OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bentzil kloruro

Bentzil kloruroa edo α-klorotoluenoa konposatu organikoa da C$_6$H$_5$CH$_2$Cl formula duena, konposatu organokloratuen familikoa. Likido kolorgea da eta sintesi organikoan asko usatzen da bitarteko produktu moduan.

## Prestakuntza

Bentzil kloruroa industrian gas fasean prestatzen da toluenoa eta kloroa erreakzionaraziz argiaren eraginez.
    C$_6$H$_5$CH$_3$ + Cl$_2$ → C$_6$H$_5$CH$_2$Cl + HCl

## Erabilera

Industrian bentzil kloruroa bentzilo-esterren aitzindari moduan usatzen da. Izan ere, bentzilo-esterrak plastifikatzaileetan, gozagarrietan eta perfumetan erabiltzen dira.
Sintesi organikoan bentzil kloruroa baliatzen da bentzilo taldea hainbat molekuletan sartzeko, bereziki alkoholekiko erreakzioetan.
Azido bentzoikoa prestatzeko erabiltzen da halaber. Bentzil kloruroa oxidatu egiten da potasio manganato (KMnO$_{4)}$ alkalinoaren presentzian.
    C$_6$H$_5$CH$_2$Cl + 2 KOH + 2 [O] → C$_6$H$_5$COOK + KCl + H$_2$O
Bestetik, bentzil kloruroak magnesio metalikoarekin erreakzionatzen du Grignarden erreaktiboak sortzeko.
Bentzil kloruroak urarekin hidrolisia pairatzen du oso azkar eta alkohol bentzilikoa eta aziko klorhidrikoa eratzen dira. Hortaz, pertsona baten muki-mintza ukitzen duenean hidrolisia geratzen da eta mukosari eragingo dion azido klorhidrikoa sortzen da. Hain zuzen ere, arrazoi hori medio agente negar-eragile moduan erabili izan da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Rossberg, Manfred; Lendle, Wilhelm; Pfleiderer, Gerhard; Tögel, Adolf; Dreher, Eberhard-Ludwig; Langer, Ernst; Rassaerts, Heinz; Kleinschmidt, Peter et al.. (2006). «Chlorinated Hydrocarbons» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).
* ↑ (Ingelesez) «Organic Syntheses Procedure» www.orgsyn.org (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412260
* Multimedia: Benzyl chloride / Q412260
# Bentzofenona

Bentzofenona konposatu organikoa da, (C$_6$H$_5$)$_2$CO formula duena, zetona diaromatikoen familiakoa. Solido zuria da, arrosa usaina duena eta disolbatzaile organikoetan disolbagarria. Onddo, fruitu eta landaretan aurkitzen da naturan.

## Erabilera

Bentzofenona izpi ultramoreak blokeatzeko erabiltzen da tindu, perfume eta plastikoetan. Horrela produktu horiek argiak ondatzea saihesten da.
Sintesi organikoan lehengai gisa usatzen da hainbat erreakzio kimikoetan.

## Sintesia

Bentzofenonoa difenilmetanoa airetan oxidatuz kobre-katalizatzaileak baliatuz sintetizatzen da.
Halaber, bentzofenona sintetiza daiteke bentzenoa eta bentzoil kloruroa erreakzionafraziz aluminio kloruroaren moduko Lewisen azido baten presentzian Friedel-Crafts erreakzio bati jarraituz.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Benzophenone» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
* ↑ (Ingelesez) Siegel, Hardo; Eggersdorfer, Manfred. (2000-06-15). Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA ed. «Ketones» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA) doi:10.1002/14356007.a15_077. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
* ↑ (Ingelesez) «Organic chemistry» Journal of the Chemical Society, Abstracts 34 (0): 19–82. 1878-01-01 doi:10.1039/CA8783400019. ISSN 0590-9791. (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
* Datuak: Q409482
* Multimedia: Benzophenone / Q409482
# Bentzoil kloruro

Bentzoil kloruroa C$_7$H$_5$ClO formulako konposatu organikoa da azilo-haluroen familiakoa. Likido kolorgea da usain narritagarria duena. Hainbat produktu prestatzeko baliatzen da: peroxidoak, tinduak, perfumeak eta erretxinak besteak beste.

## Prestakuntza

Bentzoil kloruroa (triklorometil)bentzenoa azido bentzoikoz edo urez tratatuz sintetizatzen da.
${\ce {C6H5CCl3 + C6H5CO2H -> 2 C6H5COCl + HCl}}$
${\ce {C6H5CCl3 + H2O -> C6H5COCl + 2 HCl}}$
Era berean, azido bentzoikoa fosforo(V) kloruroaren edo tionil kloruroaren moduko agente kloratzaileez tratatuz sintetiza daiteke.

## Erreakzioak

Azilo-kloruro tipikoen jokaera kimikoa du bentzoil kloruroak. Urarekin erreakzionatzean azido bentzoikoa ematen du, alkoholekin esterrak, aminekin imidak eta Friedel-Crafts erreakzioak pairatzen ditu konposatu aromatikoekin.
Polimeroen kimikan erreaktibo erabilia den bentzoil peroxidoa sintetizatzeko lehengaia da bentzoil kloruroa.
${\ce {2 C6H5COCl + H2O2 + 2 NaOH -> (C6H5CO)2O2 + 2 NaCl + 2 H2O}}$

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Benzoyl chloride» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).
* ↑ Maki, Takao; Takeda, Kazuo. (2000-06-15). Benzoic Acid and Derivatives. Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA doi:10.1002/14356007.a03_555. (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412825
* Multimedia: Benzoyl chloride / Q412825
# Bentzilo talde

Bentzilo C$_6$H$_5$CH$_2$ formulako anioiari, katioiari edo erradikalari esaten zaio kimika organikoan.

## Nomenklatura

IUPACen nomenklaturan bentzil aurrizkia C$_6$H$_5$CH$_2$ ordezkatzaileari dagokio adibidez, bentzil kloruroa edo bentzil bentzoatoa.
Bentzilo erradikalak C$_6$H$_5$CH$_2$• formula du. Bentzilo katioia C$_6$H$_5$CH$_2$$^+$ formulako karbokatioia da eta bentzilo anioia C$_6$H$_5$CH$_2$$^-$ formulako karbanioia da.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-02-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q818534
* Multimedia: Benzyl group / Q818534
# Bentzin

Bentzin Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 869 biztanle zituen, 38,87 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q689676
* Multimedia: Bentzin / Q689676
# Barra (geografia)

    Artikulu hau hondar pilatzeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Barra».
Barra edo hondarpea hondar-metaketa da, ibai-aho eta itsasadarretan eratzen dena. Normalean luzeak eta linealak dira eta olatuek eta itsaslasterrek sortzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q478251
* Multimedia: Bars (geology) / Q478251
# Barra Bonita (Santa Catarina)

Barra Bonita Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 1.668 biztanle ditu 93,108 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1815639
* Multimedia: Barra Bonita (Santa Catarina) / Q1815639
# Barr udalerria, Macoupin konderria (Illinois)

Barr udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Macoupin konderrian. Azken zentsuaren arabera 314 biztanle zituen, 36.79 milia karratu (95.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Barr udalerrian 174 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 22.143 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2879211
# Barra (uhartea)

    Artikulu hau Eskoziako uharteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Barra».
Barra edota Barra uhartea (ingelesez: Barra edo Isle of Barra; Eskoziako gaeleraz: Barraigh edo Eilean Bharraigh) Eskoziako ipar-mendebaldean dagoen Kanpoko Hebridak uhartediko uharte bat da. Alboan duen populaturik gabeko Vatersay uhartea kendurik, Kanpoko Hebridetako uharte populatu hegoaldekoena da.

## Hizkuntza

Biztanlegoaren gehiengoak gaeleraz mintzo da, uharte honetan 1.078 pertsona inguru bizi direlarik.

## Erlijioa

Bertako erlijio nagusia uhartedi honetako iparraldeko uharte protestanteek ez bezala, katolizismoa da.

## Historia

Historikoki MacNeil klanak uharte honekin lotura estua izan du, hauetako adar bat Irlandara igaro zen, hortaz Ulster eskualdeko MacNeiltarrekin ere lotura estua badute.

## Garraioa

Barrako aireportua hondartza bat lurreratze eta aireratze pista gisa erabiltzen duen munduko aireportu bakarrenetakoa da.

## Iruditegia

* Castlebay udalerria eta Heaval mendia
* Kisimul gaztelua
* Barrako aireportua
* Cille Bharra

## Kanpo estekak

* Barra uharteko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q223212
* Multimedia: Barra, Scotland / Q223212
# Barr udalerria, Daviess konderria (Indiana)

Barr udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Daviess konderrian. Azken zentsuaren arabera 5.431 biztanle zituen, 73.19 milia karratu (189.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Barr udalerriak 1286 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 22.265 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4863116
* Multimedia: Barr Township, Daviess County, Indiana / Q4863116
# Barra

Barra izan daiteke:
* Palankaren sinonimoa.
* Geografian, barra, hondar pilatze bat.
* Barra brava, Latinoamerikako futbolzaleak.
* Bihurdura-barra, auto osagaia.
* Barra ekaitza, 2021eko behe presio gune indartsua.

## Toponimoak

* Barra, Napoliko auzoa
* Barra de Mira, Portugal
* Barra (Gambia)
* Barra Beach, Mozambike
* Barra, Eskoziako uhartea
* Barra (Bahia), Brasigo udalerria.

## Pertsonak

* Francisco León de la Barra (1863–1939), mexikar politikaria
# Barra (Bahia)

Barra Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 51.092 biztanle ditu 11.422,539 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013948
* Multimedia: Barra (Bahia) / Q2013948
# Barra-kode

Barra-kode bat lodiera eta tarte desberdinak dituzten lerro bertikalen irudikapenean oinarritutako kodea da. Informazio jakin bat daukate elkarrekin daudenean, hau da, kodearen barra eta espazioak karaktere-kate txikiak dira. Honi esker, barra kodeek artikulu bat azkar identifikatzea ahalbidetzen dute.

## QR kodea

Bi dimentsiotako kode bat da, informazio orokorra eskaneatzeko diseinatutakoa. QR kodea karratu-forma du, eta erraz identifikatu daiteke ikurraren hiru ertzetako lauki ilunen ereduaren arabera.
Barra-kodearen alternatiba ona da.

## Ikus, gainera

* QR kode
* Barra Kodearen eraikina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856
* Multimedia: Barcode / Q856
# Barra (ikurra)

Barra ( / ) puntuazio zeinu bat da. Unicoden lau modu ezberdinetan kodetu daiteke: konjunzio gisa edo birgula (/) or virgule, Ekialdeko Asiako ekibalentea den ikurra (／), matematikan zatiketa ikurra adierazteko barra (∕), edo matimatikan ere zatikia adierazteko erabiltzen dena (⁄). Behinola puntu eta komak adierazteko erabiltzen zen, gaur egun beste erabilera anitz ditu: esklusioa edo inklusioa adierazteko, zatiketa edo zatikiak adierazteko eta data bateko elementuak bereizteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4684340
* Multimedia: Slash (punctuation) / Q4684340
# Beratsain

Beratsain Nafarroa Garaiko kontzejua da, Atetz udalerrikoa. 2020an 27 biztanle zituen.

## Demografia

Beratsaingo biztanleria :
| 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 |
| 43 | 46 | 33 | 30 | 27 |

## Kultura
### Euskara

Beratsainen Ultzamako euskara hitz egiten da, nafarreraren aldaera.

## Erreferentziak

* ↑ Beratsain: datos de la entidad. navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-8-1).
* ↑ «Beratsain - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-19).
* ↑ «Ultzamakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-19).
* ↑ «Ollo Lizaso, Cristobal - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-30).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-30).

## Kanpo estekak

* Gulinako errepidea Beratsain parean Google Street View-n.
* Datuak: Q8246604
* Multimedia: Beratsain / Q8246604
# Beratón

Beratón Soriako probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 44 biztanle zituen 41,15 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q830206
* Multimedia: Beratón / Q830206
# Beraun

Beraun Errenteriako auzo handi eta populatu bat da. Udalerriaren goiko aldean kokatzen da, San Marko menditik nahiko gertu. A-8 autopista bertatik pasatzen da. Bere arazo nagusietako bat San Markoko zabortegia da: hego haizea dabilenean kiratsa nabari da auzoan. Hori dela eta, hainbat mobilizazio egin zen 2006. urtean.
Beraunen Langaitz ikastola eta Beraun Berri ikastetxea daude. Osakidetzak, era berean, anbulatorioa du auzo honetan. Beraun Donostiarekin zuzenean lotzen duen autobus linea du, Beraun-Donostia alegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255006
# Beraunita

Beraunita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Beraunita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: . Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Beraunit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2251934
* Multimedia: Beraunite / Q2251934
# Beratza

Beratza Orozkoko (Bizkaia) auzorik handienetako bat da.

## Ikus, gainera

* Nerbioi ibarra

## Kanpo estekak

* Orozkoko auzoen izenari buruzko informazioa Euskaltzaindiaren webgunean.
* Datuak: Q12255004
# Beratzhausen

Beratzhausen Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Ratisbona (barrutia)|Ratisbona]] barrutian. 2014an 5.366 biztanle zituen 72,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q429492
* Multimedia: Beratzhausen / Q429492
# Beraun Sari Handia

Beraun Sari Handia Errenteriako Beraun Arraun Elkarteak 70. hamarkadan antolatu zuen estropada izan zen.
Estropada honek hiru ekitaldi izan zituen, lehena Pasaiako uretan eta beste biak Hondarribian. Garai hartan hamar bat bandera baino ez ziren izaten urtean eta beraz trainerurik onenak lehiatu ziren.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1972 | Astillero | Orio | Getaria |
| 1973 | Orio | Lasarte Michelin | Hondarribia |
| 1974 | Lasarte Michelin | Orio | Hondarribia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255005
# Berat konderria

Berat konderria (albanieraz: Qarku i Beratit) Albaniako konderrietako bat da. 200.000 biztanle inguru ditu eta 1.802 km$^2$-ko azalera du.
Konderriaren hiriburua Berat da.

## Banaketa administratiboa

2000. urtera arte, Berat konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Berat, Kuçovë eta Skrapar. 2015tik aurrera 5 udalerritan banaturik dago: Berat, Kuçovë, Poliçan, Skrapareta Ura Vajgurore. 2015 baino lehen 25 udalerri zituen barnean:
* Berat
* Bogovë
* Çepan
* Çorovodë
* Cukalat
* Gjerbës
* Kozarë
* Kuçovë
* Kutalli
* Leshnjë
* Lumas
* Otllak
* Perondi
* Poliçan
* Poshnjë
* Potom
* Qendër Skrapar
* Roshnik
* Sinjë
* Tërpan
* Urë Vajgurore
* Velabisht
* Vendreshë
* Vërtop
* Zhepë

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189296
* Multimedia: Berat County / Q189296
# Bessemer (Alabama)

Bessemer Alabamako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 27.456 biztanle zituen, 266,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79973
* Multimedia: Bessemer, Alabama / Q79973
# Bessemer (Michigan)

Bessemer Michigango hiri bat da. Gogebic konderrian kokatua dago. 2010ean 1.905 biztanle zituen, 14,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Gogebic konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670631
* Multimedia: Bessemer, Michigan / Q670631
# Bessemer (Pennsylvania)

Bessemer Pennsylvaniako borough bat da. Lawrence konderrian kokatua dago. 2010ean 1.111 biztanle zituen, 4,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lawrence konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1134391
* Multimedia: Bessemer, Lawrence County, Pennsylvania / Q1134391
# Besse gaztelua

Besse gaztelua (edo Baisse gaztelua) XV. mendetik XIX. mendera bitarteko eraikina da, Milhac-d'Auberoche udalerrian kokatua, Perigord zentralean, Dordoina departamentuan. Gaur egun jabetza pribatua da.

## Aurrekariak

XIII. mendeko antzinako gordeleku noblea, Auberoche gazteluaren mendekoa, Besse gazteluak XV. mendearen amaieran edo XVI. mendearen hasieran egindako matakana duen dorre bat du.
Dorre hori multzo handiago baten parte zen, eta hainbat aldiz birdiseinatu zen. XVI. mendean eskualdean izandako segurtasun ezaren testuinguruan kokatzen da, eta zortzi erlijio gerren ondoren (1562-1598). Ez zeukan armadak egindako eraso bati aurre egiteko asmorik. Aldiz, arpilatzaileen edo inguruan zebiltzaten soldaduen talde armatuen aurkako babesa eskaintzen zuen.
XVII. mendetik aurrera, pixkanaka, eraikinak defentsarako funtzioa galdu zuen. Eraikin handi bat, sabai altukoa, eguzkitsua, XVIII. mendean atxikia da. Orduan, jauregi baten egoitza- eta erakustaldi-funtzioa garatzen da.
Gaur egungo itxura, mendebaldeko sarreran horma garai bat eta metalezko atari bat dituena, 1852koa da.
1944ko udan, alemaniarrek Besse-ko jabeena zen auto bat konfiskatu berri zuten erresistenteak hil zituzten.

## Deskribapena

Elementu tipikoena dorre biribil eta almenaz osatuta dago, artilleria txikiari aurre egiteko gai dena. Gailu osoa harri txikiz egina dago, bertako jatorrikoa, buztinez lotuta, igeltsu batez estalia. Barrualdea sekzio karratukoa da, hiru mailatan. Ingurabide batek matakan bat sortzen du almenen atzean goialde osoan. Estalkia arbelez egina dago. Paretak zulatuta daude, arkebosa-tiroetarako irekidura txiki batzuekin eta beheko solairuan kanoi-zulo batekin.
Dorre horri XVIII. gorputz nagusi bat gehitu zitzaion, bi mailatan, hego-mendebaldera begira dagoena eta ate nagusiaren aldean simetrikoak diren leiho altuetatik argira irekita dagoena. Orduan, irekidurak ezarri ziren dorrean, eraikin berri horren lerrokaduran. Mendebaldean, berriz, nekazaritzarako erabiltzen diren bi eraikin daude. Bietako bat eraikin zaharrago baten oinarri partzialki berrerabiliaren gainean eraikita dago, seguruenik hasierako gotorlekuaren zati bat. Eraikuntza horiek guztiek ekialderantz eta hegoalderantz irekita dagoen terraza zabal batera ematen dute, aldi baterako ur-laster txiki bateraino jaisten den muinoa menderatuz. Terraza honen mendebaldeko zatia, seguruenik, XIII. mendeko hasierako eraikuntzatik dator.
1960. urtera arte, Besse-ko finkak laborantza-lurrak eta nekazaritza-lurrak barne hartzen zituen Besse-ko muino osoan. Lur horiek nekazaritza ustiapenean jarraitzen dute.

## Argazki galeria

* Gazteluaren eremua.
* Dorrearen goialdea.
* La Besse neguko ilunabarran.

## Kanpo estekak

* Besse gazteluaren airetiko argazkiak Périgord ULMn
* Datuak: Q2971148
* Multimedia: Château de la Besse (Milhac-d'Auberoche) / Q2971148
# Bessbrook

Bessbrook (irlanderaz An Sruthán) Ipar Irlandako Armagh konderrian dagoen udalerri bat da, Ulster probintzian. 2001ean 2.420 biztanle zituen.
Newry hiritik 5 kilometro ipar-mendebaldera dago, Dublin eta Belfast arteko autobide nagusia eta trenbidetik hurbil.
XX. mendearen azken herenean Ipar Irlandako gatazkako gertakizun lazgarrienetako batzuk bertan edo inguruetan jazo ziren, ondorioz garai horretan oso militarizatutako eremua izan zen.

## Iruditegia

* The Clubhouse.
* Gerra oroigarria, Charlemont plaza.
* Presbiteriar eliza.
* Institutua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2022153
* Multimedia: Bessbrook / Q2022153
# Besse (Cantal)

Besse Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko Cantal departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271548
* Multimedia: Besse (Cantal) / Q271548
# Bessemer Bend (Wyoming)

Bessemer Bend Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Natrona konderrian dago, Wyoming estatuan. 202 biztanle ditu, 4,078554 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Natrona konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1863144
# Benton udalerria, Wayne konderria (Iowa)

Benton udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Wayne konderrian. Azken zentsuaren arabera 171 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Benton udalerriak 49 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.690 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10739274
# Bentosa (medikuntza)

Medikuntza tradizionalean, Bentosa, beirazko edo metalezko kirurgia tresna da, biribil itxurakoa, gorputzaren gainazaleko hainbat puntutan aplikatzen dena odola azaleratzeko, sortzen den hutsaren bidez. Tresna hori erabiltzen duen tratamendu medikoa bentosaterapia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3748472
# Benton udalerria (Des Moines County, Iowa), Des Moines konderria

Benton udalerria (Des Moines County, Iowa) Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Des Moines konderrian. Azken zentsuaren arabera 761 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Benton udalerria (Des Moines County, Iowa)k 253 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.676 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2595329
# Bentonia (Mississippi)

Bentonia Mississippiko herri bat da. Yazoo konderrian kokatua dago. 2010ean 440 biztanle zituen, 3,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Yazoo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1904367
* Multimedia: Bentonia, Mississippi / Q1904367
# Bentosa (argipena)

Bentosa terminoak adiera zenbait ditu::
* Bentosa, objektua.
* Bentosa, zenbait animaliak aho, oin edo gorputzeko beste zenbait lekutan duten organoa.
* Bentosa, medikuntzan erabilitako beirazko ontzia hutsa sortzeko balio duena.
# Bentorita

Bentorita mineral bat da, ettringita taldekoa.

## Ezaugarriak

Bentorita mineralaren formula kimikoa hau da: Ca₆Cr₂(SO₄)₃(OH)₁₂*26H₂O. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bentorita: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2896152
* Multimedia: Bentorite / Q2896152
# Bentosa (objektua)

Bentosa kopa itxurako objektu bat da, material malguaz egina, hala nola, kautxuz edo antzeko beste materialaz. Bentosa batek, malgutasunari ezker, erraz uzten dut barruko airea ateratzen goiko aldean presio txiki bat eginez gainazal leunaren aurka. Baina, bentosaren barrutik airea atera ondoren, kanpoko atmosferako presioa eta barruko presio gutxiaren arteko diferentzia da bentosa gainazal leunari itsatsita atxikitzen diona. Beraz, bentosak oso erabilgarriak dira objektuak gainazal leunei lotzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q635971
* Multimedia: Suction cups / Q635971
# Bentonville (Arkansas)

Bentonville Arkansasko hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 35.301 biztanle zituen, 55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Benton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q818364
* Multimedia: Bentonville, Arkansas / Q818364
# Bentos

Ekologian, bentosa (grekoa: βένθος, "itsas hondoa") ur-ekosistemetan (itsasoan, ibaian edo aintziran) hondoari atxikiak eta hondoarekin harremanetan bizi diren organismoen multzoa da. Planktonak eta nektonak, berriz, uretan baina hondoari atxiki gabe bizi diren organismoak dira.
Baldin eta argia hondora iristen bada, bentoseko komunitatean ekoizle primarioak ere egongo dira, fotosintesia gauzatzen dutenak. Baina argirik ez badago (zona afotikoa), organismo guztiak kontsumitzaileak izango dira.
Komunitate bentoniko ekoizleenak eta dibertsitaterik handienekoak, baita mehatxatuenak ere, koral-arrezifeak dira. Bestalde, komunitate bentonikoen etsairik handienetako bat arraste-sareak dira.
Animalia-espezie asko zona bentikoan bizitzeko espezializatuta daude. Adibidez, ekinodermatuen filum osoa (itsas izarrak eta itsas trikuak) espezie bentonikoek osatzen dute. Pleuronectiformes ordenako arrainak ere (mihi-arrainak, platuxak eta kidekoak) bentosean bizitzeko moldatuta daude. Zefalopodoen artean, olagarroak eta txibiak ere bentonikoak dira, eta bibalbioen klasea ere bai. Bentoseko organismo asko, hala nola txirlak eta itsas anemonak, oso gutxi mugitzen dira; beste batzuk, berriz, guztiz finkoak dira, hala nola ostrak, koralak edo koral-algak.
Zenbait organismo bentoniko, hala nola itsas izarrak, ostrak, txirlak, itsas anemonak, ofiuroideoak eta holoturoideoak, janari-iturri dira arrainentzat eta gizakientzat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182238
* Multimedia: Benthos / Q182238
# Bentosa (biologia)

Biologian, bentosa zenbait animaliak (narrastiak eta anfibioak, oro har) aho, oin edo gorputzeko beste zenbait lekutan duten organoa da, hutsa sortzeko balio duena eta funtzio ugari dituena (zerbaiti itsastea, elikagaia ahoratzea, lokomozioan laguntzea eta abar).
Olagarroek, sugandilek, dragoitxo arruntek, igelek, kamaleoiek, muskerrek, arrabioek eta uhandreek bentosak dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2923890