# Joy Buolamwini

Joy Adowaa Buolamwini (1989, Edmonton, Kanada) ghanatar-estatubatuar informatikaria eta aktibista digitala da, MIT Media Lab-en lan egin eta Justizia Algoritmikoko Liga sortu zuen, erabakiak hartzerakoan softwarearen alboratzea zalantzan jarri nahi zuen erakundea.

## Bizitza

Buolamwini Kanadan jaio zen eta Mississippin hazi zen. 9 urte zituela Kismet, Massachusetts Institute of Technologyko (MIT) robota oinarri hartuta XHTML, Javascript eta PHP era autodidakta batean ikasi zituen. Buolamwini Ghanan, Bartzelonan, Memphisen eta Atlantan bizi izan da.

### Ibilbide akademikoa

Buolamwinik informatika ikasi zuen Georgiako Teknologia Institutuan eta bertan medikuntza-informatika ikertu zuen.
2012an Stamps President Scholarship Programan beka bat jaso zuen Georgiako Teknologia Institutuan eta 2009an Georgia InVenture Tech Award Sariko finalistarik gazteena izatera iritsi zen.
Rhodes, Fulbright, Stamps, Astronaut eta Anita Borg Institutuko bekak eskuratu zituen. Rhodes-bekari zenean hezkuntza eta teknologia ikasi zituen Oxfordeko Unibertsitatean. Urteko lehen zerbitzuan parte hartu zuen, komunitatearentzako proiektuetan lan eginez. 2017an MITen graduatu zen Ethan Zuckerman ziberaktibistak gainbegiratutako ikerketa batekin.

### Ibilbide profesionala
#### Ikerketa-programak

2011an, Carter Center-eko Tracoma programaren barruan egon zen, Androiden oinarritutako diagnostiko sistema bat Etiopian garatzeko, mundu osoan GIBa desagerrarazteko.
2013an Fulbright bekarekin zegoen bitartean, Buolamwinik Zambian tokian tokiko informatikariekin lan egin zuen Zambiako gazteak teknologia sortzaile gisa ahalduntzeko. 2016ko iirailaren 14an, Buolamwinik Computer Science for All gailurrean eskuhartu zuen Etxe Zurian.

#### Algoritmoen alboratzearen aurkako ekimena

MIT Media Lab- eko ikertzaile gisa, algoritmoetan dauden alboratzeak identifikatu eta hauen diseinuaren garapenerako erantzukizun-politika garatu zuen; MITen, Buolamwini Ethan Zuckerman Civic Media Center-eko kidea da.
Buolamwinik bere ikerketan frogatu zuen aurpegien errekonozimendurako sistemek larruazal iluna duten emakumeak identifikatzeko zailtasunak zituztela eta gehienbat gizon zuriek osaturiko datu-baseekin aritzen zirela. Softwareari Europa eta Afrikako 1.000 politikarien aurpegiekin osaturiko datu-basea eman eta gizon edo emakume bezala identifikatzeko eskatu ondoren konturatu zen genero eta azalaren kolorearen arabera emaitzak oso ezberdinak zirela:
   "Literalki teknologiak ez ninduen ikusten".
MIT-en egin zuen tesiaren barruko Genero-itzalak (Gender Shadows) proiektuarekin hedabide garrantzitsuen arreta erakarri zuen.
2018an argitaratu zuen Genero-itzalak: Zehaztasun Intersekzionaleko Ezberdinkeriak Genero-sailkapen Komertzialean (Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification) eta IBM eta Microsoft-en erreakzioa lortu zuten, beraien softwarea azkar hobetu baitzuten.
Aspirazioen Ispilua ere sortu zuen, inspiratzen zaituenetik abiatuta zure isla itzultzen dizun gailua.
Berak sorturiko League of Algorithmic Justice programak talde minoritarioen diskriminazioa sor dezakeen kodearen alboratzea salatzen du.

#### Bestelako proiektuak

Bi film egin ditu, 'Code4Rights' eta 'Algorithmic Justice League: Unmasking Bias'.
Ilea zaintzeko Techturized Inc. Teknologia- enpresako zuzendari nagusia da.

#### Buolamwini Euskal Herrian

Euskal Autonomia Erkidegoan 2019ko GetxoPhoton erakutsi dira bere lanak.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 2017an Search for Hidden Figures Sari nagusia kategoria profesionalean, 2016ko abenduan Hidden Figures filmagatik. PepsiCo-k eta 21st Century Fox- ek babestutako lehiaketa zen, zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika arloko emakume liderren hurrengo belaunaldiei ikusgarritasuna emateko. Amerikako Estatu Batuetako 7.300 emakume gaztek eman zuten izena.
* 2017an TEDx hitzaldia eman zuen: 'Nola borrokatu algoritmoen alboratzearen kontra'.
* 2018an TED Radio Hour-en agertu zen.
* 2018an Amy Poehler-en Smart Girls zerrendan sartu zen.
* 2018an Fast Company aldizkariak on-line demokrazia defendatzen duten lau heroien arteko bat izendatu zuen.
* 2018an BBC-ko100 Emakumeetako bat izendatu zuten.
* 2018an teknologia eremuan Ameriketako 50 emakume garrantzitsuenetako bat izendatu zuen Forbes aldizkariak.

## Erreferentziak

* ↑ «Person Overview ‹ Joy Buolamwini» MIT Media Lab (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* 1 2 3 4 «Joy Buolamwini» Getxophoto (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Buolamwini, Joy. Cómo lucho contra el sesgo en los algoritmos. (Noiz kontsultatua: 2019-09-27).
* 1 2 (Ingelesez) Beauvais, Elizabeth. (2018-02-19). «The Future of Computer Science and Tech: 12 Young Women to Watch — Part 2» Medium (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ Dyer, Video Producer Celia. (2009-12-02). TechDrawl Interviews GT Stamps President's Scholar, Joy Buolamwini. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* 1 2 «Joy Buolamwini | TryComputing.org» www.trycomputing.org (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Bloomberg - Are you a robot?» www.bloomberg.com (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* 1 2 (Ingelesez) «Tech Startup of The Week: Techturized Wins With Hair Care Company» Black Enterprise 2013-03-15 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* 1 2 «Joy Buolamwini wins national contest for her work fighting bias in machine learning» MIT News (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Rhodes Scholar Shows ‘Compassion through Computation’» www.news.gatech.edu (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ Filmmakers Collaborative | Profile. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Joy Buolamwini Profile» The Rhodes Project (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Oxford Launchpad: Confessions of an Entrepreneur: Joy Buolamwini | Enterprising Oxford» www.eship.ox.ac.uk (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ Buolamwini, Joy Adowaa. (2017). Gender shades : intersectional phenotypic and demographic evaluation of face datasets and gender classifiers. Massachusetts Institute of Technology (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Scholar Spotlight: Joy Buolamwini | Astronaut Scholarship Foundation. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Buolamwini, Joy. (2017-03-27). «#CSForAll Tribute to Seymour Papert» Medium (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Project Overview ‹ Algorithmic Justice League» MIT Media Lab (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «interview: joy buolamwini» MIT Admissions (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Group People ‹ Civic Media» MIT Media Lab (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Olson, Parmy. «Racist, Sexist AI Could Be A Bigger Problem Than Lost Jobs» Forbes (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Photo Algorithms ID White Men Fine—Black Women, Not So Much» Wired ISSN 1059-1028. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* 1 2 About Face: One woman’s Quest To Make AI Less Biased | Better | NBC News. (Noiz kontsultatua: 2019-09-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Joy Buolamwini» MIT Technology Review 2018-09-05 (Noiz kontsultatua: 2019-09-27).
* ↑ (Ingelesez) Kleinman, Zoe. (2017-04-14). Is artificial intelligence racist?. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Ghosts in the Machine» www.pbs.org (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Gender Shades» gendershades.org (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Lohr, Steve. (2018-02-09). «Facial Recognition Is Accurate, if You’re a White Guy» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Goode, Lauren. (2018-02-11). «Facial recognition software is biased towards white men, researcher finds» The Verge (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Facial-recognition technology works best if you’re a white guy, study says» The Seattle Times 2018-02-18 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «MIT Researcher: AI Has a Race Problem, and We Need to Fix It» Boston Magazine 2018-02-23 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Study demonstrates gender and skin-type bias in commercial artificial-intelligence systems» Tech Explorist 2018-02-12 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Mitigating Bias in Artificial Intelligence (AI) Models -- IBM Research» IBM Research Blog 2018-02-07 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Buolamwini, Joy. (pdf) [http://proceedings.mlr.press/v81/buolamwini18a/buolamwini18a.pdf Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification. ].
* ↑ (Ingelesez) «Aspire Mirror» Aspire Mirror (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) International, Youth Radio-- Youth Media; Radio, ContributorYouth. (2017-02-28). «A Search For 'Hidden Figures' Finds Joy» HuffPost (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ Filmmakers Collaborative | Code4Rights. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ Filmmakers Collaborative | Algorithmic Justice League: Unmasking Bias. (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El norte se retrata en GetxoPhoto» abc 2019-09-13 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Hidden No More: STEM Spotlight Shines On 'Hidden Figures' Like MIT's Joy Buolamwini» YR Media 2017-02-28 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Karlin, Susan. (2017-01-19). «“Hidden Figures” Inspires A Scholarship Contest For Minority STEM Aspirants» Fast Company (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Speaker Joy Buolamwini: How I'm Fighting Bias in Algorithms» scholar.harvard.edu (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Joy Buolamwini: How Does Facial Recognition Software See Skin Color?» NPR.org (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Schwab, Katharine. (2018-07-03). «Meet 4 design heroes who are defending democracy online» Fast Company (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) BBC 100 Women 2018: Who is on the list?. 2018-11-19 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Anne Aaron» Forbes (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).

## Kanpo estekak

* Joy Buolamwini, AI, Ain't I A Woman? (Bideoa,, 2018, 3’32’’)
* Joy Buolamwini, Gender Shades. (Bideoa,, 2018, 4’59’’)
* Joy Buolamwini,The Coded Gaze: Unmasking Algorithmic Bias. (Bideoa,, 2016, 2’541’))
* Datuak: Q31359093
* Multimedia: Joy Buolamwini / Q31359093