OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ilargi eklipse

Ilargi eklipse bat Ilargia Lurraren itzaletik igarotzean gertatzen den astronomia gertakaria da.
Lurra Ilargia eta Eguzkiaren artean lerrokatzen denean, bere itzalak, Ilargia bera baino hiru aldiz handiagoa denak, partzialki (eklipse partzial) edo guztiz (eklipse oso) estaltzen du Ilargia. Eklipse osoak hiru bat ordu irauten du iluntzen hasten denetik berriz ere guztiz argitu arte. Tarte horretan Ilargia ez da guztiz iluntzen, Lurraren atmosferaren islak argitzen baitu tonu gorrixka ilun batez.
Ilargi eklipseak babesik gabe beha daitezke eta hemisferio oso batetik dira ikusgai.
Ilargi eklipseak ez dira gertatzen ilbete guztietan, izan ere, Ilargiaren orbitak %5eko inklinazioa du ekliptikarekiko, alegia Lurrak Eguzkiarekin duen orbitaren planoarekiko, eta horregatik gehienetan lurraren itzala Ilargiaren gainetik edo azpitik pasatzen da. Sei hilabetetan behin ematen da, ilbetea ekliptikaren planotik gertu izaten denean.

## Ikus, gainera

* Eguzki eklipsea
* Eklipse

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44235
* Multimedia: Lunar eclipses / Q44235
# Ilargi Arrizabalaga

Ilargi Arrizabalaga Alberdi edo Ilargi (Lezo, 2000) musikari euskalduna da, 2021. urtean aurreneko diskoa atera duena. Indie, pop eta pop-rock estiloak jorratzen ditu.

## Biografia

2019an sare sozialetan abesti ezagunen bertsioak jartzen hasi zen eta gutxinaka kontzertuak emateko deitu zioten, tartean "Kilometroak Lezo" programaren barnean. 2021eko udaberrian zortzi kantu propioz osaturiko diskoa argitaratu zuen, Killasisa. Aurrerapen singlea Betirarte izan zen.

## Diskografia

* Killasisa (2021, autoekoizpena)
* Beldurrarekin dantzan (2022, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Ilargi Arrizabalaga "Killasisa" | Lezo.eus» www.lezo.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vasco, Diario. «Concierto: Ilargi Arrizabalaga» agenda.diariovasco.com (Noiz kontsultatua: 2021-08-22).
* ↑ «Udaberrian diskoa aterako du Ilargi lezoarrak» Oarsoaldeko Hitza 2021-01-25 (Noiz kontsultatua: 2021-08-22).
* ↑ «Killasisa» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-22).
* ↑ «Beldurrarekin dantzan» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108200460
# Ilargi egutegi

Ilargi-egutegia urtean zeharreko denbora kalkulatzeko modu bat da, ilargiaren zikloetan oinarritzen dena (ilargian oinarrituriko egutegia, funtsean). Horrela, gaur egun zabalduena den eguzki egutegiaren ezberdina da (horrek eguzkiaren zikloen arabera kalkulatzen baitu denbora). Ilargi-egutegian, ilargialdi bakoitza ilargi-hilabete bati dagokio; hau da, ilargia zehazki fase berean (ilgora edo ilbehera) dagoen bi momenturen arteko periodoari ilargi-hilabete deritzo. Ilargi-hilabete bakoitza 29,53 egunekoa da.
Ilargi-faseak eguzkiaren, Ilargiaren eta Lurraren mugimenduen arteko elkarrekintzaren ondorioz gertatzen dira. Urtebetean, Ilargiak hamahiru itzuli egiten ditu Lurraren inguruan. Ilargiak, gutxi gorabehera, 28 eguneko biraketa egiten du Lurraren inguruan, baina Lurrak eguzki-ibilbidean aurrera egiten duenez, 28 egunei egun eta erdi gehitu behar zaie, gutxi gorabehera, Eguzkiaren, Lurraren eta Ilargiaren arteko fasea errepikatzeko.
Normalean, lau ilargi-fase mota ezagutzen ditugu: ilberria, ilgora, ilbetea eta ilbehera. Ilargi-zikloak irauten duen 29,5 egunetan, Ilargiak tarteko fase ugari igarotzen ditu. Zehaztasuna dela eta, astronomoek ehunekoen bidez adierazten dute ilargiaren fasea: ilberria % 0 da, betea % 100, eta ilgora zein ilbehera % 50.
Ilargi-hilabetea aspalditik erabili izan dute gizakiek naturako zenbait erregulartasun kalkulatzeko, hala nola emakumeen ziklo sexuala edo itsasaldiak. Ilargi-hilabetearen hasiera arbitrarioa da, eta kulturaren arabera ezberdina da. Esate baterako, Txinako egutegiak eta antzinako Egiptoko egutegiak ilberria (hau da, Ilargia zeruan ikusten ez den lehen eguna) hilaren hasieratzat hartzen zuten, eta beste batzuek ilgora hartzen dute.
Ilargi-egutegi hutsak direla esan daiteke urtea hamabi hilabetetan banatzen dutenak, eguzki zikloak kontuan hartu gabe. Horrelakoak dira egutegi inka edo musulmana.
Kultura gehienek ilargi-egutegi bat edo eguzkia eta ilargia kontuan hartzen duten egutegi bat izan zuten eta dute; hau da, Ilargiaren zikloak ez ezik Eguzkiarena ere kontuan hartzen dituzten egutegiak, urtaroak zehazten dituztenak. Eguzki-urte bakoitzeko hamabi ilargi-hilabete inguru daudenez, hamabi ilargiren errepikapenari ilargi-urtea deitu zitzaion. Hala ere, ilargi-urteak eguzki-urteekin bat ez datozenez, eguzkia eta ilargia kontuan hartzen dituzten egutegiek hilabete bat gehitzen diote urteari noizbehinka. Egutegi txinatarra, hindua eta judua, adibidez, horrelakoak dira. Mendebaldeko kultura kristauan, nahiz eta orokorki eguzkian oinarrituriko egutegia erabili, zenbait data (Pazko eta Eguberrietakoa, esaterako) ilargi zikloen arabera finkatzen dira.
* Datuak: Q185688
* Multimedia: Lunar calendars / Q185688
# Ilargi ate

Ilargi atea (txineraz Martxoko atea edo Apirileko atea bezala ezaguna) horma batean egindako irekiera zirkularra da. Ohikoa da txinatar lorategietan. Azpitik igarotzen denari zorte on ematen omen dio.

## Jatorria

Hasieran Indoeuropar herrietako ohitura omen zen. Herri horiek Ilargiari debozioa zioten eta ate hauek haren sinboloa zen. Normalean, atearen erdiak horma gainditzen zuen eta harriekin osatzen zen.

## Sineskeriak

Gaur egun azpitik igarotzeak zorte ona dakarrela pentsatzen da. Zeelanda Berrian, esaterako, ezkonberriek horrela egiten dute bikotearen bizitzan dena ondo joateko.

## Txinatar lorategietan

Ilargi ateak (txineraz: 月亮 门, txinera sinplifikatuaz:: yu loi manh) goi mailako klaseen lorategietako sarrereetan erabiltzen da. Txinatik beste herrialdetara zabaldu da: Korea, Japonia, Vietnam... Pasabide zirkular hauek ilargi betearen sinboloak dira. Askotan ate hauek apaingarriak dira eta ez dira erabiltzen. Askotan, atearen beste aldean, lorategia ikusten da, teloi bat izango balitz bezala.

## Iruditegia

* Ilargi atea, National Bonsai and Penjing Museum, Ameriketako Estatu Batuetako Arboretum.
* Ilargi atea Suzhouko Lorategietan.
* New Yorkeko Metropolitan Museum of Arteko Ming dinastia estiloko patioan.
* Ilargi atea Hong Kongeko Lai Chi Kok parke txinatarrean.
* Zhonghe parkea, Taipei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10800210
* Multimedia: Moon gates / Q10800210
# James Gibbs

James Gibbs (Aberdeen, 1682ko abenduaren 23a - Londres, 1754ko abuztuaren 5a) eskoziar arkitektoa izan zen. Carlo Fontanarekin egin zituen ikasketak Erroman 1703tik 1709a arte. Ondoren, Wrenekin batera, Londresko elizak eraberritzeaz arduratu zen, eta St Mary-le-Strand (1714-1717) eta St Martin-in-the-Fields (1722-1726) eraiki zituen. Derbyko katedrala eta Cambridgeko Senate House (1722-1730) eraiki zituen, eta Oxfordeko liburutegia (Library, 1737-1742). Gibbsen A Book of Architecture liburuak eragin handia izan zuen XIX. mendea arte Ameriketako arkitektoengan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1352355
* Multimedia: James Gibbs / Q1352355
# James H. Clark

James H. Clark (Plainview, Texas, 1944ko martxoaren 23a) estatubatuar informatikaria eta enpresaburua da.
Fisikako ikasketak egin zituen New Orleansko Unibertsitatean (1971), baina informatikako doktoregoa egin zuen, Utahko Unibertsitatean. Ordenagailuen teknologian izan diren enpresa indartsuenetako bi sortu zituen: Silicon Graphics, Inc. (SGI) eta Netscape. SGI enpresak 3 dimentsioko aplikazio aurreratuetarako softwarea eta prozesatzaileak sortzen ditu: hegaldien simulaziorako, diseinu aeroespazial eta automoziokorako, Interneteko irudietarako, zinemako efektu berezietarako, eta abar. 1994an, Clarkek Netscape enpresa sortu zuen Marc Andreesenekin batera, eta Interneteko lehen bilatzailearen bertsio aurreratua (NCSA Mosaic) merkaturatu zuen. Clarkek Healtheon Corp. enpresa ere sortu zuen. Enpresa horrek Internet eta web teknologia erabiltzen ditu informazio- eta komunikazio-sistemak sustatzeko osasungintzan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1373397
* Multimedia: James H. Clark / Q1373397
# James Guy (igerilaria)

James Guy (Kirkcaldy, Eskozia, Erresuma Batua, 1997ko urriaren 3a) igeriketan aritzen den kirolari britainiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), bi domina eskuratu zituen: 4x200 errelebo librean, zilarrezkoa lortu zuen Erresuma Batuak 7.03,13ko denborarekin, AEBko taldearen atzetik (urrezkoa, 7.00,66ko denborarekin) eta Japoniakoaren aurretik (brontzezkoa 7.03,50ekoarekin). Erresuma Batuko taldekideak hauek izan ziren: Robbie Renwick, Dan Wallace, Duncan Scott, James Guy eta Stephen Milne. 4x100 lau-estiloko erreleboan, zilarrezkoa lortu zuen Erresuma Batuak 3.29,24ko denborarekin, AEBren atzetik (urrezkoa, 3.27,95ekoarekin) eta Australiari aurre hartuz (brontzezkoa 3.29,93koaz). Hauek osatu zuten Erresuma Batuko taldea: Chris Walker-Hebborn, Adam Peaty, James Guy eta Duncan Scott-ek.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), hiru domina lortu zituen: 4x200 errelebo librean, urrezkoa lortu zuen Erresuma Batuak 6.58,58ko denborarekin, ROCeko taldearen (zilarrezkoa, 7.01,81eko denborarekin) eta Australiakoaren aurretik (brontzezkoa 7.01,84koarekin). Erresuma Batuko taldekideak hauek izan ziren: Thomas Dean, James Guy, Duncan Scott, Matt Richards eta Calum Jarvis. 4x100 lau-estiloko erreleboan, zilarrezkoa lortu zuen Erresuma Batuak 3.27,51ko denborarekin, AEBko taldearen atzetik (urrezkoa, 3.26,78ko denborarekin ME) eta Italiakoaren aurretik (brontzezkoa 3.29,17koarekin). Erresuma Batuko taldekideak hauek izan ziren: Luke Greenbank, James Guy, Duncan Scott, Adam Peaty eta James Wilby. 4x100 m lau-estiloko errelebo mistoan, urrezkoa irabazi, eta Munduko errekorra (ME) ezarri zuen Erresuma Batuko taldearekin, 3.37,58ko denboraz, Txinako taldea (zilarrezkoa 3.38,86ko denborarekin) eta Australiakoa garaituz (brontzezkoa, 3.38,95ekoarekin); hauek osatzen zuten taldea: Kathleen Dawson, Adam Peaty, James Guy, Anna Hopkin eta Freya Anderson-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 02 ! | 4x200 m errelebo librea, gizonezkoa |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 02 ! | 4x100 m lau-estiloko erreleboa, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | 4x200 m errelebo librea, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 4x100 m lau-estiloko erreleboa, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | 4x100 m lau-estiloko erreleboa, ME,mistoa |

## Erreferentziak

* ↑ «James Guy» olympedia.org 2021-10-07an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ «James Guy» olympics.com 2021-10-07an begiratua. {{Es}
* ↑ Igeriketa, 4x200 m errelebo librea, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x100 m lau-estiloko erreleboa, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x100 m errelebo librea, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x100 m lau-estiloko erreleboa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x100 m lau-estiloko errelebo mistoa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18216859
* Multimedia: James Guy / Q18216859
# James Grover Thurber

James Grover Thurber (Columbus, Ohio, 1894ko abenduaren 8a - New York, 1961eko azaroaren 2a) Estatu Batuetako idazlea eta marrazkilaria izan zen. Ospe handia eman zioten Chicago Tribune eta The New Worker egunkarietan argitaratu zituen komiki-zerrendek. Burgesiaren pentsamolde eta bizimodua kritikatu zituen komiki-lan horietan, eta satirazko obrak idatzi zituen: Is Sex Necessary? (1929, Beharrezkoa al da sexua?), Fables for Our Time (1940, Gure garaiotako alegiak) eta The Thurber Carnival (1945, Thurber Inauteria) marrazki- eta idazki-bilduma. 1952an itsu geratu zen. Emakumeek eta aurreramenduak etengabeko erasopean duten gizonezko txiki beldurti bat da Thurberren ipuin, komiki eta alegietako pertsonaia nagusia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q124527
* Multimedia: James Thurber / Q124527
# James Gillray

James Gillroy (Londres, 1756ko abuztuaren 13a - ibidem, 1815eko ekainaren 1a) ingeles karikaturagilea izan zen.
Batez ere 1792 eta 1810 bitartean argitaratutako satira politiko eta sozialen egilea izan zen, eta Napoleon, Jurgi III.a, politikariak eta jeneralak karikaturizatu zituen.
Karikaturagile gisa duen garrantzia William Hogarth-enarekin bakarrik konpara daiteke.

## Iruditegia

* Monstrous Craws, at a New Coalition Feast (1787)]
* Light expelling Darkness,—Evaporation of Stygian Exhalations,—or—The Sun of the Constitution, rising superior to the Clouds of Opposition (1795)
* Fashionable Contrasts;—or—The Duchess's little Shoe yeilding to the Magnitude of the Duke's Foot (1792)
* A Voluptuary under the Horrors of Digestion (1792)
* Temperance Enjoying a Frugal Meal (1792)
* The Reception of the Diplomatique George Macartney, 1st Earl Macartney and his Suite, at the Court of Pekin
* Following the Fashion — Short-bodied gowns, a Neo-Classical trend in women's clothing styles (1794)
* A Burgess of Warwick Lane — Dr. John Burges, on tiptoe outside a building in Warwick Lane (1795)
* The Whore's Last Shift (1779)
* A noble lord, on an approaching peace, too busy to attend to the expenditure of a million of the public money
* Siege de la Colonee de Pompée — A group of French savants huddle together at the top of a column
* The Dissolution — Pitt as an alchemist, using a crown-shaped bellows to blow the flames
* Regardez moi ("Look at me")
* National Conveniences, published by Hannah Humphrey 25 January 1796
* L'Assemblée Nationale (1804)
* British Tars Towing the Danish Fleet into Harbour (1807)
* Hand-coloured etching by James Gillray, depicting the use of Perkins' Tractors.
* Very Slippy-Weather (1808)
* In Fashion before Ease; or, A good Constitution sacrificed for a Fantastick Form (1793)
* The Plumb-pudding in Danger (1805)
* The Cow-Pock—or—the Wonderful Effects of the New Inoculation! (1802)
* The Loss of the Faro Bank; or – the Rook's Pigeon'd (1797)
* "Maniac-raving's-or-Little Boney in a strong fit"
* Flemish Characters (1793), published by G. Humphrey, 27 St James's Street, 1 January 1822
* Flemish Characters, published by G. Humphrey, 27 St James's Street, 1 January 1822

## Kanpo estekak

* Datuak: Q520806
* Multimedia: James Gillray / Q520806
# James Gould Cozzens

James Gould Cozzens (Chicago, 1903ko abuztuaren 19a - Stuart, Florida, 1978ko abuztuaren 9a) estatubatuar eleberrigilea izan zen.
1924an argitaratu zuen bere lehen eleberria Harvarden ikasle zela, baina ez zituen ikasketak amaitu finantza arrazoiengatik. Kuban lan egin zuen estatubatuarren semeei ingelesa irakasten. Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen Estatu Batuetako armadan. Esperientzia horri esker, Guard of Honor eleberria idatzi zuen, eta Pulitzer saria irabazi zuen 1949an. 1957ko By Love Possessed eleberria finalista izan zen eta zinemarako egokitu zuten.

## Lan hautatuak

* 1924 Confusion
* 1925 Michael Scarlett
* 1928 Cock Pit
* 1929 The Son of Perdition
* 1931 S.S. San Pedro
* 1933 The Last Adam
* 1933 A Cure of Flesh
* 1934 Castaway
* 1936 Men and Brethren
* 1940 Ask Me Tomorrow
* 1942 The Just and the Unjust
* 1948 Guard of Honor
* 1957 By Love Possessed
* 1964 Children and Others, Ipuin bilduma
* 1968 Morning, Noon, and Night (Harcourt Trade Publishers).
* 1976 A Rope for Doctor Webster

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1238811
# James Gregory

James Gregory (Drumoak, Aberdeenshire, 1638ko azaroa – Edinburgo, 1675eko urria) matematikari eta astronomo eskoziarra izan zen. Lorpenik nabarmenenen artean, kalkulu integralari eta matematikaren arloko serieko garapenei egindako ekarpenak daude, baita optikako difrakzio-sareen aurkikuntzari egindakoak ere.

## Biografia

Marischal Collegen ikasi zuen Aberdeenen, eta 1663an Londresen finkatu zen. 1664an Italiara joan zen eta Paduako Unibertsitatean lan egin zuen. St. Andrews eta Edinburgo, eta hiru seme-alaba izan zituen. Berari buruz esan izan da bere mendeko matematikari britainiar nabarmenena izan zela Newton. Edinburgon hil zen 1675ean.
David Gregory matematikariaren osaba izan zen.

## Obrak
### Optica promota

Liburu honetan, denborarekin bere izena izango lukeen islatze-teleskopio mota bat deskribatzen da: Gregory edo «gregoriano» motako teleskopioa. Teleskopio honen oinarria bigarren mailako ispilu paraboliko bat erabiltzean datza, teleskopio errefraktoreetan gertatzen zen aberrazio kromatikoa eta aberrazio esferikoa ezabatzen dituena. Bere testigantzaren arabera, Gregory-k ez zuen hura eraikitzeko trebetasun praktikorik, eta ezin izan zuen hori egiteko optikorik aurkitu.3
Teleskopioaren diseinuak hainbat zientzialariren arreta erakarri zuen, hala nola Robert Hooke Oxfordeko fisikariarena, azkenean hamar urte geroago instrumentua eraikiko zuena, eta Sir Robert Morayrena, Royal Societyko kide fundatzailearena.
Teleskopio mota hori ez da erabiltzen gaueko astronomiarako, eta ohikoagoak dira eguzki-teleskopio nagusientzat, propietate espezifikoak dituztelako, hala nola Hawaiiko DKIST teleskopioa edo La Palman eraiki beharreko Europako Eguzki Teleskopioa, Kanariak.4 Hala ere, teleskopio optiko batzuek eta Areciboko irrati-teleskopioak optika gregorianoak erabiltzen dituzte.5
Liburuan Lurraren eta Eguzkiaren arteko distantzia kalkulatzeko metodo bat ere aipatzen da, Artizarraren igarobideaz baliatuz. Horixe izan zen unitate astronomikoaren (UA) balioa zehazteko erabili zen lehen metodo fidagarria, laser eta radar sistema modernoak agertu ziren arte.

### Vera circuli et hyperbolae quadratura

Obra honetan, zirkuluen eta hiperferentzien eremua serie infinitu konbergenteen bidez kalkulatzeko aukera aztertzen da. Urtebete geroago, liburua berrargitaratu egin zen, iraultza-solidoen bolumenak lortzeko metodoak erakutsiz. Zenbaki transzendentalen existentziari buruz ere espekulatzen da, zirkuluaren koadraturaren arazoa ebazteko ezintasuna ondorioztatzen da, eta ekarpenak egiten ditu Taylorren polinomioetan eta kalkulu integralaren oinarrizko teoremaren lehen proban.

## Erreferentziak

* "James Gregory". Jatorrizkoaren artxiboa 2009ko martxoaren 14an. Kontsultatua 2009ko martxoaren 10ean.
* Gjertsen, Derek (1986). The Newton Handbook (en ingles). Londres eta New York: Routledge & Kegan Paul. p. 245. ISBN 978-0710202796.
* Chamberts, R.: A Biographic Dictionary of Eminent Scotsmen, P. 175.
* "Jim Cordes Big Dish" (ingelesez). Jatorrizkoaren artxiboa 2015eko azaroaren 7an. Kontsultatua 2009ko martxoaren 10ean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313906
* Multimedia: James Gregory (mathematician) / Q313906
# James Goldsmith

Sir James Michael "Jimmy" Goldsmith (Paris, 1933ko otsailaren 26a - Benahavís, 1997ko uztailaren 18a) Britainiar-frantses finantza-gizona izan zen.
Naziak agintera iritsi zirenean, Bahametara emigratu behar izan zuen, bere familiarekin batera. Etonen ikasketak egitera bidali zuten, 1946. urtean, baina huts egin zuen, eta bertan behera utzi zuen karrera. 1955ean negozioen munduan sartu zen: botika-enpresa bat sortu zuen Frantzian, eta beste zenbait enpresa erosi zituen pixkana-pixkana. 1964. urtean, botikagintzaren alorra alde batera utzi eta elikagaien industrian hasi zen lanean, Britainia Handian bertan lehenik, eta mundu guztian ondoren. Argitalpenaren munduan ere nabarmendu zen: 1977an L'Express frantses aldizkaria erosi zuen, eta 1986. urtean Frantziako bigarren argitaletxe handiena, Press de la Cité, eskuratu zuen. 1982tik 1985ra papergintzako eta basoko lehengaiez egindako ekoizkinen enpresak erosi zituen. 1987ko burtsako krisiari aurre egitea lortu zuen, burtsak hondoa jo aurretik saldu egin baitzituen bere enpresa guztiak. Bestalde, politikagintzan lan egiten saiatu zen, baina ezkonduta zegoen arren maitale bat zeukala-eta eskandalua zabaldu zen, eta ezin izan zituen bere helburuak bete. 1994an The Trap (Amarrua) liburua eman zuen argitara, eta iskanbila handia sortu zen liburu haren inguruan, truke libreari bertan egiten zitzaizkion kritikengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3090082
# James Gosling

James Gosling (Alberta, 1955eko maiatzaren 19a) kanadar informatikaria da, Java programazio-hizkuntzaren sortzailea.
Informatika-ikasketak egin zituen. 1991n, Java konpainian hasi zen lanean, ezkutuko proiektu batean. Emaitzak 1995ean argitaratu ziren, eta emaitzok beste dimentsio bat eman zieten Interneten ahalmenei. Javak aukera ematen du programa txikiak sarean banatzeko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q92622
* Multimedia: James Gosling / Q92622
# Jane Seymour (aktorea)

Jane Seymour, jaiotzez Joyce Penelope Wilhelmina Frankenberg (1951ko otsailaren 15a, Hayes, Londres) ingeles aktore bat da. 1973an James Bond fikziozko pertsonaiari buruzko Live and Let Die filman Bond neska gisa agertzearekin batera ospetsu bilakatu zen. Gerora, hainbat telesaila eta filmetan antzeztu izan du, beharbada denetan ezagunena Dr. Quinn, Medicine Woman telesaila delarik.

## Kanpo estekak

* Jane Seymour aktorearen webgunea (Ingelesez)
* Jane Saymourren IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q123849
* Multimedia: Jane Seymour (actress) / Q123849
# Jane Powell

Jane Powell, Suzanne Lorraine Burce jaioa (Portland, Oregon, 1929ko apirilaren 1a - Wilton, Connecticut, 2021eko irailaren 16a) estatubatuar aktore, abeslari eta dantzaria izan zen. Film musikaletan nabarmendu zen, non dantza egin zuen, eta soprano ahotsarekin abestu zuen.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Rola | Zuzendaria | Oharrak |
| 1944 | Song of the Open Road | Jane Powell | S. Sylvan Simon | |
| 1945 | Delightfully Dangerous | Sherry Williams | Arthur Lubin | |
| 1946 | Holiday in Mexico | Christine Evans | George Sidney | |
| 1948 | Three Daring Daughters | Tess Morgan | Fred M. Wilcox | |
| 1948 | A Date with Judy | Judy Foster | Richard Thorpe | |
| 1948 | Luxury Liner | Polly Bradford | Richard Whorf | |
| 1950 | Nancy Goes to Rio | Nancy Barklay | Robert Z. Leonard | |
| 1950 | Two Weeks with Love | Patti Robinson | Roy Rowland | |
| 1951 | Royal Wedding | Ellen Bowen | Stanley Donen | |
| 1951 | Rich, Young and Pretty | Elizabeth Rogers | Norman Taurog | |
| 1953 | Small Town Girl | Cindy Kimbell | László Kardos | |
| 1953 | Three Sailors and a Girl | Penny Weston | Roy Del Ruth | |
| 1954 | Seven Brides for Seven Brothers | Milly Pontipee | Stanley Donen | |
| 1954 | Athena | Athena Mulvain | Richard Thorpe | |
| 1954 | Deep in My Heart | Ottilie van Zandt in Maytime | Stanley Donen | |
| 1955 | Hit the Deck | Susan Smith | Roy Rowland | |
| 1958 | The Girl Most Likely | Dodie | Mitchell Leisen | |
| 1958 | The Female Animal | Penny Windsor | Harry Keller | |
| 1958 | Enchanted Island | Fayaway | Allan Dwan | Beste izenburu bat: Typee |
| 1975 | Tubby the Tuba | Celeste | Alexander Schure | Ahotsa |
| 1999 | Picture This | | Lisa Albright | |
| 2003 | Broadway: The Golden Age, by the Legends Who Were There | Bere burua | Rick McKay | Dokumentaria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q260099
* Multimedia: Jane Powell / Q260099
# Jane Pierce

Jane Means Appleton Pierce (1806ko martxoaren 12a - 1863ko abenduaren 2a), Franklin Piercen emaztea, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama izan zen 1853tik 1857ra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q238371
* Multimedia: Jane Pierce / Q238371