# Ruth Sager

Ruth Sager (Chicago,Illinois, 1918ko otsailaren 7a - Brookline, Massachusetts, 1997ko martxoaren 29a) estatubatuar genetista izan zen. Bere garaian aitzindaria izan zen bi karrera zientifiko lortuz, bata genetika zitoplasmatikoan eta bestea gene-adierazpenean.

## Biografia

Ruth Sager Chicagoko Unibertsitatean matrikulatu zen, 16 urterekin, arte liberalak, musika edo literatura ikasteko, baina Anton Julius Carlsonen eskutik ikasgaiak jaso ondoren biologiara aldatu zuen bere espezializazioa. Hasiera batean medikuntza eskolara joateko asmoa izan zuen, baina gero zientzia eskolez gehiago gozatzen zuela konturatu zen.
1938an Ugaztunen Fisiologiako unibertsitate-titulua jaso zuen, eta gero, medikuntza baino ikerketa nahiago zuela erabaki zuenean, landare-fisiologiako masterra eskatu zuen Rutgers Unibertsitatean. 1950eko eta 1960ko hamarkadetan hasi zuen bere karrera genetika zitoplasmatikoaren arloan, kloroplastoaren DNAren bidez ezaugarri genetikoen transmisioa, zelula nukleoa barne hartzen ez duen genetikaren lehen adibide ezaguna, aurkitu zuenean. Mendeliarra ez zen guraso bakarreko herentzia frogatuta geratu zen, eta Ruth Sager genetika zitoplasmatikoan aitzindari bihurtu zen. 1970eko hamarkadan feminismoaren bigarren bolada gertatu zen arte, komunitate akademikoak ez zuen bere ekarpenaren garrantzia onartu.
Bere bigarren karrera zientifikoa 1970eko hamarkadaren hasieran hasi zen eta bularreko minbiziaren genetikan izan zen. Minbiziaren genetika eta kausa molekularrak aztertuz, tumoreak ezabatzen dituzten geneen funtzioak proposatu eta ikertu zituen, minbiziaren aurkako borrokan erabiliz.
Gainera, London's Imperial Carcel Research-en lan egin zuen, eta 1975ean Harvardeko Medikuntza Eskolako lehen katedraduna izan zen, Mikrobiologia eta Genetika Molekularreko Departamentuaren buru.
Bigarren Mundu Gerran, akademia utzi eta idazkari eta sagar-nekazari gisa lan egin zuen. Tomate-plantulen hazkundeari buruzko ikerketa egin zuen eta masterra lortu zuen 1944an. 1948an Columbiako Unibertsitateko artoaren genetikako doktoretza jaso zuen Marcus Rhoades eta Barbara McClintockekin egindako lanagatik.
1977an, Zientzien Akademia Nazionaleko kide izan zen, eta 1979an Arte eta Zientzien Akademiakoa. 1988an, Gilbert Morgan Smith domina jaso zuen, Zientzien Akademia Nazionalarena.
1997an maskuriko minbiziak jota hil zen Brooklinen, Massachusettsen.

## Ikerketak

1949an Ikerketa Kontseilu Nazionalaren Merck beka bat jaso zuen eta doktoratu ondoko bekadun gisa lan egin zuen Rockefeller Institutuan kloroplastoari buruz 1949tik 1951ra Sam Granicken laborategian. 1951n, biokimikako dibisioko laguntzaileen lanpostu batera igo zuten, eta 1955era arte aritu zen lanean, Chlamydomonas reinhardtii alga ereduzko organismo gisa erabiliz. Algekin hazkuntza-esperimentuak egin zituen, kloroplastoak inhibitzen dituzten estreptomizina agentearekiko erresistenteak ziren anduiak estreptomizinarekiko sentikorrak zirenekin gurutzatuz. Mendelen legeak jarraituz espero ziren emaitzak ez ziren gertatu. Ondorengoek gurasoetako baten estreptomizinaren sentsibilitatea/erresistentzia ezaugarria bakarrik erakusten zutela ikusi zuen. Ikerketa honek guraso bakarreko herentzia ez mendeliarraren ebidentzia eman zuen. Chlamydomonasen sistema genetiko independente ugari daudela ere frogatu zuen. Ebidentzia gehiago aurkitu zuen estreptomizinarekiko sentikortasunaren/erresistentziaren ezaugarria mapeatzean, eta herentzia-sistema egonkor eta ez-kromosomiko bat aurkitu zuen, kromosomak baino lehenago sortua izan zitekeena, proposatu zuenez. Zelula organulu baten mapa genetiko zabala argitaratu zuen lehen pertsona izan zen.
1955ean Columbiako Unibertsitateko zoologia sailera batu zen ikertzaile elkartu gisa, Estatu Batuetako Osasun Publikoko Zerbitzuaren eta Zientzien Fundazio Nazionalaren funtsen laguntzarekin. 960ko hamarkadaren hasieran ikertzaile elkartu senior mailara igo zuten, baina zailtasunak izan zituen irakasle izateko, komunitate zientifikoak herentzia zitoplasmatikoaren inguruan zuen eszeptizismoagatik eta genero-diskriminazioagatik. 1966an, doktoretza jaso eta 18 urtera, Hunter Collegek biologiako irakasle izatera gonbidatu zuen.
1970eko hamarkadan, Ruth Sager-ek aldatu egin zuen bere ikerketa-ikuspegia eta minbiziaren biologiara bideratu zuen, bularreko minbiziari buruzko ikuspegi espezifiko batekin. Denbora bat eman zuen Londresko Minbiziaren Ikerketarako Funts Inperialaren laborategian ikertzen, 1972tik 1973ra. 1975ean, Harvardeko Medikuntza Fakultateko Mikrobiologia eta Genetika Molekularreko Sailean sartu zen, genetika zelularreko irakasle gisa, eta Minbiziaren Genetikako Dibisioko buru gisa lan egin zuen Dana-Farber Minbiziaren Institutuan. Bertan, minbiziaren kausa genetiko eta molekularrak ikertu zituen, tumoreak ezabatzen dituzten geneen funtzioak, DNA analisiak eta tumoreen hazkuntzan eta hedapenean dagoen ezegonkortasun kromosomikoa barne. Gene horien garrantzia nabarmendu zuen lehen pertsonetako bat izan zen. Tumoreen balizko 100 gene supresore baino gehiago identifikatu zituen, eta ikerketa zabala egin zuen maspin (bularreko proteasaren serinaren inhibitzailea) izeneko tumore espezifikoak ezabatzen dituen gene bati buruz. Zelula-hazkuntzako metodoak garatu zituen giza zelulak eta beste ugaztun arrunt eta kantzeroen zelulak aztertzeko laborategian, eta aitzindaria izan zen "adierazpenaren genetikaren" ikerketan, aldatutako adierazpen genetikoaren azterketan.
   Mende erdiz baino gehiagoz, dogmen aurrean kontzeptu zientifiko berritzaileak garatzeko ikusmena, zuhurtasuna eta erabakitasuna erakutsi zituen. Bere ikerketa aitzindariak eta ideia originalek biologian laguntzen jarraitzen dute. Mary J.C. Hendrix, Mapsin, 2002

### Argitalpen aipagarriak

* Sager, Ruth; Ryan, Francis J. (1961). Cell Heredity. New York: Wiley. Francis Ryanekin koidatzia eta zenbaitek biologia molekularreko lehen testuliburutzat hartua.
* Sager, Ruth (1972). Cytoplasmic Genes and Organelles. Academic Press.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1968an Gilbert Morgan Smith Domina.
* 1972an Guggenheim Beka.
* 1977an, Zientzien Akademia Nazionaleko kide hautatua.
* 1979an, Arte eta Zientzien Akademiako kide hautatua izan zen.
* 1985ean, Minbiziaren Institutu Nazionaleko ikertzaile nabarmenaren saria.
* 1988an, Zientzien Akademia Nazionaleko Gilbert Morgan Smith Domina.
* 1990ean Takamatso Printzesa Saria, Japoniako irakaslea.
* 1994an Urteko ikaslea, Chicagoko Unibertsitatea.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2015-02-07). «Ruth Sager, genetista» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ «Ruth Sager, HMS Geneticist, Dies» web.archive.org 2012-02-05 (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ «BUCM :: Bota y bata :: Biblioteca Complutense» webs.ucm.es (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Conocimiento, Ventana al. (2019-03-29). «Ruth Sager, dos veces pionera de la genética» OpenMind (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 3 4 Ogilvie, Marilyn Bailey; Harvey, Joy Dorothy. (2000). The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century. New York : Routledge ISBN 978-0-415-92038-4. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 3 «Harvard Gazette: Ruth Sager» web.archive.org 2012-02-08 (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ Hernández, Publicado por Hortensia. Ruth Sager, dos veces pionera en investigación genética. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 (Ingelesez) Oakes, Elizabeth H.. (2002). International Encyclopedia of Women Scientists. Facts on File ISBN 978-0-8160-4381-1. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) «Ruth Sager | Human Genetics, Cancer Research & Molecular Biology | Britannica» www.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) Pace, Eric. (1997-04-04). «Dr. Ruth Sager, 79, Researcher On Location of Genetic Material» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 3 4 5 Pardee, Arthur. «Ruth Sager 1918-1997». National Academy of Science.
* 1 2 «Book of Members, 1780–2010: Chapter S». American Academy of Arts and Sciences..
* 1 2 «National Academy of Sciences: Gilbert Morgan Smith Medal» web.archive.org 2011-02-10 (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) Pardee, Arthur B.; Ford, Heide L.; Biswas, Debajit K.; Martin, Katherine J.; Sager, Ruth. (2001). Li, Jonathan J. ed. «Expression Genetics of Hormone Dependent Human Tumors» Hormonal Carcinogenesis III (Springer): 37–43. doi:10.1007/978-1-4612-2092-3_3. ISBN 978-1-4612-2092-3. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 3 4 5 Reynolds, Moira Davison. (2004). American women scientists : 23 inspiring biographies, 1900-2000. Jefferson, N.C. : McFarland ISBN 978-0-7864-2161-9. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 3 4 Proffitt, Pamela. (1999). Notable women scientists. Detroit : Gale Group ISBN 978-0-7876-3900-6. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ Ogilvie, Marilyn Bailey; Harvey, Joy Dorothy. (2000). The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century. New York : Routledge ISBN 978-0-415-92038-4. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) «Beyond the gene : cytoplasmic inheritance and the struggle for authority in genetics | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) «CBS News/New York Times New York State Poll, April 1995» www.icpsr.umich.edu (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ Reynolds, Moira Davison. (2004). American women scientists : 23 inspiring biographies, 1900-2000. Jefferson, N.C. : McFarland ISBN 978-0-7864-2161-9. (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2018-05-15). «Ruth Sager: la genetista doblemente pionera» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Ingelesez) «Beyond the gene : cytoplasmic inheritance and the struggle for authority in genetics | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).

## Bibliografia

* Schmitt, Gail K. (1970–1980). «Sager, Ruth». Dictionary of Scientific Biography. New York: Charles Scribner's Sons. ISBN 978-0-684-10114-9.

## Ikus, gainera

* Edith Rebecca Saunders (1865-1945)
* Jantina Tammes (1871-1947)
* Elizabeth Bugie Gregory (1920-2001)
* Ane Mclaren (1927-2007)
* Jean Purdy (1945-1985)
* Maxine Singer (1931)
* Mary Claire King (1946)
* Emmanuelle Charpentier (1968 – Gaurkotasuna)
* Jennifer Doudna (1964 – Gaurkotasuna)
* Maria Blasco (1965 – Gaurkotasuna)

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Ruth Sager» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q3453641