# Sergei Sazonov

Sergei Dmitrievitx Sazonov (errusieraz: Сергей Дмитриевич Сазонов) 1910eko azarotik 1916ko abuztura bitartean Atzerri ministro izan zen Errusiako estatu-gizona eta diplomazialari izan zen. Lehen Mundu Gerrarako gertakarietan izandako parte-hartze maila lehertu zen eztabaida, historialari batzuek mobilizazio goiztiar eta zirikatzaile baten errua Sazonoven sorbalda gainean jarriz, eta beste batzuek bere kezka nagusia "nazioarteko harremanen tenperatura murriztea, batez ere Balkanetan" zela.

## Lehen urteak

Jatorri apalago batekoa, Sazonov Piotr Stolypin lehen ministroaren koinatua zen, eta bere onena egin zuen Sazonov-en karreran aurrera egiteko. Sazonov Dmitry Sazonov eta Yermioniya Frederiks (Freedericksz) familian jaio zen. Tsarskoie Selo Lizeoan graduatu ondoren, Sazonov Londresko enbaxadan eta Vatikanoko misio diplomatikoan aritu zen, 1906ko martxoan buruzagi bihurtu zen. 1909ko ekainaren 26an, Sazonov San Petersburgora ekarri zuten gogora eta Atzerri ministro laguntzaile izendatu zuten. Luze gabe, Alexander Izvolski ordezkatu zuen Atzerri ministro gisa eta Stolypinek ezarritako ildoko politika jarraitu zuen.

## Kanpo Arazoetako ministroa
### Potsdameko Hitzarmena

Ofizialki Atzerri ministro izendatu baino lehen, Sazonov Nikolas II.a Errusiakoaren eta Gilen II.a Alemaniakoaren arteko bilera batean parte hartu zuen Potsdamen, 1910eko azaroaren 4tik 6ra. Mugimendu honek britainiarrak zigortu nahi zituen Bosniako Krisia garaian Errusiaren interesei traizio egin zutelako. Izan ere, Britainia Handiko Atzerri ministroa, Sir Edward Grey, larriki kezkatuta zegoen "Alemania-Errusiar Distentsioaren" seinale horrek.
Bi errege-erreginek Bagdadeko Trenbidearen Alemaniako proiektu handinahiaz eztabaidatu zuten, eta asko espero zen Berlini indar geopolitiko handia emango diola Ilargi Emankorran. Persiar Iraultza Konstituzionalaren atzealdean, Errusia gogotsu zegoen Teheranetik Khanaqinerako trenbide adarra kontrolatzeko, Turkia-Pertsiar mugan, Errusiako eta Alemaniako hiriburuek finantzatuta; eta Alemaniak adar hori Bagdadeko Trenbidearekin lotzea. Bi potentziek 1911ko abuztuaren 19an sinatu zuten Potsdameko Akordioan finkatu zituzten, Alemaniak Errusiari esku librea emanez Irango Iparraldean eta Errusiari, berriz, Alemaniari Bagdadeko Trenbideari buruzko eskubideak aitortuz. Sazonov gaixo zegoen garai hartan, bere bulegoa Anatoly Neratov-ek zuzendu zuen bere absentzian. Hala ere, Sazonovek espero zuen bezala, Persia eta Europa lotzen zituen lehen trenbideak Errusiari eragin-palanka emango zion hegoaldeko bizilagunari.
Hasiera itxaropentsua izan arren, Errusiar-Alemaniako harremanak desegin egin ziren 1913an, Kaiser-ek bere jeneral bat bidali zuenean Turkiako armada berrantolatzera eta Konstantinoplako goarnizioa gainbegiratzera, otomandarrek eskatuta, "Alemaniako bandera laster hegan egingo zuela" adierazi zuen Bosforoko gotorlekuak", Errusiako esportazioen bi bosten zituen funtsezko merkataritza arteria.

### Japoniarekin aliantza

Errusiako-alemaniar aferetan finkatuta zegoen arren, Ekialde Urruneko errusiar interesak ere gogoan zituen Sazonovek. Errusiar-Japoniar Gerra negargarriaren ostean, Japoniarekiko adiskidetasunezko irekierak etengabe egin zituen. Ondorioz, San Petersburgon 1912ko uztailaren 8an, Barne Mongoliako interes-esparruak mugatzeari buruzko hitzarmen sekretua sinatu zen. Bi potentziek Barne Mongolia Kanpoko Mongoliatik politikoki bereizita mantentzea erabaki zuten. Lau urte geroago, Sazonovek bere burua zoriondu zuen Errusiar-Japoniar defentsarako aliantza bat (1916ko uztailaren 3a), Txinan bi potentzien interesak bermatzeko helburuarekin.

### Lehen Mundu Gerra

Europan gatazka militar handi baten harira, Errusiako ministroaren beste kezka bat Austria-Hungaria isolatzea izan zen, batez ere Habsburgoren ustez gutxitzen ari zen boterearen aurka Balkanetako karta jokatuz. Sazonov Balkanetako politikan moderatua zenez, bere ministerioak "maiz nazionalisten sutan egon zen, lerro pan-eslaviar zurrunarekin bat ez egiteagatik".
Nikolas Hartwig bezalako muturreko agenteek gatazkan zeuden Hego Eslaviar estatuak tsarren babespean konfederazio batean sendotu nahi zituzten bitartean, ez dago Sazonovek pertsonalki iritzi horiek partekatu edo bultzatu zituenik. Nolanahi ere, Austria-Hungaria zein Alemania Errusiak paneslavismoa Belgraden eta beste hiriburu eslaviar batzuetan sustatu zuela sinetsita zeuden, jarrera beligerantea, neurri batean, Sarajevoko atentatuaren eta Gerra Handiaren piztearen erantzule.
Serbia, neurri handi batean, Errusiako eragin-esparruan zegoela ikusi zen eta Errusiako klase politikoen eta biztanleria zabalagoaren laguntza handia izan zen serbiar kausaren alde. Horri esker, Errusiak Serbia defendatu zuen Austria-Hungariaren aurka Frantzisko Ferdinand Austriako artxidukea hil ostean. Sazonovek Austria-Hungariari 1914an ohartarazi zion Errusiak "militarki erantzungo ziola estatu bezeroaren aurkako edozein ekintzari".
Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Sazonovek Errumania Erdialdeko Potentziarekin bat ez zedin lan egin zuen eta 1915eko martxoan Errusiaren aliatuek Bosforoaren, Konstantinoplaren eta Dardaneloen Europako aldean gerraosteko okupazioari atxikimendua lortu zuen. 1914ko urriaren 1ean, Sazonovek idatzizko bermea eman zion Errumaniari, herrialdea Ententearen alde eginez gero, Transilvania, Bukovina eta Banateko dominazio austro-hungariarren kontura handituko zela. Oro har, "bere modu lasaiak eta adeitsuak asko egin zuen aliatuen harreman emankorrak mantentzeko".
Tomáš Masaryk irakaslearen eskaera onartu zuen Errusiako armadako soldaduei 1914ko urrian errefuxiatu txekiarren aurka tirorik ez egiteko.
Sazonov begi onez ikusten zen Londresen, baina Alexandra tsarinaren germanofiloen frakzioak gogor eskatu zuen haren kaleratzea, eta 1916ko uztailaren 10ean gauzatu zen ministroak Poloniari autonomia emateko proposamena zabaldu ostean.

## Azken urteak

1917aren hasieran, Sazonov Britainia Handiko enbaxadore izendatu zuten, baina Errusian jarraitzea beharrezkoa zela ikusi zuen, otsaileko iraultzaren lekuko izan baitzen.
Boltxebismoaren aurka zegoen, Anton Denikin nazioarteko gaietan aholkuak eman zizkion eta Koltxak almirantearen gobernu antiboltxebikean Atzerri ministroa izan zen. 1919an Errusiako Behin-behineko Gobernua ordezkatu zuen, Aliatuek Errusiako gobernu aitortua, Parisko Bake Konferentzian. Sazonovek Frantzian eman zituen bere azken urteak memoria liburu bat idazten. Nizan hil zen 1927an.

## Herri kulturaren irudikapenak

* Sazonov Michael Redgrave-k erretratatu zuen Nicholas and Alexandra (1971) filmean.

## Kargu politikoak

| Aurrekoa Alexander Izvolski | Errusiako Inperioko 13. Kanpo Arazoetako Ministerioa 1910eko urriaren 24 – 1916ko abuztuaren 2 | Ondorengoa Boris Stürmer |
| Aurrekoa Konstantin Nabakov (chargé d'affaires gisa) | Errusiako Inperioko 12. enbaxadorea Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batuan 1917ko urtarrila – martxoaren 16 | Ondorengoa Jevgeni Sablin (Errusiako Behin-behineko gobernuko chargé d'affaires gisa) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q438489
* Multimedia: Sergey Sazonov / Q438489