OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Phellodon tomentosus

Phellodon tomentosus Bankeraceae familiako onddo espezie bat da. Janezina, gogorra da.
Sinonimoak: Hydnum tomentosum, Calodom tomentosus, Hydnum cyathyforme, Hydnum leptopus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm zabal, lautik inbutu-deprimitura, eremu zirkularrekin, (ertzerantz tonu argiagoak) eta bat egiteko joerarekin. Kapelaren azala tomentuduna gaztetan eta ondoren zuntz erradialekin, batzuetan eskrobikulak sortzen dira erdian, zimurtu egiten da adinarekin, zuria, marroi-horixka eta marroi ilunerako joerarekin.
Eztenak: 1 eta 2 mm bitarteko luzerakoak, dekurrenteak, zuriak, grisera biratzen dutenak.
Ezten dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten ewztenak.
Hanka: Motza (1-3) edo sesila, alboan, mizelio arruntetik sortzen da, fibrilosoa (tomentu gabea), koloreak, marroi-horia, arre-grisetik marroi ilunera.
Haragia: Marroi zurbileko kolorekoa kapelan eta marroi iluna oinean, alhoba landarearen usain bereizgarriarekin (lehorrean). Espora jalkina zurixka.
Etimologia: Phelledon terminoa grezieratik dator, kortxoa, esan nahi duen "phellós" hitzetik eta grezierazko jonikotik, hortza esan nahi duen "odón" hitzetik. Hau da, arantzekin edo hortzekin eta kortxoaren sendotasunarekin. Tomentosus epitetoa berriz latinetik dator, harroa, belusatua esan nahi du. Bere kapelaren azalagatik.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomokorik.

### Nahasketa arriskua

Makroskopikoki ondo definitutako espeziea.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran. Koniferoen (pinazien pinua, eukaliptoa) eta mistoen (artelatza …) basoetako lurzoruan. Lurzoru hareatsuetan. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 312 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Phellodon tomentosus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10701446
* Multimedia: Phellodon tomentosus / Q10701446
# Phek barrutia

Phek barrutia Indiako barruti bat da, Nagaland estatuan. 163.418 biztanle ditu 2.026 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Zunheboto barrutia Kiphire district $^{(en)}$ Kohima district $^{(en)}$

## Ikus, gainera

* Nagaland

## Kanpo estekak

* Datuak: Q590882
# Phelps (Kentucky)

Phelps Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pike konderrian dago, Kentucky estatuan. 760 biztanle ditu, 20,703482 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pike konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2481027
# Phelps (New York)

Phelps New York estatuko herri bat da. Ontario konderrian kokatua dago. 2010ean 1.989 biztanle zituen, 3,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ontario konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7181259
* Multimedia: Phelps, New York / Q7181259
# Phelan (Kalifornia)

Phelan Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian dago, Kalifornia estatuan. 13.859 biztanle ditu, 155,651271 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Bernardino konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3470873
# Phelotropa

Phelotropa Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Phelotropa oenodes da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Phelotropa conversa | | daturik gabe |
| Phelotropa oenodes | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10349102
# Phelps (Wisconsin)

Phelps Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Vilas konderrian dago, Wisconsin estatuan. 1.238 biztanle ditu, 108,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Vilas konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1887498
* Multimedia: Phelps, Wisconsin / Q1887498
# Placanica

Placanica Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 1.011 biztanle ditu, 29,51 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Placanicak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pazzano Caulonia Stignano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54635
* Multimedia: Placanica / Q54635
# Place-Vendôme (Paris)

Place-Vendôme (4), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Louvre (1) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 3.044 biztanle zituen.
Izena bertan Vendôme plaza dagoelako datorkio.

## Ondarea

* Vendôme plaza
* Vendôme zutabea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2720541
* Multimedia: Quartier de la Place-Vendôme / Q2720541
# Place Ravezies−Le Bouscat (Bordeleko tranbia)

Place Ravezies−Le Bouscat edo Place Ravezies soilik, Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q7604281
# Placanthes

Placanthes Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Placanthes xanthomorpha da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Placanthes xanthomorpha | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10350173
# Placas

Placas Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 18.668 biztanle ditu 7.173,194 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602405
* Multimedia: Placas (Pará) / Q602405
# Place Royale (Quebec)

Place Royale (Erregearen Plaza euskaraz) Quebec Hiriko bihotz historikoa da.

## Kokapena

Plaza Pains Bénits, Notre-Dame eta Place kaleek mugatzen dute. Notre-Dame-des-Victoires eliza, Ipar Amerikan oraindik existitzen den harrizko elizarik zaharrena, Place Royale erdian dago, hegoaldean. Erdian, Frantzia Berriko kolonia sortu zenean Luis XIV.a Frantziako erregea zen bustoa dago.

## Historia

"Zibilizazio frantsesaren sehaska Amerikan" ezizenez ezaguna, Samuel de Champlainek 1608an gotorleku bat eraikitzen hasi zen lekuraino hedatzen da Place Royale, Quebeceko lehen kokalekua; horrela, Amerikako kokaleku frantziar iraunkorrik zaharrena sortu zen. Garai hartan eraiki ziren eraikinak, Royren dendak kasu, bereziki amerindiarrekin larruak salerosteko erabili ziren. Amerindiarrek noizean behin arrantzarako eta produktuak merkaturatzeko erabiltzen zuten. Oraindik Place du Marché izena darama.
Quebec azkar garatu zen XVII. mendean, eta gaur egun Quebeceko erdigune historikoa deritzona osatu zuen. 1682ko sutearen ondoren, eraikinak harrizko suebakiekin berreraiki ziren, espazioari bere izaera eman zioten, 1686an Luis XIV.a erregearen busto bat Champigny intendenteak jarri zuen bertan. Plazak Place Royale izena hartu zuen orduan.
1759an, James Wolfe jeneralaren armada ingelesak hiriaren zati handi bat suntsitu zuen, Place Royale hondatuta utziz. Ingelesek, tokiaren jabeek, plaza zaharberritu eta beren jarduera garatzen dute: merkatariak, armadoreak, merkatariak eta arkitektoak eraikin ederrenetan kokatzen dira.
XIX. mendean, metala zuraren gainean eta Montrealgo portuaren hazkundea bultzatu zuen industria-iraultzarekin, Place Royalek bere merkataritza-gune papera galdu zuen. Auzoa pixkanaka isolamenduan eta hondamenean hondoratu zen 1967ra arte, Quebeceko gobernuak hiriaren sektorea birgaitzea erabaki zuen arte.
Ondoren, zaharberritzeko, berreraikitzeko eta deseraikitzeko lanak egin ziren (XIX. mendeko eta XX. mendeko egitura erantsiak eraistea), arkitektura-geruza historikoak nabarmentzeko.
2002an, plaza hori erabili zen Catch Me If You Can film entzutetsuaren azken eszenetako bat grabatzeko.

## Eraikin eta aztarnak plazan

Hauek dira batzuk:
* Notre-Dame-des-Victoires eliza
* Place Royalen museoa, interpretazio zentroa
* Fornel etxea, XVIII. mendekoa, 1962an berreraikia
* Luis XIV.aren bustoa
* Chevalier etxea
* Cavour jatetxearen bobedak

## Iruditegia

* Enparantzaren ikuspegia.
* Chevalier etxe historikoa.
* Luis XIV.aren bustoa.
* Louis Fornel etxea.
* Sous-le-Fort kalea.
* Plaka.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.patrimoine-culturel.gouv.qc.ca/rpcq/detail.do?methode=consulter&id=97606&type=bien
* ↑ https://www.erudit.org/fr/revues/haf/2003-v56-n4-haf700/007783ar/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Place Royaleri buruzko bideoa.
* Datuak: Q844351
* Multimedia: Place Royale (Québec) / Q844351
# Place Monge (Parisko metroa)

Place Monge —Jardin des Plantes – Arènes de Lutèce azpititulua duena— Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 5. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q177476
* Multimedia: Place Monge (Paris Metro) / Q177476
# Place Paul Doumer (Bordeleko tranbia)

Place Paul Doumer Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q7604280
* Multimedia: Place Paul Doumer tram stop / Q7604280
# Place Saint-Ruf (Avignongo tranbia)

Place Saint-Ruf (San Rufo plaza, euskaraz) Avignongo tranbiaren geltokia da, Avignon udalerrian kokatuta dagoena, avenue Saint-Ruf eta boulevard Gambetta artean hain zuzen.
Geltokia 2019ko urriaren 19an ireki zen, Avignongo tranbiaren linea inauguratzearekin batera.

## Sarbideak

* Place Saint-Ruf

## Historia

Geltokia 2019ko urriaren 19an inauguratu zen, lineko Saint-Roch–Université des Métiers eta Saint-Chamand–Plaine des Sports geltokien arteko tartean.

## Konexioak

Ez dago beste konexioak geltokian.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Lehen aldiz, 87 urtean tranbia bat ibili da Avignonen.» France Bleu 2019-01-07 (Noiz kontsultatua: 2020-07-15).
* ↑ (Frantsesez) Travaux Publics et Bâtiment du Midi. «Avignon: tranbia inauguratu dute, igarotze azkarreko autobusaren zain» TPBM Semaine Provence (Noiz kontsultatua: 2020-07-15).

## Ikus, gainera

* Avignongo tranbia
* 1. linea (Avignongo tranbia)

## Kanpo estekak

* Avignon Handiko web gunea
* Orizo sarearen web gunea
* Datuak: Q97386419
# Penparc

Penparc, Galesko udalerri bat da, Ceredigion konderrian. A487 errepidean dago, Cardigan udalerritik 3 milia ipar-mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11029741
* Multimedia: Penparc, Ceredigion / Q11029741
# Penparcau

Penparcau, Galesko kostaldeko udalerri bat da, Ceredigion konderrian. Aberystwyth udalerriaren alboan dago.
2011ko erroldaren arabera 3.122 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7164543
* Multimedia: Penparcau / Q7164543
# Penpedairheol (Caerphilly)

Penpedairheol, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7164547
* Multimedia: Penpedairheol, Caerphilly / Q7164547
# Penpergwm

Penpergwm, Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20713979
* Multimedia: Penpergwm / Q20713979
# Penouta (Bual)

Penouta, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerrian dagoen herri eta mendate bat da. 2013ko erroldaren arabera 8 biztanle zituen.
# Penpethy

Penpethy, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Tintagel parrokia zibilean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7164548
* Multimedia: Penpethy / Q7164548
# Penpillick

Penpillick, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7164549
* Multimedia: Penpillick / Q7164549
# Penpoll

Penpoll, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Quethiock parrokia zibilean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7164553
* Multimedia: Penpoll / Q7164553
# Plater (argipena)

Plater hitzak adiera zenbait ditu:
* platera, janariak bertatik jateko erabiltzen den ontzia;
* sukaldaritzan, platera, janari-prestakina, plater izeneko ontzian jartzen dena;
* mekanikan, platera, bizikleta eta antzeko gailuetan hortzak dituen diskoa, katearen bitartez pinoiarekin batera funtzionatzen duena.
* Disko gogorraren platera, ordenagailuen disko gogorrak datuak biltzeko duen platera.
Pertsonaia zenbaiten abizena ere bada:
# Plater (ontzia)

Platera erabilera asko izan ditzakeen ontzia da baina batez ere jateko erabiltzen den baxerako elementu garrantzitsua. Denborarekin, bestetik, luxuzko objektuak bihurtu dira eta ohikoa da ere apaingarri gisa erabiltzea. Hitzak bi esanahi izan ditzake: ontziarena eta, metonimiaren ondorioz, barruan eskaintzen dena. Horrela, "lehenengo platera" ez da lehenengo ontzia, jateko lehenengo jakia baizik.

## Baxerako platen motak

* Plater zapalak.
* Plater sakonak, zopak, kremak eta koilaraz jaten diren eilkagaiak jateko.
* Azkenburuko platerak, txikiagoak, azkenburuak jateko.
* Kafe-platerak, txikienak, kikarak gainean jartzeko.
* Kontsome-platerak, katiluen neurrikoak, azpian jartzeko.

## Etiketa

Mahaian plateak orden batean jarri behar dira:
* Azpian, platerazpikoak edo apaiantzekoak
* Gainean, plater zapalak
* Gainean, plater sakonak
* Ogiaren platea ezkerrean jartzen da, kopen zerrenda berean
Etiketak ere zera dio: ezin dira bi plater berdinak, adibidez bi platen sakonak, elkarrekin jarri eta plater sakonak ezin dira zuzenean mahai gainean ipini.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.protocolo.org/social/celebraciones/que-platos-pongo-en-la-mesa-la-vajilla-como-se-colocan-cuantos-poner.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57216
* Multimedia: Plates / Q57216
# Plateresko

Platereskoa (gaztelaniaz: plateresco) Espainiako Pizkundean garatutako arkitektura estiloa izan zen. XV. mendearen hasieran agertu eta hurrengo bi mendeetan hedatu zen. Oso apaindutako fatxadengatik bereizten da, zilargintza lanak bailiran (hortik bere izena), eraikinen barnealdea estilo gotikoan eraikia izaten den bitartean.
Platereskoa, arte mudejarra eta gotiko flamigeroaren arteko elkarketa da. Berezitasunetako batzuk, koroa, armarri edo pinakuluak gehitzea edo hiru zatitan banatutako fatxadak (Pizkundekoak bitan banatuak izaten ziren bitartean) dira. Baina Pizkundeko osagaiak ere erabiltzen ditu, zutabeak edo apaindura osagai batzuk kasu.
Platereskoko eraikin azpimarragarri batzuk, honako hauek dira:
* Salamancako Unibertsitateko fatxada
* Errege-erregina Katolikoen Ostatua, Santiago de Compostela
* Salamancako katedral berriaren fatxada
* Salamancako San Esteban Komentuko fatxada
* Salamancako Las Dueñas Komentuko klaustroa
* Salamancako Sancti Spiritus elizako fatxada
* Alcalá de Henaresko Unibertsitateko fatxada
* Salamancako Maskorren Etxea
* San Marko Monasterioa, León
* Sevillako Udaletxea
* Coriako Katedraleko Erlikien Balkoia eta Barkamenaren Fatxada
* Burgosko katedraleko Zahagitokiaren Atea
* Burgoseko Erregearen Ospitalea
* Palentziako katedraleko koruaren atzealdea eta kriptaren aurrealdea
* Oñatiko Unibertsitatea
* Viveiroko Karlos V.aren atea
* William Randolph Hearsten Gazteluko Eguzkiaren etxea, Kaliforniako San Simeonen, Espainiako arkitektura platereskoan oinarritua.
* Pilatosen Etxeko burdin hesia.

## Ikus, gainera

* Gotiko isabeldar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q577852
* Multimedia: Plateresque architecture / Q577852
# Plater hegalari

Plater hegalaria plater itxurako aireontzi bat da, maiz Objektu Hegalari Ezezagunak eta zientzia-fikzioan itxura hori duten aireontziak izendatzeko erabili dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5401971
* Multimedia: UFOs / Q5401971
# Plater konbinatu

Plater konbinatua hainbat jatetxeetan eskaintzen den plater bakar bat da. Normalean obalatua izaten den eta hainbat osagai batzen dituen plater bakar batean zerbitzatzen da.
Plater konbinatuaren ideia, frijitutako jakiei lotuta dago; hauek, izoztuta egoten dira, merkeak eta erraz prestatzekoak izaten dira, normalean. Ondorioz, menu ekonomikoak izaten dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9060549
* Multimedia: Combo meals / Q9060549
# Platero eta biok

Platero eta biok (gaztelaniaz: Platero y yo) Juan Ramón Jiménez idazle espainiarraren lana da, 1914an argitaratua. Platero astoaren bizitza poetikoki azaltzen du egileak; astoa, itxuraz, bere haurtzaroko eta gaztaroko lagun banaezina izan zen. Liburua ordena tematikorik gabeko estanpa laburrez osatuta dago, eta Moguerren Juan Ramón Jiménezek bizi izan zuen haurtzaroaren inpresio, sentsazio eta oroitzapenak biltzen ditu.
Eguneroko gisa azaltzen da liburua, non errealitatearen, pentsamenduaren eta egilearen sentimenduaren alderdirik interesgarrienak zehazten diren. Hala ere, ez da ez eguneroko bat, ez liburu autobiografiko bat, baizik eta giro erreal beretik hartutako oroitzapen ugarien artean aukeratutako istorioen aukeraketa bat.
2014an lanaren ehun urte ospatu ziren.

## Historia

Lehen edizioa 1914an argitaratu zen (Ediciones de la lectura), 136 orrirekin, eta 1917an edizio osoa argitaratu zen, 138 kapituluz osatua, 142 orritan (Editorial Calleja, Madril). Testuan hasieratik garbi azaltzen da helduei zuzendutako liburua da («Nik ez dut inoiz haurrentzat ezer idatzi, ezta idatziko ere»). Dena den, bere soiltasun eta gardentasunari esker haurren irudimenari eta gustuari erabat egokitutakoa ematen du.
Irakurle asko ohartu gabe, kapitulu batzuek nolabaiteko kritika soziala egiten dute, horrela autorearen dimentsio bat azaleratuz.
Poetak testua 190 kapitulutaraino zabaltzeko asmoa zuen; izan ere, hiru gehigarri daude, 1920ko hamarkadan idatziak. Juan Ramón Jiménezek bigarren zati bat ere prestatu zuen, Otra vida de Platero ("Plateroren beste bizitza") izenekoa, eta horren zenbait izenburu ere zirriborratu zituen. Proiektu horrek ez zuen inoiz argia ikusi.

## Estiloa

* Nahiz eta itxura sinple izan, testua eta hiztegia aberatsak dira.
* Egileak hitzak asmatzen ditu.
* Andaluzismoak eta tokiko lexikoa present daude.
* Irudiez aberatsa, konparazio eta metafora ugari biltzen ditu.
* Galdera erretorikoak, miresmenak.
* Etete-puntuak erabiltzen ditu sarritan.

## Euskaraz

Bere lanik ezagunena, Platero y yo, izan zen Juan Ramón Jiménezen obratik euskarara lehen ekarri zena. Bingen Ametzagak euskaratu zuen eta 1953an argitaratu, Montevideoko Florencia & Lafon argitaletxearen bidez. Argitalpena Carlos González Mendilaharzuren irudiez osatuta dator. Bada, bestalde, hain ezaguna ez den beste itzulpen bat: Irunen sustraitutako Emilio Masek Platero eta biok obraren lehenengo 31 atalak (obrak orotara 68 ditu) euskaratu eta argitaratu zituen El Bidasoa astekarian. 1956ko azaroaren 10eko alean hasita —Nobel saria urriaren 25ean "eman" ziotelarik Jimenezi—, ia astero atal bat euskaratu zuen Emilio Masek.
2008an Patxi Ezkiagaren bertsioa plazaratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.eitb.eus/eu/audioak/osoa/1985906/lizardiren-baratza-otsailak-8-platero-eta-biok/
* ↑ https://www.armiarma.eus/emailuak/mizka/platero.htm
* ↑ Beta III Milenio, S.L., ISBN: 9788489212916, 224 or.

## Kanpo estekak

* Bingen Ametzagaren itzulpena (Florencia & Lafon, (Montevideo), 1953, eta Emilio Masen itzulpena, El Bidasoa, 1956-57.
* (Gaztelaniaz):Gaztelaniazko liburua Gutenberg Proiektuan.
* Datuak: Q2916224
# Plater-tiroketa

Plater-tiroketa edo plater-tiroa tiro olinpikoan sartzen den modalitate bat da, jaurtigailu batek jaurtitzen dituen plater moduko batzuei eskopetaz tiro egitean datzana.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskalterm - Euskararen corpusa - Euskadi.eus» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-27).
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-27).
* ↑ «Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa» www1.euskadi.net (Noiz kontsultatua: 2020-04-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2328286
* Multimedia: Skeet shooting / Q2328286
# Pierre Balmain

Pierre Alexandre Claudius Balmain (Saint-Jean-de-Maurienne, 1914ko maiatzaren 18 – Paris, 1982ko ekainaren 29) Frantziako moda diseinatzaile oso ezaguna izan zen. Bere arropa-markak bizirik dirau gaur egun.

## Biografia

Frantziako Saboya Departamentuan jaio zen. Hasiera batean arkitektura ikasketak hasi zituen, 1933an, Parisko Arte Ederren Eskolan, baina 1934an eskola utzi zuen eta Molyneuxen moda-tailerra ireki zuen. Han 1939 arte egon zen. Ondoren, Lucien Lelongekin lan egin zuen eta Christian Dior ezagutu zuen.
1945an, Parisen, bere lehenenego bilduma aurkeztu zuen. Bilduma horren ezaugarriak hauek ziren: gonak barre-harro, luzeak eta gerriko estukoak. Publiko artean gonak Gertrude Stein idazleak zegoen eta Voguen diseinu haiek «look frantses berria» izango zela esan zuen. 1947an estilo berri hori modan jarri zen, batez ere Diorren eskutik.
1946an bere lehenengo perfume plazaratu zuen, Ely 64-83, bere amari eskainitakoa. 1951an New Yorken filial bat ireki zuen eta hamarkada horretan estola izeneko prenda, kapak eta txaleak modaz jarri zituen. Bere diseinuen dotoreziagatik ezaguna, oinarri klasikoko zituen Jolie Madame estiloa sortu zuen.
XX. mendeko modaren mito nagusietariko bat izan zen eta bere marka goi mailako joskintzarenetariko bat izan zen. Zinemaren izar handiak haren bezeroak izan ziren: Brigitte Bardot, Marlene Dietrich eta Sophia Loren, esaterako. Antzerkirako eta zinemarako lan ugari egin zuen, bestetik. Bere autobiografia 1964ean plazaratu zuen, My Years and Seasons (Cassell, Londres 1964). Liburu horretan ezaguna egin den esaldia jaso zuen: "Modaren sorkuntza arkitektura mugimenduan bezalakoa da".

## Erreferentziak

* ↑ https://www.amazon.es/Libros-idiomas-extranjeros-Pierre-Balmain/s?ie=UTF8&page=1&rh=n%3A599367031%2Cp_27%3APierre%20Balmain

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Balmain markaren webgunea.
* Datuak: Q551674
* Multimedia: Pierre Balmain / Q551674
# Pierre Argaiñaratz

Pierre Argaiñaratz, Argainaratz, D'Argaignarats edota Argaignaratz XVII. mendeko euskal idazle lapurtarra eta Ziburuko apaiza izan zen.

## Idazlanak
### Erlijioa

* Avisu ta exortacione provetchosac bekhatorentçat (1641, Bordele)
* Devoten Breviarioa (1665, Baiona)

## Kanpo loturak

* «Pierre Argaiñaratz», Literaturaren Zubitegia.
* Datuak: Q12265948
# Pierre Arthapignet

Pierre Harislur-Arthapignet (Maule-Lextarre, 1963ko apirilaren 2a) zuberotar errugbilari ohia da, hirugarren lerroko erdiko moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

* Sport Athlétique Mauléonais
* Stadoceste tarbais
* Datuak: Q3383778
# Pierre Auguste Cot

Pierre Auguste Cot (1837ko otsailaren 17–1883ko uztaila) akademizismo barruan kokatzen zen margolari frantziarra.

## Biografia

Pierre Auguste Cotek Tolosa Okzitaniako École des beaux-arts ikasgunean ikasi zuen eta ondoren Parisen. Parisen Léon Cogniet, Alexandre Cabanel eta William Bouguereau bere irakasleak izan ziren. 1863an Parisko Saloian lehen aldiz bere lanak erakutsi zituen. 1870 hamarkadaren amaieran ezaguna zen. Parisko Saloian eta Erroma Sariaren epaimahaietako kide izan zen. Francisque Duret eskultorearen babesaz gozatu zuen eta bere alabarekin ezkondu zen. William Bouguereaurekin lan egin zuen. Sari eta domina ugari irabazi zituen eta, 1874an, Ohorezko Legioaren Zalduna izendatu zuten. Pierre Auguste Cotek, besteak beste, Ellen Day Hale (1855-1940) eta Anna Klumpke izan zituen ikasle. Père-Lachaise hilerrian lurperatuta dago, Francisque Dureten hilobi berean. Antonin Merciék Pierre Auguste Coti egindako monumentua Bédarieuxen eraiki zen, 1891an.

## Iruditegia

* Pierre Auguste Coten margolanak
* Dionisia (1870), Chi-Mei Museoa, Taiwan
* Ekaitza, 1880, Metropolitan Museum of Art, New York.
* Udaberria (1873), Metropolitan Museum of Art, New York.
* Neska gazte baten erretratua (1869).
* Ofelia.
* Neska larankekin.

## Erreferentziak

* ↑ http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/leonore_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=COTE&VALUE_1=LH%2F600%2F20
* ↑ https://lienzos.blogspot.com/2007/04/pierre-auguste-cot.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q265665
* Multimedia: Pierre Auguste Cot / Q265665