# Israelgo politika eta gobernua

Israel demokrazia parlamentario bat da, botere legegile, exekutibo eta judizialez osatua. Erakunde hauek ditu: lehendakaritza, Knesset (ganbera bakarreko parlamentua), gobernua (ministroen kabinetea), estatuaren kontrolatzailea eta sistema judiziala. Sistema botere-banaketaren printzipioan oinarritzen da, botere betearazlea botere legegilearen konfiantza-botoaren mende dagoenean (Knéset). Botere judizialaren independentzia legeak bermatzen du.
Arabiar populazioa gutxiengo garrantzitsua da Estatua sortu zenetik, eta, teorian, Israelgo herritartasun osoa du 1952tik. Hautesleak eta hautagarriak dira, nahiz eta derrigorrezko soldadutzatik salbuetsita egon (drusoen kasuan izan ezik). Familia-eskubideak auzitegi erlijioso desberdinek administratzen dituzte (juduak, sharia, drusoak eta kristauak), eta ezkontzei eta ezkontzak deuseztatzeari buruzko eskumen esklusiboa dute. Ez dago ezkontza edo dibortzio zibilik.

## Knesset

Knesset 120 diputatuk osatzen dute, lau urtean behin sufragio unibertsal eta proportzionalaren bidez hautatuak. Parlamentuak «Israelgo presidentea» aukeratzen du (protokolozko kargua, ez-betearazlea) zazpi urteko aldi baterako, ezin da berritu, botere legegilea erabiltzen du eta exekutiboa lehen ministroaren esku uzten du.

## Israelgo presidentea

| Izena | Agintaldia |
| Chaim Weizmann | 1948-1952 |
| Yitzhak Ben Zvi | 1952-1963 |
| Zalman Shazar | 1963-1973 |
| Ephraim Katzir | 1973-1978 |
| Yitzhak Navon | 1978-1983 |
| Chaim Herzog | 1983-1993 |
| Ezer Weizman | 1993-2000 |
| Moshé Katsav | 2000-2007 |
| Shimon Peres | 2007-2014 |
| Reuven Rivlin | 2014-2021 |
| Isaac Herzog | 2021-karguan |

## Lehen ministroa

Israelgo Lehen Ministroak :
| Izena | Alderdia | Agintaldia |
| David Ben-Gurion | M | 1948ko maiatza - 1953ko abendua |
| Moshe Sharett | M | 1954eko urtarrila - 1955eko azaroa |
| David Ben-Gurion | M | 1955eko azaroa - 1963ko ekaina |
| Levi Eshkol | M | 1963ko ekaina - 1969ko otsaila |
| Yigal Allon$^1$ | M | 1969ko otsaila - 1969ko maiatza |
| Golda Meir | M | 1969ko maiatza - 1974ko ekaina |
| Isaac Rabin | M | 1974ko ekaina - 1977ko ekaina |
| Menahem Begin | L | 1977ko ekaina - 1983ko iraila |
| Isaac Shamir | L | 1983ko urria - 1984ko iraila |
| Shimon Peres | M | 1984ko iraila - 1986ko urria |
| Isaac Shamir | L | 1986ko urria - 1992ko uztaila |
| Isaac Rabin | M | 1992ko uztaila - 1995eko azaroa |
| Shimon Peres | M | 1995eko azaroa - 1996ko ekaina |
| Benjamin Netanyahu | L | 1996ko ekaina - 1999ko uztaila |
| Ehud Barak | M | 1999ko uztaila - 2001eko otsaila |
| Ariel Sharon | L | febrero 2001 - 2006ko urtarrila |
| Ehud Olmert$^2$ | K | 2006ko urtarrila - 2009ko martxoa |
| Benjamin Netanyahu | L | 2009ko martxoa - 2021eko ekaina |
| Naftali Bennett | Y | 2021eko ekaina - 2022ko uztaila |
| Yair Lapid | YA | 2022ko uztaila - 2022ko abendua |
| Benjamin Netanyahu | L | 2022ko abendua - |
             $^1$ Behin-behineko Lehen Ministroa.
             $^2$ 2006ko apirila arte funtzioetan egon zen; azken data honetan aukeratua izan zen.
             M = Mapai. 1968tik, Alderdi Laborista.
             L = Likud.
             K = Kadima.
             Y = Yamisa.
             YA = Yesh Atid

## Erreferentziak

* ↑ https://embassies.gov.il/san-salvador/AboutIsrael/State/Pages/ESTADO-Estructura-politica.aspx
* ↑ https://embassies.gov.il/MFA/Spanish/Pages/EL%20ESTADO-%20Poder%20legislativo-%20la%20Knset.aspx

## Ikus, gainera

* Israelgo historia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):The Israeli Left Archive International Institute of Social History
* Datuak: Q1130120
* Multimedia: Politics of Israel / Q1130120