OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arrietako bentak

Arrietako bentak Artzibar ibarreko Zaragueta kontzejuko etxalde bat da, Arrieta kontzejuaren parean, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Batzuetan Zaraguetako bentak izena hartzen dute; izan ere, nahiz eta Arrietatik Zaraguetatik baino gertuago egon, Zaragueta kontzejuerrian daude teknikoki.

## Historia

Arrietako bentak dira ibarreko bakarrak, nahiz eta agian beste batzuk ere egon ziren Urrobin. Aspaldidanik zeuden bide zaharraren ertzean, eta segur aski gune garrantzitsuak ziren inguruko jendearentzat, trukeetarako, merkataritzarako, ahozko konponketetarako, eta baita zurrumurru eta festa inprobisatuetarako ere. Ohikoak dira Baztanaldean, baina inguru horretan ia salbuespena dira bidearen erdian egiten diren benten instalazioa.

## Oharrak

* ↑ /ari.étako benták/ ahoskatua (laguntza)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Ikus, gainera

* Artzibar
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Artzibarko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q109756076
# Arrietako jauregia

Arrietako oinetxe jauregia Artzibarko Arrieta kontzejuan Erdi Aroko oinetxe jauregi bat da.

## Eraikina

Jauregi hau armagintzako kabo gisa agertzen da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. Urniza leinukoa zen. 1513. urtean, familia horretako bi zaldun, Fernando eta Gartzea Urniza, kuartelak ordaintzeko bidalitakoen artean daude, diruzainaren roldean. 1561ean, urteko 10 000 marabedi oheratzeko saria eman zitzaion Errodrigo Urniza Pedro Urnizaren semeari. 1592an Francisco Adrian Ziltza izendatu zuten, Margarita Urnizaren senar gisa. 1786an Esteban Ureta jauregiaren eskubideak auzitan jarri zituen, bere gurasoen oinordeko Vicente Ureta jauna eta Kattalin Elizondo andrea. 1799an Vicente Ureta Larunbe jaunak auzibide berriak izan zituen. Armagintza Liburuak Arietako jauregiko armarria erregistratzen du. Jauregia urrezko zerrenda bat zen gulen eremuan, hamabost askako orla bat, baina nolabaiteko nahastea dago Arrietako jauregi hauri, Garaziko Arrietakoari edo Esteribarreko Arletakoari egoztean.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ARRIETA. (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

## Ikus, gainera

* Arrieta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109768266
# Arrigaztelu-Galtzadako tunela

Arrigaztelu-Galtzadako tunela Nafarroako tunel bat da, Sunbilla udalerrien lursailetan, hortik bere izena. Bertatik N-121-A errepidea igarotzen da.

## Ikus gainera

* N-121-A

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99542952
# Arrieta ahizpak

    Artikulu hau Arrieta ahizpei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arrieta (argipena)».
Arrieta ahizpak Lourdes (Beasain, 1956) eta Mentxu (1961) dira, begien mugimenduen bidez komunikatzeko Arrieta metodoaren asmatzaileak. Jaiotzetik azidemia glutarikoa izeneko gaixotasuna pairatu dute biek.

## Ereferentziak

* ↑ Zabala, Juan Luis. (2013-04-20). «Amaierarik ez duen borroka baten historia da Arrieta ahizpena» Berria (Noiz kontsultatua: 2016-09-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187775
# Arrietakua jauregia

Arrietakua jauregia Gipuzkoako Mutriku udalerrian dagoen jauregia da eta 1964an ondare kultural izendapena jaso zuen. Mutrikuko Alde Zaharrean dago.
Espainiako Erregearen Itsas Armadako teniente jenerala zen Antonio de Gaztañetak agindu zuen eraikitzeko XVIII. mendearen hasieran, Arrieta dorrearen hondakinen gainean. Cosme Damian Txurruka euskal itsasgizon ospetsuaren jaiolekua ere izan zen gerora, hori dela eta jende askok Txurrukaren etxea bezala ezagutzen du. Gaur egun, Mutrikuko Kontearen jabegokoa da.

## Ezaugarriak

Arrietakua jauregia, sute baten ondoren berreraiki zuten jabe zen Antonio Gaztaineta jaunak eta haren emazte Maria Jacinta Urdinsok 1727an, kalean lerrokatuta eta aldameneko etxeei atxikirik. Ahalik eta argi gehien baliatu zuten, solairu guztietan balkoiak jarriz; solairuak ardatz ordenatuetan antolatuak dauzka, eta plaka lau korritu bereizgarriaren bidez markatuta, garai horretan ohikoa zen bezala. Barroko estiloko eraikin honetan landutako teilatu-hegalak, burdin landuzko balkoiak eta Antonio Gastañetaren bi armarriak aipagarriak dira, hauetan itsas-gizon, itsas-arkitekto eta arma-gizon lanbideei aipamen egiten zaie.

## Bisita gidatuak

2018 ezkero Mutrikuko Udalak jauregiko barrualdea ezagutzeko bisita gidatuak eskaintzen ditu. Programa hau, Mutrikuko kondea den Enrique Areilza Churruca, Mutrikuko Udala eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren artean sinatutako hitzarmen bati esker gauzatu ahal izan da.

## Iruditegia

* Armarria.
* Armarria.
* Jauregiaren ateaJauregiaren atea

## Erreferentziak

* ↑ Bienes de Interés Cultural. (Noiz kontsultatua: 2017-09-23).
* ↑ Mutrikuko udalaren webgunea. Mutrikuko Alde Zaharraren planoa eta eraikinak. (Noiz kontsultatua: 2018-06-26).
* ↑ Open Data Euskadi, Xipri. (Arbelbide). 'Euskal Herria' entziklopedia enblematikoa: Arkitektura zibila I - Eusko Jaurlaritzaren datu irekiak. Open Data Euskadi, 188 or. (Noiz kontsultatua: 2017-09-20).
* ↑ «Arrietakua Jauregira bisita gidatuak hasiko dira» Debabarrena Turismoa (Noiz kontsultatua: 2019-12-03).

## Ikus, gainera

* Alde Zaharra (Mutriku)
* Gipuzkoako kultura ondasunak
* Mutrikuko Alde Zaharraren planoa eta eraikinak ikusgai. Mutrikuko Udalaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Mutrikuri buruzko bloga
* Las 20 mejores rutas por Euskadi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20491987
# Arrietabaso

    Artikulu hau Arrietabaso mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arrieta (argipena)».
Arrietabaso, Errialtabaso edo Eskumendi (1.018 metro) Eskuagatxeko mendilerroaren tontor nagusia da.
Alluitz (1.040 m.) eta Leungane (1.009 m.) dira inguruko mendirik altuenak.

## Abiapuntuak

* Zumeltzatik (Dima) ordu 2.
* Mañariatik ordu 2 eta 15 minutu.
* San Lorentzoko baselizatik (Dima): ordu 2 eta 15 minutu.
* Urkiolako mendatetik ordu 2 eta 30 minutu.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda
* Urkiolako natura parkea

## Kanpo estekak

* Arrietabaso luberri.net webgunean
* Datuak: Q2863619
# Antifanes

Antifanes —antzinako grezieraz: Ἀντιφάνης— (K.a. 408 – K.a. 334) Grezia klasikoko komedia idazle garrantzitsuenetakoa da.
Atzerritarra (agian Marmarako itsaso aldekoa, Esmirnakoa edo Rodaskoa) omen zen, baita esklaboen seme ere. Atenasen kokatu zen, non 387. urte inguruan idazten hasi zen. Oso emankorra zen: 200 komedia baino gehiagoren izenburuak eta zati garrantzitsuak gorde dira, bereziki Ateneo Naukratiskoari esker. Bere antzerkiek mitologiaren inguruko gaiak lantzen dituzte batez ere; beste batzuek, ordea, pertsonak, lanbideak edota berezitasun nazionalak aipatzen dituzte. Sudaren arabera, hirurogeita hamalau urte zituela hil zen udare baten kolpearen ondorioz.
Besteak beste, garaiko pilota jokoa deskribatu zuen:
| « | Pilota hartu eta gozatu egiten zuen bati eman, bestea saihestu, hirugarren bati eskuetatik kendu, beste bat geldiarazi... oihu biziz egiten zuen zarata: "kanpora, luze, beregana, gainetik, behera, gora, labur, bota berriro bira eginez". | » |

## Erreferentziak

* ↑ Kondaira. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q269301
# Antifolato

Antifolatoak, folatoaren antagonistak edo azido folikoaren antagonistak azido folikoaren edo B$_9$ bitaminaren antagonistak diren sendagai antimetabolikoak dira; hau da, azido folikoaren funtzioak blokatzen dituztenak. Azido folikoaren funtzio nagusia, gorputzean, zenbait aminoazidoen (serina eta metionina) eta nukleotidoen (timidina eta purina) biosintesian parte hartzen duten metiltransferasen kofaktore izatea da. Beraz, antifolatoek zelula-zatiketa, DNA- zein RNA-sintesi eta -konpontzea eta proteinen sintesia oztopatzen dute. Antifolato batzuk, proguanila, pirimetamina eta trimetoprima modu selektiboan inhibitu dezakete mikroorganismoen azido folikoaren eraginak. Antifolato hauetako gehienak dihidrofolato erreduktasa edo DHFR entzima inhibitzen jarduten dute.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) «NCI Dictionary of Cancer Terms» National Cancer Institute 2011-02-02 (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) «Daraprim (pyrimethamine) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more» reference.medscape.com (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) «Primsol, Proloprim (trimethoprim) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more» reference.medscape.com (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Kompis, Ivan M.; Islam, Khalid; Then, Rudolf L.. (2005-02). «DNA and RNA Synthesis: Antifolates» Chemical Reviews 105 (2): 593–620. doi:10.1021/cr0301144. ISSN 0009-2665. (Noiz kontsultatua: 2020-02-12).
* Datuak: Q50573407
# Antiforme

Antiforme bat estratuen okerdura zentrutik aldetzen diren toles bat da. Bere zentruko estratuak kanpokoak baino zaharragoak badira antiklinal bat izango da eta barnekoak gazteagoak badira sinklinal antiforme bat.

## Garrantzi ekonomikoa

Toles-bikoitzak, faila batek moztutako tolesak edo tolesen goikaldeak ohiko lekuak dira petrolio eta gas naturala egoteko. Petrolioaren dentsitate baxuagoak geruzan gorago joatea eragiten du, tolesaren goiko aldeetara, permeabilitate baxuagoa duen geruza batekin topatu arte eta beraz estratuaren goikaldean tranpa bat osatu arte.

## Ikus, gainera

* Antiklinal
* Toles
# Antiespainolismo

Antiespainolismoa (gaztelaniaz: antiespañolismo) edo hispanofobia espainiar edo hispanoen aurkako beldur, nazka, gorroto edo diskriminazioa da. Kontrakoa hispanofilia da. Antiespainolismoaren fenomeno historikoak hiru etapa ditu: XVI. mendeko Europako elezahar beltza, XIX. mendeko Amerikako independentzia gerrak eta XX. eta XXI. mendeko immigrazio ilegalak sortutako aporafobia.
XIX. mendean Iberiar Penintsulan mugimendu antiespainolistak ere sortu ziren, batez ere, euskal abertzaletasunaren, kataluniar nazionalismoaren eta galiziar nazionalismoaren garapenean. Euskal abertzaleen artean, Espainiaren aldeko jarduera politikoa eta kulturala adierazteko erabiltzen den gaitzespen hitza espainolismoa da, eta honen aldekoari espainolista deitzen zaio.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Alvar, Alfredo. (1997). La leyenda negra. Madril: Akal ISBN 84-460-0797-5..
* ↑ (Gaztelaniaz) Esparza, Jose Mari. (2006). Cien razones por las que dejé de ser español. Txalaparta, 12 or. ISBN 9788481364651..
* ↑ Euskaltzaindiaren Hiztegia, Euskaltzaindia.

## Ikus, gainera

* Espainiar nazionalismoa
* Espainiartasuna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2835366
# Antietamgo gudua

Antietamgo gudua, Hegoaldean Sharpsburgeko gudua izenez ezagunagoa (ingelesez Battle of Antietam edota Battle of Sharpsburg) Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan zehar jazotako gudua izan zen. 1862ko irailaren 17an Maryland estatuko Sharpsburg udalerritik hurbil eta Antietam Creek errekan Batasuna eta Konfederazioaren gudarosteak elkar borrokatu ziren, gerra hartan Iparraldeko lurraldean jazo zen lehenbiziko gaztazka militar handia izan zen, Marylandeko kanpainiaren barnean burutu zelarik. Batasunaren gudarostea George B. McClellan jeneralaren agindupean borrokatuz zen, aldiz Konfedetaruena Robert E. Lee jeneralarena.
AEBtako historia guztiko egun bakarreko gudu odoltsu, bortitz eta hilgarriena izan zen, denera egun bakarrean 22.717 lagun hil, zauritu edo desagertu baiziren.

## Gudua

Maryland estatu osoan barna Lee jeneral konfederatua eta bere armadaren atzetik jarraika aritu ondoren, George B. McClellan jeneral unionistak eta bere armadak konfederatuak Antietam ibai bazterrean erasotu zuten. Irailaren 17an Joseph Hooker jeneralaren gudaroste unionistak lerro konfederatuen aurkako eraso bortitza burutu zuen. Unionistek hainbat erasoaldiei esker Suken Road kokalekuan zegoen armada konfederatuaren erdialdean barneratzea lortu zuten, baina ezin izan zituzten gudaroste konfederatuen erasoaldiak eten. Arratsalde hartan bertan, Ambrose Burnside jeneral unionistaren gudarosteak armada konfederatuaren eskuin hegoa erasotu zuen.
McClellanek mapa gainean aurrea hartu eta nagusitasuna izan arren, ez zuen bere gizon guztiekin erasotu, horrek Leeri birkokatu eta bere eraso lerroak hil ala biziko erasoak burutzea bultzarazi zituen. Konfederatuek galera ikaragarriak jasan zituzten, halere Lee jeneralak bere gizonak unionisten hornitze lerroen aurkako eraso txikiak burutzera bidaltzen zituen. Distrakzio maniobra horien bidez armada konfederatu korrokoilaren gainerako soldaduak Potomac ibaiaren hegoaldera erretiratzea lortu zuten.
Guduaren emaitza Leeren armada konfederatuak Maryland estatua bereganatzeko zuen asmoa desegitea izan zen, baina McClellan bere etsaiaak baina soldadu kopuru askoz ere handiago batez berau menperatzeko gai ez zen jenerala bezala agertu zen. Leek eta bere armadak ihes egin eta Richmond hiriburu konfederatuaren segurtasunera itzultzea lortu zuten.
Guduaren ostean, Abraham Lincolnek AEBetako lehendakariak Maryland estatuaren emantzipazioa aldarrikatu zuen, nahiz eta McClellan jeneralak erabaki honekiko erreserbak izan.

## Iruditegia

* Guduaren mapa.
* Guduaren irudikapena,
* Bloody Lane delakoa, 2005an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q719252
* Multimedia: Battle of Antietam / Q719252
# Antifo

Greziar mitologian Antifo zenbait pertsonairen izena da.
* Mirmidon eta Pisidize, Eoloren alabaren seme bat.
* Priamo eta Hekubaren 50 semeetako bat, Agamemnonen esku hildakoa.
* Herakles eta Laotoeren seme bat, Tespioren alaba ugarietako bat zena.
* Troiar buruzagi bat, meoniarren liderra zena. Talemenesen eta Gigeo lakuko ninfa baten semea eta Mestlesen anaia zen.
* Akaziar buruzagi bat, koaniarren liderra zena. Tesalo eta Kaltzioperen semea, Nisirokoa zen, Kos bezala, Hegoaldeko Esporada uharteetako bat dena, Asia Txikiaren hegomendebaldeko kostaldean dagoena. Gerraren ondoren, Tesalia deitu zuen eskualdea hartu eta konkistatu zuen.
* Akaziar gerlari bat, Egiptoren semea eta jatorria Itakan zuena. Troiako gerratik bizirik irten zen, baina etxerako itzulera bidaian Polifemo ziklopeak irentsi zuen.
* Ulisesen etxearen lagun zahar bat.
* Euripilo misiarrak hil zuen akaziar bat.
* Tebas zazpiengandik defendatu zuenetako bat. Anfiaraok eta Apolok hil zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28045388
# Antonio Trueba Aginagalde

Antonio Trueba Aginagalde (Zumaia, 1855eko otsailaren 15a - Bilbo, 1944ko abuztuaren 7a) konpositore eta organo-jolea izan zen.

## Biografia

1876ko urrian Madrilgo Goi Mailako Errege-Musika Kontserbatorioan matrikulatu zen, piano-klaseko ikasle gisa, eta Manuel Mendizabal de Sagastume izan zuen irakasle. 1880ko ekainean eskola hartan egin ziren irakaskuntza horretako lehiaketa publikoetan, lehen saria lortu zuen.
Besteak beste, Misa pastorela, La redención de un padre ó Un rasgo de amor filial, Salve Regina, Tiernas quejas, Una vara de castigo, ¡Una mirada! y Bienaventurados los que creen izeneko obrak konposatu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Saldoni, Baltasar (1880). Diccionario biográfico-bibliográfico de efemérides de músicos españoles II. Madril: Antonio Pérez Dubrullaren inprenta. Wikidata Q114876312.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98951482
# Antonio Ubieto

Antonio Ubieto Arteta (Zaragoza, 1923ko martxoaren 31 – Valentzia, 1990eko otsailaren 1a) bereziki Erdi Aroa ikertu duen historialari eta hizkuntzalaria izan zen.

## Biografia

José María Lakarraren jarraitzailea, Valentziako Unibertsitatean (1958-1977) katedraduna izan zen, Zaragozakoan izan arte. Agustín Ubieto Arteta bere anaiak bere lana jarraitu zuen.

## Lan hautatuak

* Observaciones al Cantar de Mio Cid, (1957)
* El "Cantar de Mío Cid" y algunos problemas históricos, (1992)
* Historia de Aragón. Literatura medieval, I, (1982)
* Colección Diplomática de Cuéllar, (1961)
* Orígenes del Reino de Valencia. Cuestiones cronológicas sobre su reconquista, I, (1981)
* Orígenes del Reino de Valencia. Cuestiones cronológicas sobre su reconquista, II, (1979)
* Cartulario de San Millán de la Cogolla (759-1076), (1976)
* Introducción a la Historia de España, (1963)
* Datuak: Q3572245
# Antonio Urbiztondo

Juan Antonio Urbiztondo Egia (Donostia, 1803ko urtarrilaren 17a – Madril, 1857ko apirilaren 26a) militar eta politikari gipuzkoarra izan zen.

## Biografia

1814an armadan sartu ondoren, gobernuaren aurka borrokatu zuen Hirurteko Liberalean. Gero Boluntario erregezaleekin aritu zen.
1833an Méridan atxilotu zuten karlismoaren jarraitzailea izateagatik. Hala ere, Portugalera ihes egin eta Don Karlosen gortean sartu zen. Ingalaterratik Euskal Herrira zihoazela, berriro atxilotu eta Puerto Ricora eraman zuten. Berriro ihes egin eta, azkenekoz, 1836an armada karlistarekin bat egin zuen.
Estatu Nagusian sartu eta Kataluniako armadaren buruzagi izendatu zuten. Handik Euskal Herrira itzuli eta Bergarako hitzarmena sinatzean, Esparteroren armadan sartu zen non Gaztelako batailoi karlista ohiak zuzendu zituen Ramón Cabreraren aurka. 1841ko urrian matxinatu eta erbesteratu zen. 1843ko amnistiari esker itzuli eta 1850ean Filipinetako kapitain jeneral bilakatu zen. 1856an Espainiako guda ministro izendatu zuten. 1857an hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ Pirala y Criado, Antonio. Vindicación del general Maroto y manifiesto razonado de las causas del Convenio de Vergara. Iruñea: Urgoiti, 2005. ISBN 84-933398-8-1
* Datuak: Q3756913
* Multimedia: Juan Antonio de Urbiztondo / Q3756913
# Antonio Ugarteburu

José Antonio Ugarteburu (Ezkioga), txirrindulari gipuzkoarra izan zen. Loinaz Proba irabazi zuen eta Ordiziako Klasikoan hirutan izan zen podiumean.

## Palmaresa

1938
* 3. Ordiziako Klasikan
1939
* Loinaz Proba
* 3. Ordiziako Klasikan
1940
* 2. Ordiziako Klasikan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62122659
# Antonio Trueba ikastetxea

Antonio Trueba ikastetxea Babcock & Wilcox herriaren beheko aldean dago, Abatxolo kalearekin lerrokatuta.
Juan María de Uribe Guimón arkitektoak, forma eta lerro zuzenen garbitasuna oinarri, diseinatu zuen eraikin arrazionalista hori. 1933 eta 1935 urteen artean eraiki zen, Babcock & Wilcox herriaren aurretik, Repelegako herritarren hezkuntza-beharrak asetzeko asmoz, populazioa gaztetu egin baitzen Villanueva eta El Progresoko etxe merkeen taldeen eraginez. Juan Maria Amestik berritu zuen jatorrizko proiektua 1968. urtean, zonako hezkuntza-beharrek gora egin zutela ikusirik. Eraikina berritzeko, hirugarren altuera eta terraza eraitsi ziren, horien lekuan beste bi solairu eta lau isuriko teilatua egin zirelarik. Nahiz eta obra horrek desitxuratu hasierako proiektuaren proportzioak eta terrazadun teilatua, eraikinak gorde ditu eraikin arrazionalista zainduaren itxura eta elementuak. Nolanahi ere, argi eta garbi bereiz daitezke eraikinaren jatorrizko parteak eta erreformaren ondotiko bi solairu berriak. Hauek dira hizpide dugun eraikinaren ezaugarri nagusiak: osaera simetrikoa; eskailera angeluarren bi gorputz bertikalak eta horma-arteko leiho errenkada horizontalak; eta krema nahiz arrosa koloreko paramentu leun entokatuen eta ageriko adreiluko azaleren konbinazioa.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).
* ↑ Babcock & Wilcox herria

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q65577319
* Multimedia: Antonio Trueba ikastetxea / Q65577319
# Antonio Tempesta

Antonio Tempesta, Il Tempestino ere deitua (Florentzia, 1555 – Erroma, 1630eko abuztuaren 5a) italiar margolari eta grabatzailea izan zen.
Florentzian hezia, estilo ezberdinetan lan egin zuen, manierismoaren kontrakoak eraginda. Florentziako Arte eta Diseinu Akademian sartu zen. Santi di Titoren ikaslea izan zen, eta gero Joannes Stradanus margolari flandestarrarena. Giorgio Vasarik zuzendutako artista-taldeko kide izan zen, eta Palazzo Vecchio apaindu zuten.
Bere gairik gogokoenak guduak, kabalgatak eta prozesioak izan ziren. Erromara joan zen eta Herbehereetako artistak elkartu ziren.

## Iruditegia

* Schlachtenbild
* 16th c. painting by Tempesta
* Condannato a morte salvato dall'Annunziata
* Egyptians drowning in the Red Sea
* Scena di battaglia
* Miracolo del soldato caduto e salvato
* Depiction of Nero
* Roman emperor
* Cerialis in 1612
* Gerusalemme Liberata 3
* Gerusalemme Liberata 8
* Gerusalemme Liberata 13
* Gerusalemme Liberata 17
* Gerusalemme Liberata 18
* Gerusalemme Liberata 20
* Tereus Philomela Procne
* Die Kreuzigung des hl. Petrus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q605447
* Multimedia: Antonio Tempesta / Q605447
# Antonio V.a Agaramontarra

Antonio V.a Agaramontarra, Agaramonteko duke, Gixuneko kondea eta Bidaxuneko printzea, (?, 1672ko urtarrila – ?, 1725eko irailaren 16a) lapurtar militarra izan zen, Frantziako mariskal izandakoa. Nafarroa eta Biarnoko erregeorde eta Baionako alkatea izan zen.
Antonio IV.a Karlos Agaramontarraren semea, hamahiru urte zituela musketari bilakatu zen. Ordutik eta 1712ra arte karrera egin zuen armadan Flandrian nabarmenduz.
1687an, Marie Christine de Noailles (1672 - † 1748) ezkondu eta hiru seme-alaba izan zituen:
* Katalina Karlota.
* Luis, (1689-1745), oinordekoa.
* Maria Adelaida (1700-1740)

## Erreferentziak

* ↑ Ribeton, Olivier. (1986). «Un musée Gramont à Bayonne» Publication de la Société des Sciences, Lettres et Arts de Bayonne.
* Datuak: Q151396
* Multimedia: Antoine de Gramont, Duke of Guiche / Q151396
# Aristizabal baserria

Aristizabal baserria Gipuzkoako Itsaso udalerrian dagoen baserria da, mendi-hegal leun batean.
2005eko abuztuaren 3an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak

Oin laukizuzena eta bi isurkiko zurezko estalkia du, fatxada nagusiarekiko elkarzuta den gailur batekin. Bi solairu ditu.
Fatxada nagusia (HE orientazioa) harlangaitzez osatua da eta hareharrizko harlanduzko eskantzuak ditu. Harlangaitzezko horma-atalak zarpiatuta eta zurituta daude. Fatxadan egin denaren antzera, harlanduzko hiru arku berdin eta erregular daude, eta dobela laburrak dituzte hirurek. Arkuen gainean, lehen solairuaren parean, bi leiho daude, erdialdean, eta zurezkoak dira leiho horien laukiak. Arkuak zeharkatu eta ezkaratz zabal bat dago, baserriaren barrualderako sarbide moduan. Alboetan, halaber, zenbait hutsune desberdin ikus daitezke, leiho moduan. HMko eta IEko fatxadak ere harlangaitzezkoak dira eta zarpiatuta eta zurituta daude. IMko fatxadan (atzealdekoa) lehen solairura zuzenean iristen den arrapala bat dago, hormigoizkoa. Lehenengo solairu horretan, bestalde, zurezko laukiak dituzten hiru leiho ikus daitezke, bai eta zurezko ate bat ere. Aipatutako leiho horien gainean teilatu-hegal luze bat dago eta eraikinaren alde hori osorik estaltzen du; teilatu-hegalari bost beso luzek eusten diote. Fatxada hori ere zurituta dago.
Baserriaren barrualdean haritzez egindako osoko hamaika zutabe daude. Lehenengo hormartea dolare gotikoko bi dolareko pilare zentralek eta bi zutabek (alboetara) osatzen dute. Hirugarren hormartea, halaber, dolare gotikoko atzealdeko bi dolareko zutabe zentralek eta bi zutabek (alboetara) osatzen dute. Lehen solairuan (ganbara), sekzio handiko habeak eta beso bikoitzak daude, eta eraikinaren HMko sektorean buruak tailatuta daude neurri batean. Sektore horretan dago, behe-solairuan eta lehen solairuan, gaur egun baserrian bizi den familiaren etxebizitza. Ganbaran, bestalde, lehenengo hormartearen bi zutaberen laguntzaz, zurezko burloiak dituzten zuloz beteriko bi lerro daude; garai batean josteko haria egiteko ehundegi moduan erabiltzen zen.
NMko fatxadara itsatsitako zatia eta alde horretan dagoen ganbarara sartzeko arrapala ez dira monumentuaren zati gisa ulertu.

## Ikus, gainera

* Igartubeiti baserria
* Salete baserria

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q8341926
# Aristofanes (argipena)

Aristofanes hainbat gizonen izena da:
* Aristofanes, Antzinako Greziako antzerkigilea.
* Aristofanes Bizantziokoa, Antzinako Greziako gramatikari eta kritikaria.