OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Baldintzapeko askatasun

Baldintzapeko askatasuna zigor askatasun-gabetzaileak betetzeko modalitatea da. Espainian, epaituak honako inguruabar hauek betetzen dituenean ezartzen dena: espetxe-tratamenduko hirugarren graduan egotea, ezarritako kondenaren hiru laurdenak beteak izatea eta jokabide ona erakutsi eta epaituaren gizarteratzeari buruzko iragarpen indibidualizatua baiezkoa izatea azken txostenean. Halaber, baldintzapeko askatasuna aplika daiteke epaituek 70 urte bete dituztenean edota gaixotasun oso larria edo sendaezina dutenean. Halaber, baldintzapean, zigortuari agindu dakioke biktimekin harremanetan ez jartzeko (adibidez, bikotekide ohi batekin etxeko indarkeriako kasu batean), antzeko delituen biktimekin (hala nola adingabeekin, baldin eta bat-bateko delituak haurren aurkako sexu-abusua eragiten badu), edo delitugile ezagunekin, bereziki akusatukideekin. Baldintzapeko askatasunean dauden delitugileei monitore elektroniko bat jar dakieke, funtzionarioei beren mugimendua adierazten diena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Zigor-arloa eta Espetxe-zaintza Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13961
* Multimedia: Probation / Q13961
# Baldintzapeko probabilitate

Baldintzapeko probabilitateak gertakizun bat gauzatu dela jakinda, beste gertakizun bat gertatzeko probabilitatea adierazten du. Honela izendatzen da B baldintzapeko edo B gertatu dela jakinda A-ren probabilitatea: $P(A/B)$.
Honela kalkula daiteke ebakiduraren probabilitatea ezagutzen bada:
$P(A/B)={\frac {P(A\cap B)}{P(B)}}$
A eta B gertakizunak elkarrekiko independenteak badira, B gertakizuna gauzatu izanak deus gaineratzen ez duenez A gertakizunari buruz:
$P(A/B)=P(A)$
Bi gertakizun bateraezinak badira gainera, B gertatu bada, A ezin gerta daitekeenez:
$P(A/B)=0$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q327069
* Multimedia: Conditional probability / Q327069
# Baldintzazko entropia

Informazioaren teorian baldintzazko entropiak zera neurtzen du: $X$ zorizko aldagaiaren balioa ezaguna izanik, $Y$ zorizko aldagaia deskribatzeko behar den informazio kantitatea. Entropia kontzeptuaren hedapen bat da.

## Definizioa

$X$ zorizko aldagai diskretuak $x$ balioa hartzearen baldintzapean $Y$ zorizko aldagai diskretuaren entropia $\mathrm {H} (Y|X=x)$ notazioaz adierazten da.
$Y$ aldagaiaren probabilitate-funtzioa $p_{Y}{(y)}$ izanik, haren entropia (ez baldintzazkoa) horrela definitzen da: $\mathrm {H} (Y):=\mathbb {E} [\operatorname {I} (Y)]$, hau da, informazio-kantitatearen itxaropen matematikoa. Kalkuluak eginez, zera lortzen da:
$\mathrm {H} (Y)=\sum _{i=1}^{n}{\mathrm {Pr} (Y=y_{i})\,\mathrm {I} (y_{i})}=-\sum _{i=1}^{n}{p_{Y}(y_{i})\log _{2}{p_{Y}(y_{i})}},$
$\operatorname {I} (y_{i})$ izanik $Y$ aldagaiak $y_{i}$ balioa hartzeak ematen duen informazio kantitatea.
Antzeko moduan, baina baldintzazko itxaropen matematikoa erabiliz, defini daiteke $X$ zorizko aldagai diskretuak $x$ balioa hartzearen baldintzapean $Y$ zorizko aldagai diskretuak duen entropia:
$\mathrm {H} (Y|X=x)=\mathbb {E} [\operatorname {I} (Y)|X=x]=-\sum _{i=1}^{n}{\Pr(Y=y_{i}|X=x)\log _{2}{\Pr(Y=y_{i}|X=x)}}.$
$X$ aldagaiaren $x$ balio posible guztietarako $\mathrm {H} (Y|X=x)$ balioen batez besteko haztatua kalkulatuz lortzen da $\mathrm {H} (Y|X)$ baldintzazko entropia.
    ${\begin{aligned}\mathrm {H} (Y|X)\ &\equiv \sum _{x\in {\mathcal {X}}}\,p(x)\,\mathrm {H} (Y|X=x)\\&=-\sum _{x\in {\mathcal {X}}}p(x)\sum _{y\in {\mathcal {Y}}}\,p(y|x)\,\log \,p(y|x)\\&=-\sum _{x\in {\mathcal {X}}}\sum _{y\in {\mathcal {Y}}}\,p(x,y)\,\log \,p(y|x)\\&=-\sum _{x\in {\mathcal {X}},y\in {\mathcal {Y}}}p(x,y)\log \,p(y|x)\\&=-\sum _{x\in {\mathcal {X}},y\in {\mathcal {Y}}}p(x,y)\log {\frac {p(x,y)}{p(x)}}.\\\end{aligned}}$
Konbenioa: $0\log 0$ eta $0\log c/0$ espresioen emaitza zero dela onartzen da, $c>0$ izanik.

## Propietateak

* Oro har, $\mathrm {H} (Y|X)\leq \mathrm {H} (Y)$ betetzen da. $X$ eta $Y$ aldagaiak elkarrekiko independenteak badira, $\mathrm {H} (Y|X)=\mathrm {H} (Y)$ betetzen da.
* $X$ eta $Y$ aldagaiak elkarren mendekoak badira, $\mathrm {H} (Y|X)=0$ betetzen da, hau da, baldintzazko entropia zero izango da, $X$ aldagaiaren balioa ezagutzearen ondorioz $Y$ aldagaia erabat zehaztuta geratzen bada.
* Aurreko propietatetik ondoriozta daiteke $H(X|X)=0$ betetzen dela.
* Bayesen teoremaren arabera, zera betetzen da: $\mathrm {H} (Y|X)\,=\,\mathrm {H} (X|Y)-\mathrm {H} (X)+\mathrm {H} (Y).$
* $\operatorname {I} (X;Y)\leq \mathrm {H} (X)$ betetzen da, $\operatorname {I} (X;Y)$ izanik $X$ eta $Y$ aldagaien elkarrekiko informazioa.

## Ikus, gainera

* Entropia (informazio-teoria)
* Elkarrekiko informazio
* Informazio kantitate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q813908
# Baldintza (argipena)

Baldintza hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
* logikan, baldintza zerbait gertatzeko nahitaezkoa dena,
** baldintza nahikoa,
** baldintza beharrezkoa,
** baldintza beharrezkoa eta nahikoa,
** baldintza sine qua non;
* beste adiera batean, egoera jakin bateko ezaugarrien multzoa,
** baldintza meteorologikoak edo eguraldia,
** lan-baldintzak;
** kimikan, baldintza estandar eta baldintza normalak.
Beste erabilerak ere baditu:
* hizkuntzalaritzan, baldintzazko perpausa,
* baldintzapeko probabilitatea.
# Baltistan

Baltistan (Urdu: بلتستان) Pakistango iparraldean dagoen herrialdea da, Txinako mugaldean eta Iparraldeko Eremuak izeneko lurraldean kokatutakoa, Kaxmiren. Oso inguru menditsua da, batez beste 3.500 metroko altueran. 300.000-400.000 pertsona bizi dira bertan.

## Mugakideak

Iparraldean Xinjiang (Txina) eta Brooshal (Pakistan), hegoaldean Kargil eta Ladakh (India), mendebaldean Dardistan eta Brooshal (Pakistan) eta ekialdean Siachen glaziarra mugakide ditu.

## Barrutiak

* Ghanche (Khaplu hiriburua).
* Skardu (Skardu).

## Inguru naturala

Pakistango mendirik altuenak hemen daude kokaturik, Karakorumeko mendigunearen barruan: K2 (8.611 m), Nanga Parbat (8.125 m), Gasherbrum I (8.068 m), Broad Peak (8.047 m) eta Gasherbrum II (8.035 m).
Bestela, sei ibar nagusi ditugu inguru honetan: Gultari, Kharmang (Kartakhsha), Khaplu, Skardu, Shigar eta Rondu.

## Hizkuntzak

Baltiera da bertako hizkuntza nagusia, tibeteraren aldaera zaharra dena, Kham dialektotik gertu. Izan ere tibetarrak dira populazioaren %60 ingurua. VIII. mendekoak dira lehenengo idatzizko lekukotzak, Manthal herrian, Skardutik hurbil. Jatorrizko idazkera hasi ziren aldatzen XVI. mendean, persierazkoarekin ordezkatuz. Literatura ahozko tradizioan transmititu egin da nagusiki. Ladakheko hizkuntzarekin parekotasun handiak daude.
Gaur egun, eragin handia daukate buruxaski, turkiera eta urdu hizkuntzek baltieran, baita persierazko literatura musulmanak ere. Modu horretan, tibetar jatorritik desbideratu egin da.

## Felix Iñurrategi

Felix Iñurrategi mendigoizale aretxabaletar ezaguna herrialde honetan hil zen 2000. urtean, istripuz, Gasherbrum II mendian behera egiten ari zela.
Bere omenez, eta herrialde honetako biztanleek hainbat urtez Iñurrategi anaiei eta beste mendizale batzuei emandako laguntza eskertuz, 2001ean sortu zuten Gipuzkoan "Felix Baltistan Fundazioa", inguru honetako garapena sustatu nahian.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Baltierari buruzko artikulua
* Datuak: Q805804
* Multimedia: Baltistan / Q805804
# Baltoro Muztagh

Baltoro Muztagh (txinera tradizionalez: 巴爾托洛慕士塔格山; txinera sinplifikatuz: 巴尔托洛慕士塔格山; pinyinez: Bā'ěrtuōluò Mùshìtǎgé Shān) Karakorum mendikateko azpimendikate bat da. Pakistango iparraldeko Gilgit-Baltistan eskualdea eta Txinako ipar-mendebaldeko Xinjiang lurraldearen artean banatua dago. Bere gailurrek Pakistan-Txina muga osatzen dute.
Mendikate honetan gailurrarik garaiena K2 da (8.611 metro), munduko bigarren mendirik garaiena, eta Hamalau Zortzimilakoetatik beste hiru mendi ere bertan daude: Gasherbrum I, Broad Peak eta Gasherbrum II.
Mendikate honetako ipar eta ekialdean Baltoro glaziarra dago.

## Baltoro Muztagh mendikateko hainbat gailur

| Mendia | Garaiera (m) | Garaiera (ft) | Koordenatuak | Gailurra (m) | Alboko mendiak | Lehen igoera | Igoer saiakerak |
| K2 | 8,611 | 28,251 | 35°52′57″N 76°30′48″E﻿ / ﻿35.88250°N 76.51333°E﻿ / 35.88250; 76.51333 | 4,017 | Everest | 1954 | 45 (44) |
| Gasherbrum I | 8,080 | 26,509 | 35°43′27″N 76°41′44″E﻿ / ﻿35.72417°N 76.69556°E﻿ / 35.72417; 76.69556 | 2,155 | K2 | 1958 | 31 (16) |
| Broad Peak | 8,051 | 26,414 | 35°48′38″N 76°34′05″E﻿ / ﻿35.81056°N 76.56806°E﻿ / 35.81056; 76.56806 | 1,701 | Gasherbrum I | 1957 | 39 (19) |
| Gasherbrum II | 8,034 | 26,362 | 35°45′27″N 76°39′11″E﻿ / ﻿35.75750°N 76.65306°E﻿ / 35.75750; 76.65306 | 1,523 | Gasherbrum I | 1956 | 54 (12) |
| Gasherbrum IV | 7,932 | 26,024 | 35°45′33″N 76°36′57″E﻿ / ﻿35.75917°N 76.61583°E﻿ / 35.75917; 76.61583 | 725 | Gasherbrum III | 1958 | 4 (11) |
| Skyang Kangri | 7,545 | 24,754 | 35°55′35″N 76°34′03″E﻿ / ﻿35.92639°N 76.56750°E﻿ / 35.92639; 76.56750 | 1,060 | K2 | 1976 | 1 (2) |
| Sia Kangri | 7,422 | 24,350 | 35°39′48″N 76°45′45″E﻿ / ﻿35.66333°N 76.76250°E﻿ / 35.66333; 76.76250 | 640 | Gasherbrum I | 1934 | 6 (0) |
| Skil Brum | 7,410 | 24,311 | 35°51′03″N 76°25′45″E﻿ / ﻿35.85083°N 76.42917°E﻿ / 35.85083; 76.42917 | 1,152 | K2 | 1957 | 2 (1) |
| Chongtar Kangri | 7,315 | 23,999 | 35°54′46″N 76°25′47″E﻿ / ﻿35.91278°N 76.42972°E﻿ / 35.91278; 76.42972 | 1,300 | Skil Brum | 1994 | 1 (1) |
| Muztagh Dorrea | 7,276 | 23,871 | 35°49′38″N 76°21′39″E﻿ / ﻿35.82722°N 76.36083°E﻿ / 35.82722; 76.36083 | 1,710 | Skil Brum | 1956 | 4 (2) |

### Gailur baxuagoak

Hona hemen euren edertasun edota igoera zailtasunarengatik nabarmenak diren mendikate honetako bost gailur apalagoak:
* Trango dorre handia, 6,286 m
* Trango dorrea edo Izenik Gabeko dorrea, 6,239 m
* Uli Biaho dorrea, 6,109 m

## Kanpo estekak

* Northern Pakistan detailed placemarks in Google Earth
* Datuak: Q805805
* Multimedia: Baltoro Muztagh / Q805805
# Baltray

Baltray, historikoki Ballytra (irlanderaz: Baile Trá) Irlandako udalerri bat da, Louth konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 103 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4076967
* Multimedia: Baltray, County Louth / Q4076967
# Baltit gotorlekua

Baltit gotorlekua, urdueraz قلعہ بلتت, Pakistango Hunza haraneko Karimabad udalerrian dagoen gotorleku bat da, Gilgit-Baltistan lurraldean.
VIII. mendean eraikia izan zen.
* Datuak: Q1247039
* Multimedia: Baltit Fort / Q1247039
# Baltmannsweiler

Baltmannsweiler Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Esslingen (barrutia)|Esslingen]] barrutian. 2014an 5.644 biztanle zituen 18,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q80464
* Multimedia: Baltmannsweiler / Q80464
# Baltoro glaziarra

Baltoro glaziarra Pakistango Karakorum mendikatean dagoen glaziarra da, Baltistan eskualdeko Gilgit-Baltistan lurraldean. Lurralde polarretatik at munduko glaziar handienetakoen artean dago. Ipar eta ekialdean Baltoro Muztagh mendilerroa du eta hegoaldean Masherbrum mendilerroak. Eskualde honetako mendirik garaiena K2 da, 20 kilometroko inguruan beste hiru zortzimilako ere badaudelarik.

## Mendiak

Baltoro glaziarraren inguruan daude mendi nabarmenen zerrenda honakoa da:
* K2, 8.611m, munduko bigarren mendi garaiena.
* Gasherbrum I, 8.080m, munduko 11. mendirik garaiena.
* Broad Peak, 8.047m., munduko 12. mendirik garaiena.
* Gasherbrum II, 8.035m, munduko 13. mendirik garaiena
* Gasherbrum III, 7.946m. (batzutan Gasherbrum II mendiaren azpigailurtzat jo ohi da)
* Gasherbrum IV, 7.932m., munduko 17. mendirik garaiena.
* Masherbrum (K1), 7.821m., munduko 22. mendirik garaieena.
* Chogolisa, 36th highest in the world at 7,665m.
* Muztagh dorrea, 7.273m.
* Snow Dome, 7.160m.
* Biarchedi, 6.781 m
* Uli Biaho Tower, 6.417m.
* Trango dorreak, 6.286m. (bere aurpegi bertikalak mundu osoko amildegi garaienak dira)
* Mitre Peak, 6.010m.

## Iruditegia

* Ipar-ekialdeko norantza eta K2 mendiruntz begira, erdigunean
* Baltoro glaziarraren ikuspegia Urdukas kanpalekutik ikusita
* Glaziar harkaitzak Baltoro glaziarrean.

## Ikus gainera

* Zortzimilakoak

## Kanpo estekak

* Kelly Cheng-en argazkiak Concordiatik.
* Datuak: Q805806
* Multimedia: Baltoro Glacier / Q805806
# Baltrum

Baltrum Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Aurich barrutia|Aurich]] barrutian. 2014an 564 biztanle zituen 6,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q25125
* Multimedia: Baltrum / Q25125
# Baltra uhartea

Baltra uhartea, Ekuadorko Galapagoak uhartediko uharte bat da, Ozeano Barean.
* Datuak: Q200772
* Multimedia: Baltra / Q200772
# Baltsa

Baltsa honakoa izan daiteke:
* Elkarte edo bileraren sinonimoa (batez ere Ipar Euskal Herrian).
* Arrain-sardaren sinonimoa.
* Elurra urtzean edo euria egitean eratzen den ur- edo lohi-putzua.
* Baltsa (ontzia): zuhaitz-enborrak elkarrekin egoki lotu eta atondurik egindako ontzi zapala.
* Agnes Baltsa, greziar mezzo-soprano.
# Apaola

Apaola edo Abelu, Nafarroa Garaian topa dezakegun mendia da.
Arantza inguruko mendikateek ferra baten moduan ixten dira iparraldean, Igantzi herriaren inguruan.
Mendebaldeko mendiak (Unanu, Frain) isolatuagoak dira, baina katea ekialdetik ixten duen sokak gorabehera handirik gabe luzatzen da, betiere altuera galduz iparraldera egin ahala.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Apaola (Mendikat)

## Kanpo estekak

* Apaola, http://www.euskal-herria.org/.
# Apar

Aparra, bitsa edo haguna likido globularreko geruza bat da, lurrun edo gas bat biltzen duena. Aparrak emultsioen antzekoak dira, bi sistemen ―hau da, likidoa eta gasa― fase sakabanatua inguratzen baitute adsortzio geruzek. Hala ere, aparrak eta emultsioak bi alderditan bereizten dira: fase sakabanatua gas bat da aparretan eta likido bat, berriz, emultsioetan; aparren gas burbuilak askoz handiagoak dira emultsioetako globuluak baino. Aparrak sistema koloidalak dira, gas burbuilak inguratzen dituzten geruzak oso estuak direlako; geruza horiek koloidalak dira edo geruzek propietate koloidalak dituzte.
Ozeanoetan ikusten den aparra, eta, batez ere, olatuak kostaldean apurtuz gero, burbuilen aglomerazio bat da, denbora laburrean irauten duena itsasoaren azalean, indar mekanikoek astinduta. Zenbait faktore kimikok edo fisikok sortzen dute itsas aparra: airearen eta uraren arteko aldea, uraren alkalinotasuna, uraren koloide diluituak, eta abar.

## Goma-aparra

Apar sintetikoa ere bada, goma-apar ere deitua. Material berri hau oso erabilia da gaur egunean gaur egunean, esaterako kirol-zapatiletan edo mikrofonoen babes gisa.

## Bibliografia

* Ekaiak badu garrantzia. Gizakiok eginiko mundua moldatu duten material zoragarrien istorio bitxiak. M. Miodownik. Itzultzailea: J. R. Etxebarria. UEU - CIC Nanogune 2022 (250 or.). Aparrari buruzkoa da 5. kapitulua: "Miresgarria"

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia > apar» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).
* ↑ German Portillo. (2019-06-05). «Itsas aparra: nola sortzen den eta zergatik agertzen den» Meteorología en Red (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).

## Ikus, gainera

* Itsas aparra
* Garagardoaren historia

## Kanpo estekak

* Andrew M. Kraynik, Douglas A. Reinelt, Frank van Swol Structure of random monodisperse foam.
* D. L. Weaire, Stefan Hutzler (1999) The Physics of Foams
# Apan (udalerria)

Apan Mexikoko udalerri bat da. Hidalgo estatuan kokatua dago. 2010ean 42.563 biztanle zituen 324,18 km²ko azaleran. Herriburua [[Apan (Apan)|Apan]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27796634
* Multimedia: Apan Municipality / Q27796634
# Aparailu isodomo

Aparailu isodomoa adreiluak juntura-hautsika eta garaiera berdineko ilaretan paratuz egiten den aparailua (adreilu-zoladura) da. Hala, horma erabat erregularra lortzen da.
Antzinako eraikuntza teknika bat da, greziar jatorrikoa edo lehenagokoa dateke, eta oso erabilia da arkitektura monumental klasikoan.
Aparailuko ilaren luzera berdina ez denean, edo harreman aritmetiko sinple batekin elkartzen ez denean, aparailu ez-erregular esaten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]
* ↑ Ginouvès, René; Martin, Roland. (1985). Dictionnaire méthodique de l’architecture grecque et romaine. in: Collection de l'École française de Rome 84. I : Matériaux EFR - EFA, 99 or. ISBN 02235099..

## Ikus, gainera

* Adreilu-zoladura

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q2858608
* Multimedia: Opus isodomum / Q2858608
# Apaneca

Apaneca El Salvadorko Ahuachapán departamenduko udalerri bat da. 45.13 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 8383 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2779422
* Multimedia: Apaneca / Q2779422
# Apapane

Apapanea (hawaieraz: ʻApapane; Himatione sanguinea) Himatione generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago. Hawaiiko Hawaiʻi, Maui, Lānaʻi, Kauaʻi, Molokaʻi eta Oʻahu uharteetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Himatione
* Fringillidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q943686
* Multimedia: Himatione sanguinea / Q943686
* Espezieak: Himatione sanguinea
# Apaporis

Apaporis Hego Amerikako ibaia da, Caquetáren adarra, Amazonasen arrokoa. Tunia eta Ajajú ibaien elkargunea hartzen da Apaporisen hasieratzat. Kolonbiako Guaviare, Caquetá, Vaupés eta Amazonas departamenduak zeharkaturik, Brasilgo Amazonas estatuan barneratzen da. Caquetá ibaira isurtzen da, Vila Bittencourt herrixkaren ondoan. 960 kilometro luze da, 1.370 kilometro luze Tuniarekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ Reencuentro de dos maestros etnobotánicos en Univalle. eltiempo.com (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q73940
* Multimedia: Río Apaporís / Q73940
# Apar festa

Apar festa aire librean ospatzen den jai ekitaldia da, non kanoi itxurako gailu baten bitartez edo beste modu batez aparra zabaltzen den inguruan bildu den jendearen artean. Bereziki udan ospatzen da eta haur eta gazteentzat antolatzen da, batzuetan diskoteketan ere burutzen den festa bada ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2232083
* Multimedia: Foam parties / Q2232083
# Aparallactinae

Aparallactinae Lamprophiidae familiaren barruan sailkatzen den suge subfamilia bat da. Afrika eta Ekialde Hurbilean bizi dira.

## Generoak

* Amblyodipsas Peters, 1857
* Aparallactus Smith, 1849
* Brachyophis Mocquard, 1888
* Chilorhinophis Werner, 1907
* Elapotinus Jan, 1862
* Hypoptophis Boulenger, 1908
* Macrelaps Boulenger, 1896
* Micrelaps Boettger, 1880
* Polemon Jan, 1858
* Xenocalamus Günther, 1868

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2858124
* Multimedia: Aparallactinae / Q2858124
* Espezieak: Aparallactinae
# Aparallactus

Aparallactus Aparallactinae subfamiliako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.

## Espezieak

* Aparallactus capensis Smith, 1849
* Aparallactus guentheri Boulenger, 1895
* Aparallactus jacksonii (Günther, 1888)
* Aparallactus lineatus (Peters, 1870)
* Aparallactus lunulatus (Peters, 1854)
* Aparallactus modestus (Günther, 1859)
* Aparallactus moeruensis Witte & Laurent, 1943
* Aparallactus niger Boulenger, 1897
* Aparallactus nigriceps (Peters, 1854)
* Aparallactus turneri Loveridge, 1935
* Aparallactus werneri Boulenger, 1895

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2701395
* Multimedia: Aparallactus / Q2701395
* Espezieak: Aparallactus
# Azemiops

Azemiops Viperidae familiako narrasti genero bat da. Txina, Vietnam eta Myanmarren bizi dira.

## Espezieak

* Azemiops feae Boulenger, 1888
* Azemiops kharini Orlov, Ryabov & Nguyen, 2013

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13416836
* Multimedia: Azemiops / Q13416836
* Espezieak: Azemiops
# Azelerazio-lasterketa (automobilismoa)

Azelerazio-lasterketa (drag racing ingelesez) automobilismoko eta motoziklismoko diziplina da, non bi auto edo motozikleta pista zuzen batean lehiatzen diren atsedenetik azeleratuz arerioaren aurretik helmuga lortzeko helburuarekin. Helmuga 402 metrora izan ohi da, hau da, milia laurden batera, edo 201 metrora, hau da, milia zortziren batera, beraz lasterketa horien iraupena 20 edo 10 segundo ingurukoa da, hurrenez hurren. Sistema elektronikoak erabiliz egindako neurketak 60ko hamarkadaz geroztik erabiltzen dira.
* Datuak: Q46241
* Multimedia: Drag racing / Q46241
# Azelerazionismo

Azelerazionismoa kapitalismoari aurre egin eta gainditzeko, horren aurka egin baino, horren joera jarraitu eta bizkortu behar dela aldezten duen jarrera politikoa da, haren hondamenera gerturatu eta ordena soziala kolokan jartzeko. Terminoa Benjamin Noys filosofoak asmatu zuen 2010 urtean, jarrera horren aurka iritzita. Lehenagotik, kontzeptua Deleuzek eta Guattarik landu zuten 1970eko hamarkadan "harago joan beharra" aldarrikatuz eta Marxen teorian du jatorria, zeinak baieztatzen zuen kapitalismoak "bere baitan zuela bere hondamenaren hazia". 2013an, Nick Srnicekek eta Alex Williamsek “#Accelerate: Manifesto for an Accelerationist Politics.” izenburuko manifestua plazaratu zuten, ezker politikoaren norabide okerra adierazteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16001522
# Azelerazio-pista

Azelerazio-pista (dragstrip ingelesez) automobilen eta motozikleten ekitaldietarako eta lehiaketetarako pista da. Neurria, pista hauentzat ezagunago neurria, goitizen gisa ere erabiltzen dena, kilometro erdia edo milia laurdena (zehazki 402 metro) da. Lasterketa irteera-gresilla batetik abiatzen da eta bertan 3 faktore garrantzitsu daude: pilotuaren erreakzioa, ibilgailuaren momentua eta beraren trakzioa.
* Datuak: Q357121
* Multimedia: Category:Dragstrips / Q357121
# Bangweulu aintzira

Bangweulu, benba hizkuntzaz "urak eta zerua topatzen diren lekua", Zanbiako aintzira bat da. Luapula ibaiaren iturburua da eta beste hamazazpi ibaiek urez hornitzen dute.
1.140 metroko altueran dago, 9.840 kilometro karratuko azalera du, 75 kilometro luze eta 4 metroko sakonera bakarrik.
* Datuak: Q673169
* Multimedia: Lake Bangweulu / Q673169
# Bangs (Texas)

Bangs Texasko hiri bat da. Brown konderrian kokatua dago. 2010ean 1.603 biztanle zituen, 3,82 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Brown konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970232
* Multimedia: Bangs, Texas / Q970232
# Bangsamoro

Bangsamoro (euskaraz «Moro Herria») Filipinetako moro herriaren lurraldea da. Filipinetako Sulu arkipelagoa, Mindanao uharteko zati batzuk, eta Palawango zati batzuk barne hartzen ditu, bai eta Malasia bizilagunaren Sabahko zati batzuk ere. Hitz konposatu hau malasierako bangsa («herri») eta gaztelaniako moro («mairu») hitzetatik dator.
Moro herriari deitzeko ere erabiltzen da. Leinuon artean maguindanaotarrak, maranaotarrak eta tausugtarrak ditugu.

## Ikus, gainera

* Mindanao Musulmaneko Eskualde Autonomoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q806550
# Bangors

Bangors, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4855591
* Multimedia: Bangors / Q4855591
# Bangorko tren geltokia (Gales)

Bangorko tren geltokia Galesko Gwynedd eskualdean dagoen Bangor udalerriko tren geltokia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1902478
* Multimedia: Bangor (Gwynedd) railway station / Q1902478