OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Battle for the Planet of the Apes

Battle for the Planet of the Apes (euskaraz Simioen Planetarengatik Gudua) 1973ko J. Lee Thompson britainiar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Roddy McDowall, Claude Akins, Natalie Trundy, Severn Darden, Lew Ayres, Paul Williams eta John Huston aktoreek antzeztu zuten.
Planet of the Apes (1968), Beneath the Planet of the Apes (1970), Escape from the Planet of the Apes (1971) eta Conquest of the Planet of the Apes (1972) filmeen jarraipena da, era berean, Planet of the Apes (2001), Rise of the Planet of the Apes (2011), Dawn of the Planet of the Apes (2014) eta War for the Planet of the Apes (2017) jarraipenak izan ditu.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Zesarrek (Roddy McDowall) zuzendutako Simioen Matxinada jazo zenetik jada 27 urte igaro dira. Azken hau bere herria ahalik eta justuen gobernatzen saiatzen da. Gizakiek eta simioek patxadaz elkarbizitzen dute, halere simioak goreneko karguetan daude. Baina Aldo jeneralak (Claude Akins) oreka hori apurtuko du, gizakie izugarrizko gorrotoa dien gorila oldarkorra. Bestalde, laister Zesarrek San Francisco hiria zenaren hondakinetan bizi diren gizakien kolonia bati aurre egin beharko dio. Gizaki talde honen buruzagia Kolp (Severn Darden) gobernadore gupidagabea da, eta Zesarren herria erasotzeko asmoa dute.

## Aktoreak

* Roddy McDowall: Zesar
* Claude Akins: Aldo
* Natalie Trundy: Lisa
* Severn Darden: Kolp
* Lew Ayres: Mandemus
* Paul Williams: Virgil
* Austin Stoker: MacDonald
* Noah Keen: Abe irakaslea
* Richard Eastham: Kapitain mutantea
* France Nuyen: Alma
* Paul Stevens: Mendez
* John Huston: Legegilea

## Kanpo estekak

* Battle for the Planet of the Apes filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q469654
* Multimedia: Battle for the Planet of the Apes / Q469654
# Battlement Mesa (Colorado)

Battlement Mesa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Garfield konderrian dago, Colorado estatuan. 5.438 biztanle ditu, 30,589675 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Garfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1906807
* Multimedia: Battlement Mesa, Colorado / Q1906807
# Battlestar Galactica (1978ko telesaila)

Battlestar Galactica (euskaraz Gudulekua Galactica) AEBtako zientzia-fikziozko telesail bat da. 1978ko irailaren 17tik 1979ko apirilaren 29ra ABC katean aireratu zen. Richard Hatch, Dirk Benedict, Lorne Greene, John Colicos, Maren Jensen, Noah Hathaway, Herb Jefferson, Jr., Tony Swartz, Laurette Spang, Terry Carter, Anne Lockhart eta Jonathan Harris aktoreek antzeztu zuten.
Battlestar Galactica deritzon telesail eta filmez osatutako frankiziaren barnean dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Espazio urruneko lekuren batean Kobolgo Hamabi Kolonietan bizi den giza zibilizazio bat dago. Gizakiak cylon izeneko robot batzuekin bake akordio batean bizi dira, azken hauek Baltar doktorearen laguntzaz planeta ugari eta bertako biztanleak suntsituko dituen eraso nuklear hilgarri bat burutuko dute.
Bizirik gelditu diren gizaki bakarrak Battlestar Galactica espaziontzia eta kargaontzi multzo batean daude, hauek cyclon roboten erasoei aurre egin eta oraindik bere kokalekua ezezaguna den Hamairugarren Koloniara iristeko bidaiari ekingo diote: Lurra.

## Kanpo estekak

* Battlestar Galactica telesailaren sarrera eta doinua ikusgai eta entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Battlestar Galactica telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2367132
* Multimedia: Battlestar Galactica / Q2367132
# Battlestar Galactica (2004ko telesaila)

Battlestar Galactica estatubatuar telesaila da, Ronald D. Moorek Sci Fi Channelentzat sortua. Battlestar Galactica deritzon telesail eta filmez osatutako frankiziaren barnean dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Cylon Lehen Gerra amaitu eta 40 urtera, gizakiak, berreskuratuta, aurrerapen ekonomikoaren eta gogobetetze sozialaren aro bat bizi dute 12 Kolonietan. Espazioko toki batean, sistema kolonialetik ez oso urrun, Battlestar Galactica erretiratzeko zeremonia egiten da. Lehen Gerran borrokatu ondoren eta 50 urte baino gehiago jardunean egon ondoren, jada zaharkitua dago eta museo bihurtzea du helburu. Galactica, oraindik zerbitzuan dagoen antzinako belaunaldiko azken espazio-ontzi militarra da, defentsako sare informatiko zentralera konektatuta ez dagoen bakarra – Agintean dagoen ofizialaren, William Adama komandantearen, erabaki pertsonalagatik, lehen gerrako beteranoa, ontziaren gehiegizko automatismoa puntu ahultzat jotzen duena etsai mekaniko baten aurrean –. Laura Roslin 12 Kolonietako Gobernu Federaleko Hezkuntza idazkaria (Hezkuntza Ministroa) izan da ekitaldian, gobernuko ordezkari gisa. Hala ere, bake garai honetan, cylonek eboluzionatzen jarraitu dute.

## Aktoreak

* Edward James Olmos: William Adamo
* Mary McDonnell: Laura Roslin
* Katee Sackhoff: Kara "Scorpion" Thrace
* Jamie Bamber: Lee "Apollo" Adamo
* James Callis: Gaius Baltar
* Tricia Helfer: #6 / "Caprica"
* Grace Park: #8 / Sharon "Boomer" Valerii / "Athena"
* Michael Hogan: Saul Tigh
* Aaron Douglas: Galen Tyrol
* Tahmoh Penikett: Karl "Helo" Agathon
* Alessandro Juliani: Felix Gaeta
* Kandyse McClure: Anastasia "Dee" Dualla
* Nicki Clyne: Callandra "Cally" Handerson
* Michael Trucco: Samuel Anders
* Dean Stockwell: #1 / John Cavil
* Callum Keith Rennie: #2 / Leoben Conoy
* Lucy Lawless: #3 / D’Anna Biers
* Rick Worthy: #4 / Simon O'Neill
* Matthew Bennett: #5 / Doral

## Kanpo estekak

* Datuak: Q237072
* Multimedia: Battlestar Galactica / Q237072
# Bathylagidae

Bathylagidae arrain argentiniformeen familia da, ozeano nagusietako ur sakonetan bizi dena..

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 22 espezie ditu, 8 generotan banaturik:
* Bathylagichthys
* Bathylagoides
* Bathylagus
* Dolicholagus
* Leuroglossus
* Lipolagus
* Melanolagus
* Pseudobathylagus

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2165849
* Multimedia: Bathylagidae / Q2165849
* Espezieak: Bathylaginae
# Bazzano

Bazzano Italiako udalerri bat da. Boloniako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, 13,99 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bazzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelfranco Emilia Crespellano Monteveglio San Cesario sul Panaro Savignano sul Panaro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94548
* Multimedia: Bazzano (Valsamoggia) / Q94548
# Bazterbide

Bazterbidea errepideko galtzadaren ondoan geratzen den luzetarako bidezoru-zerrenda da. Euskal Herrian, salbuespen kasuetan bakarrik erabili ahal izango dute ibilgailuek.

## Erreferentziak

* ↑ AGINDUA, 2007ko uztailaren 12koa, Garraio eta Herri Lan sailburuarena, Euskal Autonomia Erkidegoko errepide-sareko bide-zoruak neurtzeko araua onartzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1408712
* Multimedia: Road shoulders / Q1408712
# Baztango harri gorria

Baztango harri gorria, nagusiki Nafarroa Garaiko Baztan udalerrian topatzen den kolore arrosa-gorrixka duen harri mota bat da.
Baztanaldea eskualdeaz gain, Malerreka eskualdearen iparraldean ere badago (bereziki Mendaur mendian, eta Zubieta, Sunbilla eta Bertizarana arteko eremuan). Baztanalde eskualdearekin muga egiten duten Lapurdiko hegoaldean Xareta azpieskualdea osatzen duten udalerrien eta Nafarroa Behereko Baigorri udalerriaren lursailetan ere badago (Auza eta Iparla mendien artean, Izpegi mendate inguruan).
Harri honek eremu honetako etxegintza eta hargintzan garrantzi historiko eta praktiko handia du, eskualdeko eraikinak beste eskualdetakoetatik ezberdindu, itxura dotorea eman eta berezko ezaugarri nabarmendua ematen die.
Horregatik eskualde honetako jauregi, baserri, eliza, izkinarri eta armarri ugari harri honekin eginak daude.
Gaur egun ere eremu honetako landetxe, txalet eta etxe ugari harri honekin eraikiak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069628
# Baztango txerria

    Artikulu hau txerri arrazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Baztan (argipena)».
Baztango txerria egun desagerturik dagoen Euskal Herriko bertako txerri arraza bat izan zen. Joan den mendeko bigarren aldean desagertu zen kanpoko beste zenbait txerri arrazen bultzadaren ondorioz, nahiz eta duela 40-50 urte inguru oso ugari zen.
Baztango txerria Gasteizko muturmotz txerriaren zein Euskal txerriaren arraza hurbila zen. Baztango txerria Nafarroa Garaiko iparraldean hedatzen omen zen, baita Iparraldeko alboko zenbait herrietan ere.
Oso belarri handiak zituzten arraza honetako urdeek eta azalera arrosa kolorekoa zuten. Bizkarraldea konkortua zuten. Zelta leinutik eratorritakoa zen, lehen aipatutako beste bi euskal txerri arrazak bezala. Azala zuria zuen, oso zurdatsua. Abere landatarrak ziren eta erabat aske bizi ziren Baztango haranean. Profil ahurra zuten, eumetrikoak eta longilineoak zirelarik.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20090107084339/http://www.nekanet.net/razas/chato_e.htm

## Ikus, gainera

* Euskal txerria
* Gasteizko muturmotz txerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254881
* Multimedia: Baztango txerria / Q12254881
# Bazter-herri

Bazter-herria edo bazter herrixka edo basaburua urrun, bereiz, bakartua dagoen herri bat da
Bazter-herrixka landa-etxeen multzo bat da, gehienetan txikiegia herrixka gisa hartzeko. Sarritan, baserri bat edo etxalde bat izaten da elementu sortzailea.
Basaburua askotan eremu menditsuan kokatzen den bazter-herri bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Bazter-herria, Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Basaburu. .
# Bazuka

Bazuka infanteriako eskuko arma da. 150 cm da luze eta ia 7,5 cm-ko diametroa du; bi aldeetatik irekita dagoen metalezko tutua da. Bi lagunen artean erabiltzen da, batek arma sorbaldan eusten du norabidea markatzen duen bitartean, eta besteak atzetik kargatzen du. Estatu Batuetan sortu zen Bigarren Mundu Gerran.
Gaur egun asko aldatu dira bazukak, jaurtigaien gida-sistemak garatu direnez gero, batez ere, eta Bigarren Mundu Gerran erabili izan zirenak 1.000 metro baino gehiagora heltzen ez baziren ere, gaur egun askoz urrunago heltzen dira eta ez dira hain astunak. Hasieran tankeen kontrako koheteak jaurtitzeko erabili izan ziren, baina gaur egun, edozein eratako jaurtigaiak jaurtitzeko erabiltzen dira: lurretik lurrera, ibilgailuen kontra, lurretik airera edota hegazkin eta helikopteroen kontra.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q319432
* Multimedia: Bazooka / Q319432
# Baztarla

Baztarla edo Baztarrola gaina Nafarroako Leitza udalerriaren iparraldean dagoen mendi bat da. Gailurrean errepetidore baten antena bat dago, bertatik Leitzako herrigunea nahiz inguruko paisaiaren ikuspegi bikainaz goza daiteke. Eguzkizko Muñoa mendilerroan dago.

## Kokapena

Ekialdean, Arramiako gain konikoan hasi eta mendebaldeko muturrean, Ezkurra edo Usategieta mendatearen gainean, punturik garaiena duen Eguzkizko muinoan amaitzen den mendilerroko mendietako bat da.

## Abiapuntuak

Mendi honetara igotzeko ohiko abiapuntuak Leitza (1 ord.) eta Leitzalarrea (1 ord. 15') dira.
* Leitzako ikuspegia Baztarla menditik. 2016ko uztailaren 10a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187685
# Baztergarri (magnitudea)

Magnitude bat baztergarria edo mespretxagarria izateak magnitude hori kalkulu edo eredu batean batean ez sartzeak azken emaitzetan errore handirik ez dakarrenean, magnitude horren efektuak beraiek hutsetik gertu daudenean alegia. Adibidez, inurri baten pisua elefante baten pisuaren aldean baztergarria dela esan daiteke. Hala eta guztiz ere, kaosaren teoriak aztertzen dituen sistemetan, itxuraz baztergarriak edo oso txikiak izan daitekeen magnitudeek sistemaren bilakaera guztiz ezberdina ekar dezakete, tximeleta efektuaren arabera.

## Oharrak

* ↑ despreciable = baztergarri baliokidetza dakarte, zientzia adiera honetarako, Elhuyar gaztelania-euskara eta Zehazki hiztegiek.
* ↑ despreciable = mespretxagarri baliokidetza dakar, zientzia adiera honetarako, Euskalterm terminologiako datu baseak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3075254
# Azpibeltz odoltsu

Azpibeltz odoltsua (Agaricus haemorrhoidarius) Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Jangarri ona da, baina ez oso ezaguna eta bildua. Agaricus campestris perretxikoaren antzeko kalitate gastronomikoak ditu.
Sinonimoak: Pratella haemorrhoidaria, Psalliota haemorrhoidaria, Pratella sylvatica var. haemorrhoidaria, Fungus haemorrhoidarius, Agaricus sylvaticus subsp. haemorrhoidarius, Agaricus sylvaticus var. haemorrhoidarius.

## Deskribapena

Kapela: 12 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta bukaeran zabaldu egiten da. Ertz inkurbatua eta apendikulatua, errezel zuriaren hondarrekin. Azal bereizgarria, fibriloso-ezkatatsua, arre-okre antzeko kolorekoa, ukitzean gorriz zikintzen da. Schäffer erreakzioa negatiboa.
Orriak: Estu, desberdinak, libreak, arrosa-gorrixka kolore bizikoak, bukaeran arre-purpura ilun kolorekoak. Ertz irregularrekoak eta alboak baino kolore argiagokoak. Espora-jalkina arre-purpura kolorekoa.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 13 cm arteko garaierakoa eta 2,5 cm arteko lodierakoa, erraboildun samarrekoa, laster barnehutsa, leuna eraztunetik gora eta flokonoso-ezkatatsua azpitik, zurixka, ukitzean gorriz zikintzen da. Eraztun superoa, mintzezkoa, ertz flokosoa, batzuetan koskaduna, zuria.
Haragia: Lodia, zuria, ebakitzean gorritu egiten da, usain eta zapore fungiko atseginak ditu.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. Haemorrhoidarius epitetoa berriz latinetik dator, hemorroidea, esan nahi duen. "haemorrhois" hitzetik. Haragiak kolore gorria hartzeko duen joeragatik.

## Jangarritasuna

Jangarri bikaina.

### Nahasketa argazkia

Agaricus sylvaticus delakoarekin nahas daiteke eta baita Agaricus langei espeziearekin ere, honek, markatuago ditu ezkatak eta batez ere koniferoetan hazten da.
Oharra: Gorritzen diren espezieen artean, hobekien bereizten dena da, kapelan dituen zuntzengatik eta ez duelako ia ezkatarik

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean hostozabalen basoetan, batez ere Quercus zuhaitzetan, baina baita koniferoen basoetan ere.

### Banaketa eremua

Europa (Batez ere Frantzia), Ameriketako Estatu Batuak, Kanada.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 330 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 310 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Agaricus haemorrhoidarius: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4519916
# Azpiartiko

Azpiartikoa Artikoaren hegoaldean dagoen Ipar Hemisferioko eskualdea da, Alaska, Kanada, Eskandinaviako iparraldea, Siberia eta iparraldeko Mongoliako gehiena barnean dituena. Normalean, eskualde azpiartikoak 50° eta 70° ipar latitudeen artean daude, tokiko klimaren arabera.
Urteko hilabete batean bakarrik, gehienetan hiru hilabetetan, batez besteko tenperatura 10 °C baino altuagoa izan daiteke. Aire hotzaren eraginez, prezipitazioa urria izan ohi da. Hilabete epelak normalean hezeagoak dira. Bere basoko landareria ohikoa taiga da eta bertan ugaztun lurtar gutxi batzuk baino ez dira bizi: altzeak (Alces alces), hartzak, elur-oreinak (rangifer tarandus) edo otsoak (canis lupus). Nekazaritza elkorra da oso. Kanadan eta Siberian, berriz, meatzaritza oso inportantea da: nikel, molibdeno. kobalto, beruna, zink eta uranioa.

## Kanpo estekak

* Subarctic climate: Ritter, Michael E. The Physical Environment: an Introduction to Physical Geography. 2006.
* Datuak: Q1342399
# Basurtu

Basurtu Bilboko auzoa da. Bilboko Basurtu-Zorrotzako barrutian kokatua, zortzigarren barrutian alegia. Basurtuko auzoaren hegoaldeko muga Sabino Arana etorbidea da, eta etorbide honek markatzen du auzoaren izaera. Hainbat autobide eta errepideren gurutzabide baita Basurtu.
Bilboko elizateak Abandokoa anexionatu zuenean Basurtuko lurrak hiriaren periferia edo kanpoaldea ziren. Horregatik, Bilbok erdigunetik kanpo egon beharreko hainbat azpiegitura kokatu zituen bertan. XX. mendearen hasieran Basurtuko Ospitalea bertan eraiki zen, eredu arkitektoniko ingeleseko ospitalea. Horrez gain, San Mameseko futbol zelaia eta Bilboko Nazioarteko Erakustazoka ere bertan eraiki zen Gerra Zibilaren ondoren.
Hiria hazten joan den heinean, kanpoaldeko izaera hori galtzen joan zen, eta gaur egun Basurtu erabat loturik dago hiriko beste guneekin.

## Garraiobide eta azpiegiturak

Basurtuko auzoa A-8 autobideak zeharkatzen du mendebaldean, auzoa bitan bananduz.
Horrez gain, hiriaren komunikazioetarako hain garrantzitsua den Termibus autobus geltokia bertan dago, San Mamesen konkretuki.
Auzoaren mendebaldean FEVE konpainiaren Basurtu-Ospitalea geltokia dago, Balmaseda, Karrantza, Santander eta Leonerako lineetan.
Euskotren Tranbiaren Bilboko tranbiak ere geltokiak ditu auzoan, Ospitalea eta Basurto izenekoak.
Bilborako errepide sarreren birmoldaketarekin batera, Sabino Aranako autobide sarbidea itxi eta Indautxu eta Basurtu banatzen duen Sabino Arana etorbidea oinezkoentzako gune nagusia bihurtuko da. Sabino Arana etorbideko trafikoa gaur egun Olabeagatik eta Trenbidearen etorbidetik bideratzen da.

## Kalerik garrantzitsuenak

* Montevideo etorbidea
* Luis Briñas kalea

## Iruditegia

* Basurtuko Ospitalea.
* Termibus.
* Bami eraikina.
* San Mames.
* Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola.

## Ikus, gainera

* Basurtuko Ospitalea
* Termibus
* Bami eraikina
* San Mames

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11908697
# Basurtu-Zorrotza

Basurtu-Zorrotza (8) :
| Basurtuko Ospitalea. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Auzoak | Masustegi, Basurtu, Zorrotza, Altamira eta Olabeaga |
| Azalera | 49,511 km² |
| Garaiera | 70,898 m |
| Biztanleria | 34.075 (2006) |
| Bilbo erdigunea Basurtu-Zorrotza (8) Basurtu-Zorrotza (8) Basurtu-Zorrotza (8) ||
| Koordenatuak: | 43°16′05″N 2°57′56″W﻿ / ﻿43.26806°N 2.96556°W﻿ / 43.26806; -2.96556 |
Basurtu-Zorrotza Bilboko 8. barrutia da. Iparraldean Barakaldoko udalerriarekin, mendebaldean Alonsotegiko udalerriarekin, ekialdean Ibaizabal ibaiarekin eta hegoaldean Errekaldeko barrutiarekin egiten du muga. Barrutiak guztira 708,98 hektareako azalera dauka, eta 34.075 biztanle (2005).
Bost auzotan banatzen da, Masustegi, Basurtu, Zorrotza, Altamira eta Olabeaga. Bilboko ospitale nagusia barruti hontan dago Basurtuko Ospitalea, XIX. mendearen bukaeran Bilboko kanpoaldeko lurretan eraikia.
Bilboren azpiegitura handiak biltzen dira barruti hontan, esaterako Bilboko Nazioarteko Erakustazoka edota San Mameseko futbol zelaia.

## Barrutiaren eraberritzea

Udalak barrutia berriztu eta azpiegiturak hobetzeko egitasmo ugari dauzka. Gaur egun, A-8 Autobideko Sabino Arana etorbideko hirirako sarbidea eraitsi eta Olabeagako auzoaren azpitik eraikiko da lurpeko sarbide berria.
Horrez gain Garellano eta Olabeagan etxebizitza berriak eraikiko dira, 2.500 inguru.

## Ikus, gainera

* San Mames
* Basurtuko Ospitalea
* Bilboren berritzea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2720250
* Multimedia: Basurtu-Zorrotza / Q2720250
# Basurtotarren etxea

Basurtotarren etxea Gipuzkoako Getaria udalerrian zegoen etxe bat zen. Getariako Alde Zaharran zegoen, gaur egun Kale Nagusiaren 22. zenbakiko solairuan zegoen. Campostarren Segura izeneko etxearen alboan zegoen.
Orube honetan XVI. mendearen hasieran arrantzaren garapen kapitalista bultzarazi zuen Basurtoarren etxea zegoen. Eskabetxe eta almadrabak erosiz, eta gazitze-industrian eta 1580 ezkeroztik eskabetxe industrian inbertituz Getariako merkatari eta armadore nagusienetakoak bilakatu ziren. Garai hartan familiako zenbait senide Itsas Armada Garaiezinan (1588) hil ziren.
XVII. mendearen hasiera Juan Ortiz de Basurtok Indietako Itsasbiderako galeoien eta baleontzi handien eraikuntzan inbertitu zuen. Bere seme Juan eta hiloba Cristobal Ortiz de Basurtok haren jarduera eta negozioetan jarraitu zutn, bien artean Ternuarako espedizioak ere antolatu zituztelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25473916
# Beatriz Borgoinakoa

Beatriz Borgoinakoa ( - 1184ko azaroaren 15a) Reinaldo III.a Borgoinakoa eta Agata Lorrenakoaren alaba bakarra zen. Frederiko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa enperadorearen bigarren emaztea izan zen. Bere aiton-amonak, bere amaren aldetik, Simon I.a Lorrenakoa eta honen emazte Adelaida ziren. Beatriz oso aktiboa zen Hohenstaufeneko gortean, lan literarioen eta zalditeria idealen sorrera bultzatuz. Bere senarrari laguntzen zion bere erresuman zehar egiten zituen kanpaina eta bidaietan, eta Frederiko bere eraginpean zegoela ezagutzen da.

## Ezkontza

Beatriz eta Frederiko, 1156ko ekainak 9an ezkondu ziren Würzburgen. Ezkontza honekin, Frederikok, Borgoinako konderriaren kontrola hartu zuen.

### Seme-alabak

* Frederiko V.a Suabiakoa (1164-1170)
* Henrike VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa (1165-1197)
* Frederiko VI.a Suabiakoa (1167-1191)
* Oton I.a Borgoinakoa ([1170]]-1200)
* Konrado II.a Suabiakoa eta Rothenburg (1173-1196)
* Filipe Suabiakoa (1177-1208), Alemaniako erregea 1198an
* Beatriz Hohenstaufen (1162-1174). Gilen II.a Siziliakoarekin ezkon hitza emanda zegoen, baina ezkondu aurretik hil zen.
* Ines Hohenstaufen (1184ko urrian hila). Emeriko Hungariakoarekin ezkon hitza emanda egon zen, baina ezkondu aurretik hil zen.
# Beatriz Brabantekoa

Beatriz Brabantekoa (1225 – 1288ko azaroaren 11) Turingiako landgravesa ezkontidea zen eta Flandriako kondesa ezkontidea. Henrike Rasperekin ezkondu zen, Turingiako landgravea eta, beranduago, Gilen II.a Flandriakoarekin. Henrike II.a Brabantekoaren eta Maria Hohenstaufengoaren alaba zen.
Bi ezkontza horietatik ez zuen seme-alabarik izan.
* Datuak: Q813295
* Multimedia: Beatrice of Brabant / Q813295
# Beatriz Carvajal

Beatriz Pla Navarro (Madril, 1949ko abenduaren 24a), Beatriz Carvajal izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa.

## Telesailak

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Atal(ak) |
| 1990 | Una hija más | Nati | 20 atal |
| 1993 | Lleno, por favor | Doña Filo | 13 atal |
| 1995 | ¿Quién da la vez? | Paca | 13 atal |
| 1996 | Carmen y familia | Carmen | 26 atal |
| 1998 | Más que amigos | Loli | 29 atal |
| 1998-2002 | Compañeros | Marisa Viñe | 109 atal |
| 2004 | Paco y Veva | Manuela | 18 atal |
| 2004-2006 | Aquí no hay quien viva | María Jesús Vázquez "La Torrijas" | 24 atal |
| 2007-2010 | La que se avecina | Gregoria "Goya" Gutiérrez | 54 atal |
| 2010-2014 | Los misterios de Laura | Maribel del Bosque | 26 atal |
| 2014 | Bienvenidos al Lolita | Dolores "Lola" Reina | 8 atal |
* Datuak: Q2893017
* Multimedia: Beatriz Carvajal / Q2893017
# Barneko entzunbide

Barneko entzunbidea loki-hezurraren harkaitzean landutako hezurrezko kanala da, 10 mm luze eta 5 mm zabal, kanpoko entzunbidearen ardatza jarraitzen duena, nerbioentzat (entzumen-nerbioa eta aurpegi-nerbioa) eta odol-hodientzat (arteria eta bena labirintikoak).

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1518719