OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Errusiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa

Errusiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa urtero ospatzen da 1994tik espezialitate honetako urteroko Errusiako txapelduna erabakitzeko.
Titulua banakako erlojupeko espezialitatean jokatutako lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio. Garaileak, erlojupeko proba orotan Errusiako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea du hurrengo urteko txapelketararte.
Txapelketa honetan garaipen gehien lortu dituena Vladimir Gusev da, bost garaipenekin.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1994 | Evgeni Berzin | Yevgeni Izboldin | Igor Proutskih |
| 1998 | Oleg Joukov | Alexei Sivakov | Eduard Gritsun |
| 1999 | Sergei Startchenkov | Dmitry Semov | Konstantine Gradoussov |
| 2000 | Yevgeni Petrov | Oleg Joukov | Denis Menxov |
| 2001 | Dimitri Semov | Denis Bondarenko | Andrei Zintchenko |
| 2002 | Yevgeni Petrov | Dimitri Semov | Vladimir Karpets |
| 2003 | Vladimir Gusev | Alexandre Bespalov | Vladislav Borisov |
| 2004 | Alexandre Bespalov | Oleg Zhukov | Dimitri Semov |
| 2005 | Vladimir Gusev | Alexandre Bespalov | Vladislav Borisov |
| 2006 | Alexandre Bespalov | Alexei Belov | Maxim Belkov |
| 2007 | Vladimir Gusev | Yevgeni Petrov | Alexandre Bespalov |
| 2008 | Vladimir Gusev | Timofey Kritskiy | Vladimir Karpets |
| 2009 | Artem Ovechkin | Mikhail Ignatiev | Maxim Belkov |
| 2010 | Vladimir Gusev | Mikhail Ignatiev | Alexandr Arekeev |
| 2011 | Mikhail Ignatiev | Vladimir Karpets | Evgeny Sokolov |
| 2012 | Denis Menchov | Dmitry Sokolov | Valery Kaykov |
| 2013 | Ilnur Zakarin | Vladimir Gusev | Artem Ovechkin |
| 2014 | Anton Vorobyev | Sergei Chernetski | Artem Ovechkin |
| 2015 | Artem Ovechkin | Sergey Nikolaev | Pavel Brutt |
| 2016 | Sergei Chernetski | Pavel Brutt | Maxim Belkov |
| 2017 | Ilnur Zakarin | Maxim Belkov | Anton Vorobyev |
| 2018 | Artem Ovechkin | Pavel Sivakov | Anton Vorobyev |
| 2019 | Artem Ovechkin | Anton Vorobyev | Artem Nych |
| 2020 | Artem Ovechkin | Sergey Shilov | Victor Manakov |
| 2021 | Aleksandr Vlasov | Artem Ovechkin | Vladislav Duyunov |
| 2022 | Alexander Evtushenko | Petr Rikunov | Viktor Manakov |
| 2023 | Petr Rikunov | Lev Gonov | Dmitry Rozanov |
| 2024 | Petr Rikunov | Lev Gonov | Ivan Menshov |

## Ikus, gainera

* Errusiako errepide txirrindularitzako txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113130558
# Errusiako errugbi selekzioa

Errusiako errugbi selekzioa Errusia herrialdea ordezkatzen duen errugbi selekzioa da. Sobietar Batasuneko errugbi selekzioaren ondorengo zuzena da, aldiz, Errusiako errugbi federazioa 1992. urtean sortu zen. Mundu mailan 2019ko sailkapenaren arabera 20.a da.

### Europako Nazioen Errugbi Kopa

* Txapelduna (0)
* Txapeldun ordea:
** Sobietar Batasuna (4): 1985, 1987, 1989, 1990
** Errusia (2): 2008, 2009

## Kanpo estekak

* Errusiako Errugbi Federazioaren webgunea (Errusieraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q1419899
* Multimedia: Russia national rugby union team / Q1419899
# Errusiako futbol kopa

Errusiako futbol kopa (errusieraz Кубок России), Errusian kanpoaketa sistema erabiliz jokatzen den futbol txapelketa da, Ligaren ondoren garrantzitsuena. Errusiako lehen hiru mailetako taldeek jokatzen dute. 1992an izan zuen lehen edizioa eta CSKA Mosku da garaipen gehien lortu dituena.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Emaitza | Finalista |
| 1993 | Torpedo Mosku | 1-1 (pen 5:3) | CSKA Mosku |
| 1994 | Spartak Mosku | 2-2 (pen:4-2) | CSKA Mosku |
| 1995 | Dinamo Mosku | 0-0 (pen: 8-7) | Rotor Volgograd |
| 1996 | Lokomotiv Mosku | 3-2 | Spartak Mosku |
| 1997 | Lokomotiv Mosku | 2-0 | Dinamo Mosku |
| 1998 | Spartak Mosku | 1-0 | Lokomotiv Mosku |
| 1999 | Zenit S.Petersburgo | 3-1 | Dinamo Mosku |
| 2000 | Lokomotiv Mosku | 3-2 (luz) | CSKA Mosku |
| 2001 | Lokomotiv Mosku | 1-1 (pen: 4-3) | Anzhi Makhachkala |
| 2002 | CSKA Mosku | 2-0 | Zenit S.Petersburgo |
| 2003 | Spartak Mosku | 1-0 | Rostov |
| 2004 | Terek Grozny | 1-0 | Krylia Sovetov Samara |
| 2005 | CSKA Mosku | 1-0 | Khimki |
| 2006 | CSKA Mosku | 3-0 | Spartak Mosku |
| 2007 | Lokomotiv Mosku | 1-0 (luz) | FC Mosku |
| 2008 | CSKA Mosku | 2-2 (pen: 4-1) | Amkar Perm |
| 2009 | CSKA Mosku | 1-0 | Rubin Kazan |
| 2010 | Zenit S.Petersburgo | 1-0 | Sibir Novosibirsk |
| 2011 | CSKA Mosku | 2-1 | Alania Vladikavkaz |
| 2012 | Rubin Kazan | 1-0 | Dinamo Mosku |
| 2013 | CSKA Mosku | 1-1 (pen:4-3) | Anzhi Makhachkala |
| 2014 | Rostov | 0-0 (pen:6-5) | Krasnodar |
| 2015 | Lokomotiv Mosku | 3-1 (luz) | Kuban Krasnodar |
| 2016 | Zenit S.Petersburgo | 4-1 | CSKA Mosku |
| 2017 | Lokomotiv Mosku | 2-0 | Ural Jekaterinburg |
| 2018 | Tosno | 2-1 | Avangard Kursk (2. maila) |
| 2019 | Lokomotiv Mosku | 1-0 | Ural Jekaterinburg |
| 2020 | Zenit S.Petersburgo | 1-0 | Khimki |
| 2021 | Lokomotiv Mosku | 1-0 | Krylia Sovetov Samara (2. maila) |
| 2022 | Spartak Mosku | 2-1 | Dinamo Mosku |
| 2023 | CSKA Mosku | 1-1 (pen:6-5) | Krasnodar |
| 2024 | Zenit S.Petersburgo | 2-1 | Baltika Kaliningrad |
* (luz) luzapenaren ondoren.
* (pen) penalti jaurtiketak.

## Garaipenak
### Taldeka

| Taldea | Garaipenak | Urteak |
| Lokomotiv Mosku | 9 | 1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019, 2021 |
| CSKA Mosku | 8 | 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2013, 2023 |
| Zenit San Petersburgo | 5 | 1999, 2010, 2016, 2020, 2024 |
| Spartak Mosku | 4 | 1994, 1998, 2003, 2022 |
| Torpedo Mosku | 1 | 1993 |
| Dinamo Mosku | 1 | 1995 |
| Terek Grozny | 1 | 2004 |
| Rubin Kazan | 1 | 2012 |
| Rostov | 1 | 2014 |
| FC Tosno | 1 | 2018 |

### Hirika

| Hiria | Garaipenak | Taldeak |
| Mosku | 22 | Lokomotiv (9), CSKA (8), Spartak (3), Torpedo (1) eta Dinamo (1) |
| San Petersburgo | 5 | FC Zenit |
| Grozny | 1 | Terek Grozny |
| Kazan | 1 | Rubin Kazan |
| Rostov Don | 1 | Rostov |
| Tosno | 1 | Tosno |

## Ikus, gainera

* Errusiako futbol liga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q326160
* Multimedia: Russian Cup (football) / Q326160
# Errusiako eremu babestuak

Errusiako eremu babestuak (errusieraz: Особо охраняемые природные территории, literalki « bereziki babestutako eremu naturalak ») izen bereko 1995eko legearen arabera antolatzen dira.

## Kategoriak

Legeak kategoria hauek ezartzen ditu:
* Zapovednik. Bi motakoak daude: naturalak zein biosferakoak.
* Parke Nazionalak
* Parke Naturalak
* Zakaznik naturalak
* Monumentu naturalak
* Parke dendrologikoak eta lorategi botanikoak
* Bainuetxeak eta berreskuratzeko eskualdeak
Errusian badira, bestetik, beste motatako babestutako lekuak: hiri parkeak, eskualdeko parkeak, kultura ondarearen monumentuak, lorategi eta eraikin historikoak...

## Eremuen guztizko azalera

2019ko maiatzaren 21ean, The Moscow Times egunkariak World Wildlife Fund erakundearen txosten bat aipatu zuen, eta esan zuen Errusia munduan lehen postuan dagoela babestutako eremu natural kopuruagatik, bereziki babestutako eremu natural 63,3 milioi hektarearekin. Dena den, artikuluak ez zuen WWFko txostenarekin lotu eta aldez aurretik jasotako datuetan oinarrituta egon daiteke.

## Parke Nazionalak

2020an 64 parke nazional zeuden Errusian. Parke hauen azalera osoa 174.233,41 km2-koa da, edo 14,12 milioi hektarea itsasoko urak kenduta.

## Ramsar lekuak

Ramsarko hitzarmena 1977ko otsailaren 11n sartu zen indarrean Sobietar Batasunean; Errusiari aplikatzen zaio Sobietar Batasunaren ondorengo estatu gisa, azken hau 1991n amaitu zenetik.
2020ko urtarrilean, herrialdeak 35 Ramsar gune zituen, 103.237,67 km2-ko azalera hartzen zutenak.

## Biosfera erreserba

Errusiak 2020an Unescok aitortutako 46 biosfera erreserba zituen.

## Gizateriaren Ondarea

2019an, Errusiak 11 gune natural zituen Gizateriaren Ondare gisa.

## Erreferentziak

* ↑ http://oopt.info/oopt_statut.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20200805173850/https://www.sgem.org/index.php/elibrary?view=publication&task=show&id=1415
* ↑ https://www.themoscowtimes.com/2019/05/20/russia-has-most-protected-natural-areas-in-the-world-wwf-says-a65659

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1959314
* Multimedia: Protected areas of Russia / Q1959314
# Errusiako errepide txirrindularitzako txapelketa

Errusiako errepide txirrindularitzako txapelketa 1992tik urtero ospatzen da urteko Errusiako txapelduna erabakitzeko. Titulua lasterketa bakar baten garaileak jasotzen du. Garaileak Errusiako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea izango du hurrengo urteko txapelketararte.
Aurretik, errusiar txirrindulariek Sobietar Batasuneko txapelketan parte hartzen zuten.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1992 | Asiat Saitov | Dimitri Konyshev | Alexandre Timofeev |
| 1993 | Dimitri Konyshev | Asiat Saitov | Viatcheslav Ekimov |
| 1994 | Romes Gainetdinov | Alsar Gorgos | Alexei Botchkov |
| 1995 | Asiat Saitov | Viatcheslav Djavanian | Andrei Zintchenko |
| 1996 | Vassili Davidenko | Dimitri Sedun | Dimitri Konyshev |
| 1997 | Viatcheslav Ekimov | Serguei Uslamine | Alexander Gontchenkov |
| 1998 | Serguei Ivanov | Piotr Ugrumov | Dimitri Konyshev |
| 1999 | Serguei Ivanov | Vassili Davidenko | Dimitri Sedun |
| 2000 | Serguei Ivanov | Pavel Tonkov | Alexei Sivakov |
| 2001 | Dimitri Konyshev | Alexei Markov | Denis Bodarenko |
| 2002 | Oleg Grishkine | Andrey Pchelkin | Dimitri Gainitdinov |
| 2003 | Alexandre Bazhenov | Dimitri Dementiev | Oleg Joukov |
| 2004 | Alexandr Kolobnev | Mikhail Timochine | Andrey Pchelkin |
| 2005 | Serguei Ivanov | Vladimir Gusev | Andrey Pchelkin |
| 2006 | Alexander Khatuntsev | Alexander Efimkin | Yevgeni Petrov |
| 2007 | Vladislav Borisov | Sergey Kolesnikov | Yury Trofimov |
| 2008 | Serguei Ivanov | Alexandre Bazhenov | Roman Klimov |
| 2009 | Serguei Ivanov | Yury Trofimov | Egor Silin |
| 2010 | Aleksandr Kolobnev | Vladimir Gusev | Alexander Mironov |
| 2011 | Pavel Brutt | Eduard Vorganov | Yury Trofimov |
| 2012 | Eduard Vorganov | Alexandr Kolobnev | Pavel Brutt |
| 2013 | Vladimir Isaychev | Vladimir Gusev | Andrey Solomennikov |
| 2014 | Alexander Porsev | Vladimir Gusev | Arthur Ershov |
| 2015 | Yuri Trofimov | Pavel Brutt | Sergey Lagutin |
| 2016 | Pavel Kochetkov | Maxim Belkov | Sergey Lagutin |
| 2017 | Alexander Porsev | Artem Nych | Sergey Shilov |
| 2018 | Ivan Rovny | Alexander Porsev | Igor Frolov |
| 2019 | Aleksandr Vlasov | Igor Frolov | Mikhail Fokin |
| 2020 | Sergey Shilov | Igor Frolov | Nikita Martynov |
| 2021 | Artem Nych | Ilnur Zakarin | Ivan Rovny |
| 2022 | Petr Rikunov | Artem Nych | Mamyr Stash |
| 2023 | Andrei Stepanov | Aleksandr Bereznyak | Dmitri Puzanov |
| 2024 | Petr Rikunov | Ilya Schegolstva | Savva Novikov |

## Ikus, gainera

* Errusiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q129553
# Errusiako frantziar inbasioa

Errusiako frantziar inbasioa (errusieraz: Отечественная война 1812 года edo 1812ko Gerra Abertzalea) 1812an egindako Errusia konkistatzeko saiakera izan zen. Napoleondar Gerrak zeharo aldatu zuen: frantziar eta bere aliatuen Grande Armée txikitzeaz gain Napoleon Bonaparteren jeneral garaiezinaren irudia ere amaitu zuen. Porrotaren ondorioz hasieran Prusiak eta gero Austriak Frantziarekin bere aliantza hautsi eta alderdiz aldatu zuten, Seigarren Koalizioaren Gerra hasiz.

## Erreferentziak

* ↑ Zamoyski, p. 536
* ↑ Bogdanovitx, "History of Patriotic War 1812", Spt., 1859–1860, pp. 492–503.
* ↑ Fierro; Palluel-Guillard; Tulard, p. 159-161

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179250
* Multimedia: French invasion of Russia / Q179250
# Errusiako errepublikak

Errusia 89 subjektu federaletan banatuta dago eta horietako 22 errepublikak dira:
| 1. Adigesia 2. Altai 3. Baxkortostan 4. Buriatia 5. Dagestan 6. Inguxetia 7. Kabardino-Balkaria | 8. Kalmukia 9. Karatxai-Txerkesia 10. Karelia 11. Komi 12. Mari El 13. Mordovia 14. Sakha | 15. Ipar Osetia-Alania 16. Tatarstan 17. Tuva 18. Udmurtia 19. Khakasia 20. Txetxenia 21. Txuvaxia 22. Krimea |

## Eskubide konstituzionalak

Errepublikek, gainontzeko unitate administratiboen ez bezala euren hizkuntza propioa ezartzeko eskubidea dute. Errepublikek ez dute subirautza gubernamentalik baina legedi propioak garatu ahal dituzte.

## Ikus, gainera

* Errusiako subjektu federalak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41162
* Multimedia: Republics of Russia / Q41162
# Errusiako futbol selekzio nazionala

Errusiako futbol selekzio nazionala Asia eta Europa artean zabaltzen den herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. FIFAk SESBeko futbol selekzio nazionalaren oinordeko selekzio kontsideratzen du.

## Palmaresa
### Munduko Futbol Txapelketa

* Emaitzarik onena 2018ko 8. postua izan zuen.

### Europako Futbol Txapelketa

* hirugarren 2008an

## Ibilbidea

| Urtea | Munduko Txapelketa |
| | Sobietar Batasuna |
| 1930- 1954 | ez zen sailkatu |
| 1958 | 6.a |
| 1962 | 6.a |
| 1966 | 4.a |
| 1970 | 5.a |
| 1974 | deskalifikatua |
| 1978 | ez zen sailkatu |
| 1982 | 7.a |
| 1986 | 10.a |
| 1990 | 17.a |
| | Errusia |
| 1994 | 18.a |
| 1998 | ez zen sailkatu |
| 2002 | 22-a |
| 2006- 2010 | ez zen sailkatu |
| 2014 | 24.a |
| 2018 | 8.a |
| Urtea | Europako Txapelketa |
| | Sobietar Batasuna |
| 1960 | Txapelduna |
| 1964 | Finalista |
| 1968 | 4.a |
| 1972 | Finalista |
| 1976- 1984 | ez zen sailkatu |
| 1988 | Finalista |
| | E.I.E. |
| 1992 | 8.a |
| | Errusia |
| 1996 | 14.a |
| 2000 | ez zen sailkatu |
| 2004 | 10.a |
| 2008 | 3.a |
| 2012 | 9.a |
| 2016 | 23.a |

## Uniformea
### Historikoa

* 1992 ||
* 1992-1998 ||
* 1998-2005 ||
* 2008-tik ||
* 2014-2017 ||

### Azken txapelketak

* (sailk) - Ez zen sailkatu
* 2002 ||
* 2006 (sailk) ||
* 2010 (sailk) ||
* 2012 ||
* 2014 ||
* 2016 ||
* 2018 ||
* 2020 ||

## Jokalari aipagarrienak

2021eko ekainaren 16an eguneratua.

### Parte hartzeak

| | Jokalaria | Parte hartzeak | Urteak |
| 1 | Sergei Ignashevich | 122 | 2002 - 2018 |
| 2 | Igor Akinfeev | 111 | 2004 - 2018 |
| 3 | Viktor Onopko | 109 | 1992-2004 |
| 4 | Yuri Zhirkov | 105 | 2005 - |
| 5 | Vasili Berezutskiy | 101 | 2003-2016 |
| 6 | Aleksandr Kerzhakov | 91 | 2002-2016 |
| 7 | Aleksandr Aniukov | 77 | 2004-2013 |
| 8 | Andréi Arshavin | 75 | 2002-2012 |
| 9 | Valeri Karpin | 72 | 1992-2003 |
| 10 | Vladímir Beschástnyj | 71 | 1992-2003 |

### Goleatzaileak

| | Jokalaria | Golak |
| 1 | Aleksandr Kerzhakov | 30 |
| 2 | Artiom Dziuba | 29 |
| 3 | Vladimir Beschastnykh | 26 |
| 4 | Roman Pavlyuchenko | 21 |
| 5 | Valeri Karpin | 17 |
| | Andrei Arshavin | 17 |
| 7 | Dmitri Sychev | 15 |
| 8 | Fyodor Smolov | 14 |
| 9 | Román Shirókov | 13 |
| 10 | Ígor Kolyvánov | 12 |
| | Aleksandr Kokorin | 12 |
| | Denis Cheryshev | 12 |

## Euskal Herriko selekzioaren aurkako partidak

| Eguna | Estadioa | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 1978ko martxoaren 2a | San Mames (Bilbo) | Euskadi | 0-0 | Sobietar Batasuna |
| 1994ko abenduaren 23a | San Mames (Bilbo) | Euskadi | 0-0 | Errusia |

## Ikus, gainera

* SESBeko futbol selekzio nazionala

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Errusieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q726080
* Multimedia: Russia national association football team / Q726080
# Escalaplano

Escalaplano Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179092
* Multimedia: Escalaplano / Q179092
# Escaleras Tontorra

Escaleras Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.027 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.
1802ko abuztuaren 2an Louis Ramond de Carbonières frantziar mendizaleak lehenbizikoz igo zuen.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11943909
# Escada (Pernambuco)

Escada Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 59.836 biztanle ditu 342,201 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2102479
* Multimedia: Escada (Pernambuco) / Q2102479
# Escaldes-Engordany

Escaldes-Engordany Andorrako zazpi parrokiatako bat da.

## Herriak

* Les Escaldes
* Engordany

## Iruditegia

* Escaldes-Engordany

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24286
* Multimedia: Escaldes-Engordany / Q24286
# Escalante (Utah)

Escalante Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Garfield konderrian dago, Utah estatuan. 786 biztanle ditu, 8,609747 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Garfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483705
* Multimedia: Escalante, Utah / Q483705
# Escalante

Escalante Kantabriako udalerria da. 2005ean 749 biztanle zituen eta 19 km²-ko azalera du.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 779 | 816 | 832 | 1.003 | 993 | 1.066 | 996 | 1.002 | 737 | 757 | 754 | 763 |

## Herriak

* Baranda
* Cornoció/Cornociu
* Escalante (hiriburua)
* Montehano/Montehanu
* Noval
* Rionegro/Runegu

## Ikus, gainera

* Kantabriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Escalanteko Udalaren webgunea
* Datuak: Q641071
* Multimedia: Escalante / Q641071
# Escalarreko iboia

Escalarreko iboia (aragoieraz: ibón d'Escalar, ibón d'as Ranas; gaztelaniaz: Ibón de Escalar )Aragoiko Pirinioetako iboi bat da, Astún haranean dagoen Jaca udalerriko lursailetan kokatzen da, Jazetaniako eskualdean.
2.078 metroko garaieran dago, 3,6 ha-ko azalera du. Sakonera nagusia 3 metrokoa da.

## Hidrologia

Iboi honen urek uhertasun eta kolorazio laranja erakusten dute. Horren jatorria uretan dagoen burdina oxidoa da.
Escalarrekoa Astungo iboitik gertu dago. Bi iboi horietatik Aragón ibaia sortzen da. Ibai horren izenetik egungo erkidegoak zein garai bateko erresumak hartu zuten izena.

## Heltzeko

Astungoi iboitik 10 minututan dago. Astún eski-estaziotik ordu bete baino gutxiagoko ibilbidea da. Udan teleaulkin ere igo daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Benito Alonso, José Luis. Aportación de información al «Inventario de humedales singulares de la Comunidad Autónoma de Aragón». José Luis Benito Alonso. 14 or. ISBN 978-84-937528-6-6.
* ↑ https://zco1999.wordpress.com/2009/10/04/instructores-de-zco-muestrean-los-ibones-de-truchas-y-escalar/

## Kanpo estekak

* Estanés iboira bertaratzeko ibilbidea. Excursionesporhuesca.es (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2792001
* Multimedia: Ibón de Escalar / Q2792001
# Eudoxia Heliopoliskoa

Eudoxia Heliopoliskoa emakume samaritarra izan zen, eta Feniziako Heliopolisen bizi izan zen (gaur egungo Baalbek, Libano, Siria Handiaren parte zenean).
Maitale aberatsengatik dirua irabazten zuen pagano ederra izan zen. Eudoxiak Germano izeneko monje baten bitartez aurkitu zuen kristautasuna. Tradizioaren arabera, Eudoxiak Azken Judizioan salba ote zitekeen galdetu omen zion. Germanok eskatu zion astebetez egon zedin bere gelan otoitz egiten. Eudoxiak bere jarraibideei segitu zien eta, astearen amaieran, Mikel Goiaingeruaren ikuspen bat izan zuen, gizateria guztiarengatik Kristoren maitasuna bidaltzen ziona. Germanok bataiatu egin zuen gero.
30 urte zituela, Eudoxiak monasterio baten eraikuntza zuzendu zuen Baalbeketik hurbil, eta karitate ekintzak egin zituen. Ezkongai guztiak arbuiatu zituen, eta haietako bat, Filostrato izenekoa, bere buruaz beste egiten saiatu zen, ezezkoa eman ziolako. Neskak, ordea, otoitz egin zuen Filostrato indarberritu arte. Filostrato kristau egin zen.
Eudoxiak herritar pagano asko konbentzitu zituen kristautasunera konbertitzeko. Siriako ofizialak beren jokabideak ohartuta 107. urteko martxoaren 1ean burua moztu zioten.

## Kanpo estekak

* Antiochian Orthodox Christian Diocese of North America
* Orthodox Church in America
* Datuak: Q447750
* Multimedia: Eudokia of Heliopolis / Q447750
# Eudoxia Ingerina

Eudoxia Ingerina (antzinako grezieraz: Ευδοκία Ιγγερίνα, Eudokia), Eudozia ere deitua, Bizantziar Inperioko enperatriza izan zen, Basilio I.a enperadore bizantziarraren emaztea, Mikel III.a bere aurrekoaren ohaidea, eta Leon VI.a Jakitunaren eta Alejandro III.a ondorengo enperadoreen ama, eta baita Konstantinoplako Esteban I.a patriarkarena ere. 840 urtearen inguruan jaioa eta 882an hila.

## Biografia

Eudoxia Inger baregoaren alaba zen, enperadorearen zerbitzuko barengoen guardiako kide bat. Bere ama Martinakioi familiakoa zen, seguru asko familia inperialetik urrun zegoen sendia.
Haren familia ikonoklasta zen eta, horregatik, Teodora II.a enperatriz-amak gaitzesten zuen. 855. urtearen inguruan, Teodoraren semearen, Mikel III.aren, maitale egin zen Eudoxia. Ondorioz, ama eta Teoktisto ministro ahaltsua haserretu egin ziren. Emaztea uztearen eskandaluari aurre egiteko indarrik gabe, Mikelek Eudoxia Basilio lagunarekin ezkondu zuen, baina harekin harremanak izaten jarraitu zuen. Senarra ere maitale batekin saritu zuten, enperadorearen arreba Teklarekin.
Eudoxiak seme bat izan zuen, Leon, 866ko irailean, eta beste bat, Esteban, 867ko azaroan. Haiek Basilioren semeak ziren ofizialki, baina aitatasunak aurkariak ere izan zituen, badirudi ustezko aitarena ere. Basiliok, 867. urteko maiatzean, koenperadore izatera heltzeak sinesgarritasunen bat ematen dio Leon behintzat Mikel III.aren seme ez-legitimoa izango zela dioen teoriari. Eudoxiaren seme gazteenen aitatasuna ez da eztabaidatzen, Mikel III.a 867ko irailean hil baitzen.
Basilioren erregealdia hasi eta hamarkada bat geroago, Eudoxia beste gizon batekin hasi zen harremanetan; enperadoreak agindu zuen gizon hari tontsura egin ziezaioten eta monasterio batera bidal zezaten. 882. urtean, Teofano aukeratu zuen bere seme Leonentzat emazte izateko. Eudoxia Ingerina eta handik gutxira hil zen eta Konstantinoplako Apostoluen Elizan lurperatu zuten.

## Ondorengoak

Eudoxiak eta Basiliok sei seme-alaba izan zituzten ofizialki:
* Konstantino (ca. 865 - 879ko irailaren 3a). Basilioren koenperadorea, 868ko urtarrilaren 6tik hil arte. Georg Ostrogorskyren arabera, Konstantino 869. urtean Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea zenLuis II.aren alaba Ermengarda Proventzakoaren mutil-laguna izan zen. Basilio eta Luisen arteko harremanak hondatu zirenean, harremana eten egin zen.
* Leon VI.a Jakituna (866ko irailaren 19tik 912ko maiatzaren 11ra), Basilioren ondoren enperadore izan zena eta Mikel III.aren semea izan zitekeena.
* Esteban I Konstantinoplakoa (867ko azaroa - 893ko maiatzaren 18a), patriarka, Mikel III.aren semea ere izan daitekeena.
* Alexandro Bizantziokoa (ca. 870 - 913ko ekainaren 6a), Leonen ondoren 912an.
* Ana (905/12 edo geroago). Moja Santa Eufemia komentuan, Petronen.
* Helena (905/12 edo geroago). Moja Santa Eufemia komentuan, Petronen.
* Maria (905/12 edo geroago). Moja Santa Eufemia komentuan, Petronen.

## Kanpo estekak

* «Eudoxia», «BYZANTIUM 395-1057» fmg.ac .
* Datuak: Q260119
* Multimedia: Empress Eudokia Ingerina / Q260119