OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Clement Jauregiberri

    Artikulu hau Zuberoako familia euskaltzaleko kideari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jauregiberri».
Clement edo Clément Jauregiberri edo de Jauréguiberry (Ziboze 1895eko abenduaren 9a - 1965) Zuberoako Jauregiberri familia ezagunaren kidea da, bereziki Bigarren Mundu Gerran alemaniarren kontrako erresistentzian aritzeagatik ezaguna.

## Biografia

Jauregiberritarrak denbora luzean Zuberoan herria eta hizkuntzaren alde eragile handienetakoak izan ziren. Bederatzi seme-alabaren artean zortzigarrena zen.
Hamazortzi urterekin Lehen Mundu Gerran bere borondatez sartu zen eta amaiera arte ibili zen, kapitain gradua eta hainbeste kondekorazio lortuta; bi aldiz larri zauritu zuten, bigarrena gerraren azken egunean.
Argentinan zenbait urtez bizi izan zen. 1922an Thérèse Bardonekin (Okzitaniako Corresa aldekoa) ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten.
Bigarren Mundu Gerran erreserbako ofizial bezala berriro deitua -ordurako Bildozen bizi zen bere familiarekin-, aurrekotik zuen eskarmentuagatik gauzak bestela planteatzea pentsatu zuen; bere kezka populazio zibilak ahalik eta gutxien sufritzea zen. Zuberoako alemaniar okupatzaileen kontrako A.S. (Armée Secrète) delako maki taldeko buru izendatu zuten. Lehen Arbaila eta gero Atharratze askatu zituen bere lagun taldearekin; Zuberoak bere burua askatu zuen naziengandik, ia inoren laguntzarik gabe. Jean bere semea mezulari lanetan aritu zen.
Mauleko Regum lantegiko zuzendaria izan zen 1938 eta 1958 artean. Enpresa ixtean matematika irakasle lanetan aritu zen Zuberoako hiriburuko Saint-François ikastetxe katolikoan.
Tolosa Okzitaniakoan zendu zen 1965ean, gerra zaurien ondorioak luze pairatu eta gero.

## Lanak

Beste neba-arreba batzuk bezala euskaltzalea eta abertzalea zen Clement. Idazlanetan bere ekarpena kantitatez handia izan ez bazen ere, hauxe azpimarra daiteke:
* Emmanuel Intxausperen Le Verbe Basque oinarria hartuta euskal aditz sistema matematikaren laguntzaz formulatu zuen; lan hau Eusko Ikaskuntzak argitaratu zuen 1954an, izenburu berarekin. Aditzen azalpenak erraztu nahian egindako ahalegin horretaz baliatu zen Madalena arreba bere idazki eta mintzaldietan.
* Euskaraz ere luma trebea zuen, zenbait artikulu edo kontakizunetan frogatu zuen gisan; batzuk oraindik argitaratu gabeak dira, Davantek bere erreferentziazko lanetan nabaritzen den Mort pour la France izenburua duena bezala.

## Iturriak

* Jean-Louis Davant: Zuberoako literaturaz. Antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008.
* Jean-Louis Davant: Zuberoako idazle zenduak, Elkarlanean, Donostia, 2001.
* Jean-Louis Davant: Xiberoko makia pastoralaren liburua, Sohütak 2001ean antzeztua.

## Erreferentziak

* ↑ Hala idazten du euskaraz Davantek.
* ↑ Zuberoako maki handiena izan zen: Arbaila, Basabürüa, Maule aldea; 500-600 bat lagunek osatua eta Ospitalepekoaren laguntza polemikoa izan zuen.
* ↑ Ez nahasi Clémenten Jean anaiarekin.

## Ikus, gainera

* Zuberoako idazleak
* Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian
* Jauregiberritarrak

## Kanpo loturak

* Txomin Peillenen Zuberoaren Askapena artikulua.
* Davant Argian makiez.
* Datuak: Q12255863
# Clement Urrutybehety

Clement Urrutybehety (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1913ko abenduaren 26a - ibidem, 2014ko martxoaren 17a) medikua eta ikerlaria izan zen. Euskal kulturaren inguruan lan asko egina izan zen, eta 2000. urtean Eusko-Ikakuntza-Baiona Hiria Ohorezko Saria jaso zuen. Hainbat liburu kaleratu zituen; ezagunenak: La Basse Navarre, héritière du royaume de Navarre eta Association des amis de Saint-Jacques des Pyrénées Atlantiques. Nafarroa Behereko museoa eraikitzen ere lan handia egin zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Agustin ERROTABERE: «Clement Urrutybehety, ikertzailea: "Bakarrik lan egin dut gehienetan"», Euskonews & Media, 61. zenbakia, 2000-01-07.
* Datuak: Q12255864
# Clemens Brentano

Clemens Wenzeslaus Brentano (Koblentza, 1778ko irailaren 9a - Aschaffenburg, 1842ko uztailaren 28a) alemaniar olerkari eta eleberrigilea izan zen. Erromantizismo alemaniarraren famatu nagusietako bat izan zen.
Bettina von Arnimen neba eta Christian Brentano, Franz Brentano, Lujo Brentano eta Gisela von Arnimen osaba izan zen. Hallen eta Jenan ikasi zuen eta Christoph Martin Wieland, Johann Gottfried von Herder, Johann Wolfgang von Goethe, Karl Wilhelm Friedrich von Schlegel, Johann Gottlieb Fichte eta Ludwig Tiecken laguna izan zen. 1798tik 1800era Jenan bizi izan zen, erromantizismo alemaniarraren lehen erdian. Ondoren, Gottingen, Heidelberg, Berlin eta Dülmen hirietan bizi izan zen. Bizitza nomadaz nekatuta, 1818an fede katolikoaren praktikara itzuli zen eta Dülmengo monasterioan giltzapetu zen. Bere bizitzaren azken zatia Regensburgen, Frankfurten eta Munuchen eman zuen, katolizismoa zabaltzen.

## Lanak
### Olerkiak

* Eingang
* Frühlingsschrei eines Knechtes
* Abendständchen
* Lore Lay
* Auf dem Rhein
* Wiegenlied
* An Sophie Mereau
* Ich wollt ein Sträusslein binden
* Der Spinnerin Lied
* Aus einem kranken Herzen
* Hast du nicht mein Glück gesehen?
* Frühes Lied
* Schwanenlied
* Nachklänge Beethovenscher Musik
* Romanzen vom Rosenkranz
* Einsam will ich untergehn
* Rückblick

### Erlijio lanak

* Die Barmherzigen Schwestern in Bezug auf Armen- und Krankenpflege (1831)
* Lehrjahre Jesu (1822)
* Das bittere Leiden unsers Herrn Jesu Christi'Christi (1858-60)
* Das Leben der heil. Jungfrau Maria (1852, hil ostekoa)
* Biographie der Anna Katharina Emmerick (bukatu gabea, 1867–1870)
* Tagebuchaufzeichnungen: Geheimnisse des Alten und des Neuen Bundes: Aus den Tagebüchern des Clemens Brentano

### Maitagarrien ipuinak

* Die Mährchen vom Rhein

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57235
* Multimedia: Clemens Brentano / Q57235
# Clemenstone

Clemenstone edota Clemenston, galesez: Treglement, Galesko udalerri bat da, Vale of Glamorgan konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5131278
# Clement Andurain Maitie

Clement Andurain Maitie, izengoitiz Zibero (Maule-Lextarre, 1878ko uztailaren 21a - Dugny-sur-Meuse, Frantzia, 1916ko ekainaren 3a), euskal idazlea izan zen.

## Biografia

1908. urtean eman zuen argitara Zibero´ko Uskaldunak Ibañetan izeneko pastoral tragikoa, Baionan. Verdungo guduan hil zutenez, hilondoko Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q12255862
# Clement Arrindell

Clement Athelston Arrindell (Basseterre, 1931ko apirilaren 19a - ibidem, 2011ko martxoaren 27a) Saint Kitts eta Nevisko lehendabiziko gobernadore orokorra izan zen 1983tik 1995era.
Zuzenbidea ikasi zuen eta abokatu aritu zen Ingalaterran, 1958an Saint Kittsera itzuli zen arte. 1972tik 1981era magistratu izan zen. 1981etik 1983ra Saint Kitts eta Nevisko azken gobernadore koloniala izan zen, eta 1983ko irailaren 19an lehen gobernadore orokorra izan zen herrialdearen independentziarekin. 1995eko abenduaren 31n kargua utzi zuen.
# Clemens Wickler

Clemens Wickler (1995eko apirilaren 28a) hondartza-boleiboleko jokalari alemaniarra da.
Wicklerrek zilarrezko domina irabazi zuen 2019ko Munduko Hondartza Boleibol Txapelketan, Julius Tholerekin, eta, Nils Ehlersekin batera, zilarrezko domina 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2024ko Europako Txapelketetan.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 02 ! | Hondartza-boleia |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2019 | Hanburgo | 02 ! | Hondartza-boleia |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Herbehereak | 02 ! | Hondartza-boleia |

## Erreferentziak

* ↑ «Russian Stoyanovskiy crowned "youngest" world champions» FIVB 7 July 2019.
# Chimborazo

Chimborazo geruza-sumendi inaktibo bat da, Ekuadorko mendirik altuena. Bere azken erupzioa ziurrenik K.a. 1. milurtekoan gertatu zen, baina gaur egun elurrak estaltzen du galdara.
XIX. menderarte sumendi hau munduko mendirik altuena zela uste izan zen eta, horregatik XVII. eta XVIII. mendeetan bertara igotzeko saiakera ugari egon ziren.

### Punturik urrunena Lurraren erdigunetik

Chimborazoren tontorra Lurraren erdigunetik urrunen dagoen puntua da. Everest mendia baino urrunago dago Lurraren erdigunetik, izan ere Lurraren itxura esfera bat baino oboide bat da eta, beraz, ekuatoretik gertuago dauden puntuak urrunago daude. Konkretuki erdigunetik 6.384,4 kilometrora dago.
Bigarrena Huascarán mendia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14081
* Multimedia: Chimborazo / Q14081
# Chimillas

Chimillas gaztelaniaz edo Chimiellas aragoieraz Huescako udalerria da.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1986 | 1992 | 1999 | 2006 |
| 734 | 650 | 588 | 485 | 401 | 369 | 569 | 406 | 150 | 152 | 308 | 357 |

## Ikus, gainera

* Huescako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383797
* Multimedia: Chimillas / Q383797
# Chimney Rock (Ipar Carolina)

Chimney Rock Ipar Carolinako herrixka bat da. Rutherford konderrian kokatua dago. 2010ean 113 biztanle zituen, 8,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Rutherford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2412402
* Multimedia: Chimney Rock, North Carolina / Q2412402
# Chimborazo probintzia

Chimborazo probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Chimborazo) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 5999 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 524004 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Riobamba da.

## Banaketa administratiboa

Probintzia 10 kantoitan banatuta dago.
| Kantoia | Biztanleria (2010) | Azalera (km²) | Kantoiburua |
| Alausí | 64.059 | 1.614 | Alausí |
| Chambo | 17.089 | 168 | Chambo |
| Chunchi | 20.587 | 270 | Chunchi |
| Colta | 50.431 | 820 | Cajabamba |
| Cumandá | 18.129 | 169 | Cumandá |
| Guamote | 46.659 | 1.216 | Guamote |
| Guano | 56.254 | 480 | Guano |
| Pallatanga | 18.327 | 385 | Pallatanga |
| Penipe | 13.655 | 375 | Penipe |
| Riobamba | 306.231 | 777 | Riobamba |

## Erreferentzia

* ↑ (Gaztelaniaz) Sistema Nacional de Plan y Desarrollo. (xlsx) Proyecciones de población PARROQUIAL 2010-2020. (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q238492
* Multimedia: Chimborazo Province / Q238492
# Chimeneas

Chimeneas Granadako udalerria da, Alhama eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.499 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Granadako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriaren kokapena.
* Datuak: Q557953
* Multimedia: Chimeneas / Q557953
# Chimbo

    Artikulu hau xaboi narkari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txinbo (argipena)».
Chimbo Euskal Herrian ekoiztutako xaboi marka bat da, Bilboko enpresa batek egina 1863 eta 1988 artean (Antigua Jabonera Tapia y Sobrino), eta 21. mendean oraindik ekoizten dena, beste enpresa baten jabetzaren pean. Txinbo txori baten irudia zen markaren adierazgarria, eta koko-olioa zen xaboiaren osagarri nagusia.
Enpresa xaboigilea sortu zen 1863. urtean José eta Bartolomé Tapia Ugarte anaien eskutik. 1893an Bilboko Zorrotza auzoan ezarri zen, eta orduan enpresaren kontrola Víctor Tapia Buesa ilobaren eskuetan utzia zuten fundatzaileek, enpresak izen hau hartu zuelarik: “Antigua Jabonera Tapia y Sobrino”. Bertan iraun zuen produkzioak, urte batzuetan 40.000 kilo xaboi ekoitzita, 1988. urtera arte.

## Erreferentziak

* ↑ «Jab�n Chimbo, Jab�n tradicional puro, desde 1863» www.jabonchimbo.com (Noiz kontsultatua: 2022-11-09).
* ↑ (Ingelesez) La historia de los jabones vascos: Chimbo, Bilore y Lagarto – Gananzia. 2019-05-19 (Noiz kontsultatua: 2022-11-09).
* ↑ Altuna, Ana Elena; Díaz, Beatriz. (2016). Zorrotza, gure auzoa. Martxoak 18 Kultur Elkartea, 128 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115119496
# Chimbote

Chimbote (gaztelaniaz tʃimˈbote ahoskatua) Peruko erdialdean dagoen hiria da, herrialde osoko bederatzigarren populatuena dena eta izen bereko departamenduko hiriburua. Lacramarca ibaiaren bokalean, Ferrolgo badian, kokaturik, bere portua herrialdeko nagusienetariko bat da.

## Klima

Datu klimatikoak (Chimbote (1961–1990)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 26.7 | 27.8 | 27.4 | 25.5 | 23.9 | 22.8 | 21.9 | 21.5 | 21.5 | 22.4 | 23.8 | 25.3 | 24.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 17.4 | 18.3 | 18.3 | 17.0 | 15.7 | 14.6 | 13.9 | 14.0 | 13.7 | 14.2 | 14.8 | 16.2 | 15.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 1.6 | 3.7 | 3.6 | 1.6 | 0.2 | 0.0 | 0.3 | 0.2 | 0.0 | 0.2 | 0.2 | 0.3 | 11.9 |
| Iturria: NOAA ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ (Ingelesez) National Oceanic and Atmospheric Administration. Chimbote Climate Normals 1961–1990. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q518431
* Multimedia: Chimbote / Q518431
# Chimbarongo

Chimbarongo Txileko erdialdeko komuna bat da. O'Higgins eskualdeko Colchagua probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 32.316 biztanle zituen.

## Toponimia

Chimbarongo hitzak Mapudungunez lainoen lurraldea esan nahi du.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Chimbarongoko udalaren webgunea.
* Datuak: Q3782
* Multimedia: Chimbarongo / Q3782
# Chimboya

Chimboya Perúko mendia da. Izena aimara hizkuntzatik dator.

## Ezaugarriak

5.489 metroko altuera du. Andeetako La Raya mendikatearen zati da. Peruko Cuzco eta Puno departamenduen arteko mugan dago.

## Erreferentziak

* ↑ Chimboya, enperu.org
* ↑ Nevado Chimboya, iperu.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13189368
* Multimedia: Chimboya / Q13189368
# Courtney Lawes

Courtney Lawes (Hackney, Londres, 1989ko otsailaren 23a) ingeles errugbilaria da, bigarren lerroko eta hirugarren lerroko hegal postuetan aritzen dena. Klubeko ibilbide profesionala Premiership Rugbyko Northampton Saints taldean egin du. 2009ko azaroaren 7an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Twickenhamen, Australiaren aurka.

## Ibilbidea

* Northampton Saints: 2007-

## Palmaresa
### Northampton Saints

* Bigarren mailako Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2008
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2014
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** finalista: 2011
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2009, 2014

### Ingalaterrako selekzioa

* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2016, 2017, 2020,
** Grand Slam: 2016
** Triple Crown: 2014, 2016, 2020
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2019
** hirugarrena: 2023

## Erreferentziak

* ↑ Courtney Lawes. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2024-4-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2377378
# Courtoin

Courtoin Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 41 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Courtoin udalerrian erroldatutako biztanleak 41 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 26 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 26etxeak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Courtoin udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 22 ziren, horien artean 16 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 16 pertsona aktiboetatik 15 lanean zeuden (8 gizon eta 7 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 6 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
2000. urtean Courtoin udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q94407
* Multimedia: Courtoin / Q94407
# Courtney McCool

Courtney McCool (Kansas City, Missouri, 1988ko apirilaren 1a) AEBetako gimnasta artistikoa da, eta 2004an taldeko txapeldunorde olinpikoa izan zen.

## Kirolari ibilbidea
### 2004

2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan, zilarra eskuratu zuen taldeka —Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik—, eta kide hauek izan zituen: Mohini Bhardwaj, Annia Hatch, Courtney Kupets, Terin Humphrey eta Carly Patterson.

## Erreferentziak

* ↑ Ficha. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q886353
* Multimedia: Courtney McCool / Q886353
# Courtown

Courtown (irlanderaz: Baile na Cúirte) Irlandako udalerri bat da, Wexford konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 1.421 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2084249
* Multimedia: Courtown / Q2084249
# Chirbury

Chirbury, galesez: Llanffynhonwen, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian. Galesko mugan dago.
2011n 971 biztanle zituen.
* Datuak: Q2963905
* Multimedia: Chirbury / Q2963905
# Chirilagua

Chirilagua El Salvadorko San Miguel departamenduko udalerri bat da. 206,9 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 19.984 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3675145
* Multimedia: Chirilagua / Q3675145
# Chireno (Texas)

Chireno Texasko hiri bat da. Nacogdoches konderrian kokatua dago. 2010ean 386 biztanle zituen, 4,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Nacogdoches konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981972
* Multimedia: Chireno, Texas / Q981972
# Chirigota

Chirigota edo txirigota inauterietan kantatzen eta musika jotzen diharduen pertsona talde bat da. Abestien eta antzerkiaren arteko nahasketa egiten dute, umorea egiteko eta partaideek ondo pasatzeko helburuz. Nagusiki kaleetan zehar abesten da, kopla umoretsuak herriari eskaintzen. Era berean, chirigota edo txirigota deritze talde horiek antzeztu eta kantatutako abestiei. Jatorriz Andaluziakoak izanik, gaur egun Euskal Herrian ere zabaltzen ari dira (Gipuzkoako iparraldeko Errenteria eta Orio herrietan, adibidez); horregatik, gaztelaniazko jatorrizko chirigota idazkeraren ondoan, txirigota idazkera euskaratua ere zabaltzen ari da.
Chirigota taldeek kopla errezitatibo eta bakarrizketatuak abestu ohi dituzte. Forma musikal oso sinpleak dituzte: pasodoblea, runba, sevillana, tangotxoa, seguidilla, jota... Doinu eta tradizio horietako batzuk Kanariar Uharteetatik datoz. Hitzak asmatu eta musikarekin bateratu egiten dituzte. Hitzen gaiak askotarikoak izaten dira, gaurkotasunekoak gehienetan, bai politikako bai bihotz-aldizkarietako albisteak oinarri hartuta.
Munduko inauteri askotan txirigota lehiaketak egiten dituzte. Nagusiki hiru alderdi balioztatzen dira: jantziak (itxura), ahotsen kalitatea eta hitzen irudimena (umorea).
Chirigotaren helburu nagusia parte hartzaileek ondo pasatzea eta entzuleek barre egitea izaten da. Horretarako guztion erreferente diren kontuen kritika satiro-umoristikoak egin ohi dira.

## Cadizko chirigotak

Cadizen (Andaluzia) garrantzi eta ospe berezia dute chirigotek. Hauek, Inauterietako Taldeen Lehiaketa Ofizialean (COAC) parte hartzen dute, Falla Antzoki Handian jokatzen dena, inauterietako koroak, konpartsak, eta aratuste laukoteekin batera. Talde bakoitzak modalitatearen arabera taldekide kopuru ezberdina izan ohi du. Antzezterakoan, gutxienez bi ahotsetan banatzen dira taldekideak.
Chirigota taldeetan gehien erabiltzen den ahotsa tenorrarena izan ohi da. Oro har, tenor bat izaten da melodia nagusiaren zama daramana. Ahots horrek bigarren ahots baten laguntza izaten du ia beti, eta batzuetan hirugarren edo laugarren batena ere bai. Ahots horiei laguntzeko musika tresnei dagokienez, ohikoak izaten dira bonboa, kaxoia, bi gitarra eta güiroa.
Txirigotan —konpartsetan eta inauterietako koruetan ez bezala— puntu gehien ematen dutenak bi cupletak eta errepika dira.

## Erreferentziak

* ↑ Erostarbe Leunda, Gorka. «'Manhâ de carnaval'» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ Iriarte 'Bikila', Joxe. «Ongi etorri, Correscales» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ Senar, Joxerra. «Polizien presentzia itogarria dela salatu dute Altsasuko PSN, Bildu eta NaBaik» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ «Cadiztik datorren parranda», Herri Bizia Errenteriako udal komunikabidea, 2015-06-26.
* ↑ «Gazte Festak antolatzeko bilera izango da Kultur Etxean», Karkara, 2012-07-16.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5101899
# Chirindia

Chirindia Amphisbaenidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean eta ekialdean bizi dira.

## Espezieak

* Chirindia ewerbecki Werner, 1910
* Chirindia langi Fitzsimons, 1939
* Chirindia mpwapwaensis (Loveridge, 1932)
* Chirindia rondoensis (Loveridge, 1941)
* Chirindia swynnertoni Boulenger, 1907

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39012
* Multimedia: Chirindia / Q39012
* Espezieak: Chirindia
# Club Náutico de Sevilla

Club Náutico de Sevilla , Sevilla hiriko elkarte ezaguna da. Kirol atal desberdinak baditu, bela, arraunketa, piraguismoa, saskibaloia eta igeriketa. Arrakastasuenetakoa arraunketa da.

## Historia

Club Natación de Sevilla taldeko kide batzuk 1952an sortu zuten kirol jarduera Guadalquivir ibaira. 1984an Copa Stadium saria jaso zuen.

## Palmaresa

* Espainiako zortziko txapelketa:
** Txapelduna (2): 1986, 2023.
** Bigarrena (10): 1961, 1962, 1963, 1966, 1982, 1983, 1989, 1995, 2013, 2022.
** Hirugarrena (13): 1960, 1964, 1965, 1984, 1985, 1988, 2011, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019.
* Espainiako lauko txapelketa (7): 1962, 1964, 1982, 1994, 2017, 2018, 2019.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16549873