OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ordiziako geralekua

Ordizia Euskal Herriko Gipuzkoako tren eta autobus geraleku bat da, Ordizia udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1863ko irailaren 1an ireki zen.

## Egoera

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Hendaia: 583,300 kilometro-puntua

## Historia

Geltokia 1863ko irailaren 1ean inauguratu zen Beasain - Donostia tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean.
Hasierako ustiapena Norteko Konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
1929an trenbide zatia zatitu eta elektrifikatu egin zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia

Bi solairuko bidaiarientzako eraikin zabala du, arkupea eta bi isurkiko teilatua ditu. Bi alboko nasa eta bi bide ditu. Nasa-aldaketak maila berean egiten dira.

## Zerbitzuak
### Distantzia luzea

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
25Miranda EbroManzanos • Argantzon • Langraiz • Gasteiz • Estibalitz–Oreitia • Dulantzi • Agurain • Araia • Altsasu • Legazpi • Zumarraga • Beasain • Ordizia • Tolosa • Donostia • Pasaia • Lezo–ErrenteriaIrun :

### Distantzia ertaina

Donostiako Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1IrunIrungo Bentak • Lezo–Errenteria • Pasaia • Herrera • Intxaurrondo • Ategorrieta • Gros • Donostia • Loiola • Martutene • Hernani • Hernani–Erdia • Urnieta • Andoain • Andoain–Erdia • Billabona–Zizurkil • Anoeta • Tolosa–Erdia • Tolosa • Alegia • Ikaztegieta • Legorreta • Itsasondo • Ordizia • Beasain • Ormaiztegi • Zumarraga • LegazpiBrinkola :

## Etorkizuna

Euskal-Y-ren irekierarekin, geltoki hau aldirietako eta merkantzietako trafikoari bakarrik eskainiko zaio.

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Ordizia (geralekua)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ «La llegada del ferrocarril a Beasain. Diario de Noticias de Gipuzkoa» web.archive.org 2011-11-01 (Noiz kontsultatua: 2020-05-01).
* ↑ https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q8841343
* Multimedia: Train station of Ordizia / Q8841343
iea  Donostiako Renfe Aldiriak :
| | Beasain | Ordizia | Itsasondo | |
| Madril–Chamartin | | | | Hendaia |
# Ordizia Rugby Elkartearen ibilbide historikoa

Ordizia Rugby Elkartearen ibilbide historikoa azaltzen da artikulu honetan. 1973. urtean sortu zen kluba eta 2005etik aurrera Ohorezko mailan jokatzen ari da.

## Palmaresa

* Ohorezko maila
** Txapeldunordea: 2011
** Txapeldunordea: 2012
** Txapeldunordea: 2022
* Errege Kopa
** Txapelduna: 2012, 2013
* Espainiako Errugbi Superkopa
** Finalista: 2011, 2012
* Ohorezko B maila:
** Txapelduna (1): 2005

## Urtez urte

| Urtea | Maila | Postua | Errege Kopa | Oharrak |
| 1973 | | | | Taldearen sorrera |
| 1973-78 | Gipuzkoa mailan | | |
| 1978-79 | Lehen Nazionala | 3.a (igo) | |
| 1979-80 | Ohorezko maila | 6.a (jeitsi) | |
| 1980-81 | Lehen Nazionala | 2.a (igo) | |
| 1981-82 | Ohorezko maila | 7.a (jeitsi) | |
| 1982-83 | Lehen Nazionala | 3.a | |
| 1983-84 | Lehen Nazionala | 7.a (jeitsi) | |
| 1984-86 | Bigarren Nazionala | | |
| 1986-87 | Lehen Nazionala | 3.a | |
| 1987-88 | Lehen Nazionala | 4.a | |
| 1988-89 | Lehen Nazionala | 5.a | |
| 1989-90 | Lehen Nazionala | 3.a | |
| 1990-91 | Lehen Nazionala | 5.a | |
| 1991-92 | Lehen Nazionala | 5.a | |
| 1992-93 | Lehen Nazionala | 6.a | |
| 1993-94 | Lehen Nazionala | 6.a | |
| 1994-95 | Lehen Nazionala | 2.a | |
| 1995-96 | Lehen Nazionala | 4.a | |
| 1996-97 | Lehen Nazionala | 6.a | |
| 1997-98 | Lehen Nazionala | 1.a | |
| 1998-99 | Ohorezko B maila | 8.a | |
| 1999- 2003 | Ohorezko B maila | ? | |
| 2003-04 | Ohorezko B maila | 3.a | |
| 2004-05 | Ohorezko B maila | 1.a | |
| 2005-06 | Ohorezko maila | 7.a | |
| 2006-07 | Ohorezko maila | 7.a | final 1/4 |
| 2007-08 | Ohorezko maila | 6.a | final 1/4 |
| 2008-09 | Ohorezko maila | 6.a | final 1/2 |
| 2009-10 | Ohorezko maila | 6.a | final 1/4 |
| 2010-11 | Ohorezko maila | 2.a | final 1/4 |
| 2011-12 | Ohorezko maila | 2.a | Txapelduna | Finala: Ordizia 30-27 El Salvador |
| 2012-13 | Ohorezko maila | 5.a | Txapelduna | Finala: Ordizia 27-17 VRAC |
| 2013-14 | Ohorezko maila | 6.a | final 1/2 |
| 2014-15 | Ohorezko maila | 7.a | |
| 2015-16 | Ohorezko maila | 9.a | final 1/4 |
| 2016-17 | Ohorezko maila | 7.a | final 1/4 |
| 2017-18 | Ohorezko maila | 5.a | final 1/4 |
| 2018-19 | Ohorezko maila | final 1/2 | final 1/4 |
| 2019-20 | Ohorezko maila | 4.a | |
| 2020-21 | Ohorezko maila | 4.a | |
| 2021-22 | Ohorezko maila | 2.a | final 1/2 |
| 2022-23 | Ohorezko maila | 8.a | |

## Erreferentzak

* 1 2 Ordizia Rugby Elkartea » Historia. (Noiz kontsultatua: 2018-01-20).
* ↑ Vasca, EiTB Radio Televisión Pública. Ampo Ordiziaren balentria, 'Zu kirolari' saioan. (Noiz kontsultatua: 2018-01-20).
* ↑ Vasca, EiTB Radio Televisión Pública. Ampo Ordizia, Errege Kopako txapeldun. (Noiz kontsultatua: 2018-01-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61363605
# Piggott (Arkansas)

Piggott Arkansasko hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 3.849 biztanle zituen, 13 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clay konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80077
* Multimedia: Piggott, Arkansas / Q80077
# Piglio

Piglio Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 4.375 biztanle ditu, 35,38 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pigliok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acuto Arcinazzo Romano Fiuggi Serrone Trevi nel Lazio Anagni Paliano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117128
* Multimedia: Piglio / Q117128
# Pigeon udalerria, Vanderburgh konderria (Indiana)

Pigeon udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Vanderburgh konderrian. Azken zentsuaren arabera 27.415 biztanle zituen, 11.03 milia karratu (28.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pigeon udalerriak 12507 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 20.131 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7193336
# Pigeonita

Pigeonita silikato motako minerala da eta clinoPiroxene subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pigeonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(CaxMgyFez)(Mgy1Fez1)Si2O6}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pigeonite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pigeon Forge (Tennessee)

Pigeon Forge Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Sevier konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. 6.343 biztanle ditu, 34,57531 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sevier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2078145
* Multimedia: Pigeon Forge, Tennessee / Q2078145
# Pigeon Grove udalerria, Iroquois konderria

Pigeon Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Iroquois konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.103 biztanle zituen, 35.86 milia karratu (92.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pigeon Grove udalerrian 512 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.834 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7193286
# Pigeon udalerria, Warrick konderria (Indiana)

Pigeon udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Warrick konderrian. Azken zentsuaren arabera 950 biztanle zituen, 40.58 milia karratu (105.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pigeon udalerriak 457 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.494 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7193339
# Pigmentu

Pigmentu (edo koloregai) bat kolorea aldatzen duen material bat da, xurgatzen duen argia uhinen arabera eskaintzen duena. Organikoa nahiz inorganikoa izan daiteke. Prozesu kimiko hau fluoreszentzia, fosforeszentzia eta lumineszentziaren beste forma batzuen ezberdina da. Pigmentuek ez dute argirik isurtzen. Material askok uhin-luzera jakin batzuk xurgatzen dituzte.
Nahiz eta ez egon oso zehaztua kolore emaileen eta pigmentuen arteko bereizketa, sintesi bidez lortzen diren pigmentu organikoei kolore emaile deitzen zaie. Bada biak bereizteko erabiltzen den bereizketa bat: zuntzei eta oihalei kolorea emateko erabiltzen diren gaiak kolore emaileak dira, eta pintura, plastikoetan eta zeramiketan erabiltzen direnak pigmentuak. Pigmentu batek koloreztatzen dituen materialen kolorea aldatzeko gaitasuna handia izan behar du. Gainera egonkorra izan behar da eta solido mantendu tenperatura normaletan. Pigmentu gehienak ez dira urtzen uretan eta disolbatzaile organikoetan. Pigmentu organikoak animalia jatorrikoak (errodoptsina, melamina), landare jatorrikoak (klorofila, xantofila, flabona, indigoa, karotenoa) eta sintesi bidez lortuak izan daitezke (ftalozianina, toluidina, litolak). Pigmentu inorganikoak metalen oxidoak (burdina, titanioa, zinka, kobaltoa, kromoa), lur nahasteak (okreak), hauts eran dauden metalen suspentsioak (urrearenak eta aluminioarenak adibidez), berun kromatoak eta ikatzaren beltza izan daitezke. Pigmentu inorganikoak organikoak baino gutxiago aldatzen dira argiaren eta beroaren eraginez.
Pigmentuak pintura, tinta, plastikoa, ehunak, kosmetikoak, elikagaiak eta beste produktu batzuk koloreztatzeko erabiltzen dira. Normalki kolorea emateko erabiltzen diren material hauek hauts gisa erabiltzen dira. Hauts hauek itsaskorra den material batekin batera ematen dira. Batzuk materialari sendotasun eta erresistentzia emateko ere erabiltzen dira. Zink oxidoa, adibidez, pigmentu zuria da, eta gurpil pneumatikoak gogortzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161179
* Multimedia: Pigments / Q161179
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Pacajus

Pacajus Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 70.534 biztanle ditu 254,636 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2021230
* Multimedia: Pacajus / Q2021230
# Pacanów udalerria

Pacanów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Busko barrutian kokatuta. 124,58 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7465 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553728
* Multimedia: Gmina Pacanów / Q553728
ieaGurutze Santuko voivoderriko udalerriak :
# Pacajá

Pacajá Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 41.097 biztanle ditu 11.832,323 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q592117
* Multimedia: Pacajá / Q592117
# Pacatuba (Ceará)

Pacatuba Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 81.238 biztanle ditu 131,994 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2026817
* Multimedia: Pacatuba (Ceará) / Q2026817
# Pacaembu (São Paulo)

Pacaembu Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 13.961 biztanle ditu 339,375 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1795852
* Multimedia: Pacaembu (São Paulo municipality) / Q1795852
# Pacajes probintzia

Pacajes probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Pacajes) Boliviako La Paz departamenduko probintzia bat da. 10584 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 49183 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1355941
* Multimedia: Pacajes Province / Q1355941
Txantiloi:La Paz departamenduko probintzia aurkibidea
# Pacatuba (Sergipe)

Pacatuba Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. 12.502 biztanle ditu 373,818 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Sergipe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2307488
* Multimedia: Pacatuba (Sergipe) / Q2307488
# Pacaraima

Pacaraima Brasilgo udalerri bat da, Roraima estatuan kokatua. 19.305 biztanle ditu 8.028,483 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Roraima

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1647045
* Multimedia: Pacaraima / Q1647045
# Pace (Florida)

Pace Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Rosa konderrian dago, Florida estatuan. 24.684 biztanle ditu, 63,497088 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Rosa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2042845
# Parascylliidae

Parascylliidae marrazo orektolobiformeen familia da, mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena.
Hona hemen kideak:
* Cirrhoscyllium generoa (Smith eta Radcliffe), 1913
** Cirrhoscyllium expolitum (Smith eta Radcliffe), 1913
** Cirrhoscyllium formosanum (Teng), 1959
** Cirrhoscyllium japonicum (Kamohara), 1943
* Parascyllium generoa Gill, 1862
** Parascyllium collare (Ramsay eta Ogilby), 1888
** Parascyllium elongatum (Last & Stevens), 2008
** Parascyllium ferrugineum (McCulloch), 1911
** Parascyllium sparsimaculatum (T.Goto), 2002
** Parascyllium variolatum (A.H.A.Duméril), 1853

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Parascylliidae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574442
* Multimedia: Parascylliidae / Q574442
* Espezieak: Parascylliidae
# Parascorpis typus

Parascorpis typus Parascorpis generoko animalia da. Arrainen barruko Parascorpididae familian sailkatzen da. Espezie monotipikoa edo bakarra da bere genero eta familian.

## Banaketa

Espezie hau Agulhasko itsaslasterran aurki daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Parascorpis typus», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Parascorpis
* Parascorpididae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q149350
* Multimedia: Parascorpis typus / Q149350
# Paralaurionita

Paralaurionita haluro motako minerala da eta matlockita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Paralaurionita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {PbCl(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Paralaurionite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Paralelo (geografia)

Paraleloa (baita latitude-lerroa) Lurraren biraketa-ardatza eta berari perpendikularra den asmatutako plano baten ebakidura sortzen duten zirkulua da. Paraleloetan, eta segun zer meridianoa den, longitudea neurtzen da. Latitudea, berriz, paralelo bana eta ekuatore arteko angelua da, horrela, Hego latitudea eta Ipar latitudea sortzen dira.
Badaude bost paralelo nabarmen:
* Zirkulu Polar Artikoa (66.5° Ipar latitudea)
* Kantzerko Tropikoa (23.5° Ipar latitudea).
* Ekuatorea (0° Ipar latitudea).
* Kaprikornioko Tropikoa (23.5° Hego latitudea).
* Zirkulu Polar Antartikoa (66.5° Hego latitudea)

## Ikus, gainera

* Meridiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146591
* Multimedia: Latitudes / Q146591
# Paralelepipedo

Paralelepipedeoa :
| Taldea | Prismak |
| Aurpegi kopurua | 6 |
| Ertz kopurua | 12 |
| Erpin kopurua | 8 |
| Aurpegiak | paralelogramoak |
| Simetria-taldea | C$_i$ |
| Propietateak | ganbila, Zonoedroa |
Paralelepipedoak hexaedro mota bat dira, aurpegiak binaka elkarri buruz paraleloak dituena.
Kasu bereziak:
* kuboak (aurpegi guztiak laukiak dira),
* paralelepipedo angeluzuzena (aurpegi guztiak laukizuzenak dira), eta
* erronboedroak (aurpegi guztiak erronboak dira)

## Kanpo estekak

* Paralelepipedoak mathworld webgunean
* Datuak: Q181658
* Multimedia: Parallelepipeds / Q181658
# Paralelismo

Paralelismoa figura erretoriko bat da, egitura errepikatzailea duena. Paraleloki hitzak, sintagmak edota esaldiak errepikatzen ditu, musikaltasun efektua izateko.
Adibidea:
| « | [...] ertzagabeko itsasora, aparrik gabeko hondartzara bustidura gabeko uhainetara hondar gabeko eremura [...] | » |
| Patxi Ezkiaga ||
| « | [...] buruan zulo bi, hanketan punta bi, [...] | » |
| Asmakizuna. Herrikoia. ||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1123776
# Paralelo (argipena)

Paralelo hitzak adiera zenbait ditu:
* geografian, paraleloa, Lurraren azalerako irudizko zirkulu-mota;
* geometria, paralelo, puntu komunik ez duten zuzen, plano eta beste objektu geometriko zenbaiten nolakotasuna;
* teknologian, paraleloan, bata bestearen ondoren ez baizik eta bakoitza bere bidetik bideratu edo garatzen deneko egituraren ezaugarria,
** paraleloko zirkuitua.

## Ikus, gainera

* Paralelismo (argipena)
# Paralelogramo

Paralelogramoa aurrez aurreko aldeak paraleloak eta berdinak dituen laukia da.
Paralelogramoaren azalera oinarria bider garaiera biderkatuz kalkulatzen da. Esate baterako, b neurtzen duten bi alde paralelo h garaieraz aldendurik badira, paralelogramo horren azalera b bider h eginez ateratzen da; era berean, beste bi alde paraleloek a luzera badute, eta alboko aldearekin eratzen duen angelua ß bada, azalera a bider b bider sinu ß biderkatuz kalkulatzen da.

## Paralelogramoaren legea

Paralelogramoaren legea izeneko lege bat dago, ondorengo formulaz definitua:
$(AB)(CD)+(BC)(AD),=,(AC)(BD)$

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45867
* Multimedia: Parallelograms / Q45867
# Paraleloko transmisio

Paraleloko transmisio komunikazio kanal desberdinak erabiliz, une bakoitzean datuak zortzinaka edo hamaseinaka (multzoka) bidaltzen dira. Ordenagailu barruan erabiltzen da gehien bat.
Transmisio paraleloa seriekoa baino arinago da. Baina distantzia handitzen doan heinean, ez dira kableak bakarrik garestitzen, igorgailuaren eta hargailuen konplexutasuna ere handitzen da, urruneko distantzietan seinaleak igortzeko eta jasotzeko zailtasunak areagotzen baitira. Urruneko distantzietan paraleloko transmisioa garestiegia bihurtzen da.
Paraleloko transmisio:
    Igorle --------------- Hartzaile
       1 0 0 0 1 0 0 1
       1 0 0 1 0 0 0 1
       0 0 0 1 0 0 1 1
       1 1 0 0 1 1 0 0

## Ikus, gainera

* Serieko transmisio
* Transmisio
* Seinale
* Transmisio-bide

## Kanpo estekak

* Telekomunikazio Hiztegia euskaraz
* Datuak: Q763575
# Paraldehido

Paraldehido eter ziklikoa da, C$_6$H$_{12}$O$_3$ formulakoa. Likido kolorgea, ahogozo eta usain txarrekoa, medikuntzan sorgarri eta loarazle gisa, eta kimika organikoan erabiltzen dena. Medikuntzan oso eritasun larriak dituzten gaixoekin erabili izan da (alkoholismo larrienetan). Paraldehidoa azetaldehido polimerizatuari azido sulfuriko tanta batzuk gehituz prestatzen da; kaltzio karbonatoa gehitu, eta azkenik, garbitzeko lurrundu egiten da. 124 °C-an irakiten du, eta 12,5 °C-an urtzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q424342
* Multimedia: Paraldehyde / Q424342
# P.S. I Love You (filma)

P.S. I Love You (euskaraz P.D. Maite Zaitut) 2007ko Richard LaGravenese estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako amodiozko drama film bat da. 2004ko Cecelia Ahern irlandar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Hilary Swank, Gerard Butler, Lisa Kudrow, Gina Gershon, James Marsters, Harry Connick Jr. eta Jeffrey Dean Morgan aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Holly Reilly (Hilary Swank) ederra eta buruargia izateaz gain, bere bizitzako amodioarekin ezkondua dago, Gerry Kennedy (Gerard Butler) gizon odolbero, dibertigarri eta grinatsua. Baina bapatean Gerryk sendaezina garun tumore bat izan eta hiltzen denean, Holly guztiz lurjota geldituko da.
Hollyri dagoen putzu beltzatik ateratzen lagun dakioken pertsona bakarra, jada berarekin ez dagoena da. Inork ez baidu Gerry zena Hollyk baino hobekiago ezagutzen. Gainera, Gerryk hil aurretik Hollyri bera hil ondoren bizitzan gidatuko zuten hainbat gutun idatzi zizkion, ez bakarrik bere atsekabean, baita bere bizitzaren berraurkikuntzan ere.
Lehen mezua Hollyren hogeitamargarren urtebetzean pastel moduan iritsiko da, eta ezustean, Gerryren grabazio batek Hollyri etxetik atera eta "bere burua alaitu dezan" aginduko dio. Azteak eta hilabeteak igaro, eta Gerryren gutunak gero eta modu harrigarriagoan banatuak izango dira, bakoitzak abentura berri batera bidalaraziz eta sinadura berdinarekin amaituz: Post Data, Maite Zaituz. Hollyren amak (Kathy Bates) eta Sharon (Gina Gershon) eta Denise (Lisa Kudrow) lagunminak Gerryren gutunek Holly iraganera gehiegi loturik ote dutenari buruz kezkatzen hasiko dira, baina izatez, gutun horietako hitz bakoitzak Holly etorkizun berri batera bultzaraziko dute.

## Aktoreak

* Hilary Swank – Holly Reilly-Kennedy
* Gerard Butler – Gerry Kennedy
* Lisa Kudrow – Denise Hennessey
* Gina Gershon – Sharon McCarthy
* James Marsters – John McCarthy
* Harry Connick, Jr. – Daniel Connelly
* Jeffrey Dean Morgan – William Gallagher
* Nellie McKay – Ciara Reilly, Hollyren ahizpa
* Kathy Bates – Patricia Reilly, Holly eta Ciararen ama
* Anne Kent – Rose Kennedy, Gerryren ama
* Brian McGrath – Martin Kennedy, Gerryren aita

## Kanpo estekak

* P.S. I Love You filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q593726
# P. D. James

Phyllis Dorothy James (Oxford, 1920ko abuztuaren 3a- ibidem, 2014ko azaroaren 27a) britainiar idazlea izan zen. Polizia-nobelak idazten zituen.

## Biografia

Cambridgen ikasi zuen. 1949-1968 bitartean Gizarte Segurantzaren administrazioan lan egin zuen eta gero, 1968-1979 bitartean, Barne-ministerioko funtzionario izan zen. Nahiko berandu hasi zen idazten. 1963an argitaratu zuen bere lehen nobela, Estal iezaiozue aurpegia; hor agertu zen lehen aldiz Adam Dalgleish detektibea, gero polizia-nobelen sail arrakastatsu baten protagonista izango zen pertsonaia: Hiltzaile-sena (1963), Heriotza batere ez naturalak (1967), Urretxindor batentzat hil-jantzia (1971), Auzitegiko mediku baten heriotza (1977), Amarruak eta irrikak (1989). P. D. Jamesen polizia-nobeletan oinarrituta ospe handiko telesail bat egin zen, eta horri esker oso famatua egin zen bere izena. Cordelia Gray, emakume detektibe pribatuaren pertsonaia ere berak sortu zuen Emakume batek egiteko lan batere ez-egokia (1972), eta Burezurra larruazalaren azpian (1982) nobelen protagonista. Gizonen umeak (1992) izan zen bere eleberrietan polizia-eleberri ez zen lehena, haurrik gabeko mundu batean girotutako nobela futurista; ez zuen aurrekoek bezain harrera ona izan. 1994an polizia-nobelara itzuli zen Jatorrizko bekatuarekin. Irakaskuntzan ere aritu zen, arte ederretako fakultatean, egileen elkartean eta British Broadcasting Corporationen (BBC); azken horren zuzendari izan zen, eta horregatik guztiagatik 1991n noblezia-titulua eman zioten.

## Lanak

* Cover Her Face (1962)
* A Mind to Murder (1963)
* Unnatural Causes (1967)
* Shroud for a Nightingale (1971)
* The Maul and the Pear T[ree (1971)
* An Unsuitable Job for a Woman (1972)
* The Black Tower (1975)
* Death of an Expert Witness (1977)
* Innocent Blood (1980)
* The Skull Beneath the Skin (1982)
* A Taste for Death (1986)
* Devices and Desires (1989)
* The Children of Men (1992)
* Original Sin (1994)
* A Certain Justice ([1997])
* Death in Holy Orders (2001)
* The Murder Room (2003)
* The Lighthouse (2005)
* The Private Patient (2008)
* Death Comes to Pemberley (2011)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q270648
* Multimedia: P. D. James / Q270648