OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Haloragaceae

Haloragazeo (Haloragaceae) Saxifragales ordenako familia baten izen arrunta da. Hedapen kosmopolita dute baina gehienak Hego Hemisferion, batez ere Australian, bizi dira.

## Generoak

Familiak 145 espezie ditu, bederatzi generotan banaturik:
* Glischrocaryon
* Gonocarpus
* Haloragis
* Haloragodendron
* Laurembergia
* Meziella
* Myriophyllum
* Proserpinaca
* Vinkia

## Erreferentziak

* ↑ Angiosperm Phylogeny Group. (2009). «An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III» (PDF) Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157237
* Multimedia: Haloragaceae / Q157237
* Espezieak: Haloragaceae
# Hiromichi Sato

Hiromichi Sato (japonieraz: 佐藤 宏道, 1973ko otsailaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23823138
# Hiromichi Katano

Hiromichi Katano (japonieraz: 片野 寛理, 1982ko apirilaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q10511136
* Multimedia: Hiromichi Katano / Q10511136
# Hiromitsu Horiike

Hiromitsu Horiike (japonieraz: 堀池 洋充, 1971ko maiatzaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3243286
# Hiromu Karasawa

Hiromu Karasawa (japonieraz: 唐澤 大夢, 1990eko abuztuaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11418655
# Hiromu Kamada

Hiromu Kamada (japonieraz: 鎌田 大夢, Kamada Hiromu, 2001eko ekainaren 23a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fukushima United FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q95163182
# Hiromitsu Isogai

Hiromitsu Isogai (japonieraz: 礒貝 洋光, 1969ko apirilaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1995 | 2 | 0 |
| Guztira | 2 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q732967
# Hiromu Kori

Hiromu Kori (japonieraz: 郡 大夢, 1997ko irailaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q24870779
# Hiromu Mitsumaru

Hiromu Mitsumaru (japonieraz: 三丸 拡, 1993ko uztailaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q24872551
# Hiromitsu Hayashi

Hiromitsu Hayashi (japonieraz: 林 宏光, 1983ko ekainaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23902100
# Hanna Öberg

Hanna Linnea Öberg (Kiruna, 1995eko azaroaren 2a) biatloian lehiatzen den kirolari suediarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan da 2018an eta 2022an.

## Ibilbidea

Elvira Öberg txapeldun olinpikoaren ahizpa nagusia da.
2017ko Munduko Kopan emakumezko debutari onenaren saria eman zioten. 2018ko Pyeongchangeko Jokoetan 15 km bakarkako proba irabazi zuen eta 4 x 6 km errelebotan bigarren egin zuen.
2022ko Pekingo Jokoetako azken egunean 4 x 6 km erreleboen proba jokatu zen eta berriz ere Suediako taldearekin txapeldun olinpikoa bihurtu zen, ahizpa taldean zuela.

## Txapelketak

Neguko Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2018 | Pyeongchang ( Hego Korea) | 01 ! | 15 km bakarka |
| 2018 | Pyeongchang ( Hego Korea) | 02 ! | 4 x 6 km erreleboak |
| 2022 | Pekin ( Txina) | 01 ! | 4 x 6 km erreleboak |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2019 | Östersund ( Suedia) | 01 ! | 15 km bakarka |
| 2019 | Östersund ( Suedia) | 02 ! | 4 x 6 km erreleboak |
| 2019 | Östersund ( Suedia) | 03 ! | errelebo mistoak singlea |
| 2020 | Rasen-Antholz ( Italia) | 03 ! | 12'5 km irteera masiboa |
| 2021 | Pokljuka ( Eslovenia) | 02 ! | 15 km bakarka |
| 2021 | Pokljuka ( Eslovenia) | 03 ! | errelebo mistoak |
| 2021 | Pokljuka ( Eslovenia) | 03 ! | errelebo mistoak singlea |
| Munduko txapelketak (Gazte mailan) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Cheile Grădiştei ( Errumania) | 01 ! | 7'5 km sprint |
| 2016 | Cheile Grădiştei ( Errumania) | 01 ! | 10 km jarraipena |
| 2016 | Cheile Grădiştei ( Errumania) | 02 ! | 3 x 6 km erreleboak |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «International Biathlon Union - IBU» International Biathlon Union - IBU (Noiz kontsultatua: 2022-02-26).
* ↑ «DATACENTER» biathlonresults.com (Noiz kontsultatua: 2022-02-26).
* ↑ «Öberg sisters lead Sweden to 4x6km biathlon gold at Beijing 2022» www.insidethegames.biz 1645032240 (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27999595
* Multimedia: Hanna Öberg / Q27999595
# Hannah Arendt (filma)

Hannah Arendt 2012ko Margarethe von Trotta alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Hannah Arendten bizitzan oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Adolf Eichmann naziaren epaiketa da eta The New Yorker egunkariak Hannah Arendt filosofoa bidaltzen du berriemaile. Bere testigantzak eztabaida bizia piztuko du. Filma Arendt-en Eichmann Jerusalemen liburuko pasarteak eta garaia erakusten ditu.

## Aktoreak

* Barbara Sukowa: Hannah Arendt
* Axel Milberg: Heinrich Blücher
* Janet McTeer: Mary McCarthy
* Julia Jentsch: Lotte Köhler
* Ulrich Noethen: Hans Jonas
* Michael Degen: Kurt Blumenfeld
* Victoria Trauttmansdorff: Charlotte Beradt
* Klaus Pohl: Martin Heidegger
* Nicholas Woodeson: William Shawn
* Harvey Friedman: Thomas Miller
* Adolf Eichmann: bera (artxibozko irudiak)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1575773
# Hanna urakana (2008)

Hanna urakana 2008ko 2008ko 8. ekaitza eta laugarren urakana izan zen.
Ekaitzaren eraginik latzena Haitin eman zen, bertan hildako gehienak izan zirelarik.

## Ikus, gainera

* 2008ko Atlantikoko zikloi tropikalen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Urakanari buruzko txostena.
* Datuak: Q1632026
* Multimedia: Hurricane Hanna (2008) / Q1632026
2008ko Atlantikoko zikloi tropikalak :
| Arthur | Bertha | Cristobal | Dolly | Edouard | Fay | Gustav | Hanna | Ike | Kyle | Laura | Marco | Nana | Omar | 16 | Paloma | Rene | Sally | Teddy | Vicky | Wilfred |
# Hannaford (Ipar Dakota)

Hannaford Ipar Dakotako hiri bat da. Griggs konderrian kokatua dago. 2010ean 131 biztanle zituen, 0,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Griggs konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2445954
# Hannah (2017ko filma)

Hannah 2017ko Andrea Pallaoro italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hannah da protagonista, senarra espetxeratua izan ondoren bizimodua berreraiki beharko duen emakumea. Identitate pertsonalari, harremanei eta presio sozialei buruz gogoeta egiten du.

## Aktoreak

* Charlotte Rampling : Hannah
* André Wilms : Hannahren senarra
* Stéphanie Van Vyve : Elaine
* Jean-Michel Balthazar : Chris
* Luca Avallone : Albert
* Simon Bisschop : Nicholas
* Fatou Traoré : antzerki-irakaslea

## Erreferentziak

* ↑ «Hannah» Berria 2018-05-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38413707
# Hannah (Ipar Dakota)

Hannah Ipar Dakotako hiri bat da. Cavalier konderrian kokatua dago. 2010ean 15 biztanle zituen, 0,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cavalier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2447100
* Multimedia: Hannah, North Dakota / Q2447100
# Henry Draper

Henry Draper (Prince Edward konderria, Virginia, 1837ko martxoak 7 – 1882ko azaroak 20) New Yorken bizi izan zen mediku eta astronomo zaletu bat izan zen.
Eragin handia zuen John William Draper historialari eta kimikariaren semea, Henry, William Herschel astronomo zaletu alemaniarrak metalezko ispiluetan oinarritutako teleskopio fabrikazioari buruzko lanak irakurri ondoren bere erreflektore propioa eraikitzen saiatu zen, baina emaitza negargarria lortu zuen azken leunduan; John Herschelen kristalezko ispiluei eta Justus von Liebig alemaniarrak asmatutako azaleko zilartzeari buruz irakurri ondoren ispilu berri bat leundu zuen: honekin, leuntzea jasateko gai ziren kristalezko ispilu batean jarritako zilarrezko pelikula iraunkorrak lortu zituen zilartzearen aldaera bat asmatu zuen.
Zilartzearekin zein beirarekin proba egin zuen, bere konposaketa eta ezaugarriak aldatuz; 1862an 39 zentimetroko irekidura zuen teleskopio batentzako ispilu bat amaitu zuen, behin frogatu ondoren oso arrakastatsua izan zena. Berehala hasi zen teleskopio berri bat eraikitzen, oraingoan denbora gutxian amaitu zuen 71 zentimetroko irekidurako erreflektore bat, behin betiko prest 1872an utzi zuen arte leundu eta hobetu zuen arren: urte horretan bertan, maiatzean, Vega izarraren espektroa hartzea lortu zuen, non argi eta garbi bost lerro ikus zitezkeen.
Orion konstelazioko nebulosari argazkia atera zion lehena ere izan zen, 1880an.
Bere aita John William Draper 1840an Ilargiaren lehen argazkia atera zuen mediku ospetsu bat izan zen. 1859an Henry Draper New Yorkeko Bellevue Hospitaleko mediku bezala kontratatua izan zen eta 1866an New Yorkeko unibertsitateko medikuntza fakultateko dekanoa izan zen.

## Lanak

Bere lanak gehienbat argazkiak dira, batez ere 1874ko Artizarraren igaroerari eginikoak. Bere alargunak ia 400.000 dolarrekoa zen Henry Draperren oroitzapenezko funtsa Harvardeko Behatokiari (Harvard College Observatory) eman zion gaur egun bere izena daraman izar espektroen Henry Draper katalogoa sortzea finantzatzeko. Bere biloba Antonia Mauryk bere lana jarraituko zuen lan honetan Edward Charles Pickeringi lagunduz.
* Datuak: Q125515
* Multimedia: Henry Draper / Q125515
# Henry Draper katalogoa

Henry Draper katalogoa (ingelesez Henry Draper Catalogue, HD) izarren datuen bilduma bat da (astrometrikoak eta espektroskopikoak, 225.000 izar baino gehiago dituen izar katalogo batean bilduak. 1949an katalogo honen handitze bat argitaratzen da (Henry Draper Catalogue Extension, HDE) beste 135.000 izar gehiagorekin.
Katalogoak, lehen aldiz 1890ean argitaratu zena, 10.000 izar baino ez zituen hartzen; beranduago handitzen joan zen 1918 eta 1924 bitartean eta Annie Jump Cannonek eta Harvard College Observatoryko bere kideek bildu zuten Edward Charles Pickeringen gainbegiradapean. Bere izena Henry Draper astronomo zaletuagatik jasotzen du, honen alargunak proiektua finantzatzeko behar zen dirua eman zuelarik.
Katalogoan agertzen diren izarrak, batez beste 9. magnitudekoak edo baxuagokoak dira (begi hutsez ikus daitezkeen izarren artean ahulena dena baino 50 aldiz ahulagoa). Honek astronomo zaletuek erabilia izatea eragiten du euren teleskopioen potentziaren ondorioz. Katalogoak zeru osoa hartzen du eta izarrak euren mota espektralaren arabera sailkatzeko lehen saiakera izateagatik nabarmentzen da.

## Nomenklatura

Katalogo izarrak HD edo HDE hizkiekin zenbatzen dira, honen ondoren 1etik 225.300erako zenbaki bat doalarik igoera zuzeneko ordenean 1900.0 garai baterako. 225.301etik 359.083rainoko izarrak 1949an eginiko handitze batetik datoz. Gaur egun HD sailkapena oso erabilia da Flamsteeden izendapenik edo Bayerren izendapenik ez duten izarrentzat.

### Adibideak

* HD 45348 Canopus da (α Carinae) gaueko zeruko bigarren izarrik dizdiratsuena
* HD 95735 Lalande 21185 da, gure Eguzki Sistematik hurbilen dagoen laugarren izarra
* HD 234677 BY Draconis da, bere izena daraman izar aldagarri talde bateko izar aldagarri eredua
* HD 155358 Herkules konstelazioan dagoen nano hori bat da, bi exoplaneta dituena
* HD 269810, Magallanesen Laino Handian kokatua, ezagutzen den izarrik masiboenetako bat da.

## Beste katalogo batzuk

* Messier katalogoa
* SAO katalogoa
* Bright Star Catalogue
* Hipparcos Katalogoa
* Boss General Catalogue
* Bonner Durchmusterung

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111130
# Henry Cole

Henry Cole (1808ko uztailaren 15a – 1882ko apirilaren 18a) Britainia Handiko disenatzaile bat izan zen.

## Bizitza

Ingalaterrako Bath herrian jaio zen, 1808an. Bere aita Henry Robert Cole militarra zen. Urte batzuk geroago Londresera joan ziren eta han Christ’s Hospital-ean ikasten hasi zen 1817an. 15 urterekin hasi zen lanean baina denbora izan zuen akuarelarekin margotzen ikasteko. 1837tik 1840ra Rowland Hill-en laguntzaile bezala lan egin zuen, honek posta sistema erreformatu zuen munduko lehen posta zigilua sortuz. Esaten da Colek parte hartu zuela zigilu honen diseinuan. Geroago, 1843an, Gabonetako postala asmatu zuen. 1873an ofizialki erretiratu zen 50 urtez lan egin ondoren 1882 apirilaren 18an hil zen 74 urterekin.
Henry Colek sortutako lan asko Felix Summerly ezizenarekin daude sinatuta. Lan hauen artean umeentzat idatzi zituen ipuinak daude eta Minton enpresarako diseinatu zituen te ontzia eta katiluak.
Colek defendatzen zuen industriak eta arteak bat egin behar zutela eta 1849an “Journal of Design” aldizkaria sortu zuen, hau diseinuari buruzko argitaratutako lehen aldizkaria zen, bertan hainbat hausnarketa teoriko idatzi ziren. Aldizkari honetan zenbait irudi eta proiektu azaltzen ziren fabriketan eredu bezala erabiltzeko. Henry Colek fabriketako jabeak heztea eta diseinuarenganako sentsibilitatea garatzea zuen helburu, baina aldizkariak ez zuen arrakasta handirik izan eta bakarrik hiru urtez argitaratu zen.
Henry Coleren beste proiektu bat fabrika bat fundatzea izan zen. Bertan hainbat prototipo ekoiztu ziren. Estetika berri bat sortu zuen forma sinpleak erabiliz, izan ere forma sinpleagoak fabrikazio errazago bat ahalbidetzen zuen. Produktuen dekorazioa funtzionaltasunera egokitzen zen apaingarriei erabilera bat bilatuz. Horretaz gain heziketa zentro berriak sortu zituen diseinatzaile berriak (garai hartan “manufacturer” izena zeuzkatenak) hezteko helburuarekin.

## 1851ko Erakusketa

1851an Colek, Owen Jonesekin batera, nazioarteko erakusketan parte hartu zuen. Erakusketa Londreseko Hyde Parkean ospatu zen, Crystal Palace eraikinean, hau gertakizun horretarako bereziki eraikitako kristalezko jauregia zen. Erakusketa aukera ona izan zen Ingalaterrako diseinuak beste herrialdeetakoekin konparatzeko. Erakusketak arrakasta handia izan zuen (28 herrialde, 6.039.195 ikusle eta 100.000 produktu)
1852an Victoria and Albert Museoa sortu zuen arte erabilgarriak biltzeko helburuarekin, garai hartan museoetan ezohikoak ziren objektuak. Horretaz gain gaur egun Royal College of Art bezala ezagutzen den diseinu eskola sortu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q537906
* Multimedia: Henry Cole / Q537906
# Henry Draper domina

Henry Draper domina Henry Draperren alargunak ezarri zuen eta Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalak astrofisikaren arloan eginiko ekarpenengatik ematen duen saria da.

## Sarituen zerrenda

| 1886 | Samuel Pierpont Langley |
| 1888 | Edward Charles Pickering |
| 1890 | Henry A. Rowland |
| 1893 | Hermann Carl Vogel |
| 1899 | James E. Keeler |
| 1901 | William Huggins |
| 1904 | George Ellery Hale |
| 1906 | William Wallace Campbell |
| 1910 | Charles Greeley Abbot |
| 1913 | Henri-Alexandre Deslandres |
| 1915 | Joel Stebbins |
| 1916 | Albert Abraham Michelson |
| 1918 | Walter Sydney Adams |
| 1919 | Charles Fabry |
| 1920 | Alfred Fowler |
| 1921 | Pieter Zeeman |
| 1922 | Henry Norris Russell |
| 1924 | Arthur Eddington |
| 1926 | Harlow Shapley |
| 1928 | William Hammond Wright |
| 1931 | Annie Jump Cannon |
| 1932 | Vesto Slipher |
| 1934 | John S. Plaskett |
| 1936 | Charles E. Mees |
| 1940 | Robert W. Wood |
| 1942 | Ira S. Bowen |
| 1945 | Paul W. Merrill |
| 1947 | Hans Bethe |
| 1949 | Otto Struve |
| 1951 | Bernard Lyot |
| 1955 | Hendrik C. van de Hulst |
| 1957 | Horace W. Babcock |
| 1960 | Martin Schwarzschild |
| 1963 | Richard Tousey |
| 1965 | Martin Ryle |
| 1968 | Bengt Edlén |
| 1971 | Subrahmanyan Chandrasekhar |
| 1974 | Lyman Spitzer |
| 1977 | Arno Penzias eta Robert Woodrow Wilson |
| 1980 | William Wilson Morgan |
| 1985 | Joseph Taylor |
| 1989 | Riccardo Giovanelli eta Martha P. Haynes |
| 1993 | Ralph A. Alpher eta Robert Herman |
| 1997 | Bohdan Paczynski |
| 2001 | R. Paul Butler eta Geoffrey Marcy |
| 2005 | Charles L. Bennett |
| 2009 | Neil Gehrels |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746633
* Multimedia: Henry Draper Medal / Q746633
# Henry Everard

Henry Breedon Everard (Barnet, 1897ko otsailaren 21a - Salisbury, 1980ko abuztuaren 7a) rhodesiar politikaria izan zen. Rhodesiako bitarteko presidente izan zen 1975eko abendutik 1976ko otsailera, 1978ko abuztutik azarora eta 1979ko martxotik ekainera.
Ingalaterran jaio zen eta Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. Lehen Mundu Gerran zauritua izan zen eta Bigarren Mundu Gerran alemaniarren preso.
Britainia Handiko trenbideetan lan egin zuen, eta 1953an Rhodesiara joan zen trenbideak zuzentzera. Fronte Rhodesiarra babestu zuen eta independentziaren ondoren, hiru aldiz izan zen bitarteko presidente, Clifford Duponten eta Jack Pitheyren dimisioen ondoren eta John Wrathall hil ondoren.
# Henry Caro-Delvaille

Henry Caro-Delvaille (Baiona, 1876ko uztailaren 6a - Paris, 1928ko uztailaren 2a) lapurtar margolari eta dekoratzailea izan zen. Jaioterrian hasi ondoren, Léon Bonnaten ikaslea izan zen Parisen. 1910ean Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuten. Baionako judu hilerrian hilobiratu zuten.
* La manicure
* Lurraren opariak
* Portrait de Madame Simone

## Erreferentziak

* ↑ Karel, David. (1992). Dictionnaire des artistes de langue française en Amérique du Nord. Les presses de l'Université Laval ISBN 2-7637-7235-8..
* Datuak: Q3132672
* Multimedia: Henry Caro-Delvaille / Q3132672
# Henry Carton de Wiart

Henry Carton de Wiart kondea (Brusela, 1869ko urtarrilaren 31 – Uccle, 1951ko maiatzaren 6a) belgikar politikari eta idazlea izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 1920tik 1921era.
Bruselan jaioa familia noble batean, zuzenbidea ikasi eta abokatu gisa lan egin zuen. Mugimendu sozial kristauko militantea, L'avenir social eta La Justice sociale argitaratu zituen eta Durendal aldizkari kulturalaren sortzaileetako bat izan zen.
Alderdi Katolikoko kidea eta diputatua izan zen 1896tik hil zen arte. 1920tik 1921era, batasun nazionaleko gobernu bateko lehen ministroa izan zen. Gainera, Justizia ministroa (1911-1918), Belgikako ordezkaria Nazioen Ligan (1928-1935), Gizarte Ongizateko ministroa (1932-1934) eta Justizia ministroa (1950) izan zen. Alemaniak 1940an Beligica inbaditu ondoren, erbesteko gobernu belgikarrarekin batera joan zen Londresera.
* Datuak: Q14990
* Multimedia: Henry Carton de Wiart / Q14990
# Harria (musika taldea)

Harria 2022an Bergaran (Gipuzkoa) sorturiko rock taldea da. Taldekideek aurrez Brigada Criminal, Fiachras, Bizardunak, Bidelapurrak eta Belceblues-en parte hartu izan dute.

## Taldekideak

* Aitor Aldanondo - ahotsa eta gitarra
* Ekaitz Aranberri - gitarra
* Maitane Azkarate - ahotsa
* Guille Sanz - bateria

## Diskografia
### Albumak

* Harria (2022, Egilea editore). CD.

## Erreferentziak

* ↑ «“Punk munduak iraganera jo ohi du, baina bizitza eraldaketa da”» Argia (Noiz kontsultatua: 2023-02-12).
* ↑ MusikaZuzenean TB # 219 : Harria. (Noiz kontsultatua: 2023-07-27).
* ↑ «Aitor Aldanondo: "Aurreikuspenak zeharo gainditu ditu Harriak" - Bergara» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-12).
* ↑ «Harria» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-12).

## Ikus, gainera

* Zerrenda:Euskal Herriko egungo musikariak

## Kanpo estekak

* Badok-en webgunean.
* Datuak: Q116764045
# Harriako parkea

Harriako parkea edo Harria parkea Gipuzkoako Donostia hiriburuko Altza auzoan dagoen parke bat da. Alde haundiko bi altuera ditu, eta palmondoz beteta dago. Berdegunearen goreneko zatian, hodar arkeologikoak daude. Parkearen atzealdetik Pasaiako badiaren ikuspegi paregabeaz goza daiteke. 32.000 metro karratu ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258907
# Harridura-perpaus

Hiztunak bere sentimendu edo emozioak adierazteko erabiltzen duen perpaus-mota. Harridura-perpausei, amaieran, harridura-marka (!) ezartzen zaie beti.
Harridura-perpausak adierazpen soilak baino zerbait gehiago dira. Ekintza edo gertaera batek hiztunari sorrarazten dion sentimendu bat adierazten dute, harridura, ezustekoa, hain zuzen.
Aginte-perpausetan bezala, zenbait esaldi, esateko moduagatik, doinuagatik eta abarrengatik, harridurazkotzat har litezke. Baina badira bestelako ezaugarri formalak ere harridura adieraztean erabiltzen direnak. Haietako bat hitz-ordena da, eta, maiz, erakusleak erabiltzen dira:
* Hura zen gizona hura!
* Hau da patxada!
Beste bat, bai elementuaren erabilera:
Eta, batez ere, perpaus nagusia ulertutzat eman litezkeen zenbait zehar-galdera:
* Zenbat dakien mutil honek!
* Zer pozik nagoen gaur!
* Zenbat bider esan dizudan!
* Zer politak diren argazki hauek! (ez, *zer politak dira argazki hauek!)
Horiek, itxuraz, perpaus bakunak dira, baina aditzak erakusten duen marka horrek ongi salatzen du egiazki perpaus txertatuak direla. Baina zein aditzen mende dauden ez da esaten. Pentsa liteke, agian, «harriturik nago» edo «harrigarria da» edo horrelako aditzen bat dagoela halako perpausen gainetik. Adibidez, aurreko adibide-saileko lehen perpausa honelatsu parafrasea liteke:
Eta, gorago adierazi bezala, idazkerari dagokionez, esaldiaren azken muturrean harridura-marka (!) jarri ohi da. Zerbaitengatik dira harridura-perpausak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Harri zulaketa

Harri zulaketa denbora jakin baten harri batzuei zuloak egitean datzan herri kirola da. Kirolariei harri-zulatzaile deritze (lagunarteko hizkeran, barrenadore ere bai, gaztelaniazko barrenador izenaren eraginez). Irabazlea zulo gehien egiten duen taldea izaten da. Kirolari bat laztabin edo altzairuzko barra batekin zuloa egiten ari den bitartean, beste batek ura botatzen du zulora, hirugarrena atsedenean dagoelarik.
Kirol hau meategietan lan egiten zuten eran oinarrituta dago, izan ere harrietan lehergailuak sartu ahal izateko horrela aritzen baitziren. Gaur egun, kirola hedatuta dago batez ere Bizkaiko mendebaldean, bereziki Meatzaldean baina baita Ibai-Ezkerraldean ere.

## Historia

XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen lehen herenean, harri-zulatzailearena meategietan zegoen lanbiderik preziatuenetariko bat izan zen eta, bere zailtasuna zela eta, besteak baino hobeto ordaindua. Lanbiderako behar zituzten indarrak eta trebetasunak laster ingurukoen mirespena sortu zuten.
1904an Antonio Maurak ezarritako Igandeko Lanartekoaren Legeak (Ley del Descanso Dominical) herriko plazetan jendearen bilkurak sortu eta harri-zulotzaileen arteko tirabirak. Hasiera hasieratik ea nork egiten zuen zuloa arinago eta sakonago eztabaidatzen zituzten erronkak sortu zituzten, jendetza bildu zirenak. Gainera irabazleek lortu zuten diruak pasioa areagotu zuen.
1930eko hamarkadan, Gerra Zibila baino lehen, harri-zulotzaileen arteko lehiaketak desagertu ziren, batez ere mailu pneumatiko eta konpresoreen erabilerak eskulanak ordezkatu eta lanbidea desagertu zelako.
Mende erdi luzez desagertua izan ondoren, 1998ko urriaren 3an Ortuellako Euskal Jaietan lehiaketak berreskuratu zituzten, hasieran lehenengoko jaietan egiten zuten erakusketa moduan baina, kirol taldeak sortu ahala, Ligaxka bat ospatuz.

## Erreferentziak

* ↑ Santamaria, Jabier. Harrizulatzaileak: herri kirol bat berreskuratzen. www.euskonews.com.
* ↑ Gómez, Borja. (2007-05-11). «Un formato más atractivo relanza la liga de barrenadores» El Correo.
* ↑ Zubiaur, Joseba. (2009-10-09). «Nork egingo zulo gehien?» Berria.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)Harrizulatzaileak.net
* Datuak: Q8242694