OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ördög

Ördög (antzinako hungarieraz Urdung) hungariar mitologiaren deabrua da. Berak munduaren alde ilunenen pertsonifikazioa da. Kristautasunarekin batera deabruarekin identifikatu zen.

## Ezaugarriak

Ördög faunoen irudiekin identifikatzen zen. Orokorrean, beltza zen, apatxak eta adarrak zituen, puntan bukatutako buztana. Infernuan edo azpimunduan bizi zen, hungarieraz Pokol. Bere lan nagusia sutan zegoen pertz handi batean zeuden arimak behin eta berriro nahastea zen.
Itxuraldaketaren gaitasuna zuen. Gizakien aurrean agertzen zenean azeriren itxura hartzen zuen; beste itxurak gar ilun batena edo begi ilun eta distiratsuak zituen artzain batena ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15222620
# Örebro

Örebro (suedieraz œrɛˈbruː ahoskatua) Suediako erdialdeko hiria eta izen bereko konderriko hiriburua da. 2010ko erroldaren arabera 107.038 biztanle ditu eta herrialdeko seigarren hiria da. Metropoli eremuak 188.100 biztanle ditu (2015).

## Geografia

Hjälmaren aintziraren mendebaldeko ertzean kokaturik dago hiria eta Svartån ibaiak zeharkatzen du.

## Historia

Örebro izenak "penikearen zubia" esan nahi du, izan ere Svartån ibaia zeharkatzen zuen zubi nagusiaren inguruan sortu baitzen herria eta zubia pasatzeko ordaindu beharra zegoen. Hasieratik merkataritzan oinarrituriko herria izan zen eta XIII menderako eliza bazeukan eta ibaiaren uharte batean Örebroko gaztelua eraiki zuten. 1404an erregearen gutuna jaso zuen eta hau hartzen da Örebroren fundazio data gisa.
Historian zehar ordea herri txikia izaten jarraitu zuen. 1810 urtean Suediako Dieta bildu zen bertan eta Jean Baptiste Bernadotte bertan koroatu zuten Karlos XIV.a Joan izenarekin. XIX mendean zehar zapatagintza industria iritsi zen eta biztanleriak gora egin zuen.

## Ondasun nabarmenak

* Örebroko gaztelua.
* Udaletxea.
* San Nikolas eliza.
* Allehandaborgen.
* Uraren dorrea.
* Svartån ibaia.
* Hjälmaren aintzira.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q25732
* Multimedia: Örebro / Q25732
# Örkelljunga udalerria

Örkelljunga Suediako udalerria da. Eskaniako konderrian kokatua dago. 329,7 km² ditu eta 9.823 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ängelholm udalerria Klippan udalerria Perstorp udalerria Hässleholm udalerria Laholm udalerria Markaryd udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q297936
* Multimedia: Örkelljunga Municipality / Q297936
# Öræfajökull

Öræfajökull, Islandia hego-ekialdean dagoen izotzez estalitako 2109,6 metroko garaierako sumendi bat da. Herrialdeko sumendi aktiborik garaiena da, eta, ipar-mendebaldean, Hvannadalshnjukur du, Islandiako mendirik garaiena. Geografikoki, Öræfajökull, Vatnajökull glaziarraren zatitzat hartzen da, eta glaziarrak estalitako eremua, Skaftafell Parke Nazionalaren barnean dago.
Sumendiak, garai historikoetan eztanda egin du. 1362an, sumendiak eztanda egin zuen, piroklasto ugari jaurtiz. Litla-Hérað barrutia, uholdeek, eta honen ondoren iritsi ziren piroklastoek suntsitu zuten. 40 urte baino gehiago igaro ziren, gunea, berriz populatua eta Öræfi bezala ezagutua izan arte. Izenak, literalki "porturik gabeko gunea" esan nahi du, baina, islandieraz, "basamortu" zentzuan hartua. 1727ko abuztuan gertatu zen eztanda txikiago batek, hiru biktima eragin zituen, eztanda horrek eragindako uholdeen ondorioz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q298119
* Multimedia: Öræfajökull / Q298119
# William Thompson

William Thompson (Baronie East-Carbery, 1775eko ekainaren 30a - Clounksen, Corkshire, 1833ko martxoaren 28a) irlandar ekonomialaria izan zen.
Robert Owen ekonomialariaren ikasle izan zen, eta gainbalioaren ideia zehaztu zuen. Ekonomia-arau berriak ezartzea ekarri behar zuen gainbalioak, bestela kapitalistak jabetuko baitziren neurri batean langileek sortutako irabaziez. Hori dela eta, Owenek deskribatzen zituen kooperatiba-motak bultzatzearen alde agertu zen Thompson.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1340247
* Multimedia: William Thompson (philosopher) / Q1340247
# William Tubman

William Vacanarat Shadrach Tubman (Harper, Liberia, 1895eko azaroaren 29a - Londres, 1971ko uztailaren 23a) liberiar politikaria izan zen. Liberiako 19. presidentea izan zen 1944tik 1971ra.
Abokatua 22 urte zituenetik 1923an sartu zen politikan, senatari hautatu zutenean. 1943an presidente aukeratu zuten Edwin Barclay ordezkatzeko eta 1944ko urtarrilaren 4an karguaren zina egin zuen. 27 urtez egon zen boterean. Estatu Batuen aliatua izan zen, baina baita panafrikanista ere, eta Afrikako Batasuna sortzen lagundu zuen. Atzerriko inbertsioak lortu zituen eta ekonomia eta azpiegiturak modernizatu zituen. 1955ean atentatu bat jasan ondoren oposizioa erreprimitu zuen eta bere erregimena gero eta autoritarioagoa bihurtu zen. 1971n hil zen eta William Tolbert presidenteordea izan zen haren oinordekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q301707
* Multimedia: William Tubman / Q301707
# William Temple

William Temple (Londres, 1628ko apirilaren 25a - Moor Park, Farnham, Surrey, 1699ko urtarrilaren 27a) ingeles diplomatikoa eta idazlea. 1666an, Bruselara joan zen. 1668an, Ingalaterra, Probintzia Batuak eta Suediaren arteko Aliantza Hirukoitza negoziatu zuen, Frantziaren aurka borrokatzeko. 1668-1671 eta 1674-79 urte-tarteetan, Hagan enbaxadore izan zen. 1674an, Westminsterreko Bakea negoziatu zuen. 1677an, Maria II.a Estuardoren eta Gilen III.a Orangekoaren arteko ezkontza bideratu zuen. Saiakera ugari idatzi zituen politikaren inguruan. Besteak beste, 1609an sortutako Amsterdameko Bankuaren berritasuna deskribatu zuen:
| « | Bankuaren seguritatea ez datza hantxe aurkitzen den urrean eta zilarrean soilik, Hiri osoaren eta Amsterdameko Estatu osoaren kreditua ere kontuan izan behar baita, hauen dirutzak eta errentak zenbait Erresumatakoak bezain handiak baitira, eta bankuak bertan utzitako diru guztiaz erantzun behar baitu derrigorrez. William Temple 1687 | » |
| —. Testu osoa irakurtzeko Wikisourcen duzu eskuragarri |||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2248538
* Multimedia: Sir William Temple, 1st Baronet / Q2248538
* ↑ Kondaira. .
# William Thomas Beckford

William Thomas Beckford (Londres, 1760ko urriaren 1a - Bath, 1844ko maiatzaren 2a) ingeles eleberrigile, arte-bildumagile, kritikari, bidaia-idazle, politikari eta esklaboen jabea izan zen. Parlamentuko kide izan zen 1784tik 1795era eta 1806tik 1820ra. Bere garaiko gizon aberatsenetako bat izan zen eta Vathek eleberri gotiko idazteagatik, Fonthill Abbey eta Lansdowne Tower erakitzeagatik eta bere arte bildumagatik ezaguna da.

## Lanak

* Memoirs of Extraordinary Painters, 1780
* Dreams, Walking Thoughts and Incidents, 1783
* Vathek, 1786
* Modern Novel Writing, or, The Elegant Enthusiast, 1796
* Azemia, 1797
* Letters from Italy with Sketches of Spain and Portugal, 1834
* Excursion to the Monasteries of Albocaca and Batalha, 1835

## Iruditegia

* Fonthill Abbey
* Beckforden hilobia eta dorrea atzealdean
* The Rubens Vase, Beckforden bilduma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q361026
* Multimedia: William Thomas Beckford / Q361026
# William Tecumseh Sherman

William Tecumseh Sherman (Lancaster, Ohio, 1820eko otsailaren 8a - New York, 1891ko otsailaren 14a) estatubatuar militar, hezitzaile eta idazle bat izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilean jeneral mailarekin eta Batasunaren alde jarduteagatik ospe handia lortu zuen, bertan erabilitako militar estrategiari esker goraipamen ugari bereganatu zituen, halere Konfederazioaren lurraldean etsaiaren aurka ezarri zuen gerra totalako politikak ere protesta ugari altxatu zituen. Gerra politika honi esker, askok lehenbiziko jeneral modernoa izendapenaz izendatu ohi dute.

## Iruditegia

* Gaztetan.
* 1865-1880 bitartean.
* Batasunako beste militar batzuekin batera. Sherman erdian kokatzen da.
* Zaldi gainean, 1864.
* Datuak: Q188936
* Multimedia: William Tecumseh Sherman / Q188936
# William Thurston

William Paul Thurston (Washington D.C., 1946ko urriaren 30a - Rochester, 2012ko abuztuaren 21a) estatubatuar matematikaria izan zen. Lehenengo ikasketak Sarasotako New Collegen (Floridan) egin zituen. Doktoregorako ikastaroak Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitatean egin zituen, Morris Hirsch eta Stephen Smaleren zuzendaritzapean, eta tesia 1972an aurkeztu zuen. Hurrengo urteetan, Princetongo Ikerketa Aurreratuetako Institutuan eta Massachusettseko Teknologia Institutuan aritu zen. 1974an, irakasle izendatu zuten Princetonen. 1983an, Fields Domina jaso zuen Varsoviako Nazioarteko Kongresuan. Thurstonek ekarpen garrantzitsuak egin ditu Kleinen taldeetan (Poincarék eta Ahlforsek aztertu zituzten lehenengo aldiz), eta haren lanak eragin handia izan du hiru dimentsioko topologian. Fields dominaz gainera, beste ohore asko jaso ditu Thurstonek: Amerikako Matematika Elkartearen Oswald Veblen Geometria saria (1976) eta Alan T Waterman saria (1979), besteak beste. Bestalde, Alfred P. Sloan Fundazioko kide izan zen 1974tik 1975era.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q333927
* Multimedia: William Thurston / Q333927
# William Thiego de Jesus

William Thiego de Jesus (1986ko uztailaren 22a - 2016ko azaroaren 28a) Brasilgo futbolaria izan zen.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Grêmio eta Kyoto Sanga FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q719472
# William Thomas Sampson

William Thomas Sampson (Palmyra, New York, 1840 – Washington, 1902) Ameriketako Estatu Batuetako amirala izan zen. 1860an Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilean hartu zuen parte. 1898an, Espainia-Estatu Batuak Gerran, San Juan de Puerto Rico bonbardatu zuen. Santiago de Cubaren aurkako blokeoa agindu zuen. Pascual Cervera militar espainiarraren ontzidia txikitu zuen, eta José Toral jeneralaren agindupean zegoen hiria hartu zuen. 1899an Boston Navy Yard basearen agindua hartu zuen. 1902ko otsailaren 9an erretreta hartu zuen, eta handik gutxira hil egin zen. Arlingtongo Hilerri Nazionalean lurperatuta dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2004801
* Multimedia: William T. Sampson / Q2004801
# Únětice (Plzeň-South barrutia)

Únětice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 144 biztanle ditu eta 5,99 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q330250
* Multimedia: Únětice (Plzeň-South District) / Q330250
# Úrbel del Castillo

Úrbel del Castillo Burgosko udalerria da, Páramos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 102 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1650267
* Multimedia: Úrbel del Castillo / Q1650267
# Úrbelgo gaztelua

Úrbelgo gaztelua (gaztelaniaz: Castillo de Úrbel) Burgosko probintziako Úrbel del Castillo (Espainia) herrian kokaturiko gaztelua izan zen.

## Historia

IX. mendean sortua, Gaztelako kondeek bi gaztelu zituzten- La Piedra eta Úrbel- Úrbel ibaiaren harana kontrolpean izateko.
1028an Antso Nagusiak Iruñerako lortu zuen gazteluaren jabetza eta nafarren eskuetan izan zen 1054ko Atapuercako gudua izan arte.
Gaztelarren eskuetan geratu zen eta Zuñiga leinuak XV. mendean zaharberritu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Sagredo, Iñaki. (2009). Navarra, Castillos que defendieron el reino. IV Iruñea: Pamiela, 112 or. ISBN 978-84-7681-599-1..
* ↑ Pérez de Urbél, Justo. (1970). El condado de Castilla. III Siglo Ilustrado S.A., 319 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5757765
* Multimedia: Castle of Úrbel del Castillo / Q5757765
# William Bonnet

William Bonnet (Saint-Doulchard, 1982ko ekainaren 25a), Frantziako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2004
* Paris-Mantes-en-Yvelines
2005
* Paris-Corrèzeko etapa bat
2006
* 3. Valoniako Sari Nagusian
2008
* Isberguesko Sari Nagusia
* Sommeko Sari Nagusia
2010
* Paris-Nizako etapa bat

## Kanpo estekak

William Bonnet - ProCyclingStats
* Datuak: Q552778
* Multimedia: William Bonnet / Q552778
# William Bowles (naturalista)

William Bowles (1705 – 1780ko abuztuaren 25a) naturalista irlandarra izan zen .
1740an Parisera joan zen hogeita hamabost urte zituelarik, natur zientziak, kimika eta metalurgia ikastera. 1752an Espainiara etorri zen eta kimika laborategi bat jarri zuen. Merkurio meategiak bisitatu zituen Almaden herrian sutea izan zutelako bertan eta bere gomendioak jarraitu zituen meategien jabeak. Espainia osotik bidatu zuen mineralek eta natur zientziak ikasten eta Madrilen eta Bilbon bizi izan zen garai honetan. Alemaniako neska batekin ezkondu zen, AnnaRustein, hain zuzen ere. Madrilen zendu zen 1780ean.
Williamen arabera, Errege Katolikoen alabak (Katalina), bere senarrari Enrrike VIII-ri oparitutako espatak Eskozian zeuden oraindik, XVIIIgrren mendean. Espata hauek mondragonen dauden Udalaitz mendiko meategietako mineralarekin eginak ziren, XVI. mendean.

## Obra

* 1753ean Ministerioak bidalita platinarekin esperimendu batzuk egin zituen. Berak platina metal berri bat zela defendatu zuen Buffon kondearen iritziaren aurka eginez.
* 1754 eta 1757 bitartean Espainian egon zen mangosta isurriteari buruzko idatzia egin zuen. Bertan insektuaren hala nolak deskribatu zituen. Adibidez, nola propagatzen zen deskribatu zuen.
* "Introducción a la historia natural y a la geografía física de España" obra idatzi zuen 1775ean Madrilen argitaratua. Adituen arabera garrantzia handikoa da eta horregatik frantzesera itzuli zuen Flivigniko kondeak 1776an.Badirudi itzulketa hobea egin zuela Milizia italiarrera. Parman argitaratu zen 1784an.
* Datuak: Q11955159
# William Boyd

William Boyd (Accra, Ghana, 1952ko martxoaren 7a) eskoziar eleberri eta gidoigilea da. Unibertsitateko irakasle eta telebista-kritikari izana. Gizon on bat Afrikan (1981) eleberriak eman zio ospea, eta hainbat sari ere ekarri zizkion (Withbreadekoa 1981ean, Somerset Maugham saria 1982an). Barrak eta izarrak (1984) zinemara eraman zuten 1987an, eta urte berean argitaratu zuen Aitormen berriak, Boyden obrarik garrantzitsuena. Brazzaville hondartza (1990) eta Arratsalde urdina (1993) plazaratu zituen gero. Bere liburuen zinemarako egokitzapenak egin izan ditu, baita beste idazle batzuenak ere, Mario Vargas Llosarenak adibidez.
1999an Lehen Mundu Gerran girotutako The Trench (Luebakia) izeneko gerra drama film independientea zuzendu eta idatzi zuen.

## Lanak
### Eleberriak

* A Good Man in Africa', 1981
* An Ice-Cream War, 1982
* Stars and Bars, 1984
* The New Confessions, 1987
* Brazzaville Beach, 1990
* Armadillo, 1998
* Nat Tate: An American Artist 1928-1960, 1998
* Any Human Heart, 2002
* Restless, 2006
* Ordinary Thunderstorms, 2009
* Waiting for Sunrise, 2012
* Solo, 2013
* Sweet Caress, 2015
* Love is Blind, 2018

### Ipuin bildumak

* On the Yankee Station, 1981
* The Detiny of Natalie "X", 1995
* Fascination, 2004
* The Dream Lover, 2008
* The Dreams of Bethany Mellmoth, 2017

### Antzerki lanak eta gidoiak

* Shool Ties, 1985
* Longing, 2013
* The Argument, 2016

### Ez fikzioaz

* Photobiography, 1998
* Bamboo, 2005

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q722103
* Multimedia: William Boyd / Q722103
# William Brown (amirala)

William Brown (gaztelaniaz Guillermo Brown bezala ere ezaguna; 1777ko ekainaren 22a - 1857ko martxoaren 3a) irlandar jaiotzez argentinar amirala izan zen. Brownek Argentinako Independentzia Gerran, Argentina-Brasil Gerran eta Río de la Platako Blokeo Anglo-Frantsesean lortutako garaipenegatik Argentinako herritarren errespetua eta estimua irabazi zituen, eta oraindik Argentinako heroi nazionaletako bat da. Herrialdeko Itsas armadako sortzaile eta lehen amirala, "Argentinako Armadaren Aita" bezala ezagutzen da.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q966952
* Multimedia: William Brown (admiral) / Q966952
# William Beveridge

William Henry Beveridge (Rangpur, Bangladesh, 1879ko martxoaren 5a – Oxford, Oxfordshire, 1963ko martxoaren 16a) britainiar ekonomialaria eta gizarte erreformagilea izan zen. Beharbada ezaguna da batez ere 1942an idatzitako txostenagatik, "Social Insurance and Allied Services" izenekoa (edo zuzenean "Beveridge Report") Bigarren Mundu Gerraren ostean Erresuma Batuko Alderdi Laboristak garatuko zuen "Ongizatearen gizartea" delakoaren oinarriak ezarri zituena, tartean "National Health Service" osasun zerbitzu publikoa 1948an.

## Ikus, gainera

* Osasun arreta unibertsala

## Kanpo loturak

* (Ingelesez)Beveridgeren biografia BBCren webgunean
* Datuak: Q335049
* Multimedia: William Beveridge / Q335049
# William Boone

William Werner Boone (Cincinnati, Ohio, AEB, 1920ko urtarrilaren 16a - Urbana, Illinois, AEB, 1983ko irailaren 14a) estatubatuar matematikaria izan zen.
Institutua utzi ondoren lanean hasi zen, baina azkenean matematika ikasketak egin zituen Cincinnatiko Unibertsitatean; 1945ean graduatu zen, eta Princetonen osatu zituen ikasketak. Doktoregoa 1952an bukatu zuen, eta tesia, talde teoriari buruz, Churchen zuzendaritzapean egin zuen. 1950ean, Turingen ideiei jarraituz, emaitza garrantzitsu bat lortu zuen talde teoriaren arloan, eta 1957an taldeen hitz problema ebatzi ezina zela frogatu zuen. Bi urte geroago, Boonek taldeen teoriako beste hainbat erabakimen problema ezin ebatzezkoak direla frogatu zuen. 1958tik aurrera, Illinoisen lan egin zuen, nahiz eta Europara bidaia asko egin: hala, 1972-73 eta 1978-79 ikasturteak Oxforden eman zituen, eta han G. Higmanekin batera aritu zen lanean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-10-06 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q8005704
# William Boyce

William Boyce (Londres, 1711ko irailaren 11 – 1779ko otsailaren 7) ingeles musikagilea izan zen.
Boyce San Paulo katedraleko abesbatzako umea izan zen, Maurice Greenerekin musika ikasi aurretik, ahotsa aldatu ostean. Bere lehen emanaldi profesionala 1734an izan zen, Oxfordeko kaperan organo-jole lana hartu zuenean. Antzeko kargu asko izan zituen 1755ean "Erregearen Musikaren Maisu" izan baino lehen, eta 1758an Errege Kaperako organo-jole izan zen.
Boycek entzumen arazoak zituen; bere gortasuna hain larria bihurtu zenean, non gehiago ezin izan zuen bere organista postuetan jarraitu, erretiroa hartu eta Greene bere irakasleak heriotzan osatu gabe utzi zuen Cathedral Music bilduma osatzen lan egin zuen. Horri esker, Boyce William Byrd eta Henry Purcell-en lanak editatu zituen. Bere bildumako pieza asko gaur egun oraindik erabiltzen dira zerbitzu anglikanoetan.
Boyce bere zortzi sinfonia, bere antifonak ("ereserkiak") eta odengatik da ezaguna. Gainera, Peleus eta Thetis maskarada eta Secular Masquerako abestiak (John Drydenena) idatzi zituen, William Shakespeareren lanen musika intzidentala —The Tempest (antzerkia), Cymbeline, Romeo eta Juliet eta The Winter's Tale— eta asko. ganbera-musika asko, hamabi Hiruko sonataz osatutako sorta barne.
Boyce erabat ahaztuta geratu zen bere heriotzaren ondoren eta gaur egun oraindik gutxi jotako konpositorea da, 1930eko hamarkadan bere obra ugari aurkitu ziren arren eta Constant Lambertek bere lanak editatu eta batzuetan interpretatu zituen arren.

## Erreferentziak

* Bartlett, Ian. 2003. "Lambert, Finzi eta Boyce Berpizkundearen anatomia". Musical Times 144, zk. 1884: 54–59.
* Bartlett, Ian eta Robert J. Bruce. 2001. Boyce, William. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Stanley Sadie eta John Tyrrellek zuzendua. Londres: Macmillan Publishers.
* Kenyon, Nikolas. 1978–79. "William Boyce (1711–1779)" Musika eta musikariak 27, zk. 6:24–27.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313152
* Multimedia: William Boyce / Q313152
# William Brodie

William Brodie, askoz ere ezagunagoa Deacon Brodie (euskaraz: «Brodie Diakonoa») titulu prestigiotsuaz (1741eko irailaren 28a, Edinburgh – 1788ko urriaren 1a, Edinburgh) eskoziar altzarigile bat izan zen, gaur egungo kutxa gotorgile edo sarrailagilearen parekoa, bai eta Edinburgheko Merkataritza Ganberako lehendakaria eta hiriko diakonoa ere. Halere, benetako ogibidez, egunez ofizialki zurgin zintzoa, eta gauez ezkutuko lapurra izan zen, alde batetik azken jarduera honek sorrarazten zion adrenalina zirrara zela eta, eta bestetik sekulako dirutza modu azkarrean bereganatzeko bidea baitzen.
Egunez bere sarrailagile lanbidearen bidez lortzen zuen bezeroen segurtasun mekanismoen informazioa gauez haiei lapurretak egiteko baliatzen zuen, bezeroen kutxa gotortuen giltzen argizarizko kopiak egiten baitzituen. Hiriko sarrailagile garrantzitsuena zenez, Edinburgheko kide aberatsenen jauregi eta etxebizitzetan lan egin zuen. Lapurtutako dirua bere bizimodu bikoitzak sortzen zizkion gastuak ordaintzeko erabiltzen zuen, tartean bost seme-alaba, elkarren artean berririk ez zuten bi maitale, bai eta bere jokorako eta apustuetarako zaletasuna ere.
1768an bere ibilbide kriminalari ofizialki ekin zion, banku bateko giltzen kopiak egin eta 800 libra esterlina hoztu zituenean. 1786an lapur talde txiki bat osatu zuen, bera eta beste hiru kideekin batera: John Brown (beregain zazpi urteko espetxe zigorra zuen lapurra), George Smith (lanbidez sarraigilea eta Cowgate kalean janari-denda bat zuen gizona) eta Andrew Ainslie (zapataria).
Halere, azkenean taldekideak atzemanak, epaituak eta heriotzara zigortuak izan ziren. 1788ko urriaren 1ean Brodie eta Smith hiriko Old Tolbooth eraikineko urkamendian zintzilikatuak izan ziren.
* Deacon Brodie's tabernako kartela, Royal Mile
* Deacon Brodieren gaueko alter egoa

## Herri kulturan

Hil eta berehala, Deacon Brodie zena Edinburgheko kultura herrikoira igaro eta kondairazko pertsonaia bilakatu zen. Maiz aipatzen denez, Robert Louis Stevenson eskoziar idazleak bere Jekyll doktorea eta Hyde jauna eleberri ospetsua idazteko haren bizimodu bikoitzean oinarritu omen zen.
Gaur egun, Edinburgh hiriko Royal Mile hiribidean bere izena daraman taberna bat dago, Lawnmarket eta Bank Street kaleen izkinan, The Mound eremutik hurbil.
1997an BBC 1 katean bere bizitzan oinarritutako eta Billy Connolly eskoziar umorista eta aktore ospetsuak antzeztutako izenburu berdineko telesaila estreinatu zen.

## Kanpo loturak

* Eskoziako historia – Deacon Brodie (Ingelesez)
* Eskoziar ospetsuak – Deacon William Brodie (Ingelesez)
* Datuak: Q709522
* Multimedia: William Brodie (cabinet maker) / Q709522
# Worthing

Worthing, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian.
2022an 112.240 biztanle zituen.
* Datuak: Q671348
* Multimedia: Worthing / Q671348
# Worthington (Massachusetts)

Worthington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hampshire konderrian dago, Massachusetts estatuan. 1.193 biztanle ditu, 32,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hampshire konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2549311
* Multimedia: Worthington, Massachusetts / Q2549311
# Worthington (Mendebaldeko Virginia)

Worthington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Marion konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 179 biztanle ditu, 1,550043 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marion konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2632788
* Multimedia: Worthington, West Virginia / Q2632788