OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ourthe

Ourthe (valonieraz: Oûte) Belgikako ibaia da, Mosaren adarra. Houffalizetik gertu, Ourthe Occidentale (Mendebaldeko Ourthe) eta Ourthe Orientale (Ekialdeko Ourthe) ibaien lotunean jaioa, Ardeneetako La Roche-en-Ardenne, Hotton, Durbuy, Hamoir eta Esneux herriak zeharkatzen ditu bere ibilbidean. Amblève eta Vesdre ibaiadar nagusiak ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q160698
* Multimedia: Ourthe / Q160698
# Ourém (Portugal)

    Artikulu hau Portugalgo hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ourém».
Ourém (portugesez oˈɾɐ̃j eta tokiko hizkeraz ɔˈɾɐ̃j ahoskatua), lehen Vila Nova de Ourém deitua, Santarém barrutiko hiri portugaldarra da, Erdiko lurraldean eta Médio Tejo azpieskualdean kokatua.

## Freguesiak

Bere 416,50 km²-ko azalera 13 freguesiatan banaturik dago:
* Alburitel
* Atouguia
* Caxarias
* Espite
* Fátima
* Freixianda, Ribeira do Fárrio e Formigais
* Gondemaria e Olival
* Matas e Cercal
* Nossa Senhora da Piedade
* Nossa Senhora das Misericórdias
* Rio de Couros e Casal dos Bernardos
* Seiça
* Urqueira

## Historia

Udalerriak 1180an jaso zuen bere forua, Teresa Portugalgoa infantak, Flandriako kondesak, Alfontso I.a Portugalgoaren alabak, esleituta. Hiri-gutunean latinez Auren deitzen zen herria aipatu zuten. Gune historikoa Ourémgo gazteluaren inguruan dago, Ourémgo konde eta Valençako markes Alfontso Bragantzakoaren garaian eraikia.
Teresa Portugalgoa andreak 1183an egindako eliza-dohaintzaren agirian adierazten zuenez, gaztelua eraiki zen lokalak Abdegas izena zuen lehen: (lit.) "Aprouve-me fazer testamento do eclesiástico de Ourém, que antes se chamava Abdegas". 1142ko Leiriako hiri-gutunean, Ourém (Portus de Auren) toponimoa agertzen zen, eta jada Leiriako termen lurralde-muga gisa aipatzen zuten. 1159an, Castelo de Cerasen dohaintza egin zuten, eta 1167an, Lisboako gotzainak Alfontso I.a Portugalgoa erregeari (Alfonso Enriquez jauna) Tenpluko Zaldunekin izandako lurralde-eztabaida bati buruzko dokumentu batean agertu zen. 1991ko abuztuaren 16an hiri mailara igo zen. Ordura arte, Vila Nova de Ourém bezala ezagutzen zuten.

## Demografia

* Ourémgo biztanleriaren bilakaera
* INEren datuak.

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) «Lei n.º 11-A/2013 de 28 de janeiro. Reorganização administrativa do território das freguesias» Diário da República 2013-1-28.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q771546
* Multimedia: Ourém, Portugal / Q771546
# Nota (argipena)

Nota hitzak erabilera ezberdinak ditu:
* musika nota, soinu jakin eta zehatz identifikatzeko modua, musikan erabiltzen dena;
* nota edo kalifikazioa, hezkuntzan ikasle batek egindako lana edo bere ezaguera-maila zehazten duen balio edo kategoria bat.
# Nota Bene

Nota Bene latinezko esaldia da, euskaraz hitzez hitz «ohart ongi» edo «ohartu ondo» esan nahi duena; hala ere, esaldiaren benetako zentzua «ohartu zaitez» edo «kontu izan» da. Liburuetan maiz erabiltzen da, batez ere irakurlearen arreta bereganatzeko asmoz. Eskuarki N.B. letrekin laburbildurik agertzen da.
Gramatikaren aldetik, noto aditzaren aginterazko aldaera («ohartu») eta bene («ongi») aditzondoak osatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q222751
# Not Without My Daughter

Not Without my Daughter (Ez gure alabarik gabe) film estatubatuar bat da. 1991. urtean lehen aldiz aurkeztu egin zen. Istorioa Estatu Batuetan eta Iranen gauzatzen da. Betty Mahmoody, filmeko protagonista, eta bere lau urteko alaba, Mahtob, pertsonaien benetako istorioa da, non biak Iranen bahituta aurkitzen diren eta ihes egiten saiatuko diren. Filmaren protagonista nagusiak Sally Field eta Alfred Molina aktoreak dira. Gidoia Betty Mahmoodyk idatzitako liburuan oinarrituta dago eta liburua benetako gertakizunetan oinarrituta dago. Liburuak egilearen, Betty Mahmoodyren, esperientzi txarrak kontatzen ditu, 1984-86 urteetan Iranera joan zeneko kontakizuna.

## Sinopsia

Film hau Michiganen hasten da familia zoriontsu batekin. Familia hau Betty, bere senarra Moody eta haien alaba Mahtob osatzen dute. Egun batean, Sayyed Borzog `Moody’ Mahmoody doktorea bere emazteari esaten dio ea Iranera joan ahal ziren oporretan. Horrela, Mahtob aitaren aldeko familia ezagutzeko aukera izango zuen. Betty kezkatuta zegoen. Izan ere, ez zekien ea herrialde hori nahikoa segurua izango ote zen. Dena den, bere senarrak bakarrik bi aste egongo zirela adierazi zion eta, azkenean, Bettyk baietz esan zuen.
Teheranera, Iraneko hiriburura, ailegatzen direnean, Moodyren familia Bettyri belo bat jartzera behartzen diote eta hau estatubatuarrari oso harrigarri egiten zaio. Hori gutxi balitz, egunak pasa ahala, Bettyk bere senarraren familia xiiak zirela eta Mahtob erlijio musulmanera bihurtzea nahi zutela ohartu zen. Bi aste pasa ondoren, Moodyk hor bizitza osorako geratuko zela erabaki zuen. Bettyk, jakina, ez zuen leku horretan bizi nahi baina Iranen zegoen, eta leku horietan, emakumeak ezin du ezer egin bere senarraren baimenik gabe.
Azkenean, buruan zeuzkan ideiak Iranen ezin aurrera eraman eta Iranetik ihes egitea erabakiko du protagonistak, baina ez du bere alaba bertan utzi nahi eta alabarekin batera alde egiten saiatuko da...

## Aktoreen zerrenda

* Sally Field, Betty Mahmoody interpretatzen.
* Alfred Molina, Moody interpretatzen.
* Sheila Rosenthal, Mahtob interpretatzen.
* Roshan Seth, Houssein interpretatzen.
* Sarah Badel, Nicole interpretatzen.
* Mony Rey, Ameh Bozorg interpretatzen.
* Georges Corraface, Mohsen interpretatzen.

## Sariak

* Golden Screen – 1991. urtean irabazi zuen.
* Young Artist – 1992. urtean irabazi zuen.
* Razzie Awards – 1992. urtean kandidatua izan zen, baina ez zuen irabazi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750118
# Not Dead Yet

Not Dead Yet (NDY) 1996an sortutako erakunde estatubatuarra da, desgaitasuna duten pertsonen suizidio lagunduaren eta eutanasiaren aurka borrokatzen dena. Erakundearen sortzailea eta presidentea Diane Coleman da.
2004an, NDYk Terri Schiavori elikadura-hodia kentzearen aurkako protesta pat egin zuen. Million Dollar Baby filmaren aurka ere protesta egin zuen, eutanasia ekintza arrazional eta errukitsu gisa azaltzeagatik.
Erakundeak filosofo utilitaristak asko kritikatzen ditu, besteak beste Peter Singer. Colemanek «munduko gizon arriskugarriena» deitu zion eta genozidioa defendatzen ari zela esan zuen. 1998an eta 2015ean, NDYk protestak antolatu zituen Singer-en jarreraren aurka, desgaitasun mota jakin batzuk dituzten haur jaioberriak moralki hil daitezkeela eta abortuarengandik desberdin ikusten ez zuela esateagatik. Bietan manifestariek Princetongo Unibertsitateko zuzendariei Singer kargutik kentzeko eskatu zieten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Not Dead Yet» Bloomberg (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Schadenberg, Alex. «Not Dead Yet standing at forefront of the anti-euthanasia battle» The Interim 2007-10-03 (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Bender, Joyce. «Diane Coleman, president of Not Dead Yet» Disability Matters (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Connolly, Ceci. «Schiavo Raised Profile of Disabled» Washington Post 2005-04-02 (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Johnson, Mary. «After Terri Schiavo: Why the disability rights movement spoke out, why some of us worried, and where do we go from here?» Ragged Edge Magazine 2005-04-02 (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Drake, Steve. «Dangerous Times» Ragged Edge Online 2005-01-11 (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) «Peter Singer: Some people are more equal than others» The Independent 2004-07-01 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2013-09-21) (Noiz kontsultatua: 2024-02-12).
* ↑ (Ingelesez) Chasmar, Jessica. «Peter Singer, Princeton bioethics professor, faces calls for resignation over infanticide support» Washington Times 2015-06-16 (Noiz kontsultatua: 2015-06-17).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q17089540
# Pandino

Pandino Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 8.856 biztanle ditu, 22,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pandinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dovera Monte Cremasco Palazzo Pignano Spino d'Adda Agnadello Rivolta d'Adda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42557
* Multimedia: Pandino / Q42557
# Pandemonium (Paradisu galdua)

Pandemonium John Miltonen Paradisu Galdua lanean aingeru eroriek Satanentzat eraiki duten fizkiozko jauregia eta hiriburua da. Literalki demonio guztien lekua adierazten du. Geroztik, anabasa nagusi den lekua eta egoera adierazteko erabiltzen da, adierazkera figuratuan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Oxford Dictionary of Word Origins: Pandemonium. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1638444
# Panderi familia

Panderi XIX. mendeko gipuzkoar bertsolari familia izan zen. Panderitarren familia horretan bi dira bertsolari ezagunenak: Joakin Jauregi Salaberria (Errenteria, 1844 - 1921) eta Jose Migel Salaberria Iraola (Errenteria, 1838 - 1905). Osaba-ilobak ziren. Santa Kruz apaizarekin ibili zen Joakin Bigarren Karlistaldian, eta ondoren Amerikara joan zen. Panderitarren bertsoak eta argibideak Antonio Zavalak bildu eta Errenteria´ko bertsolari zaarrak (1968) izeneko liburuan argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265490
# Pandilleros (abestia)

«Pandilleros» Dinamita pa' los Pollos taldearen abesti bat da, 1989an sortua.
Ziur aski taldearen arrakastarik handiena izan zen, erritmo azkarrekoa, rockabilly eta country rockaren eragina duena. Abesti dantzagarria da eta letra zakar bat du: Mendebalde Urruna gogorarazten du, zaldiz ibiltzeko botei eta Cadillac autoei buruzko aipamenekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Rafa García-Purriños, Lafonoteca, ed. (2011-10-25). No molestes a Pa' cuando está trabajando. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21003428
# Pandemic (mahai-jokoa)

Pandemic taula-joko kooperatiboa da. Matt Leacockek diseinatu zuen eta 2008an Z-Man Gamesek Estatu Batuetan lehen aldiz argitaratu zuen. Pandemicen premisa hau da: lau gaixotasun lehertu dira munduan, eta horietako bakoitzak eskualde bat suntsitzeko mehatxua egiten du. Jokoak bi jokalaritik laura baimentzen ditu, eta horietako bakoitzak zazpi espezialista posibleetako batekin jokatzen du: anbulantzia-gidaria, medikua, zientzialaria, ikertzailea, operazioetan aditua, kontingentzien planifikatzailea edo berrogeialdian espezialista. Jokalari guztien ahalegin konbinatuaren bidez, lau sendagaiak aurkitzea da helburua, jokoa galtzeko hainbat baldintzatako edozeini heldu aurretik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q531592
* Multimedia: Pandemic (board game) / Q531592
# Pandion I.a

Greziar mitologian, Pandion I.a (antzinako grezieraz Πανδίων, Pandíôn), Eriktonio eta Praxitearen semea zen. Atenasko bosgarren errege mitikoa izan zen. Bere amaren aldetik izeba zuen Zeuxiperekin ezkondu zen, honekin, bi seme izan zituelarik, Erekteo I.a eta Butes, bikiak zirenak, baita bi alaba ere, Filomela eta Prokne izenekoak.
Bere erregealdia, ez zen batere harrigarria izan, Tebaseko errege zen Labdakorekin gerra bat izan zuen, muga kontuak zirela eta, eta bere alaba Prokne, Tereorekin ezkondu zen, honek, trukean, gerran laguntza emateko.
Apolodororen arabera, Pandionen erregealdian heldu ziren Demeter eta Dioniso jainkoak Atikara. Demeter, Eleusisen hartu zuen bertako errege zen Zeleok.
Pandion hil ondoren, honen ondorengoa, Erekteo izan zen, eta Butesi, Poseidon eta Atenearen apaizgotzak eman zizkion.
Ez da Pandion II.arekin nahastu behar, bere birbiloba zena, Egeo eta Nisoren aita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q865111
# Otso Beltz (Andoain)

Bixente Olanok 1996. urtean, Otso Beltzaren kantua, lau zortziko handiz osatua dagoena, bilduma batean jaso zuen, Andoainera bueltan ekarri ahal izateko herriko kantu zahar hau. Otso beltzaren kantua urteetan zehar Santa Agedan abestu izan da, Andoainen eta Leizarango bailaran, herriaren berezitasuna bilakatuz.

## Historia

Ez dago ziur noiz sortu zen Otso Beltzaren kantua, hala ere, animaliarekiko zuten beldurrarengatik sortu zen, otso asko baitzegoen zelatan Andoain inguruan, nekazari eta baserritar askoren etsai bilakatuz. Kantuak dioenez, otsoek arkumeak zituzten helburu bezala. Erdi Aro inguruko arazoa dirudienez, garai hartan sortutako kantua dela susma dezakegu.
Aspaldiko kantua den arren, kantua abesteko tradizioa bertan behera geratu zen, eta ez da duela gutxi arte berreskuratu, Bixente Olanok bere bilduman jaso zuen arte 1996. urtean. Gaur egun, urtero hasi dira kantatzen, aurretik esan bezala, Santa Ageda bezperan. Herriko eskolek eta musika eskolak bere egitekoa izan dute bertan, kantua belaunaldia berriei irakatsi baitie.

## Bixente Olano

Bixente Olano 1919. urtean jaio zen Andoainen. Gasteizko apaiztegian ikasia zuen, Jose Miguel de Barandiaran eta Manuel Lekuona izan zituelarik maisu bezala. Bertan garatu zuen euskal tradizioekiko interesa, ekarpen asko eginez Andoaingo herriari bere heriotza arte, 2008. urtean. Ekarpen batzuk, batik bat, Otso Beltzaren kantua eta Azeri-dantza berreskuratzea izan ziren. Andoainen, Otso beltzaren kantua Santa Ageda bezperan finkatu da, eta aldiz, Azeri-dantza 1974. urtean berreskuratu zuenetik, urtero San Joan egunez, ekainaren 24an, dantzatzen da.

## Kantua

Otso beltz handi goseti batek,
baso, gain, mendi ta ibarrak,
igaro ditu kupida gabe,
nun-nahi jarriz atzaparrak,
Ardi galantak ziren tokian
orain hezur-pil igarrak
ikusten gaude, ez ardizaiak
izan balira azkarrak.
Letagin zorrotz gogor-luzeak
erakutsiaz horrela,
ez da gehiago arkumez bete
Otso beltzaren sabela.
Orain hor dabil basorik baso
berak ahal duen bezala
burua makur eta isatsa
hanka tartian duela.
Azkeneraino bere sabela
hemen beterik arkumez,
Napar-herrira hor sartu zaigu
agintzaz zeukan indarrez;
Hemen hain arraro zebilenian
etzuen berak uste, ez
zakur ernaiak aurkitutzerik
bildots apalaren ordez.
Gordelekurik izan ez dezan,
ta atzemateko otsuari
Iruin-herriko agintetxean
aditzera dute jarri:
"Naparroako herri bakoitzak
urre zaharretan ontza bi
emango dizka Otso beltzaren
larrua dakarrenari".

## Kanpo estekak

* Ahotsak (1996) https://ahotsak.eus/andoain/hizlariak/bixente-olano-otegi/
* Aiurri (2020) https://aiurri.eus/andoain/1580850343316-otso-beltza-andoaingo-herrigunean
* Aiurri (2020) https://aiurri.eus/andoain/1580850891311-otso-beltza-goiburuko-errondan
* Dantzan (2015) https://dantzan.eus/hemeroteka/bidean-parekide-bihurtu-diren-betiko-ohiturak
* Datuak: Q114364703
# Otselic (New York)

Otselic Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Chenango konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 859 biztanle ditu, 38,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Chenango konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708713
# Otso bakarti (terrorismoa)

Otso bakartia, terrorismoaren terminologian, bere kabuz eta ideologia, mugimendu edo erakunde baten alde baina inongo erakunderen egituran edo hierarkian izan gabe, atentatuak prestatu eta burutzen dituen pertsona da, bakarrik edo talde informal baten baitan. Adibide gisa, otso bakartitzat Mohammed Merah eta Bostongo maratoiko atentatuen egileak.

## Ikus, gainera

* Ezkutuko zelula sistema

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3137997
# Otsein (etxetresnak)

Otsein etxetresna elektrikoen euskal marka bat izan zen, bereziki goitik kargatutako garbigailuena, Mayc euskal enpresak sortua 20. mendean, eta Candy multinazionalak erosi ondoren desagertua 2014an. 1951 eta 2014 urteen artean ekoiztu ziren Otsein gailuak, Bergaran (Gipuzkoa).

## Historia

Mayc 1941 urtean sortu zen, eta 1951ean egin zuen bere lehen garbigailua Otsein izenarekin. Otseina edo etxean laguntzeko den morroia, hori euskarazko izenaren arrazoia. Goiko tapa batetik kargatzen ziren garbigailu sendoak ziren. Sukaldeak, berogailuak eta arropa-lehorgailuak ere egin zituzten 1950eko hamarkadatik aurrera.
700 langile zituen lantegiak Candyk erosi zuenean. Ekoizpenak jarraitu zuen Otsein Hoover markarekin, baina askoren aburuz, garbigailuak kalitatez oso azpitik egon ziren Otsein produktu jatorrizkoek zeukatanerarekin alderatuta. 2014an Candyk erabaki zuen Bergarako bere lantegia eta Otsein garbigailuen lerroa itxiko zirela. Protestak gora-behera, itxiera gauzatu zen, geratzen ziren 170 langileetarik 150 kaleratuz.

## Erreferentziak

* ↑ «Bergarako Candy-Hoover itxi egingo dutela komunikatuko zaiela espero dute langileek - Bergara» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Uriol, Ester. (2002-10-08). «Candy reforzará la fábrica de Euskadi con una nueva línea de producción» Cinco Días (Noiz kontsultatua: 2022-10-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Simancas, Un reportaje de P.. (2014-10-31). «Fin a 73 años de historia» Noticias de Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2022-10-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114725544
* Multimedia: Otsein / Q114725544
# Otsemendi

Otsemendi Zeanuri udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 78 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Otsemendiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 53 | 59 | 58 | 65 | 69 | 70 | 77 | 80 | 78 |

## Ikus, gainera

* Zeanuri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265377
# Ordiziako hilerria

Ordiziako hilerria, Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen hilerri bat da, San Joan auzoan.
XIX. mendean aurreko hilerria txiki gelditu eta gaur egungo kokalekuan, Beleniturri, Beleniturrialdea edo Altutxo zeritzon lekuan eraiki zen.

## Erreferentziak

* ↑ Beleniturrialdea, ordizia-euskaraz.eus
* Datuak: Q86062966
# Ordizia Rugby Elkartea (emakumezkoen taldea)

Ordizia Rugby Elkarteko emakumezkoen taldea Gipuzkoako errugbi taldea da, egoitza Ordizian duena, Goierri eskualdean. 2023-24 denboraldian Euskal Ligan jokatzen ari da.

## Historia

Ordizia Rugby Elkarteak emakumezkoen taldea izan zuen 1980ko hamarkadan, baina desagertu zen. Ondoren emakumezkoen taldea sortzeko ahalegin ugari izan ziren, baina ez zuten fruiturik eman. 2016an bultzada eman zioten proiektuari, eta erantzuna ona izan zen. Osatu zuten taldea eta, gogor entrenatu ostean, Euskal Ligan jokatzen hasi ziren.
2018-19 denboraldian ez zuten taldea osatzerik izan. 2019an, Landarbaso Rugby Taldea proiektua eratu zuen Atlético San Sebastian, Hernani eta Txingudirekin batera. 2023-24 denboraldian, berriz, Bera Berarekin atera zuten taldea.

### Azken urteak

| Denboraldia | Liga | Postua |
| 2016-17 | Euskal Maila | 3.a |
| 2017-18 | Euskal Maila | 8.a |
| 2018-19 | - | - |
| 2019-20 | Euskal Maila | 8.a |
| 2020- 2022 | - | |
| 2022-23 | Euskal Errugbi Txapelketa (2. maila) | 6.a |
| 2023-24 | Euskal Maila | |

## Oharrak

* ↑ Landarbaso
* ↑ Bera Bera-Ordizia

## Erreferentziak

* ↑ Emakumezkoen errugbiari bultzada. Goierriko Hitza, 2017ko urtarrilak 9, goierri.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-4-1).

## Kanpo estekak

* Ordizia Rugby Elkartearen webgunea, ordiziarugby.eus (Gaztelaniaz)
# Ordiziako enparantza nagusia

Ordiziako enparantza nagusia Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerriaren enparantza edo plaza nagusia da. Hain zuzen ere, Ordiziako Alde Zaharrean kokatua dago.

## Azoka

Udalerri honetako alde zaharraren bihotzean kokatzen da, udaletxearekin parez-pare. Bertan asteazkenero merkatua edo azoka ospetsua ospatu ohi da, beharbada, Gipuzkoa osoko kale merkaturik garrantzitsuena dena, bertako salneurriak Gipuzkoa osoko nekazal eta barazki produktuen salneurrien eredutzat hartu izan ohi direlarik.
* Gainaldeko armarria.
* Barnealdea.
* Ordiziako udaletxera begira dagoen aldea, atzealdean Abaria jauregia ikus daiteke.
* Barnealdea.
* Sarreretako bat.

## Historia

Mendez mende, gutxienez 1512. urtetik aurrera, merkatua enparantza honetan eta bere inguruko eremuan ospatu ohi izan zen. Halere, 1925ean Francisco Gurrutxagaren proiektuari jarraikiz, gaur egungo bere hormigoizko egitura eta teilatua gehitu zitzaizkion.

## Eraikinak

Enparantza honen inguruan hainbat eraikin nabarmen daude: Abaria jauregia, Sujetoenea, Gazteluzar jauregia eta Ordiziako udaletxea.

## Inguruko eraikinak

* Abaria jauregia.
* Arkupea.
* Goen kalea.
* Legazpi kaleko eraikinak.
* Eraikinak.

## Kanpo estekak

* Ordiziako azokari buruzko argibidea
* Datuak: Q12265228
* Multimedia: Plaza Nagusia, Ordizia / Q12265228
# Ordiziako danborrada

Ordiziako danborrada Santiago bezperan, uztailaren 24an, Ordizian egiten den danborrada da.
Poligonoan hasten da eta ordiziar asko dira danborrero edo barrilero atera nahi dutenak Ordiziako Beti Argi bandari lagunduz. Ordiziako elkarteek izendatzen eta janzten dituzte kantinerak. Enparantza Nagusian amaitzen da, jendetzak inguratuta

## Historia

Danborrada honen hasiera garbi-garbia ez badugu ere, 1913a jotzen da lehen urtea. Urte horretako Santiago egunean egin omen zen prozesio bat, Santa Anaren irudi berriarekin, eta bertan estreinatu omen ziren trajeak eta 300 suzi baino gehiagorekin egon omen zen. Ez-ohiko ikuskizun hori aipatzen da danborradaren balizko lehen erreferentzia moduan eta batek baino gehiagok aipatzen ditu karrozak, konpartsak, heraldoak, morroiak.
Gaur egungo danborradara iristeko lehen urratsak 1917-1918 urteetan ditugu, bere burua erabat ordiziarra sentitzen zuen donostiar bati esker. Joaquin Pascual Echeberriaz ari gara, Ordiziako danborradaren muin eta bihotza.
Ordiziar askoren oroimenean geratu zen 1922ko danborrada, 400 bat konpartsazalek ikuskizun eder hartan parte hartu zutelarik.
Ez zuten urtero egin, baina 1923, 1926, 1929 eta 1935 gogoan geratu ziren. Gerra Zibilaren garaian ez zen antolatu eta, 1941etik aurrera, Esperanza eta Chapel Gorri elkarteek bereganatu zuten danborrada antolatzeko ardura.
Geroago, 1974tik aurrera, Jakintza ikastolak antolatu zituen eta, azkenik, Jesus Mari Lizaren zuzendaritzapean lagun talde bat hasi zen antolatzen, Udalaren laguntzarekin.
Segidako hauek dira Ordiziako danborradan jotzen diren piezak:
* La 14 (Irureta Tolosako inauterietako 14. partiturari dagokiona)
* Asisito, La del hamaika izenburuarekin
* Raimundo Sarriegiren Erretreta pieza Donostiako danborradakoa, Ordizian Las Olas deitzen zaiona, Iriyarena eta Diana.
Amaieran, Gurrutxaga maisuaren Ordiziako Martxa, 1947koa. Horrela dio Fermin Serranok:
| « | briosa, elegante y hermosa marcha en la que no se sabe qué admirar más, si el maravillosos trenzado que ejecutan los tambores y barriles en acertados arabescos de sonoridad y conjunto o la majestuosa marcialidad de sus vibrantes notas | » |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.ordizia.eus/ezagutu/danborradak-100-urte/965-inaki-hidalgo-ezenarro

## Kanpo estekak

* . Goierri Telebista.
* . Flickr.
* . Ordiziako Udala.
* Datuak: Q61365231