoziako St Andrews herriko golf zelaia da, munduko zaharrenetakoa, eta "golfaren sorlekua" kontsideratzen dena.

## Historia

XV mendearen hasieratik jokatu izan da golfean eremu honetan baina 1457an Jakue II.a Eskoziakoak debekatu egin zuen kirol honetan aritzea. Jakue IV.a ordea oso golfzalea zen eta 1502an debekua bertan behera utzi zuen. 1552an John Hamilton artzapezpikuak St Andrewseko herritarrak joka zezaten golf zelaia eraiki zuen, St Andrewsko Old Course.
1754an Society of St Andrews Golfers ("St Andrewseko golflarien elkartea) eratu zuten 22 zalek, nobleek, irakasleek eta lurjabeek. 1797an ordea porrot ekonomikoa izan zuten eta udaletxeak zelaiak untxien hazkuntzarako erabiltzeko baimena eman zuen. Golfzaleen eta untxi haztaileen arteko borroka eta istiluak izan ziren hurrengo 20 urtetan, azkenean 1821ean James Cheape of Strathtyrum glofzaleak eremua erosi zuen. 1850 hamarkadan 18 zulotako zelaia diseinatu zuten Daw Anderson eta Tom Morris "zaharra" golflariek. Aurretik 22 zulotako zelaiak izaten ziren baina St Andrewsekoa erreferentzia bihurtu zen munduko zelai guztietarako.
1873tik aurrera The Open Championship lehiaketa jokatzen da, munduko zaharrena. Aipagarria da 17. zuloa, The Road Hole izenaz ezagutzen dena. Berezitasun batzuk baditu: Jokalariek ez dute zuloa zuzenean ikusten, greenaren aurrean hareazko oztopo arriskutsua du (Road Bunker) eta greenaren atzean trenbidea eta harrizko horma ditu.

## The Open Championship

Erresuma Batuko Golf Irekia (The Open Championship) St Andrewsko Old Course zelaian jokatzen da gutxi gorabehera bost urtean behin. 1873 eta 1891 artean bi itzuli jokatzen ziren eta 1895etik aurrera lau itzuli.
| Urtea | Irabazlea | Kolpeak |
| 1873 | Tom Kidd | 179 |
| 1876 | Bob Martin | 176 |
| 1879 | Jamie Anderson | 169 |
| 1882 | Bob Ferguson | 171 |
| 1885 | Bob Martin | 171 |
| 1888 | Jack Burns | 171 |
| 1891 | Hugh Kirkaldy | 166 |
| 1895 | J.H. Taylor | 322 |
| 1900 | J.H. Taylor | 309 |
| 1905 | James Braid | 318 |
| 1910 | James Braid | 299 |
| 1921 | Jock Hutchison | 296 |
| 1927 | Bobby Jones | 285 |
| 1933 | Denny Shute | 292 |
| 1939 | Dick Burton | 290 |
| 1946 | Sam Snead | 290 |
| 1955 | Peter Thomson | 281 |
| 1957 | Bobby Locke | 279 |
| 1960 | Kel Nagle | 278 |
| 1964 | Tony Lema | 279 |
| 1970 | Jack Nicklaus | 283 |
| 1978 | Jack Nicklaus | 281 |
| 1984 | Severiano Ballesteros | 276 |
| 1990 | Nick Faldo | 270 |
| 1995 | John Daly | 282 |
| 2000 | Tiger Woods | 269 |
| 2005 | Tiger Woods | 274 |
| 2010 | Louis Oosthuizen | 272 |
| 2015 | Zach Johnson | 273 |
| 2022 | Cameron Smith | 268 |

## Iruditegia

* 18. zuloa.
* R&A and Hamilton Hall.
* Road Bunker.
* Swilcan zubia.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) St Andrews opena
* Datuak: Q167245
* Multimedia: Old Course, St Andrews / Q167245
# St Andrews Unibertsitatea

St Andrews unibertsitatea (ingelesez St Andrews University) Eskoziako Fife konderriko St Andrews udalerrian dagoen unibertsitate bat da. 1410–1413 bitartean eratu zen, hortaz, Oxfordeko unibertsitatea eta Cambridgeko unibertsitatearen ondoren Erresuma Batuko hirugarren unibertsitate zaharrena da. Gaur egun herrialde honetako unibertsitate sonatuenen artean kokatzen da.
Berez, unibertsitate hau beste izen handiko unibertsitate batzuekin parekatuz gero nahiko txikia da. Lau fakultatetan banatzen da: Arteak, Teologia, Zientziak eta Medikuntza.

## Iruditegia

* Kimika fakultatea.
* Matematika fakultatea.
* Bute Medikuntza eraikina.

## Kanpo estekak

* St Andrews unibertsitatearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q216273
* Multimedia: University of St Andrews / Q216273
# St Andrewseko katedrala

St Andrewseko katedrala edo San Andres katedrala (ingelesez: St Andrews Cathedral) Eskoziako St Andrews herriko katedral historikoa da, gaur egun hondarretan aurkitzen dena. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

San Regulusen eliza erromanikoa izan zena handitzea erabaki zen 1158 urtean eta San Adresen omenezko katedrala eraikitzeko lanak hasi zituzten. Ekaitz batek mendebaldeko zatia suntsitu zuen eta 1272 eta 1279 artean berreraiki egin zuten. 1309an, katedrala eraikitzen ia 150 urte eman eta bukatzear zegoela, Robert the Brucek bere lehen batzar orokorra (parlamentua) deitu zuen bertan, ideia berri batzuk azaltzeko; horiek Elizjendearen Adierazpenean laburbildu ziren. 1318ko uztailaren 5ean sagaratu zuten Robert the Bruce bertan zela. 1378an suak zati handi bat suntsitu zuen eta 1440an konponketa lanak bukatu zituzten.
San Andres apostoluaren hezurrak bertan zeudeneko kondairaren eraginez hurrengo mendeetan St Andrews katedrala Eskoziako erromesaldien erdigunea izan zen, Europako garrantzitsuenetakoa ere bai, eta herri oso kosmopolita bihurtu zen. 1559ko Eskoziako Erlijio Erreforma izan zen eta 1561 urterako bertan behera utzia izan zen katedrala. Denborarekin eraikinak erortzen hasi ziren eta bertako harriak inguruan beste eraikin batzuk egiteko erabili ziren, harik eta 1826an katedralaren hondarrak legez babestu ziren arte.

## Hilerria

Hilerrian Eskoziako pertsona garrantzitsuak hilobiratu ziren. Besteak beste:
* Robert Chambers (1802-1871), geologo eboluzionista.
* Adam Ferguson (1723-1816), filosofo eta historialaria.
* Tom Morris gaztea (1851-1875), golf jokalaria.
* Tom Morris zaharra (1821-1908), golf jokalaria.
* James Bell Pettigrew (1834-1908), naturalista.
* Lyon Playfair (1818-1898), zientzialaria eta politikari liberala.
* William Wright (1830-1889), orientalista.
* Lambert Playfair (1828-1899), soldadua, diplomatikoa eta naturalista.

## Iruditegia

* San Regulusen dorrea.
* Airetiko ikuspegia.
* Atea.
* Ekialdeko horma.
* Hilerria.

## Kanpo estekak

* Historic Scotland webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q2361738
* Multimedia: St Andrew's Cathedral, St Andrews / Q2361738
# St Agnes (Kornualles)

St Agnes, kornubieraz: Breanek, Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1025776
* Multimedia: St Agnes, Cornwall / Q1025776
# St Andrews

St Andrews, latinez: S. Andrea(s), Eskoziako gaeleraz: Cill Rìmhinn eta eskozieraz: Saunt Aundraes, Eskozia ekialdeko udalerria da, Fife eskualdean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 16.870 biztanle ditu. Erdi Aroko eraikin garrantzitsuak baditu ere gaur egun bertako golf zelai historikoarengatik (St Andrewsko Old Course) eta St Andrews unibertsitatearengatik da ezaguna.

## Etimologia

Lurralde honen izenik zaharrena Mucrois da, "basurdearen burua". K.o. 370 urtean monasterio bat eraiki zen bertan eta Cennrígmonaid izena hartu zuen, "erregearen txilarraren penintsula". Hau aldatuz joan zen eta hortik sortu zen oraingo gaelerazko izena den Cill Rìmhinn.
St Andrews izena San Andres apostoluaren hezurrak bertan dauden kondairari zor dio.

## Historia

Lehenengo biztanleek Tay eta Eden ibaiertzak populatu zituzten mesolitikoan, k.a. 5.000 eta 10.000 artean. K.a. 4.500 urte inguruan nekazaritza iritsi zen eta basoak soiltzen hasi ziren.
K.o. VIII mendean Óengus I errege piktoak monasterio bat eraiki zuen bertan, eta hasieratik San Andres apostoluaren hezurrak bertan zeudela esan izan zen. 906 urtean apezpikuaren egoitza bihurtu zen.
Gaur egungo herria 1140 aldean hasi zen eratzen Roberto apezpikuak zuen L-itxurako jauregiaren inguruan eta 1160an St Andrewseko katedrala eta 1200an St Andrewseko gaztelua eraiki ziren. Hurrengo mendeetan St Andrews katedrala Eskoziako erromesaldien erdigunea izan zen, Europako garrantzitsuenetakoa ere bai, eta herri oso kosmopolita bihurtu zen. 1559ko Eskoziako Erlijio Erreformaren ondoren gainbehera iritsi zitzaion. XV mendean sortu zen St Andrews Unibertsitatea garrantzitsua bera ere Perthera aldatzekotan ere izan ziren.
XVIII mendean herria oraindik gainbehera larrian zegoen baina bultzada berria golfaren bidetik iritsi zen. Honek ekarritako onura ekonomikoari esker herria harresietatik haratago zabaltzen hasi zen kale eta etxe berriak eraikiz.

## Ondasun nabarmenak

* St Andrewseko katedrala
* St Andrewseko gaztelua
* St Andrews Unibertsitatea
* St Andrewsko Old Course

## Iruditegia

* St Andrewseko katedrala.
* St Andrewseko gazteluaren hondarrak.
* St Andrews Unibertsitatea.
* St Andrewsko Old Course.
* Udaletxea.
* Hirutasun santuaren eliza.
* Salbatzailearen kapera.
* Harresietako mendebaldeko atea.
* Market Street.
* Kaia.
* Hondartza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207736
* Multimedia: St Andrews / Q207736
# St Andrews (Orkadak)

St Andrews, Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen parrokia bat da, Mainland uhartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7592427
# St Albans

St Albans Erresuma Batuko Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen Hertfordshire konderriko hiria da.
Hiri honetan San Albans katedrala kokatzen da.

## Iruditegia

* St Albans katedrala
* Erlojuaren dorrea
* Erromatar aztarnak
* Kalea

## Kanpo estekak

* St Albanseko Udal webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q6226
* Multimedia: St Albans / Q6226
# St Andrew's Stadium

St Andrew's Stadium, Ingalaterrako Birmingham hiriko futbol zelai bat da, Bordesley auzoan. Birmingham City Football Club futbol taldearen egoitza da.
1906ko abenduaren 26an inauguratu zen.

## Iruditegia

* Tilton Road kaleko sarrera.
* Harmaila nagusia.
* Kop harmaila.
* Barnealdea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q819179
* Multimedia: St Andrew's Stadium / Q819179
# St Andrewseko gaztelua

St Andrewseko gaztelua (ingelesez: St Andrews Castle) Eskoziako St Andrews udalerrian dagoen gaztelu bat da, hondarretan aurkitzen dena. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

Ipar itsasoaren ertzeko harkaitz batean eraiki zuten gaztelua 1200 urtearen inguruan. St Andrewseko apezpikuen boterea babestea zuen helburu. Eskoziako Independentzia Gerretan sarritan erasotua, kaltetua eta berreraikia izan zen, eta eskoziarren eta ingelesen eskuetan txandakatu zen. 1400 eta 1401 artean Walter Trail apezpikuak berreraiki zuen gaur egungo eraikinaren oinarria finkatuz.
XV mendean hainbat eskoziar aipagarrik denboraldiak pasa zituzten bertan, hala nola Jakobo I.a Eskoziakoa erregeak, St Andrews Unibertsitatea fundatu zuen Henry Wardlaw apezpikuak eta Jakue II.aren aholkularia izan zen James Kennedy apezpikuak. Jakue III.a erregea bertan jaio zen. Mende horretan pertsona garrantzitsuentzako gartzela ere izan zen.
XVI mendeko Eskoziar Erreforman ere zeresan handia izan zuen eta gazteluaren harresiak moldatu egin ziren artileria astuna ezartzeko. Bertan babestu ziren protestanteak eta Eskoziako lehenengo kongregazio protestantea ere bertan sortu zen. Ondorengo setioan oso kaltetua gertatu zen eta bere funtzioa galdua zuela ikusita 1656an bertako harriekin eraikin berriak egiteko baimena eman zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Historic Scotland erakundearen webgunea
* Datuak: Q2287936
* Multimedia: St Andrews Castle / Q2287936
# Tabira

Tabira Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 27.681 biztanle ditu 388,005 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2078322
* Multimedia: Tabira (Pernambuco) / Q2078322
# Tabirako San Pedro eliza

Tabirako San Pedro eliza Durangon (Bizkaia) dagoen eliza zaharra da. Itxuraren arabera XV.-XVI. mendeko eraikina izan daiteke. Dena dela, tradizioaren arabera, Tabirakoa Bizkaiko eliza zaharrena da. Dirudienez, Durangoko lehen populazio gunea Tabiran kokatu zen.

## Historia

Elezahar horretatik kanpo, ez dago idatzizko iturririk eraikuntza datatzeko. Diziplina anitzeko azterketatik elizaren inguruek aberastasun historiko eta arkeologikoa dute. Egungo eraikuntzaren tamaina eta orientazioa XV. mendekoa da, eta ustez, aurreko Erdi Aroko eliza zegoen lekuan dago. XVI. mendean handitu egin zuten altueran, eta gaur egungo portalea jarri zioten. Estiloaren ikuspegitik eraikin gotikoa da. Oinplano laukizuzena du. Azpimaratzekoa barruko koroa da. Erretaula nagusia manierismo estilokoa da.
Tabirak bi osagai ditu: Erdi Aroko San Pedro eliza, eta Errosarioko baseliza, XVIII. mendean iparraldean atxikia. Elizaren oinetan bi sarkofago daude, herritarren iritziz, Durangoko konde-kondesa mitikoenak direnak, Santxo Estigiz eta Doña Toda.
Era berean, Tabirako parkean Nestor Basterretxearen eskultura bat ere badago, Hirugarren Hilarria izenburukoa.

## Galeria

* Erretaula nagusia. Erdian, San Pedro.
* Elizaren atari nagusia.

## Kanpo estekak

* Eliza Durangoko webgunean.
* Datuak: Q51385652
* Multimedia: Church of San Pedro de Tabira, Durango / Q51385652
# Tabita

Tabita (arameraz: טביתא/ܛܒܝܬܐ, Ṭaḇīṯā) edo Dorkas (grezieraz: Δορκάς, Dorkás) Biblian ageri den pertsonaia da, Apostoluen Eginak liburuaren pertsonaietako bat. Jopen (Jaffan) bizi zen, gaur egun Tel Aviveko parte dena. Apostoluen Eginak liburuak dio «on egitera eta behartsuei laguntzera emana» bizi zela. Hil zenean, berehala mandatariak bidali zizkioten Petri apostoluari, hurbileko Lidan zegoena. Inguruko emakume alargunek Tabitak egindako jantziak erakutsi zizkioten bere karitatearen froga gisa. Bibliako kontakizunaren arabera, Petrik hilen artetik piztu zuen.
Erromatar Eliza Katolikoak, Eliza Ortodoxoak eta hainbat denominazio protestantek santutzat hartzen dute. Eliza Katolikoan bere eguna urriaren 25ean ospatzen da, baita Eliza Ortodoxoan ere.

## Izena

Bai Tabita aramear izenak, bai Dorkas greziar izenak, «basahuntza» esan nahi dute. Hebrear izen baliokidea Tzibia da.

## Erreferentziak

* 1 2 Eg 9:36-43
* ↑ (Ingelesez) Bock, Darrell L. (2007). Acts (Baker Exegetical Commentary on the New Testament). Baker Books, 378 or. ISBN 978-1441200266. (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
* ↑ (Ingelesez) Gangel, Kenneth O. (1998). Holman New Testament Commentary - Acts. B&H Publishing Group, 146 or. ISBN 0805402055. (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
* ↑ (Ingelesez) Witherington, Ben. (1998). The Acts of the Apostles: A Socio-rhetorical Commentary. Wm. B. Eerdmans, 331-332 or. ISBN 0802845010. (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
* ↑ (Ingelesez) Pfatteicher, Philip H. (2008). The new book of festivals and commemorations: a proposed common calendar of saints. Minneapolis: Fortress Press, 683 or. ISBN 9780800621285..
* 1 2 (Ingelesez) Sheehan, Thomas W. (2001). Dictionary of Patron Saints' Names. Our Sunday Visitor Publishing, 268 or. ISBN 0879735392..
* ↑ (Ingelesez) «Saint Tabitha the Widow, raised from the dead by the Apostle Peter» Orthodox Church in America (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
* ↑ (Ingelesez) «1393. Dorkas» Bible Hub (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
* ↑ (Ingelesez) Lockyer, Herbert. (1967). All the women of the Bible. Grand Rapids: Zondervan, 46-48 or. ISBN 0310281512..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q693055
* Multimedia: Dorcas / Q693055
# Tabiona (Utah)

Tabiona Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Duchesne konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. 143 biztanle ditu, 0,265118 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Duchesne konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482429
* Multimedia: Tabiona, Utah / Q482429
# Tabitha Babbitt

Sarah "Tabitha" Babbitt (Hardwick, AEB, 1779ko abenduaren 9a – Harvard, AEB, 1853ko azaroaren 18a), Harvardeko komunitateko Shakers-eko kidea, Estatu Batuetako asmatzailea da. Zerra zirkularra, arrabol-burua eta hortz-protesia asmatu zituen, besteak beste. Hala ere, zalantzan jartzen da bera edo beste Shakers batzuk izatea zerra zirkularra asmatzen lehenak.

## Biografia

Sarah (Tabitha) Babbitt 1779ko abenduaren 9an jaio zen, Hardwicken (Massachusetts). 1793ko abuztuaren 12an, Massachusettseko Harvardeko komunitateko Shakers-eko kide bihurtu zen.
Ikusirik gizonak zailtasunetan trontza erabiltzerakoan, ohartu zen haien mugimenduen erdiak alperrekoak zirela. Xafla biribila eraginkorragoa zela ikusirik, Babbittek, 1810 inguruan, zerratoki batean erabilitako lehenengo zerra zirkularra asmatu zuen. Zerra zirkular hori urak eragindako makina batera zintzilikatzen da, armazoi-zura ebakitzean esfortzuak murrizteko. Lehen zerra zirkularra egin zuen Albanyn (New York). Ez zuen patenterik egin aurkikuntza horretarako, beste batzuek erabili ahal zezaten, baina asmakizun hori bi frantsesek patentatu zuten Estatu Batuetan, hiru urte geroago, Shakersen paperetan zerra horri buruzko argibideak aurkitu zituztenean.
Babbittek sektarekin bat egin zuen datak oinarri hartuta, Stephen Millerrek zioen ez zela zerra zirkularra asmatzen lehena. Zioenez, zerra zirkularra Mount Lebanoneko shaker herrian asmatu zen, edo Amos Bishop-ek edo Benjamin Brucek, 1793an, hau da, ez ei zuen inondik inora shaker batek asmatu.
Babbitek hortz-protesiak egiteko prozesua sortu zuela eta arrabol-burua hobetu zuela ere esaten da. Iltze moztuaren asmakizuna partekatu zuen Eli Whitneyrekin. Shaker gisa, Babbittek ez zituen inoiz bere asmakizunak patentatu.

## Oharrak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Tabitha Babbitt» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.

## Ikus gainera
### Bibliografia
### Lotutako artikuluak

* Datuak: Q17524
# Tabira (Durango)

Tabira Durango herriko jatorrizko auzoa zen. Edo horrela uste dute durangarrek. Dirudienez, XII. mendearen erdialdean Villanueva de Durango izenarekin Nafarroako erregeek hiribildua fundatu zuten, Tabira herriaren gainean, alegia. Joseba Sarrionandiaren eta bertako beste idazleen testuetan sarritan agertzen da toponimo hau. Gune historiko horren aztarna San Pedro eliza azpian egon daiteke, aurreko tenpluaren aztarnategian. Durango aldean ezinbesteko erreferentzia da.

## Ikus, gainera

* Tabirako San Pedro eliza

## Kanpo estekak

* Tabirako argazkiak.
* Datuak: Q61364603
# Tabladako gudua

Tabladako gudua Aljarafe eskualdean 844ko azaroaren 11n (230eko safarreko 25ean) izandako gudua izan zen, Kordobako Emirerria eta bikingoen artekoa. Bikingoen talde batzuek kostaldea, Medina Sidonia eta Cádiz arpilatzen zituzten bitartean, armadaren zati handienak Guadalquivir igo zuen. Sevilla astebetez arpilatu eta gero, bikingoek Andaluzian barrena egin zuten. Orduan, Abd ar-Rahman II.a emirrak armada bat antolatu zuen bere lurraldeak defenditzeko. Arabiar kronikarien arabera, musulmanen garaipena erabakigarria izan zen. 30 itsasontzi erretzeaz gain, hogei mila preso hartu zituzten (kopurua neurriz gorakoa zen baina litekeena da mila edo bi mila izan).
Gudu ostean ihesean zenbiltzaten eskandinaviarrek Niebla arpilatu zuten eta handik iparraldeko Afrikarantz jo zuten. Presoek emirraren guardia osatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martos Quesada, Juan. (1998). «La invasión de Al-Ándalus» La aventura de la Historia in: Vikingos: los guerreros venidos del hielo. 8 (95): 62-67..
* ↑ (Gaztelaniaz) Martín, José Luis. Los adoradores del fuego en la Península. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5723004
# Tabladillo (Kantabria)

Tabladillo, Espainiako Kantabriako Arredondo udalerrian dagoen parrokia bat da. 2008ko erroldaren arabera 45 biztanle zituen.