OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Enda Scahill

Enda Scahill (Corofin, Galway konderria), irlandar banjo-jotzaile bat da. Irlanda Osoko Banjo Txapelketa lau aldiz irabazi du, eta The Fureys, Frankie Gavin eta The Chieftains talde eta musikari goraipatuekin jo ere. The Brock McGuire Band taldeko kide ohia da. Gaur egun We Banjo 3 folk taldeko kidea da.
Banjo irakaslea ere bada, eta irlandar banjo tenorra jotzen ikasteko hainbat liburu argitaratu ditu.

## Diskografia

* Humdinger
* Brock McGuire Band
* Pick It Up
* Roots of the Banjo Tree (2012)
* Gather the Good (2014)
* Live in Galway (2015)
* String Theory (2016)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q5375914
* Multimedia: Enda Scahill / Q5375914
# Enrique Melchor

Enrique Melchor (? - Iruñea, Nafarroa, 1936) Nafarroako CNTren sortzailea.

## Biografia

1920. urtean sortu zuen Iruñeko CNT sindikatua. Orikaindik gertu hil zuten karlistek 1936. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12256879
# Enrique Lynch Arribálzaga

Enrique Lynch Arribálzaga (1856 – 1935eko ekainaren 28a) argentinar zoologoa eta ornitologoa izan zen.
1878an Eduardo Ladislao Holmbergekin (1852-1937) El naturalista argentino sortu zuen, Argentinako historia naturalaren lehen aldizkaria. Harekin etaFlorentino Ameghino eta Carlos Berg zientzialariekin Buenos Aireseko Proiektu Zoologikoen Batzordean parte hartu zuen.
Politikaria, historialaria eta kazetaria ere izan zen, "Reducción de Napalpí"-ko zuzendaria izanik; eta Napalpíko sarraskia gertatu eta gutxira, bertako zuzendari ohiak, Lynch Arribálzagak, Kongresu Nazionalean irakurritako gutuna idatzi zuen: “Chacoko poliziak egindako indigenen hilketak jarraitzen du Napalpín eta bere inguruetan; badirudi gaizkileek uztailaren 19ko sarraskian egon ziren guztiak kentzea proposatu zutela, Diputatuen Ganberako Ikerketa Batzordea badator, lekukoak izan ez daitezen».

## Laburdura (zoologia)

Zoologiako deskribapen eta taxonomian, «Arribálzaga» laburdura Enrique Lynch Arribálzaga autoritate gisa adierazteko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Eduardo Ladislao Holmberg Médico y Naturalista» Fundación Cultural Santiago del Estero 2009-05-29 (Noiz kontsultatua: 2023-08-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Aranda, Darío. (2013-08-31). Sobreviviente de la Masacre de Napalpí. (Noiz kontsultatua: 2023-08-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3054690
* Espezieak: Enrique Lynch Arribálzaga
# Enrique Martínez Echevarría

Enrique Martínez Echevarría "Echea", (Madril, 1884ko abuztuaren 29-Ibidem, 1959ko apirila) marrazkilari espainiar ospetsua izan zen. Bere karikaturak eta marrazkiak prentsan zabaldu ziren.

## Biografia

1884an Madrilen jaioa San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian ikasi zuen. Hiru beka eskuratu zituen eta horri esker Parisen ikasi zuen bolada batean. Frantziako hiriburuan Pablo Picasso, Juan Gris eta beste artistak ezagutu zituen.
Bere marrazkiak eta karikaturak aldizkari ugarietan plazaratu ziren: La Traca, El Duende, ABC, Gutiérrez, Buen Humor, Estampa, Crónica, Mundo Gráfico, La Esfera, Blanco y Negro, Nuevo Mundo, Hoja Oficial del Lunes.
Errepublikaren aldekoa izanik, Valentziara ihes egin zuen. Errepresioa ezagutu zuen. Bere laguna izan zen Manuel Martínez Gargallo idazleak eta epaileak heriotz zigorra ezarri zion. Zigorra azkenik kommutatu zitzaion baina espetxea urtetan ezagutu zuen. Behin kalean, berriro ere ABCn lan egin zuen.
1959an, 74 urte zituelarik, Madrilen hil zen eta, dirudienez, La Almudena hilerrian lurperatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.arte.sbhac.net/Plasticos/Echea/Echea.htm
* ↑ https://www.abc.es/archivo/periodicos/abc-madrid-19590408-51.html

## Kanpo estekak

* Mujer aldizkariaren azala, Echeak egindakoa.
* Datuak: Q61060997
# Enrique Molina

Enrique Molina Campos (Madril, Espainia, 1930 – 1994ko martxoaren 20a) gaztelaniazko idazlea izan zen. Fintasun handiko poemak eta lirismo handikoak idatzi zituen. Poema horietan sentiberatasun handiz nahasten ditu maitasunezko gaiak eta gai moralak. Aipatzekoak ditu: En verdad os digo (1956), La puerta (1959), Historia natural (1965), Poemas del hilo (1967), En medio de todo (1974), Visiones y lástimas (1983) eta Siete poemas (1988). 1991n, bere poemen bilduma orokor bat argitaratu zen, La señal que nos valga (1952-1990), eta 1992an Historial: pequeña antología. Lan horiez gainera, Nueve ensayos sobre poesía española contemporánea (1991) saiakera eta idazle katalan eta frantsesen itzulpenak ere idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12256881
# Enrique Líster

Enrique Líster Forján (Ameneiro, Coruña, Galizia, 1907ko apirilaren 21a - Madril, Espainia, 1994ko abenduaren 8a) militar eta politikari komunista izan zen.

## Bizitza

Kuban izan zen haurretan, hara joan bere gurasoekin batera. Primo de Riveraren diktadura-garaian Espainiara itzuli zen, eta politika-arazoak zirela eta, erbestera jo behar izan zuen. Espainiako Alderdi Komunistako kidea zen, eta Errusiako akademia militar batean ikasi zuen 1932-1935 urte-bitartean. Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, V. erregimentuko komandante izendatu zuten, eta Ebroko guduan parte hartu zuen. Gerra galdu ondoren Errusiara joan zen, eta Bigarren Mundu Gerran Armada Gorrian borrokatu zen. Jeneral egin zuten. 1968an utzi zuen Espainiako Alderdi Komunista, sobietarrak Txekoslovakian sartu izana gaitzetsi zuelako alderdi horrek. 1970ean, Partido Comunista Obrero Español izeneko alderdia, sobietarren zalea, sortu zuen, eta 1977ko hauteskundeetan ez zuen diputatu-posturik lortu.
Bi oroitzapen-liburu eman zituen argitara: Nuestra guerra (1977) eta Basta (1983).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q460529
* Multimedia: Enrique Líster / Q460529
# Enrique Martín de Marcos

Enrique Martín de Marcos (Madril, Espainia, 1954ko urtarrilaren 2a) nafar ginekologo eta politikaria da, 2012 eta 2014 artean Nafarroako Alderdi Popularreko presidentea izandakoa.
1986tik aurrera Sofia Erregina Ospitalean lan egin zuen. Gero, Nafarroako Gobernuan lan egin zuen; baina, UPN banatu zenean, dimisioa eman zuen.
# Enrique Larrinaga

Enrique Larrinaga Esnal (Sestao, 1910eko ekainaren 20a - Mexiko Hiria, 1993ko maiatzaren 8a) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritzen zena.
Gerra Zibilean gudarako fondoak biltzeko sortutako futbol selekzioan parte hartu zuen eta Mexikon erbesteratu zen.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Baskonia Kirol Kluba | 1927-1928 |
| Racing de Santander | 1928-1936 |
| Club Deportivo Euzkadi | 1938-1939 |
| Club de Fútbol Asturias | 1939-1942 |
| Real Club España | 1942-1945 |
* Datuak: Q1344023
# Enrique Maya

Enrique Maya Miranda (Montevideo, Uruguai, 1959ko apirilaren 7a) arkitektoa eta politikaria da. Nafar Herriaren Batasuneko (UPN) kide izanik, Iruñeko alkatea 2011-2015 bitartean eta 2019-2023 bitartean.
Txiki-txikitatik Iruñean bizi da, eta horko udalean funtzionario sartu zen 1989an. Hainbat lan argitaratu du Iruñeko hirigintzari buruz.
Alkatetza
2011n Iruñeko izendatu zuten. 27 zinegotzitatik 11 lortu zituen, baita 13 aldeko boto ere guztira (UPN + PP); era horretan, Uxue Barkos beste hautagaiaren aurretik gelditu zen (11 aldeko boto: NaBai, Bildu eta Izquierda-Ezkerra).
2015ean alkate postua galdu zuen, Joseba Asironen mesedetan.
2019an alkate postua berreskuratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Ana Elizalde y María Caballero acompañarán a Enrique Maya en los primeros puestos de la lista de UPN en Pamplona
* ↑ (html).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2223568
* Multimedia: Enrique Maya / Q2223568
# Errol (Perth eta Kinross)

Errol, Eskoziako herri bat da, Perth eta Kinross eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5395549
* Multimedia: Errol, Perth and Kinross / Q5395549
# Errol Barrow

Errol Walton Barrow (Saint Lucy, Barbados, 1920ko, urtarrilaren 21a - Bridgetown, 1987ko ekainaren 1a) Barbadosko lehen ministroa izan zen 1966tik 1976ra eta 1986tik 1987ra.
1940ko abenduan Royal Air Forcen izena eman zuen Bigarren Mundu Gerran borrokatzeko. Gerraren ondoren London School of Economicsen ikasi zuen.
Barbadosko Alderdi Laboristako kidea izan zen. 1950ean uhartera itzuli zen eta parlamentuko kide hautatu zuten. 1955eko apirilean, Laneko Alderdi Demokratikoaren sortzaileetako bat izan zen, baina ez zuten aukeratu hurrengo urteko hauteskundeetan. 1958an aukeratu zuten, eta 1961ean berriro. Urte hurretan bere alderdiak hauteskundeak irabazi zituen eta Barrow lehen ministro bihurtu zen.
Herrialdea independentziara gidatu zuen 1966an, eta estatu independente lehenbiziko lehen ministroa izan zen. Herrialdeko industrializazioa bizkortu zuen eta turismoaren industria hedatu zuen azukre-kanaberaren laborantzaren mende ez egoteko eta Karibeko herrialdeekiko lankidetza areagotu zuen.
1971ko hauteskundeak irabazi ondoren, 1976koak galdu eta oposiziora pasatu zen. 1983ko Grenadako inbasio estatubatuarra gogor kritikatu zuen. 1986ko maiatzean boterera itzuli eta urtebete geroago hil zen. 1997an Legebiltzarrak Barbadoseko hamar heroi nazionaletako bat izendatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1361644
* Multimedia: Errol Walton Barrow / Q1361644
# Erroizu

Erroizu edo Mintxate Nafarroako erreka, Uztarrozeren adarra; 11 km. Uztarroze eta Izabako udalerrietako lurrak ureztatzen ditu, ura Uztarroze ibaian isuri baino lehen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257156
# Errol (New Hampshire)

Errol Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Coos konderrian dago, New Hampshire estatuan. 298 biztanle ditu, 180,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Coos konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2418070
* Multimedia: Errol, New Hampshire / Q2418070
# Erroizpe-Ulizar mendilerroa

Erroizpe-Ulizar mendilerroa Gipuzkoa eta Nafarroa Behera artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Ulizar mendia da, 868 metrorekin. Mendilerroan dauden Erroizpe eta Ulizar mendiek ematen diote izena mendilerroari.

## Mendiak

* Ulizar, 868 m 43°05′05″N 1°58′10″W﻿ / ﻿43.0847634°N 1.9694768°W﻿ / 43.0847634; -1.9694768 (Nafarroa Garaia)
* Ultxarraundi, 862 m 43°04′52″N 1°58′31″W﻿ / ﻿43.0812408°N 1.9753097°W﻿ / 43.0812408; -1.9753097 (Nafarroa Garaia)
* Hirumugarrieta, 852 m 43°05′23″N 1°58′12″W﻿ / ﻿43.0898202°N 1.9700432°W﻿ / 43.0898202; -1.9700432 (Nafarroa Garaia)
* Lagarte, 811 m 43°07′23″N 2°00′44″W﻿ / ﻿43.1230511°N 2.0122659°W﻿ / 43.1230511; -2.0122659 (Gipuzkoa)
* Erroizpe, 804 m 43°07′30″N 2°01′06″W﻿ / ﻿43.1251304°N 2.018453°W﻿ / 43.1251304; -2.018453 (Gipuzkoa)
* Arburu, 789 m 43°06′52″N 2°00′06″W﻿ / ﻿43.1143863°N 2.0016381°W﻿ / 43.1143863; -2.0016381 (Gipuzkoa)
* Gazteluaitz, 779 m 43°07′07″N 2°00′25″W﻿ / ﻿43.1186743°N 2.0070138°W﻿ / 43.1186743; -2.0070138 (Gipuzkoa)
* Intsusburu, 741 m 43°05′32″N 1°59′17″W﻿ / ﻿43.0923126°N 1.9879896°W﻿ / 43.0923126; -1.9879896 (Gipuzkoa)
* Aldamuño, 737 m 43°05′41″N 1°58′59″W﻿ / ﻿43.0946651°N 1.9831587°W﻿ / 43.0946651; -1.9831587 (Gipuzkoa)
* Anakar, 722 m 43°05′50″N 1°59′35″W﻿ / ﻿43.0972835°N 1.9931178°W﻿ / 43.0972835; -1.9931178 (Gipuzkoa)
* Muñoaundi, 718 m 43°05′59″N 1°59′48″W﻿ / ﻿43.0996637°N 1.9965319°W﻿ / 43.0996637; -1.9965319 (Gipuzkoa)
* Sobelar, 671 m 43°06′26″N 1°58′30″W﻿ / ﻿43.1071986°N 1.9749505°W﻿ / 43.1071986; -1.9749505 (Gipuzkoa)
* Alloar edo Gangaren Altua, 601 m 43°06′52″N 1°58′36″W﻿ / ﻿43.1145208°N 1.9765909°W﻿ / 43.1145208; -1.9765909 (Gipuzkoa)
* Euletxaga, 347 m 43°07′00″N 2°04′01″W﻿ / ﻿43.1167656°N 2.0669675°W﻿ / 43.1167656; -2.0669675 (Gipuzkoa)
* Atremin, 340 m 43°07′02″N 2°02′21″W﻿ / ﻿43.1173124°N 2.0392938°W﻿ / 43.1173124; -2.0392938 (Gipuzkoa)
* Aparburu, 295 m 43°07′10″N 2°03′25″W﻿ / ﻿43.119393°N 2.0568355°W﻿ / 43.119393; -2.0568355 (Gipuzkoa)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Erroizpe-Ulizar mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56754414
# Erroko zubia

Erroko zubia Nafarroa Garaiko Erroibar udalerriko Erro kontzejuan kokatutako zubi bat da. N-135 errepideak zeharkatzen du, Erro ibaia zeharkatuz.

## Historia

1891ko uztailaren 23an, Société Anonime de Construction et des Ateliers de Willebroeck erakundeak Erron 15,50 metroko argia zuen metalezko zubi bat eraikitzeko konpromisoa hartu zuen, sareta anitzeko bi habe nagusiz eta beheko taulaz osatua, habez, langueroz eta betelana eta zoladura biltzeko xaflez osatua. Kostua 10 260 liberakoa zen.
XX. mendean bere erresistentzia-ahalmenari buruz egindako azken ikuskapen eta azterketak egitura indartzeko proiektu bat egitea aholkatu zuen, egungoei habe berri batzuk erantsiz eta makadamezko betelanaren ordez hormigoizko lauza bat jarriz, egiturarekin elkarlanean arituz erresistentzia eta sendotasun handiagoa emango ziona.
Estribuen sendotasuna berrezartzea ere beharrezkoa zen, eta, horretarako, harkaitzari ainguraketa aktiboak zituen luzetarako jostea eta Errotik gertuen zegoen estribuko bi hegalak lotuko zituen zeharkako jostea proiektatu ziren. Kontrataren aurrekontua 8 200 000 pezetakoa izan zen.

## Erreferentziak

* Erroko zubi metalikoa. Nafarroako Entziklopedia Handia.

## Ikus, gainera

* Erro
* Erroibai

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108393717
# Errola

Errola Nafarroa Beherean, Pirinioetako Otsamunho mendilerroan dagoen mendi bat da. Tontorra Banka eta Urepeleren arteko mugan dago.
Mendilerro txiki hau osatzen duten hiru mendietatik garaiena da, 911 metrorekin; hala ere, Euskal Mendizale Federazioaren katalogoak Otsamunho (901 m) sartzen du baina ez Errola. .

## Abiapuntuak

Urepelen, errepidean aurrera jarraitu behar da Gaineko Karrika izeneko auzoan sartu arte. Hemen, bide bat hartzen da iparrekialdera, Meharroztegi lepora igotzen dena, gailurraren tontorrean. Eskumatik, Hauzai lepora iristen da, baita Urtarai eta Lindus mendietara ere. Baina ez da hau hartu behar den bidea, baizik eta ezkerretara doana, nondik, inongo zalantzarik gabe, Errola mendiaren tontorrera iristen den.
Bankatik, Alduderanzko errepidea jarraitu behar da, kilometro bat egin ondoren, Hairako basorantz doan bidearekin duen bidegurutzera iritsi arte. Labarraren ezkerreko ertzetik, itzelezko goitiera duen errepide txiki bat igotzen da zintzurretik gora. Mutikoenea baserrira iristen da. Bide bat hegomendebalderantz abiatzen da, Marmaro izeneko leporantz helduz. Gailur belartsua igo behar da Otsaxar muinoaren tontorrera iristeko. Ibilaldia Otsamunhoraino jarraitu eta, ondoren, Mizpira lepotik, Errolaraino.

## Erreferentziak

* ↑ Ikus Federazioaren webgunean Euskal Herriko Mendien Katalogoa.

## Ikus, gainera

* Nafarroa Behereko mendiak
* Otsamunho mendilerroa
* Otsamunho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257155
* Multimedia: Errola / Q12257155
# Ebrach

Ebrach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Bamberg (barrutia)|Bamberg]] barrutian. 2014an 1.830 biztanle zituen 32,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q521954
* Multimedia: Ebrach / Q521954
# Ebrahim Afxar

Ebrahim Axfar (persieraz: ابراهیم‌شاه‎; ?-1749) afxariden dinastiako Irango xah izan zen.
Adil Xahrren anaia Nadir Xahren biloba izan zen. Anaiaren agintaldian, Irango mendebaldearen gaineko kontrola sendotu zuena, bere anaiaren aurka matxinatu zen. Sohrab Khan- Adelen kuttuna- hil zuen eta, 1748ko ekainean, bere indarrak Azerbaijango sardarra zen Amir Aslan Khanekin batzeko joan zen. Azken honek, kopuruz handiagoa zen gudaroste baten buru, Gilandik aurrera egin zuen indar errebeldeak elkar ez zitezen, baina bere komandante askoren desertzioak bere erabateko porrota azkartu zuen. Adelek Teheranera ihes egin zuen, baina bertako gobernadore batek Ebrahimen esku utzi zuen Adel, eta honek itsutu egin zuen. Sei hilabete geroago, Ebrahim xah izendatu zuten, baina bere erregealdia berehala amaitu zen, estatu kolpe batek Nadiren biloba Shahrokh Mirza tronura ekarri zuen. Ebrahim itsutu egin zuten eta 1749ko irailaren 24an hil zen.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Ebrahim Khan Afshar
Ebrahim Afxar
Ebrahim Khan :

## Erreferentziak

* Datuak: Q197731
* Multimedia: Ibrahim Afshar / Q197731
# Ebrington Square

Ebrington Square, Ipar Irlandako Derry hiriko plaza eta turismogune bat da. 2012ko otsailaren 14ean inauguratu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5332060
# Ebringen

Ebringen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Breisgau-Hochschwarzwald (barrutia)|Breisgau-Hochschwarzwald]] barrutian. 2014an 2.773 biztanle zituen 8,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q527868
* Multimedia: Ebringen / Q527868
# Ebro (Florida)

Ebro Floridako herri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 265 biztanle zituen, 8,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2092632
* Multimedia: Ebro, Florida / Q2092632
# Errekortari lehiaketa

Errekortari lehiaketak dira errekorte ariketak eta akrobazia zenbait egiten diren tauromakiako ikuskizun batzuk, zeinetan zezena ez den hiltzen.
Historian zehar, errekortarien akrobaziak Antzinako Greziako tauromakia irudietan ikus daitezke; halaber, ospetsuak dira Francisco de Goyak errekortarien artaziak erakutsiz egin zituen grabatuak XIX. mendearen hasieran, zezenketa nagusitzen ari zen unean. Euskal Herrian ere, errekortariak zezen-ikuskizun tradizionalak izan dira, batez ere Nafarroan; esaterako, El Estudiante de Faltzes eta Martintxo ezizenez ezagunak ziren Apiñañi anaiak errekortari ospetsuak izan ziren. Egun, errekortarien ikuskizunak Gaskoinian, non gaskoien kirol tradizionala den, eta Espainian egiten dira bereziki.
Euskal Herrian, bereziki, erlazioa duten soka-muturrak eta batez ere uztai lehiaketak ere egiten dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Los toros en las fiestas - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).
* ↑ Gran Enciclopedia de Navarra | TOROS. (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3001431
* Multimedia: Recorte / Q3001431
# Errekoletoen komentua (Ziburu)

Errekoletoen komentua Lapurdiko Ziburu udalerrian dagoen errekoletoen ordenako komentu bat da. Lapurdiko monumentu historikoen zerrendaren barnean sailkatua dago.

## Kokalekua

Errekoletoen plazako 1. zenbakian dago, Ziburu eta Donibane artean, eta Ziburu-Donibane Lohizuneko portuaren parean.
* Barnealdea.
* Iturria.

## Historia

1609ko Lapurdiko sorgin ehiza traumatikoa gertatu berritan, bertan indarrean izandako araubide erlijiosoko desbiderapenak drezatzeko igorri zuten frantziskotar ordena, baita Donibane Lohizune eta Zibururen arteko tirabirak baretzera ere, bien artean zen gune honetan finkatuz.
Bertrand Etxauz Baionako apezpikuak eman zuen hura eraikitzeko agindua, Asisko Urmenetak azaldu duenez (2021), Etxauzen esanetan, "desegiteko sekta haragikoi eta libertino hauen akats zikinak". Bakearen Andre Dona Maria izena eman zion komentuari.
1613an eraiki zen, eta XVII eta XVIII. mendeetan handitua izan zen. Komentu hau Baionako apezpikuen ohiko egoitza izan zen, bertan gonbidatu garrantzitsuei harrera egin eta ostatu hartzen zuten, tartean, 1659an Jules Mazarin kardinala, Luis XIV.a Frantziakoa, bere ama eta bere emazte gaztea ere bai.
Komentuaren eraikuntza 1613an hasi zen, Ziburu eta Donibane Lohizune arteko uharte batean, bi parroki hauen arteko lehia bizian bakea jartzeko asmoz.
1791an eta Frantziako Iraultzaren eraginez arpilatua eta desjabetua izan zen, bai eta jatorrizkoak baina arras ezberdinagoak ziren helburuetarako erabilia ere: koartel militarra, bazka biltegia eta presoen kartzela. 1825etik aurrera inguruko eraikinen etxebizitza eta industriaren ondorioz asko desitxuratu da.

## Eraikina

Multzoa komentua, kapera eta kalostrak osatzen dute, eta oraindik ere kalitatezko arkitektura hondakinak eta antzinako liburutegiko apaingarri margotuak ikusgai dauzka.

## Erreferentziak

* ↑ Madariaga, Ainize. «Errekoletoak: bake ekarle?» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-07-13).
* ↑ Urmeneta, Asisko. (L.G. 2020). Sugarren mende. Erroa agitaletxea ISBN 978-84-948076-4-0. PMC 1260196605. (Noiz kontsultatua: 2021-09-20).

## Ikus gainera

* Lapurdiko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* Ziburuko Errekoletoen komentuari buruzko informazioa eta argazkiak. Ciboure-paysbasque.com (Frantsesez)
* Ziburuko Errekoletoen komentuari buruzko informazioa. Akitaniako Gobernuaren Kultura Saileko webgunea (Frantsesez)
* Datuak: Q22920618
* Multimedia: Couvent des Récollets, Ciboure / Q22920618
# Errekor

    Artikulu hau izandako emaitza onenari buruzkoa da; materialek su hartzeko duten gaitasunari gaitzat duena beste hau da: «Sukoitasun»
Errekorra edo marka bereziki kiroletan, baina baita beste jarduera eta fenomeno batzuetan ere, eskualde batean, talde edota pertsona batek inoiz izandako erregistro edo emaitzarik onena edo mutur-balioa da. Munduko errekorretan mundu osoan kirol edo proba jakin batean inoiz izandako erregistro onena jasotzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1241356
* Multimedia: Records / Q1241356