# Rosa Novell

Rosa Novell Clausells (Bartzelona, Katalunia, 1952ko ekainaren 20a- ibídem, 2015eko otsailaren 27a) kataluniar aktore, antzerki-zuzendari eta eszenografoa izan zen.

## Biografia

Gracia auzoan hazi zen, eta Els Lluïsosko Pastorets interpretatu zituen. Haren gurasoak Gracia auzoko aktore amateur handiak ziren. Lau urterekin aritu zen lehen aldiz:
   “Lau urterekin, San Frantziskok indiarrak konbertitu egiten zituen lan batean hasi nintzen. Tunika batekin eta izugarrizko sandaliekin emakume-indioarena egiten nuen. Geldi egon behar nuen eta, horren ordez, jendearengana joatea erabaki nuen bere txaloak jasotzeko. Negarrez kendu behar izan ninduten agertokitik...
Queco Novell aktore eta kazetariaren arreba da. Manuel Clausells zuen aitona, gerra aurreko Kataluniako kultura-ekintzaile sutsua, Eduard Toldrà musikariaren laguna.
1976. urtean Literatura Katalan Garaikidean lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (UAB). Urte horretan bertan eman zion titulua amari, eta esan zion une horretatik aurrera gehien gustatzen zitzaionari, interpretazioari, ekingo ziola, eta Antzerkiaren Institutuan egin zuen lehen urtea. Hala ere, Metropoli Korporazioan lan egiteko oposizioak atera zituen, baina, ondoren, musika- (solfeo- eta biolin-ikasketak) eta kantu-ikasketak egin zituen institutuan.
Dantza garaikidea ikasi zuen Londresko Dance Centren, eta dantza klasikoa eta jazza ere bai, Sílvia Munt-en zinema eta antzerki aktore eta zuzendariarekin. Gainera, 80ko hamarkadaren hasieran, interpretazio-ikastaroak egin zituen Carlos Candolfo eta John Strasberg-ekin. Arte eszenikoei buruzko doktoretza-ikasketak egin zituen UAB - Antzerkiaren Institutuan.
2013an biriketako minbizia diagnostikatu zioten, eta urtebete geroago itsu utzi zuen. Ikusmena galdu arren, L'última trobada eta El testament de la Rosa lanekin jarraitu zuen. Bartzelonan hil zen, 2015eko otsailaren 27an.

## Ibilbide profesionala

Antzerkiko aktore profesional gisa estreinatu zen 1974an, Euripides-en Las Troyanas lanarekin. Gero,Mercè Rodoredaren La Senyora Florentina i el seu amor Homer (1994), William Shakespeareren Hamlet, Joan Brossaren Quiriquibú, Samuel Becketten Qué hermoso días eta Restauración Eduardo Mendozarena. Filmetan eta telesailetan egindako lanetatik ezagunenak dira Nissaga de poder eta El cor de la ciutat (TV3koa) eta Festa amb Rosa Maria Sardà. Zinemari dagokionez, Bigas Lunaren Lola da nabarmena.
Zuzendari
Antzerki-zuzendari gisa, Àngel Guimerà autore katalanaren Maria Rosa eta Molière-ren Les dones sàvies (1997) muntaia nabarmentzen dira. Un'anima chiamata Puccini, B. Marcelloren Il Teatro alla Moda (1999), Greus qüestions (2004) eta Eduardo Mendozaren Sin noticias de Gurben (2008) ere eszenaratu zituen. 2005ean, Samuel Becketten Fi de partida, Harold Pinterren Vells temps (2006), eta , eta 1998ko Kritikaren zuzendaritza-saria eman zionJoan Brossaren Olga sola zuzendu zituen. 2007an, Kataluniako Generalitateak Sant Jordi Creua eman zion.
2014ko urrian, agertokietara itzuli zen, nahiz eta 2013ko maiatzean detektatutako biriketako minbiziaren ondorioz itsutasuna izan zuen. 62 urte zuela, 2015eko otsailaren 27an hil zen.
Zinemari dagokionez, azken lana Rastros de sándalo izan zen, Gaudí Sarien film irabazlea.

## Sariak

Bere ibilbidean zehar, Rosa Novellek sari ugari jaso zituen, aktore eta zuzendari egindako lanaren ondorioz.
| Urtea | Eraikuntza gunea | Saria | Ebazpena |
| 1986 | La Ronda | Joanot Interpretazio Saria | Irabazlea |
| 1988 | La marquesa Rosalinda | Kataluniako Generalitatearen Interpretazio Sari Nazionala | Irabazlea |
| 1989 | Elsa Schneider | Margarida Xirgu Saria | Irabazlea |
| 1994 | Joan Miró, l'amic de les arts | FAD Saria- Sebastià Gasch | Irabazlea |
| hemeretzi laurogeita hamabost | La senyora Florentina ai el seu amor Homer | Kritikaren Saria | Irabazlea |
| hemeretzi laurogeita hamabost | La senyora Florentina ai el seu amor Homer | Kataluniako Aktore eta Zuzendarien Elkartearen saria | Irabazlea |
| 1998 | Olga sola | Kritikaren Zuzendaritza Saria | Irabazlea |
| 2000 | Plaça dels herois | Emakumezko aktore onenaren Butaca Ikusleen Saria | Irabazlea |
| 2000 | Plaça dels herois | Bartzelonako Kritika Saria interpretazio onenari | Irabazlea |
| 2001 | La noche de Molly Bloom | Emakumezko aktore onenaren Butaca Ikusleen Saria | Irabazlea |
| 2007 | - | Creu de Sant Jordi | Irabazlea |
| 2014 | (Bizitzako ibilbide Saria) | Anna Lizarran Ohorezko Besaulki Saria | Irabazlea |
| 2015 | Rastros de Sándalo | Bigarren mailako emakumezko aktore onenaren Gaudí Saria | Izendatua |
| 2015 | L'ultima trobada | Bigarren mailako emakumezko aktore onenaren MAX Saria (hil osteko izendapena) | Finalista |

## Funtsak

Aktorearen funtsak Bartzelonako Antzerki Institutuari utzi zizkion familiak, eta Arte Eszenikoen Museoak katalogatu ditu.

## Lanak
### Antzerkia
#### Aktore

* (1968) Nuestra ciudad, Thorton Wilderrena. GENT taldea. Lluïsos de Gràcia. Antzerki independentea. Zuzendaria: Josep Mª Salvadó
* (1969) Dürrenmatten Los físicos. GENT Zuzendaria: Josep Mª Salvadó
* (1970) Alexandre Ballesterren Massa temps sense pianoa. GENT Zuzendaria: Joan Lluís Bozzo
* (1974) Eurípidesen Las Troyanas; artikuluaren bertsioa: Jean-Paul Sartre eta Manuel de Pedroloren itzulpena. UABko antzerki ikasketen taldea. Zuzendaria: Joan Lluís Bozzo. Hécubaren papera egin zuen.
* (1975) Àngel Guimeràren Terra Baixa, Guillem J. Graellsen bertsioa. Zuzendaria: J. M. Montanyés, Fabià Puigserver-en eszenografia
* (1976) Joan Brossaren Quiriquibú. Zuzendaritza eta eszenografia: Fabià Puigserver. “Pas d’acció” (9 pertsonaia) transformismo-bakarrizketa interpretatu zuen.
* (1976) J. Abellánen El bon samarità… GREC 76. Bartzelonako Teatre Grec-en egindako udako antzerki-kanpaina. Zuzendaria: Lluís Pascual, Pere Planella, Fabià Puigserver eta Fabià Puigserver-en eszenografia
* (1976) Jose Zorrillaren Juan Tenorio. Assemblea de Treballadors de l’Ikuskizuna. Born
* (1977) William Shakespeareren Sueño de una noche de verano/Uda gau bateko ametsa. ADTE. Josep Maria de Sagarraren itzulpena. Zuzendaria: J. Mesalles i J. Puigcorbé. Titania eta Hipolita interpretatuko ditu
* (1978) Salvador Espriuren Antigona. Horta antzerki ikasketen taldea. Zuzendaria: J. Montanyés eta Just Sagarra. Eszenografia eta jantziak: Fabià Puigserver. Ismeneren papera egin zuen.
* (1979) Anton Chéjoven La Gaviota. Joan Oliverren itzulpena. Zuzendaria: Hermann Bonnín. Maixa interpretatu zuen.
* (1979) W. Shakespeareren Hamlet. Terenci Moixen bertsioa eta itzulpena. Zuzendaria: Pere Planella. Eszenografia eta jantziak: Montse Amenós eta Isidre Prunés. Ofeliaren papera egin zuen.
* (1979) Dragonera. Teatre Grec. Trepa. Jorge Díaz
* (1980) Jean Geneten El balcó. Carme Serrallongaren itzulpena. Zuzendaria: Lluís Pascual. Eszenografia eta jantziak: Fabià Puigserver. Chantalen papera egin zuen.
* (1980) W. Shakespeareren Marco Antonio eta Cleopatra. Zuzendaria: J. Mesalles. J.M de Sagarra-ren itzulpena. Kleopatraren papera egin zuen.
* (1981) August Strindbergen El guante negro. Generalitatearen antzerki-zentroa. Lluis Solàren itzulpena. Zuzendaria: Hermann Bonnín. Eszenografia eta jantziak: Ramon Ivars. Dama interpretatu zuen.
* (1982) Von Kleist-en El príncipe de Homburg. Carme Serrallongaren itzulpena. Eremu eszenikoa: Bonet lakua. Jantziak: Ramon Ivars. Natalia de Orange-ren papera egin zuen.
* (1983) Jaume Serra Fontellesen Deixeu-me ser mariner. Obert Antzokia, Generalitateko Zentro Dramatikoa. Eszenografia: Joan Guillén. Zuzendaria: Beno Mazzone. Bartzelonako Ciutat saria muntaia onenari, 1983. Amonaren papera egin zuen.
* (1984) Samuel Becketten Que hermosos días. V. Altaió eta P. Gifreuren itzulpena. Zuzendaria: Sanchis Sinistearra. Eszenografia: Noguera eta Simó. Winnieren papera egin zuen. Bartzelonako Regina antzokian estreinatu zen, eta Valladolid, Granada, Tarrasa, Olot, Valentzia, Madril eta Zaragozako Nazioarteko Antzerki Jaialdira eraman zuten.
* (1984) W. Shakespeareren Como gustéis. Josep Mª de Sagarraren itzulpena. Zuzendaria: Ll. Pascual. Eszenografia eta jantziak: Fabià Puigserver. Rosalina-Ganimedesen papera egin zuen.
* (1985) Jean Cocteauren El águila de dos cabezas. G. J. Graellsen itzulpena. Jantziak: R. Espada. Eszenografia: E. Ivars. Berg-en Edith-en papera egin zuen.
* (1985) A. Schnitzlerren La Ronda. Zuzendaria: Mario Gas. Aktorearena egin zuen.
* (1986-1987) Yukio Mishimaren La señora de Sade. Zuzendaria: J. Mesalles. Renée de Saderen papera egitn zuen.
* (1987) Joan Oliverren El 30 de abril. Zuzendaria: Pere Planella. Xamuka Xepéren papera egin zuen.
* (1987) Paul Claudelen El intercambio. Zuzendaria: Ariel Garia-Valdés. Lechy Elbernonen papera egin zuen.
* (1988) Ramón María del Valle - Inclán markesa Rosalinda. Zuzendaria: Alfredo Arias. Marquesa Rosalindaren papera egin zuen.
* (1989) Sergi Belbelen Elsa Schneider. Zuzendaria: Ramón Simó. Romy Schneiderren papera egin zuen.
* (1989) Manuel Vázquez Montalbánen El viaje. Zuzendaria: Ariel Garik-Valdés
* (1990) Eduardo Mendozaren berrezarpena. Zuzendaria: Ariel Garia-Valdés. Rosa Novell konpainiaren koprodukzioa. Mallencaren papera egin zuen.
* (1992) Sofoklesen Edipo el tirano. Zuzendaria: M. Langoff. Yocastaren papera egin zuen. Madril, Kordoba, Suïza eta Frantziatik bira.
* (1992) Pedro Calderón de la Barcaren El gran mercado del mundo. Zuzendaria: Miguel Narros. La Culpa (Errua) interpretatu zuen.
* (1993) Lewis Carrollen Cartas a niñas. Zuzendaria: Hermann Bonnin. Aliciaren papera egin zuen.
* (1993) Joan Miró, l’amic de les arts, Joan Miró, S. Gasch eta J. V. Foix-en testuetatik abiatuta. Zuzendaria: Hermann Bonnín. Rosa Novell konpainia.
* (1994) Mercè Rodoredaren La señora Florentina y su amor Homer. Zuzendaria: Mario Gas. Florentina andrearen papera egin zuen.
* (1994) Agustín Góm-Arcosen Queridos míos, es preciso contaros ciertas cosas... Zuzendaria: Carme Portaceli
* (1995) W. Shakespeareren Antonio eta Cleopatra. Eduardo Mendozaren itzulpena. Zuzendaria: X. Albertí
* (1996) Benet eta Jorneten Motín de brujas (Revolta de bruixes). Zuzendaria: Lourdes Barba
* (1996) Peter Handkeren De pueblo en pueblo. Zuzendaria: Joan Ollé. Novaren papera egin zuen.
* (1998) Jean Cocteauren La veu humana Margarida Minguillónekin. Zuzendaria: Jaume Villanueva
* (1999) Marguerite Yourcenarren Memorias de Adriano. Zuzendaria: Maurizio Scaparro
* (2000) Thomas Bernharden Plaça dels herois. Zuzendaria: Ariel Garia-Valdés. Senyora Zittel-en papera egin zuen.
* (2000-2001) Molly Bloom-en gaua. Zuzendaria: L. Barba. José Sanchis Sinisterrak dramatizatutako bakarrizketa, James Joyceren l'Ulisses amaieratik aurrera
* (2001) Mark Ravenhillen Unes polaroids explícites. Zuzendaria: J. M. Mestres
* (2002) Jean Racineren Fedra. Zuzendaria: J. V. Plaza. Muntaketa: Joan Ollé
* (2002) W. Shakespeareren Coriolà. Zuzendaria: George Lavaudant
* (2003) Neil LaButeren Zona zero. Zuzendaria: Mario Gas. Abby Prescotten papera egin zuen.
* (2005) Alan Ayckbournen Cas i jardín. Trish interpretatu zuen.
* (2007) Sergi Belbelen Mòbil. Zuzendaria: Lluís Pasqual
* (2008) Mercè Rodoredaren Un dia. Mirall trencat. Ricard Salvat eta Manuel Molinsen egokitzapena. Teresa Goday pertsonaia egin zuen.
* (2009) Edipo, una trilogía
* (2010) Sándor Márairen La dona justa. Eduardo Mendozaren egokitzapena. Zuzendaria: F. Berrués. Marika pertsonaia egin zuen.
* (2011) Molièreren El misántropo. Zuzendaria: George Lavudant. Arsinoé pertsonaia izan zen.
* (2011) Edward Albeeren Un fràgil equilibri . Zuzendaria: Mario Gas. Agnes pertsonaia egin zuen.
* (2012) Biel Mesquidaren Els missatges no arriben mai.
* (2012-2013) Fragments de converses (epistolari Toldrà-Clausells). Zuzendaritza eta dramaturgia: Rosa Novell. Aktoreak: Rosa eta Queco Novell
* (2014) Sándor Márairen L’última trobada. Zuzendaria: Abel Folk. Niní maiordomoa izan zen.

#### Zuzendari

* (1997) Àngel Guimeràren Maria Rosa. Josep Maria Benet eta Jorneten egokitzapena. Zuzendaria: Rosa Novell
* (1998) Joan Brossaren Olga sola. Zuzendaria: Rosa Novell
* (1999) Un'anima chiamata Puccini. Zuzendaria: Rosa Novell. Lorin Maazelen musika zuzendaritza
* (1999) Molièreren Les dones sàvies. Zuzendaria: Rosa Novell
* (1999) Benedetto Marcelloren Il teatro alla Moda. Zuzendaria: Rosa Novell
* (2004) Eduardo Mendozaren Greus qüestions. Zuzendaria: Rosa Novell
* (2005) Samuel Becketten Final de partida. Zuzendaria: Rosa Novell
* (2006) Harold Pinterren Viejos tiempos. Zuzendaria: Rosa Novell
* (2008) Joan Brossaren profetaren eguna. Zuzendaria: Rosa Novell
* (2008) Eduardo Mendozaren Sin noticias de Gurb. Zuzendaria: Rosa Novell

### Telebista

* (1977) Biel Mesquidaren Perversidad. Manuel Lara errealizadorea. Protagonista
* (1977) Alejandro Dumasen La dama de las camelias. Seriea: Letras catalanas. Terenci Moixen bertsioa. Errealizazioa: Antoni Chic
* (1978) Alex Brochen Club. Errealizazioa: Manuel Lara. Protagonista.
* (1978) La Xorka. Errealizazioa: Antonio Chic
* (1978) Victor Moraren Perdutsal parking. Errealizadorea Sergi Shaaff.
* (1979) Terra d'escudella. Atala: Fregolismes. Errealizazioa: Manuel Lara. 6 pertsonaia interpretatu zituen
* (1979) X. Benguerelen La mort baixa l'escala Errealizazioa: A. Chic
* (1979) Festa Rosa María Sardàrekin. Terenci Moixen gidoia. Errealizazioa: J. Bas
* (1979-1980) Terenci Moixen Mare i fill, sociedad limitada. Errealizadorea: A. Chic
* (1980) La mort d'un líder. Errealizazioa: Justafré
* (1980) J. Bas-en Sueño de una noche de verano
* (1981) Poetes saiorako poema emanaldia
* (1980-1981) Quitxalla (haurrak). Errealizazioa: F. Nel·lo eta F. Hernández. Protagonista.
* (1980-1981) Joan Potauren Les Guillermines del rei Salomó. Errealizazioa: Sergi Shaaff
* (1980-1981) Gran teatre. Amandaren papera egin zuen
* (1980) Hores d'amor i de tristesa d'Adrià Gual. Errealizazioa: M. Lara. Protagonista.
* (1983) Art Flash arte-saioaren gidaria. Zuzendaria: Bartomeus
* (1983) Un encargo original. Atala: 11. El invitado número 11. Errealizadorea: Orestes Lara. Estudio 1.
* (1984) Joan Peraren Xou de la familia Pera
* (1984) Ahí te quiero ver. Barietate-programa. Errealizazioa: Shaaff
* (1988) Ricard Reguant-en Crónica negra. TV3
* (1989) Samuel Beckett-en Tots els que cauen
* (1990) Eduardo Mendozaren Restauración. TV movie.
* (1992) Samuel Becketten E, Joe! Errealizazioa: Rosa Novell
* (1993) Silvia Zaderen Un corazón solitario (TVE-Mabuse)
* (1993) Arnau. Els dies secrets. M. Güellen serie dramatikoa
* (1994) Josep Cuní-ren La tarda és nostra lanean kolaborazioa. Saileko aurkezlea: anuncis curioso i extravagants publicats en la premsa. Magazina.
* (1995) Estació d'enllaç. TV3ren serie dramatikoa
* (1995) Secrets de família. (27. kapitulutik aurrera). Rocamora andrearen papera egin zuen.
* (1996) Un amor clarobscur
* (1996) Cròniques de la veritat oculta. Pere Caldersen ipuinetan oinarritutako seriea
* (1996-1997) Nissaga de poder
* (1997) La tramontada
* (1997) Le grand batre. Telebista frantseserako seriea. Hamster-I.C.C.ren koprodukzioa Bartzelonakoa
* (1999) Pepe Carvalho. Atala: La soledad del mánager
* (1999) Crims
* (2001) Germanes de sang
* (2002) La Mari. TV3-In Vitroren TV movie
* (2002) Jet lag. Aktore gonbidatua, 21. atala, Obsessions
* (2003) El cor de la ciutat. Natiren papera egin zuen
* (2004) Majoria absolutua. Rita Venturaren papera egin zuen.
* (2011) 14 de abril, Macià contra Companys (Ahotsa)

### Zinema

* (1976) Hic digitur dei. Llumeta pertsonaia.
* (1981) El vicari d'Olot, Ventura Ponsena
* (1981) Te deix amor la mar com a penyora. Lambert Botey, Carme Rieraren ipuin bati buruzkoa. Vídeo
* (1982) Makoki. Bideo-komika
* (1983) Interior rojo. Zuzendaria: Eugeni Anglada. Rosa pertsonaia.
* (1983) Arago , Lambert Boteyrena. Bideoa
* (1985) Lola, Bigas Lunarena
* (1985) Pasión lejana, Jesús Garayrena
* (1989) La bañera, Jesús Garayrena
* (1989) Dalí con D de Dios, Antoni Ribasena
* (1990) Lo más natural, Josefina Molinarena
* (1991) Els papers d'Aspern, Jordi Cadenarena
* (1992) El largo invierno, Jaime Caminorena
* (1993) Rosa Rosae, Fernando Colomorena
* (1994) El per què de tot plegat, Ventura Ponsena
* (1995) El passatger clandestí, Agustí Villarongarena
* (1995) Libertarias, Vicente Arandarena
* (1996) Razones sentimentales. Zuzendaria: Antonio A. Farré
* (1996) Más allá del jardín,Pedro Olearena
* (1999) La chambre à coté, Bideo-artea, Jordi Colomérena. Zuzendaria eta aktorea: Rosa Novell.
* (2004) El año del diluvio. (Eduardo Mendozaren eleberria). Zuzendaria: Jaime Chávarri
* (2008) Xtrems. Zuzendaria: Abel Folk eta Joan Riedweg
* (2009) Desátate. Zuzendaria: Jesús Font
* (2014) Stella cadente. Zuzendaria: Luis Miñarro
* (2014) Rastros de sándalo. Zuzendaria: Maria Ripoll
* (2015) El testament de la Rosa. Zuzendaria: Agustí Villaronga. Autobiografikoa

### Poesia

* (1971) La pell de brau de Salvador Espriu. Poemei buruzko montajea. Grup Línia. Zuzendaria: Román Martí
* (1982) Sagarra vist pels seus íntims. Terenci Moixekin aurkeztua. Romea Antzokia
* (1983) Festival de La cançó. Aurkezlea
* (1984) Lectures poètiques de Josep Carner. Carner Mendeurrena. Rosa Novell eta Francesc Balcellsen emanaldia. Flauta: Montserrat Gascon eta Castillo
* (1985) Cicle Teatre al mercat. Lectura de Salvador Espriu, Rosa Novell eta Feliu Formosarekin. Biolontxeloa: Adolfo Ruiz de Conejo. Musika: J.S. Bach. Lleidako antzoki munizipala.
* (1993) Carles Riba, filòsof arquitecte. Agustí Fernándezek pianoan lagunduta, poesia emanaldia. Dirección: Rosa Novell eta T. Vilardell
* (1994) La rosa als llavis, Rosa Novellen konpainia. Joan Salvat-Papasseiten jaiotzaren mendeurreneko ospakizun emanaldia
* (1995) La paraula tan buscada. XIX eta XX. mendeko poesiaren irakurraldia. Zuzendaria: Xavier Albertí. Mies Van Der Rohe Pabelloian
* (1996) Dedicació. Carnerren bizitza eta lana. Dolors Ollerren testu aukeratuak.
* (1996) Suite – 17 minuts. Joan Brossari omenaldia. Casa Puig i Cadafalch, Mataró
* (1997) Records. La veu del modernisme. Lluís Soler eta Rosa Novellen irakurraldia
* (1997) 6è cicle de poesia al teatre. Lu Xunen Mala heura liburutik Teatre del Sol de Sabadell. Zuzendaria: Rosa Novell. Irakurleak: Rosa Novell, Mingo Ràfols, Ramon Vila eta Minkang
* (1998) Cantar de los Cantares
* (1998) Veu de veus. Irakurleak: Rosa Novell (Carner) eta Lluís Soler (Vinyoli). Música i paraules, Cicle cultural de tardor ’98. Distrito de Sant Andreu
* (1998) Vespres de poetes lanaren emanaldia, L’Aventura de llegir-1998 programa irakurketa bultzatzeko. Xavier Berenguel Liburutegia
* (1999) Homenatge ciutadà a Joan Brossa. Espai escènic Joan Brossa. Acción de Xavier Olivé. Koordinazioa: Mª Antonia Pélauzi
* (1999) De quan la gent parlava. Contes de Pere Calders. Caldersen 11 ipuinen irakurketa. Grec ’99
* (1999) Mundos poéticos del siglo XX. Rafael Alberti eta egile katalan eta espainiarrei omenaldia. Flauta travesera: David Albet. Theatre ouvert Luxembourgeois
* (2001) Passeig poètic pel segle XX. Rosa Novellen emanaldia. Flauta: David Albet. Crystal Room
* (2002) Música a la Unió Soviètica: “en ocasió de Lady Macbeth de Msenk”. Anna Akhmatora eta Aleksandr Bloken poemak. Rosa Novell eta Jaume Creusen emanaldia. Musika: Dmitri Xostakóvitx. Gran teatre del Liceu
* (2002) Rosa Novellek Àngel Planells errezitatzen. Flauta: David Albet. Capella de l’Esperança, Blanes
* (2004) De quan la gent parlava. Contes de Pere Calders. Caldersen 11 ipuinen irakurketa. Palacio Robert (2. edizioa)
* (2004) Pablo Neruda CaixaFòrum
* (2006) Pere Gimferrerren poemen irakurraldia. Tono Masoliverren testu hautaketa. Pabellón Mies Van der Rohe
* (2006) Rusiñolen poemen irakurraldia. Sitges
* (2007) Rosa Novellen poema irakurraldia. Flauta: David Albet. Nits d’Estiu al CaixaFòrum de Barcelona. Deskribapena: Joan Maragallekin hasita, gero Carner, tartean Cernuda, Juan Ramón Jiménez, Gabriel Ferrater, Blai Bonet eta Pedro Salinas. Katalunia eta Gaztelako poesia garaikidea
* (2007) Cesare Paveseren lanean oinarritutako poesia emanaldia, Cristòfol Pavesse (1908-2008)en erakusketaren barruan. Biolontxeloa: Fany Silvestre. Centre Cultural de la Fundació LaCaixa, Lleida
* (2007) Un passeig per la cultura catalana. Kataluniako kultura gonbidatu nagusi Frankfurt 2007ko liburu azokan
* (2008) Soldadet de plom
* (2010) Colors interiors. Bartzelonako CaixaFòrumeko poesia emanaldia. Miquel Barcelóren erakusketarekin batera. Irakurleak: Rosa Novell, Pepa López eta Miquel Gelabert (poetak: Carner, Blai Bonet, Miquel Bauçà, Nicole d’Amonville, Pere Gimferrer, Biel Mesquida, Àngel Terron, Andreu Vidal etaJoan Vinyoli). Koordinatzailea: Biel Mesquida. Pascal Comeladeren musika
* (2011) Joan Maragall, el ciutadà. (Jaiotzaren 150. urteurrena). Biolontxeloa: Quim Alabau. Vila Joana
* (2012) Homenatge Institucional i Popular a Josep Maria de Sagarra. Zuzendaria eta eszena gidoilaria: Joan Ollé. Kataluniar Musikaren Jauregia
* (2013) Miquel Martí i Pol, la teva poesia viu avui, ara és demà. Poetaren heriotzaren 10. urteurrenean. Rosa Novellek Tot ha passat, i ara m’eixugo els llavis errezitatu zuen.

### Irratia

* Salvador Espriuren Antigona. Zuzendaritza eta errealizazioa: Ricard Palmerola. Egokitzapena: Florència Grau. Espainiako irrati-telebista 4
* (1991) Joanot Martorellen Tirant lo Blanc. Joan Ollé eta Carles Guillénen irrati-egokitzapena. Zuzendaria: Jaume Villanueva
* (2003) Irratinobela 1714, la pèrdua de la llibertat dels catalans. Catalunya Radio.
* (2013) Pilato, Pilato film laburra. Lankidetza Bartzelonako Bande à Part zinema-eskolarekin

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Muere Rosa Novell a los 61 años» La Vanguardia 2015-02-27 (Noiz kontsultatua: 2023-10-05).
* 1 2 Fallece en Barcelona la gran dama del teatro Rosa Novell. El Mundo.
* ↑ Soler, Sílvia. «Els néts d'en Clausells» El Punt Avui.
* ↑ CCMA. «Rosa Novell» http://www.ccma.cat.
* 1 2 Muere a los 61 años Rosa Novell, una de las grandes actrices de la escena teatral catalana. Abc.
* ↑ Rosa Novell, se apaga la llama de una actriz luchadora. El País 28 de febrero de 2015.
* ↑ Adiós a una gran luchadora. 1 de marzo de 2015.
* ↑ Festival Temporada Alta. , 24-26 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11946288
* Multimedia: Rosa Novell / Q11946288