OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elizen Munduko Kontseilua

Elizen Munduko Kontseilua nazioarteko erakunde kristaua da, 1948an sortua Amsterdamen. Kontinente guztietako 120 herrialde baino gehiagoko 332 eliza daude bertan, eta 500 milioi kristau inguru biltzen ditu. Kristau tradizio guztietako elizak dira: anglikanoa, batista, kongregazionala, luteranoa, metodista, moraviarra, Antzinako Eliza katolikoa, ortodoxoa, presbiterianoa eta erreformatua. Erromako Eliza Katolikoa ez da kontseilu honetako kidea, baina begiraleak bidaltzen ditu bileretara. Denak biltzen dituen ideia Jesukristo Jainko eta Salbatzailetzat hartzea da. Elkartea mugimendu ekumenikoaren zerbitzura dago, eta bere kideak Ebanjelioa jarraitzera bultzatu nahi ditu. Eliza guztiei “eliza bat, bakarra, santua eta apostolikoa” esapidearen adierazle direla ikusaraztea du helburua. Kristok bere elizarako nahi zuen batasuna bilatzen dute erakunde honetara bildutako elizek, eta adierazpen eta jokaera komunak behar direnetan lankidetzan aritzen dira. Bigarren Mundu Gerran, adibidez, gerrako presoen artean lanean aritu ziren, juduei eta beste iheslari batzuei laguntza eman zieten, eta gerra ostean adiskidetzeko ahaleginetan jardun zuten. Elkarteko kide izateko, eliza bakoitzak autonomia duela eta bere herrialdeko beste elizekin erlazio ekumeniko eraikitzaileak dituela erakutsi behar du. Oro har, kide bakoitzak 25.000 eliztar ditu; gutxienez 10.000 eliztar dituenak kontseiluko ekintza guztietan parte har dezake, baina ez du boto eskubiderik batzordean. Kide egiteko ez da diru kopuru jakinik ordaindu behar, baina bakoitzak bere ahalbideen araberako emaitza eskaini behar du urtero. Zazpi urtetik behin elkarteak nazioarteko biltzarrera deitzen ditu bere kideak, munduaren eta elizaren egoera aztertu ondoren hurrengo urteetan jarraituko duten politika erabakitzeko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q283639
# Elizjendearen Adierazpena (Eskozia)

Elizjendearen Adierazpena (ingelesez:Declaration of the Clergy) 1309ko (edo 1310eko) eskoziar agiri bat da, Robert the Bruceri eskoziarren errege izateko herri horretako apezpikuen babesa ematen diona. Agiria ez da ospetsua, baina bere garrantzia du. Bertan, Saint Andrewsen bildutako apezpikuek adierazi zuten 'herriak' Robert the Bruce hautatzen duela errege. Arbroatheko Aldarrikapenarekin batera (1320), erabakigarria izan zen Eskoziaren eta bertako Elizaren ikuspegi politikoa finkatzen, eragin handikoa XVI eta XVII. mendeko erregetza absolutuaren eta presbiterianismoaren (National Covenant) arteko gatazka eta eztabaidetan.

## Testuingurua

1296an, Ingalaterrako Eduardo II.ak Eskozia inbaditu zuen, Ingalaterra eskoziarren nagusia zelakoan. 1308an, Roberto the Brucek Comyn leinua azpiratu zuen, eta haien lurraldea, Great Glenetik gertu, suntsitu. Eskoziar buruzagia Saint Andrewsera bildu zen, bertako katedralaren eraikuntza bukatzear zegoela. Batzarra (parlamentua) deitu zuen bertan, ideia berri batzuk bertan azaltzeko.

## Agiria

Agiriak erakusten ditu 1302an Joan Duns Eskotok William de Lambertonekin izandako eztabaidetatik apezpikuek aterako ondorioak. Gutun ireki batean, apezpikuek erregetzari buruz zuten ideia adierazi zuten: herriak hautatu zuela erregea eta 'herri' horrek Robert the Bruce erregetzat onartzen zuela "erresumako akatsak konpon ditzan, eta zuzendu beharreko gauzak zuzendu". Apezpikuen agintaritza horren bidez, eskoziarren errege horri erresuma esleitzen zitzaion, agiriak zioenez.
Agiriko herriaren ideiak "Erresumako Erkidegoa"ri egiten dio erreferentzia, alegia, eskoziar goi-mailako elizgizon eta jauntxoei. Agiria aita santuari bidali ez ezik, kopiatu eta lurralde osoko elizetan esan zen behin eta berriz. Adierazpen horren bitartez, Robert the Brucek bere gaitasun militar gogorra zilegitasunez jantzi zuen. Horren beharra ere bazuen, aita santuak eskumikatu egin baitzuen, Ingalaterrako Eduardo II.ak horretara bultzatuta.

## Oharrak

* ↑ History Scotland webguneak, 2017ko otsailean, 2010eko otsailaren 23ko data ematen du, eta kokapena Dundeen jartzen du, ez St Andrewsen
* ↑ Aurrez aurre talka egiten zuen erregetzaren nagusitza eztabaidaezintzat jotzeko ingelesek zuten ikuspegiarekin; ikus Oliver, Neil. 2009, 174. or.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Oliver, Neil. 2009, 142-143. or.

## Bibliografia

Oliver, Neil. (2009). A History of Scotland. Weidenfeld&Nicolson (W&N) ISBN 978-0-7538-2663-8.. The Declaration of the Clergy and People was issued - On this day in histor. (Noiz kontsultatua: 2017-09-10).

## Ikus, gainera

* Eskoziar Independentzia Gerrak
* Jakue I.a Estuardo
* Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoa

## Kanpo estekak

* Ingelesera itzulitako jatorrizko testua
* Datuak: Q39152959
# Elizkaitz

Elizkaitz Aralarko mendilerroan dagoen mendi ugarietako bat da. Oa mendatetik iparralderantz dago. Iparraldetik, mendi honen tontorra, Uni izeneko mendixkarekin lotzen da, baita Uakorri mendiarekin ere.

## Irispideak

Amezketatik, Arritzagako labarretik eta Guardetxetik, Malloa osoa jarraituz, Azkaratetik ere posible da Oako mendatea iristea, Aloixa-gañeko lautadatik igaroz, Beoin mendiaren tontorpetik. Azkaratetik, beste bide bat ere har daiteke, Astunalde izeneko lepora heldu eta Uakorri inguratu mendi honen mendebaldeko aurpegitik, Elizkaitzera igotzeko.

## Bitxikeriak

Uni, mendixka laua da. Ustez, bertan, pilotaleku bat zegoen, pilotan jokatzeko. Kirol hau, mendizerrako artzainen artean oso ohikoa zen. Toki lauetan jokatzen zen, ordekatan, non, zelaiak banatzen zituen marra bat egiten zen. Hortaz, antzinako tenis itxurako kirol bat zen. Esaten denez, partiduak hogeitabi tantutara jokatzen ziren, eta, puntu kopuru hau, oraingo esku pilotan mantentzen dena dela, pilotalekuan jokatzen dena.

## Berezitasunak

Elizkaitz mendiak, bere tontorrean, Euskal Herriko beste hainbat mendik bezala, burnizko gurutze bat du. Elizkaitzeko Hortza ere nabarmendu behar da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256738
# Elizmendiko Andra Maria

Elizmendiko Andra Maria deitzen da Kontrastako herrian dagoen baseliza erromanikoa (Harana, Araba), X-XI. mende ingurukoa. Elizaren barrualdean XVIII. mendeko erretaula barrokoa dago eta buruan Andra Mariaren XVI. mendeko eskultura dauka. Alboetako erretaulak San Adrianen eta San Juanen omenezkoak dira.

## Ezaugarriak

Baseliza arabar honen ezaugarririk aipagarriena bere hormetan aurkituko dugu, II. mendeko hilarri erromatarrak aurkituko baititugu bertan, euren idatzi eta apaingarriekin. X-XI. gizaldietan, baseliza eraiki zutenean, inguruko nekropoli erromatar batetik ekarri zituzten hainbat harri elizaren hormak eraikitzeko, tartean 20 hilarri inguru. 1000 urte geroago hilarriek elizaren hormetan jarraitzen dute, baina nekropolia ez da aurkitu oraindik.
Hilarri edo estelak abside erdizirkularrean, eraikinaren alderik zaharrenean, aurki ditzakegu, eta baita nabean ere, Erdi Aro ostean berreraiki zen zatian. Hilarrietako asko apurturik daude eta ez daude egoera onean, aire zabalean baitaude eta hormen behealdean. Hala ere, zenbait hilarritan idazkunak daude eta nahiko ondo irakurri daitezke, eta apaingarriak dituztenak ere badira. Apaingarrien artean aurki ditzakegu, batez ere, mahatsondo hostoak eta zurtoinak (Arabako ekialdean eta Nafarroa mendebaldean ohikoak) eta disko erradiatuak. Horiez gain, gizaki figurak, ilgorak eta arku multzoak ere ikus ditzakegu.
Abside erromatarrean borobil formako hamar harburu daude. Horietako seik apaingarri geometrikoak dituzte, eta batzuek hilarri erromatarretan agertzen diren elementuak. Horiez gain, badira gurutziltzatu bat eta animalia bat, seguru asko otso bat.

## Idazkunak

Idazkunak zenbait hilarritan agertzen dira eta latinez daude. Hauexek dira hilarri horietan dauden testuen transkripzio proposamenetako batzuk:
Turaesamus Cantabri filius annorum L hic situs est.
Hemen datza Turaesamun, Cantaber-en semea, berrogeita hamar urtekoa.
Minicius Florus annorum LXX hix situs est. [a]anica Flori ancilla annorum V hic sita est.
Hemen datza Minicius Florus, hirurogeita hamar urtekoa. Hemen datzanica, Florus-en esklaboa, bost urtekoa.

## Iruditegia

* Hilarrien kokapena adierazten duen argazkia eta planoa.
* Transkripzioetako bat.
* Hilarri ezagunena, egoera onean dago eta testu luzeena dauka.
* Detailea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117354670
* Multimedia: Elizmendiko Andra Mari / Q117354670
# Erretinoide

Kimika organikoan erretinoideak A bitaminaren deribatu naturalak edo harekin kimikoki erlazionatuta dauden konposatu kimikoak dira. Hidrofobikoak dira.
Erretinoide sintetikoak medikuntzan erabiltzen dira, eta larruazalaren osasuna, immunitatea eta hezurretako arazoak erregulatzen dituzte. Hauen artean, etretinatoa eta azitretina aipa daitezke.
Erretinoide naturalek funtzio garrantzitsu asko dituzte gorputz osoan: ikusmenean, larruazalean, hezur-ehunaren hazkuntzan, immunitatean eta arren ugalkortasunean. Hauen artean erretinola, erretinala, azido erretinoikoa, isotretinoina eta alitretinoina aipa daitezke.
Erretinoide naturalei lehen belaunaldiko esaten zaie eta sintetikoei bigarren belaunaldiko.

## Egitura

Erretinoideek ziklo bat dute mutur baten eta horretatik zintzilik polieno bat albo-kate gisa, muturrean funtzio-talde polarra duena. Albo-katean txandakatutako C=C lotura bikoitzez osatutako sistema konjokatua erretinoideen kolorearen erantzulea da (normalean horia, laranja edo gorria). Beraz, erretinoide asko kromoforoak dira.
Albo-kateak eta muturreko funtzio-taldeak txandakatzeak erretinoide mota desberdinak sortzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).
* ↑ (Ingelesez) Kiser, Philip D.; Golczak, Marcin; Palczewski, Krzysztof. (2014-01-08). «Chemistry of the Retinoid (Visual) Cycle» Chemical Reviews 114 (1): 194–232. doi:10.1021/cr400107q. ISSN 0009-2665. PMID 23905688. PMC PMC3858459. (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q420418
* Multimedia: Retinoids / Q420418
# Erretinopatia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Erretinopatia jatorriz endekapenezkoa edo inflamatorioa ez den erretinako edozein gaixotasun da. Erretinopatia, beraz, ez da gaixotasun bakar bat, baizik eta izen honekin afekzio multzo ezberdin bat izendatzen da, horietako bakoitzak ezaugarri zehatz batzuk dituelarik.
Erretinopatia ohikoenak erretinopatia diabetikoa (diabetesaren konplikazioa), erretinopatia hipertentsiboa (hipertentsio arterialaren konplikazioa) eta erretinosi pigmentarioa (jatorri genetikoko gaixotasuna) dira. Horiek guztiek, fase aurreratuetan, ikusmen-gaitasuna nabarmen honda dezakete.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550455
* Multimedia: Retinopathies / Q550455
# Erretinopatia diabetiko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Erretinopatia diabetikoa diabetesaren begi-konplikazio bat da, erretina gidatzen duten odol-hodien narriadurak eragiten duena. Erretinako odol-hodiak kaltetuz gero, litekeena da odol- edo fluido-ihesa izatea. Gaixotasunak aurrera egiten badu, odol-hodi berriak sortzen dira eta ehun zuntzezkoa erretinan ugaritzen da; horren ondorioz, ikusmena hondatzen da, burmuinera bidalitako irudia lausotu egiten baita.
Hasierako faseetan erretinopatia diabetiko ez-proliferatibo da (basodilatazioa da oftalmoskopioan ikusten den zeinurik goiztiarrena) eta aurreratuetan erretinopatia diabetiko proliferatiboa (oftalmoskopioan neobaskularizazioaren zeinuak ikusten dira).

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631361
* Multimedia: Diabetic retinopathy / Q631361
# Erretinal

Erretinala edo erretinaldehidoa, konposatu organikoa da, aldehidoen familiakoa eta A bitaminaren hiru formetako bat. Zintzilik dagoen katean lau lotura bikoitz ditu eta ondorioz zis-trans isomeria du. Erretinaren zelula fotorrezeptoreetan aurkitzen da eta argiarekiko sentikorra dena.
Erretinala opsina izeneko proteinei lotuta ageri da eta ikusmenaren prozesuan argia detektatzeko urratsean parte hatzen du.
Animalia ornodunek erretinala zuzenean haragitik lortzen dute edo karotenoideen degradaziotik.

## Ikus, halaber

* Erretinol
* Azido erretinoiko
* A bitamina
* Erretinoide

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).
* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Retinal» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422001
* Multimedia: Retinal / Q422001
# Erretinol

Erretinola edo A$_1$ bitamina, konposatu organikoa da, C$_{20}$H$_{30}$O formula duena, A bitaminaren familiakoa. Solido kristalino hori-laranja kolorekoa da. Uretan disolbaezina da, baina oso disolbagarria koipetan. Eraztunetik zintzilik dagoen katean lau lotura bikoitz dauzka eta horrek zis-trans isomeria agertzea dakar.

## Funtzioak eta iturriak

Erretinola eta A bitaminaren beste forma batzuk beharrezkoak dira ikusmenerako, zelula-garapenerako, larruazala eta muki-mintzak mantentzeko, immunitate-funtziorako eta ugalketa-garapenerako. Erretinola ikusmena ahalbidetzen duten pigmentuen osagai da eta ezinbestekoa da epitelio ehuna ongi hazteko eta osasuntsu izateko.
Iturri dietetikoek arraina, esnekiak eta haragia dira. Erretinola sintetikoa ere izan daiteke eta hainbat erreaziobide baliatzen dira industrian.
Erretinola gehigarri gisa, A bitaminaren urritasuna tratatzeko eta prebenitzeko erabiltzen da. Ahotik hartzen da, edo muskulu batean injektatuta.
Azala zaintzeko produktuen osagai gisa, zimurrak eta larruazala zahartzearen beste ondorio batzuk murrizteko usatzen da.

## Ikus, halaber

* Erretinal
* Azido erretinoiko
* A bitamina
* Erretinode

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Retinol» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).
* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).
* ↑ (Ingelesez) «Office of Dietary Supplements - Vitamin A and Carotenoids» ods.od.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).
* ↑ (Ingelesez) Youmshajekian, Lori. «How Retinol Cosmetics Change Skin at a Chemical Level» Scientific American (Noiz kontsultatua: 2024-09-13).
* Datuak: Q424976
* Multimedia: Retinol / Q424976
# Erretinopatia hipertentsibo

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Erretinopatia hipertentsiboa hipertentsio esentzialean agertzen den erretinopatia da. Estenosiak eta kalibre-irregulartasunak arterioletan, odoljario azalekoak eta sakonak, exudatu bigunak, exudatu gogorrak eta papiledema dira sintoma kliniko nagusiak. Izenak erretinaren parte-hartzea besterik adierazten duen arren, bai koroideetan bai nerbio optikoan aldaketak ikusten dira, gaixotasunaren kronikotasunaren eta larritasunaren arabera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]
* ↑ (Ingelesez) Rogers, Adam H.. (2008). Myron Yanoff ed. (PDF) Yanoff & Ducker Ophtalmology. (3. argitaraldia) Mosby, an imprint of Elsevier ISBN 978-0-323-04332-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q425811
* Multimedia: Hypertensive retinopathy / Q425811
# Erretinosi pigmentario

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Erretinosi pigmentarioa erretinako endekapen-gaixotasun hereditarioa da. Ikusmen-galera progresiboa, hemeralopia, ikuseremuaren murrizketa, odol-hodien estutzea, pupila zurbiltzea eta erretinako pigmentu-pilaketak izaten dira sintoma kliniko nagusiak. Eboluzio klinikoari jarraituz, elektrorretinograman ere alterazioak areagotuz doaz pixkanaka. Erretinosi pigmentarioa ez da gaixotasun bakar bat, baizik eta jatorri genetikoa eta izaera endekapenezkoa duten gaixotasun okular kronikoen multzo bat, izen horrekin taldekatzen direnak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q847057
* Multimedia: Retinitis pigmentosa / Q847057
# Erretira

Indar militarren erretira edo erretreta horiek okupaturik zuten eremu batetik atzera egitea da. Hainbat arrazoi izan daitezke indar militarrak erretiratzeko: posizio seguruagoetara aldatu, indarrak metatzeko, etsaia engainatu edo segada baterako amarru moduan. Gerra edo gatazka militar batean izandako bake-trattu edo itun batean ezarritakoa betetzeko ere gerta daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760704
* Multimedia: Withdrawals / Q1760704
# Erretiro

Erretiroa (Ipar Euskal Herrian, erretreta) pertsona batek adin-arrazoiak direla medio behin betiko ordaindutako lan egiteari utzi egiten deneko egoerari deritzo. Erretiroa hartu duen pertsonari jubilatuta dagoela esaten da. Salbuespenak salbuespen, jubilatzeko adina 60-70 urte bitartekoa da herrialde gehienetan. Jubilatuak gehienetan pentsioa edo errenta jasotzen du aldiro bizimodua atera ahal izateko, lan egindako urteetan zehar egindako ekarpenei esker, pentsio-sistema publikoak edo, horrelakorik ez duten herrialdeetan, berak aurreztutako dirutik. Beste alde batetik, erretiroak mugarri garrantzitsua izaten da pertsona baten bizitzan, lan-egoeratik askotan egoera pasibora iragaten baita, batzuetan depresio edo bestelako arazo larriekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q946865
* Multimedia: Retirement / Q946865
# Erretorearen jauregia (Dubrovnik)

Erretorearen jauregia (kroazieraz: Knežev dvor) Dubrovnik hiriko jauregi ezaguna da, hiriko erretorearen egoitza izan ohi zena. 1979tik aurrera hiriaren alde historikoa UNESCOren Gizateriaren Ondarea da.

## Historia

Erretorearen jauregia XIV mendean eraiki zen estilo gotikoan eta babes funtzio nabarmena zeukan. 1435ean suak erre zuen eta hiriak jauregi berria altxatzea erabaki zuen. Napoliko Onofrio della Cava arkitektuak diseinatu zuen, honek ere estilop gotikoan, eta eskulturak Pietro di Martino milandarrak egin zituen.
Polvora leherketa batek jauregiaren zati bat suntsitu zuen 1463an eta arkitektu florentziarrek gidatu zuten konponketa, oraingoan pizkundeko estiloan. 1520 eta 1667ko lurrikarek berriz kaltetu zuten jauregia eta konponketak estilo barrokoan egin ziren. Azken berriztatzean eskailerak etakanpaia gehitu zitzaizkion atrioan.

## Erabilpena

XIV mendetik hasi eta 1808 arte Ragusako Errepublikako erretorearen egoitza izan zen. 1872tik aurrera Dubrovnikeko museoaren historia departamentua egon izan da bertan.

## Iruditegia

* Aurrealdea.
* Enparantza, barrenean katedrala.
* Atrioa.
* Portxea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2497590
* Multimedia: Rector's palace / Q2497590
# Eucarida

Eucarida krustazeoen barneko goiordena da, Malacostraca klasean. Decapoda, krill eta Amphionidacea daude bere barruan. Guztiek dute oskol bat fusionatua euren segmentu toraziko guztietara. Begiak pedunkulua dute.
* Datuak: Q127341
* Multimedia: Eucarida / Q127341
* Espezieak: Eucarida
# Eubrochoneura

Eubrochoneura Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Argyroploce parasema da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Eubrochoneura altissima | daturik gabe |
| Eubrochoneura aversa | daturik gabe |
| Eubrochoneura frustulosa | daturik gabe |
| Eubrochoneura parasema | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10759392
* Espezieak: Eubrochoneura
# Eucalyptus Hills (Kalifornia)

Eucalyptus Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Diego konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 5.517 biztanle ditu, 12,36326 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Diego konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5850225
# Eucalybites

Eucalybites Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eucalybites aureola da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Eucalybites aureola | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5405492
* Espezieak: Eucalybites
# Eucairita

Eucairita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Eucairita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {AgCuSe}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Eucairite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3734119
* Multimedia: Eucairite / Q3734119
# Eustaquio Berriotxoa

Eustaquio Berriotxoa Elgarresta (Urretxu,Gipuzkoa, 1899ko irailaren 20a - 1987) gerra argazkilari eta ingeniari gipuzkoarra izan zen.

## Gerra argazkilaritzan ibilbidea

1923an Rifeko gerran egon zen soldadu bezala eta bertan zela soldaduen eguneroko bizitza eta Rif-eko biztanleen argazkiak ere atera zituen. Gerrako argazkiak atera zituen lehen euskal herritarra dela uste da.

## Ingeniaritzan ibilbidea

1958an Espainiako Ingeniaritza Sari Nazionala irabazi zuen, Valentzia hirian Turia ibaia desbideratzeko egindako planifikazioa zela eta.

## Argitalpenak

* Organización nacional de saneamiento, artikulua. Revista de Obras públicas aldizkaria, 1943.
* El futuro de Valencia. Askoren artean. 1959

## Erreferentziak

* ↑ «Lehen gatazka argazkilaria» Otamotz 2021-05-21 (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).
* ↑ Oria (flasso@ciccp.es), Fernando Lasso y. «REVISTA DE OBRAS PÚBLICAS» ropdigital.ciccp.es (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106926237
# Eustaquio Díaz de Rada

Eustaquio Díaz de Rada Landibar (Andosilla, 1815eko irailaren 20an - Abanto, 1874ko martxoaren 29a) Nafarroako jeneral karlista izan zen. Lehen Karlistadan borrokatu zen. Prim jeneralak Burgosko komandante nagusi izendatu bazuen ere, ez zuen asko iraun postu horretan, susmagarria baitzen Karlosi zion leialtasuna. 1872. urtean, Euskal Herriko jeneral nagusia izan zen garaian, Hirugarren Karlistaldiko lehen altxamenduaren buru izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q8846579
* Multimedia: Eustaquio Díaz de Rada / Q8846579
# Eustaquio Etxabe-Sustaeta

Eustaquio Etxabe-Sustaeta Pedroso (Haro, 1872ko ekainaren 11 - Eltziego, 1952ko otsailaren 4a) arabar kazetari eta politikari karlista izan zen, 1897 eta 1917 artean El Pensamiento Navarro zuzendu zuena.
Zaragozako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, Bilboko Chapel Zuri aldizkarian hasi zen lanean. Sabin Aranarekin eztabaida bizia izan zuen. Kazetaritza utzi ondoren, abokatu izan zen Lizarran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20872404
* Multimedia: Eustaquio de Echave-Sustaeta / Q20872404
# Encierro

Encierro edo Encierro 3D: Bull Running in Pamplona 2012an Olivier van der Zee zuzendariak egindako film dokumentala da, Iruñeko entzierroari buruzkoa.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Zoramena, indarkeria, izua, tragedia, elkartasuna... dena adierazten dituzte filmaren 3Dko fotogramek.

## Erreferentziak

* ↑ García, Ana Verónica. (2013-6-28). «Olivier Van Der Zee: «'Encierro' muestra qué hay detrás de los Sanfermines»» ABC.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97932321
# Encinas de Abajo

Encinas de Abajo Salamancako udalerria da, Cantalapiedra y Las Villas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 624 biztanle zituen.

## Klima

Datu klimatikoak (Encinas de Abajo) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3 | 5 | 8 | 10 | 14 | 18 | 21 | 21 | 17 | 12 | 7 | 4 | 11 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 19 | 21 | 22 | 26 | 36 | 26 | 7 | 8 | 27 | 35 | 38 | 27 | 290 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Encinas de Abajo, Spain Travel Weather Averages. Weatherbase (Noiz kontsultatua: 2013-06-29).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1651897
* Multimedia: Encinas de Abajo / Q1651897