OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antonio Pigafetta

Francisco Antonio Pigafetta (Vicenza, Veneziako Errepublika, 1491 inguru - Vicenza, 1531) itsasgizona eta kronikaria izan zen. Magallanesen espedizioarekin itsasoratu zen, eta bidaiako kronikaria izan zen. Pigaffetaren Egunkariak xehetasun handiz jasotzen ditu Brasil, Patagonia eta, batez ere, Mariana eta Filipina uharteetako jatorrizko biztanleen ohiturak eta hizkuntzak.
Pigafettarena izan zen denbora luzean Magallanesen espedizioaren kronikarik zabalduena. Kronika horretan Pigafettak ez zuen inoiz Elkano aipatu. Uste da Pigafettak ez ziola Elkanori barkatu Magallanesen kontra altxatzea, eta horregatik, ordainetan, Pigafettak ez zuen bere kronikan inoiz Elkano aipatu nahiz eta bidaiaren azken zatian Elkano itsasontziko kapitaina izan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Gaztelaniaz) Pigafetta, Antonio. Primo Viaggio Intorno al Globo Terracqueo. Real Instituto Elcano, 143 or..
* ↑ Atlas de los exploradores españoles. GeoPlaneta 2009 ISBN 9788408086833. PMC 556943554. (Noiz kontsultatua: 2018-12-01).
* Datuak: Q310922
* Multimedia: Antonio Pigafetta / Q310922
# Antonio Pirala

Antonio Pirala Criado (Madril, 1824ko martxoaren 27a - ib., 1903ko ekainaren 22a) espainiar historialaria izan zen. Amadeo Savoiakoa erregearen idazkari zibila eta hainbat probintziatako gobernaria izan zen (hiru aldiz Bizkaikoa). Piralaren lanak garrantzi handia du Karlistaden ezagutzarako, bereziki, Historia de la guerra y de los partidos liberal y carlista, aumentada con la regencia de Espartero (1868) izenekoak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5699363
* Multimedia: Antonio Pirala / Q5699363
# Antonio Quijarro probintzia

Antonio Quijarro probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Antonio Quijarro) Boliviako Potosí departamenduko probintzia bat da. 14890 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 37428 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1360766
* Multimedia: Antonio Quijarro Province / Q1360766
Txantiloi:Potosí departamenduko probintzia aurkibidea
# Antonio Pérez

Antonio Pérez izen ohikoa da. Honako pertsona ezagunek izen eta abizen konbinazio hori dute:
* Antonio Pérez del Hierro (1540-1611), Filipe II.a Espainiakoaen idazkaria.
* Antonio Pérez Goiena (1863-1962), nafar elizgizona eta idazlea.
* Antonio Pérez Prados (1953-), nafar ikerlaria eta irakaslea, Nafarroako Unibertsitate Publikoko errektorea.
* Antonio Pérez Pérez (1934-), poeta, editorea eta artista.
* Antonio Pérez S.I. (1599-1649), josulaguna eta teologoa.
* Antonio Pérez Ariño, espainiar sindikalista, UGTko kidea Espainiako Gerra Zibilan.
* Antonio Pérez Guerrero «El Sevillano» (1909-1989), abeslaria.
* Antonio Pérez Henares (1953-), kazetaria eta idazlea.
* Antonio Pérez de la Mata (1842-1900), filosofoa.
* Antonio Pérez Olea (1923-2005), musikagilea.
* Antonio Miguel Pérez (1980-), beisbol jokalaria.
* Antonio Pérez Sánchez (1918-2012), enpresaburua.
* Antonio Pérez Pérez (produktoera) (1954-), zinema produktorea.
# Antonio Pérez Goiena

Antonio Pérez Goiena (Uharte, 1863ko urtarrilaren 17a - Iruñea, 1962ko urriaren 24a) nafar elizgizona eta idazlea izan zen. Jesuita izan zen. Razón y Fé, Estudios Eclesiásticos eta Príncipe de Viana aldizkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Obra nagusiak: Cesar Borgia, obispo de Pamplona (1934), La primera biblioteca pública de Pamplona (1941), Episcopologías de la diócesis de Pamplona (1942), La santidad en Navarra (1945), Un historiador navarro de la filosofía (1953), El valle de Baztán (1957) eta Ensayo de bibliografía navarra (9 liburuki, 1945-1964).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Gaztelaniaz)PÉREZ GOYENA, Antonio. Gran Enciclopedia de Navarra
* Datuak: Q12253667
# Antonio Pérez Prados

Antonio Pérez Prados (Sesma, Nafarroa, 1953ko irailaren 23a) ikerlaria eta irakaslea da, Nafarroako Unibertsitate Publikoko errektorea.
Matematikan lizentziatu zen Zaragozako Unibertsitatean, eta doktoregoa ere han egin zuen. Zaragozako Unibertsitateko Estatistika Sailak eskainitako beka bati esker lortu zuen irakasle gisa izandako lehen esperientzia. Geroago, irakasle-laguntzaile, irakasle-lagun eta irakasle titularra izan da Zaragozan bertan. 1989-1990 ikasturtean Nafarroako Unibertsitate Publikoan katedra lortu eta bertan hasi zen irakasle-lanetan. Ordutik aurrera, hainbat kargu izan ditu NUPn. Doktore tesiak zuzentzen ditu, eta hainbat lan kaleratu ditu: bost liburu, lau monografia eta hogeita hamar artikulutik gora. Nafarroako Unibertsitate Publikoko errektore aukeratu zuten 1995ean, eta 1999an berrautatua izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Pérez Prados, Antonio. Nafarroako Parlamentua
* Datuak: Q12253666
# Antonio Pildain

Antonio Pildain Zapiain (Lezo, 1890eko urtarrilaren 17a - Las Palmas Kanaria Handikoa, 1973ko maiatzaren 7a) euskal apaiza izan zen. 1936 eta 1966 artean Kanarietako apezpikua ere izan zen. Gotzaina (1890-1973). "Universidad Pontificia Gregoriana de Roma" delakoan teologia doktore 1911n. Euskara, frantsesa, latina, grekera, hebraeera, gaztelera eta italiera ezagutzen zituen.
1913an apaiztu ondoren, Gasteizko Elizbarrutiko Apaiztegian irakasle izan zen, hebraeera, teologia dogmatikoa eta filosofiaren historiako katedrak bereak zituelarik.
1913an apaiz bilakatua, 1931n Gorteetako Gipuzkoako diputatu bilakatu zen, katoliko-fuerista koalizioan. Gerra ostean, frankismotik aldenduta, Kanarietako pertsonaiarik nagusienetariko bat izan zen.
1918an Gasteizko katedraleko "Canonigo lectoral" izendatua izan zen eta apaiztegian beste bi katedra eskuratu zituen: historia bibliarra eta idatzi sakratuak. Bigarren Errepublikan, 1931-1933 legealdian, Gorteetarako diputatu izan Gipuzkoatik eta euskal gutxiengoa deiturikoaren partaide izan zen ganbaran. Hizlari bikainaren sona lortu zuen legebiltzarrean. Kanarietako gotzai titularra izan zen 1937tik 1966ra. Urte horretan adin eta osasun arrazoiak zirela medio kargua utzi zuen. Francoren erregimena garbiki kritikatu zuen gotzain bakarretarikoa izan zen.
Dotrina mailan atzerakoi eta burugogor xamarra bazen ere, gizarte mailan aski aurreratua zen. Las Palmas de Gran Canarian hil zen.

## Lana

* En defensa de la Iglesia y de la libertad de enseñanza

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Antonio Pildain Zapiain. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3753681
# Andre Mariaren eliza (Brujas)

Andre Mariaren eliza (nederlanderaz: Onze-Lieve-Vrouwekerk) Brujasko tenplu katolikoa da. Eraikina XIII. eta XV. mendeen artean eraiki zuten eta bere dorrea hiriko eraikinik altuena da. Bere 115,6 metroei esker munduko bigarren adreiluzko eraikinik altuena da; lehendabizikoa Landshuteko San Martin eliza izanda. Gotiko estiloan eraiki zuten.
Aldarearen atzean bi hilobi daude: Karlos Izukaitzarena eta Maria Borgoinakoarena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q917183
* Multimedia: Onze-Lieve-Vrouwekerk (Brugge) / Q917183
# Andre Mariaren eliza (Lehuntze)

Andre Mariaren eliza Lapurdiko Lehuntze udalerriko eliza da.
1121ean eraiki zuten eraikin erromaniko hau. Alboan hainbat eraikin ditu, premontretar kongregazio katolikoaren abadetxearenak izandakoak.
1925eko maiatzaren 19an monumentu historiko izendatu zuten.
* Plaza
* Kanpandorrea
* Eliza
* Atea
* Barnealdea
* Plaka

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. PA00084421. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3580597
* Multimedia: Église Notre-Dame de Lahonce / Q3580597
# Andre Mariaren eliza (Aldude)

Andre Mariaren eliza, baita Dona Mariaren eliza ere, Nafarroa Behereko Aldude herrian dagoen parrokia da. XVII. mendekoa da eta 2014tik Monumentu Historiko gisa erregistratuta dago. Maximilien enperadorearen arrosarioa gordetzen da bertan. Udalaren jabegoa da eta eraikinean udaletxearen bulegoa dago.

## Historia

1688an eraikitako eliza hau habearte bakarraz eta bi mailatako harmailez osatuta dago. Koruaren dekorazioa XIX. mendekoa da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee//PA64000083

## Ikus, gainera

* San Bizente kapera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38389651
* Multimedia: Église Notre-Dame d'Aldudes / Q38389651
# Andre Mariaren eliza (Egiarte)

Andre Mariaren eliza edota Egiarteko Andre Mariaren eliza Nafarroako Deierri udalerriko Egiarte herrian dagoen eliza erromaniko bat da. Herrigunetik kanpo eta iparraldean dago, Egiarte eta Allotz artean.
1993an Nafarroako kultura ondasuna izendatua izan zen.

## Eraikina

Kanpoaldean, XII. mendean eraikitako ataria nabarmentzen da. Erdi-puntuko arkuak, zurezko habeak eta angeluzuzen formako zutabeak bermatzen dira harlauzez estalita dagoen antzinako hilerri baten gainean.
Erromanikoaren soiltasuna eta ateladako kapiteletan dauden elementuak nahasirik daude. Ezkerraldeko lehenbiziko biak Lizarrako Done Mikel elizako eskultoreak egin zituela uste da, eta Jesukristoren haurtzaroko uneak irudikatzen dituzte. Horien adierazkortasunak kutsu protogotikoak agertzen ditu. Eskuinaldekoetan ongiaren eta gaizkiaren arteko dualtasuna ageri da, eta horren ikurra zentauroa da, eta munstro itxurako hegaztienganantz apuntatzen ari da gezia.
Garaian, eliza basilika izan zenez, eraikitzeko eta apaintzeko aberastasun handia erabili zen XVII. mendean barnealdea barroko estiloan zaharberritzean. Antzinako eraikin erromanikotik bi kapitel gorde dira, oso ongi zaindurik. Urre-xaflez estalitako erretaulek dirdira egiten dute barnera sartzen den argiaren eraginez. Erregeorde baten urrearekin egin ziren xafla horiek. Erretaula nagusian zeruari egiten zaion aipamena nabarmentzen da, eguzkia eta elementu batzuk erabiltzen direlako. Aipatzekoa ere Egiarteko Ama Birjina, ederki egina baita. Esnearen Ama Birjina izenez ere ezaguna da, haurrari titia emateko jarreran ageri delako.
Erdi Aroko eskailera kiribil batetik igotzen da dorreraino. Zurezko habeek, harlanduek eta leihoen arteko kanpai handiek nabarmentzen dute eraikin berezi horren landa-itxura. Goialdetik dagoen panoramika ikustekoa da.

## Ikus gainera

* Nafarroako kultura ondasunak
* Erromanikoa Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* Egiarteko Andre Mariaren elizari buruzko orrialdea. Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunea
* Datuak: Q20492457
# Andre Mariaren eliza (Retortillo)

Andre Mariaren eliza, gaztelaniaz iglesia de Santa María, estilo erromanikoko eliza kristaua da. Espainiako Retortillo herrian dago, Campoo de Enmedio udalean, Kantabrian. Reinosatik 12 kilometrotara dago. Tenpluaren azpian Juliobriga herri erromatarraren aztarnak daude; antza haren foroaren gainean eraiki zen. Eliza, nahiko ondo gordeta, XII. mendean eraiki zen. Elizaren inguruan, bestetik, Erdi Aroko nekropolia dago.

## Deskribapena

Absidea hiru gorputz bertikalak ditu, zutabeez bananduta, hormabular eskalonatuekin eutsita. Hiru leiho abozinatuak nabariak dira; erdikoak zutabetxoak eta kapitelak erakusten ditu. Pinoian kanpok eskailerekin igotzeko kanpai-horma dago.
Eliza honetan eskulturak garrantzi berezia du. Bi maisu bereizi dira hango lanetan: hagaburuetan eta leihoen kapiteletan artista herrikoi baten eskua ikusi egin da; arkuetan, bestetik, artsita finago baten zizelkatzea ikus daiteke. Azken artista horren lanak Kantabriako arkitektura erromanikoaren onenetarikoak dira; besteak Piascako Andre Mariaren elizakoa eta Santillana del Marreko kolegiatarena izango lirateke.

## Erreferentziak

* 1 2 https://www.asturnatura.com/turismo/iglesia-de-santa-maria-de-retortillo/2881.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Arteguías webgunearen informazioa.
* Datuak: Q3585405
* Multimedia: Church of Santa María de Retortillo / Q3585405
# Andre Mariaren eliza (Sainte-Marie-de-Gosse)

Andre Mariaren eliza (frantsesez: église Notre-Dame) Sainte-Marie-de-Gosse herriko eliza gotortua da, XII. mendean beneditarrek estilo erromanikoan eraikia. XVI. mendean zaharberritu zuten estilo gotikoan. Napoleon III.ak emandako Natibitateari buruzko erretaula bat du.
1999an Frantziako gobernuak monumentu historiko izendatu zuen.
* Atea
* Ganga
* Koroa

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Église Notre-Dame de Sainte-Marie de Gosse. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3580659
* Multimedia: Église Sainte-Marie de Sainte-Marie-de-Gosse / Q3580659
# Andre Mariaren eliza (Kalundborg)

Andre Mariaren eliza (danieraz Vor Frue Kirke) Kalundborgeko eliza nagusia eta Danimarkako eraikin historikoetako bat da. Kalunborgeko kaiaren gaineko muinoan dago.

## Historia

Ez da ezagutzen eraiki zeneko data, baina XIII mendearen hasieran izan zela uste da, gutxienez 1170 baino beranduago, aurretik ez baitzen adreilu gorria erabilia izan Danimarkan. Elizaren inguruan herrixka sortzen hasi zen eta alboan zegoen Snare gazteluko harresiek inguratu zuten. XIV mendean Kaluyndborgeko gazteluak hartu zuen bere baitan. Gaur egun gazteluaren hondarrak baino ez dira gelditzen.
1827an elizaren erdiko dorrea erori egin zen. Barnealdeko altzari ugari kaltetu bazituen ere beeste dorreek zutik iraun zuten. 1867 eta 1871 artean berreraiki zuten. XX mendearen hasieran ere berriztatze lan berriak egin ziren.

## Arkitektura

Oinarrian greziar gurutzea dauka, lau besoen luzera berdina izanik. Erdiko dorrea, Andre Mariarena, handiena eta garaiena da, 44 metro hartzen ditu. Gainontzeko dorreak Santa Ana (ekialdean), Santa Gertrudis (mendebaldean), Santa Maria Magdalena (hegoaldean) eta Santa Katalina (iparraldean) dira.

## Gizateriaren Ondarerako hautagai

2008ko abenduan UNESCOri Gizateriaren Ondare izendatzeko eskaera egin zitzaion.

## Iruditegia

* Eliza muinoaren gainean.
* Elizaren kanpoaldea.
* Elizaren barnealdea.

## Kanpo estekak

* (Danieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1897877
* Multimedia: Vor Frue Kirke, Kalundborg / Q1897877
# Andre Mariaren eliza (Rostock)

Rostockeko Andre Mariaren eliza (alemanez: Marienkirche) Rostocken dagoen elizarik handiena da. Adreilu gorriz eginiko eliza gotikoa da.

## Historia

Elizaren eraikuntza XIII mendean hasi zen eta 1265 urtean sagaratu zuten Andre Mariaren izenean. XIV. mendean zabalkunde batzuk ezagutu zituen, gaur egun dakusagun hiru nabetako eraikina bihurtu zelarik. 1531eako erreforman Luteranismoa onartu zuen.
Aldare nagusia 1721ean egin zuten Berlingo artisauek. Dorre zabala eta goiak daukan antena XVIII. mendean gehitu zitzaizkion etilo barrokoan. Azkenik aipatzekoak dira Innsbrucketik ekarritako beiratean. 1894 eta 1904 artean ezarri ziren elizaren leihoetan.

## Erloju astronomikoa

Erloju astronomikoa (Astrologische Uhr), 12 metrotako garaiera duen erloju eder hau Nurenbergeko Hans Düringer erlojurariak egin zuen 1472an. Goialdean, orduro apostoluak Jesusen aurrean pasatzen dira eta azkena dihoan Judas akatua izaten da. Erdialdean dago erlojua bera, orduaz gain ilargi fasea eta zodiakoa ere agertzen dituelarik. Beheko mailan 2017 arte baliozkoa den egutegia dauka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q666923
* Multimedia: Marienkirche (Rostock) / Q666923
# Arandas

Arandas Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211635
* Multimedia: Arandas / Q211635
# Arandilla

Arandilla Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 182 biztanle zituen 26,68 km²-ko azaleran.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 |
| 456 | 573 | 634 | 554 | 550 | 595 | 549 | 366 | 285 | 220 | 195 | 184 |

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1614757
* Multimedia: Arandilla, Burgos / Q1614757
# Arandoi

Arandoia hegazti, krokodilo eta hainbat narrastiren, gastropodoren, zizareren, krustazeoren eta arrainen urdailaren zati gihartsua da. Bere funtzioa janaria txikitzea da, batzuetan harritxoen laguntzarekin. Hegaztietan paparoaren ondoren dago, adarkizko geruza batez babestua. Ornogabeetan, digestio-hodiaren zati loditua, hegaztien paparoaren antzeko funtzioa duena, alegia, janaria beratzea.

### Elikadura

Sinonimoak: biro, errota, paparo, gera, hera. Hegaztien urdaila da eta ez du zerikusirik ugaztunenaren timoarekin (gibelerrai, eznaki, bigel, hazikontxo edo xuribarearekin) nahiz eta gaztelaniazko izena berdina izan.

### Sukaldaritza

Arandoia, gibel eta bihotzarekin batera, hegaztien erraietako bat da eta, jangarri izan dadin, lehenik, hustu egin behar da; ondoren, barru-azala erauzi, bota eta gainerakoa zorrozki garbituta bakarrik kozinatu ahal izango da. Hegazti basatien arandoiek berun kantitate handiegia izan dezakete, animaliak perdigoiak hartu edo (ahateak, adibidez) arrantzako berunak irentsi baditu. Ez da komeni atal hori jatea, beraz, non eta hazkuntzakoa ez den.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q477734
* Multimedia: Gizzard / Q477734
# Aranda de Moncayo

Aranda de Moncayo Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 232 biztanle zituen 91,02 kilometro koadroko azaleran. Aranda eskualdean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q604187
* Multimedia: Aranda de Moncayo / Q604187
# Arandilla del Arroyo

Arandilla del Arroyo Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 28 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648789
* Multimedia: Arandilla del Arroyo / Q1648789
# Arandas (udalerria)

Arandas Mexikoko udalerri bat da. Jalisco estatuan kokatua dago. 2010ean 72.812 biztanle zituen 1.150,51 km²ko azaleran. Herriburua [[Arandas (Arandas)|Arandas]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2431905
* Multimedia: Arandas Municipality, Jalisco / Q2431905
# Arandigoien

Arandigoien Deierriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 95 biztanle ditu.
1857ko errolda arte bere udalerria izan zuen baina harrezkero beste hainbat herrirekin batera Lizarrerriko eskualde honen batasun naturalaren isla den Deierri udalerriaren barruan dago.

## Demografia eta biztanleria

Arandigoiengo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 80 | 84 | 87 | 88 | 84 | 90 | 99 | 95 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253819
* Multimedia: Arandigoyen / Q12253819
# Arandar Konbergentzia Demokratikoa - Arandar Alderdi Nazionalista

Arandar Konbergentzia Demokratikoa - Arandar Alderdi Nazionalista, araneraz Convergéncia Democratica Aranesa-Partit Nacionalista Aranés, Kataluniako Arango haraneko alderdi politiko nazionalista bat da. Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa kataluniar alderdiaren arandar saila osatzen zuen.
Arango Batasunarekin (Unitat d'Aran) batera Arango bi alderdi nagusiak dira eta Arango Kontseilu Nagusian agintzeko lehiatzen dira. 1995ean sortua izan zen eta

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (araneraz)
* Datuak: Q3782251
# Andrea Villarreal

María Andrea Villarreal González (Lampazos de Naranjo, Nuevo León, 1881eko urtarrilaren 20a - Monterrey, Nuevo León, 1963ko urtarrilaren 19a) mexikar kazetaria, idazlea eta iraultzailea izan zen. Antonio Ireneo Villarreal jeneral iraultzailearen arreba zen.

## Bizitza

Lampazos de Naranjon jaio zen 1881eko urtarrilaren 20an. Gurasoak Próspero Villarreal Zuazua eta Ignacia González Cantú zituen. Bere anaia Antonio erbestera lagundu zuen. Flores Magón anaien taldearekin bat egin zuen eta 1905eko otsailean Alderdi Liberalaren Antolamendu Batzarraren organoaren Regeneración egunkarian parte hartu zuen.
1906 eta 1907 bitartean Jiménezko, Viescako, Las Vacasko (gaur egungo Acuña) eta Palomaseko altxamendu armatuetan parte hartu zuen. Diaz erregimenaren aurka ez ezik, Ameriketako Estatu Batuen aurka ere egin zuen azken hauen konplizitateagatik. Missourin zegoela, bertako egunkari batek Andrea karikatura batean irudikatu zuen sastakai batekin AEBtako presidenteari mehatxu eginez.
1911n, El Pasoko (Texas) Mexikoko kontsulak Kanpo Arazoetako idazkariari bidalitako txosten batean Villarreal ikusarazi zuen Maderista taldeen aldarrikapenaren sinatzaile gisa eta San Antonio Magonistako idazkari gisa. Magonismoarekin hautsi zuen, Antonio anaiak bezala eta Maderisten kausara elkartu zen. San Antonio, Texasko La Prensarekin elkarlanean aritu zen. Iraultzaren garaipenarekin Mexikora itzuli eta ezkondu zen. Handik gutxira alargundu zen.
Bere jatorrietara itzuli zen, hau da, Lampazosera eta gero Monterreyra. Literatura lehiaketa batean saria jaso zuen. Villarrealen arabera, idazki iraultzaileak egiteko erabilitako prensetako bi Estatuaren hiriburuan aurkitzen da, Ohioko Clevelandik ekarriak. Horietan inprimatu zituzten Birsorkuntza, Ahuizoteren semea eta Ahuizoteren biloba.
Monterreyn, Nuevo Leónen hil zen, 1963ko urtarrilaren 19an, 82 urte zituela.
* Datuak: Q1865556
# Andrea Zenarruza

María Andrea Zenarruza y Palacios de Uriondo (Salta, Argentina, 1795eko otsailaren 21a - Ibídem, 1877ko urtarrilaren 18a), Argentinako abertzale bat izan zen, Francisco Pérez de Uriondoren emaztea.

## Biografia

Juan Zenarruza eta Teresa Palaciosen alaba, María Andrea 1795eko otsailaren 21ean jaio zen Saltako hiriburuan, posizio ekonomiko oneko familia batean.
1810eko hamarkadan, Maiatzeko Iraultza piztu zen, eta, 1813an, tropa errealistek, Ayohúmako guduan arrakasta lortu ondoren, Salta probintzia setiatu eta bertan finkatzea erabaki zuten. Erantzun gisa, Juana Morok eta María Loreto Sánchez Peónek espioitza sareak sortu zituzten abertzaleei haietaz libratzen laguntzeko. Proiektu honek Gertrudis Medeiros, Macacha Güemes Goyechea (Martín Miguel de Güemesen arreba bera), Martina Silva, Celedonia Pacheco, María Petrona Arias eta Juana Torinoren laguntza izan zuen. Andreak ere haiekin bat egitea erabaki zuen, ofizial errealisten solasaldietan infiltratuz, pastel-saltzaile eta garbitzaile lanak eginez, soldadu kopurua kontatzeko eta informazioa abertzaleei helarazteko. 1817an, espainiar okupaziotik askatzea lortu zuten.
1820ko otsailaren 22an, Andrea Zenarruza Francisco Pérez de Uriondo koronelarekin ezkondu zen, eta Martin Miguel de Güemes bera izan zen ezkontzako aitabitxia. Teoria batzuek diotenez, Andrea Güemesen ahizparekin, "Macacharekin", elkarlanean aritu zenetik ezagutzen zuen Martín, harekin adiskidetu baitzen, eta haren proiektuan parte hartzeak Francisco Uriondo ezagutzera eraman zuen. Bikoteak ez zuen seme-alabarik izan, Uriondo 1822ko otsailaren 7an hil baitzen.
Azkenik, 1877ko urtarrilaren 18an, 82 urte zituela, Andrea Zenarruza bat-batean hil zen bere jaioterrian, bere senarra hil eta 55 urtera.

## Erreferentziak

* ↑ Txantiloi:Cita web
* Datuak: Q105241631