# Gizateriaren Ondarea arriskuan

Gizateriaren Ondarea arriskuan zerrenda Ondare Mundiala, Kulturala eta Naturalaren zuzentarauak jarraituz (III.kapitulua, 4.artikulua) Unescoren Gizateriaren Ondarearen Batzordeak sortutakoa da. Bertan arriskuan dauden lekuak jaso egin dituzte. Arrisku horiek jatorri desberdinetakoak izan daitezke: gatazka armatuak, hondamendi naturalak edota gizateriaren presioaren ondoriozkoak. Toki eta inguru horiek dirulaguntza bereiziak jasotzeko eskubidea dute. Zerrendan toki bat jaso ondoren, Batzordeak dagoeneko herriarekin batera egoera zuzentzeko neurriak hartzeko eta ondorengo jarraipena egiteko konpromezua hartzen du. Helburua lehenbailehen toki hori zerrenda arruntera itzultzea da.

## Egungo zerrenda

| Leku babestua | Gizateriaren Ondarea noiztik | Arriskuan noiztik | Herria |
| Jerusalemgo Hiri Zaharra | 1981 | 1982 | Israel / Jordania / Palestina |
| Chan Chan zonalde arkeologikoa | 1986 | 1986 | Peru |
| Nimba Mendiaren Natura Erreserba | 1981 | 1992 | Boli Kosta / Ginea |
| Aïr mendiak eta Teneré natur gune babestuak | 1991 | 1992 | Niger |
| Virungako Parke Nazionala | 1979 | 1994 | Kongoko Errepublika Demokratikoa |
| Simiengo Parke Nazionala | 1978 | 1996 | Etiopia |
| Garambako Parke Nazionala | 1996 | 1996 | Kongoko Errepublika Demokratikoa |
| Manovo-Gounda St. Florisko Parke Nazionala | 1988 | 1997 | Afrika Erdiko Errepublika |
| Kahuzi-Biegako Parke Nazionala | 1980 | 1997 | Kongoko Errepublika Demokratikoa |
| Okapisen fauna babesgunea | 1996 | 1997 | Kongoko Errepublika Demokratikoa |
| Salongako Parke Nazionala | 1984 | 1999 | Kongoko Errepublika Demokratikoa |
| Zabideko hiri historikoa | 1993 | 2000 | Yemen |
| Abu Mena | 1979 | 2001 | Egipto |
| Jamgo minaretea | 2002 | 2002 | Afganistan |
| Bamiyángo haranaren kultura paisaia eta aztarna arkeologikoak | 2003 | 2003 | Afganistan |
| Comoéko Parke Nazionala | 1983 | 2003 | Boli Kosta |
| Assur (Qal'at Cherqat) | 2003 | 2003 | Irak |
| Humberstone eta Santa Lauraren gatz-bulegoak | 2005 | 2005 | Txile |
| Coro eta bere portua | 1993 | 2005 | Venezuela |
| Kosovoko erdi haroaren monumentuak | 2004 | 2006 | Kosovo / Serbia |
| Samarrako hiri arkeologikoa | 2007 | 2007 | Irak |
| Niokolo-Kobako Parke Nazionala | 1981 | 2007 | Senegal |
| Belizeko Uharriren Barra babesgune sistema | 1996 | 2009 | Belize |
| Miskhetako monumentu historikoak | 1994 | 2009 | Georgia |
| Bagrati katedrala eta Gelatiko monasterioa | 1994 | 2010 | Georgia |
| Antsinananako euri-ohianak | 2007 | 2010 | Madagaskar |
| Evergladesko Parke Nazionala | 1979 | 1993-2007 2010 | Ameriketako Estatu Batuak |
| Kasubiko Bugandaren erregeen hilobiak | 2001 | 2010 | Uganda |
| Sumatrako baso tropikal ombrofiloen ondarea | 2004 | 2011 | Indonesia |
| Río Plátano Biosfera Erreserba | 1982 | 1996-2007 2011 | Honduras |
| Askiaren hilobia | 2004 | 2012 | Mali |
| Karibeko ertzaren gotorlekuak Panaman:Portobelo eta San Lorenzo gotorlekuak | 1980 | 2012 | Panama |
| Pier Head - Liverpooleko markatal itsas portua | 2004 | 2012 | Erresuma Batua |
| Jesusen jaiotzaren lekua: Natibitatearen eliza eta Peregrinazio Ibilbidea, Belen | 2012 | 2012 | Palestina |
| Tonbuktu | 1988 | 1990-2005 2012 | Mali |
| Damaskoko hiri zaharra | 1979 | 2013 | Siria |
| Palmira | 1980 | 2013 | Siria |
| Bosrako hiri zaharra | 1980 | 2013 | Siria |
| Alepoko hiri zaharra | 1986 | 2013 | Siria |
| Zaldunen Krak y Saladinen zitadela | 2006 | 2013 | Siria |
| Ipar Siriako antzinako herrixkak | 2011 | 2013 | Siria |
| Rennell Ekialdea lekua | 1998 | 2013 | Salomon Uharteak |
| Potosí hiria | 1987 | 2014 | Bolivia |
| Selous ehiza-babeslekua | 1982 | 2014 | Tanzania |
| Palestinako lurraldeak: olibondo lurrak eta mahastiak.Jerusalemgo hegoaldearen paisaia, Battir | 2014 | 2014 | Palestina |
| Hatra | 1985 | 2015 | Irak |
| Shibamgo hiri zahar harresitua | 1982 | 2015 | Yemen |
| Sanako hiri zaharra | 1986 | 2015 | Yemen |

## Erreferentziak

* ↑ Gizateriaren Ondarea izateko Jordaniak proposatu zuen baina Jerusalemgo egoera oso berezia da zeren eta haren estatusaren inguruan ez dago itun politikorik. Nazio Batuek 1947an banaketa plan bat egin zuen baina alde guztiek ez dute onartzen; horren arabera hiria zonalde bereizi bat izango litzateke, ez Israelgoa ez Jordaniakoa. UNESCO.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Ondare Mundiala, Kulturala eta Naturalaren Komenioa
* (Ingelesez): UNESCO World Heritage Centre - Gizateriaren Ondarea arriskuan
* (Ingelesez): UNESCO World Heritage Centre - Gizateriaren Ondarea arriskuan dauden tokien zerrenda.
* Datuak: Q222384
* Multimedia: World Heritage Sites in danger / Q222384