OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lokrida

Lokrida (antzinako grezieraz Λοκρίς, Lokris; egungo grezieraz: Λοκρίδα, Lokrida) Antzinako Grezia erdialdeko eskualde bat zen, kostalde kontinentalean zegoen, Termopiletatik Larimnara hedatuz, Korintoko golkoaren iparraldean. Bi lurraldetan banatua zegoen:
* Lokrida Opuntia, ekialdean, Beozia ondoan, eta
* Lokrida Ozolia, Korintoko iparraldeko kostaldean, Naupakto eta Krisa artean, barnealderantz joanez Anfisa haranaren inguruan.
Jatorrizko Lokridaren lurraldea, bi eskualdetan banatu zen: Dorida eta Fozida. Beharbada, inguruko herri baten inbasio goiztiar baten ondorio izan zen. Gertaera honek, eskualdearen antzutasunarekin bateraturik, herri mugakideen joera gerlari eta dominatzaileen aurrean etengabeko larrialdi egoera sortu zuen, baita greziar historian paper atzerakoi bat izatea ere.
Lokrida Opuntia, bertako hiri nagusia zen Opusen izenetik abiatuta izendatua izan zen. Lokrida Opuntiako metropolirik nagusiena Naupakto zen.
K.a. VII. mendean, Italian, lokriar okupatzaileek Locri hiria sortu zuten.
Bigarren Mediar gerran, K.a. 480an, Xerxes I.a Persiako erregeak, Grezia inbaditu zuen eta bere armadarekin joan zen Trazia, Tesalia eta Lokridan zehar. Xerxesek, orduan, Atikarantz jarraitu eta Atenasi su eman zion, greziarrek ebakuatu zutena inbaditzailearen boterea ikusita.

## Mitologia

Greziar mitologiaren arabera, Aiax Oileo, Lokridako erregea, Atenea jainkosak, Ulises, Odiseako honen bidaian, kaltetzea nahi zuten bere ontziak suntsitzeko eragin zuen ekaitz bortitz batean hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659791
* Multimedia: Locri (Greece) / Q659791
# Lokomotiv Kuban

PBC Lokomotiv-Kuban (errusieraz: ПБК Локомотив-Кубань) is a Errusiako saskibaloi talde profesionala da, egun Krasnodarren egoitza duena. 1946an sortua, Lokomotiv Mineralnye Vody eta Lokomotiv Rostov izan da. Egun PBL Ligan dabil eta 7.500 laguntzeko lekua duen Saskibaloi Aretoan jokatzen du.

## Palmaresa

* Errusiako Kopa (1): 2000

## Jokalari ezagunak

* Nikita Morgunov
* Nikita Kurbanov
* Aleksandar Ćapin
* Szymon Szewczyk
* Asım Pars
* Moon Tae-Jong
* Lorinza Harrington
* Anthony Goldwire
* Fred House
* Rawle Marshall
* Chris Lofton
* James Gist

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Errusieraz) / (Ingelesez)
* Datuak: Q1458596
* Multimedia: BC Lokomotiv–Kuban Krasnodar / Q1458596
# Lokotx biltze

Lokotx biltzea Euskal Herriko joko tradizionala da, tarteka eta ilara batean jarritako lokotx, artaburu edo egurrezko zatiak banan-banan hartu eta ilararen mutur batean dagoen saski batera ahalik eta denbora laburrenean sartzea helburua duena. Jokoa banaka nahiz taldeka, erreleboka, joka daiteke, azken kasu honetan taldekide adina ilara eta saskiak jarriz.

## Jokalari txapeldunak
### Gizonezkoak

* 1980. hamarkadako garaile handia Ignacio Idoeta “Atxua” izan zen, aldi berean Euskadiko Kros Txapelketa irabazi zuena.
* 1990eko hamarkadan Eugenio Córdoba eta Santiago Azurmendik hartu zuten kirolari horren lekukoa.
* XXI. mende hasieran, Abel Onaindi bizkaitarra eta Fernando Etxegarai nafarra. 2006. urtera arte eutsi zioten nagusitasunari
* 2007. urtean Eneko Garmendia gipuzkoarra izan zen garaile. Iñaki Ekisoain bigarren sailkatu zen.
* 2012. urtean ere, Eneko Garmendia baliarraindarrak irabazi zuen Euskal Herriko Lokotx-biltze Txapelketa.

### Emakumezkoak

* XXI. mende honetan abian jarri den Euskal Herriko Txapelketako irabazlea Maika Ariztegi nafarra izan zen.
* 2012. urtean Maika Ariztegik Donostian ospatu zen Euskal Herriko Lokotx-biltze Txapelketan bere hamabigarren txapela eskuratu zuen eta gainera, modalitate horretan berak zuen errekorra gainditu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.ehu.eus/eeh/cgi/bila?z=2305&l=l
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia: lokotx: iz. aleak kendu zaizkion artaburua.» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-06-08).
* ↑ https://web.archive.org/web/20191018213105/http://agrega.hezkuntza.net/repositorio/30012014/d3/es-eu_2013123033_2311307/kirolak/lokotxbiltzea.html
* 1 2 http://kirolak.euskomedia.org/gaur_egun_eratorritako_kirola8.html

## Kanpo estekak

* Euskal Herriko emakume gizon lokotx biltze txapelketa, 2019an, Igantzin (Nafarroan). Youtubeko bideoa.
* Euskal Herriko kirol eta jokoak webgunea.
* Datuak: Q12262566
* Multimedia: Lokotx biltzea / Q12262566
# Lygophis

Lygophis Dipsadidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Panama eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Lygophis anomalus (Günther, 1858)
* Lygophis dilepis Cope, 1862
* Lygophis elegantissimus (Koslowsky, 1896)
* Lygophis flavifrenatus Cope, 1862
* Lygophis lineatus (Linnaeus, 1758)
* Lygophis meridionalis (Schenkel, 1902)
* Lygophis paucidens Hoge, 1953
* Lygophis vanzolinii (Dixon, 1985)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3269363
* Espezieak: Lygophis
# Lygophis flavifrenatus

Lygophis flavifrenatus edo Erythrolamprus flavifrenatus Lygophis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Lygophis
* Dipsadidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q3269373
# Leuzina

Artikulu hau aminoazido esentzialari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Leu».
Leuzina (Leu) proteinen osagaia den 20 aminoazido esentzialetako bat da, beraz dieta bidez hartu beharrekoa. Azido 2-amino-4-metilpentanoiko honen formula kimikoa HO$_2$CCH(NH$_2$)CH$_2$CH(CH$_3$)$_2$ da eta UUA, UUG, CUU, CUC, CUA eta CUG kodonen bidez adierazten da.
Molekula hidrofobikoa da, hau da, uretan disolbaezina eta bere albo katea isobutilo edo 2-metilpropilo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483745
* Multimedia: L-Leucine / Q483745
# Lev Ivanov

Lev Ivanovitx Ivanov (Mosku, Errusia, 1834ko martxoaren 2a/otsailaren 18a - San Petersburgo, Errusia, 1901eko abenduaren 24a/abenduaren 11) errusiar dantzari, koreografo eta ballet-maisua izan zen.

## Biografia

Antzoki Inperialeko eszena-zuzendaria izan zen (1882), eta bigarren ballet-maisua (1885) izan zen. Marius Petiparen agindupean, eta harekin batera, lan egin zuen ballet berriak sortzeko. Errusiar erromantizismoaren barruko irudirik nagusienetakoa izan zen. Musikaren eta dantzaren artean lotura estuagoa bilatzen ahalegindu zen. Fokine koreografoaren aitzindaria izan zen. "Intxaur kraskailua" (1892) obrarako koreografia prestatu zuen. Beste koreografia batzuk ditu: "Beltxargen aintzira" (Petiparekin batera), "Oihan sorgindua", "Azti-xirula", "Mikadoaren alaba".

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q282950
* Multimedia: Lev Ivanov / Q282950
# Leuzigen

Leuzigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Seeland barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,259 biztanle zituen 10,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67376
* Multimedia: Leuzigen / Q67376
# Leuzipo

Leuzipo (antzinako grezieraz: Λεύκιππος, Leukippos; K. a. V. mendeko lehen erdian) atomismoa defendatu zuten lehen filosofoetakoa izan zen. Bere ideiak Demokrito bere ikasle eta jarraitzailearen bidez jaso dira. Abdera, Melos, Mileto, Elea edo Klazomenen jaio izan zitekeen.
Bere obrarik ezagunenak "Megas Diakosmos" (Unibertsoko Orden Gorena edo Munduko sistema handia) eta "Peri Nou" (Adiminean) izan ziren, gaur egun bere idatzirik gordetzen ez bada ere. Hori dela eta ezin da jakin Demokrito bere ikaslea izan zen ala ez, ezta bere artean aurkako iritzirik zegoen edo ez.
Atomismo mekanizista izeneko teoriaren fundatzaile kontsideratzen da eta Zenon, Enpedokles eta Anaxagoras bezalako Joniar eskolako filosofoen garaikide izan zen. Bere bizitzaz ezer gutxi dakigu, Diogenes Laerzio dio Epikuro filosofoak egian existitu ote zen dudatan jarri zuela, eztabaida ugari sortuz. Bere pentsaeraz iritsi dena Aristoteles, Sinplizio eta Sexto Enpiriko bezalako autoreen idatzien bidez izan da.
Atomo eta hutsaren existentzia proposatzen zuen mundua ulertzeko, ha dau, izatea eta ez izatearen existentzia, lehena atomoek errepresentatua eta bigarrena hutsa (Simpl., Fís. 28, 4:"izatea baino gutxiago existitzen dena"). Hauek existitzeko mugimendua beharko litzateke. Demokritok bezalaxe arima beste atomoak baino borobilagoak diren atomoez osaturik egon beharko litzatekeela uste zuen eta genesia eta ustelkeria bezalako aldaketak, beste filosofo presokratikoek onartzen zituztenak, ukatu egiten zituen.

## Ikus, gainera

* Antzinako greziar filosofia
* Datuak: Q165589
* Multimedia: Leucippus (philosopher) / Q165589
# Leuze-en-Hainaut

Leuze-en-Hainaut, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Hainaut probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 13.535 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q667862
* Multimedia: Leuze-en-Hainaut / Q667862
# Leuzita

Leuzita silikato motako minerala da eta feldspathoid taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Leuzita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K(AlSi2O6)}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Leucite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Mandoiako mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Mandoia».
Mandoiako mendilerroa Bizkaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Mandoia mendia da, 638 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Mandoia mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Mandoia, 638 m 43°10′33″N 2°49′44″W﻿ / ﻿43.1758938°N 2.828989°W﻿ / 43.1758938; -2.828989
* Mandoiko, 602 m 43°10′27″N 2°50′15″W﻿ / ﻿43.1740615°N 2.8374194°W﻿ / 43.1740615; -2.8374194
* Upo, 573 m 43°11′33″N 2°51′32″W﻿ / ﻿43.1924044°N 2.8589231°W﻿ / 43.1924044; -2.8589231
* Uduri, 548 m 43°10′22″N 2°51′11″W﻿ / ﻿43.1728476°N 2.853038°W﻿ / 43.1728476; -2.853038
* Artanda, 549 m 43°11′28″N 2°52′39″W﻿ / ﻿43.1910896°N 2.8776381°W﻿ / 43.1910896; -2.8776381
* Goikogane edo Kurtze, 537 m 43°11′24″N 2°52′35″W﻿ / ﻿43.1899757°N 2.8762756°W﻿ / 43.1899757; -2.8762756
* Igartu, 524 m 43°10′26″N 2°49′25″W﻿ / ﻿43.1739061°N 2.8237138°W﻿ / 43.1739061; -2.8237138
* Argiñaoko Atxa, 524 m 43°10′11″N 2°48′41″W﻿ / ﻿43.1698328°N 2.8113147°W﻿ / 43.1698328; -2.8113147
* Tontorrandi edo Tontor Handia, 522 m 43°10′09″N 2°50′39″W﻿ / ﻿43.1691621°N 2.8442875°W﻿ / 43.1691621; -2.8442875
* Gazteluzar, 515 m 43°11′03″N 2°49′51″W﻿ / ﻿43.1840369°N 2.8307998°W﻿ / 43.1840369; -2.8307998
* Burbusegana, 432 m 43°10′12″N 2°49′39″W﻿ / ﻿43.1698957°N 2.8274777°W﻿ / 43.1698957; -2.8274777
* Aparioko Atxa, 406 m 43°11′28″N 2°47′52″W﻿ / ﻿43.1910902°N 2.7978406°W﻿ / 43.1910902; -2.7978406
* Elosegi, 406 m 43°10′09″N 2°49′24″W﻿ / ﻿43.1691511°N 2.8233708°W﻿ / 43.1691511; -2.8233708
* Apario, 394 m 43°11′22″N 2°47′43″W﻿ / ﻿43.1893373°N 2.7952599°W﻿ / 43.1893373; -2.7952599
* Santiagozar, 392 m 43°11′49″N 2°47′44″W﻿ / ﻿43.1970645°N 2.7956171°W﻿ / 43.1970645; -2.7956171
* Erdikoatxa, 383 m 43°11′22″N 2°47′43″W﻿ / ﻿43.1893275°N 2.795207°W﻿ / 43.1893275; -2.795207
* Zeata, 368 m 43°11′49″N 2°49′35″W﻿ / ﻿43.1970512°N 2.8264068°W﻿ / 43.1970512; -2.8264068
* Kukutxa, 318 m 43°08′55″N 2°48′11″W﻿ / ﻿43.1485958°N 2.8029905°W﻿ / 43.1485958; -2.8029905
* Zelaitu, 317 m 43°12′01″N 2°47′52″W﻿ / ﻿43.2002966°N 2.7976989°W﻿ / 43.2002966; -2.7976989
* Artzagan, 317 m 43°11′43″N 2°48′23″W﻿ / ﻿43.1954071°N 2.8063129°W﻿ / 43.1954071; -2.8063129
* Gangorri, 302 m 43°08′25″N 2°48′14″W﻿ / ﻿43.1403488°N 2.8038533°W﻿ / 43.1403488; -2.8038533
* Eroso mendi, 196 m 43°12′11″N 2°48′39″W﻿ / ﻿43.2029518°N 2.810905°W﻿ / 43.2029518; -2.810905

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Mandoiako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58005110
# Mandoilek

Mandoilek 2012an Amurrion sortu zen musika taldea da. Kunbia, korrido eta runba uztartzen ditu, trikitia oinarri hartuta eta jaia helburu.

## Taldea

2011ko neguan batu ziren lehenengoz Igon Olaguenaga eta Asier Linares, eguneko lanak bukatuta, Amurrion, denbora-pasa aritzeko asmoz: trikitia eskuetan bata eta baterian eserita bestea. Ongi pasatzeko asmoz hasi ziren trikitiari kunbia, korrido eta runba erritmoak batzen, eta hala ari zirela, kantak pilatuz joan, eta kide berriak batu zitzaizkien taldera: David Ferreño baxu jotzailea, Andoni Vera gitarra jotzailea, eta Unai Mendibil abeslaria.

## Diskografia

* Mandoilek (2013, Elkar)

## Erreferentziak

* ↑ «Neguan sortutako mandeuliak» Berria.eus 2013-04-27.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188112
# Mandolina (sukaldaritza tresna)

Mandolina bat, juliana xerra egiteko eta mozteko erabiltzen den sukaldaritza-tresna da; eranskin egokiekin, kimur-mozketak egin ditzake.

## Diseinua

Mandolina bat sukalde lanetarako bi gainazal paraleloz osatuta dago, eta horietako bat altueran doi daiteke. Elikagai bat gainazal erregulagarrian zehar irristatu egiten da, gainazal finkoan muntatutako pala batera iritsi arte, zatikatuz eta erortzen utziz.

## Iruditegia

* Mandolina baten ahoa.
* Mandolina modernoetan ahoak kendu eta jarri egin daitezke, alda daitezke.
* Mandolina xinple bat, aho bakarrekoa.

## Erreferentziak

* ↑ http://dictionary.reference.com/browse/mandoline

## Kanpoko estekak

* Datuak: Q1501252
* Multimedia: Food slicers / Q1501252
# Mandolina

Mandolina (italieraz: mandolino mandoˈliːno ahoskatua; hitzez hitz "mandola txikia") pultsatutako hari instrumentua da. Lautearen saileko musika tresnarik berriena da, jatorriz italiarra. Plektro bidez jotzen da eta lau hari bikoitz ditu, biolinaren gisara afinatuak. Haendel, Mozart, Verdi, Mahler, Stravinski, Schönberg eta beste musikagile askok erabili izan dute beren lanetan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/10/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q302497
* Multimedia: Mandolins / Q302497
# Mandorla

Mandorla hitza Italierako mandorla hitza du jatorria eta arbendola ("almendra" Hego Euskal Herrian) esan nahi du. Obalo edo arbendola itxura du, hots, irudi eliptiko puntaduna, eta bertan pertsonaia sakratuen irudiak gaineratzen ohi dira, horien artean ohikoena Jesu Krirsto berpiztua da baina baita maiz Ama Birjina edo santuak ere. Batez ere arte erromanikoan eta bizantziar artean erabili izan zen.

## Historia

Jesu Kristoren berpizkundeko aingeruak Izara Santua eusten eta erromatar erretratuaren elementu tradizonalaren ezkutu borobilaren baturaren eskematiazioa da mandorlaren jatorria.
Iberiar penintsulan hainbat mandorla eskultura aurki ditzakegu, esaterako eliza hauetan: Santa María de Covet ( Lleida ), Santiago de Carrión de los Condes ( Palentzia ) , San Juan Bautista de Moarves de Ojeda ( Palentzia ) , San Esteban, Moradillo de Sedano ( Burgos ). Mandorla bitxi baten adibidea Soriako Santo Domingo elizakoa aipatu daiteke; Hirutasuna mandorlan ageri da, aingeruez inguratua, ebanjelisten sinboloekin eta Ama Birjinarekin eta San Joan Bataiatzailearen irudiekin.

## Bibliografia

* Bango Torviso, Isidro G. (1992). Erromanikoa Espainian . Madril: Espasa Calpe. ISBN 84-239-5295-9 .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1431666
* Multimedia: Mandorla / Q1431666
# Mandola

Mandola, antzina bandola deitua, traste eta lau hari pare dituen hari-instrumentu pultsatua da, plektro batekin jotzen dutena. Kordofono hau XVI. mendeko Italiako lautetik sortu zen, mandolinaren familia sortzeko. Mandolinarentzat biola biolinarentzat zer dena da:n biolaren tonalitate berera (C$_3$-G$_3$-D$_4$-A$_4$) bostunean afinaturiko lau hari-pare bikoitzak, mandolina bat baino bostun bat beherago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Mandolin» Grove Music Online doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.a2250132..
* ↑ Gibson Co. 1930 - 1931 Catalogue

## Kanpo estekak

* Datuak: Q74207
* Multimedia: Mandola / Q74207
# Mandoul

Mandoul Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Koumra da. 2009an 637,086 biztanle zituen. Hiru departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597410
* Multimedia: Mandoul / Q597410
# Ludowici (Georgia)

Ludowici Georgiako estatuko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 1.703 biztanle zituen, 6,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2734987
* Multimedia: Ludowici, Georgia / Q2734987
# Ludovico Ludovisi

Ludovico Ludovisi (Bolonia, 1595eko urriaren 22 edo 27a – 1632ko azaroaren 18a) italiar kardinala izan zen eta Erromatar Eliza Katolikoaren estatu gizona. Arte bilduma garrantzitsua izan zuen, Villa Ludovisin kokatua, Erroman.
1621eko otsailaren 15ean bere osaba zen Gregorio XV.ak kardinal izendatu zuen. Kardinal nepoteen artean botere handienetakoa lortu zuena izan zen. 1615ean zuzenbiden doktoretza lortu zuen, Bologniako artzapezpikua izan zen, Gobernu Onaren Kongregazioaren kide, Avignoneko legatua, Elizaren Kamarlengoa eta Kantzilerordea 1621an.

## Ikus, gainera

* Kardinal nepote
* Datuak: Q707750
* Multimedia: Ludovico Ludovisi / Q707750
# Ludovisi (Erroma)

Ludovisi Erroma hiriko alde historikoa (I municipioa) osatzen duten hogeita bi rionietan hamaseigarrena da.

## Historia

Rione berria da, 1886an sortu zen Ludovisiren oinordekoak ziren Boncompagni familiaren eta Erromako udalaren itunaren ondoren. Ludovisi familiarena izan zen 25 hektareatako Villa Ludovisi eremua zen. Berehala urbanizatu zen Villa, hotel eta jauregi berriekin. 1906an Via Veneto karrika eraiki zen.

## Ondasun nabarmenak

* Via Veneto karrika
* Margherita jauregia

## Iruditegia

* Margherita jauregia (Estatu Batuetako enbaxada).
* Erromako eliza luteranoa.
* Pinciana atea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1614425
* Multimedia: Rione XVI - Ludovisi / Q1614425
# Ludrová

Ludrová Eslovakiako udalerri bat da, Ružomberokeko barrutian kokatuta. 5,34 km²ko azalera du eta 1005 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1376. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q426479
* Multimedia: Ludrová / Q426479
# Ludus Magnus

Ludus Magnus, Antzinako Erroman, Flaviar Anfiteatrotik gertu zegoen gladiadore eskola bati deritzo, Zelio eta Eskilino muinoen arteko haranean, Domiziano enperadorearen garaian eraikia izan zelarik, 80ko hamarkadan. Honen hondarrak ikusgai daude Erroma erdialdeko Monti rionean.

## Deskribapena

Ludus Magnusa, gehienbat, adreiluz eraikia izan zen, I. mendeko merkataritza eraikin xume baten gainean, hiru solairuko altuera zuelarik. Multzoak, bizitokiek inguratutako patio bat zuen. Patio honen erdian, tamaina txikiko anfiteatro bat zegoen, gladiadoreak entrenatzeko.
Gaur egun ikus daitezkeen hondakinak, 1937an industen hasi ziren, indusketa lanak, hogei urte beranduago arte amaitu ez ziren arren. Hondakin horiek, inguratzen zuten barrakoi eta hondarraren erdia baino ez dira, eraikinaren gainontzeko zatia, gaur egun, eraikin modernoen azpian dago. Ludus Magnusa, Domiziano enperadoreak sortutako lau gladiadore eskoletako bat izan zen. Beste hirurak, Dacia, Gallica eta Matutinus deitzen ziren.
Anfiteatroari dagokionez, 63 metroko luzera eta 49 metroko zabalera zuen, neurri txikiak, ondoan zuen Koliseoarekin alderatuz, 3.000 pertsonentzako tokiarekin, zati txikia, Koliseoko 50.000 eserlekuekin alderatuz. Neurri horiek, baina, nahiko arruntak dira, Erromatar Inperioko beste anfiteatro batzuekin alderatuz gero. Kontserbatzen diren hondakin gehienak, Trajano enperadorearen erregealdian egindako berreraikitze batekoak dira, nabarmentzekoa da anfiteatro hau Koliseoarekin lotzen zuen lurrazpiko pasabide bat.
Ludus Magnusa, Koliseoarekin batera etorri zen gainbehera, hau da, aisialdi ikuskizun horiek interesa galdu zutenean, VI. mendean, lurperaketa toki bezala erabili zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1232473
* Multimedia: Ludus Magnus / Q1232473
# Ludoș

Ludoș Errumaniako udalerri bat da, Sibiu konderrian. 584 biztanle ditu, 43,22 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ludoș $^{(en)}$ Gusu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5066666
* Multimedia: Ludoș, Sibiu / Q5066666
# Ludovico Sforza

Ludovico Maria Sforza, Il Moro edo «Mairua» deitua, (Vigevano, Lombardia, 1452ko uztailaren 27a - Loches, Frantzia, 1508ko maiatzaren 27a), Milango dukea izan zen, Frantzisko I.a Sforzaren semea eta Galeazzo Mariaren anaia. Milango duke bihurtu zen 1480an, iloba pozoiturik hilarazi ondoren eta Karlos VIII.a Frantziako erregearengana jo zuen Aragoiko koroari aurre egiteko. Luis XII.a Frantziakoaren aurka jo zuen ondoren, errege frantsesak Milan aldea beretzat nahi zuela eta. 1500ean Milandik egotzia izan ondoren Novarako hirian babestu zen, baina atxilo hartu eta Lochesko gazteluan itxi zuten. Ludovico Sforzak eta Beatriz Estekoa haren emazteak garai hartako gorte oparoenetako bat eratu zuten eta babesturiko artisten artean, Bramante eta Leonardo da Vinci izan zituzten, besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-2-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q236853
* Multimedia: Ludovico Sforza / Q236853
# Libiako itsasoa

Libiako itsasoa (arabieraz: البحر الليبي‎; latinez: Libycum Mare; grezieraz: Λιβυκόν πέλαγος, Livykó Pélagos) Mediterraneoaren ekialdean dagoen itsasoa da, Kreta eta antzinako Libiako kostaldearen artean dagoena. Kretaz gain, Gavdos, Gavdopoula, Koufonisi eta Chrysi ditu uharte nagusiak. Ekialdean Levanteko itsasoa, iparraldean Jonikoa eta mendebaldean Siziliako itsasartea ditu.

## Erreferentziak

* ↑ George Ripley & Charles Anderson Dana. (1861). The New American Cyclopaedia: A Popular Dictionary of General Knowledge. D. Appleton and Co.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q738028
* Multimedia: Libyan Sea / Q738028
# Libiako bandera

Libiako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 1:2 |
| Erabakia | 2011 |
| Koloreak | Gorria Beltza Berdea Zuria |
Libiako bandera 2011ko abuztuaren 3ean erabakitakoa da. Hiru errenkadaz osatuta dago, gorria, beltza eta berdea, erdian ilargi eta izar zuri bana dituelarik.

## Bandera historikoak

* 1951tik 1969rako bandera monarkikoa.
* 1969tik 1972rakoa.
* 1972tik 1977rakoa.
* 1977tik 2011rakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34599
* Multimedia: National flag of Libya / Q34599