OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Thilleux

Thilleux Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 88 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Thilleux udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 34 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 34etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 9 etxek lau gela zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Thilleux udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 8 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 8 | 10-14 | 4 |
| 8 | 5-9 | 8 |
| 8 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (20 gizon eta 18 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 8 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Thilleux udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1409191
* Multimedia: Thilleux / Q1409191
# Thil (Ain)

Thil (Ain) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q363180
* Multimedia: Thil (Ain) / Q363180
# Tuningen

Tuningen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Schwarzwald-Baar barrutia|Schwarzwald-Baar]] barrutian. 2014an 2.865 biztanle zituen 15,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q83293
* Multimedia: Tuningen / Q83293
# Tunisiako futbol selekzio nazionala

Tunisiako futbol selekzio nazionala herrialde hartako ordezkaria da. Etxeko partidak Stade Olympique de Radès zelaian jokatzen ditu, Radès hirian.

## Palmaresa
### Munduko Futbol Txapelketa

* Bost aldiz sailkatu da, 1978, 1998, 2002 eta 2006an baina ez du liga fasea gainditu. 2018an ere sailkatu da.

### Afrikako Nazioen Kopa

* Txapeldun (1): 2004.
* Finalista (2): 1965, 1996.

### Arabiar Nazioen Kopa

* Txapeldun (1): 1963.

## Ibilbidea

| Urtea | Munduko Txapelketa |
| 1930- 1954 | Frantziaren barnean |
| 1958- 1974 | ez zen sailkatu |
| 1978 | 9.a |
| 1982- 1994 | ez zen sailkatu |
| 1998 | 26.a |
| 2002 | 29.a |
| 2006 | 24.a |
| 2010- 2014 | ez zen sailkatu |
| 2018 | 24.a |
| 2022 | |
| Urtea | FIFA Konfederazio Kopa |
| 2005 | 6.a |

## Uniformea
### Historikoa

* 1978 ||
* 1998 ||
* 2002-tik ||

### Azken urteak

* 2012 ||
* 2014 ||
* 2018 ||
* 2020 ||
* 2022 ||

## Jokalari aipagarrienak

2022ko irailaren 27an eguneratua.
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Radhi Jaïdi1051996–2009 2Chokri El Ouaer971993–2002 3Khaled Badra961995–2006 4Khaled Ben Yahia951979–1993 Kaies Ghodhbane951995–2006 6Riadh Bouazizi921995–2006 7Tarak Dhiab891974–1990 8Youssef Msakni872010- Sadok Sassi871963-1978 10Mohamed Ali Mahjoubi861985–1995 | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Issam Jemâa36 2Wahbi Khazri24 3Francileudo Santos21 4Adel Sellimi20 5Faouzi Rouissi18 6Youssef Msakni17 Mohamed Ali Mahjoubi17 8Mohamed Salah Jedidi15 9Ziad Jaziri14 Hassen Gabsi14 |

## Euskal Herriko selekzioaren aurkako partidak

| Eguna | Estadioa | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 2011ko abenduaren 28a | San Mames (Bilbo) | Euskal Herria | 0-2 | Tunisia |
| 2016ko abenduaren 30a | San Mames Barria (Bilbo) | Euskal Herria | 3-1 | Tunisia |

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q27971
* Multimedia: Tunisia national football team / Q27971
# Tunisiako Protektoratu Frantsesa

Tunisiako Protektoratu Frantsesa, (frantsesez: Protectorat français de Tunisie; arabieraz: الحماية الفرنسية في تونس‎ al-Ḥimāya al-Fransīya fī Tūnis) Tunisian 1881n ezarritako frantziar protektoratua izan zen. Frantziarrak ailegatu baino lehen, Tunisia modernizatzeko ahalagenak hasiak ziren baina otomandarrek finantza-arazoak izan zituzten. Frantziarrek erreformei eutsi baina bere herrikideen alde egiten zutenez, ez ziren tunisiarren gustukoak. Lehen Mundu Gerra baino lehen jada independentzia aldarrikatzen zuen mugimendu bat bazegoen.

## Cap Boneko sarraskia

1952ko urtarrilaren 28an, Frantziako armadak Cap Boneko sarraskia eragin zuen Tunisian. Mugimendu independentistaren aurka gogor ari zen Frantziako Gobernua eta tentsioa handia zen. 1947an Madagaskarren frantziarren aurkako altxamenduan 100.000 hildako eragin zituen errepresioaren arduradun Pierre Garbay komandanteak agindu zuen operazioa. Frantziako tropek 200 tunisiar zibil hil –haurrak barne–, emakume ugari bortxatu, lapurretak egin, eta etxeak dinamitaz lehertu zituzten.
Herrialdeak 1956ra arte ez zuen independentzia lortu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-03-30). 168. araua: Afrika kolonialeko toponimia. .
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/frantziako-armadak-cap-boneko-sarraskia-eragin-zuen-tunisian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2017684
* Multimedia: French protectorate of Tunisia / Q2017684
# Tunisiako eskubaloi selekzio nazionala

Tunisiako eskubaloi selekzio nazionala kirol horretan nazioarte mailan jarduten duen herrialde horretako taldea da. 1956an sortutako Tunisiako Eskubaloi Elkarteak selekzioa kudeatzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1423587
# Tunisiar

Tunisiarrak(arabieraz: توانسة‎, Twansa) Tunisiako kultura eta jatorria dutenak dira, arabieraren tunisiar aldaera eta amazigera ama hizkuntzak dituztenak.
Tunisian bertan, gehienbat kostaldean, bizi diren 11 milioi tunisiarrez gain, Frantzian, Italian, Israelen eta Alemanian diaspora zabala ere badago.
Gertuko magrebtarrek bezala, berbere, arabiar eta beltz jatorria dute.

## Erreferentziak

* ↑ Camps, Gabriel. (1996). Les Berbères. Edisud, 11–14, 65 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2459831
* Multimedia: People of Tunisia / Q2459831
# Transkripzio (argipena)

Transkripzio izenak adiera hauek ditu:
* genetikan, transkripzioa, ADNaren zati bat ARNra kopiatzean datzan prozesua;
* fonetikan eta fonologian, transkripzioa, entzuten diren giza ahotsen hotsak sinboloen bidez idaztea (adibidez, Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa erabiliz);
* informatikan, transkripzioa, software bidez giza ahotsa testu bihurtzea.
# Transkripzio (genetika)

Transkripzio genetikoa ARN eratzen duen prozesuari deritzo, ADNtik abiatuta. Mezu genetikoaren adierazpenaren lehenengo prozesua da, ADNak duen informazio genetikoak proteina bat sortzen bukatuko duena, ARN derrigorrezko bitartekoa izanik.
Genetika molekularraren oinarrian ADN eta proteinen arteko lotura estua dago. Zehatzago esanda, ADNaren nukleotido sekuentzia eta ADN horrek kodetzen duen aminoazidoen sekuentziaren artean harreman zuzena ezartzen da. Hots, ADNaren base batzuk aminoazido batzuekin daude beti lotuta.
Proteinen sintesia bi fasetan gertatzen den prozesua da. Lehenengo fasean, ADNn dagoen informazio genetikoa ARN-m-ra pasatzen da (transkripzioa); bigarren fasean, ARN-m horrek dituen baseak "irakurrita" izaten dira erribosometan, aminoazidoen sekuentzia batzuk agertuz (itzulpena).
ADN → ARN (Transkripzioa)
ARN → PROTEINA (Itzulpena)
Transkripzioa eukariotoen nukleoan gertatzen da, eta prokariotoen zitoplasman. Prozesu horretan garrantzi handiko entzima bat parte hartzen du, ARN polimerasa izenekoa.

## Transkripzioaren nondik-norakoak

ARN polimerasa ADNari atxikitzen zaionean hasten da prozesua. Atxikitze hau promotore izeneko sekuentzia berezi batzuetan gertatzen da eta polimerasak ADNaren bi kate edo harizpiak banantzen ditu. Gero, ADNaren kate batek molde moduan jarduten du ARNa sintetizatzeko, ARN polimerasak ADNaren kate hori kopiatuz eta nukleotido berriak jarriz. Horrela, ARNaren kate berri bat sortzen da, bere base nitrogenatuak ADN moldearen osagarriak izaten direlarik (esaterako, ADNn zitosina bada, sortzen ari den RNA katean guanina agertuko da; baina ADNn adenina bada, ARNn urazilo agertuko da, ARNn ez baitago timinarik).
Transkripzioa 5'→ 3' norabidean aurreratzen da, ADNaren bikoizketan bezala.
Transkripzioa ARN polimerasak ADNaren sekuentzia berezi batzuetara iristerakoan bukatzen da; sekuentzia horiek timinaz oso ugari dira.
ARN polimerasak jarduera bizkorra du: ARNaren sintesi-abiadura E. Coli bakterioengan 30 eta 85 arteko nukleotido/segundokoa da, ADNaren sintesi-abiadura baino motelagoa, hala ere.
Eukariotoetan sortutako ARN-m ez da behin betikoa, introi izeneko sekuentzia batzuk baititu, ezabatu behar direnak behin betiko ARN-m lortzeko. Eukariotoetan ADNa histonekin elkarturik ere agertzen da, eta transkripzioa burutzeko histonak bereizi egin behar dira ADN horretatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177900
* Multimedia: Transcription (genetics) / Q177900
# Transkripzio (hizkuntzalaritza)

Transkripzioa, hizkuntzalaritzan, hizkuntza bat idatziz modu sistematiko batean irudikatzea da. Jatorrizko hotsa errespetatzen du, transliterazioak grafia errespetatzen duen moduan. Esaterako, suedierazko "Fucking Åmål" horrela transkribitzen da: "ˈfakɪŋ ˈoːmoːl", ahoskatua; euskaraz 'Maitasuna agerian'.

## Motak

Bi transkripzio mota daude:
* transkripzio fonologikoa, fonemak adierazten dituena.
* transkripzio fonetikoa, hizkerazko hots eta ahoskatze-ñabardurak adierazte ahalbideratzen dutena.
Adibidez :
| Errusierazko jatorrizko izena | Борис Николаевич Ельцин |
| ISO 9ren transkripzio ofiziala (GOST 7.79-2000) | Boris Nikolaevič Elʹcin |
| Transkripzio zientifikoa | Boris Nikolaevič Elʼcin |
| Transkripzio fonetikoa NAF | bʌˈɾʲis nʲɪkʌˈɫajɪvʲɪʧʲ ˈjelʲʦɨn |
| Euskarazko transkripzioa | Boris Nikolaievitx Jeltsin |
| Ingelesezko transkripzioa | Boris Nikolayevitch Yeltsin |
| Eslovenierazko transkripzioa | Boris Nikolajevič Jelcin |
| Arabierazko transkripzioa | بوريس ىيكولايفتش يلتسن |
| Frantsesezko transkripzioa | Boris Nikolaïevitch Ieltsine |
| Alemanezko transkripzioa | Boris Nikolajewitsch Jelzin |
| Gaztelaniazko transkripzioa | Borís Nikoláievich Yeltsin |
| Polonierazko transkripzioa | Borys Nikołajewicz Jelcyn |
| Danierazko transkripzioa | Boris Nikolajevitsj Jeltsin |

## Transkripzioa eta trasliterazioa

Bi kontzeptu hauek sarritan nahastu egiten dira. Biak hizkuntza baten idazkera, alfabetoa edo zeinuak , beste idazkera-sistema batean emateaz arduratzen dira. Bi kontzeptu hauen arteko muga argia da itxuraz. Transkripzioa hotsa, ahozkatzen dena alegia, hartzen du kontutan. Trasliterazioak zeinuak, idatzitako testuak. Praktikan, ordea, desberdintasuna ez da horren zehatza. Transkripzioak jatorrizko zeinuak hartu behar izaten ditu kontuan bi sistemen arteko erlazioa ezartzeko unean eta transliterazioak helburu-sistemaren zeinuen ahoskera ez dauka ahazterik.

## Erreferentziak

* ↑ https://hiztegiak.elhuyar.eus/eu/transkripzio
* ↑ https://www.uztaro.eus/artikulua/15/alfabeto-latinoz-idazten-ez-diren-hizkuntzen-transkripzioa-eta-transliterazioa/590, 62. or.

## Ikus, gainera

* Ahotsaren ezagupena
* Azpidatzi
* Transkripzio fonetiko
* Transliterazio

## Kanpo estekak

* Inaki Irazabalbeitia Fernandez: «Alfabeto latinoz idazten ez diren hizkuntzen transkripzioa eta transliterazioa», Uztaro, 14, 1995.
* Datuak: Q207714
* Multimedia: Transcription (linguistics) / Q207714
# Transkaukasiar Komisariatua

Transkaukasiar Komisariatua (Sejm, polonieraz asanblada) 1917ko azaroaren 11an Tbilisin eratu zen gobernua izan zen. Boltxebikeek San Petersburgo hartu ostean Georgia, Armenia eta Azerbaijanen arteko batasuna bultatzeko herrialde propioa eratu zuten: Transkaukasiako Errepublika Demokratiko Federala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2630860
# Transkei

Transkei Hegoafrikako hego-ekialdeko bantustana izandakoa da, egungo Lurmutur Ekialdeko probintzia osatzen duten lurraldeetan, Mozambikeko itsasartearen ertzean (Indiako Itsasoa). 41.620 km$^2$ zituen, eta 3.400.000 biztanle (2003; xosa hizkuntzakoak gehienak). Hiriburua Umtata zen.

## Ekonomia

Laborantza (tea, kafea, fruta-arbolak, lihoa) eta abere-hazkuntza (behi-azienda) ziren ekonomia-jarduera nagusiak.

## Historia

1779tik 1879ra hedatu ziren xosen eta kolonialista europarren arteko gerren ondoren, 1879tik 1894ra bitartean britainiarrek Transkeiko lurraldeak erantsi zizkioten Capeko koloniari. 1910ean, Hegoafrikako Batasuna aldarrikatu zenean, Esperantza Onaren lurmuturreko zatia izan zen. 1959an, bantu biztanleak biltzea helburu zuen apartheid politikaren arabera, Transkei lehen homeland edo bantustan bilakatu zen. 1976an lurraldearen burujabetasuna aldarrikatu zuten, Nazio Batuek onartu ez zutena. 1990-1991n apartheida oinarritzen zeneko sistema legala desegin zen. 1994an konstituzioak Hegoafrikako biztanle guztien arteko berdintasuna aitortu zuen, arraza zena zela ere; estatuak edo batustanak desagertu egin ziren, eta estatuaren baitan integratu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466551
* Multimedia: Transkei / Q466551
# Transliterazio

Transliterazio idazkera sistema bateko zeinuak beste idazkera sistema bateko zeinuen bidez irudikatzea da. Transliterazioan jatorrizko ortografia errespetatzen dute. Bestetik, transkripzioan ortografia baino jatorrizko hotsa errespetatzen dute, grafia ezberdina izanda ere.
Adibidez, Menkaura izen egiptoarra zuen faraoia (edo Mizerino, Herodotok antzinako grezieraz Mykerinos izena eman baitzion) honela idatziko genuke:
* Tronu izena:
* Transliterazioa: mn k3u rˁ
* Transkripzioa: Menkaura
* Itzulpena: Raren ka (bizi indarra) bezain betiereko

## Transkripzioa eta trasliterazioa

Bi kontzeptu hauek sarritan nahastu egiten dira. Biak hizkuntza baten idazkera, alfabetoa edo zeinuak , beste idazkera-sistema batean emateaz arduratzen dira. Bi kontzeptu hauen arteko muga argia da itxuraz. Transkripzioa hotsa, ahozkatzen dena alegia, hartzen du kontutan. Trasliterazioak zeinuak, idatzitako testuak. Praktikan, ordea, desberdintasuna ez da horren zehatza. Transkripzioak jatorrizko zeinuak hartu behar izaten ditu kontuan bi sistemen arteko erlazioa ezartzeko unean eta transliterazioak helburu-sistemaren zeinuen ahoskera ez dauka ahazterik.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ https://www.uztaro.eus/artikulua/15/alfabeto-latinoz-idazten-ez-diren-hizkuntzen-transkripzioa-eta-transliterazioa/590, 62. or.

## Ikus, gainera

* Ahotsaren ezagupena
* Azpidatzi
* Transkripzio fonetiko
* Transkripzio (hizkuntzalaritza)

## Kanpo estekak

* Inaki Irazabalbeitia Fernandez: «Alfabeto latinoz idazten ez diren hizkuntzen transkripzioa eta transliterazioa», Uztaro, 14, 1995.
* Datuak: Q134550
* Multimedia: Transliteration / Q134550
# Translazio

Geometrian eta fisikan, translazioa gorputz bateko puntu guztiak norabide berean distantzia berdina mugitzen diren mugimendua da. Gorputz zurrunen mugimendu guztiak translazioak, errotazioak edo bien konbinazio bat dira.

## Translazioaren definizioa

Translazioak orientazio-aldaketarik gabeko mugimendu zuzen gisa uler daitezke, hau da, lekualdatutako irudi edo objektuen forma eta tamaina mantentzen dute, bektorearen arabera horietara lerratzen direlarik. Edozein P eta Q puntutarako isometria-izaera duenez, distantzien arteko identitate hau betetzen da:
$d(P,Q)=d(T(P),T(Q))=d(P',Q')\;$
Eta honakoa betetzen da: ${\overrightarrow {PQ}}={\overrightarrow {P'Q'}}$
Oharrak:
* lekualdatutako irudia hasierako irudiaren berdina da.
* lekualdatutako irudiak jatorrizko irudiaren orientazioa mantentzen du.
Geometrian, translazio bertikal bat objektu geometriko baten translazio bat da, koordenatu sistema kartesiarraren ardatz bertikalarekiko paraleloa den norabide batean.

## Adierazpen matriziala

Translazio bat antzeko transformazio kasu partikular bat denez, baina ez transformazio lineal baten, eskuarki koordenatu homogeneoak erabiltzen dira translazioa matrize baten bidez irudikatzeko eta, horrela, transformazio lineal gisa adierazi ahal izateko dimentsio handiagoko espazio baten gainean.
Honela, v = (v$_x$, v$_y$, v$_z$) berridatzi daiteke lau koordenatu homogeneo erabiliz, v = (v$_x$, v$_y$, v$_z$, 1) gisa. Kondizio horietan, translazio bat matrize baten bidez adieraz daiteke:
$T_{\mathbf {v} }={\begin{bmatrix}1&0&0&v_{x}\\0&1&0&v_{y}\\0&0&1&v_{z}\\0&0&0&1\end{bmatrix}}$
Izan ere, ikus daitekeenez, matrize hori bektore baten koordenatu homogeneoetako irudikapenarekin biderkatzeak esperotako emaitza sortzen du:
$T_{\mathbf {v} }\mathbf {p} ={\begin{bmatrix}1&0&0&v_{x}\\0&1&0&v_{y}\\0&0&1&v_{z}\\0&0&0&1\end{bmatrix}}{\begin{bmatrix}p_{x}\\p_{y}\\p_{z}\\1\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}p_{x}+v_{x}\\p_{y}+v_{y}\\p_{z}+v_{z}\\1\end{bmatrix}}=\mathbf {p} +\mathbf {v} .\!$
Translazio-matrize baten alderantzizkoa desplazamendu bektorearen norabidearen zeinua aldatuz lor daiteke.
$T_{\mathbf {v} }^{-1}=T_{-\mathbf {v} }.\!$
Era berean, bi translazio matrizeren produktua honela adieraz daiteke:
$T_{\mathbf {u} }T_{\mathbf {v} }=T_{\mathbf {u} +\mathbf {v} }.\!$
Bektoreen batura kommutatiboa denez, translazio-matrizeen biderketa ere konmutatiboa da, matrize arbitrarioekin gertatzen den ez bezala, hauek ez baitute nahitaez translazioak irudikatzen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) de Berg, Mark; Cheong, Otfried; van Kreveld, Marc; Overmars, Mark. (2008). Computational Geometry. doi:10.1007/978-3-540-77974-2. (Noiz kontsultatua: 2021-12-15).
* ↑ Smith, James T.. (1999). Methods of geometry. Wiley ISBN 978-1-118-03278-7. PMC 711779415. (Noiz kontsultatua: 2021-12-15).
* ↑ Faulkner, John R.. (2014). The role of nonassociative algebra in projective geometry. ISBN 978-1-4704-1849-6. PMC 881065008. (Noiz kontsultatua: 2021-12-15).

## Ikus, gainera

* Biraketa (matematika)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211459
* Multimedia: Translation (geometry) / Q211459
# Translokazio bakteriar

Translokazio bakteriarra bakterioen edo bakterioen molekula batzuen igarotze prozesuari deritzo, hesteetatik gongoil linfatiko mesentereoetara, odolera edo organo batzuetara. Mekanismo honen bidez, heste lodian dauden bakterioak (edo haien endotoxinak) heste-mukosa zeharkatzen dute eta hesteetatik kanpo igarotzen dira, sistema linfatikora edo odolera. Horrek infekzio bakteriarrak sortzen ditu.
Hesteak, normalean, nolabaiteko iragazkortasuna du, elikagaiak odolera pasatzea ahalbidetzen duena, eta , aldi berean, hesi funtzioa mantetzen du kaltegarriak izan daitezkeen substantziak (antigenoak, adibidez) hesteetatik irten eta organismoan zehar, odolaren bidez, zabaldu ez daitezen. Horretarako, enterozitoen arteko loturak oso estuak izan behar dira.
Heste-hesiaren asaldurak (heste-iragazkortasuna aregotzen dutenak), heste-floraren aldaketa kaltegarriak (disbiosia) edo heste-mailako immunitate-sistemaren akatsek translokazio bakteriarraren agerpena eragin dezakete. Translokazio mota honi lotutako bakterioen artean Escherichia coli, Proteus, Pseudomonas eta Enterococcus aipatu dira.
Translokazio bakteriarrak bi patologia mota nagusiekin lotu da: hanturazko patologia batzuekin, eta infekzioekin (bakteriemia eta pankreatitisa, besteak beste) eta hutsegite multiorganikoarekin.
ZIUetan ingresatuta dauden pazienteen artean ohikoagoak dira translokazio bakteriarrak gizabanako osasuntsuengan baino. Erredura larriak edo politraumatismoak dituztenen artean, bereziki, egiaztatu den fenomenoa da

## Erreferentzia

* ↑ Berg, Rodney D. (1995) Bacterial translocation from the gastrointestinal tract Trends in Microbiology 3 (4): 149-154
* ↑ García de Lorenzo y Mateos, A.; Acosta Escribano, J.; Rodríguez Montes, J. A. (2007) Importancia clínica de la translocación bacteriana Nutrición Hospitalaria 22 (Supl. 2): 50-55
* ↑ M. Campieri; C. Fiocchi; S.B. Hanauer (31 March 2002) Inflammatory Bowel Disease: A Clinical Case Approach to Pathophysiology
* ↑ Fasano, A (2011 Jan) [https://web.archive.org/web/20150826081610/http://physrev.physiology.org/content/91/1/151.long Zonulin and Its Regulation of Intestinal Barrier Function: The Biological Door to Inflammation, Autoimmunity, and Cancer] Physiol Rev 91 (1): 151-75
* ↑ Soriano, G., Guarnier, C. Prevención de la translocación bacteriana mediante probióticos y prebióticos Elsevier (2003)
* ↑ Meyer S, Wesdorp RIC.: Clinical significance of translocation. Gut, 35 (1994), S28-34 orr-

## Ikus, gainera

* Heste-iragazkortasuna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110656261
# Txamorroerazko Wikipedia

Txamorroerazko Wikipedia Wikipediaren txamorroerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 117 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 240.a zen.

## Kanpo estekak

* Txamorroerazko Wikipedia
* Datuak: Q8576190
# Txanbergo

Txanbergoa kopa baxuko kapela bigun bat da, hegaletako bat edo biak kopara krisketen bidez lotuta dituena. Lumak edo xingolak ere izan ditzake.
Izen hau Federiko Schombergeko dukea (Fréderic Armand, Schönbergeko Konde eta Dukea) (1616-1690) Frantziako mariskalaren agintepean zeuden unitate militarrek erabiltzen zuten kasaka eta kapela batez osatutako jantziei eman zitzaien, Kataluniaren Matxinadan parte hartu zutenak, Frantzia eta Espainia artean 1640 eta 1652 bitartean egon zen gatazka, honen ondorioz Espainiak Rousillon konderria osorik eta Cerdanyaren erdia galdu zituelarik, ordurarte Kataluniako printzerriaren zati izan zirenak, espainiar monarkiaren lurraldeetako bat.
Beranduago, hala deitua izan zen Karlos II.a Espainiakoa adin txikikoa zen bitartean Mariana Austriakoa (1634-1696 erregeordeak sortutako guardia txanbergoa, jantzi hauek zeramatzen gorputz berezi bezala. Azkenik, adjektibo hau ia soilik kapelari eman zitzaion.
Badago Espainiako armadak txanbergoa eguzki askoko tokietan kanpaina jantzi bezala erabili izanaren ziurtasun grafikoa, Kubako gerran eta Filipinetako gerran kasu. Afrikanerrek buruko jantzi bezala erabili zuten Boerren Gerretan, gautxo argentinarren eta Blandengues de Montevideo direlakoen jantzi tradizionalaren zati ere badelarik.
Beranduago, Millan Astrayk 1920an Espainiar Legioa sortu zuenean, berriz agertu zen infanteriako jantziaren zati bezala, gaur egun toki idor edo tropikaletan lanean ari diren herrialde ezberdinetako zenbait unitate militarrek zabalki erabiltzen dutelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3750832
* Multimedia: Slouch hat / Q3750832