OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wölferlingen

Wölferlingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 507 biztanle zituen 8,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q562496
* Multimedia: Wölferlingen / Q562496
# Wöhlerita

Wöhlerita silikato motako minerala da eta wöhlerita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Wöhlerita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaCa2(Zr,Nb)(Si2O7)(O,OH,F)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wöhlerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# York (New York)

York Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Livingston konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 3.182 biztanle ditu, 49,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Livingston konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709687
* Multimedia: York, New York / Q3709687
# York (Wisconsin)

York Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clark konderrian dago, Wisconsin estatuan. 697 biztanle ditu, 35,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clark konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8004105
* Multimedia: York, Dane County, Wisconsin / Q8004105
# York Haven (Pennsylvania)

York Haven Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 709 biztanle zituen, 0,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1180367
* Multimedia: York Haven, Pennsylvania / Q1180367
# York Springs (Pennsylvania)

York Springs Pennsylvaniako borough bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 833 biztanle zituen, 0,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q339079
* Multimedia: York Springs, Pennsylvania / Q339079
# York Unibertsitatea

York Unibertsitatea (ingelesez: York University edo YU) Torontoko goi-mailako hezkuntza zentroa da.
Toronton kokatuta dago, Ontario estatuan. 2012an bere ikasle kopurua 54.000koa zen.

## Erreferentziak

* ↑ Schulich School of Business. Schulich School of Business Global Rankings. .
* ↑ The 2011 Maclean's Law School Rankings. 2011-09-15.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q849751
* Multimedia: York University / Q849751
# York (Hego Carolina)

York Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. York konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 8.503 biztanle ditu, 21,569289 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2076202
* Multimedia: York, South Carolina / Q2076202
# York (Ipar Dakota)

York Ipar Dakotako hiri bat da. Benson konderrian kokatua dago. 2010ean 23 biztanle zituen, 0,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Benson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q576936
# York (Nebraska)

York Nebraskako hiri bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 7.766 biztanle zituen, 14,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q656815
* Multimedia: York, Nebraska / Q656815
# York Harbor (Maine)

York Harbor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian dago, Maine estatuan. 3.132 biztanle ditu, 9,04787 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3887572
* Multimedia: York Harbor, Maine / Q3887572
# York (Pennsylvania)

York Pennsylvaniako hiri bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 43.718 biztanle zituen, 13,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q821105
* Multimedia: York, Pennsylvania / Q821105
# Xahzadeh lorategia

Xahzadeh lorategia (persieraz: باغ شازده‎, Bāgh-e Shāhzadeh, euskaraz: «Printzearen lorategia») Mahan herritik hurbil kokatua, Iranen, persiar lorategi historiko bat da. Oasi bat eratzen du basamortuaren erdian eta takht eresuaren adibidea da, klima erdi-arido bereziki lehorrean sortua ureztatze metodo berritzaileei esker. Ohargarria ere bada uraren erabilera era berean funtzionala eta estetikoa delako.
2011ko uztailaren 18an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia

Lorategia 1850ean diseinatu eta landatu zen Mohammad Hassan Khan Qajar Sardari Iravani qajar printzearentzat, eta 1873an Abdolhamid Mirza gobernadoreak handitua. Berau hil zenean 1890ko hamarkada hasieran, lanak eten eta lorategia amaitzeke geratu zen. Erdiko pabilioia printzearen udako egoitza zen. XX. mendean hainbat aldiz zaharberritu zen, batez ere 2003ko Bamgo lurrikararen ondoren.

## Ezaugarriak

Xahzadeh lorategia 5,5 ha-ko laukizuzen handi bat da, 400 m luze eta 120 m zabal, horma garai batez inguratua basamortutik babesteko. Ardatz nagusi baten inguruan egituratua dago, sarrera nagusitik behealdean eta pabilioia goialdean duela. Barneko antolamendua maila zapaletan oinarritzen da, ardatz nagusian kokatuak, takht ("mailak") ereduari jarraiki.
Landaredia diseinu konplexu baten arabera antolatua dago, non zuhaitz eta zuhaixken kokaerak itzal eta sasoiko kolore eskema zehatzak definitzen dituzten. Hainbat zuhaitz mota aurki daiteke, bere ezaugarriengatik erabiliak. Pinu eta zedroak, hostoiraunkorrak biak, basamortutik datorren haizea gelditzeko. Zumar, makal, lizar eta platanoek itzala sortzen dute. Ipar-ipuru, kotoneaster eta pirakantak apaingarritzat erabiltzen dira. Fruitu arbolak ere erabilitzen dira, batez ere sektore edo karts ezberdinetan: mahatsa, sagarra, udarea, abrikota, mingrana, irasagarra, mertxika eta arana.

## Erreferentziak

* ↑ UNESCO, Évaluation..., 2011, 171 or.
* ↑ UNESCO, Évaluation..., 2011, 168 or.
* ↑ UNESCO, The Persian Garden, 2011, 220-221 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q619742
* Multimedia: Shazdeh Garden / Q619742
# Xai-Xai

Xai-Xai (1975 baino lehen João Velo) Mozambikeko Gaza Probintziako hiriburua da. 103.251 biztanle zituen 1997an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q318299
* Multimedia: Xai-Xai / Q318299
# Xahanxah

Xahanxah (persieraz: شاهنشاه, Shāhanshāh, «Erregeen errege» ) persiar titulu monarkikoa da. Batzuetan Xah-rekin nahasten da, persiar gobernariek erabilitako antzerako titulua, Errege esan nahi duena. Bambixnan bambixn («Erreginen erregina») zen erreginen izendapena. Akemenestar Inperioan erabiltzen hasia, arsazidarrek eta sasandarrek ere baliatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q938153
# Xahbanu

Xahbanua (persieraz : شهبانو, Šahbānū) Irango monarkiaren titulua da, persiar hizkuntzan 'xah-aren emaztea' esan nahi duena. Normalean, deitura hau enperatrizarekin nahastu egiten da Europako hizkuntzetara egindako itzulpenetan, baina tituluaren benetako persiar esanahiak ez du bere itzulpen ezberdinetan dituen gobernu edo botere konnotaziorik. Titulua Mohammad Reza Pahlavi-k berreskuratu zuen bere hirugarren emazteari, Farah Diba-ri, emateko 1967an, koroatu aurretik.
Farah Diba Irango lehen xahbanu koroatua izan zen VII. mendeko arabiar inbasioaz geroztik. Purandojt eta Azarmidojt sasanidar bi enperatrizak, K.o. 630. urtean, tituluaren azken biak izan ziren Farah baino lehen.
Xahbanu-ren sasanidar titulua bâmbişnân bâmbişn zen, erreginen erregina bezala itzultzen dena, eta xaharen emazte nagusiak erabiltzen zuen, garai hartan monarkaren beste emazteetatik bereizteko.
Gaur egun, Farah Pahlavik atzerrian jarraitzen du tratu hori jasotzen, baina 1979ko Iraultza Islamikoak kendu egin zuen tituluaren erabilera Iranen.
Iraultzaren aurretik indarrean zeuden arauei jarraituz, Yasmine Pahlavi Irango printzesa oinordekoak izango zuen titulu hori gaur.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5076793
# Xahrerri

Xahrerria, xahrestan edo xahristan (persieraz: شهرستان‎) Irango lurralde administrazio azpiunitate bat da, konderriaren edo departamenduaren antzekoa baita. Pehlevierazko xahrestan hitzetik dator, beharbada antzinako persierazko xahrsaça/xahrstana hitzetatik eratorria (xahr = hiri eta stana = leku). Alabaina, xahrestan xah (errege) hitzetik eratorria da eta horrenbestez, errege lekua esan nahi du.
Ustan edo probintzia bakoitza xahrerritan banatzen da. Xahrerriak, aldiz, bakhxetan banatzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4521368
# Xahbaz Xarif

Mian Muhammad Xahbaz Xarif (paxtuneraz: میاں محمد شہباز شریف‎‎; 1951ko irailaren 23a) Pakistango politikari eta enpresaburua da, eta gaur egun Pakistango 23. lehen ministroa da, 2022ko apirilaren 11tik karguan. Nawaz Xarif ministro ohiaren anaia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2096387
* Multimedia: Shehbaz Sharif / Q2096387
# Xahr-e Qumis

Qumis (persieraz: قومس‎; pehlevieraz: 𐭪𐭥𐭬𐭩𐭮‎, Kōmis), Hekatompilos (antzinako grezieraz: Ἑκατόμπυλος; persieraz: صددروازه‎, Saddarvazeh) ere deitua, antzinako hiri bat zen, k.a. 200. urtean Partiar Inperioko hiriburua izan zena. Grezierazko Hekatompilos toponimoak "ehun ate" esan nahi du, eta persierazko terminoak esanahi bera du. Titulua ohiko lau ateak baino gehiago zituzten hirietarako erabiltzen zuten. Hobeto uler daiteke "ateanitzeko" bezala. Aditu gehienek egungo Xahr-e Qumisen kokatzen dute antzinako hiria, mendebaldeko Khorasango Qumis eskualdean.
Alexandro Handiak bertan pasa zuen K.a. 330. urteko udan, eta Seleukotar Inperioaren parte bihurtu zen hil ondoren. Parni leinuak k.a. 237 inguruan hartu zuen hiria, eta Partiar Inperiooko lehen hiriburuetako bat bihurtu zuen. Zenbait idazle klasikok, Estrabon, Plinio eta Ptolomeo barne, partiar errege hiria bezala aipatzen zuten, nahiz eta partiarrek, garai ezberdinetan, hainbat hiri "hiriburu" bezala erabili zituztela zirudien.
Qumis 856an gertatutako lurrikara batek suntsitu zuen, eta ziurrenik ondoren bertan behera utzi zuten. Antzinako hiri honen kokalekuak, gaur egun, Xahr-e Qumis (persieraz: شهر قومس‎) du izena, Semnan eta Damghan artean, Semnan probintzian.

## Erreferentziak

* ↑ Cohen, Getzel M.. (2013). The Hellenistic Settlements in the East from Armenia and Mesopotamia to Bactria and India. University of California Press, 211 or. ISBN 978-0-520-95356-7..

## Bibliografia

* De Quincey, Thomas (1821). Confessions of an English Opium-Eater. Penguin Books. 1979.
* Frye, Richard N. (1962). The Heritage of Persia. Toronto. Mentor Books. 1966.
* Goodarzi, P., Dehpahlavan, M., Sołtysiak, A. (2018). "Human remains from Shahr-i Qumis, Iran, 1967-1978", Bioarchaeology of the Near East 12:89-94.
* Hansman, J. (1968). "The Problems of Qūmis". Journal of the Royal Asiatic Society (1968), pp. 111–139.
* Hansman, John and Stronach, David (1974). "Excavations at Shahr-i Qūmis, 1971". Journal of the Royal Asiatic Society (1974), pp. 8–22.
* Hirth, Friedrich (1875). China and the Roman Orient. Shanghai and Hong Kong. Unchanged reprint. Chicago, Ares Publishers, 1975.
* Tarn, William Woodthorpe (1984). The Greeks in Bactria and India. First published in 1938; 2nd Updated Edition, 1951. 3rd Edition, updated with a Preface and a new bibliography by Frank Lee Holt. Ares Publishers, Inc., Chicago. 1984.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1518300
* Multimedia: Hecatompylos / Q1518300
# Xahrekord

Xahrekord (persieraz: شهركرد‎) Iran hego-mendebaldeko hiria da, Txahar Mahal eta Bakhtiari probintziaren hiriburua. 2011n 159.775 biztanle zituen.

## Geografia

Xahrekord Irango hego-mendebaldean dago, Zagros mendien iparraldeko magalean, 2.070 metroko garaieran. Isfahandik 90 kilometro hego-mendebaldera, eta Teherandik 512 kilometro hegoaldera dago.

### Klima

Hirian estepako klima hotza dago, BSk, Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Xahrekord) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.6 | 7.4 | 13.0 | 18.5 | 24.9 | 31.6 | 34.3 | 33.6 | 30.0 | 23.1 | 15.3 | 8.5 | 20.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −8.0 | −5.2 | −0.3 | 4.1 | 7.6 | 10.6 | 14.5 | 13.0 | 8.0 | 3.6 | −0.1 | −4.4 | 3.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 60.9 | 50.3 | 56.9 | 42.8 | 14.6 | 0.7 | 1.8 | 0.5 | 0.0 | 8.7 | 32.8 | 59.9 | 329.9 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 8.5 | 7.4 | 8.5 | 7.3 | 4.5 | 0.3 | 0.6 | 0.5 | 0.0 | 2.6 | 5.3 | 7.2 | 52.7 |
| Iturria: worldweather ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Iran: Major Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2017-2-21).
* ↑ World Meteorological Organisation: Sharekord, worldweather.wmo.int

## Kanpo estekak

* Datuak: Q386649
* Multimedia: Shahr-e Kord / Q386649
# Zaldibi-Aralar Pottoka Elkartea

Zaldibi-Aralar Pottoka Elkartea (ZAPE) Zaldibian (Gipuzkoa) kokaturiko elkarte baten izena da.
Elkartearen helburua joan den mendearen bigarren hamarkadan Aralarreko mendi multzotik desagertutako pottoka zaldi arraza bertan berreskuratzea da.

## Elkartearen historia eta egitasmoak

Elkarteak egindako inbertsiorik garrantzitsuena hasiera batean egin zuen; jatorrizko pottoken aztarnen bila Euskal Herri osoan zehar ibiliz. Berreskurapen plana osatzeko informazio bila alde batetik, eta behor hoberenak bilatu eta erosteko beste aldetik. Zaldien kasuan, ahalegin berezia eginez, zeren eta semental onek, azken finean, arrazaren nondik-norakoan eta garapenean garrantzi handia baitute.
Z.A.P.E. elkarteko kideek ez dute etekin pertsonalik bilatzen. Jatorrizko euskal pottokaren berreskurapen eta sustapenean bakarrik dihardu.
Elkarteko kideentzat Euskal Herriko ondare historiko-kultural naiz biologikoa da pottoka. Zaldibia herriarekin gainera historikoki lotuta, herriko armarrian zein izenean zaldia agertzen baita, eta pottoka da, azken finean, Euskal Herriko jatorrizko zaldi arraza. Beraz, elkarteak lortzen dituen irabaziak dirulaguntzen bidez, sarien bidez edo pottoken salmenten bidez, berriro ere elkartean inbertitzen dira osorik,elkarteko egitasmoak aurrera ateratzeko. Kideek ez dute beraz inolako irabazi pertsonalik izaten.

## ZAPE elkartearen pottokak eta pottoken gunea

Elkarteak, Zaldibiako udaletxeak eskainitako herri mendi batean, Artxal Pottoka Gunea ezarri du. Bertako helburua jendeari galtzeko arriskuan dagoen euskal arraza hau gerturatzea da, eta bide batez pottoken ezaugarri nagusiak ezagutaraztea. Beraz, Bidarraiko Pottoka Etxearen antzeko helburuak dauzkate.
Auza Gazteluko larretan erdi basati dabiltzan pottokak, denboraldi bat ematen dute bertan.
Pottoka gunea Aralarko Parke Naturalaren barnean kokaturik dago.

## ZAPEko pottoken salmenta eta zesioak

* Elkarteko pottoken kopurua ugaritzen den heinean, ZAPE-K hainabat abere salgai jartzen du.
* Bestalde, zaldi gazteak urte bat edo birako debalde uzten ditu semental gisa.
* Elkarteak trebatu edo zelatutako zaldiak eskaintzen ditu ere.

## Begira ere

* Pottoka

## Kanpo estekak

* Zaldibi-Aralar Pottoka Elkartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269180
# Zaldibarko Ospitalea

Zaldibarko Ospitalea Bizkaiko erietxe psikiatriko publikoa da, Osakidetzako zerbitzuen artean dagoena.

## Historia

1923ko uztailaren 23an zabaldu zuten Zaldibarren.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko ospitaleak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hego Euskal Herriko ospitale psikiatrikoen historia
* Datuak: Q12269177
# Zaldibarko Udal Liburutegia

Zaldibarko Udal Liburutegia :
| Datuak |||
| Kokapena | Bizkaiko Diputazioaren plaza | Bizkaiko Diputazioaren plaza |
| Sortze-data | 1972 | 1972 |
| Bilduma | 15.351 | 15.351 |
| Webgunea | Zaldibarko Udal Liburutegiaren katalogoa | Zaldibarko Udal Liburutegiaren katalogoa |
Zaldibarko Udal Liburutegia Bizkaiko Diputazioaren plazan dago. 1972 an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.

## Funtsak

* 53 aldizkari: Argia (aldizkaria), Bertsolari, Elhuyar zientzia eta teknologia, besteak beste.
* 13.149 monografia: 26 Zaldibarren gainean dira, gehienak Balendin Lasuen Solozabalenak.
* 14.708 ikus-entzunekoak: 597 soinu-grabazio eta 14.111 bideo-grabazio.
* 108 ordenagailuko fitxategi.

## Kanpo estekak

* , Zaldibarko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* , Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
* Datuak: Q16519278
# Zaldibarko geltokia

Zaldibar Euskotren Trena eragilearen E1 eta 1D lineei dagokien lurgaineko geralekua da, izen bereko udalerrian kokatuta dagoena. Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 4. tarifa-gunearen barruan dago.
Geltokia bestibuludun eraikinaz hornitzen da, itxaron-gela batekin.

## Sarbideak

Sarbidea arrapala bidez egiten da, eta balioztatze-makinak zeharkatu ondoren nasa bakarra dago.
* Bilbo etorbidea, 6 ( N-634 ondoan)

## Tarifa-guneen tirabirak

2017ko martxoaren 8an Bizkaiko Garraio Partzuergoak garraio publikoaren zonakatze berriak aurkeztu zituen, Berriz eta Zaldibarko udalerriei dagokien tarifa-gunea Durangaldetik ezberdinduz, 5. tarifa-gunean sartuta. Horren ondorioz, aipatutako Udalak Partzuergoarekin bildu ziren Durangaldeko zonakatzera bueltarazteko, izan ere, udalerriok Durangorekin dute harremanik handiena, eta zonakatze berriarekin merkeagoa zaie Debara bidaiatzea Durangora baino. Udalerriok 4. tarifa-gunean integratzea eskatu zuten, baina Partzuergoaren arabera, udalerriek gutxienez urte bete itxaron beharko lukete zonakatzea aldatzeko pausoak eman ahal izateko, Bizkaiko Mugikortasun Agintea sortu eta geroko bilerak gauzatu arte.
Udalerriotako alkateek eskatuta, Partzuergoak argitaratu zituen datuak hurrengoak dira: Berriz eta Zaldibarren gehien erabiltzen den garraio publikoa trena da, eta egiten diren bidaietatik %70a Bizkaia du helmuga; %30a, aldiz, Gipuzkoa.
Aurreko urtean ere antzekoa gertatu zen, Eusko Trenbideak sozietateak tarifa-guneak berritu baitzituen, eta Berriz eta Zaldibar Durangaldeko gainontzeko udalerrietatik bereizi zituen. Hainbat bilera egin ondoren, Euskotrenek atzera egin zuen eta udalerriak eskualdeko gainontzeko udalerriekin bateratu zituen berriro ere.
Tirabira horien ondoren, 2017ko maiatzaren 12tik aurrera Berriz eta Zaldibarko udalerriak 4. tarifa-gunera pasa dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Berriz y Zaldibar seguirán movilizándose por el precio del tren. Deia, Noticias de Bizkaia. (Noiz kontsultatua: 2017-03-29).

## Ikus, gainera

* Zaldibar
* E1 linea (Euskotren)
* 1D linea (Euskotren)
* Euskotren Trena
* Eusko Trenbideak

## Kanpo estekak

* Euskotrenen webgunea
* Datuak: Q12269179
# Xuanhua barrutia

Xuanhua barrutia (txinera tradizionalez: 宣化区) Txinako barruti bat da, Zhangjiakou barruan. Azken zentsuaren arabera 370.569 biztanle zituen 2013.65 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1363262
* Multimedia: Xuanhua District / Q1363262
# Xuberaxain-Harri trikuharria

Xuberaxain-Harri trikuharria Nafarroa Beherako Mendibe herrian, Basaburu auzoan dagoen monumentu megalitiko ospetsua da. Jose Migel Barandiaranek aurkituz zuen. Armiagako tontorraren hegoaldean. Neolitoa garaian altxatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20221007145350/https://www.berria.eus/pdf_artxiboa/2020/2020-07-31_IPARRALDEA_HITZA_ad888ae9aff3bfdb.pdf

## Kanpo estekak

* Mapa eta argazkiak.
* Datuak: Q22920754
# Xuancheng

Xuancheng (txinera sinplifikatuz: 宣城; pinyineraz: Xuānchéng), Anhui probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.752.000 biztanle inguru dauzka eta 12.340 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Xuancheng hiriaren mugakideak honakoak dira: Wuhu ipar-mendebaldean, Jiangsu probintzia iparraldean, Zhejiang probintzia ekialde eta hego-ekialdean, Huangshan hegoaldean, eta Chuzhou mendebaldean.

## Banaketa administratiboa

* Xuanzhou Barrutia (宣州区)
* Ningguo Hiria (宁国市)
* Langxi Konderria (郎溪县)
* Guangde Konderria (广德县)
* Jing Konderria (泾县)
* Jixi Konderria (绩溪县)
* Jingde Konderria (旌德县)

## Herritar ezagunak

* Mei Wending (梅文鼎), 1633 - 1721), Qing dinastia garaiko matematikari eta astronomialaria.

## Ikus, gainera

* Anhui probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Xuanchengo gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q360942
* Multimedia: Xuancheng / Q360942
# Xuande

Xuande (宣德, Pekin, 1398-id., 1435), bere benetako izena Zhu Zhanji (朱瞻基), Hongxi enperadorearen seme nagusia zen. Ming dinastiaren bosgarren enperadorea izan zen. 1425tik 1435era errege izan zne.

## Biografia

Txinako historian Xuande oso enperadore kulto gisa gelditu da. Literaturaz eta poesiaz asko zekien. Gai militarretan ere oso iaioa zen, estratega handia. Bere agintaldian funtzionario konfutziarrak eta eunukoak kontrolatzen saitu zen. Txinako indarra erakusteko bere aitona Yonglek hasitako itsas-espedizioekin jarraitu zuen; berak agindu zuen Zheng He almirante eunukoaren azkena.
1427an Annamen independentzia onartu behar izan zuen. Armada, bestetik, errebelde mogolen aurka bidali zuen, inperioaren egoera orekatzeko eta lasaitzeko. Haren agindupean ekonomia eta egoera soziala hobetu ziren. Ming dinastiaren garai egonkorrena izan zen Xuanderena.
1435ean hil zen, 37 urte zituelarik. Pekinetik gertu lurperatu zuten, Ming dinastiaren hilobietan. Zhengtong semeak tronuan ordezkatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://zh.wikisource.org/wiki/明史/卷9

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9977
* Multimedia: Xuande Emperor / Q9977
# Xuanwu Barrutia (Nanjing)

Xuanwu Barrutia (txinera sinplifikatuz: 玄武区; pinyineraz: Xuánwǔ Qū), Nanjing osatzen duten barrutietako bat da. 2004ko erroldaren arabera, 460.000 biztanle bizi ziren 73,87 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Nanjingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Xuanwu barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q589343
* Multimedia: Xuanwu District, Nanjing / Q589343
# Xuban

Xuban Commingesko Arbast aldeko erromatarren garaiko Akitania zaharreko jainkoetako bat da. Ematen duenez bertako mendi bati lotutako jainkoa da. Aldare bat topatu zen berari eskainita Arbasten honako inskripzioarekin: "Xuban Jainkoari. Acan-ek bere botoa bete du bidezkoa den esker onarekin". Ez dugu bere ezaugarririk ezagutzen.

## Xuban izena

* Egun Xuban Euskaltzaindiak onartutako euskal mutil-izena da, egun gero eta gehiago erabiltzen dena.

## Idazkuna

Esan bezala, Garona Garaian dagoen Arbast/Arbasen XIX. mendean agertu zen aldare batean irakur daiteke. Arbast Lugdunum Convenarum hiriaren lurretan zegoen Antzinaroan, eta inskripzioa K.o. I-III. mendeen artekoa da. Aldarea Saint-Raymond museoan gordetzen da gaur egur.Idazkunaren testua latinez hau da:
XVBAN
DEO
ACAN
V(otum) S(oluit) L(ibens) M(erito)
Identifikazio kodeak: CIL XIII, 130 (4, 2 or.) = CAG-31-02, 104 or.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Sacaze, Julien (1847-1889) Auteur du texte. (1892). Inscriptions antiques des Pyrénées / par Julien Sacaze,... ; Avant-propos, par M. Albert Lebègue,.... (Noiz kontsultatua: 2024-01-20).
* ↑ «Xuban - Pertsona-izenak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-20).

## Bibliografia

* Barandiaran,Jose Miguel: Obras completas. Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbo, 1976.
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Auñamendi, Zarautz, 1978.
* Marlieve, Olivier: Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica. Alejandria, Bartzelona, 1995.
* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena faksimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Auñamendi entziklopedia
* Xuban izena, Euskaltzaindia
* Datuak: Q12269097