OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arteaga (argipena)

Arteaga izena toponimoa da jatorriz («arte ugariko tokia» esan nahi du), eta, hortik abiatuta, hainbat adiera eta erabilera hartu ditu:

## Toponimoak
### Euskal Herrian

* Arteaga, Bizkaiko udalerria, Arratiako eskualdean, Artea gisa ezagunagoa (izen ofiziala ere Artea du), Gaztelu-Elexabeitia izena zuena lehen.
* Gautegiz Arteaga, Bizkaiko udalerria, Busturialdeako eskualdean.
* Arteagako gaztelua, Gautegiz Arteagan dago, Busturialdean, Arratiako Arteaga edo Gaztelu-Elexabeitia zenarekin lotu zitekeen arren.
* Arteaga, Metautengo kontzejua.
* Arteaga edo San Martin, Zamudioko auzoa.
* Arteaga Derio, Derioko auzoa.

### Mexikon

José María Arteagaren omenez Ameriketako herrialde honetako toki batzuek hala deituak dira:
* Querétaro Arteaga, Mexikoko Querétaro estatuari ematen zaion izen ofiziala da.
* Arteaga (Coahuila), Coahuilan.
* Arteaga (Michoacán), Michoacángo udalerria.

### Argentinan

* Arteaga (Argentina), Santa Feko probintziako udalerria

## Deitura
### Euskal herritarrak

* Pedro Arteaga (1537—1590), euskal epaile eta politikaria.
* Julian Arteaga (1850-1921), nafar arkitektoa.
* Joaquín Arteaga (1870—1947), donostiar noble eta politikaria.
* Arcadio Arteaga (1902—?), bizkaitar futbolari eta entrenatzailea.
* Cristina Arteaga (1902-1984), jeronimotar moja, poeta eta historialaria.
* Peru de Arteaga, Kepa Derteanoren (1923—2004) ezizena.
* Txaro Arteaga (1944—), gipuzkoar kazetaria eta Emakunde erakundearen zuzendari ohia.
* Iñigo Arteaga (1972–), gipuzkoar futbolaria.
* Arkaitz Arteaga (1984–), gipuzkoar segalaria.
* Axier Arteaga (1996–), Arteaga II.a, Gipuzkoako esku huskako pilotaria.

### Beste batzuk

* Ignacio de Arteaga (1731 – 1783), Aracenan jaiotako euskal jatorriko esploratzailea.
* José María Arteaga (1827 – 1865), Mexikoko heroi nazionala.
* Alfred Arteaga (1950 – 2008), txikano idazlea.
* Rosalía Arteaga (1956–), Ekuadorko lehendakari ohia.
* Almudena de Arteaga (1967–), espainiar idazlea.
* Moisés Arteaga (1969 -), Cádizko futbolaria.

## Ikus, gainera

* Gautegiz Arteaga
** Arteagako gaztelua edo Eugenia de Montijo enperatrizaren gaztelua, herri honetako eraikina.
* Arteagabeitia-Zuazo eta Arteagabeitia (auzoa), Barakaldon.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q425273
* Multimedia: Arteaga / Q425273
# Artea (merkataritza-gunea)

Artea Leioako udalerrian dagoen merkataritza-gunea da. 1998ko Apirilaren 28an ireki zituen ateak, Metrovacesa inmobiliariak eraiki zuen.
2002ko Maiatzaren 9an bere azalera komertziala 7.630 metro karratutan handitu zen eta gaur egun 40.000 metroko azalera eskaintzen dio bisitariari. Lau mila autorentzako tokia dauka, horietatik 1.000 aparkaleku itxian.

## Kanpo estekak

* Artearen webgune ofiziala.
* Datuak: Q12254192
* Multimedia: Centro Comercial Artea / Q12254192
# Apaxtla (udalerria)

Apaxtla Mexikoko udalerri bat da. Guerrero estatuan kokatua dago. 2010ean 12.389 biztanle zituen 626,57 km²ko azaleran. Herriburua [[Ciudad Apaxtla de Castrejón (Apaxtla)|Ciudad Apaxtla de Castrejón]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2651738
* Multimedia: Apaxtla Municipality / Q2651738
# Apaxco

Apaxco Mexikoko estatuko 125 udalerrietako bat da, erdialdean kokatua. Mugakide ditu iparraldean Hidalgo, ekialdean Hueypoxtla, mendebaldean Hidalgo eta Huehuetoca, hegoaldean Tequixquiac eta erdialdean, ferra itxuraz inguratuz, Mexiko Hiria.
Hiriburua Apaxco de Ocampo da, nahiz eta hiri handiena Santa María Apaxco izan.

## Biztanleria

2005eko erroldaren arabera 25.738 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q228854
* Multimedia: Apaxco Municipality / Q228854
* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
# Apazapan (udalerria)

Apazapan Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 4.027 biztanle zituen 67,27 km²ko azaleran. Herriburua [[Apazapan (Apazapan)|Apazapan]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3847117
* Multimedia: Apazapan Municipality / Q3847117
# Apatzingán (udalerria)

Apatzingán Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 123.649 biztanle zituen 1.639,92 km²ko azaleran. Herriburua [[Apatzingán de la Constitución (Apatzingán)|Apatzingán de la Constitución]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16488617
* Multimedia: Apatzingán Municipality / Q16488617
# Ape udalerria

Ape udalerria (letonieraz: Apes novads) Letoniako udalerri bat da. 545 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 3345 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Ape da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleriaren bilakaera
* Datu-iturria: Letoniako Estatistika Bulego Zentrala

## Erreferentziak

* ↑ Letoniako Estatistika Bulego Zentrala. (2018-10-08). Biztanleriaren bilakaera. (Noiz kontsultatua: 2019-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2343837
* Multimedia: Ape Municipality / Q2343837
# Apața

Apața Errumaniako udalerri bat da, Brașov konderrian. 3.275 biztanle ditu, 54,29 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Apața $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1070596
# Apecchio

Apecchio Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 1.704 biztanle ditu, 103,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Apecchiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cagli Mercatello sul Metauro Pietralunga Piobbico Sant'Angelo in Vado Urbania Città di Castello

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190198
* Multimedia: Apecchio / Q190198
# Ana Filomena Amaral

Ana Filomena Leite Amaral edo Ana Filomena Amaral (1961eko irailaren 4an jaioa) idazle, historialari eta itzultzaile portugaldarra da.
# Ana Figueras

Ana Figueras Castellano (Cáceres, Espainia, 1955eko maiatzaren 24a) Nafarroako Ezker Batuako politikaria da, egun Nafarroako Parlamentuko kide dena.

## Bizitza

Urtebete zeukala bere gurasoak Eibarrera joan ziren, eta bertan 19 urte bete arte bizi izan zen. Orduan SKF enpresan lan egiten zuen bere aita Tuterako lantegira eraman eta familia guztia Tuterara joan zen. Nafarroako Ezker Batua alderdiko Tuterako zinegotzia den Eduardo Pérezekin ezkonduta dago eta alaba bat dauka.
* Datuak: Q12253411
# Ana Fabricia Córdoba

Ana Fabricia Córdoba Cabrera (Urabá Antioquia, 1960 – Medellín, 2011ko ekainaren 7a), La Negra ezizenez ezaguna, giza eskubideen aldeko ekintzaile kolonbiarra izan zen.

## Bizitza

Antioquian jaio zen. Bere gurasoak eta aitona-amonak Tibútik Urabá Antioquiara joan ziren bizitzera indarkeria politikoa zela eta. Bere lehengusina, Piedad Córdoba Ruiz, politikaria izan zen.
1980ko hamarkadan, Córdobaren neba Batasun Patriotikoko kontseilari bihurtu zen Apartadón, familia jazarpen politikorako helburu bihurtuz.
Delmiro Ospinarekin ezkondu zen, baina Kolonbiako Bloque Bananeroko Autodefentsa Indar Batuek erail zuten. Córdobaren ama eta 13 urteko semea ere talde paramilitarrek hil zituzten. Córdobak Urabátik Medellíngo 13. komunara ihes egin zuen bost seme-alabekin. Bere istorioa kontatu zuen, indarkeriaren biktimen kolonbiarren ahots bihurtuz. Indarkeria politikoaren ondorioz, Medellíngo Cruz auzora joan zen.
Cruzen, lidergo gaitasunak garatu zituen. Pertsonaia garrantzitsua izan zen Ruta Pacífica de las Mujeres erakundean eta gero LATEPAZ erakundea sortu zuen.
2006an, gerrillari izateagatik atxilotu zuten, baina froga faltagatik aske utzi zuten.
2010eko uztailaren 7an, Córdobaren hemeretzi urteko semea erail zuten. Córdobak uste zuen poliziak hil zuela, eta salaketa jarri zuen telebista nazionalean. Hurrengo hilabeteetan, agintariek familia jazartzen jarraitu zuten.
2011ko apirilean, Córdobak «haiek» hilko zutela iragarri zuen, eta inork ez zuela ezer egiten. 2011ko ekainaren 7an, ezezagun batek tiroz hil zuen autobusean. Córdoba hil ostean, Corporación para el Desarrollo Socialeko buruak bere familia babestearen garrantzia azpimarratu zuen. 2014ko hasieran, bere semea hil zuten Kolonbiako gatazka militarraren baitan. Familiako bosgarren kide eraila izan zen, era Córdobaren bi seme-alaba baino ez ziren bizirik geratu.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Una lucha por los derechos» Museo Casa Memoria 2023-02-18 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 (Ingelesez) Eversley Torres, Francisco. «Córdoba Cabrera, Ana Fabricia» Oxford African American Studies Center 2017-05-31 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Hernández-Mora, S. «Luchadora por la dignidad» El Mundo 2011-06-16.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Ortiz, María Paulina. «Ana Fabricia Córdoba, la líder que no dejó de hablar en voz alta» El Tiempo 2011-06-11 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Ana Córdoba, otra mártir pacifista de Colombia» El País 2011-06-24 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) Molina Vargas, Tatiana. «Los cinco crímenes en la familia de Ana Fabricia Córdoba» El Espectador 2014-02-04 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Asesinato de la Sra. Ana Fabricia Córdoba Cabrera y amenazas de muerte contra defensores de derechos humanos - COL 009 / 0611 / OBS 088» Federación Internacional por los Derechos Humanos 2011-06-09 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).
* 1 2 (Ingelesez) Montes, Euclides. «Ana Fabricia Córdoba: a death foretold» The Guardian 2011-06-13 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30903324
# Ana Fernández García

Ana Carlota Fernández García edo Ana Fernández (Madril, Espainia, 1989ko azaroaren 10) aktore espainiarra da.

## Biografia

Bi anai-arreba ditu, Carlos eta María izenekoak. Mariak berarekin egin zuen lan Los protegidos telesailean. Arte dramatikoa ikasten 14 urterekin hasi zen arren, 4 urte zituela egin zuen bere lehen agerraldia El joven Picasso minitelesailean.

## Filmografia
### Telebista

Telesailak :
| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Katea | Oharra(k) |
| 2007 – 2009 | Cuestión de sexo | Sofía | Cuatro | 37 atal |
| 2010 – 2012 | Los protegidos | Sandra Castillo Rey | Antena 3 | 43 atal |
| 2010 | Impares Premium | Carlota | Antena 3 | Atal 1 |
| 2010 | Física o química | Ella misma | Antena 3 | Atal 1 |
| 2011 | Los Quién | Mónica | Antena 3 | Atal 1 |
| 2016 | Amar es para siempre | Carlota Hidalgo | Antena 3 | 117 atal |
| 2017 - ? | Las chicas del cable | Carlota Rodríguez de Senillosa | Netflix | 16 atal |

### Zinema

Filmak :
| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 2015 | Solo química | Olivia Romero |
| 2014 | Nada que perder | |
| 2014 | Bloody West | |
| 2013 | Parpadeo | |
| 2014 | No es lo peor | Olvida |
* Datuak: Q8198031
* Multimedia: Ana Fernández / Q8198031
# Arau sozial

Arau sozial batek gizarte edo talde bateko jokabide erregelak islatzen ditu, batez ere egiteko moduetan. Arau sozialek ekintza sozialaren eremua definitzen dute eta gizabanakoak egin dezakeena eta egin ez dezakeena zehazten dute. Talde edo gizarte bateko balioak eta ideal nagusienak gorpuzten dituzte.
Badira arau formalak (idatziak: legeak, kode eta araudi desberdinak); eta badira ere arau informalak, berez ohitura, aztura, tradizioetan mamitzen direnak (adibidez: gizabidea edo heziera, jateko abiadura). Arau hauek ez errespetatzea izan daiteke toleratua, errefusatua ala zigortua. Arau formalen kasuan, zigorrak kartzela, isunak, kanporaketak, eta abar izan daitezke. Horietaz gain, zigor moralez ere hitz egingo genuke, iseketatik hasi eta taldeko partaidetzatik kanporatua izan bitarte. Gizarte edo talde bateko kide gehienak balio bat egozten dizkieten arauei. Arauak errespetatzeak gizarte kohesioa azkartzen badu, arauetatik baztertzeak haustura bat ekar lezake, eta ondorioz, taldetik kanporatua izateko arriskua.
Sozializazioari esker funtsezko balioen eta arauen transmisio bermatzen da. Arauen eta erregelen artean bereizketa bat dago: arauak baloreak hezurmamitzen dituzte, eta erregelak, balioak horiek praktikan jartzen dituzte, ahal dutela, modu sistematiko eta betebeharrezko batean.

## Bibliografia

* Pierre Demeulenaere, Les normes sociales, Paris, Presses universitaires de France, 2003.

## Ikus, gainera

* Anomia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205665
# Arauca (departamendua)

Arauca Kolonbiako 32 departamenduetako bat da, herrialdearen iparraldean dagoena, Orinocoko eskualdean. Iparraldean eta ekialdean Venezuelakin du muga, hegoaldean Vichada eta Casanare departamenduekin eta mendebaldean Boyacárekin. 23.818 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2016an 265.190 biztanle zituen. Hiriburua Arauca hiria da (82.149 biztanle 2010ean).
7 udalerri ditu: Arauca (hiriburua), Arauquita, Cravo Norte, Fortul, Puerto Rondón, Saravena eta Tame

## Erreferentziak

* ↑ «Censo General 2005 - Proyecciones nacionales y departamentales de población 2005-2020», dane.gov.co
* ↑ Arauca, Arauca: Proyección población 2010, dane.gov.co

## Kanpo estekak

* Datuak: Q230223
* Multimedia: Arauca Department / Q230223
# Arauca (ibaia)

Arauca Hego Amerikako ibaia da, Orinokoren adarra. Kolonbiako Ekialdeko Mendikatean du iturburua, Páramo del Almorzaderon zehazki, eta Venezuelan isurtzen da Orinokora, San Fernando de Apuretik 100 kilometro ekialdera. 1.050 kilometro luze da. Kolonbia eta Venezuelaren arteko muga egiten du.

## Erreferentziak

* ↑ Arauca River. global.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).
* ↑ Wallace, Arturo. Lo que cruza por el río que separa a Colombia y Venezuela. bbc.com (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1059928
* Multimedia: Arauca River / Q1059928
# Araucanía (eskualde historikoa)

Araucanía edo Araucana, XVIII. mendean Molutxe bezala ezagutzen ziren Maputxe herriak bizi ziren Txileko eskualdeari emandako izen espainiarra izan zen. Espainiak Txile konkistatu aurretik, Molutxeko lurrak Itata ibaiaren eta Toltén ibaiaren artean zeuden. Molutxe eta Huilitxeen altxamendu handiaren ondoren, 1598ko Curalabako guduaren ondoren, Araucoko Gerran, espainiarrak, Biobío ibaiaren hegoaldetik kanporatuak izan ziren. Hamarkada askotako gerra gehigarriaren ondoren, espainiarrek Araucaniako mugak onartu zituzten Bio-Bio ibaiaren eta Toltén ibaiaren artean. Araucanía eskualde zahar hau, gaur egun, Bío-Bío Eskualdea eta Araucanía Eskualdea, Txileko hegoaldean, banatuta dago.

## Erreferentziak

* Gomez de Vidaurre, Historia Geografikoa, Natural y Civil Del Reino de Chile, Tomo II ; Coleccion de historiadores de Chile, Tomo XV, Imprenta Ercilla, Santiago, 1889 Jatorrizkoa Michigango Unibertsitatean, Digitized 2005eko abuztuaren 4an (Txileko Historia 1535-1764)
* Juan Ignatius Molina, The Geographic, Natural and Civil History of Chili, Vol II., Longman, Hurst, Rees, and Orme, London, 1809

## Ikus, gainera

* La Araucana
* Araucanía eta Patagoniako Erresuma
* Pikuntxe
* Txileko La Frontera eskualdea
* Datuak: Q3492932
# Aratz Mendizabal

Aratz Mendizabal Laguardia, pilota arloan Mendizabal I.a deituraz ezaguna (Zaldibia, Gipuzkoa, 1983ko otsailaren 9a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jardun zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,88 metro luze da, eta 90 kg pisatzen du. Estreinako partida 2003ko uztailaren 7an jokatu zuen, Zarauzko Aritzbatalde pilotalekuan. 2011n pilotari profesional izateari utzi zion, eta Garfe enpresarekin jokatu zuen gero.

## Kirol lorpenak
### Amateurretan

* 1998:
** Banakako Baque Torneoko txapelduna
* 1999:
** Banakako Baque Torneoko txapelduna
** Elgetako Lau eta erdiko Torneoko txapelduna
* 2000:
** Gravn txapelduna
* 2001:
** Gravn txapelduna

### Profesionaletan

* 2005:
** 2. mailako Binakako txapelduna
* 2006:
** 2. mailako Lau eta erdiko txapelduna
** 2. mailako Lau eta erdiko txapeldunordea

## Erreferentziak

* ↑ «Díaz, Peñagarikano y Mendizabal también se van a Garfe 11», Diario de Navarra, 2011-06-15.

## Kanpo loturak

* Asegarceko fitxa
* Datuak: Q8203095
# Aratzuriko gaztelua

Aratzuriko gaztelua Nafarroako Oltza zendean dagoen gaztelua izan zen, Aratzurin hain zuzen ere. XV. mendearen hasieran eraikia, XVI. mendearen erdialdean berreraiki zuten. Egun jabego pribatua da. 1966ko, urriaren 6an, Nafarroako Foru Aldundiak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Historia

Martin Peritz Lizarrakoa hargin-maisuak lanak zuzendu zituen 1427an.
Nafarroako konkistan Gaztelak okupatu zuen, 1512ko uztailaren 22an.

## Argazki galeria

* Xehetasuna.
* Herria eta gaztelua.

## Erreferentziak

* ↑ Martín Périz de Estella. Real Academia de la Historia.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Una historia triste de Navarra. Noticias de Navarra» Noticias de Navarra (Noiz kontsultatua: 2018-07-22).

## Ikus gainera

* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19609290
* Multimedia: Castle Arazuri / Q19609290
# Araucanía eskualdea

Araucanía eskualdea (gaztelaniaz Región de la Araucanía) Txileko hamasei eskualdeetako bat da. Temuco da hiriburua eta biztanle gehien dituen hiria.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Araucanía eskualdeko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q2176
* Multimedia: Araucanía Region / Q2176
# Aratz (Beasain)

Aratz Beasaingo biztanlegune bat da. Mendian dago, eta Matxinbentarekin batera Aratz-Matxinbenta auzoa eratzen du.
7 biztanle zituen 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan.

## Demografia eta biztanleria

Arazko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 11 | 7 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 7 |

## Kanpo estekak

* Aratz auzoa Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegituran
* Datuak: Q12253863
# Aratzuri

    Artikulu hau Oltzako herriari buruzkoa da; historialaria gaitzat duena beste hau da: «José Joaquín Arazuri»
Aratzuri Oltza zendeako kontzejua da. 1857ko errolda arte berezko udalerria izan zuen.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 396 biztanle zituen, udalerriko bigarren populatuena izanik, Ororbia eta gero eta Ibero baino lehen. Bertan daude Aratzuriko gaztelua eta eliza erromanikoa.

## Historia

1977ko abuztuan herri honetan Askatasunaren martxaren amaierako ekitaldi erraldoia ospatu zen.

## Ondarea

Aratzuriko gaztelua XV. mendean eraiki zuten, eta XVI.ean berreraiki behar izan zuten, suntsituta gelditu eta gero. 1966an monumentu izendatu zuten. Gaur egun, jabego pribatua da, eta herriko ondare nagusia.

## Demografia eta biztanleria

Aratzuriko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 336 | 344 | 358 | 358 | 348 | 341 | 376 | 396 |

## Klima

Aukeratu beheko zatian urte-tarte bat, urte horiek goian xehetasun handiagoz ikusteko.
Ikusi edo aldatu datu gordinak.

## Azpiegitura eta garraioak

La Pamplonesa autobus konpainiak Aratzuri Iruñearekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
* Etxauri - Ibero - Ororbia - Orkoien eta Iruñea
Konpainia berdinaren beste linea batek Iruñea eta Ibero bitartekoa, honako ibilbidea egiten du:
* Ibero - Izkue - Lizasoain - Ororbia - Aratzuri - Orkoien eta Iruñea

## Erreferentziak

* ↑ Arazuri aldaeran ere aurki badaiteke ere, Euskaltzaindiaren izendegiak Aratzuri proposatzen du.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Iruñerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8203147
* Multimedia: Arazuri / Q8203147
# Anatoli Polyvoda

Anatoli Ivanovytx Polyvoda (ukraineraz: Анатолій Іванович Поливода; Jenakijeve, Donetskeko oblasta, 1947ko maiatzaren 29a – 2024ko urtarrilaren 22a) sobietar eta ukrainar saskibaloi-jokalaria izan zen.
Kieveko SK Budivelnyk taldean jokatu zuen eta Sobietar Batasuneko saskibaloi selekzioarekin lehiatu zen. 1968 Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eta 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zituen.

## Palmaresa

Sobietar Batasuna
* Olinpiar txapelduna, 1972; brontzezko domina, 1968
* Munduko txapelduna, 1967
* Europako txapelduna, 1967, 1969, 1971

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2536221
# Anatoli Lukianov

Anatoli Ivanovitx Lukianov (Smolensk, Sobietar Batasuna, 1930eko maiatzaren 7a - Mosku, 2019ko urtarrilaren 9a) politikaria eta legegizona izan zen.

## Bizitza

Zuzenbidea ikasi zuen Moskuko Lomonosov Unibertsitatean, 1953-1956 urteen bitartean. 1955. urtean Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide egin zen, eta hurrengo urtean SESBeko Ministro Batzordeko aholkulari izan zen, 1961 arte. 1977an Sobiet Goreneko Idazkari izendatu zuten, 1983 arte. 1985ean Gorbatxovek Alderdi Komunistako Batzorde Nagusiko Departamentu Orokorreko buru izendatu zuen. Handik bi urtera Batzorde Nagusiko Idazkari izendatu zuten, eta 1988an Buro politikoko kide. Gorbatxov estatuburu hautatu zutenean, Sobiet Goreneko Presidiumeko lehendakariorde izendatu zuten Lukianov, eta handik urtebetera Sobiet Goreneko lehendakariorde.
1991ko estatu-kolpetik bereizi nahi izan bazuen ere, alderdian eta gobernuan zituen karguetatik kendu zuten denboraldi batez, susmoa baitzegoen estatu-kolpean parte hartu zuela. Aldi berean, Fiskaltzari eskatu zitzaion ikerketak egin zitzan Lukianoven jarreraren inguruan. Azkenean, atxilotu egin zuten. 1992an aginpidea hartzeko konplota eta estatu-krimena leporatu zioten.
Espetxean izan zen bitartean idazteari ekin zion; bere poemak Poemak espetxetik lanean bildu zituen. Urte horren amaieran irten zen espetxetik, besteak beste, osasun-arazoak zituelako. Hala eta guztiz ere, Boris Jeltsinen eta gobernuaren kontrako manifestaldietan parte hartu zuen, eta Gorbatxoven kontra hitz egin zuen. Dumako diputatu izatea lortu zuen, eta horri esker immunitatea izan zuen. 1994an Dumak amnistia eman zien 1991ko estatu-kolpean parte hartu zutenei, Lukianovi besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q487779
* Multimedia: Anatoliy Lukjanov / Q487779