OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Francesco Zuccarelli

Francesco Zuccarelli (Pitigliano, Grosseto, 1702ko abuztuaren 15a - Florentzia, 1788ko abenduaren 30a) italiar margolaria izan zen. Hasieran, Florentzian eta Erroman lan egin zuen. 1730ean, Veneziara joan zen. Han, Marco Ricciren eraginez, artzain-giroko gaiak erabili zituen, margolan lasai eta argitsuetan. 1751tik 1768ra, Britainia Handian aritu zen lanean. Londresko Errege Akademia sortu zuen han (1768). Veneziako Akademiaren lehendakaria izan zen 1772an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q919093
* Multimedia: Francesco Zuccarelli / Q919093
# Francesco Tuttavilla

Francesco Tuttavilla Tufo, San German eta Sassoneko dukea, (Napoli, 1604 – Madril, 1679ko urtarrilaren 30a) espainiar monarkiaren alde borrokatu zuen italiar noble eta militarra izan zen.
Espainiar armadan karrera egin zuen eta, 1664an, erregeak Nafarroako erregeorde izendatu zuen.

## Biografia eta ibilbidea

Francesco Tuttavilla Tufo, San German eta Sassoneko dukea, 1604an jaio zen Napolin. Familia noblea izan zuen eta Ottavio Tuttavilla eta Porzia del Tufo izan zituen guraso. Erresuma hartako familiako feudoen jabe izan zen eta, Espainian, Albalá estatuaren jauna izan zen. Baita Peñausendeko komendadore ere, Santiago Ordenan.
Catalina de Cárdenas eta Colón de Toledo (1625-1707) izan zuen emazte eta, alargun zelarik, Puebla del Maestreko XIV. kondesa izan zen. Izan zituzten seme-alabak, baina ez zuen inork biziraun.

### Portugalgo gerra

Gerra honetan, jeneral izan zen Extremadurako armadan.

### Nafarroako erregeordea

1664ko apirilaren 21ean, Nafarroako erregeorde izendatu zuten, Astorgako markesaren ordez. Maiatzaren 23an iritsi zen Iruñeara eta hurrengo egunean egin zuen zin karguan.
1667ko azaroaren 15ean, Diego Caballero de Illescasek hartu zuen haren ordea, baina Francescok jarraitu zuen karguan beste 3 hilabetez. Erakunde guztiei agur esan ondoren joan zen Madrilera 1668ko otsailaren hasieran.

### Kataluniako erregeordea

Sardinia eta Kataluniako erregeorde ere izan zen, Italiako kontseiluko kide eta beste hainbat kargu Filipe IV. aren erreinaldian. Baita estatu-kontseilari Karlos II.arekin ere.
* Datuak: Q8962563
# Francesco Toldo

Francesco Toldo (Padua, Italia, 1971ko abenduaren 2a - ) Italiako futbol entrenatzaile eta futbolari ohia da. 2010ean futbola utzi zuen.
* Datuak: Q234532
* Multimedia: Francesco Toldo / Q234532
# Francesco de' Pazzi

Francesco de' Pazzi (Florentzia, 1444ko urtarrilaren 28a - ibidem, 1478ko apirilaren 26a) italiar noblea izan zen. 1478. urtean konplot bat prestatu zuen Medici familiaren aurka; Giuliano Medici hil zuten, baina Lorenzo Handiak ihes egitea lortu zuen. Hilketa horren ondoren, herria Medici familiaren alde jarri zen, eta Francesco eta haren osaba Jacobo preso hartu eta hil egin zituzten. Pazzi familiako gainerako kideek erbesteratu behar izan zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1441292
* Multimedia: Francesco de' Pazzi / Q1441292
# Francesco Somaini

Francesco Somaini izan daiteke:
* Francesco Somaini (1855-1939) – italiar politikari eta enpresaburua;
* Francesco Somaini (1926-2005) – italiar eskultorea;
* Francesco Somaini (1795-1855) – suitzar eskultorea.
# Francesco Totti

Francesco Totti (Erroma, Italia, 1976ko irailaren 27a) aurrelari postuan jokatzen duen futbolari italiarra da. 1998. urtetik Italiako futbol selekzio nazionalarekin internazionala da. 1992. urtetik AS Roma futbol talde italiarran jokatzen du.
Francesco Tottik oso palmares zabala du. Italiako futbol selekzio nazionalarekin 2006ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen.
* Datuak: Q20110
* Multimedia: Francesco Totti / Q20110
# Francesco di Giorgio Martini

Francesco di Giorgio, izen osoz Francesco di Giorgio Martini (Siena, 1439ko azaroak 14a – 1502), arkitekto, eskulturgile eta margolari italiar bat izan zen.
Margolari bezala, Vecchiettak prestatu zuen (hau ere Francesco di Giorgio deitzen zena), bere ikasketak Orvieton hasi zituen, eta, 1463tik, Sienan, non apainketa eta eraikuntzan mendeko bezala lanean hasi zen, bereziki gotorlekuetan. 1490ean, Milango Katedraleko kupula eraikitzeko eredua enkargatu zioten, 1490ean Giovanni Antonio Amadeok proiektatu zuena.
1495ean Napoli setiatu ondoren, bere irudimen eta asmamen osoa frogatu behar izan zuen. Bere ospea, bere berebiziko unibertsaltasunean dago, non Pizkundeko artisten arteko aitzindarien artean agertu zen, jatorri handi bat izan ez arren. 1502an hil zen, Sienan. Bere Trattato di architettura civile e militare, garaiko arkitektura trataturik eraginkorrenetako bat da.
* Datuak: Q434425
* Multimedia: Francesco di Giorgio Martini / Q434425
# Francesinha

Francesinha Portugalgo sukaldaritza modernoko ogitarteko tipikoa da. Barietaterik ezagunena Portoko da, jatorrizko hiria.

## Deskribapena

Moldeko ogi xigortuaren xerra da, hestebetez eta haragiz betea: urdaiazpiko egosia, txipolata, mortadela, txahal- edo txerri-xerra. Gero, beste moldeko ogi-xerra txigortu batekin eta gazta-xerrekin estaltzen da; ondoren, gainerrea ematen zaio, eta saltsa minetan bustitzen da, batez ere garagardoarekin eta tomatearekin; batzuetan, arrautza frijitu bat gehitzen zaio. Normalean, francesinharekin batera patata frijituak eta garagardoa jan ohi da.

## Historia

Daniel David Silvak sortu zuen francesinha, 1960ko hamarkadan Frantziatik itzuli zen sukaldari emigranteak. Hala ere, jatorriari buruzko eztabaida dago. Plater trinkoa da, eta bazkaltzeko edo afaltzeko hartzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Francesinharen errezeta

## Kanpo estekak

* Francesinha bilatzailea
* Francesinharen ermandadea: francesinhen balorazioa eta sailkapena (portugesez)
* Francesinha proiektua (portugesez)
* Datuak: Q732
* Multimedia: Francesinha / Q732
* Liburuak: Sukaldaritza liburua/Errezetak/Francesinha
# Freddy Krueger

Frederick Charles Krueger edo Fred zein Freddy Krueger gaiztoen artean pertsonaia gaiztoena dugu, A Nightmare on Elm Street beldurrezko film sailaren protagonista. Pertsonaia Wes Cravenek sortu zuen eta orain arte bi aktorek interpretatu dute: Robert Englund, 2003 urteko filma arte, telefilm saila barne, eta Jackie Earle Haley, 2010eko filmearen "remake"an.

## Freddyren ezaugarriak

Lehenengo aldiz A Nightmare on Elm Street, 1984an, agertu zen. Pertsonaia bitxia da ezen pertsonen ametsetan agertzen baita, batez ere haurren eta nerabeen ametsetan; ametsetan egiten dituen gauzak bizitza errealean ere islatzen dira, hau da, ametsetan norbait hiltzen badu, errealitatean ere hilko da.
Fisikoki bere irudi fisikoa oso zehaztuta dago: aurpegi desitxuratua, sonbreru zahar bat, marra berdeak eta gorriak dituen jertseia eta berak egindako aiztoen eskularrua. Psikologikoki oso gaiztoa bada ere, umore beltzaren puntu bat ere badaki erakusten. Agertzen denean sokan saltoka ari diren neskatxa batzuen kanta entzuten da.

## Pertsonaiaren jatorria

Wes Craven zuzendariari sinisten badiogu, Freddyren jatorria Los Angeles Times egunkarian agertutako berri batzuetan aurki ditzakegu. Antza, hedabide horretan Asiako hegoekialdean bizi ziren pertsona batzuen arazoez berri batzuk agertu ziren. Egunkariaren arabera pertsona horiek ametsetan hil omen ziren, amesgaiztoen artean. Hildako batek, ingeniari baten semea, amesgaiztoak zirela eta, ez zuen lo egin nahi. Gau batean haren garrasia entzun zuten eta, gelan sartzerakoan, hilda topatu zuten.
Aldi berean, zuzendariak bere haurtzaroaren gertaera bat aipatu izan du. Gau batean bere gelan zegoela, leihotik kalean itxura txarreko gizon bat ikusi zuen; hark, irifarrez, begietara begiratu zion. Haurra ezkutatu zen eta berriro ere begiratzera joan zenean, gizona kalean jarraitzen zuen. Beldurrez, anaia nagusiari kontatu zion eta hura kalera jaitsi zen baina ordurako gizona ez zegoen.
Jertseiaren koloreak ere ez omen dira kasualak. Antza, berdeak eta gorrial gizakien erretinari gehien harritu egiten dutenak dira.

## Filmen zerrenda

* A Nightmare on Elm Street (1984). Wes Cravenek zuzenduta.
* A Nightmare on Elm Street 2: Freddy's Revenge (1985). Jack Sholderrek zuzenduta.
* A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors (1987). Chuck Russelek zuzenduta.
* A Nightmare on Elm Street 4: The Dream Master (1988). Renny Harlinek zuzenduta.
* A Nightmare on Elm Street 5: The Dream Child (1989). Stephen Hopkinsek zuzenduta.
* Freddy's Dead: The Final Nightmare (1991). Rachel Talalayk zuzenduta.
* Wes Craven's New Nightmare (1994). Wes Cravenek zuzenduta.
* Freddy vs. Jason (2003). Ronni Yuk zuzenduta.
* A Nightmare on Elm Street (2010). Samuel Bayerrek zuzenduta.

## Erreferentziak

* 1 2 http://cinefantastiqueonline.com/2008/10/wes-craven-on-dreaming-up-nightmares/

## Kanpo estekak

* Freddy Krueger Internet Movie Databasean.
* Datuak: Q329466
* Multimedia: Freddy Krueger / Q329466
# Freddie Prinze Jr.

Freddie Prinze Jr. (1976ko martxoaren 8a, Los Angeles) estatubatuar aktore bat da. Nerabeei buruzko filmeei esker oso famatua da. 2010. urtean 24 telesailean Cole Ortiz agentearen pertsonaia antzeztu zuen. Gaur egun WWE enpresarako lan egiten du.

## Biografia

Kalifornia estatuko Los Angeles hirian jaio zen. Bere ama Katherine Elaine Cochran deitzen da eta bere aita Freddie Prinze aktore eta komiko estatubatuarra izan zen.

## Ibilbidea

Bere lehen antzezlana 1995ean Family Matters telesailan izan zen. Gero paper txiki bat izan zuen To Gillian on Her 37th Birthday filmean. Baina bere benetako osperako jauzia I Know What You Did Last Summer filman izan zen, eta bere jarraipena: I Still Know What You Did Last Summer filman. Filma horri esker ospea lortu zuen, baina 1999. urteko She's All That filmari esker ere ezaguna bilakatu zen.
Geroago beste filma batzuk antzeztu zituen, haien artean Wing Commander, Down to You, Boys and Girls, Head Over Heels edota Summer Catch. 2002 eta 2004an Scooby-Doo eta Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed filmak, bere emaztea Sarah Michelle Gellar aktorearekin batera antzeztu zituen. 2005. urtean bere telesaila protagonizatu zuen, Freddie. 2008. urtean Jack and Jill vs. the World filman agertu zen. Friends eta Boston Legal telesailetan ere agertu zen eta Shark Bait, Happily N'Ever After eta Delgo filmetan bere ahotsa ipini zuen.

## Bizitza pertsonala

2002ko irailaren 1an Sarah Michelle Gellar aktorearekin Mexikon ezkondu zen. 2009ko irailaren 19an bere lehen alaba jaio zen, Charlotte Graze Prinze. 2012an bere bigarren semea jaio zen, Rocky James Prinze.

## Kanpo loturak

* Freddie Prinze Jr. aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q309756
* Multimedia: Freddie Prinze, Jr. / Q309756
# Freddy's Dead: The Final Nightmare

Freddy's Dead: The Final Nightmare (euskaraz Freddyren Heriotza: Azken Amesgaiztoa) 1991ko Rachel Talalay britainiar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Robert Englund, Lisa Zane, Shon Greenblatt, Lezlie Deane eta Yaphet Kotto aktoreek antzeztu zuten.
A Nightmare on Elm Street sailaren seigarren filma da.
New Line Cinema ekoiztetxearen lehenbiziko 3D filma izan zen, eta zinemetara filmaren 3D bertsioa ikustera joan ziren ikusleek 3D betaurreko bereziak erabili zituzten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hamar urteren ondoren, Freddy Krueger (Robert Englund) Springwood udalerriko nerabeen artean izua hedatzen jarraitzen du. Bere mendekurako amnesia duen mutil gazte batez baliatu eta bere ahalmenak berrindartzeko erabiliko du, azkenenik Freddyk bere alaba berbera topatzeko helburuz.

## Aktoreak

* Robert Englund:Freddy Krueger
* Lisa Zane: Maggie Burroughs/Katherine Krueger
* Lezlie Deane: Tracy
* Shon Greenblatt: John Doe
* Breckin Meyer: Spencer Lewis
* Ricky Dean Logan: Carlos
* Yaphet Kotto: Doc
* Tobe Sexton: Freddy Krueger nerabea
* Cassandra Rachel Freil: Maggie gaztea/Katherine
* Lindsey Fields: Loretta Krueger (edota Lyndsey Fields)
* Johnny Depp (kameoa): Telebistan agertzen den mutila (edota Oprah Noodlemantra)
* Tom Arnold: Seme-alabarik gabeko gizona (edota Tom Arnold jauna)
* Roseanne Barr: Ethel (edota Tom Arnold jauna)
* Alice Cooper: Edward Underwood
* Elinor Donahue: Umezurztegiko emakumea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q748614
# Freddie Davidson

Frederick Davidson (1998ko maiatzaren 26a) Britainia Handiko arraunlari ospetsua da. Bi aldiz munduko txapeldun izandakoa da, 2022an eta 2023an gizonezkoen lemazain gabeko laukoan.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domna lortu zuen lemazain gabeko laukoan.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Lemazain gabeko laukoa |
| Munduko Txapelketak ||||
| 2022 | Racice | 01 ! | Lemazain gabeko laukoa |
| 2023 | Belgrad | 01 ! | Lemazain gabeko laukoa |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Oberschleißheim | 01 ! | Lemazain gabeko laukoa |
| 2023 | Bled | 01 ! | Lemazain gabeko laukoa |
| 2024 | Szeged | 01 ! | Lemazain gabeko laukoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Profile» British Rowing.
# Freddie Roman

Freddie Roman (Fred Kirschenbaum jaio zen; Jamaica, 1937ko maiatzaren 28a – Boynton Beach (Florida), 2022ko azaroaren 26a) estatubatuar umorista izan zen, Borscht Belt hoteletan maiz agertzeagatik ezaguna.

## Biografia

Roman Jamaikan (New York) hazi zen. Aita oinetako saltzailea zen. Osaba eta aitona Catskills-eko Crystal Spring hotelaren jabeak ziren. Bertan, Freddie-k hamabost urterekin udako gauetan zeremonialari lana egiteko aukera izan zuen. Turismo-gune txikietan komediante nerabe bihurtu zen, baina gero ikuskizunen negozioa utzi zuen aitarentzat lan egiteko. Emakumezkoen zapata-denda baten jabe bihurtu zen, baina laster konturatu zen bere benetako maitasuna "ez zegoela oinetakoen negozioan, ikuskizuneko negozioan baizik".

## Karrera

Romanek komediante gisa hasi zuen bere ibilbidea turismo-guneetan antzezten, besteak beste, Las Vegas Strip-eko Caesars Palace hotel-kateetan eta Atlantic City-ko Strip eta Harrah's-en. Antzezten jarraitu zuen, bere azken urteetan.
Fraideen Klubak bere bi agintaldiko estatutu maximoa aldatu zuen, Roman bere dekano gisa gera zedin. Azkenean, The Friars Clubeko hurrengo dekanoa izan zen Larry King-ek hartu zuen oinordekoa.
Romanek Broadwayko Catskills ikuskizun eszenikoan idatzi eta parte hartu zuen, baita hainbat filmetan parte hartu ere.

## Bizitza pertsonala

Roman Boynton Beach-en bizi zen, Floridan. Alan Kirschenbaum izeneko seme bat izan zuen, 2012an hil zena. Gaixotasun labur baten ondoren hil zen 2022ko azaroaren 26an.

## Erreferentziak

* 1 2 Freddie Roman Dead at 85. TMZ 26 November 2022.
* ↑ Strauss, Robert. "IN PERSON; In a Club Full of Comics, The King Is Also a Jester", The New York Times, November 26, 2022.
* ↑ Haring, Bruce. (November 26, 2022). Freddie Roman Dies: Borscht Belt Comedian Who Appeared In Film And TV Was 85. Deadline.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5496788
# Freddie Jones

Frederick Charles Jones (Stoke-on-Trent, Staffordshire, 1927ko irailaren 12a - 2019ko uztailaren 9a) ingeles telebista, antzerki eta zinema aktorea izan zen. Ia hirurogei urtetan zehar antzeztu zuen. Bere filmik ezagunenak Firestarter, Erik the Viking, Krull, Firefox, Accident eta The Elephant Man dira.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1967 | Accident | Estra | |
| 1967 | Marat/Sade | Cucurucu | |
| 1967 | Far from the Madding Crowd | Cainy Ball | |
| 1968 | The Bliss of Mrs. Blossom | Det. Sgt. Dylan | |
| 1968 | Otley | Philip Proudfoot | |
| 1969 | Frankenstein Must Be Destroyed | Professor Richter | |
| 1970 | Doctor in Trouble | Master-at-Arms | |
| 1970 | Goodbye Gemini | David Curry | |
| 1970 | The Man Who Haunted Himself | Dr. Harris | |
| 1971 | Horatio Knibbles | Gamekeeper | |
| 1971 | Assault | Reporter | |
| 1972 | Antony and Cleopatra | Pompey | |
| 1972 | Sitting Target | MacNeil | |
| 1973 | Kidnapped | Cluny | |
| 1973 | The Satanic Rites of Dracula | Professor Keeley | |
| 1974 | Son of Dracula | The Baron | |
| 1974 | Juggernaut | Sidney Buckland | |
| 1974 | Romance with a Double Bass | Maestro Lakeyich | Short film |
| 1974 | Vampira | Gilmore | |
| 1975 | All Creatures Great and Small | Cranford | |
| 1976 | Never Too Young to Rock | Mr. Rockbottom | |
| 1979 | Zulu Dawn | Bishop Colenso | |
| 1980 | The Elephant Man | Bytes | |
| 1982 | Firefox | Kenneth Aubrey | |
| 1982 | Captain Stirrick | Mr. Leach | |
| 1983 | And the Ship Sails On | Orlando | |
| 1983 | Krull | Ynyr | |
| 1984 | Dune | Thufir Hawat | |
| 1984 | The Zany Adventures of Robin Hood | Orlando | |
| 1984 | Firestarter | Doctor Joseph Wanless | |
| 1985 | The Black Cauldron | Dallben | Ahotsa |
| 1985 | Young Sherlock Holmes | Chester Cragwitch | |
| 1986 | Comrades | Vicar of Tolpuddle | |
| 1987 | Maschenka | Podtyagin | |
| 1988 | Consuming Passions | Graham Chumley | |
| 1989 | Erik the Viking | Harald the Missionary | |
| 1990 | Dark River | The Official | |
| 1990 | Wild at Heart | George Kovich | |
| 1991 | The Last Butterfly | Karl Rheinberg | |
| 1992 | Spies Inc. | Filatov | |
| 1993 | The Mystery of Edwin Drood | Sapsea | |
| 1994 | Prince of Jutland | Bjorn | |
| 1994 | The Neverending Story 3: Escape from Fantasia | Mr. Coreander / Old Man of Wandering Mountain | |
| 1995 | Cold Comfort Farm | Adam Lambsbreath | |
| 1997 | Seeing Things | Prisoner Park | |
| 1998 | Keep in a Dry Place and Away from Children | Ahotsa | Film labur |
| 1998 | What Rats Won't Do | Judge Foster | |
| 1998 | The Life and Crimes of William Palmer | Dr. Bamford | |
| 1999 | My Life So Far | Reverend Finlayson | |
| 2000 | House! | Mr. Anzani | |
| 2000 | David Copperfield | Barkis | Telefilm |
| 2002 | The Count of Monte Cristo | Colonel Villefort | |
| 2002 | Puckoon | Sir John Meredith | |
| 2004 | Ladies in Lavender | Jan Pendered | |
| 2005 | The Libertine | Betterton | |
| 2008 | Caught in the Act | Collingsworth Jenkins | |
| 2010 | Come on Eileen | Dermot | |
| 2015 | By Our Selves | | |
* Datuak: Q195396
* Multimedia: Freddie Jones / Q195396
# Freda Huson

Freda Huson (Smithers, Columbia Britainiarra, Kanada, 1964ko maiatzaren 24a), Chief Howilhkat izenez ere ezaguna (Howilhkat buruzagia), Kanadako indigenen eskubideen aldeko ekintzailea da, Wet 'suwet'en herriaren buru, eta Right Livelihood saria jaso zuena, Nobel sari alternatibotzat jotzen dena.

## Ibilbidea

Huson Smithersen jaio zen, Columbia Britainiarrean, 1964an. Wet 'suwet'en etniako liderra da. Kanadako herri indigenen eskubideen defendatzaile bihurtu zen, beren lurrari eta antzinako kulturari eta ingurumenaren babesari dagokienez.
2010ean, Unist'ot' kanpamendua sortu zuen, Morice ibaiaren ertzean, Talbeetskwan, Columbia Britainiarrean, erresistentziaren gune gisa, bere lurralde indigena zeharkatuko zuen eskistozko gasbide baten eraikuntza gelditzeko. Huson egurrezko txabola batean kokatu zen. Gainera, kanpamentuan bertan Sendaketa Zentro bat sortu zuen, trauma kolonialak sendatu eta lurrarekin berriz konektatu behar duten indigenei laguntza emateko.
2020an, Columbia Britainiarreko Auzitegi Gorenak gasbidearen obrak blokeatzeagatik emandako ebazpen baten ondoren, Kanadako Zaldizko Poliziak Huson atxilotu zuen beste 28 pertsonarekin batera, horietako zazpi bere kanpamentukoak, tartean Brenda Michell ahizpa eta Tait iloba.

## Aintzatespenak

2021ean, Nobel Sari alternatiboa jaso zuen, Right Livelihood 2021 Saria, bere herriaren kultura berreskuratzeko eta bere lurren defendatzeko egindako ahaleginagatik. Giza eskubideen eta ingurumenaren beste defendatzaile batzuk ere aintzatetsi zituzten, hala nola Marthe Wandou, Vladimir Sliwyak eta Baso eta Ingurumenerako Lege Ekimena.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) «Freda Huson» Right Livelihood (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
* 1 2 (Ingelesez) Morin, Brandi. «Freda Huson: An Indigenous ‘warrior’ for the next generation» www.aljazeera.com (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Welle (www.dw.com), Deutsche. «Premio Nobel alternativo 2021 para defensores de los derechos humanos y el medio ambiente | DW | 29.09.2021» DW.COM (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
* 1 2 (Ingelesez) Hosgood, Amanda Follett. (2021-09-29). «Unist’ot’en Land Defender Wins International Advocacy Award» The Tyee (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).

## Kanpo estekak

* Unist´ot´en
* Freda Husonekin elkarrizketa
* Datuak: Q108740196
# Gaskoinia plaza (Donostia)

Gaskoinia plaza :
| Antigua, Donostia ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Gaskoinia plaza Gaskoinia plaza Gaskoinia plaza ||
| Koordenatuak: | 43°18′50.67″N 2°00′08.36″W﻿ / ﻿43.3140750°N 2.0023222°W﻿ / 43.3140750; -2.0023222 |
Gaskoinia plaza edo Txillardegi plaza, Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen plaza bat da. Antigua auzoan dago, eta auzo honetako plaza nagusia dela esan daiteke. Izena Gaskoiniaren omenez darama. Txillardegi izena ere erabiltzen da. Izan ere, donostiar intelektualaren omenez ezarri zen murala plazako ezaugarri nagusietako bat da.
Matia kalearen erdialdean dago. Leku horretan zegoen Txillardegi izeneko etxea, eta hortik hartu zuen ezizena Jose Luis Alvarez Enparantza intelektualak. Inguruan jaio eta bizi baitzen txikitan. XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendeko hasieran Antiguako erdi-erdian zegoen etxerik ederrena zen Txillardegi etxea.
* Txillardegi murala
* Txillardegi plaza, Gaskonia plaza. Donostiako Antigua auzoan
* Txillardegi etxea Antigua auzoko plano batean (1900).
* Ibon Sarasola hizketan Txillardegiren muralaren inaugurazioan Donostiako Gaskoinia plazan

## Kokalekua

Matia kalea, Ondarbide kalea eta Sukia kalearen artean dago, bai eta Zumalakarregi hiribidetik hurbil.
Plazaren mendebaldean Jesusen Bihotzaren Esklaboen eliza dago.
Txilardegi landetxea eta José Brunet-en Botilla fabrika zeuden inguru honetan. José Brunet-en argazkietan ikus daiteke hori. "Marques de la Real Defensa" bilduman daude argazkiak. Koldo Mitxelena Kulturgunean "Aurrera eginez - Progresando" erakusketan egon ziren eta Lola Horcajo Calixto eta Juan José Fernandez Beobide-ren "San Sebastián album del siglo XIX" liburuan ere bai.

## Merkatua

Larunbat goizetan plaza honetan baserriko produktuen azoka egiten da.

## Erreferentziak

* ↑ Europako eskualde historiko-politiko nagusiak (Euskaltzaindiaren 154. araua)
* ↑ «Txillardegiri omenaldia» Irutxuloko Hitza 2019-01-07 (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
* ↑ Horcajo Calixto, Lola; Fernandez Beobide, Juan José. (2022). San Sebastián album del siglo XIX. ISBN 978-84-09-44511-0..

## Ikus, gainera

* Txillardegi Liburutegia (bertsoak)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070680
* Multimedia: Plaza de Gascuña, Donostia-San Sebastián / Q61070680
# Gaskoi (argipena)

Gaskoi izenak adiera hauek ditu:
* Gaskoia, okzitanieraren dialektoa, Gaskoiniako berezkoa.
* Gaskoiak: Okzitaniako lurralde historikoa den Gaskoniako herritarra.
* Jean Erratxun, ezizenez Gaskoia.
# Gasherbrum IV

Gasherbrum IV edo K3 (urdueraz گاشر برم -4‎; txinera sinplifikatuz: 加舒尔布鲁木IV峰; txinera tradizionalez: 加舒爾布魯木IV峰; pinyinez: Jiāshūěrbùlǔmù IV Fēng), Karakorumgo mendi bat da, Pakistango Gilgit-Baltistan eta Txinako Xinjiang probintzien artean eta Gasherbrum mendikatean. 7.925 metroko garaiera du, munduko 17. mendirik garaiena da eta Pakistango 6.a.
1958ko abuztuaren 6an Walter Bonatti eta Carlo Mauri italiar mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q834454
* Multimedia: Gasherbrum IV / Q834454