# Jekaterinburg

Jekaterinburg (errusieraz Екатеринбу́рг) — 1924 eta 1991 bitartean Sverdlovsk (errusieraz Свердловск) deitua — Errusiako hiria da, herrialdearen erdi-mendebaldean dagoen Sverdlovsk oblastaren hiriburua izanik. Iset ibaiaren ertzean dago, Uralen ekialdeko isurialdean, Europa eta Asiaren arteko mugan. 2010ean 1.349.772 biztanle zituen eta Errusiako laugarren hiririk handiena zen.

## Historia

1721ean sortu zen, eta izena Petri Handia tsarraren emazte Katalinaren (Jekaterina) omenez jarri zioten. 1924 eta 1991 artean, Jakov Sverdlov errusiar iraultzailearen omenez eman zioten Sverdlovsk izena. 1918ko uztailean, boltxebikeek han fusilatu zituzten Nikolas II.a tsarra eta haren familia.

## Geografia

Ural mendien ekialdean dago, Iset ibaiaren haranean, Moskutik 1.667 km ekialdera.

### Klima

Jekaterinburgek klima kontinental hezea du, Dfb Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Jekaterinburg) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 5.6 | 9.4 | 17.3 | 28.8 | 33.4 | 35.6 | 38.8 | 37.2 | 31.9 | 24.7 | 13.5 | 5.9 | 38.8 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -9.1 | -6.8 | 1.0 | 9.8 | 17.4 | 23.0 | 24.4 | 21.1 | 14.5 | 6.8 | -2.8 | -7.9 | 7.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -12.6 | -11.1 | -3.8 | 4.3 | 11.3 | 17.1 | 19.0 | 15.9 | 9.8 | 3.4 | -5.8 | -11.0 | 3.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -15.7 | -14.5 | -7.6 | 0.0 | 6.2 | 12.1 | 14.4 | 11.9 | 6.4 | 0.7 | -8.3 | -13.7 | -0.7 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -44.6 | -42.4 | -39.2 | -21.8 | -13.5 | -2.3 | 1.5 | -1 | -9 | -26.6 | -39.2 | -46.7 | -46.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 26 | 20 | 20 | 28 | 50 | 74 | 89 | 72 | 58 | 39 | 33 | 28 | 537 |
| Eguzki orduak | 46.5 | 96.1 | 164.3 | 207.0 | 257.3 | 273.0 | 269.7 | 217.0 | 144.0 | 77.5 | 51.0 | 37.2 | 1840.6 |
| Hezetasuna (%) | 79 | 75 | 68 | 60 | 57 | 63 | 68 | 73 | 75 | 75 | 78 | 79 | 71 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Gobernua

Jekaterinburg Sverdlovsk oblasteko hiriburua da. Beste 29 landa-herrirekin batera osatzen du Jekaterinburg Hiria.
Jekaterinburgeko administrazio barrrutiak :
| Label | OKATO | Izena | Eremua | Biztanleria (2017) | Sorrera | Udal-burua | Webgunea | Aurrezenbakia(k) | Azpibanaketak |
| 1 | 65 401 364 | Verkh-Isetski | 240 metro kkiloarratu (93 sq mi) | 213,020 | 1919 | Nirkov Sergei Fedorovitx | .cm | +7 3432, +7 3433 | 8 |
| 2 | 65 401 368 | Zheleznodorozhni | 126.3 metro kkiloarratu (48.8 sq mi) | 161,670 | 1938 | Kurotxkin Andrei Viktorovitx | .cm | +7 343 | 8 |
| 3 | 65 401 385 | Ordzhonikidzevski | 102 metro kkiloarratu (39 sq mi) | 284,510 | 1934 | Trapeznikov Viatxeslav Anatolievitx | .cm | +7 3433 | 6 |
| 4 | 65 401 373 | Kirovski | 72 metro kkiloarratu (28 sq mi) | 225,691 | 1943 | Loxakov Alexander Jurievitx | .cm | +7 343 | 7 |
| 5 | 65 401 380 | Oktiabrski | 157 metro kkiloarratu (61 sq mi) | 146,670 | 1934 | Rudometov Roman Alexandrovitx | .cm | +7 3432 | 11 |
| 6 | 65 401 390 | Txkalovski | 402 metro kkiloarratu (155 sq mi) | 265,113 | 1943 | Mixarin Viatxeslav Nikolaievitx | .cm | +7 3432 | 10 |
| 7 | 65 401 377 | Leninski | 25 metro kkiloarratu (9.7 sq mi) | 158,840 | 1934 | Dmitry Nozhenko | .cm | +7 343 | 3 |

## Ekonomia

Ekonomia-jarduera nagusiak meatzaritza, industria siderurgikoak eta industria kimikoa dira. Garrantzi handiko kulturagunea da.

## Garraioa

Jekaterinburg Errusiako hirugarren garraio-gunerik garrantzitsuena da Mosku eta San Petersburgoren atzetik. Hirian 7 errepide federal gurutzatzen dira, 7 burdinbide nagusi daude (Transiberiarra, Transmongoliarra eta Transmantxuriarra tartean) eta herrialdeko 3. aireporturik garrantzitsuena bertan dago. Jekaterinburg-Koltsovo aireportua 1928an inauguratu zuten.
Hiri barneko mugimenduetarako ondorengo garraio publiko eskaintza dago:
* Jekaterinburgeko metroa: Linea bakarra 9 geltokiekin. 2007an 46,4 milioi bidaiarik erabili zuten.
* Tranbia: 183 milia, 29 linea eta 245 milioi bidaiari ingururekin.
* Autobusa: 45 linea.
* Trolebusa: 19 linea.

## Hiri senidetuak

Jekaterinburg hiri hauekin senidetuta dago:
* Plzeň (Txekia)
* Wuppertal (Alemania)
* San Jose (Kalifornia) (AEB)
* Guangzhou (Txina)
* Genova (Italia)
* Incheon (Hego Korea)
* Most (Txekia)
* Kanpur (India)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/1/9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia - 157. araua
* ↑ Yekaterinburg Global.britannica.com
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru
* ↑ http://pogoda.ru.net/climate/28440.htm Pogoda.ru webgunea
* ↑ Устав Свердловской области (с изменениями на 7 декабря 2017 года), Устав Свердловской области от 23 декабря 2010 года №105-ОЗ, Закон Свердловской области от 23 декабря 2010 года №105-ОЗ. (Noiz kontsultatua: 2018-05-02).
* ↑ The population of the Russian Federation for municipalities as of January 1, 2017 (July 31, 2017)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Errusieraz) Udalaren webgune ofiziala
* Datuak: Q887
* Multimedia: Yekaterinburg / Q887