OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Beasoain

Beasoain Ollaran udalerriko Egillor-Beasoain kontzejuko bi herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 19 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Beasoaingo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 20 | 22 | 21 | 22 | 22 | 18 | 20 | 19 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254892
* Multimedia: Beasoain / Q12254892
# Beast (2022ko filma)

Beast (euskaraz: «piztia») 2022ko Baltasar Kormákur islandiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alargun gelditu den mediku baten bidea kontatzen du: Hegoafrikara itzuli da, emaztea zena ezagutu zuen herrialdera, eta animalia basati batzuk ikustera joango da. Baina alaben konpainian egindako bidaia lasaia izan behar zuena bizirik irauteko lasterketa bihurtuko da, ihes egindako lehoi bat haien atzetik ibiliko baita.

## Aktoreak

* Idris Elba: Dr. Nate Samuels
* Iyana Halley: Meredith Samuels
* Leah Sava Jeffries: Norah Samuels
* Sharlto Copley: Martin Battles
* Riley Keough: Savanna
* Melanie Jarnson
* Damon Burtley
* Robby MacIsaac
* Billy Gallagher

## Erreferentziak

* ↑ «Ez dadila dena Thor izan» Berria 2022-06-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111942495
# Beast (Marvel Comics)

Beast, euskaraz Pizti, jaiotzez izenez Henry Philip "Hank" McCoy doktorea, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta X-Men superheroi taldeko kideetako bat. Stan Lee eta Jack Kirbyk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz X-Men komiki aldizkariaren 1. zenbakian agertu zen (1963ko iraila). Lanbidez genetista, biokimikaria eta unibertsitateko irakaslea da.
Bere ahalmenak honakoak dira: hatzamar zorrotza; gizakizgaindiko indarra; gizakizgaindiko arintasuna; gizakizgaindiko abiadura; genio baten intelektua.

## Zinema

Zineman Steve Bacic, Kelsey Grammer eta Nicholas Hoult aktoreek antzeztu dute.
* X2 (2003)
* X-Men: The Last Stand (2006)
* X-Men: First Class (2011)
* X-Men: Days of Future Past (2014)
* X-Men: Apocalypse (2016)
* Dark Phoenix (2019)
* Deadpool 2 (2018)
* Datuak: Q302186
* Multimedia: Beast (comics) / Q302186
# Beaskin

Beaskin Aralarko mendilerroan dagoen mendi bat da. Errenagako babeslekuetatik gertu dago, Gipuzkoa eta Nafarroa arteko mugan. Beaskin-Igaratza, mendilerroaren erdigunea da, eta bertan monumentu megalitiko asko aurki daitezke. Beaskineko tumulua eta harrespila, eta Igaratzako trikuharriak adibidez. Beste harrespila, tumulu eta monolito batek lagunduta daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254893
# Beastie Boys

Beastie Boys (euskaraz Mutil Basatiak), AEBetako hip hop talde bat izan zen. 1981ean New York hirian sortu eta 2012an desegin zen. Taldekideak John Berry, Michael "Mike D" Diamond, Kate Schellenbach, Adam "MCA" Yauch eta Adam "Ad-Rock" Horovitz izan ziren.

## Diskografia

* Licensed to Ill (1986)
* Paul's Boutique (1989)
* Check Your Head (1992)
* Ill Communication (1994)
* Hello Nasty (1998)
* To the 5 Boroughs (2004)
* The Mix-Up (2007)
* Hot Sauce Committee Part Two (2011)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q214039
* Multimedia: Beastie Boys / Q214039
# Bizitza laburra

Bizitza laburra (gaztelaniaz: La vida breve) bi aktoz osaturiko opera bat da, Manuel de Fallaren musika eta Carlos Fernández Shawen libretoa duena. Fernández Shawen poema batean oinarrituta dago. 1913ko apirilaren 1ean frantsesez estreinatu zuten Nizako Udal Kasinoan.

## Pertsonaiak

| Pertsonaia | Tesitura | Estreinaren antzezle-zerrenda 1913-4-1 (zuzendaria: Jacques Miranne) |
| Salud, ijitoa | soprano | Lillian Grenville |
| Amama | mezzo-soprano | Renée Fanty |
| Paco | tenor | David Devriès |
| Tío Sarvaor | baxu | Édouard Cotreuil |
| Carmela, emaztegaia | mezzo-soprano | Mlle Gerday |
| Manuel, emaztegaiaren anaia | baritono | Termany |
| Cantaor | baritono | |
| Lehenengo saltzailea | kontralto | Daurelly |
| Bigarren saltzailea | mezzo-soprano | A Bernard |
| Saltzailea | baxu | |
| Solo koroan | tenor | Rouziery |

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733839
* Multimedia: La vida breve / Q733839
# Bizitzaren luzapena

Bizitzaren luzapena gizakiaren bizi-itxaropena handitzean datza, zahartze prozesua motelduz. Bizi-itxaropena mugatuta dago istripu eta zahartze gaixotasunen aurrean duen ahuleziarengatik, besteak beste minbizia edo gaitz kardiobaskularrak. Bizitzaren luzapena dago dieta egokien erabilpenean, kirola egiterakoan eta substantzia arriskutsuak saihestean, hala nola tabakoa edo gehiegizko azukrea. Espezie batek izan dezakeen adin-muga baldintzatuta dago bere geneengatik eta ziur asko ingurune faktore batzuengatik. Gaur egun ezagutzen den metodo bakarra muga hau handitzeko murrizketa kalorikoen janari dietak egitean datza. Teorian beste metodo batzuk hedatzeko izango ziren: ehunen lehengoratze periodikoa, molekulen konponketa edo zelula eta ehunen gaztetze prozesua.
Bio-gerontologo askok itxaropena dute aurreratze areak ehunen gaztetze prozesuan ama-zelulen bitartez, organo artifizialen transplanteak edo xenotrasplanteak eta molekulen konponketa organismoaren gaztetze prozesua bukatzea baimentzea. Nahiz eta adostasunik ez egon aurrerapen hauek erabiliko diren ala ez dekada batzuen buru. Ondorio sozial, ekonomiko eta politikoak bizitzaren luzapenari buruz polemikoak izango dira, bioetikaren barnean eztabaida indartsuak sorraraziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574567
* Multimedia: Life extension / Q574567
# Bizitza pertsonal

Bizitza pertsonala pertsona batek bere esfera pribatuan nahiz publikoan egiten dituen hautuak eta bizi dituen gertaerak dira, bere nortasuna osatzen dutenak. Familia, lanbidea, zaletasunak eta beste hainbat elementuk eratzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2867027
* Multimedia: Personal life / Q2867027
# Bizitzaren Basoa

Bizitzaren Basoa Leioako Arboretumean kokatutako hilerri eta monumentu bat da, gorputza zientziari eman diotenen errautsak eta memoria gordetzeko egina. Euskal Herriko Unibertsitateari gorputza donazio gisa eman dutenei omenaldia egiteko tokia da. 2010eko otsailean ireki zen.

## Ezaugarriak

Lertutxe urtegiaren ondoan, zuhaitzak irudikatzen dituzten altzairuzko 20 habe dira monumentuaren muina: 14 eta 18 metro arteko altuera dute, 45 zentimetroko diametroa, eta denak desberdinak dira. Zade + Vilà Associats arkitektura bulegoak irabazi zuen proiektuaren lehiaketa, eta haiek eraiki zuten Basoa. Inspiraziorako Eduardo Txillidak marraztutako esku batzuen irudian oinarritu ziren.
Metalezko zuhaitz horien barruan errautsak gordetzeko tokiak daude. Gorputzaren donazioa egin dutenen errautsak gorde daitezke hor, familiak hala nahi badu, gorpuaren erabilpenak berea zikloa bete duenean Euskal Herriko Unibertsitatean anatomia eta medikuntza praktiketan.

## Erreferentziak

* ↑ «Basoa - bizkaia - Bizkaiko Campusa - UPV/EHU» bizkaia (Noiz kontsultatua: 2021-03-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La UPV/EHU crea "El Bosque de la Vida" en homenaje a los que donaron su cuerpo a la ciencia» El País 2003-07-30 ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-03-09).
* ↑ SLU, Herritar Berri. (2015-05-07). «Etorkizuneko medikuak treba daitezen elkartasun keinua» GAUR8 (Noiz kontsultatua: 2021-03-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105671810
# Bizitzaren elixir

Bizitzaren elixirra edo hilezkortasunaren elixirra mitologia zenbaitetan, alkimian eta fikzioan aipatzen den edabea da, hilezkortasuna eta betiko gaztetasuna ematen duena.

## Ikus, gainera

* Filosofoen harri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q912502
# Bizitzaren orbanak

Bizitzaren orbanak 2003. urtean Enrique Urbizuk zuzendutako filma da.

## Sinopsia

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Fito (Juan Sanz) Juana (Zay Nuba) bere emaztea eta Jon (Sandro Polo) semearekin batera Madrilgo auzo batean bizi da. Lanbidez, kamioilaria da eta behin kartetan dirutza galduko du. Pedro (José Coronado), aspalditik ikusi ez duen bere anaia, Espainiara itzuli eta denon bizitzak aldatuko dituen bizitza bat egingo du.

## Pertsonaiak

* May Pascual: Zerbitzaria
* Gabriel Moreno: Zerbitzaria
* Alfonso Torregrosa: Larrea
* Martín Mujica: Jubilatua
* Juan Sanz: Fito
* Ramón Goyanes: Kuxkuxero 1
* Kike Biguri: Kuxkuxero 2
* Zay Nuba: Juana
* Sandro Polo: Jon
* José Coronado: Pedro
* Yohana Cobo: Sara
* Antonio Mora: Lagun 1
* Paco León: Lagun 2
* Soledad Osorio: Andrea
* Enrique Martínez: Círculo de Lectoresko saltzailea

## Erreferentziak

* ↑ Boyero, Carlos. (2011/09/18). «La creíble y magnética negrura de Urbizu» El País.

## Kanpo estekak

* IMDBren fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q19275057
# Bizitza pilpirak, Nafarroari poema irekia, Herri honen erraietan

Bizitza pilpirak, Nafarroari poema irekia, Herri honen erraietan Manex Erdozaintzi-Etxart euskal idazlearen olerki liburua da (Maiatz, 1994). Liburu honek hiru olerki-bilduma jasotzen ditu, batzuk aurretik aldizkarietan argitaratuak izan zirenak. Bizitza pilpirak 1977-1981 bitartean idatzitako hamabi olerkiz osatutako bilduma da. Lehenengo lau olerkiak aurretik idatzita zeukan Nafarroari poema irekia olerki luzearen zenbait atalen moldaketa eta berridazketa dira. Autoreak, ordea, ez zuen olerki-bilduma hau argitaraturik ikusi. 1994an, Erdozaintzi-Etxart-en heriotzaren hamargarren urteurrenarekin bat eginez, Maiatz argitaletxeak Nafarroari poema irekia eta Bizitza pilpirak lan argitaragabeak argitaratu zituen, Herri Honen Erraietan lanarekin batera, hirurak liburu bakar batean.

## Kanpo estekak

* Bizitza pilpirak Erdozaintziren webgunean
* Nafarroari poema irekia Erdozaintziren webgunean
* Herri honen erraietan Erdozaintziren wegbunean
* Datuak: Q12255317
# Bizitzaren zentzua

Bizitzaren zentzua existentziak edo bizitzak duen esanahiaren eta helburuaren inguruko galdera filosofiko bat da. Hari lotutako galderak honakoak izaten dira:
* Zein da bizitzaren zentzua?
* Zergatik gaude hemen?
* Zein da existentziaren xedea?
* Zer da bizitza?
Galdera horietarako hamaika erantzun proposatu izan dira historian zehar, oinarri kultural eta ideologiko askotatik. Bizitzaren zentzuaren bilaketak gogoeta filosofiko, zientifiko, teologiko eta metafisiko asko sortu ditu. Herri eta kultura bakoitzak erantzun desberdina eman diote galderari.
Bizitzaren zentzuari buruzko espekulazioak existentziaren, gizarte harremanen, kontzientziaren eta zoriontasunaren behaketa filosofiko eta erlijiosoetatik eta galdera zientifikoetatik abiatuta sortu izan dira. Beste kontzeptu batzuk ere sartuta daude gogoetan, esaterako esanahia, ontologia, balioa, xedea, etika, ongia eta gaizkia, erabakimen askea, jainkoaren edo jainkoen existentzia, arima eta beste mundua. Ikuspuntu zientifikotik, batez ere unibertsoari buruzko egitate eta gertaera enpririkoak aztertzen dira, bizitzaren "nolakotasuna" azaltzen saiatzen diren testuingurua eta parametroak aztertuta. Zientziatik baita ere, ongizatearen bilaketa eta moraltasunaren kontzeptua azaltzeko gomendioak eta ikerketak egiten dira. Ikuspuntu humanistikotik, galdera "Zein da nire bizitzaren zentzua?" izan ohi da egindako galdera.

## Mendebaldeko perspektiba filosofikoak

Platon eta Aristoteles izan ziren Antzinako Greziako filosofo nagusietakoak galdera hauei erantzun nahian. Atzetik, zinismoa, zirenaikoak, epikureismoa eta estoizismoa etorri ziren.
Argien Garaian, Immanuel Kant, Jean-Jacques Rousseau, Adam Smith eta John Locke nabarmendu ziren. XIX. mendean, bestela, utilitarismoan Jeremy Bentham eta nihilismoan Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger eta, aurrerantzean, Albert Camus aipatzekoak dira.
XX. mendean, pragmatismo, teismo, absurdismo, humanismo sekular, positibismo logiko, postmodernismo, panteismo eta gorputzaren filosofia irakurtzekoak dira.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)"Meaning of life: The Analytic Perspective".
* Datuak: Q223675
* Multimedia: Meaning of life / Q223675
# Bizitza osoaren Zilarrezko Fotogramas saria

Bizitza osoaren Zilarrezko Fotogramas saria (gaztelaniaz: Fotogramas de Plata a Toda una vida), espainiar zinema, telebista eta antzerki arloan egindako lanari ematen zaizkion ohorezko saria da.

## Saridunak

| Urtea | Sariduna |
| 2015 | Marisa Paredes |
| 2014 | Charo López |
| 2013 | Juan Diego |
| 2012 | Gonzalo Suárez |
| 2011 | Elías Querejeta |
| 2010 | Carlos Saura |
| 2009 | José Luis Borau |
| 2008 | José Sazatornil |
| 2007 | Julia Gutiérrez Caba |
| 2006 | José Luis López Vázquez |
| 2005 | Chus Lampreave |
| 2004 | Julieta Serrano |
| 2003 | Amparo Soler Leal |
| 2002 | María Isbert |
| 2001 | Manuel Alexandre |
| 2000 | Aurora Bautista |
| 1999 | Ez zuten eman |
| 1998 | Luis García Berlanga |
| 1997 | Fernando Fernán Gómez |
| 1996 | Conrado San Martín |
| 1995 | Francisco Rabal |
| 1994 | Francisco Rovira Beleta |
| 1993 | Amparo Rivelles |
| 1986 | Rafaela Aparicio |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6351659
# Bizerta

Bizerta (arabieraz: بنزرت‎, Binzart, bɪnzɑrt ahokatua; amazigeraz: Benzert) Tunisia iparraldeko hiri eta portua eta izen bereko probintziako hiriburua, Bizerta aintziraren ertzean. 94.509 biztanle (1984). Petrolio-findegiak.
Tunisiako iparraldeko probintzia ere bada, izen bereko aintziraren inguruan. 4.280 km$^2$ eta 394.670 biztanle (1984). 1961ean Bizertako krisialdiaren ondorioz bi urtez frantziarren eskuetan izan zen.

## Klima

Datu klimatikoak (Bizerta (1901–1960, muturrekoak 1901–1992)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 27.0 | 27.2 | 31.2 | 34.2 | 39.0 | 45.0 | 46.6 | 48.0 | 45.0 | 37.0 | 34.0 | 25.3 | 48.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 15.0 | 15.4 | 17.5 | 20.0 | 23.1 | 27.8 | 30.2 | 30.9 | 29.2 | 24.4 | 20.6 | 16.0 | 22.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 11.3 | 11.6 | 13.4 | 15.4 | 18.4 | 22.5 | 25.2 | 25.9 | 24.4 | 20.4 | 16.4 | 12.6 | 18.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 7.7 | 7.8 | 9.4 | 10.9 | 13.4 | 17.8 | 20.2 | 21.0 | 19.6 | 16.0 | 12.0 | 9.2 | 13.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -3.0 | -1.0 | 0.0 | 1.0 | 4.0 | 8.0 | 8.0 | 10.0 | 8.9 | 4.9 | 0.0 | 0.0 | -3.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 112 | 79 | 56 | 44 | 24 | 12 | 4 | 7 | 34 | 70 | 92 | 119 | 653 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 16 | 13 | 12 | 9 | 6 | 4 | 2 | 3 | 8 | 11 | 13 | 16 | 113 |
| Eguzki orduak | 142.6 | 163.9 | 217.0 | 237.0 | 303.8 | 330.0 | 384.4 | 356.5 | 267.0 | 207.7 | 153.0 | 133.3 | 2896.2 |
| Hezetasuna (%) | 83 | 80 | 78 | 78 | 75 | 70 | 68 | 69 | 75 | 78 | 83 | 83 | 77 |
| Iturria (1): Deutscher Wetterdienst ||||||||||||||
| Iturria (2): Arab Meteorology Book (hezetasuna eta eguzkia) ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Tanger (Maroko)
* Port Said (Egipto)
* Annaba (Aljeria)
* Kalamata (Grezia)
* Palermo (Italia)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ (Alemanez) Deutscher Wetterdienst. Klimatafel von Bizerte / Tunesien. .
* ↑ Appendix I: Meteorological Data. Springer.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189546
* Multimedia: Bizerte / Q189546
# Bizertako krisialdia

Bizertako krisialdia (frantsesez: Crise de Bizerte; arabieraz: أحداث بنزرت‎, ʾUnḥdāth Bīzart) 1961eko uztaileko gatazka izan zen, noiz, bere ebakuazioa bultzatzeko asmotan, Tunisiak Bizertako frantziar basearen blokeoa bultzatu zuen. Krisialdiaren amaierako gudua hiru egunekoa izan zen eta bertan 630 tunisiar eta 24 frantziar hil ziren. 1963an, Aljeriako Independentzia Gerra amaitu eta gero, frantziarrek hiria eta itsas-basea hustu eta Tunisiari laga zizkioten.

## Aurrekariak

1956an Tunisia Frantziatik independizatu zenean, metropoliak hiria eta itsas-basearen jabetza mantendu zuen. Bizerta Mediterraneoko portu estrategikoa zen eta, bertatik, Frantziak operazioak egin zituen Aljeriako Independentzia Gerran zehar. Independentzia garaian, Frantziak basearen etorkizunaz negoziatzea hitzeman arren, ez zuen inolako pausurik eman. Gainera, aire-basea hedatzeko planek Tunisia haserrarazi zuten.

## Krisialdia

1961ean, tunisiar gudarosteek itsas-basea inguratu eta blokeatu zuten Frantziaren azken subiranotasuneko lurrak bereganatzeko asmoarekin. Tunisiak bere aireko espazioan indarrez sartzeko oharpena emanda ere, frantziarrek helikoptero bat bidali zuten. Frantziar armadak abisu-tiroak egin zituen eta Frantziako Gobernuak 800 paraxutista bidali zituen bere indarra azaltzeko.
Paraxutistak abiazio-zelaian lurreratu zirenean, tunisiarrek metrailadorez tirokatu zieten. Erantzuna berehalakoa izan zen: frantziar hegazkinez suziriz eta 105 mm-ko obusez tunisiar errepideak eztandarazi zituzten. Frantziar tanke eta ibilgailu astunak Tunisian sartu eta Menzel Bourguiba hirian 27 soldadu eta zibil hil zituzten.
Hurrengo egunean, frantziarrek Bizerta hiria inbaditu zuten. Hegazkinek suziriz suntsitu zituzten tunisiar artilleria-piezak. Hegoaldetik tankeak eta paraxutistak hirian sartu ziren, marineek lehorreratze-txalupaz portua hartzen zuten bitartean. Itsas zabalean hiru gurutze-ontzik posizioak hartu zituzten. Tunisiar soldadu, paramilitar eta boluntario zibil lasterka antolatu ziren eta kale borrokari ekin zioten. Hala ere, frantziar indarrak hain handiagoak ziren ezen atzera egin zuten. 1961eko uztailaren 23an hiria frantziarren eskuetan zegoen.

## Ondorioak

Hasieran, Nazio Batuek ez zuten frantziarren aurkako inolako ebazpenik hartu, tunisiarren sumindurako. 1963ko urriaren 15ean, Aljeriako Independentzia Gerra amaituta zegoela, frantziarrek tunisiarrei Bizerta itzuli zieten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Answers.com. Answers - The Most Trusted Place for Answering Life's Questions. .
* ↑ (Ingelesez) «Tunisians bitter over UN failure on Bizerte Crisis» New York Times 1961/07/31 ISSN 0362-4331..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q879267
# Bizi-eremu

Bizi-eremu animalia batek edo talde batek eguneroko aktibitateetarako ongi zehaztutako behar duen eremua da, hau da, animaliek beren eguneroko betebeharrak asebetetzeko erabiltzen duten eremua.
Erabilera-eremuarekin lotuta dago, eta hau animalia-talde baten posizioen probabilitate-banaketa da. Beharrezkoa da bizi-eremua kalkulatu ahal izateko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422692
# Bizi-Hitza Fundazioa

Bizi-Hitza Fundazioa (Fundación Vida y Lenguas, espainolez) gobernuz kanpoko erakundea da.
2001ean osatu zuten Iñaki Larrañaga soziologoak, Txepetx hizuntzalariak eta Luigi Anselmi poetak.
Fundazio hau José María Sánchez Carrión “Txepetxek” idazle eta ikerlariaren inguruan sortu da, “elkarren aberasgarri diren gizakien hitz eta hizkuntza anitzei bizia ematen laguntzeko, eta era berean, gure hizkuntzetarik bakoitzean Biziari hitza emateko”. Burutzen dituen ekintzen artean, besteak beste, herri indigenen hizkuntzak laguntzea dago..
Fundazioak egoitza Donostian (Gipuzkoa) dauka. Euskararen Jatorriaren Biltzarra antolatzen dute 2005. urtetik, Euzko Izaera, Mikoleta eta Ena elkarteekin lankidetzan.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Donostiako Gobernuz Kanpoko Erakundeen zerrenda Udalaren web gunean (2004)
* ↑ «Txepetx: Gizadiaren haurtzaroa gara, Europako herri zaharrena» Euskaldunon Egunkaria (3108): 14..
* ↑ Euskararen Jatorriaren 1. Biltzarra (2005)
* ↑ Harrera hitzaldia Euskararen Jatorriaren Blogan (2008-05-20)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255305
# Bizi-aseguru

Bizi-asegurua aseguratua data jakin batean bizirik ala hilik dagoen kontuan hartuta, diru-kopuru bat ordaintzen duen asegurua da. Bi mota nagusi daude: biziarteko aseguruan, aseguratua hiltzen den unean jasotzen du onuradunak ordaina; bizi-aurrezki aseguruan, berriz, data jakin batean aseguratua bizirik badago jasoko du.
Bizi-asegurua heriotza-, biziraupen- eta ezgaitasun-arriskua babesten duen asegurua da. Bizi-aseguruak pertsonen existentziari, integritateari edo osasunari eragin diezaieketen arriskuak estaltzen ditu. Asegurua eraginkorra izan dadin, aseguru-kontratu bat formalizatu behar da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Aseguruak Hiztegia] [2019]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q626608
* Multimedia: Life insurance / Q626608
# Bizi-funtzioak

Bizi-funtzioak, biologian, espezieak egin behar dituen hiru prozesu edo funtzioak dira: nutrizioa (arnasketa barne), interakzioa (harremana), ugalketa sexuala eta asexuala.
# Bizi-kalitate

Bizi-kalitatea pertsona edo gizatalde baten bizitza-kondizioak dira, haren ongizateari, gogobetetzeari eta zorionari dagokienez. Definizio orokor horretaz gainera, bizi-kalitatea zehazten duten alderdi zenbait finkatu dira, hala nola osasun eta hezkuntza zerbitzuen aukera, ingurumenaren egoera, segurtasuna lanerako aukerak, lan orduen kopurua, errenta eta bere banaketa eta askatasuna.
Bizi-kalitatea neurtzeko Nazio Batuek proposatutako Giza Garapenaren Indizea erabili ohi da. Bertan hainbat aldagai hartzen dira kontuan: bizi itxaropena, hezkuntza (maila guztietan) eta barne-produktu gordina per capita.
Aurrekoa neurria erabiliena izan arren badaude beste proposamen batzuk bizi-kalitatea neurtzeko. Hor dago Zoriontasunari buruzko Munduko Txostena, 156 herrialde sailkatzen dituena duten zorion-mailaren arabera. Horrek adierazten du munduan gero eta interes handiagoa dagoela zoriontasuna eta funtsezko ongizatea giza garapenaren kalitatearen adierazle gisa erabiltzeko.
Osasunaren aldetik ere landu da kontzeptua, pertsonen osasunean zentratuta. Hecht eta Shiel-ek honela neurtzen dute bizi-kalitatea: “pazienteak bizitzako jarduera normalez gozatzeko duen gaitasuna”. Izan ere, bizi-kalitateak lotura estua du ongizatearekin, gaixotasunik eta tratamendurik behar izan gabe.

## Erreferentziak

* ↑ «Giza garapenaren indizea» eu.eustat.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-30).
* ↑ (Ingelesez) «World Happiness Report» worldhappiness.report (Noiz kontsultatua: 2021-12-30).
* ↑ (Ingelesez) Encyclopedia of the Life Course and Human Development, vol. 3. Macmillan Reference 2009.

## Ikus, gainera

* Giza Garapen Indizea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Quality of Life and Well-being: Measuring the Benefits of Culture and Sport: Literature Review and Thinkpiece.
* Datuak: Q13100823
* Multimedia: Quality of life / Q13100823
# Bizi Gara

Bizi Gara Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Balmasedan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 249 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %4,88.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255306
# Bagneux (Aisne)

Bagneux (Aisne) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864623
* Multimedia: Bagneux (Aisne) / Q864623
# Bagnasko esklusa

ieaCanal du Midi :
Legenda :
Bagnasko esklusa Canal du Midin dagoen azken esklusa da Sètera iritsi aurretik. 1676an eraiki zen eta Tolosa Okzitaniatik 235,2 kilometrora dago, itsas mailaren altueratik 2 metrora. Ekialdean Thau urmaela dauka, Mediterraneorako sarbidea ematen duena, eta mendebaldean Pradesko esklusa.
Administratiboki, Agdeko udalerrian dago, Hérault departamenduan, Okzitanian.

## Erreferentziak

* ↑ Benne, Jean-François. «Écluse de Bagnas - Canal du Midi» www.canaldumidi.com (Noiz kontsultatua: 2024-04-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24932481
# Bagnatica

Bagnatica Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 4.472 biztanle ditu, 6,55 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bagnaticak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albano Sant'Alessandro Montello Calcinate Bolgare Brusaporto Costa di Mezzate Seriate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99961
* Multimedia: Bagnatica / Q99961
# Bagnell (Missouri)

Bagnell Missourieko herri bat da. Miller konderrian kokatua dago. 2010ean 93 biztanle zituen, 1,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Miller konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q962147