OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Film d' Art

Film d' art Parisen 1908an sortutako zinema produkzio-etxe bat izan zen artetik eta, batez ere, literaturatik gertuago zegoen filmak ekoizteko. Denborarekin hitzarekin zine mota bat definitzeko erabili izan da baita ere.

## Historia

Film d' art zinemaren hastapenetan, 1908tik aurrera, Paul Laffittek eta bere anaiak Frantzian sortutako enpresa izan zen. Hasierako elkarteak Sociétè de Production Film d'art izena hartu zuen eta bertan artistak, zinemagileak eta bankariak bildu ziren.
Haren helburu nagusia zinemara publiko burgesa erakartzea izan zen, horretarako espektakulu honi beste duintasun kulturala emanez. Hori lortzeko argumentu landuagoak eta antzerki mundutik hartutako profesionalak erabili nahi zituen, horrela oinarri historikoa edo literarioa zuen zinema sortzeko. Urte haietan zinemak zirkuarekin lotura handia zuen eta herriko jendearentzako espektakulua zen; hortik zetorren konpainia honen asmo berritzailea. 1938an konpainiak aktibitateak eten egin zituen baina 1950tik aurrera berriro ere lanari ekin zion.

## Enpresaren zuzendariak

* Paul Laffitte (1908-1909)
* Paul Gavault (1909-1911)
* Charles Delac (1911-)
* Marcel Vandal

## Filmak

Konpainiak ehun film baino gehiago egin zuen. Hona hemen batzuk:
* Assassinat du duc de Guise, André Calmette zuzendaria, Charles Le Bargy(1908)
* Le Retour d'Ulysse, André Calmettes eta Charles Le Bargy (1909)
* Macbeth, Louis Feuilliade zuzendaria (1909)
* Le Baiser de Judas, Armand Bour eta André Calmettes (1908)

## Arte-filmak

Zinema produkzio-etxe horren planteamenduetan oinarrituta, arte filma kategoria sortu da, literaturarekin lotura estua duen zinema definitzeko, bereziki eleberriarekin eta antzerkiarekin.

## Erreferentziak

* ↑ A. Carou, B. De Pastre - « Le Film d'Art & les films d'art en Europe (1908-1911) », 1895, Revue de l'association française de recherche sur l'histoire du cinéma, 56.zk., AFRHC/Association française de recherche sur l'histoire du cinéma, 2008ko abendua.
* ↑ http://www.imdb.com/company/co0036246/
* ↑ https://web.archive.org/web/20170406110700/http://guide_to_cinema.enacademic.com/400/Film_d%27art

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Guide to zinema.
* Datuak: Q841730
* Multimedia: Le Film d'art / Q841730
# Film luze

Film luzea edo metraje luzeko filma iraupen nabarmena duen film bat da. Iraupen hori herrialde edo erakunde bakoitzean onartutako arauen mende dago: izan daiteke 40 minututik gorakoa, edo 60 minututik gorakoa, edo beste iraupen batetik gorakoa.

## Definizioa

Estatuen arabera aldatzen bada, ohikoena ordu beteko iraupena baino gehiago duenari film luzea esaten zaio. Frantzian, esaterako, Centre National de la Cinématographie instituzioaren arabera film luzea izateko gutxieneko iraupena 59 minutu eta 29 segundo da; datu horiek garai batean 1.600 metroko luzera duen 35 milimetroko film-bobina estandar baten iraupena zen. Academy of Motion Picture Arts and Sciences, American Film Institute eta British Film Institute erakundeek, aldiz, film luzea izateko 40 minutu baino gehiagoko iraupena eskatzen dute.

## Aurrekariak

Zinemaren historian sortutako lehenengo film luzea 1906koa eta australiarra da: Charles Tait egilearen ''The Story of the Kelly Gang''. urte bat beranduago, 1906an, Frantzian, Michel Carrék zuzendutako ''L'Enfant prodigue''; film honen luzera 90 minutukoa zen. 1920tik aurrera luzera honen filmak ohikoak egin ziren eta gaur egun sarritan film hitza film luzearen sinonimotzat hartzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Academy Awards 79th, Rule 2 : Eligibility
* ↑ The American Film Institute Catalog of Motion Pictures.
* ↑ Denis Gifford, The British Film Catalogue.
* ↑ Site cultureandrecreation.gov.au
* ↑ Vincent Pinel, Le Cinéma muet, éd. Larousse, 2010, p. 92

## Ikus, gainera

* Film labur

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24869
# Filmófono

Filmófono S.A. 1935ean Ricardo Urgoiti bizkaitar soinu-teknikariak eta Luis Buñuel aragoitar zinema zuzendariak sorturiko zinema estudioa da.

## Sorrera

Hasiera batean Filmófono Urgoitik asmaturiko filmen soinu-sinkronizaziorako sistema izan zen eta 1929an izen bereko soinu-estudioa sortu zuen sistema hori aplikatzeko, soinu-filmak ezartzen ari ziren une batean. Garai haietan, enpresaren jarduerak atzerriko filmak, bereziki sobietarrak eta frantziarrak Espainian inportatzera eta banatzera izan ziren. Era berean, zinema-aretoen sare txiki baten eta Proa Filmófono zine-klubaren sorkuntzaren bidez sartu zen. Azken honen buru Luis Buñuel izango zen, Espainian ezagutzen den lehen zine klubaren sortzailea. Lankidetza estu horren ondoren, Buñuelek Urgoitiri proposatu zion, bien kapitalari esker, produkzio-etxe bat sortzea, eta honek onartu egin zuen. Horrela sortu zuten Filmófono 1935ean.

## Egindako lanak

* Don Quintín el amargao (1935)
* La hija de Juan Simón (1935)
* ¿Quién me quiere a mí? (1936)
* Centinela alerta (1937)
* La canción que tú cantabas (1939)
* Jai Alai (1940)
* Mi cielo de Andalucía (1942)
* Datuak: Q5861995
# Filo Braccio herrixka

Filo Braccio herrixka Antzinako Brontze Aroko kokalekua da, Siziliako Filicudi irlan kokatutakoa. Luici Bernabò Break aurkitu zuen 1959an, eta berraztertua izan zen 2009an. Herrixka Capo Grazianoko kulturaren lehen faseari dagokio. Herrixka txabolez, kortez eta biltegiz osatuta zegoen. Hauen oinplanoa obalatua zen, harriz eta uharriz egindakoa. Gaur egun, kostaren higadura dela eta, herrixkaren zati bat desagertzen ari da. Dirudienez, kokalekua bi aldiz populatu eta zaharberritu zen. Txabolen luzera 5 metroraino heltzen zen. Iparraldeko harresiak lurrari eusten zion. Txabolen barrualdeko espazioa banatuta zegoen, lurzoruak buztinez eginda zegoen, uharri eta zeramika geruza baten gainean, lurzoruari isolamendua emateko. Aurkitutakoaren artean, zeramika puxkak daude, lapikoak, uharriak eta hainbat tamainatako edalontzi. Biztanleak, defentsarako egoera hobeen bila, Capo Graziano herrixkara mugitu ziren.

## Filo Braccioko katilua

Filo Braccioko herrixkatik dator Capo Grazianoko kulturaren aurkikuntzarik interesgarrienetako bat, hau da, grabazioekin apaindutako katilu bat, “F” txabolaren inguruan aurkitu zena. Katilu honen garrantzia datza Italiako historiaurreko adibiderik antzinena izatean (I. Graziano). Hala ere, arras ezberdina da erkatuz gero, Capo Grazianoko kulturaren ohiko aurkikuntzekin. Diseinuan gizaki bat agertzen da beso zabalik dituena. Nabari denez, irudikatutakoa estilizatua da. Itsas uhinak, adibidez, sigi-sagazko lerroak dira; eta itsasontziak adierazten dira marra horizontalak beste bertikal batzuekin. Gizakia ez dago argi pertsona edo jainko bat denentz, eta ez dago jakiterik itsasontziak datozen edo joaten diren. Edonola ere, irudikapen konplexu bakarra da, konparatzen badudu II. faseko zeramikaren lerro bakunekin.

## Iruditegia

* Capo Grazianoko katilua. Grabazioak: gizaki bat, itsasontzi bat eta itsasoa
* Filo Braccio herrixkaren ezarpena

## Bibliografia

* MARTINELLI, Maria Clara (2015): Filicudi nell'età del bronzo|Regione Siciliana argitalpena http://www.regione.sicilia.it/beniculturali/dirbenicult/info/pubblicazioni/Lipari/Guida_Filicudi_ITA.pdf 2019.05.23an kontsultatutakoa.
* MARTINELLI, Maria Clara; FIORENTINO, Girolamo; PROSDOCIMI, Benedetta; D’ORONZO, Cosimo; LEVI, Sara T.; MANGANO, Gabriella; STELLATI, Angela; WOLFF, Nicholas: Nuove ricerche nell’insediamento sull’istmo di Filo Braccio a Filicudi. Nota preliminare sugli scavi 2009|Origini aldizkaria, |XXII liburukia, Nuova Serie IV, 2010: 285-31

## Kanpo estekak

* FILICUDI. LENTICCHIE PREISTORICHE A FILO BRACCIO|sito=www.filicudisaloon.it|accesso=2018-01-06
* Datuak: Q47088163
* Multimedia: Filo Braccio / Q47088163
# Film biografiko

Film biografiko edo biopic pertsona edo talde baten biografia dramatizatzen dituen zinema generoa da.. Zinema historiko edo "garaiko"ren azpigeneroa da, reality filmak ez bezala.
Lehen pertsona maitatuak edo nagusiak bideratu arren, azken aldian ilun hautatzen dituzte (adibidez, Boys Don't Cry, The People vs. Larry Flynt, Blow, Monster edo Control).
Ohikoa ez bada ere, batzutan autobiopic filmatzen dituzte, non pertsona historikoak bere burua antzezten du: Jackie Robinson The Jackie Robinson Story filmean, Muhammad Ali The Greatest filmean, Audie Murphy To Hell and Back filmean, Patty Duke Call Me Anna filmean edo Howard Stern Private Parts filmean.

## Erreferentziak

* ↑ Bastin, Giselle. (2009ko uda). «Filming the Ineffable: Biopics of the British Royal Family» Auto/Biography Studies 24 (1): 34–52. doi:10.1353/abs.2009.0008..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q645928
* Multimedia: Biographical films / Q645928
# Filmax

Filmax Espainiako zinema konpainia bat da.
Konpainia 1950ean sortu zen Estatu Batuetako zinemagintzaren arrakasta handien banatzaile gisa. John Hustonen Moulin Rouge klasikoa estreinatu zenetik, konpainiak 800 film luze baino gehiago banatu ditu Espainian. 2001ean, Filmaxek Filmax Gran Via areto anitzeko zinema inauguratu zuen Hospitalet de Llobregateko Gran Via Merkataritza Zentroan 15 pantailarekin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3392176
# Flörsheim-Dalsheim

Flörsheim-Dalsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Alzey-Worms (barrutia)|Alzey-Worms]] barrutian. 2014an 2.999 biztanle zituen 12,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567111
* Multimedia: Flörsheim-Dalsheim / Q567111
# Flühli

Flühli Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Entlebuch Constituency $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,961 biztanle zituen 108,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14552
* Multimedia: Flühli / Q14552
Escholzmatt $^{(en)}$ Giswil Marbach $^{(en)}$ Oberried am Brienzersee Sarnen Schwanden bei Brienz Brienz (BE) Habkern Hasle (LU) Schangnau Schüpfheim
# Fnideq

Fnideq (arabieraz: الفنيدق‎, al-Finīdiq, Fnidq; gaztelaniaz: Castillejos) Marokoko iparraldeko hiria eta portua da, Tanger-Tetuan eskualdean dagoena. 2010ean 57.823 biztanle zituen. Ceutatik gertuen dagoen marokoar hiria da, izan ere, 1956ra arte Ceutakoa zen eta Castillejos zuen izena.

## Erreferentziak

* ↑ Royaume du Maroc. Haut Commissariat au plan. 2004ko Errolda Nagusia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513678
* Multimedia: Fnideq / Q513678
# Fløibanen

Fløibanen Fløyen mendian gora doan funikularra da. Bergeneko atrakzio turistikorik handienetarikoa baita Norvegiako bisitatuenetarikoa ere. Milioi bat bidaiari inguruk erabili izan dute azkenengo urteetan zehar.
Ofizialki 1918ko urtarrilaren 15ean zabaldu zen Fløibanen John Lundiren ideiari ezker (1895), norvegiar legegintzaldiaren kide zenari. Lanari 1914an ekin zioten eta 1918rako linea prest zegoen. Gaur egun, %44-a Bergeneko udalerriari dagokio, gainontzeko portzentajea, hainbat talde pribatutan banatuta dago. Irabazien ehunekoaren parte bat etorkizuneko kabinetarako gordetzen da. Azkenengoz 2002 berriztu ziren (Iraila eta Azaroa bitartean) eta hurrengo aldaketa 2030 inguru emango da.
Bi kabina daude, bakoitzak 80 pertsonentzako lekua dutelarik. Ibilbidearen luzera 850 metro dira eta altueran ematen den desberdintasuna 300 metrotakoa. Kalibre txikiko erraila bezala definitzen da, hau da, 1435 mm baino estuagoa dena.
Kabina bakoitzari izena ematen zaio baita kolore ezberdinez margotu ere. Blåmann, urdina da, aldiz, Rødhette (Txano Gorritxo), gorria.
Ibilbideak zazpi minutu inguru irauten du, geltoki guztietan geratuz gero, zuzenean eginez gero, 3 minutu eta 20 segundo behar izaten du. Abiadura 4 edo 6 metrokoa da segundoko, zirkulazioaren arabera. Normalean, 6m/s- ko izaten da abiadura ohia, orduko 8 bidai inguru.
Ordutegiari dagokionez, irekitzen denetik, goizeko 10ak arte, 30 minuturo irteten da, ordu horretatik eta 20.30ak bitartean aldiz, 15 minuturo (asteburutan eta udan izan ezik, geltoki guztietan geldiuneak eginez)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Norvegieraz [bokmål])
* Datuak: Q117767
* Multimedia: Fløibanen / Q117767
# Flüelen

Flüelen Suitzako udalerria da. Uri kantonamenduan dago. 2014an 1,972 biztanle zituen 12,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69665
* Multimedia: Flüelen / Q69665
Altdorf Bauen Seedorf (UR) Sisikon Bürglen (UR) Isenthal
# Fm

Fm, fm edo FMk esanahi ezberdinak izan ditzake:
* FM Frekuentzia Modulatuaren laburdura da.
* Fm fermioaren ikur kimikoa da.
* Femtometro neurri unitatearen laburdura fm da.
* Fermin Muguruza abeslari euskalduna.
# Fløyen

Fløyen edo Fløyfjellet (jatorriz Fløien idatzia) Bergengo hirigunea inguratzen duten zazpi mendietatik bisitatuena da, funikular bidez igo daiteke Fløibanen izenaz ezagutzen dena, beronek, erdigunetik 320 metroko altueraraino eraman zaitzake, 8 minutu inguru, punturik altuena 425 metro diren arren. Hiritarrek eta turistek garraio mota hau urte osoan zehar erabiltzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1420616
* Multimedia: Fløyen, Bergen / Q1420616
# Fnac

FNAC (frantsesez: Fédération Nationale d'Achats des Cadres), elektronikan, argazkigintzan, liburuetan, musikan eta bideogintzan aditua den enpresa frantziarra da. Internet bidez ere bere produktuak eskaintzen dituenez, Frantziako enpresarik modernoena da salmenta mota horretan.
Gaur egun, enpresaren zuzendaria Denis Olivennes da eta Frantziakoa Bruno Crémelen kontrolpean dago. Enpresak 44 filial ditu Belgika, Italia, Grezia, Espainia, Portugal, Brasil eta Taiwanen. Era berean, 67 denda ditu Frantziako 55 hiritan.

## Dendak

2009an, dendak Frantzian, Belgikan, Brasilen, Espainian, Euskal Herrian, Grezian, Italian, Portugalen, Suitzan eta Taiwanen zituen.

### Brasilen

Bederatzi denda daude.

### Euskal Herrian

Bost denda daude: Baionan, Iruñean, Donostian eta Bilbon (bi denda).

### Espainian

Hogeita bederatzi denda, Hego Euskal Herrikoak batuta: Bartzelona (L'illa), Bartzelona (Triangle), Bartzelona (Diagonal Mar), Madril (Callao), San Sebastián de los Reyes (Madril), Leganés (Madril), Zaragoza, Sevilla, Asturias, A Coruña, Valentzia, Alacant, Murtzia eta Marbella. Egoitza nagusia Madrilgo Pozuelo de Alarcón udalerrian dago.

### Portugalen

Hamazazpi denda daude.

## FNACen zerbitzuak

FNAC enpresa aditua da elektronika, musika, liburu edota bideo-jokoetan. Era berean, forum deituriko gune bat ere izaten dute FNAC guneek, hitzaldiak, aurkezpenak, kontzertuak eta erakusketak egiteko. Halaber, kafetegia ere izaten dute.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) FNACen webgunea
* (Gaztelaniaz) FNAC Espainiaren webgunea
* Datuak: Q676585
* Multimedia: Fnac / Q676585
# Flörsheim am Main

Flörsheim am Main Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Main-Taunus barrutia|Main-Taunus]] barrutian. 2014an 20.197 biztanle zituen 22,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q622593
* Multimedia: Flörsheim am Main / Q622593
# Flöthe

Flöthe Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Wolfenbüttel barrutia|Wolfenbüttel]] barrutian. 2014an 1.134 biztanle zituen 18,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q635601
* Multimedia: Flöthe / Q635601
# Francisco Torres Ibañez

Francisco Torres Ibañez (erlijio-izena: Frai Filipe Murietakoa) (Murieta, Nafarroa Garaia, 1897ko urriaren 3a - Iruñea, Nafarroa Garaia, 1966ko uztailaren 13a) fraide kaputxinoa, idazlea eta euskaltzalea izan zen. Apakia goitizena erabiltzen zuen idazlanak sinatzeko.

## Bizitza

Aita, Juan Torres Elizondo, Lizarrakoa zen eta ama, Gedeona Ibañez Arretxea, Iturgoienekoa zen eta berarengandik jaso omen zuen alde batetik euskarazko hitz solteak eta bestetik euskaltzaletasuna. Gaztetan ikasi zuen euskara bere kasa. Hondarribiko, Lizarrako eta Iruñeko komentuetan egin zituen eliza-ikasketak. 1922an apaiztu zen, Iruñean bertan. 1925eko irailean, Argentinara joan zen misiolari; O'Higgins, Kordoba eta Buenos Airesko komentuetan izan zen irakasle eta organo-jotzaile. Argentinan zela, Juventud agerkaria sortu zuen. 1936an itzuli zen Euskal Herrira eta Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen eta Vianako Printzea Erakundearen aldizkarietan argitaratu zituen lan aipagarrienak.
Murietakoarena da Umeen-Deia izeneko aldizkaria, 1959ko ekainean Lizarran sorturikoa eta 1965 arte hilabetero argitaratu zena. Aldizkari honek lau orrialdetxo besterik ez bazituen ere, lau bat mila aleko argitalpena egiten zen, eta dohainik iristen zen Euskal Herriko txoko askotara. Euskal Herriko haur euskaldunek idatzitako artikuluak biltzen zituen.
Aita Murietak 1963an beste aldizkari baten saiakera egin zuen, gazteei begira: Gu Batxiller Euskaldunok. Honako hau gazteei zuzendutako asmoa izan zen, haur txikiek bezala, gazteek ere bere komunikabidea izan zezaten. Tamalez, gazteek idatzitako zortzi orrialdeko argitalpen honen bi zenbaki besterik ez ziren kaleratu.
Argitaratu gabe utzi zituen lan batzuk, besteak beste: Euskera leen maillako gramatika, Euskaldun berriendako esaera jatorren iztegia eta abar. 1961eko azaroan euskaltzain urgazle izendatu zuten.

## Idazlanak

* Gramatika elemental vascuence
* El verbo vasco en su forma impersonal
* Ejercicios prácticos sobre el verbo euskérico
* Diccionario fraseológico (1956)
* Kontu zaharrak eta kontu berriak (1961)
* Mendizaleen meza (1963)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ http://www.euskara.euskadi.net/appcont/tesisDoctoral/PDFak/irene_lopez_goni_TESIS.pdf

## Kanpo estekak

* Satrustegi, Jose Maria Bidegileak bilduma: Aita Felipe Murietakoa
* Berrotzako bloga: Felipe Murietakoa
* Ahotsak.eus-Jose Anjel Irigarai: "Umeen Deia"ri buruzko solasaldia
* Guaixe aldizkaria: Umeen Deia
* Sarriugarte, Iñaki Karmel aldizkaria: Umeen Deia eta Ata Felipe Murietakoa
* Argia: "Umeen Deia"-ren Sortzaillea Izketan Gurekin
* Datuak: Q12257969
# Francisco Sáenz de Tejada

Francisco Sáenz de Tejada Olózaga (Arnedo, 1895eko uztailaren 10a - Madril, 1966ko irailaren 28a), Benasqueko II. baroia, errioxar magistratu eta politikari kontserbadorea izan zen, frankismo garaian gobernadore zibila izandakoa.
Primo de Riveraren diktaduran Madrilgo zinegotzia izan zen. Tradizionalista edo integrista, edonola ere, Asociación Católica de Propagandistasekin lotura estua izan zuen. 1937an Lugoko gobernadore zibil izendatu zuten. Gero, Cáceres, Araba, Zaragoza, Gipuzkoa eta Balearretakoa izan zen.
1943 eta 1958 artean Gorteetako prokuradorea izan zen eta gero Espainiako Auzitegi Gorenean magistratua.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La intelectualidad y cuanto es y representa algo en el mundo de la política tributó ayer un rendido homenaje de justicia a don Víctor Pradera con motivo de su libro «El Estado Nuevo»» El Siglo Futuro: 8. 1935-12-20.
* Datuak: Q44684445
* Multimedia: Francisco Sáenz de Tejada y Olózaga / Q44684445
# Francisco Sá Carneiro

Francisco Manuel Lumbrales de Sá Carneiro (Porto, 1934ko uztailaren 19a - Camarate, 1980ko abenduaren 4a) portugaldar politikaria izan zen. Portugalgo lehen ministroa izan zen 1980ko urtarrilaren 3tik hil zen arte.
1969an Biltzar Nazionalera sartu zen eta alde erreformistako kideetako bat izan zen. 1974ko maiatzean, Krabelinen Iraultza gertatu eta hilabetera, Alderdi Sozialdemokrata sortu zuen beste politikari batzuekin batera. Behin-behineko hainbat gobernutan ministro izan zen eta 1976an diputatu hautatu zuten.
1979ko hauteskundeak irabazi ondoren, priner ministro izendatu zuten 1980ko urtarrilean. Bigarren hauteskundeetan, urrian, gehiengoa handitu zen.
Abenduan hil zen hegazkin istripu batean eta istripuaren arrazoiei buruzko hainbat teoria izan ziren. Ikerketa parlamentario batek ondorioztatu zuen kausa hegazkinaren barruan jarritako bonba bat izan zela.
* Datuak: Q367010
* Multimedia: Francisco Sá Carneiro / Q367010
# Francisco Sánchez Cárdenas

Francisco Sánchez Cárdenas (Panama, 1942ko urtarrilaren 28a) panamar politikaria eta sendagilea da.
Medikuntzan eta kirurgian lizentziatu zen. Gainera, neurokirurgiako ikasketak egin zituen Metropoliko Ospitalean eta mikrokirurgiakoak Bonneko Unibertsitatean. 1979tik aurrera, mediku espezialista gisa lan egin zuen Panamako Paitilla Klinikan, eta, 1983an, Gizarte Segurantzako Kutxako Zuzendariorde orokor izendatu zuten; 1984 arte egon zen kargu horretan. 1985etik 1986ra bitartean, neurokirurgiako zaintza intentsiboen buru izan zen, eta eremu kritikoetako koordinatzaile Metropoliko Ospitalean.
Politikari dagokionez, Alderdi Demokratiko Iraultzailearen sortzaile izan zen eta alderdi horretako Biltzar Nazionaleko kide izan zen. 1985ean, Panamako Osasun ministro izendatu zuten. Idatzi dituen lanen artean, aipagarria da Política y Salud (1984).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12257968
# Francisco Sánchez de las Brozas

Francisco Sánchez de las Brozas (Brozas, Cáceres, 1523 – Salamanca, 1601), izengoitiz El Brocense deitua, espainiar humanista izan zen.

## Bizitza

Salamancan ikasi zuen, eta hiri hartako Unibertsitatean erretorika, greziera eta filosofia irakatsi zituen. Erasmoren jarraitzaile zen, eta Inkisizioaren aurrera eraman zuten ebanjelioaren gainean idatziriko iruzkin batzuengatik. Erretorikari buruzko liburu batzuk idatzi zituen: De arte dicendi (1556, Mintzoaren antzeaz); Organum dialecticum et rehetoricum (1579, Dialektika eta erretorika egiturez); eta hizkuntza klasikoak ikasteko gramatika-liburuak aurkeztu zituen: Gramaticae Graecae compendium (1581, Gramatika grekoaren laburpena); Arte de saber latín (1595, Latina ikasteko bidea). Jakintza-lanak eta filosofia-lanak ere aurkeztu zituen. Horazioren eta Virgilioren lanak itzuli zituen gaztelaniara, eta Garcilaso poetaren lanen argitalpen kritiko bat prestatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1240797
* Multimedia: Francisco Sánchez de las Brozas / Q1240797
# Francisco Tornamira

Francisco Tornamira Bizente (Tutera, 1534 - ib., 1597ko abuztuaren 24a) nafar astrologoa izan zen. Bere garaiko astrologorik handienetakoa izan zen eta obra ugari utzi zituen argitara eman gabe. Egutegi gregoriotarra osatzeko erabili ziren datuak aztertu zituen Cronographía y repertorio de los tiempos a lo moderno, el cual trata de varias y diversas cosas obran (1585). Harena da, halaber, Traducción del Calendario gregoriano de latín en español, con ciertas adiciones y comentos al fin de cada uno de sus cánones, para que mejor se puedan entender obra (1591).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257967
# Francisco Sá (Minas Gerais)

Francisco Sá Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 23.476 biztanle ditu 2.747,295 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q936907
* Multimedia: Francisco Sá (Minas Gerais) / Q936907