OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pisa (argipena)

Pisa hitzak adiera zenbait ditu:
* Pisa, Italiako hiria;
* PISA txostena edo Programme for International Student Assessment, ikasleen hezkuntza-maila aztertzen duen inkesta motako aldiroko ikerketa.
* Pisa, karramarro generoa.
# Piru (Kalifornia)

Piru Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ventura konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 2.587 biztanle ditu, 7,343059 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ventura konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3322382
* Multimedia: Piru, California / Q3322382
# Plataforma Pro Seleccions Esportives Catalanes

Plataforma Pro Seleccions Esportives Catalanes (euskaraz Kataluniar Kirol Selekzioen Aldeko Plataforma) 1998ko maiatzaren 5an Katalunian sortu zen irabazi asmorik gabeko erakundea da, bere helburua kataluniar kirol selekzioen nazioarteko onarpena delarik. Euskal Herriko ESAIT edo Euskal Selekzioen Aldeko Iritzi Taldearen parekidea da.
Erakunde honen lehenbiziko ekintza lege ekimen herrikoi baten bidez Kataluniako Parlamentuak kirol-legea eraldatu eta kataluniar kirol selekzioen behin-behineko nazioarteko onarpena lortzeko kataluniar hiritarren artean sinadurak biltzea izan zen.
Sinadura bilketa kanpainia miloi erdi sinaduren bilketarekin eta legearen aldeketarekin amaitu zen.

## Zuzendaritza batzordea

* Xavier Vinyals, lehendakaria
* Miquel Rey, lehendakari ordea
* Xavi Torres, idazkaria
* Sergi Blázquez, diruzaina
* Toni Molons, batzordekidea
* Robert Blanch, batzordekidea
* Francesc Serra, batzordekidea
* Joan Baptista Giménez, batzordekidea

## Ikus gainera

* Kataluniako futbol selekzio nazionala
* Euskal Selekzioen Aldeko Iritzi Taldea

## Kanpo estekak

* Plataforma Pro Seleccions Esportives Catalanes erakundearen webgunea (Katalanez)
* Datuak: Q11699659
# Platako lurmuturra

Plata Pasaian dagoen Gipuzkoako lurmuturra da. Bere tontorrean, 1855ean, Platako Farola eraiki zuten portuaren sarrera kontrolatzeko.
Platako Farolaren izena argitzeko, Pasaiako portuak antzinatik mineralak ateratzeko zer garrantzi izan zuen eduki beharko genuke kontuan. Arditurriko meatzeetan (Oiartzun) ateratzen ziren mineralak Pasaiatik esportatzen ziren. Edo, agian, izenak itsasargiaren kokapen paregabeari erantzuten dio. Eremu horri Pasaiako Ispilua edo Platako Frontoia deritzo.

## Erreferentziak

* ↑ www.pasaia.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5738455
# Platako itsasargia

Platako itsasargia Pasai San Pedro eta Donostiaren arteko mugan dagoen itsasargia da, izen bereko Platako lurmuturraren gain eta Pasaiako portuaren sarrerako bokalean.
Eusko Jaurlaritzak ondare historiko izendapena eman zion.
Carlos Campuzano ingeniariak 1855ean eraiki zuen. 153 metroko altueran du eta badiako irteeran. Dorreak 5 metro besterik ez du, hiru solairuko etxean dagoelako.
1934an elektrifikatu eta 1986an birmoldatu egin zuten.
Itsasargitik gertu daude Ingelesen iturria eta Almirantearen gotorlekua.

## Erreferentziak

* ↑ Kultur ondarea. Emaitzak 2002
* ↑ librodefaros.com: Faros de Euskadi
* ↑ Hiru: Platako itsasargia

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko itsasargiak
* Platako lurmuturra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5856436
* Multimedia: La Plata lighthouse / Q5856436
# Platain etxea

Platain etxea Gipuzkoako Pasaia udalerriko Pasai Donibanen dagoen eraikina da. Platain delakoa herri honen sustrai edo jatorriarekin loturiko kondairazko pertsonaia da, baina ezer gutxi dakigu hartaz.

## Eraikina

Platain etxea eta etxe atxikituak teilatua elkarbanatzen duten multzoa osatzen dute. Platain etxea itxuraz XVI. mendekoa dirudien harlanduz eta adreilu egituraz eraikitako eraikina da. Harrizko teilatu-hegala eta antzinako lorategira irekia dagoen areto bat du. Atxikitutako aldameneko etxea XVIII, mendekoa da, harlanduz eginiriko aurrealde soila eta etxe-hegal eta balkoi interesgarriak dituelarik; solairu sakon eta estu batean eraikitako horma-bitarteko eraikinaren ohiko adibidea da.
Platain etxea eta bere hurrengo bi eraikinak iparralderago zeudenetatik hondartza batez bananduak zeuden, hondartza hori behe itsasaldian bakarrik zegoenean igaro zitekelarik.
1546an herriko Alkateak eta Hondarribiako Errejimenduak hiru eraikinen jabeei dei egin eta euren eraikinak eta Bizkaia etxearen artean behe itsasaldea zegoenean oinezkoentzat erabilgarria izango zen bide bat eraikitzea agindu zieten.
Etxe haietako bat, ziurrenik Juan Villaviciosa zenarena, plazaren mutur batean zegoen, gerora Coelgialenea izena jaso zuen, ziur aski etxe hartan ikasleren bat (colegial) bizi izan baitzen. Etxe honen aurrealdea ziurrenik Platain kondairazko heroiaren etxeko hondakinen artetik ateratako armarria darama, Platain zena Villaviciosa eta Arizabalo-tarren senitartekoa zelarik.

## Kanpo estekak

* Platain etxeari buruzko argibidea. Pasaiako Udal webgunea
* Datuak: Q20493031
* Multimedia: Platain etxea / Q20493031
# Platako ibilbidea

Platako ibilbidea, gaztelaniaz Vía de la Plata, euskaraz literalki "Zilarraren ibilbidea", Antzinaroan Erromako Inperioko Hispania probintziaren ekialdea hegoaldetik iparraldera zeharkatzen zuen erromatar galtzada bat izan zen, Augusta Emerita (Mérida) eta Asturica Augusta (Astorga) artean. 470 kilometroko luzera zuen.
20. mendean GR-100 ibilbide luzea proiektatzeko oinarria izan da.
Bidea Donejakue bidearen adar gisa ere kontsideratzen da, eta hainbat erromesek erabiltzen dute Espainia hegoaldetik Galiziara hurbiltzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) CONSUMER, EROSKI. Camino de Santiago - Via de la Plata. (Noiz kontsultatua: 2022-02-02).

## Ikus gainera

* GR-100
* Datuak: Q1754499
* Multimedia: Vía de la Plata / Q1754499
# Plataforma Orkoiendarra

Plataforma Orkoiendarra Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Orkoienen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 59 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %5,85.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266026
# Plataforma bideo-joko

Plataforma bideo-jokoak, edo plataformak besterik ez, bideo-jokoen genero bat da. Etsaiak dituzten plataforma eta labar batzuen gainean ibili, korrika egin, salto egin edo eskalatu behar izaten dute, jokoa osatzeko objektuak biltzen diren bitartean. Horrelako bideo-jokoek ezkerrerantz edo eskuinerantz horizontalki mugitzeko ikuspegiak erabiltzen dituzte. Oso genero ezaguna da bideo-jokoetan, 1980ko hamarkadaren hasieran sortu zen eta gaur egun ere ospe handia du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Gamespeak: A glossary of gaming terms» Specusphere.
* ↑ (Ingelesez) «Definition of Platform game» Answerbag.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q828322
* Multimedia: Platform games / Q828322
# Pyrochroidae

Pyrochroidae kakalardoen taldeko familia bat da 150 espezie inguru dituena. Kolore gorriko kakalardoak izaten dira.

## Etimologia

Pyrochroa izena grezierazko piros ("sua") eta chroa ("kolorea") hitzen elkarketatik dator. "Suaren koloreko kakalardoak" dira familia honetako aleak.

## Ezaugarri orokorrak

Kakalardo txikiak izan ohi dira, 2-20 mm artekoak. Beldarrak 35 mm izatera iritsi daitezke. Hildako zuhaitzen enbor azaletan aurkitzen dira eta gehienek onddoak jaten dituzte. Talde handiegiak badira kanibalismoa ager daiteke.
Espezie askotako arrek orrazi itxurako antenak izaten dituzte.

## Generoak

150 espezie inguru hartzen ditu. Garai bateko Pedilidae familiako kideak Pyrochroidae familian integratu ziren.
* Agnathus Germar, 1818
* Anisotria Young, 1984
* Cononotus Leconte, 1851
* Dendroides Latreille, 1810
* Exocalopus Broun, 1893
* Frontodendroidopsis Young, 2004
* Hemidendroides Ferrari, 1869
* Lithomacratria Wickham, 1914
* Malagaethes Pollock, 1995
* Neopyrochroa Blair, 1914
* Palaeopyrochroa Abdullah, 1965
* Pedilus Fischer von Waldheim, 1820
* Pogonoceromorphus Pic, 1921
* Pseudodendroides Blair, 1914
* Pseudopyrochroa Pic, 1906
* Pyrochroa Müller, 1764
* Ranomafana Pollock, 1995
* Schizotus Newman, 1838
* Techmessodes Broun, 1893
* Tydessa Peacock, 1982

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854647
* Multimedia: Pyrochroidae / Q854647
* Espezieak: Pyrochroidae
# Pyrolobus

Pyrolobus arkeoen genero bat da, Crenarchaeota filumenean eta Pyrodictiaceae familian sailkatzen dena. Genero horren mikrobioen ezaugarririk nabarmenena da oso termofiloak direla, hots, tenperatura oso altuetan hazten direla, 100º C-en ingurukoa.
Pyrolobus fumarii da genero honen mikrobiorik termofiloena: 113º C-etan bizi daiteke, eta ez da hazten 90º C-tik behera (hortik behera, tenperaturak hotzegiak baitira!). 1997an aurkitu zuten zientzialariek mikrobio hau urpeko fumaroletan (bizia lehenbizikoz agertu zen tokietan), Atlantiko Ozeanoaren dortsaletan. Orokorrean, itsas ondoko eremu hidrotermaletan bizi dira Pyrolobus guztiak.
Kimiolitotrofoak dira, eta energia lortzen dute hidrogenoa oxidatzerakoan.

## Erreferentziak

* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua: 566-567 orr.
* ↑ Viviendo a altas temperaturas Xataka Ciencia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q863715
* Espezieak: Pyrolobus
# Pyronema domesticum

Pyronema domesticum Pyronemataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da erabiltzen sukaldean.

## Deskribapena

Apotezioa: Kuxin formakoa, normalean talde handiak osatuz garatzen da, zarakar mamitsuak osatuz, laranja-izokin kolorekoa, su hondarretan, substratuan, amaraun fin baten antzeko mizelioa hautematen da. Urruti samarretik ikusiz gero, sute bateko sugeldoa dela dirudi.
Himenioa: Leuna eta hori-laranja kolorekoa edo izokin kolorekoa.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Soilik Pyronema omphalodes delakoarekin nahas daiteke, makroskopikoki berdina da, mikroskopikoaren laguntzarekin bakarrik bereiz daiteke.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan oso ohikoa da, su hondarretan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Txile, Europa, Errusia, Mongolia, Iran, Himalaiako eremua, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 773 or. ISBN 84-404-0530-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10647607
* Multimedia: Pyronema domesticum / Q10647607
# Pyrochroa serraticornis

Pyrochroa serraticornis Pyrochroidae familiako kakalardoa da. Europan guztian bizi da eta kolore gorri biziagatik da ezaguna. Euskal Herrian ere aurkitzen da. Pyrochroa coccinea espeziearen oso antzekoa da, baina hark buru beltza du eta honek gorria.

## Etimologia

Generoaren izena den Pyrochroa izenak "suaren kolorekoa" esan nahi du eta espeziearen serraticornis izenak adar zerratuak esan nahi du dituen orrazi itxurako antenei erreferentzia eginez.

## Deskribapena

10-15 mm arteko luzera duen kakalardo txikia da. Burua, pronotoa eta elitroa kolore gorri bizikoak dira, begiak, antenak, hankak eta sabelaldea aldiz beltzak. Antena luzeak ditu, orrazi itxura dutenak. Gorputza luzea eta zapala da, elitroak borobiltsuak dira.
Beldarra luzea eta zapala da eta kolore argia du. Amaieran sardeska itxurako egitura bat du.

## Habitata eta elikadura

Basoetan eta parke eta lorategietan ikusten dira. Loreetan zelatan egoten dira eta intsektuak ehizatzen dituzte.

## Bizi zikloa

Helduak maiatza eta uztaila artean ikusten dira. Emeak enborretako azalaren azpiko pitzaduretan jartzen ditu arrautzak. Handik beldar zapalak ateratzen dira, miriapodoen antza dutenak, eta enbor barnean bizi diren bestelako intsektuen larbetaz elikatzen dira. Beldarrak bi urte irauten ditu eta ondoren pupatu eta heldua jaiotzen da.

## Iruditegia

* Kakalardo heldua lore gainean zelatan.
* Kakalardoa eskuan, tamaina ikusteko.
* Kakalardoaren aurrealdea.
* Beldarra.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 (Ingelesez) «Red-headed cardinal beetle | The Wildlife Trusts» www.wildlifetrusts.org (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ (Frantsesez) Michel. (2010-11-20). «Le pyrochre ou cardinal» Quel est cet animal ? (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212321
* Multimedia: Pyrochroa serraticornis / Q212321
* Espezieak: Pyrochroa serraticornis
# Ping An International Finance Center

Ping An International Finance Center dorrea (txinera sinplifikatuz: 平安國際金融中心, Txinako Herri Errepublikako Shenzhen hiriko erabilera anitzeko etxe orratz proposamen bat da. Guztira 115 solairu ditu eta 646 metroko altuera. 2009an eraikitze lanekin hasi ziren eta 2015erako amaitu. Dorrea, Txinako Herri Errepublikako eraikinik bigarren altuena da, Shanghai Dorrea gaindituz.
Etxe orratza Ping An Insurance enpresaren egoitza nagusia izango da.

## Egitasmoa

Oraindik ez da zehaztu egitasmoko dorre nagusiak 646 metro edo 588 metro izango dituen, 646 metroko dorreak antena bat izango luke egituraren goikaldean eta 588 metrokoak ez. Dorre nagusiaren ondoren 300 metroko beste eraikin bat altxatuko da.

## Eraikuntza

2013ko apirilaren 14an Txinako telebista publikoan Shenzhenen hainbat egitasmoetan kalitate baxuko porlana erabiltzen ari zela salatu eta gero, dorrearen eraikuntza astebetez bertan-behera geratu zen.
Egun batzuk beranduago, hiriko gobernuak porlan laginak hartu zituen hiriko hainbat eraikuntza egitasmoetan, tartean Pingan dorrean, eta porlana kalitate onekoa zela eman zen jakitera.

### Eraikuntza argazkitan

* Dorrea eraikitze prozesuan 2013ko ekainean.
* 2013ko abendua.
* 2014ko azaroa.

## Ikus, gainera

* Shenzhen
* Txinako eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ http://www.bloomberg.com/news/2013-03-19/china-s-tallest-tower-builder-assures-quality-amid-sand-scandal.html China’s Tallest Tower Builder Assures Quality Amid Sand Scandal Bloomberg.com webguneko albistea
* ↑ http://szdaily.sznews.com/html/2013-03/21/content_2413777.htm%5B%5D Ping An: sand for China’s tallest building safe Shenzhen Daily egunkariko albistea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Skyscraperpage.com webgunea.
* Datuak: Q1077308
* Multimedia: Pingan International Finance Center / Q1077308
# Ping Yuan Shang De Huo Yan

Ping Yuan Shang De Huo Yan (txinera sinplifikatuz: 平原上的火焰) 2020ko Zhang Ji txinatar zinema zuzendariaren thriller filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Txina, 1997. Hilketa-segida batek Fentun hiria astindu du. Krimenak misteriotsuki eten dira, agintariek arduraduna aurkitu baino lehen. Zortzi urte geroago, biktimetako batengandik gertukoa den polizia gazte batek ikerketa berriro irekitzea erabaki du.

## Aktoreak

* Zhou Dongyu
* Liu Haoran

## Erreferentziak

* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97325005
# Ping

Ping komandoa bi urrutiko bi konputagailuren artean konexioa egiaztatzen duen baliabide bat da, zeinak oihartzun eskaerako paketeak (ICMP protokoloan definiturik daudenak) bidaltzen dizkion urrutiko konputagailuari eta urrutiko konputagailuak eskaera horiei erantzuten die. Honek IP sistema bat sare batean atzigarri dagoen edo ez egiaztatzen du. IP bideratzaileetan edota sareetan erroreak antzemateko baliagarria da.
Askotan ping komandoa bi urrutiko konputagailuren artean dagoen latentzia neurtzeko erabiltzen da. Horregatik sarearteko bideo-joko zaleek PING terminoa erabiltzen dute beren konexioaren latentzia adierazteko.
Badago komandoaren beste mota bat, Ping ATM, zeina ATM sareetan erabiltzen den (hauetako bat ADSL izan daiteke) eta kasu honetan, transmititutako tramak ATM dira (OSI egituraren bigarren mailan). Pakete mota hauek ATM loturan zuzenki definiturik dauden probatzeko bidaltzen dira.

## Ping komandoaren erabilera datuen transferentzia egiaztatzeko

Ping komandoa orokorrean sare bateko bi konputagailuren arteko konexioa egiaztatzeko erabiltzen da. Ping egiteko honakoa tekleatu behar dugu komando lerroan: ping + beste_konputagailuaren_IPa
Adibidez:
Windows-en:
Linux-en:
Pantailan txosten bat agertzen da bidalitako paketeen tamaina bytetan eta hauek itzultzen zenbat denbora ematen duten adierazten duena.
Probaren amaieran laburpen bat bistaratzen da honek eman dituen emaitzekin.
Ping komandoaren deia berdin egiten da Windows zein Linux-en, baina bere argumentuen idazkeran desberdintzen da.
•Windows-entzat honako parametro hauek daude:
Aukerak:
•Parametroak Linux-en:
Aukerak Linux-en:
Informazio gehiago lortzeko $ man ping komandoa erabiliko dugu.

## Ping komandoaren jatorria

Ping komandoaren jatorria urpekontziak eta bere sonarrak dira. Oztoporen bat baldin bazegoen jakiteko, soinu-seinale bat bidaltzen zuten. Hau itzultzen bazen, oztoporen bat zegoen seinale zen. Berez, oztopoarekiko distantzia ere neur zezaketen, seinaleak itzultzen tardatzen zuenaren arabera (uhina igorri egiten da, zerbaitek aurrera jarraitzea eragozten dio eta talkaren arabera itzultzen da, oztopoak duen posizioa adieraziz).
Hau da ere ping komandoak erabiltzen duen filosofia, konputagailu bat zein urrun dagoen jakin dezakegu TTL-ak begiratuz.

## Ikus, gainera

* IP
* ICMP
* OSI

## Kanpo estekak

* TCP/IP-ri buruzko liburua
* Datuak: Q188876
* Multimedia: Ping (software) / Q188876
# Ping'an barrutia

Ping'an barrutia (txinera tradizionalez: 平安区) Txinako barruti bat da, Haidong Prefektura barruan. Azken zentsuaren arabera 102.975 biztanle zituen 734.59 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1023056
* Multimedia: Ping'an County / Q1023056
# Piney Point Village (Texas)

Piney Point Village Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 3.125 biztanle zituen, 5,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981724
* Multimedia: Piney Point Village, Texas / Q981724
# Ping-ponga 2008ko Olinpiar Jokoetan

2008ko Olinpiar Jokoak - Pekin :
| Ping-ponga ||
| Estatu Partehartzaileak | 56 |
| Hasiera | abuztuaren 13a |
| Bukaera | abuztuaren 23a |
| Atleta kopurua | 172 |
| Lekua | Pekingo Unibertsitateko Gimnasioa |
| Modalitateak | 4 |
Ping-ponga 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 13tik abuztuaren 23ra arte jokatu zen Pekingo Unibertsitateko Gimnasioan. 4 modalitate ezberdin daude eta guztira 56 herrialde ezberdinetako 172 kirolarik hartu zuten parte.

## Dominak

4 modalitate ezberdin daude kirol honetan: gizon eta emakumeak bakarka, eta taldeka hain zuzen.

### Gizonak bakarka

| Ma Lin | Txina |
| Wang Hao | Txina |
| Wang Liqin | Txina |

### Emakumeak bakarka

| Zhang Yining | Txina |
| Wang Nan | Txina |
| Guo Yue | Txina |

### Gizonak taldeka

* Txina
* Alemania
* Hego Korea

### Emakumeak taldeka

* Txina
* SGP
* Hego Korea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q387526
* Multimedia: Table tennis at the 2008 Summer Olympics / Q387526
# Ramón Músquiz

Ramón Isiah Ecay-Músquiz González de Paredes (1797-1867) Coahuila eta Texasko gobernadorea izan zen 1830etik 1831ra eta 1835ean. Texasen hedapena eta bere biztanleriaren harreman baketsuak bultzatu zituen, bere nazionalitatea edozein zela ere.

## Biografia

Ramón Músquiz 1797an jaio zen, Baytownen (Texas). Catarina González de Paredesen eta Miguel Francisco Ecay-Musquizen semea zen. Presondegiko soldaduak eta espainiar, mexikar eta anglosaxoi jatorriko kolonoak bizi ziren leku batean hazi zen, batez ere Texas iparraldekoak. Euskal jatorria zuen, eta bere bizitza misiolari fraideekin eta bera bezalako kanariar eta euskaldun jatorriko pertsonekin igaro zuen. Lagunak egin zituen San Antonioko familia garrantzitsuekin, Leal, Arocha edo Veramenditarrekin, esaterako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7290533
# Ramón Ormazabal

Ramón Ormazabal Tife (Irun, Gipuzkoa, 1910 – Bilbo, Bizkaia, 1982ko uztailaren 5a) gipuzkoar politikari komunista izan zen. EPK alderdiko presidentea izan zen 1977tik.
Roberto Lertxundi alderdikidearekin tirabirak izan zituen, Ormazabalek ortodoxiari atxiki eta langile joera bultzatzen baitzuen, azkenean EE alderdian bukatu zuen Lertxundi joera abertzalearen aldekoa zen bitartean.

## Biografia

Gaztetandik ibili zen komunistekin (1930 urtean eman zuen izena), eta 1934. urteko matxinadaren ondorioz Iruñera ihes egin behar izan zuen. 1935ean, Alderdi Komunista formalki antolatu zenean, Bizkaian jarri zen bizitzen. Bizkaiko defentsarako batzordeko kide zen Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, eta Alderdi Komunistaren Euzkadi Roja aldizkariko zuzendaria izan zen (baita Mundo Obrero aldizkarikoa ere). Alacanten atxilotu zuten 1939an, baina espetxetik ihes egin eta Estatu Batuetara jo zuen lehenik eta Hego Ameriketara ondoren.
Alderdia berriro antolatzeko lanetan jardun zuen erbestean eta berriro espetxeratu zuten 1962an Bizkaiko eta Gipuzkoako urte bereko grebetako bultzatzaileetako bat izateagatik. Espetxetik ateratzean (1970), Alderdiko idazkaritza nagusiaren ardura hartu zuen Frantzian, eta Euskadiko Alderdi Komunistako Kongresua egin zen arte ez zen hegoaldera itzuli (1977).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ramon Ormazabalen biografia Auñamendi Entziklopedian
* Datuak: Q12266476
# Ramón Oñaederra

Ramón Oñaederra, Euskal txirrindularia izan zen. Profesionala izan zen GAC taldean, eta podiumera igo zen gurean egin ziren bi lasterketa profesionaletan. 1928.ean, Eibarko Kirol Elkarteko kidea izan zen.

## Palmaresa

1928
Lekeitio Sari Nagusia
1930
* 3. Loinaz Proban
1934
* 3. Santikutz Klasikan
# Ramón Mercader

Jaume Ramon Mercader del Río —Ramón Mercader izen-deiturez ezaguna— (Bartzelona, Katalunia, 1913ko otsailaren 7a - Habana, Kuba, 1978ko urriaren 19a) PSUC alderdi politikoko militantea izan zen. Leon Trotski hil zuelako famatu zen.
Espainiako Gerra Zibilean parte hartu zuen, bere amak Sobietar Batasuneko zerbitzu sekretuentzat lan egiteko kontratatu zuen arte. Troskistengana hurbildu zen Parisen, NKVD agentziak Trotski hiltzeko zeregina eman zion arte.
Frank Jacson ezizenarekin heldu zen Mexikora 1939. urtean; eta 1940ko abuztuaren 20an eraso zion Trotskiri, Trotskiren etxean bertan, piolet bat erabiliz. Leon Trotskiren zaintzaileek kolpeka hantxe hil nahi izan zuten Mercader, baina Trotskik (larri zauritua) geldiarazi zituen. Biharamunean hil zen Trotski, ospitalean egin zioten ebakuntzak ezin izan baitzion Mercaderrek buruan eragindako zauri larria oneratu.
Mexikoko agintariek atxilotuta, hogei urteko kartzela zigorra ezarri zioten, hilketagatik. 1953. urtean bere benetako izaera ezagutu zen; 1960ko maiatzaren 6an kartzelatik irten zen; Kubara joan zen lehendabizi, eta Sobietar Batasunean heroiaren domina eman zioten. Geroztik, aldizka Sobietar Batasunean eta aldizka Kuban bizi izan zen, harik eta 1978an Habanan hil zen arte, minbiziak jota. Moskuko Kuntsevo barrutiko hilerrian dago lurperatuta, «Ramón Ivanovitx López» (Рамон Иванович Лопес) izen-deiturekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Deborah Bonello eta Ole Alsaker: «Trotsky's assassination remembered by his grandson», The Guardian, 2012ko abuztuaren 20a.
* ↑ (Ingelesez) Lynn Walsh: «Forty Years Since Leon Trotsky's Assassination», Militant International Review, 1980ko uda.
* Datuak: Q298380
* Multimedia: Ramón Mercader / Q298380
# Ramón Murillo

Ramón Murillo Pavo (Higuera de la Serena, Badajoz, 1948 - ) Euskal Herriko txirrindulari ohia da.
Badajozen jaoia bazen ere, txikitatik Lazkaon bizi zen.

## Palmaresa

1971
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
* Gervais Memoriala
* 3. Santikutz Klasikan
1972
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
* 3. Altsasuko Sarian