OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Leabua Jonathan

Joseph Leabua Jonathan (Leribe, Basutoland, 1914ko urriaren 30a - Pretoria, 1987ko apirilaren 5a) Lesothoko lehen ministroa izan zen 1965etik 1987ra.
Moshoeshoe I.a errege poligamoaren ondorengo ugarietako bat izan zen. 1937tik Basutolanden tokiko politikan aritu zen eta Londreserako ordezkaritzetan parte hartu zuen autogobernuaren bila. Katolizismora bihurtu zen eta 1959an Basotho Alderdi Nazionala sortu zuen.
1965eko apirilean hauteskundeak irabazi eta hurrengo urtean independentzia lortu zuen. 1970eko urtarrileko hauteskundeak galdu eta baliogabetu egin zituen irregulartasunak argudiatuta. Larrialdi egoera ezarri zuen, konstituzioa bertan behera utzi zuen eta parlamentua desegin zuen. 1973an bitarteko Batzar Nazionala osatu zuen, bere alderdiaren agindupean.
Barne oposizioari Hegoafrikako apartheid erregimenaren aurkako borroka gehitu zitzaion eta 1986an Justin Lekhanya jeneralak agintetik bota zuen estatu kolpe batean.
* Datuak: Q1347953
* Multimedia: Leabua Jonathan / Q1347953
# Leach (Oklahoma)

Leach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Delaware konderrian dago, Oklahoma estatuan. 249 biztanle ditu, 14,89447 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Delaware konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2524671
# Lead (Hego Dakota)

Lead Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Lawrence konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 2.982 biztanle ditu, 5,331197 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lawrence konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q584982
* Multimedia: Lead, South Dakota / Q584982
# Lea konderria (Mexiko Berria)

Lea konderria (ingelesez: Lea County) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lovington da. 2010eko zentsuaren arabera 64.727 biztanle zituen, Lea kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lea konderriak 11.380,93 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,47 ura dira. Beste 11.372,46 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,69 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 64.727 pertsonetatik 60.908 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 33.063 dira. 2.399 beltzak edo afroamerikarrak. 468 amerikar natiboak ziren eta 18 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 302 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 51 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 581 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q489616
* Multimedia: Lea County, New Mexico / Q489616
# Leaburu-Gaztelu

Leaburu-Gaztelu-Txarama Gipuzkoako ekialdeko udalerri ohi bat da, Tolosaldekoa. Udalerriko herriburua Leaburu zen.
Frankismoaren garaian Euskal Herrian egindako udalerri fusioetakoa da (udalerri txikietako udalek gastuei aurre egin ezin zietela eta) Leaburu-Txarama eta Gaztelu 1966an batu zituena. 1995ean, berriro biak bereizi ziren.

## Historia

Bi herrigune bereizi izan arren, historia berdintsua dute Leaburu eta Gazteluko herriek. 1374tik 1845 arte Tolosaren mende egon ziren biak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Leaburu-Txarama
* Gaztelu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9020968
# Legea eta Justizia

Legea eta Justizia —polonieraz: Prawo i Sprawiedliwość edo PiS— Poloniako alderdi politiko populista da. 2001ean sortua, bere kide gehienak Akcja Wyborcza Solidarność alderditik datoz.
Jarosław eta Lech Kaczyński bikiei esker, 2005 eta 2007 artean gobernua erdietsi zuen. 2015ean berriro irabazi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «PO alderdi liberalak irabazi ditu Poloniako Legebiltzarrerako hauteskundeak» Berria 2007-10-22.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156874
* Multimedia: Prawo i Sprawiedliwość / Q156874
# Legelari

Legelari edo juristak ((latineko iurista-tik; ius erroak «zuzenbidea» esan nahi du) zuzenbidean modu profesionalean aritzen den pertsona bat da, lege arazoetan aditua dena; bereziki, bezeroak lege kontuetan aholkatzeko, auzietan ordezkatzeko lanbidea duena.
Zuzenbidea aztertu, garatu eta aplikatzen duten aditu eta profesionalak dira, bereziki zuzenbidean jakintsuak diren aldetik. Horrela, juristak dira besteak beste epaileak, fiskalak, abokatu, prokuradoreak eta zuzenbideko irakasle eta ikertzaileak.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.euskadi.eus/web01-a3hlanar/eu/contenidos/termino/_c03781/eu_l_1244/l1244.html
* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=sarreraIkusi&Itemid=413&lang=eu;&id=177815

## Ikus, gainera

* Epaile
* Abokatu
* Herri-salatari edo fiskala

## Kanpo estekak

* Patxi Etxeberria Guridi: "Efemerideak: legelari euskaldunen ibileraren mugarriak". Eleria, 1997.
* Datuak: Q185351
* Multimedia: Jurists / Q185351
# Legedi

Legedia (edo, Espainiako Zuzenbidean, ordenamendu juridikoa) herrialde batean une jakin batean indarrean dauden legeen multzoa da.

## Ikus, gainera

* Zuzenbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q858700
# Legegintzaldi

Legegintzaldi batek legegintzako organoen funtzionamendu epea da - Parlamentuan edo Kongresuan - edo haien dagozkien ganberak - Senatuak, Diputatuen Ganberak, Ordezkariak, eta abar - hau da, erakunde horiek betetzen duten garaia da. . Kongresuko edo Parlamentuko kideek Konstituzioak emandako funtzioak edo eskumenak baliatzeko epealdian ere dator, hurrengo hauteskunde orokorretara arte.
Beraz, legegintzaldiek legebiltzarrak, iraupen erregular edo bereziak finkatzen dituzten parlamentuko ganberen bizitzari dagokio, eta konstituzio formalean edo instalazioaren uneetatik hedatzen da bere desegin eraginkorra arte. Beste modu batera esanda, Legebiltzar edo Kongresuko agintearen baliokidea da, eta aginte horren iraupena ere dagokio, legegintzako batzorde jakin baten instalazioetatik eta behin betiko desegin arte, eta bere botere guztien iraungitze arte.

## Erreferentziak

* ↑ Real Academia Española (2011). «legislatura». Diccionario de la lengua española.. .

## Ikus, gainera

* Zuzenbide
* Legegintzako boterea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15238777
# Legearen inperio

Legearen inperioa definizio formal ez unibokoa duen kontzeptu juridiko-politikoa da, baina oro har legeak beste edozein gobernu-printzipioren gainetik duen nagusitasunaren zentzuan ulertzen da, batez ere tiraniaren eta botere politikoaren arbitrariotasunaren aurka — L'État, c'est moi —, nahiz eta asmo onekoak izan — estatu arrazoiaren printzipioa, dura lex sed lex edo fiat iustitia, et pereat mundus. Zentzu batean, legearen inperio kontzeptua nomos basileus ('Legea erregea da') kontzeptu helenikoaren edo rule of law anglosaxoiaren antzekoa da, baina ez da beste batzuekin nahastu behar, hala nola alemaniar Rechtsstaat — zuzenbide estatua — eta Verfassungsstaat — zuzenbide estatu konstituzionala — kontzeptuekin, legezkotasun-printzipioarekin edo legitimitate, legezkotasun edo gobernantza kontzeptuekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Echeverry, Carlos A. El imperio de la discrecionalidad judicial. , 206 or..
* ↑ Black, Henry Campbell. (1995). A law dictionary containing definitions of the terms and phrases of American and English jurisprudence, ancient and modern. (2. argitaraldia) The Lawbook Exchange, 404 or. ISBN 1-886363-10-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44918
# Legebiltzarreko talde

Legebiltzarreko taldea, parlamentu-taldea edo talde politikoa alderdi politiko ezberdinetako kideek edo antzeko ideologiak dituzten politikari independenteek osatutako taldea da. Legebiltzarreko sistema batzuek ahalbidetzen dute alderdi politiko txikiagoek, zeinak bere izenean parlamentu-taldeak osatzeko nahiko ugari ez direnak, beste alderdi batzuekin edo politikari independenteekin bat egitea, formalki aitortutako taldeei soilik ematen zaizkien eskubide edo pribilegioez baliatzeko. Hauteskunde-aliantza, non alderdi politikoak hauteskundeetarako soilik elkartzen diren, talde parlamentario baten antzekoa da. Talde teknikoa talde parlamentario baten antzekoa da baina ideologia ezberdineko kideekin. Aitzitik, fakzio politikoa alderdi politiko baten barruan dagoen azpitalde bat da eta koalizioa hauteskundeen ondoren bakarrik sortzen da.
Legebiltzarreko taldeek buruzagi parlamentaria hauta dezakete; horrelako buruzagiak eragile politiko garrantzitsuak izan ohi dira. Legebiltzarreko taldeek kasu batzuetan alderdi-diziplina erabiltzen dute kideen botoak kontrolatzeko.

## Kanpo estekak

* Europako Parlamentuko talde politikoak
* Finlandiako Parlamentuko talde parlamentarioak
* Frantziako parlamentuko talde parlamentarioak
* Alemaniako parlamentuko talde parlamentarioak
* Datuak: Q848197
# Legebiltzarreko geltokia

linea (Gasteizko tranbia) :
linea (Gasteizko tranbia) :
Legebiltzarra (Parlamento, gaztelaniaz) Gasteizko tranbia geltokia da, Arabako Gasteiz hiriburuko Lovaina auzoan kokatuta dagoena, Becerro de Bengoa kalean hain zuzen ere.
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2008ko abenduaren 28a inauguratu zen.

## Historia

2008ko abenduaren 28an ireki zen, Gasteizko tranbiaren Erdiguneko eta Lakuako adarrak inauguratzearekin batera, alegia, Angulema eta Ibaiondoko geltokien arteko tartea. 2009ko uztailaren 10ean, tranbiaren bigarren linea ireki zenean, estazio hori Abetxukurako adarreko lineekin ere lotu zen
Tranbiaren hegoaldeko luzapen lanak zirela eta geralekua itxiarazi zen 2019ko abuztuaren 12tik urte bereko irailaren 1.ra arte. Egun horien artean Angulemako geltokia eta Unibertsitatearen arteko tranbia adarraren lotura gauzatu zen.
Tranbia-nasak 2019tik aurrera handitu direnez geralekuetan, eta tranbia berriak iritsi direnez, geltoki horretako nasak ez dira zabaldu leku horretako espazio-arazo nabarmenengatik, Arabako Jenerala, Becerro de Bengoa, San Antonio, Senda pasealekua eta Loma Jeneralaren plazaren arteko bidegurutzean baitaude. Hori oso garrantzitsua da konboi luzeetan bidaiatzean, tranbiek kabinen ondoko ateak desgaitzen baitituzte, nasaren plataformatik kanpo geratzen direlako.

## Sarbideak

Becerro de Bengoa kalea, 4

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Angulema eta Unibertsitateraino /    Angulema eta Floridaraino
* Lovaina eta Ibaiondoraino /    Lovaina eta Abetxukoraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak

TUVISA - Prado :
| Jatorria | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Norakoa |
| Bremen 15 | Adriano VI 1 | L5 | Olagibel 20 | Bruselas / Elorriaga Atea |
| Mariturri / Reina Sofia | Adriano VI 1 | L6 | Olagibel 20 | Iliada / Gabriel Martinez |
| Henry Morton Stanley / Océano Atlántico | Adriano VI 1 | L7 | Olagibel 20 | Iliada / Bulevar Salburua |
| Naciones Unidar / Mariturri | Adriano VI 1 | L10 | Olagibel 20 | Iliada / Bulevar Salburua |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Parlamento será parada final del tranvía desde el 12 de agosto. Noticias de Alava» Noticias de Álava (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).
* ↑ (Gaztelaniaz) Hoy, Gasteiz. (2020-02-14). «Vitoria estrena la ampliación del tranvía y espera a los trenes extralargos» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2020-06-06).
* ↑ Irekia. «Irekia - Vitoria-Gasteizko tranbiaren hegoaldeko luzapenaren lanek behin betiko faseari ekingo diote» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).

## Ikus, gainera

* Lovaina
* Gasteiz
* Gasteizko tranbia
* Euskotren Tranbia
* Euskal Trenbide Sarea

## Kanpo estekak

* Gasteizko tranbiaren webgunea
* Datuak: Q4321526
* Multimedia: Legebiltzarra-Parlamento tram stop / Q4321526
# Lege organiko

Lege organikoa Gai jakin bati buruzko legea da, oinarrizko eskubideak eta askatasun publikoak garatzen dituena eta autonomia-estatutuak eta hauteskundeetarako sistema orokorra onesten dituena, baita Konstituzioak lege organikoaren bidez arautu behar dela esaten duen edozein gairi buruzkoa ere. Lege organikoa onetsi, aldatu edo indarrik gabe uzteko, gehiengo osoa behar da Kongresuan, lege-egitasmoa osorik hartuta egingo den azken bozketan. Zuzenbide konparatuan aurrekaririk antzinena 1958ko Frantziako Konstituzioarena da, lege arrunten eta konstituzionalen artean ertaineko maila bat ezarri zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2076487
# Lethrinus

Lethrinus Lethrinidae familiako arrain genero bat da. Ozeano Atlantikoan, Ozeano Indikon eta Ozeano Barean bizi dira.

## Espezieak

* Lethrinus amboinensis Bleeker, 1854
* Lethrinus atkinsoni Seale, 1910
* Lethrinus atlanticus Valenciennes, 1830
* Lethrinus borbonicus Valenciennes, 1830
* Lethrinus conchyliatus (J. L. B. Smith, 1959)
* Lethrinus crocineus J. L. B. Smith, 1959
* Lethrinus enigmaticus J. L. B. Smith, 1959
* Lethrinus erythracanthus Valenciennes, 1830
* Lethrinus erythropterus Valenciennes, 1830
* Lethrinus genivittatus Valenciennes, 1830
* Lethrinus haematopterus Temminck & Schlegel, 1844
* Lethrinus harak (Forsskål, 1775)
* Lethrinus laticaudis Alleyne & W. J. Macleay, 1877
* Lethrinus lentjan (Lacépède, 1802)
* Lethrinus mahsena (Forsskål, 1775)
* Lethrinus microdon Valenciennes, 1830
* Lethrinus miniatus (J. R. Forster, 1801)
* Lethrinus nebulosus (Forsskål, 1775)
* Lethrinus obsoletus (Forsskål, 1775)
* Lethrinus olivaceus Valenciennes, 1830
* Lethrinus ornatus Valenciennes, 1830
* Lethrinus ravus K. E. Carpenter & J. E. Randall, 2003
* Lethrinus reticulatus Valenciennes, 1830
* Lethrinus rubrioperculatus Torao Sato, 1978
* Lethrinus semicinctus Valenciennes, 1830
* Lethrinus variegatus Valenciennes, 1830
* Lethrinus xanthochilus Klunzinger, 1870

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2802372
* Multimedia: Lethrinus / Q2802372
* Espezieak: Lethrinus
# Lae

Lae Papua Ginea Berriko hiria da, herrialdeko bigarren handiena, eta Morobe probintziaren hiriburua. Ginea Berria uhartearen ipar-ekialdeko itsasaldean dago, Markham ibaiaren deltan. 2012an 100.677 biztanle zituen.

## Klima

Laek klima ekuatoriala du, Af köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Lae) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 31.5 | 31.5 | 31.0 | 30.5 | 29.8 | 28.8 | 28.1 | 28.0 | 28.7 | 29.6 | 30.5 | 31.1 | 29.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 24.3 | 24.2 | 24.2 | 23.9 | 23.6 | 23.0 | 22.4 | 22.3 | 22.6 | 23.2 | 23.7 | 23.9 | 23.4 |
| Euria (mm) | 241.6 | 239.9 | 281.1 | 347.4 | 348.9 | 502.8 | 477.9 | 516.9 | 360.9 | 442.4 | 334.9 | 338.2 | 4432.9 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 16 | 17 | 18 | 21 | 21 | 21 | 24 | 24 | 22 | 22 | 21 | 19 | 246 |
| Iturria: World Meteorological Organisation ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ World Weather Information Service — Lae City. World Meteorological Organisation (Noiz kontsultatua: 2016-10-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q612250
* Multimedia: Lae / Q612250
# Lael Wilcox

Lael Wilcox (Anchorage, Alaska, 1987ko uztailaren 18a) Estatu Batuetako ultra-distantziako txirrindulari profesionala da. 2016an 4.400 miliatako Trans Am Bike Race lasterketa irabazi zuen, hori lortzen zuen lehen emakumezkoa eta lehen estatubatuarra izan zen.

## Biografia

Anchoragen jaio eta hazi zen eta 2008an Puget Sound Unibertsitatean Natur Zientzietako eta Frantziar literaturako ikasketak atera zituen.
2008an hasi zen bizikletan ibiltzen, Nicholas Carman mutil lagunarekin munduari bira ematea erabaki zuenean. Ipar Amerikan hasi, Ekialdeko Europa ondoren, Ekialde Hurbila eta Afrika korritu zituztenerako 100.000 milia eginak zituzten. 2017an banatu egin ziren eta 2021ean Rugile "Rue" Kaladyte kazetari argazkilariarekin ezkondu zen, Wilcoxen ibilbidean argazki ugari atera zituelako ezagutu zuten elkar.

## Kirol lorpenak

2015ean Tour Divide-ko emakumezkoen errekorra hautsi zuen aurreko markari bi egun kenduz. 2.745 milia osatzeko erlojupekoan 15 egun, 10 ordu eta 59 minutu erabili zituen. Urte berean Baja Divide-ko emakumezkoen errekorra hautsi zuen eta 2017an gizonezkoen errekorra ere gainditu zuen, 11 egun 13 ordu eta 2 minutu eginez.
2016an Trans Am Bike Race lasterketan hartu zuen parte. Lasterketa honek 4.400 miliako ibilbidean Estatu Batuak kostatik kostara zeharkatzen ditu. Egunero 235 milia egin zituen batazbeste, bost ordu lo eginez, eta txirrindularitza ekipamendurik gabe irabazlea izan zen. Lasterketaren hirugarren ekitaldia zen eta garaipena lortzen zuen lehen emakumezkoa eta lehen estatubatuarra izan zen.
2018an Suitzako Navad 100 lasterketan bigarren egin zuen.
2022an Islandiako Westfjords Way Challenge lasterketaren lehen ekitaldia irabazi zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «6 Myths About Women's Cycling That Need to Die» Bicycling 2018-02-01 (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* 1 2 (Ingelesez) «Lael Wilcox Is the Best. Why Does Anyone Else Bother?» Bicycling 2019-01-11 (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ Anchorage Daily News. (2016-04-26). What dozens of cyclists did for these 3rd-graders. (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ «Puget Sound Stories · University of Puget Sound» web.archive.org 2021-01-16 (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ (Ingelesez) gypsybytrade. (2015-08-24). «Lael Wilcox completes Tour Divide ITT in 15:10:59» gypsy by trade (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ (Ingelesez) «Lael Wilcox» gypsy by trade 2017-03-15 (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ (Ingelesez) Welch, Betsy. (2018-09-21). «Divide and Conquer» BikeMag (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).
* ↑ «970 kílómetra hjólreiðaaflraun lokið á Vestfjörðum - RÚV.is» RÚV 2022-07-04 (Noiz kontsultatua: 2024-06-18).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q48977527
# Laemanctus

Laemanctus Corytophanidae familiako genero bat da. Mexikon eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Laemanctus longipes Wiegmann, 1834
* Laemanctus serratus Cope, 1864

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2174786
* Multimedia: Laemanctus / Q2174786
* Espezieak: Laemanctus
# Leptodeira

Leptodeira Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikatik Ameriketako Estatu Batuetara aurki daitezke.

## Espezieak

* Leptodeira annulata (Linnaeus, 1758)
* Leptodeira bakeri Ruthven, 1936
* Leptodeira frenata (Cope, 1886)
* Leptodeira maculata (Hallowell, 1861)
* Leptodeira nigrofasciata Günther, 1868
* Leptodeira polysticta Günther, 1895
* Leptodeira punctata (Peters, 1866)
* Leptodeira rubricata (Cope, 1893)
* Leptodeira septentrionalis Kennicott, 1859
* Leptodeira splendida Günther, 1895
* Leptodeira uribei (Bautista & Smith, 1992)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2713769
* Multimedia: Leptodeira / Q2713769
* Espezieak: Leptodeira
# Liofilizazio

Liofilizazioa intentsitate handiko hutsa aplikatuz aldez aurretik izozturik dagoen disolbatzailea sublimazio bidez lehortzea posible egiten duen prozesua da. Liofilizazioa elikadura eta farmazia industrian erabiltzen da batez ere.
Prozesua nahiko garestia eta luzea da lehorketa metodo tradizionalekin konparatuz gero, baina bukaerako produktuaren kalitatea hobea da.
XX. mendeko 50. hamarkadan garatu zen prozesu industrial gisa, nahiz eta antzinatik erabili izan den. Inkek esaterako, gauez elikagaiak izozten uzten zituzten Andeetan eta goizeko lehen eguzki printzei eta presio atmosferiko baxuari esker, izoztutako uraren sublimazioa ematen zen. Prozesu hau liofilizazio naturala bezala ezagutzen da.

## Liofilizazioaren faseak

* Izozketa. Hau ahalik eta azkarren egitea komeni da produktuan aldaketak gerta ez daitezen. Horretarako eutexi tenperatura ezagutzea garrantzitsua da.
* Sublimazioz egindako lehen mailako lehorketa. Hutsa aplikatuz eta tenperatura igoz disolbatzailearen sublimazioa burutu. Sublimazioa prozesu endotermikoa denez, hau da, beroa xurgatzen duena, tenperatura igo egin behar da. Hala ere, kontrolatuta izan behar da. Baxuegia bada, prozesua luzatu egingo baita eta altuegia bada aldiz, izotza urtu egingo da.
* Bigarren mailako lehorketa. Aurreko urratsean ur kantitate handiena kendu bazaio ere, oraindik zerbait geratzen zaio. Hau kentzeko lurrinketa erabiltzen da. Amaierako produktuaren hezetasuna %1 baino txikiagoa izango da.
* Produktuaren egokitzapena. Behin liofilizazioa burutu eta gero, produktua hezetasun eta oxigenotik babestu behar da.

## Abantailak

* Tenperatura nahiko baxuak erabiltzen direnez, produktuan ez da aldaketa kimikorik emango.
* Osagai hegazkorren galerak minimoak dira.
* Liofilizatutako produktuak jatorrizkoaren bolumen berdina izango du.
* Amaierako produktuaren hezetasuna nahi den bezain baxua izan daiteke.
* Ez da bakterioen garapenik edota aldaketa entzimatikorik ematen.
* Amaierako produktua hutsean kontserba daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q723912
* Multimedia: Freeze drying / Q723912
# Liolaemidae

Liolaemidae narrasti familia bat da, lehen Tropiduridae familiaren barruko subfamilia gisa sailkatzen zena, baina gaur egun familia egoerara igo dena. Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Generoak

* Ctenoblepharys Tschudi, 1845
* Liolaemus Wiegmann, 1834
* Phymaturus Gravenhorst, 1838

## Kanpo estekak

* Datuak: Q135019
* Multimedia: Liolaemidae / Q135019
* Espezieak: Liolaemidae
# Lakua I

Lakua I Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusiko eraikinetako bat da, lehenbizi erabili zena Eusko Jaurlaritzak 1980an Gasteizen egoitza hartu zuenean.

## Historia

Gasteiz ipar-mendebaldeko Arriaga-Lakuako ingurune zelai eta eraikinez hutsean eraiki zen 1970ko hamarkadan, ospitale geriatrikoa bilakatzeko asmoarekin, eta Arabako Foru Aldundiaren enkarguz. Julio Herrero, Enrique Hernández, Luis de Vicente eta Federico Collaut arkitektoek egin zuten proiektua eta 1978rako amaitua zegoen, baina ez zen asmo originalerako hornitu.
Aldiz, 1970eko hamarkadako amaierako Gernikako Estatutuaren eta hiru probintzietarako autonomiaren eztabaidetan, auzian zegoen ea Gasteiz hiriburu edo erakundeen egoitza (1979ko Estatutuak definitzen duen formula) izan ote zitekeen, eta kontestu horretan Arabako hiriburuan aukerak zeuden egoitza ofizial erraz edukitzeko. Horrek ere lagundu zuen hiriburutzan, eta hain zuzen Eusko Jaurlaritzaren egoitzarako Lakuako eraikin hauxe proposatu zen, eta 1980tik aurrera funtzio horrekin bete zen bulegoz eta sailez.
1991. urtean, Jose Antoni Ardanza lehendakari zela, zabalkunde bat erabaki zen eta horrela eraiki zen beste bulego eraikin, originalaren ekialderantz kokatua. Berria amaitzean, Lakua II izendatu zen eraikin berria, eta originala Lakua I.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Crespo, Txema G.. (1998-06-29). «Una capital de segunda mano» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) Andueza, Iker Rioja. (2021-05-16). «Vitoria se reafirma en su capitalidad dentro de Euskadi 41 años después de una decisión polémica y pragmática» ElDiario.es (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) Azumendi, Eduardo. (2007-02-28). «Una de las tres sedes del Gobierno en Lakua funciona sin la licencia de primera ocupación» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109544422
# Lakuaga

Lakuaga (1.517 m) Zaraitzu eta Erronkari ibarrak bereizten dituen mendia da. Zaraitzu eta Ezka ibaien banalerroa eratzen du.
Atuzkarratz mendizerra zabalaren iparraldean, iparretik Laza mendateak eta Uztarroze herriak mugatuta, batzuek Uztarrotze erraten dioten mendialdea hedatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ www.euskal-herria.org/. Lakuaga. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475857