OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ezpeleta jauregia

    Artikulu hau Iruñeko Alde Zaharrean dagoen jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ezpeleta jauregia (argipena)».
Ezpeleta jauregia edo Aguayoko markesen jauregia Iruñea hiriko Alde Zaharreko Kale Nagusian dagoen XVIII. mendeko eraikina da. Gaur egun Pablo Sarasate Nafar Musika Kontserbatorioaren egoitza da. Udako Euskal Unibertsitatearen Nafarroako egoitza egonkorra ere bertan dago 2017tik.

## Historia

Jauregia 1709an Pedro Arriaran hargina eta Domingo Gaztelu eskulturgilearen eskutik eraikitzen hasi zen, hauek Espainiako Erregeordetzan zegoen León Berriko Erresumako agintari eta kapitain jenerala zen Agustin Etxeberz zenaren familiakoen (San Miguel de Aguayoko markesak) aginduz lan egin zutelarik.
Ilustrazio garaian Iruñean hainbat eraikin zaharberritu ziren, aurreko mendeetakoak ziren hainbat etxalde eraitsi egin zirelarik. Eraikuntza jarduera handiko aro honetan panoramikak, ikuspegiak, enparantza zabalak eta parkeak nagusi ziren hirigintza bat gailendu zen, honek monumentu multzoetara jotzeko joera zuelarik.
1800an Mexikon bizi zen San Miguel de Aguayoko markesak jauregia Ezpeletako kondeari saldu zion, honek bere gaur egungo izendapena eman ziolarik, eta bere armarria aurrealdeko ateburuan ezarri zuen. Urte batzuk beranduago Amparoko markesaren jabetzara igaro zen, eta 1918tik 1999ra Santa Teresa Jesuskoaren Konpainiako ikastetxea izan zen.
2004an Manuel Enríquez Jiménez eta Javier Barcos Berruezok zaharberritu egin zuten, interes handiena zuten antzinako arkitektur elementuak berrezkuratuz.
2005tik aurrera Pablo Sarasate Nafar Musika Kontserbatorioaren egoitza da.

## Eraikina

Aurrealdea erabat barrokoa da eta burudi trauskildun harrizko gorputz batek, adreiludun solairu nobleak osatzen dute, orakuluz amaitutako teilatupea duelarik. Domingo Gazteluk Oltzako harri zuriz gauzatutako aitzinalde handia nabarmentzen da, 1843an Victor Hugok «kanoi balaz apainduriko egloga» gisa deskribatu zuen. Honen arrazoia antzinalde edo aurrealdea lehenbiziko jabeen gustuko gai militarrek apaintzen dutela da: kanoiak, dominak eta gerlariak. Itsaslamina ere maiz ageri da. Deskribapen honi itxura sotileko ezkaratzeko eskailera eta atzealdeko barne patio handi bat ere gehitu behar zaizkio, guzti honek eraikin hau hiriko arkitektur zibilaren adibide adierazgarrienetakoa bilakatzen du.

## Ikus gainera

* Iruñeko Kultura Ondasun zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ UEUk egoitza iraunkorra izanen du Ezpeleta jauregian, kale Nagusian. Euskalerria Irratia (Noiz kontsultatua: 2018-01-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2894392
* Multimedia: Palacio de Ezpeleta / Q2894392
# Fresenburg

Fresenburg Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Emsland barrutia|Emsland]] barrutian. 2014an 914 biztanle zituen 21,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q630633
* Multimedia: Fresenburg / Q630633
# Freren

Freren Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Emsland barrutia|Emsland]] barrutian. 2014an 4.996 biztanle zituen 48,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565523
* Multimedia: Freren / Q565523
# Fresa y chocolate

Fresa y chocolate 1993ko Tomás Gutiérrez Alea eta Juan Carlos Tabío kubatar zinema zuzendarien komedia dramatiko film bat da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1979an, Diego, homosexual landu eta baztertua, Habanan bizi da eta asko maite ditu bere herrialdea eta bere tradizioak. David ezagutzen du, ikasle unibertsitarioa, heterosexuala, Gaztedi Komunistako militante bat, kubatar erregimenaren disidentea balitz bezala zelatatzen hasiko dena. Adiskidetasunezko harreman bat sortu baino lehen, beren aurreiritziak gainditzen ikasi beharko dute.

## Aktoreak

* Jorge Perugorría: Diego
* Vladimir Cruz: David
* Mirta Ibarra: Nancy
* Francisco Gattorno: Miguel
* Joel Angelino: Germán
* Marilyn Solaya: Vivian
* Andrés Cortina: Santero
* Antonio Carmona: ezkongaia
* Ricardo Ávila: taxista
* María Elena del Toro: bidaiaria
* Zolanda Oña: bidaiaria
* Diana Iris del Puerto: auzokidea

## Kanpo estekak

* Fresa y chocolate filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q925448
# Fresendelf

Fresendelf Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 93 biztanle zituen 2,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q20786
* Multimedia: Fresendelf / Q20786
# Frequency (2000ko filma)

Frekuentzia (euskaraz Frekuentzia), 2000ko Gregory Hoblit estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko drama thriller film bat da. Dennis Quaid, Jim Caviezel, Andre Braugher, Elizabeth Mitchell eta Noah Emmerich aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1999, New York, John Sullivan (James Caviezel) hiriko poliziaren detektibea bere aitaren heriotzarekin obsesionatua bizi da, Francis Sullivan (Dennis Quaid) suhiltzailea, duela 30 urte sute batean hil zen suhiltzailea. Egun batez, metereologia feniomenu bitxi baten bidez semeak aitarekin hitz egitea ahalbideratuko du, horretarako Johnek iraganarekin komunikatzeko irratizale ekipo zaharkitu bat erabiliko du: Johnek bere aita Francisi sute hartan jazotako akatsen berri emango die, honela aitaren heriotza eragozteko. Halere, patuaren aldaketa honek berarekin batera beste hainbat gertakari tragiko ekarriko ditu.

## Aktoreak

* Dennis Quaid: Francis Patrick "Frank" Sullivan
* Jim Caviezel: John Francis "Johnny" Sullivan
* Andre Braugher: Satch DeLeon
* Elizabeth Mitchell: Julia "Jules" Sullivan
* Shawn Doyle: Jack Shepard
* Noah Emmerich: Gordon "Gordo" Hersch
* Melissa Errico: Samantha Thomas
* Jordan Bridges: Graham Gibson
* Peter MacNeill: Butch Foster
* Michael Cera: Gordon Hersch Jr., Gordonen semea
* Marin Hinkle: Sissy Clark
* Brian Greene: Bere burua antzetuz
* Daniel Henson: John "Johnny" Sullivan, 6 urterekin
* Stephen Joffe: Gordon "Gordo" Hersch, 6 urterekin

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1003845
# Fresagrandinaria

Fresagrandinaria Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 923 biztanle ditu, 25,15 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fresagrandinariak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cupello Dogliola Furci Mafalda San Buono Lentella Palmoli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51226
* Multimedia: Fresagrandinaria / Q51226
# Fresenius

Fresenius SE (lehen Fresenius AG) Alemaniako Bad Homburg hirian egoitza duen enpresa bat da, osasun arloan lan egiten duena. Alemaniako enpresarik handienetako bat da sektore horretan. Enpresa horrek Fresenius Medical Care-ren akzioen %36ren kontrola du, giltzurrun-dialisirako ekipoetan espezializatua.
2007ko uztailaren 16an, Freseniusek Aktiengesellschaft edo AGren legezko estatusa aldatu eta Societas Europaea delakoa ezarri zuen. Enpresa hori 2009ko martxoaren 23an sartu zen DAX indizean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q705361
* Multimedia: Fresenius SE / Q705361
# Fresh Meat (telesaila)

Fresh Meat britainiar umorezko telesaila da. Jesse Armstrong eta Sam Bain ekoizleek sortu zuen. 2013-2016 artean Channel 4 britainiar katean aireratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sei ikasleen bizitzako garairik interesgarrienean, hau da, unibertsitatean sartzear daudela abiatzen da telesaila. Horietako bostek lortu dute unibertsitatean sartzea; seigarrenak ez, ordea.

## Pertsonaiak

* Zawe Ashton : Violet « Vod » Nordstrom
* Greg McHugh : Howard MacCallum
* Kimberley Nixon : Josephine « Josie » Jones
* Charlotte Ritchie : Melissa « Oregon » Shawcross
* Joe Thomas : Kingsley Owen
* Jack Whitehall : Jonathan « JP » Pembersley

## Erreferentziak

* ↑ «Fresh Meat» Berria 2018-01-20.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3005516
# Fresgoe

Fresgoe, Eskoziako Highland eskualdeko portu eta etxalde bat da, Caithness barrutian. Bertan, Reay udalerria dago, Sandside badiaz gain.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5502914
* Multimedia: Fresgoe / Q5502914
# Freshford (Kilkenny konderria)

Freshford (irlanderaz: Achadh Úr) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 685 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15221129
* Multimedia: Freshford, County Kilkenny / Q15221129
# Fresia

Fresia Txileko hegoaldeko komuna eta herria da. Los Lagos eskualdeko Llanquihue probintzian dago. 12.804 biztanle (2002).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Fresiako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13052
* Multimedia: Fresia, Chile / Q13052
# Freskagarri

Freskagarriak normalean karbonatoa eta azukrea erantsi zaien edari hotzak dira. Hala ere, ez dute zertan beti karbonatoa eta azukrea eraman. Alkohola duten edariak ere (garagardoa edo sagardoa esaterako) freskagarriak dira, alegia freskatu egiten dute, baina gehienetan ez dira kontuan hartzen freskagarriez hitz egitean. Gauza bera gertatzen da karbonato edota azukre erantsirik ez daukaten beste edari hotz batzuekin, esaterako zukuak edo irabiakiak.
Edari beroak (kafe beroa, txokolate beroa, te beroa) ez dira freskagarritzat hartzen.

## Osagaiak

* Ur karbonatatua: freskagarrien funtsezko osagaietako bat da.
* Gehigarriak
** Edulkoratzaileak: zapore gozoa ematen dute, eta bi motatan bereizten dira haien jatorriaren arabera:
*** Naturalak: sakarosa, fruktosa, etab.
*** Sintetikoak: ziklamatoa, azesulfamoa, aspartamoa, etab.
** Azidotzaileak: azidotasuna eskaintzen dute, esaterako azido zitrikoa, azido fosforikoa, etab.
** Azidotasunaren egonkortzaileak.
** Koloratzaileak.
** Aromatizatzaileak.
** Kontserbagarriak.
** Antioxidatzaileak.
** Lodigarriak.

## Freskagarri motak
### Edari isotonikoak

Izerdien bitartez galdutako ur eta mineralak ( Na, K, Ca, Mg ) berritzeko erabiltzen dira. Gatorada, Isostar, Aquarius, Santiveri....

### Fruitu zukuen freskagarria

Fruitu zuku portzentai txikiak dituzten freskagarriak dira. Radical, Trina, Kas, Fanta, Simonlife, Biosolan...

### Fruitu lurrinekin eginiko freskagarriak

Fruitu zukurik ez daramate, bai aldiz lurrin eta kolore estraktuak. Schweppes, Seven Up, Ginger ale, Tonika, Nestea......

### Light freskagarriak

Energia oso kopuru txikia ematen dutenak izaten dira, normalean ez dute zukurik izaten eta azukrea edulkoratzaile desberdinengatik ordezkatzen dira.

### Freskagarri osasungarriak

Komertzialki osasungarri moduan saltzen diren edariak dira. Edari hauek osagai desberdinekin aberastuak izaten dira. Hala nola, mineralak, bitaminak, zukuak, esnekiak. Vitalinea, Vital trina, Biopascual...

### Freskagarri energetikoak

Edari hauek estimulagarriekin aberastuak izaten dira. Hala nola ginseng, guarana, kafeina, taurina.....Energia gorputzari azkar ematen dioten edariak dira, hala bere kontsumoarekin kontuz ibiltzea gomendatzen da, inoiz ez dira alkoholarekin nahasi behar, antsietatea eta lo egin ezina ekar bai dezake. Red Bull, Brun, Powerade, Speed, Magic Man edo Pink Fish.

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Garcia Oritz. Garcia Ortiz. Gil Maula., Francisco Pedro Pablo Mario. (2012). OPERACIONES BÁSICAS Y SERVICOS EN BAR Y CAFETERÍA. Paraninfo ISBN 9788428327534..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q147538
* Multimedia: Soft drinks / Q147538
# Fresens

Fresens Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, Neuchâtel kantonamendua barrutian. 2014an 252 biztanle zituen 1,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70422
* Multimedia: Fresens / Q70422
# Fresh

Fresh izan daiteke:

## Zinema

* Fresh, Joseph W. Sarnoren filma;
* Fresh, Boaz Yakinen filma.

## Musika

* Fresh, Daft Punk taldearen abestia;
* Fresh!!!, japoniar abestia;
* Fresh, Kool and The Gang taldearen abestia.
# Fresh (1994ko filma)

    Artikulu hau 1994ko filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fresh».
Fresh Boaz Yakinek 1994an zuzendutako film estatubatuarra da, Randy Ostrow-k eta Lawrence Bender-ek ekoitzia (cameo batean agertzen da Bender). Stewart Copeland The Police taldeko kideak egin zuen soinu-banda.
New Yorkeko babes ofizialeko etxebizitzetako crack epidemiaren garaian (80ko eta 90eko hamarkaden artean izan zena) kokatutako gangsterren film bat da. Hip hop estiloko film gisa merkaturatu zen, Spike Lee zuzendariak eta beste batzuek irekitako bidearen ildoan, baina polemikarik ere izan zen tartean, beltzen filma izanik, Yakin zuzendaria judu zuria baitzen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Michael 12 urteko mutikoa da protagonista, Fresh ezizenez, (Sean Nelson da aktorea), eta auzoko gangsterrentzat errekaduak egiten ditu droga garraiatzen, batez ere Esteban jauntxoarentzat (Giancarlo Esposito).
Mutilaren aita xake azkarreko maisu bat da, Samuel L. Jackson-ek gorpuztua, alkoholikoa, eta hala ere, xakearen bidez semea hezitzen saiatzen da. Xake ikasgaietan inspiratuta egoerari buelta eman nahi dio Freshek, bere arreba adiktoa (N'Bushe Wright) eta bere burua ere gangsterren droga mundutik ateratzeko plan bat prestatzen du, zeinean polizia latino baten laguntza ere izango du (Perez sarjentua, José Zuñigak antzeztua).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La decadencia del poder negro de Spike Lee» El Confidencial 2017-04-07 (Noiz kontsultatua: 2019-08-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503199
# Filetto

Filetto Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 854 biztanle ditu, 13,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Filettok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ari Casacanditella Guardiagrele Orsogna San Martino sulla Marrucina Vacri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51222
* Multimedia: Filetto (Italy) / Q51222
# Filgueirako geltokia

Filgueira Galiziako Pontevedrako probintziako tren geltoki bat da, Filgueira (parroquia) $^{(en)}$ udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Monforte de Lemos — Redondela

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
6Vigo GuixarRedondela • Louredo–Valos • Porriño • Guillarei • Caldelas • Salvaterra • As Neves • Sela • Arbo • Pousa–Crecente • Frieira • Filgueira • Ribadavia • Barbantes • Ourense–Elkargunea • Barra de Miño • Os Peares • San Pedro do Sil • San Estevo do Sil • Areas • Canabal • Monforte de Lemos • A Pobra do Brollón • San Clodio–Quiroga • Montefurado • A Rua–Petin • Vilamartín de Valdeorras • O Barco de Valdeorras • Sobradelo • Quereño • Covas • Toural los Vaos • Villadepalos • Posada do Bierzo • Ponferrada • San Miguel de las Dueñas • Bembibre • Torre'l Bierzu • Brañuelas • Porqueros • Vega de Magaz • Estorga • Nistal • Barrientos • Veguellina d'Órbigo • Villavante • Villadangos del Páramu • Quintana-RanerosLeon :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2883529
# Filey

Filey, Ingalaterrako ipar-ekialdeko udalerri bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian.
2021ean 6.665 biztanle zituen.
* Datuak: Q82334
* Multimedia: Filey / Q82334
# Filfla

Filfla edo Filfola Malta artxipelagon dagoen uharte txikia da. Artxipelagoaren hegoaldean dago eta Żurrieq udalerriaren barruan dago. Guztira 6 hektarea ditu. Ondoan, Filfoletta arkaitza dago. Debekatuta dago uhartean ibiltzea, hegatientzako babes-lekua baita.

## Etimologia

Izenaren jatorria ez dago garbi. Hipotesi baten arabera arabieratik etor daiteke, "filfel" hitzetik, euskaraz piperbeltz.

## Historia

Mendetan inor ez da bertan bizi izan. Bere lurrean eraikitako eraikuntza iraunkor bakarra, 1343an kobazulo baten barruan eraikitako kapera bat zen, baina 1856an lurrikara batek suntsitu zuen eta uhartearen zati bat ere hondoratu zuen. Bertan zeuden margolanak, eraikina txikitu baino lehen Zurriqueqera eraman zituzten eta han f+gordetzen dira. 1971ra arte, Royal Navy eta Royal Air Force britainiarrek tiro-poligono gisa erabili zuten uhartea. 1980an hegaztientzako babesgunea izendatu zuten.

## Naturgune babestua

Erreserban espezie hauek aipa daitezke:

### Habia egiten duten hegaztiak

* Ekaitz-txori txiki (Hydrobates pelagicus). 5.000 bikote inguru.
* Gabai arrea (Calonectris diomedea). 2.000 bikote inguru.
* Kaio hankahoria (Larus michahellis). 130 bikote inguru.

### Endemismoak

* Sugandila mota bat: Podarcis filfolensis (ssp. filfolensis).
* Barraskilo bat: Lampedusa imitatrix gattoi.

## Kondaira

Filflaren sorrera istorioa Il-Maqluba dolinaren sorreraren inguruko kondairekin lotuta dago. Maltako kondairak kontatzen du gaur egun Il-Maqluba osatzen duen eremuan bizimodu libertino zeramaten pertsonak bizi zirela. Bizilagun batek beren bekatari-bideen aurka ohartarazi zien, haiek ohartu gabe. Jainkoak, beraz, bekatariak zigortu nahi izan zituen herrixka irentsiz, hurko jakintsua bakarrik salbatuz. Orduan, aingeruek herrixka zati bat itsasora bota omen zuten, horrela Filfla uhartea sortuz.

## Erreferentziak

* 1 2 https://www.naiz.eus/eu/gaiak/noticia/20220512/filfla-la-isla-maltesa-prohibida-y-desconocida
* ↑ https://web.archive.org/web/20200408135043/http://www.geulogy.com/malta/Il-Maqluba-malta-legends.html

## Kanpo estekak

* Argazkiak.
* Datuak: Q743970
* Multimedia: Filfla / Q743970
# Filer (Idaho)

Filer Idahoko hiri bat da. Twin Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 2.508 biztanle zituen, 27,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Twin Falls konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516426
* Multimedia: Filer, Idaho / Q1516426
# Filetero

Filetero (antzinako grezieraz: Φιλέταιρος, Philetairos; c. K.a. 343-K.a. 263), Pergamoko atalidar dinastiaren sortzailea izan zen, Anatolian.
Tieumen jaio zen, Itsaso Beltzeko anatoliar kostaldeko herrixka bat, mendebaldean Bitinia eta, ekialdean Paflagonia zituena. Bere aita, Atalo izan zen, beharbada Mazedoniatik etorria, eta bere ama, Boa, Paflagoniako emakume bat.
Alexandro Handia K.a. 323an hil ondoren, Filetero, boterea lortzeko borroketan murgildua geratu zen, Diadokoen gerrak bezala ezagutzen direnak, Alexandroren tokiko jeneralen artean: Antigono Monoftalmos Frigian, Lisimako Traziakoa Trazian eta Seleuko I.a Nikator Babilonian, beste batzuen artean. Filetero, hasiera batean, Antigonoren agindupean egon zen, baina, ondoren, Lisimakoren alderdira pasa zen, nork, Antigono Ipsoko guduan hil ondoren, Filetero, Pergamoko gobernari izendatu zuen, non, Lisimakok, 9.000 talentuko altxor bat gordetzen zuen.
Fileterok, Lisimakoren subirautza, K.a. 282ra arte onartu zuen, beharbada Arsinoe II.a Egiptokoa, Lisimakoren hirugarren emaztea zenaren gorteko azpijokoen emaitza bezala gertatu ziren gatazken ondorioz, Fileterok Lisimako utzi zuenean, eta, Pergamoko gotorleku garrantzitsuarekin eta bertako altxorrarekin batera, bere burua Seleukori eskainiz. Azken honek, Lisimako garaitu eta hil zuen Corupediumeko guduan, K.a. 281ean, baina, Seleuko bera, Ptolomeo Zeraunok hil zuen, Arsinoeren nebaordea zena, Lisimaquian, Trazian, hilabete batzuk beranduago.
Filetero, teorikoki, seleukotar inperioaren mende zegoen arren, batez zere Seleuko hil ondoren, autonomia handia izan zuen, eta, bere aberastasun ugariei esker, bere eragina, Pergamotik haratago hedatu ahal izan zuen. Fileterori buruzko berri ugari daude ondoko hiri eta tenpluren ongile bezala, Delfos eta Delosekoak bezala. Tropa, diru eta elikagaiekin ere lagundu zuen Ziziko hiria, galaziar inbaditzaileen aurkako defentsan. Guzti honi esker, Fileterok, berarentzako eta bere familiarentzako ospe handia lortu zuen.
Bere ia berrogei urteko erregealdian zehar, Pergamoko akropolian, Demeter eta Atena (Pergamoko jainkosa babeslea) jainkosen tenpluak eraiki zituen, baita hiriko lehen jauregia ere, eta neurri handi batean hobetu zituen gotorlekuak.
Filetero, eunukoa zen, eta, beraz, ez zen sekula ezkondu eta ez zuen seme-alabarik izan. Bere iloba Eumenes I.a (bere anaiaren semea, hau ere Eumenes deitua) adoptatu zuen, bere oinordekoa izan zena K.a. 263an Filetero hil zenean.
* Datuak: Q312452
* Multimedia: Philetaerus / Q312452
# Filettino

Filettino Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 516 biztanle ditu, 78,08 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Filettinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Canistro Cappadocia Civitella Roveto Guarcino Trevi nel Lazio Vallepietra Capistrello Castellafiume Morino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116836
* Multimedia: Filettino / Q116836
# Filesa auzia

Filesa auzia ustelkeria kasu bat izan zen; enpresa trama bat sortu zuten (Filesa, Malesa eta Time-Export) PSOEren finantzaketa ilegala gauzatzeko xedean, 1989ko hauteskunde kanpainako gastuei aurre egiteko. Kontratu publikoak puzten zituzten zegokien komisioa kobratzeko. Jarritako hainbat salaketa bertan behera geratu zen, alderdi politikoen finantzaketa irregular delitua tipifikatu gabe zegoelako.

## Ikerketa

Mariano Barberok, Auzitegi Goreneko magistratuak, burutu zuen ikerketa eta, 1995eko maiatzaren 5ean, salaketa ezberdinekin 39 pertsona inputatu zituzten. Hurrengo delituak identifikatzen ziren: faltsukeria ideologikoa dokumentu merkantilean, fondo publikoen bidegabeko eralgitzea, bidegabeko jabetzea, faltsukeria dokumentu publikoan, delitu monetarioa, eragimen-trafikoa eta zilegi ez den elkartea. Gerora Ave kasua ere azaleratu zen.

## Auzia

1997an hasi zen eta, ordurako, 12 inputatu besterik ez ziren: José María Sala y Grisó, Carlos Navarro Gómez, Luis Oliveró Capellades, Alberto Flores Valencia, Aida Álvarez Álvarez, Miguel Guillermo Molledo Martí, Luis Sánchez Marcos, Francisco Javier Iglesias Díaz, Julio Calleja González Camino, Juan Antonio Molina Vivas, Eugenio García Mansilla eta Diego Ramos Ramos.
Beste batzuen artean, salaketa nagusiak hurrengoak izan ziren: faltsukeria dokumentu merkantilean, zilegi ez den elkartea eta bidegabeko jabetzea.
Hasierako instruktoreak uko egin zion kasuari eta Enrique Bacigalupok hartu zuen haren lekua. 1997ko urriaren 28an eman zen sententzia eta José María Salari esleitu zioten 3 urteko kartzela zigorra. Auzitegi Konstituzionalak eten egingo zuen eta 2 urte besterik ez zituen beteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8342058
# Filgi Claverie

Filgi Claverie Mitxelena (Biarritz, Lapurdi, 1959ko urtarrilaren 2a) Gizarte arloko goi-mailako diplomaduna da. Enpresen kudeaketan aritu zen lehenik, eta ondoren gizarte arloan. 1991tik goiti, ofizioz kultura arduraduna da, bereziki Ipar Euskal Herrian.
Euskal kultur militante gisa, besteak beste, Hazparneko Eihartzea Kultur etxeko sortzailetarik bat izan da, Euskal Kultur Erakundeko sortzaile, diruzain eta lehendakariordea, Seaskako lehendakaria, Etxepare Institutuko Zuzendaritza batzordeko kidea eta Bureau Européen des Langues Moins Répandues gobernuz kanpoko elkartearen lehendakariordea izan da.
Biarritz Culture eta Maitaldia dantza festibalaren sortzaile eta zuzendaria izan da. Ondotik, Dantzaz Konpainia sortu eta zuzendu zuen, 2013a arte. Gaur egun, Iparraldeko Errobi Herri Elkargoko kultura zuzendaria da.

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa Filgi Claverieri Argia aldizkarian.
* http://eblul-france.eu/www/eblul/%5B%5D
* http://www.dantzaz.net/
* http://harrixuri.blogspot.com/
* http://www.eke.org/eke
* http://www.seaska.net/web/default.php%5B%5D
* https://web.archive.org/web/20110917222807/http://www.eihartzea.com/
* http://www.etxepareinstitutua.net/
* Datuak: Q12257872
# Filgrastim

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Filgrastim, beste batzuen artean Neupogen markarekin merkaturatua, odoleko neutrofiloen maila baxuak tratatzeko erabiltzen den sendagai bat da. Neutrofilo baxuak gerta daitezke HIESarekin, kimioterapiaren edo erradiazio bidezko intoxikazioaren ondoren, edo kausa ezezagun batekoa izan daiteke. Leukoferesian biltzeko globulu zuriak handitzeko ere erabil daiteke. Zain batean edo azalaren azpian injekzio bidez ematen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Osakidetza. (2015-7-14). C hepatitisa Euskadin artatzeko estrategia. .
* 1 2 3 (Ingelesez) The American Society of Health-System Pharmacists. Filgrastim. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3151081
* Multimedia: Filgrastim / Q3151081