# André Madré

André Madré (Hazparne, 1907ko abenduaren 27a – Paris, 1971ko abenduaren 13a) euskal zinema zuzendaria eta Frantziako armadako jenerala izan zen. Euskarazko lehen film luzea egin zuen: Gure Sor Lekua.

## Bizitza

1907ko abenduaren 27an jaio zen Hazparneko Yuanechumenia etxaldean, André Germain Madré okinaren eta Catherine Harispururen familian. Hiru anai-arreba zituen: Jeanne, Pierre eta Louis. Hazparneko Eskola Librean eta San Jose kolegioan ikasi ondoren, lau urte eman zituen Belokeko apaizgaitegi txikian, 1920tik 1924ra.
1927an Versaillesen ikasten hasi zen Saint-Cyr-eko Eskola Militar Berezian, eta 1929an graduatu zen, abiadore bihurtuz. 1929an lotinantorde izendatu zuten, 1931n lotinant, 1936an kapitain, 1943an batailoi buru, 1946an lotinant koronel, 1950ean koronel, 1956an brigadako jeneral, eta azkenean, 1960ko azaroaren 1ean, dibisioko jeneral izatera iritsi zen.
Parisen, 1953ko Euskararen Egunaren urteroko bileraren ondorioz, Teodoro Hernandorenaren iradokizuna betetzen saiatu zen: euskarazko film bat egitea. 1956an estreinatu zen Hazparnen.
Film emanaldiak antolatu zituzten hainbat herritan.
Dakarreko euskal arrantzaleei buruzko beste film bat ere egiteko asmoa zuen, baina proiektu bat baino ez zen geratu.
1964ko ekainean, Dakarren ezagutu zuen Hanoun Sélig errumaniar irakasle eta itzultzailearekin ezkondu zen Parisen.
1971ko abenduaren 13an (beste datuen arabera, abenduaren 20an) hil zen Val-de-Grâceko ospitale militarrean, Parisen. Gorpua Euskal Herrira eraman zuten eta Hazparnen lurperatu zuten familiarekin batera.

## Erreferentziak

* 1 2 Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 83 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* 1 2 Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 126 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 84 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 85-86 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 87 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 103 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martinez, Josu. (2016). «Sor Lekutik Avignonera “bultzi leiotik”, Euskarazko zinemaren hastapenen bidaia» Zer 21 (41): 176. ISSN 1137-1102. (Noiz kontsultatua: 2023-10-07).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 132-133 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Larrañaga, Luis. (2023). «Madré, André» Auñamendi Eusko Entziklopedia (Noiz kontsultatua: 2023-10-07).
* ↑ «Galdutzat ematen zen euskarazko lehen filma aurkitu du EHUko ikerlari batek» Naiz 2013-11-29 (Noiz kontsultatua: 2023-10-07).
* ↑ Martinez, Josu. (2016). «Sor Lekutik Avignonera “bultzi leiotik”, Euskarazko zinemaren hastapenen bidaia» Zer 21 (41): 178-179. ISSN 1137-1102. (Noiz kontsultatua: 2023-10-07).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 26 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ (Frantsesez) «Nomination dans l'ordre des Arts et des Lettres janvier 2013» Ministère de la Culture 2013-03-05 (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 125 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ (Frantsesez) «Avis de décès Hanoun Madré - Paris (75)» Dans Nos Coeurs 2017-02-28 (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* ↑ Martínez Martínez, Josu. (2015). Gure (zinemaren) Sor Lekua. Euskarazko lehen filmaren aurkikuntza, historia eta analisia. Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua, 127 or. ISBN 978-84-9082-153-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117984380