OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emilia Bernal

Emilia Bernal Agüero (Nuevitas,Camagüey, Kuba, 1884ko maiatzaren 8a – Washington, Estatu Batuak, 1964ko abenduaren 20a) poetisa kubatarra izan zen, eta beste genero batzuk ere landu zituen, hala nola saiakera, itzulpena eta nobela autobiografikoa.

## Bizitza

Nuevitasen (Camagüey probintzian) jaio eta hazi zen, ama maistra zuen herrian. 1895eko gerraren ondoren, familiak Santo Domingora emigratu behar izan zuen tarte labur batez, baina laster itzuli zen Kubara, Habanan bizitzera. Hainbat egunkaritan kolaboratuz hasi zen ezagutzera ematen. Bizitza gehiena atzerrian eman zuen, Amerikan eta Europan zehar bidaiatuz. Espainian, Ikasleen Egoitzatik igaro eta Granadara joan zen, Manuel de Falla ezagutu zuen lekura. Mallorcako Llorenç Villalongarekin harremana izan zuen, bi idazleen arteko adin eta prestakuntza desberdintasunak islatzen zituzten lanak inspiratu zizkion.
Bere izena daraman Fundazioak urtero ematen du «Emilia Bernal literatura saria».

## Lanak

* Alma errante (1916)
* ¡Cómo los pájaros! (1922)
* Poesías inéditas (1922)
* Layka Froyka; el romance de cuando yo era niña (nobela autobiografikoa, 1925, 1931)
* Vida (poesía, 1925)
* Cuestiones cubanas (prosa, 1928)
* Exaltación (1928)
* Martí por sí mismo (prosa, 1934)
* Negro (poesía, 1934)
* América (1937)
* Ensayo sobre el problema de la raza negra en Cuba (saikera, 1937)
* Sentido (prosa, 1937)
* Sonetos (1937)
* Mallorca (poesia, 1938)

## Erreferentziak

* ↑ Alonso, Nancy. (2018). Damas de social: intelectuales cubanas en la revista Social. ISBN 978-959-294-170-0. PMC 1042243325. (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ Cuadernos Hispanoamericanos [Publicaciones periódicas. Nº 514-515, abril-mayo 1993.] Según Rafael Alberti, que es quien lo cuenta, D.ª Emilia escandalizó al muy religioso Manuel de Falla con un relato subido de tono.
* ↑ Vida i obra en la Casa Museu Llorenç Villalonga.

## Kanpo estekak

   * Diccionario de Cuba Literaria
   * "Emilia Bernal Nuevitasen jaio zen", Hortensia Barranco Concepcioneren artikulua.
   * Emilia Bernal Agüeroren argazkia
* Datuak: Q5830815
* Multimedia: Emilia Bernal / Q5830815
# Emilia-Romagna

Emilia-Romagna (emiliano-romagnoloz: Emégglia-Rumâgna) Italiako eskualdea da, erresumaren ipar-ekialdean, Po ibaiaren, Apenino mendien eta Itsaso Adriatikoaren artean dagoena. 22.452,78 km²ko eremua du eta 2015ean 4.446.811 biztanle zituen.
Hiri nagusiak Bolonia (hiriburua), Ferrara, Forlì, Imola, Modena, Parma, Piacenza, Ravena, Reggio nell'Emilia eta Rimini dira.

## Historia

Aemiliako herrialdea (Via Aemilia izeneko galtzadak zeharkatzen zuen) erromatarrek sortu zuten K.a. IV. mendean, Alpeez haranztiko Galiako partean eta Liguriako probintziaren ekialdean.

## Geografia

Iparraldean Lombardia eta Veneto, hegoaldean Markak eta Toscana, ekialdean itsaso Adriatikoa eta mendebaldean Piemonte eta Liguria eskualde mugakide ditu.

## Banaketa administratiboa

Emilia-Romagna 8 probintzia eta metropoli-hiri batean banaturik dago.
| Probintzia | Eremua (km²) | Biztanleria (2015-08-31) | Dentsitatea (hab/km²) |
| Boloniako metropoli-hiria | 3.702 | 1.004.965 | 271,5 |
| Ferrara | 2.632 | 352.085 | 133,8 |
| Forlì-Cesena | 2.377 | 394.953 | 166,2 |
| Modena | 2.689 | 701.453 | 260,9 |
| Parma | 3.449 | 446.461 | 129,4 |
| Piacenza | 2.589 | 287.194 | 110,9 |
| Ravenna | 1.858 | 391.567 | 210,7 |
| Reggio Emilia | 2.293 | 532.734 | 232,3 |
| Rimini | 863 | 335.399 | 388,6 |

## Ekonomia

Emilia-Romagnako zabaldia oso emankorra da, Italiako nekazaritza produkzioaren %14 ematen du (garia, barazkiak, fruituak, erremolatxa, arroza eta kalamua. Behi azienda). Metanoa eta petrolioa (Cortemaggiore). Janari eta tresneria industria dago (Bolonia, Ferrara, Modena).

## Ondarea

Emilia-Romagnako lurraldeak Erdi Aroko monumentu ugari ditu. Arkitektura eta eskulturako molde erromanikoak XII. mende hasieratik zabaldu ziren Emiliako hirietara, Modenako katedrala (1099) abiapuntu harturik. Boloniak, bestalde, XIII. mendearen erdialdeko eraikuntza gotikoak ditu (Santo Domingoko eta San Frantziskoko elizak). XV. mendetik aurrera, eskualdeko arkitekturak eraikuntza zibil ikusgarriak plazaratu zituen (Ferrara hiria, Parma eta Boloniako jauregiak).
Bertako margolariek ospe handia jaso zuten XIV. mendetik aurrera. Horietan garrantzitsuena Parmako Il Correggio, Errenazimentuaren garaiko pintorea izan zen.

## Biografiak

* Il Correggio (1489-1534), margolaria.
* Giuseppe Verdi (1813-1901), musikagilea.
* Giovannino Guareschi (1908-1968), idazlea.
* Hugo Pratt (1927-1995), idazlea.
* Luciano Pavarotti (1935-2007), tenorea.
* Marco Pantani (1970-2004), txirrindularia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/01/09 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .
* 1 2 Bilancio demografico anno 2015 (dati provvisori). Regione: Emilia-Romagna. demo.istat.it (Noiz kontsultatua: 2016-01-09).

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Webgune ofiziala, regione.emilia-romagna.it
* Datuak: Q1263
* Multimedia: Emilia-Romagna / Q1263
# Emilia (2022ko filma)

Emilia 2022ko Miguel Ángel Calvo Buttini nafar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XIX. mendeko idazlerik esanguratsuenetako bat izan zen Emilia Pardo Bazán; 1921. urtean hil zen. Intelektualen munduan barneratu zen, erabat gizonezkoek gidaturikoan, eta, horregatik, kritika ugari jaso zituen. Emakumeen eskubideak aldarrikatzeko egin zuen lan, emakumeak ia ikusezinak ziren garaian.

## Erreferentziak

* ↑ «Emilia» Berria 2022-11-05 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115088215
# Emilia Clarke

Emilia Isabelle Euphemia Rose Clarke (Londres, 1986ko urriaren 23a) ingeles aktorea da, zineman, telebistan eta antzerkian ibilitakoa.

## Filmografia
### Zinema

| Filma | Urtea | Pertsonaia | Zuzendaria | Oharra(k) |
| Drop the Dog | 2009 | Julie !Julie | Unknown !Unknown | Film labur |
| Spike Island | 2012 | Harris !Sally Harris | Whitecross !Mat Whitecross | |
| Shackled | 2012 | Malu | Wazzi !Nour Wazzi | Film labur |
| Dom Hemingway | 2013 | Hemingway !Evelyn Hemingway | Shepard !Richard Shepard | |
| Terminator Genisys | 2015 | Connor !Sarah Connor | Taylor !Alan Taylor | |
| Me Before You | 2016 | Clark !Louisa "Lou" Clark | Sharrock !Thea Sharrock | |
| Voice from the Stone | 2017 | Verena | D. Howell !Eric D. Howell | |
| Above Suspicion | 2018 | Smith !Susan Smith | Noyce !Phillip Noyce | |
| Solo: A Star Wars Story | 2018 | Qi'ra | Howard !Ron Howard | |

### Telebista

| Telesaila | Urtea | Pertsonaia | Katea | Oharra(k) |
| Doctors | 2009 | Mayer !Saskia Mayer | BBC One | Atal 1 |
| Triassic Attack | 2010 | Roundtree !Savannah Roundtree | Syfy | Telefilm |
| Game of Thrones | 2011–2019 | Daenerys Targaryen | HBO | |
| Futurama | 2013 | Marianne (ahotsa) | Comedy Central | Atal 1 |
| Robot Chicken | 2016 | Bridget (ahotsa) | Adult Swim | Atal 1 |
| Animals. | 2017 | Lumpy (ahotsa) | HBO | Atal 1 |
| Thunderbirds Are Go | 2017 | Doyle (ahotsa) | ITV | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235132
* Multimedia: Emilia Clarke / Q235132
# Elderslie

Elderslie, Eskoziako gaeleraz: Ach na Feàrna, Eskoziako udalerri bat da, Renfrewshire konderrian.

## Herritar ezagunak

* William Wallace (1270-1305), Eskoziako Independentzia Gerretako heroia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q950200
* Multimedia: Elderslie / Q950200
# Eldfell

Eldfell Islandia hegoaldean dagoen Heimaey uhartean dagoen sumendia da.
279 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1973. urtean izan zen.

## Ikus, gainera

* Islandiako sumendien zerrenda

## Kanpo estekak

* 1973ko erupzioari buruzko informazioa.
* Erupzioari buruzko bideoa.
* Datuak: Q217274
* Multimedia: Eldfell / Q217274
# Elderton (Pennsylvania)

Elderton Pennsylvaniako borough bat da. Armstrong konderrian kokatua dago. 2010ean 356 biztanle zituen, 0,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Armstrong konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130237
* Multimedia: Elderton, Pennsylvania / Q1130237
# Eldey

Eldey (ˈɛltˌeiː ahoskatua; euskaraz: «su-uhartea») Islandiako hego-mendebaldean dagoen uhartea da, Reykjanes penintsulatik 16 kilometro ingurura dagoena. Suðurnes eskualdean dago, Reykjaviketik mendebaldean.

## Ezaugarriak

Bere labarrak hegazti askoren bizilekuak dira, baita munduko zanga-koloniarik handiena- 16.000 kide ingururekin- ere. Hegazti populazio-dentsitatea hain da handia, ezen, espazio faltagatik, ez baita ugaltzen ez den alerik ikusten. 3 hektarea inguru hartzen ditu eta 77 metroko altueraraino igotzen da.
1830eko martxoan Geirfuglasker uhartea suntsitu zuen sumendi-erupzio baten ondoren, uharte horretara pinguinus impennis espezieko pinguinoen azken kolonia garrantzitsua joan zen. Eldeyko kolonia 1835ean aurkitu zutenean, berrogeita hamar ale baino ez ziren geratzen.
Garai haietan espezie oso urria zenez, eta, beraz, museoetarako baliotsua, kopuru oso handiak ale baten truke disekatzeko, edo arrautzak baten truke ordaintzen zituzten. Honek Eldeyn geratzen ziren hegazti bakanen ehiza bultzatu zuen. 1844ko ekainean, Danimarkako bildumagile baten zerbitzura zegoen bertako ehiztari talde batek azken bikotea akabatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Nelson, Bryan. (2010). The Gannet. in: Poyser Monographs. A & C Black, 42–90 or. ISBN 978-1-4081-3858-8..
* ↑ (Ingelesez) «Eldey island» Eldey island webpage.
* ↑ (Ingelesez) Crofford, Emily. (1989). Gone Forever: The Great Auk. New York: Crestwood House, 43 or. ISBN 978-0-89686-459-7..
* ↑ (Ingelesez) Ellis, Richard. (2004). No Turning Back: The Life and Death of Animal Species. New York, 160 or. ISBN 0-06-055804-0..
* ↑ Ley, W.. (1963). El pez pulmonado, el dodó y el unicornio. Madril: Espasa Calpe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q324541
* Multimedia: Eldey / Q324541
# Eldfellita

Eldfellita sulfato motako minerala da eta yavapaiite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Eldfellita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaFe^{3+}(SO4)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Eldfellite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Eldena

Eldena Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.134 biztanle zituen, 34,21 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654203
* Multimedia: Eldena / Q654203
# Eldetal

Eldetal Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 886 biztanle zituen, 71,83 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61749637
* Multimedia: Eldetal / Q61749637
# Elder (argipena)

Elder hitzak adiera zenbait ditu:
* bereziki Ipar Euskal Herrian, lerdea, ahotik jariatzen den likidoa;
* elder (ingelesetik; euskaraz agure, literalki), herrialde anglosaxoietako erlijio-konfesio batzuetako hierarkia-maila.
# Eldersburg (Maryland)

Eldersburg Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Carroll konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 32.582 biztanle ditu, 109,74408 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754876
* Multimedia: Eldersburg, Maryland / Q754876
# Endekagrama

Geometrian, endekagrama (antzinako grezierazko ἕνδεκαγραμμον hitzetik: "hamaika lerro") hamaika zuzenkirekin eraikitako izar-poligonoa da, hamaika puntako izar bat. Endekagramaren zuzenkiak elkartzean endekagono bat sortzen da barruan.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Hendecagram" MathWorld-en.
* Datuak: Q3753269
# Endavant

Endavant-Organització Socialista d’Alliberament Nacional (euskaraz, Aurrera-Askapen Nazionalaren Erakunde Sozialista), erakunde politiko ezkertiar eta kataluniar nazionalista, beren ekintza-eremua Katalan Herriak izenekoak dira. Beren helburuak independentzia, Katalan Herrien batasuna eta sozialismoa dira. Kataluniar Ezker Independentistaren gunean identifikatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752213
* Multimedia: Endavant (OSAN) / Q3752213
# Ende (argitzailea)

Ende (edo En) eskuizkribuen argitzailea izan zen Leongo Erresuman (Iberiar penintsularen iparraldean) X.. mendearen amaieran. Iberiar penintsulako lehen emakume-artista da, eta Europako lehenengoetakoa. Baliteke moja izatea, agian Tábarako San Salvador monasterioan.
Gironako Beatoa argiztatu zuen. Gironako Katedralean gordetzen den 786an konpilatutako Apokalipsiaren Iruzkina jasotzen duena. Ende izena, beste argiztatzaile batenarekin batera, eskuizkribuaren amairan agertzen da, latinez: ende ende pintrix et d(e)i aiutrix fr(a)ter emeterius et pr(e)s(bite)r et d(e)i aiutrix fr(a)ter emeterius et pr(e)s(bite)r (Ende, margolaria eta Jainkoaren laguntzailea; Emeterio, anaia eta apaiza). Esaldi hori nola zatitu ez dagoenez, autore batzuek artistari Ende deitzera jotzen dute, eta beste batzuek, En.Hala ere, pintrix (edo margolari) forma ohikoagoa izateak iradokiko luke Ende dela modu zuzena. Bi argitzaileen aurrean, eskribaren izena agertzen da, Senior.
Apokalipsiaren liburuan Juanen irudipenak ilustratzen dituen argiztapena mozarabiar estilokoa da. Musulmanen inbasioaren ondoren Espainian garatutako estilo horrek arte islamiarreko elementuak eta dekorazio-tradizioak nahasten zituen, batez ere geometria, kolore biziak, lurzoru dekoratuak eta irudi estilizatuak azpimarratuz.2018ko uztailean, Asociación Herstóricas Historia, Mujeres y Género elkarteak eta Autoras de Cómic taldeak kultura- eta hezkuntza-proiektu bat sortu zuten, emakumeek gizartean egiten duten ekarpena ikusarazteko eta karta-joko batean oinarriturik ez egoteari buruz hausnartzeko.
Karta horietako bat Enderi buruzkoa da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Patton (1997), p. 498
* ↑ Weyle Carr (1997), pp. 7-8
* ↑ Sutherland Harris; Nochlin (1976), p. 17
* ↑ Martin (2012), p. 1
* ↑ Paseos urbanos con historia y mirada feminista. Madridiario 18 de noviembre de 2019.

## Bibliografia

* Sutherland Harris, Ann; Noche lin, Linda: Women Artists, 1550-1950. Los Angeles County Museum of Art, 1976. ISBN 9780875870731
* Martin, Therese: "Exceptions and assumptions: women in edad art history" in Martin, Therese (arg. ): Reassessing the Rol of Women as Art and Architecture-ren 'Makers'. BRILL, 2012 ISBN 9789004185555
* Patton, Pamela A.: "Ende" en Gaze, Delia (arg. ): Dictionary of Women Artists Vol. i. Taylor & Francis, 1997. ISBN 9781884964213
* Weyl Carr, Annemarie: "Women as artists in the middle ages: The dark is light enough", Gaze, Delia (arg. ): Dictionary of Women Artists Vol. i. Taylor & Francis, 1997. ISBN 9781884964213

## Bibliografia osagarria

* Chadwick, Whitney, Women, Art, eta Society Thames and Hudson, Londres, 1990

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2683647
* Multimedia: Ende (artist) / Q2683647
# Endemia

Epidemiologian, endemia biztanleria edo lurralde geografiko batean denbora asko irauten duen prozesu patologikoa da. Gehienetan, patologia infekziosoez hitz egiten ari gara. Gaixotasuna maila iraunkorrean mantentzen da denbora luzez, sasoiko gorabeherak barne.
Gaixotasun baten hedapen-mailari edo kaltetutako pertsonen kopuruari dagokionez, garrantziaren arabera, endemia, epidemia eta pandemia daude (azken hori kontinente bati baino gehiagori eragiten dionean).
Gaixotasun endemikoen adibide dira, besteak beste, malaria Amerikako, Asiako hego-ekialdeko eta Afrikako herrialde tropikal edo bero batzuetan, Chagasen gaixotasuna, dengea, sukar horia eta kukutxeztula.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q506680
# Endemol

Endemol herbeheretar enpresa izan zen, telebista saioak ekoizten zituena. 1994an sortua, egoitza Amsterdam hirian zuen. Mediaset, Goldman Sachs eta John de Mol artean sortua, 2015ean Endemol Shine Group eta harrezkero marka bat besterik ez da. Big Brother, Deal or No Deal eta beste hainbat saioen sortzailea izan zen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q851184
* Multimedia: Endemol / Q851184
# Endeavour (anezka)

Endeavour (euskaraz: «Ahalegin»; NASA izendapena: OV-105) NASAren espazio anezka bat izan zen, guztietan zerbitzuan egon den bosgarrena eta gaurdaino azkena.
Izena XVIII. mendeko HMS Endeavour britainiar itsasontziari zor dio, hain zuzen ere, James Cook kapitaina eta esploratzailearen agindupean egon zen ontzia. Izena Apollo 15 hegaldiaren aginte-moduluaren omenez ere badarama.
1987an Endeavour anezkaren eraikuntza hasi zen, 1986ko istripuan galdutako Challenger eskifaia ordezkatu zezan. Bere eraikuntzan Discovery eta Atlantis eskifaien ordezko osagai edo piezak ere erabili ziren. Nahiago izan zen Endeavour eraikitzea Enterprise anezka berregokitzea baino, merkeagoa baitzen.
1992ko maiatzaren 7an lehenbizikoz jaurti zen, eta bere aurreneko misioa matxuratua zegoen satelite bat atzeman eta orbitan berrezartzea izan zen. 1993an Hubble espazio teleskopioaren zerbitzupeko lehenbiziko misioa burutu zuen. 1997an Endeavour anezka berregokitzeko asmoz 8 hilabetetarako erretiratu zen, berregokitzapen horren barnean aire-konpromituzko sistema bat gehitu zitzaion. 1998ko abenduan Unity modulua Nazioarteko Espazio Estaziora garraiatu zuen.

## Ikus gainera

* Espazio anezka
* Atlantis
* Challenger
* Columbia
* Discovery
* Enterprise

## Kanpo estekak

* Endeavour anezka. NASAren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q182508
* Multimedia: Space Shuttle Endeavour / Q182508
# Endemismo

Endemismo, biologia arloan, taxoi bat eremu geografiko jakin batean baino ez dagoela hedatua adierazteko erabiltzen den hitza da, edo, beste era batean esanda, munduko beste inongo lekutan era naturalean ez dagoena. Eremua edozein motatakoa izan daiteke: mendi bat, aintzira bat, mendilerro bat, ibai baten arroa, uharte bat edota kontinente bat. Hitza normalean espezieei dagokie, baina azpiespezie, barietate, genero, familia eta beste taxoiak deskribatzeko ere erabiltzen dute.
Normalean, isolaturiko uharteek beste eremuek baino endemismo gehiago dituzte, adibidez Papua Ginea Berriko hegazti eta Filipinetako ugaztunen erdiak endemikoak dira. Kategoria horretan, Madagaskar nabari da, ia bertako anfibio guztiak, narrastien % 90, ugaztunen % 55 eta hegaztien % 50 endemikoak dira eta.

## Erreferentziak

* ↑ Morrone, Juan J.. (1994). «On the Identification of Areas of Endemism» Systematic Biology 43 (3): 438–441. doi:10.1093/sysbio/43.3.438..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123452
* Multimedia: Endemism / Q123452
# Ender's Game

Ender's Game (euskaraz Enderren Jokoa, 1985) Orson Scott Carden eleberririk ezagunena da. Zientzia fikziozko bi sari garrantzitsuenak irabazi zituen, Nebula Saria 1985ean eta Hugo Saria 1986an. Eleberriaren jatorria Analog Magazinen argitaraturiko zientzia fikziozko ipuin bat izan zen, 1977an. Ipuinak Ignotus Saria irabazi zuen 1994an.
Ender's Game lau liburuko saga baten lehenengoa da, Enderren saga.

## Istorioa

Geroan, gizateri osoa estralurtar arraza bortitz baten mehatxupean dago, intsektoreak (buggers, jatorrizko bertsioan). Andrew Wiggin (Ender) sei urteko adinarekin errekrutatzen dute Bataila Eskolan hezia izan dadin. Eskola honek talentu aparteko umeak hezten ditu euren haurtzarotik hurrengo guda zuzentzeko.

## Komikia

Marvel argitaletxe amerikarrak eleberri ezagun honi buruzko komiki bat argitaratuko du. Chris Yostek idatziko du gidoia Orson Scott Carden gainbegiratzearekin. Marrazkilaria Pasqual Ferry katalana izango da.

## Zinema

2013an eleberri honetan oinarritutako izenburu berdineko Ender's Game filma estreinatu zen, bertan Asa Butterfield, Harrison Ford, Ben Kingsley, Viola Davis, Hailee Steinfeld eta Abigail Breslin aktoreek antzeztu zutelarik.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.universomarvel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3718&Itemid=2%5B%5D

## Kanpo estekak

* Pelikulari buruzko informazioa IMDBen
* Datuak: Q816016
* Multimedia: Ender's Game / Q816016
# Ende

Ende Indonesiako Ende erregentziako hiriburua da, Nusa Tenggara Ekialdea probintzian dagoena. Flores uhartearen hegoaldeko kostaldean dago. 60.000 biztanleko biztanleriarekin, Ende da uharteko hiririk populatuena.

## Kanpo estekak

* Endeko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1340301
* Multimedia: Ende (Indonesia) / Q1340301
# Ende (eskualdea)

Ende eskualdea edo erregentzia, Indonesiako Flores uharteko bost erregentzietako bat da. Gainontzeko laurak bezala, Nusa Tenggara Ekialdea izeneko probintzian dago. Ende da bere izeneko eskualdearen hiriburua. Endeko erregentziak, 2003ko erroldaren arabera, 236.616 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14140
* Multimedia: Ende Regency / Q14140
# Erakusketen Errege Jauregia

Erakusketen Errege Jauregia (ingelesez Royal Exhibition Building) Melbourne hirian dago, Victoria estatuan, Australian. Carlton lorategietan dago, Central Business District-en ipar-ekialdeko ertzean. 2004an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Australiako lehen eraikina da. Melbourneko museoaren eta Victoriako museoaren ondoan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q695935
* Multimedia: Royal Exhibition Building / Q695935
# Erakundeen psikologia

Lanaren psikologia, erakundeen psikologia nahiz psikologia industriala gizakia lan egoeretan aztertzen duen psikologiaren adarra da, banakako zein gizarteko dimentsioetan. Ikuspuntu aplikatu eta praktiko batetik, langileari sortzen zaizkion arazoak ulertzen eta soluzio bideak aurkitzea ere da bere zeregina.

## Lanaren psikologiaren eremua

Lanaren psikologiak banakoaren ezaugarrietan ezartzen du indarra, horiek jokabidearen determinatzailek direlakoan. Azken batean, banakoen arteko desberdintasunen psikologian oinarritzen delarik. Erakundeen psikologiak erakundearen ezaugarrietan ezarriko luke lehentasuna, erreferentzia teorikoak psikologia sozialetik eta soziologiatik jasoaz. Dena den, DRENTH-ek (1984, 3.or.) dioen bezala, bi ikuspuntu horiek estu loturik daudenez, beraiek banatzea ia ezinezkoa da.
Lanaren eta erakundeen psikologia izaera aplikatuko azpiespezialitatez osatua dago: Pertsonalaren Psikologia, Erakunde-jokabidea, Ingeniaritza-psikologia, Bokazio eta bilakaera aholkularitza, Erakunde-garapena eta Industria harremanak. Dena den, bere izaera zientifiko eta profesionala ere kontuan hartu behar dira.
Erakundeen psikologiaren gaia bertako gizabanakoen arteko harremanak eta ezberdintasunak dira. Era berean, langileen trebetasunak eta beharrak aztertzen ditu gizabanakoek lanean duten errendimendu maila hautatu, hezi eta hobetzen ditu. Zeregin horiek Lanaren eta Erakundeen Psikologian zaharrena da, eta berarekin hasi zen psikologiaren adar hau: hautaketa, etengabeko prestakuntza eta ebaluaketa, alegia.
Erakundearen jokabidea ikasketa esparru honetan alor berrienetakoa da. Lanean diharduen gizabanakoen jarrera zein jokabideengan erakundeen eraginaz arduratzen da; rol, jokabide, talde, komunikazio, lidergo eta kulturaz hain zuzen. Bere azterketa maila zenbaitetan garatzen da: maila pertsonala, taldearena, erakundearena eta soziala.
Ingeniaritza-psikologiak gizabanakoak eta makinak osatzen duten sisteman nola lan egiten den ezagutzearekin loturik dago. Era berean, ekoizpena nahiz langileriaren segurtasuna hobetzearren, makina eta taldeen diseinuan dihardu. Beste alde batetik, bokazio eta bilakaera aholkularitzak berma eta aholkua eskaintzen ditu hautapen profesionalean, batzuetan lanbidera zuzendu eta besteetan lantegi barruan banakoaren garapen egokienaren aukeraketan bermatuz. Azkenik, erakundearen garapena erakundeen psikologiaren ardura da: erakundeen efizientzia edo egokitasuna lortzearren beraien hobekuntzan eta eraldaketan saiatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2045692
* Multimedia: Industrial and organizational psychology / Q2045692