OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erdialdeko Sava eskualde estatistikoa

Sava Beherea eskualde estatistikoa (eslovenieraz: Posavska statistična regija) Esloveniako eskualde estatistiko txikiena da, 3 udalerri besterik ez baititu, hala ere Trbovlje hiria herrialdeko bederatzigarrena da populazioan. Gobernurik eta administraziorik ez du.

## Geografia

Eslovenia erdialdean dagoen eskualde estatistikoa da. Sava ibaiak ematen dio izena eskualdeari.

## Udalerriak

* Trbovlje (18.248 bizt.)
* Zagorje ob Savi (17.067 bizt.)
* Hrastnik (10.121 bizt.)

## Ondasun nabarmenak

* Trbovlje.
* Zagorje ob Savi.
* Hrastnik.

## Ikus, gainera

* Esloveniaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148188
# Erdialdeko Mashonaland

Erdialdeko Mashonaland Zimbabweko probintzia bat da. 28.347 km²-ko azalera dauka eta 2002ko datuen arabera 998.265 biztanle, Zimbabwe osoko %8,5-a izanik.
Bindura da probintziako hiriburua. 2002/2003 urteko euri denboraldian uholde handiak egon ziren probintzia honetan, beste batzuen artean.

## Erdialdeko Mashonalandeko barrutiak

Probintzia zazpi distritotan banatuta dago:
* Bindura
* Centenary
* Guruve
* Mount Darwin
* Rushinga
* Shamva
* Mazowe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q596156
* Multimedia: Mashonaland Central Province / Q596156
# Erdialdeko Mendigunea (argipena)

Erdialdeko Mendigunea hauetako bat izan daiteke:
* Erdialdeko Mendigunea edo Massif Central: Frantziako mendigunea.
* Erdialdeko Sistema: Espainia eta Portugalgo mendigunea.
* Urrielesko mendigunea edo Erdialdeko mendigunea: Europako Mendietako mendigunea.
* Ourenseko Erdialdeko Mendigunea: Galizia-Leongo mendigunea
* Guyanako Erdialdeko Mendigunea: Frantziar Guyanako mendigunea.
# Erdialdeko Pomerania

Erdialdeko Pomerania (alemanez: Hinterpommern, Ostpommern) Poloniako lurralde historikoa da. Itsaso Baltikoaren ertzetan dago.

## Hiri nagusiak

* Słupsk
* Koszalin
* Kołobrzeg
* Stargard Szczeciński
* Lębork

## Kanpo estekak

* Datuak: Q262269
# Erdialdeko Serbia

Erdialdeko Serbia (serbieraz: Централна Србија / Centralna Srbija), baita benetako Serbia (ужа Србија / uža Srbija) ere deitua, Serbiako eskualdea da, iparraldean Voivodina eta hegoaldean Kosovo (Kosovo eta Metohia) dituena. "Erdialdeko Serbia" hitzarmenezko toponimo bat da, ez da inolako banaketa administratiboa.
Ikuspegi zabal batetik, egungo Serbiaren nukleo historikoa da, Serbiako Iraultza (1804–17) eta Otomandar Inperioaren aurkako gerren ondorioz sortu zena. Hurrengo mendean, Serbia epeka-epeka hegoalderantz zabaldu zen: hegoaldeko Serbia, Kosovo, Sandžak eta Vardar Mazedonia beregantu zituen. 1918an – Montenegrorekin eta Danubio eta Savaren mendebaldean zeuden Austria-Hungariako eskualdeekin (Voivodina) bat egin zuenean – Jugoslaviako Erresuma eratu zuen. Egungo mugak Bigarren Mundu Gerra eta gero finkatu zituzten, Serbia Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistaren barneko errepublika bilakatu zenean, Kosovo eta Voivodina bere probintzia autonomoak izanda.
Erdialdeko Serbiako eskualde geografiko nagusiak honakoak dira: Šumadija, Mačva, Timočka Krajina, Pomoravlje, Podunavlje, Posavina, Podrinje, Zlatibor eta Raška.

## Banaketa administratiboa

| Barrutia | Azalera (km²) | Biztanleria (2011) | Hiriburua |
| Belgrad ||||
| Belgrad | 3.227 | 1.659.440 | Belgrad |
| Šumadija eta Mendebaldeko Serbia ||||
| Mačva | 3.264 | 298.931 | Šabac |
| Kolubara | 2.474 | 174.513 | Valjevo |
| Moravica | 3.016 | 212.603 | Čačak |
| Zlatibor | 6.142 | 286.549 | Užice |
| Šumadija | 2.387 | 293.308 | Kragujevac |
| Pomoravlje | 2.614 | 214.536 | Jagodina |
| Raška | 3.922 | 309.258 | Kraljevo |
| Rasina | 2.664 | 273.247 | Kruševac |
| Hegoaldeko eta Ekialdeko Serbia ||||
| Podunavlje | 1.250 | 199.395 | Smederevo |
| Braničevo | 3.865 | 183.625 | Požarevac |
| Bor | 3.510 | 124.992 | Bor |
| Zaječar | 3.623 | 119.967 | Zaječar |
| Nišava | 2.727 | 376.319 | Niš |
| Pirot | 2.761 | 92.479 | Pirot |
| Toplica | 2.229 | 91.754 | Prokuplje |
| Jablanica | 2.770 | 216.304 | Leskovac |
| Pčinja | 3.520 | 159.081 | Vranje |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190773
* Multimedia: Central Serbia / Q190773
* ↑ Berria. Estilo Liburua. (Noiz kontsultatua: 2010-10-14).
# Erdialdeko Luzon

Erdialdeko Luzon (pangasineraz: Pegley na Luzon, tagaloz: Gitnang Luzon, ilokeraz: Tengnga a Luzon) Filipinetako eskualdea da, Luzon uhartean dagoena.

## Probintziak

* Aurora
* Bataan.
* Bulacán.
* Écija Berria.
* Pampanga.
* Tarlac.
* Zambales.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13617
* Multimedia: Central Luzon / Q13617
# Erdialdeko Mazedonia

Erdialdeko Mazedonia (grezieraz: Κεντρική Μακεδονία) Greziako 13 periferietako bat da, eta Mazedonia Greziarraren erdialdeko zatia hartzen du, herrialdearen iparraldean. Bertan dago Tesalonika, herrialdeko bigarren hiririk handiena. Zazpi prefektura edo nomotan banatua dago:
* Kaltzidika
* Ematia
* Kilkis
* Pella
* Pieria
* Serres
* Tesalonika

## Hiririk handienak

* Ampelokipoi
* Evosmos
* Kalamaria
* Katerini
* Kilkis
* Polichni
* Serres
* Stavroupoli
* Sykies
* Tesalonika
* Veroia
Athos mendia ere bertan dago, Kaltzidika penintsularen ekialdeko muturrean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17152
* Multimedia: Central Macedonia / Q17152
# Erdialdeko Ostrobotnia

Erdialdeko Ostrobotnia Keski-Pohjanmaa / Mellersta Österbotten :
| Armarria ||
| Berezko izenak: - Finlandieraz - Suedieraz | Keski-Pohjanmaan maakunta Mellersta Österbottens landskap |
| Herrialdea | Finlandia |
| Hiriburua | Kokkola |
| Udalerri-kopurua | 2 hiri (kaupunki) 6 udalerri (kunta) |
| Hizkuntza ofiziala | Finlandiera |
| Agintaria | Jyrki Kaiponen |
| Lurralde historikoak | Ostrobotnia |
| Azalera -Ur-azalera | 6.463,07 km² 1.444,33 km² (%22,34) |
| Biztanleria Dentsitatea | 68.218 (2010.02.28) 13,58 bizt/km² |
| Eskualdeko arraina Eskualdeko hegaztia Eskualdeko landarea Eskualdeko ugaztuna | Koregonoa Hegatxabal arrunta Txilin-lorea - |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Suedieraz) |
Erdialdeko Ostrobotnia (finlandieraz: Keski-Pohjanmaa; suedieraz: Mellersta Österbotten) Finlandiako mendebaldean dagoen eskualde bat da.

## Geografia

Txantiloi:Erdialdeko Ostrobotniako geografia

## Administrazioa
### Azpiegiturak
### Banaketa

Txantiloi:Erdialdeko Ostrobotniako udalerriak

### Eskualde-batzarra
## Erreferentziak

* ↑ Väestorekisterikeskus 2010.02.28
* ↑ "Citizenship according to age and sex by region, 1990-2019". Tilastokeskus. 2020.04.01
* Datuak: Q5696
* Multimedia: Central Ostrobothnia / Q5696
# Erdialdeko Mendigunea (Frantzia)

    Artikulu hau Frantziako mendiguneari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erdialdeko Mendigunea (argipena)».
Erdialdeko Mendigunea edo Massif Central (okzitanieraz: Massís Central edo Massis Centrau; frantsesez: Massif Central) Frantziako toki garai bat da, herrialdeko erdialde-hegoaldean dagoena eta batez ere mendiz eta goi ordokiz osatua dagoena.
Erdialdeko mendi hauek Rodano ibaiak eratutako pitzadura baten ondorioz daude banatuak Alpeetatik, frantsesez sillon rhodanien bezala ezagutzen dena (literalki, Rodanoren ildoa).

## Administrazioa

Erdialdeko Mendigunea honako frantziar departamenduetan barrena hedatzen da: Allier, Ardèche, Aveyron, Cantal, Corrèze, Creuse, Loira Garaia, Vienne Garaia, Loira, Lot, Lozère eta Puy-de-Dôme.
Honako eskualde hauek, oso osorik daude Erdialdeko Mendigunearen barnean: Auvernia eta Limousin. Oso osorik ez daudenak, baina zatiren bat mendikate honetan dutenak, beste honako hauek dira: Languedoc-Roussillon, Midi-Pyrénées eta Rhône-Alpeak.
Mendikate honetan aurkitzen diren hiririk garrantzitsuenak Clermont-Ferrand eta Saint-Étienne dira.

## Mendi garrantzitsuak

* Puy de Sancy (1886 metro)
* Plomb du Cantal (1855 metro)
* Puy Mary (1787 metro)
* Mont Lozère (1702 metro) sumendiak ez diren mendietatik, garaiena.
* Mont Aigoual (1567 metro), Le Viganetik gertu
* Puy de Dôme sumendia (1464 metro)

## Goi-ordoki garrantzitsuak

* Larzac
* Plateau de Millevaches

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-11).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Auvernia Erdialdeko Mendiguneko iturriak
* Datuak: Q190695
* Multimedia: Massif Central / Q190695
# Erdialdeko Mendikatea (Kolonbia)

Erdialdeko Mendikatea (gaztelaniaz: Cordillera Central) Kolonbiako Andeetako hiru mendikate paraleloetako bat da. Kolonbiako mendigunetik (Cauca departamendua) Serranía de San Lucas-eraino (Bolívar departamendua) luzatzen da. Mendebaldean Patía eta Cauca ibaien haranak ditu eta ekialdean Magdalena ibaiarena. 1.000 kmko luzera eta 110.000 km²-ko azalera du. Nariño, Huila, Cauca, Valle del Cauca, Quindío, Tolima, Caldas, Risaralda, Antioquia eta Bolívar departamenduak zeharkatzen ditu.
Batez besteko garaiera 3.000 metrokoa da baina 5.000 metro baino gehiagoko gailurrak daude: Nevado del Huila (5.750 m), Nevado del Ruiz (5.321 m), Nevado del Tolima (5.216 m) eta Nevado del Quindío (5.150 m). Sumendien aktibitate handia da. Mendikate honetan dago Kolonbiako kafearen ardatza. Hiri garrantzitsuena Medellín da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ Todacolombia.com: Cordillera Central

## Ikus, gainera

* Mendebaldeko Mendikatea (Kolonbia)
* Ekialdeko Mendikatea (Kolonbia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143982
* Multimedia: Cordillera Central (Colombia) / Q143982
# Dötlingen

Dötlingen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Oldenburg barrutia|Oldenburg]] barrutian. 2014an 6.069 biztanle zituen 101,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q629669
* Multimedia: Dötlingen / Q629669
# Dønna

Dønna Norvegiako udalerria da. Nordland konderrian kokatua dago. 194.23 km² ditu eta 1.463 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Træna Nesna Leirfjord Alstahaug Herøy Lurøy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q489347
* Multimedia: Dønna / Q489347
# Dúbrava (Levoča barrutia)

Dúbrava Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 9,62 km²ko azalera du eta 324 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1293. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q255757
* Multimedia: Dúbrava, Levoča District / Q255757
# Dúbrava (Liptovský Mikuláško barrutia)

Dúbrava Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 23,21 km²ko azalera du eta 1229 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1372. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q910594
* Multimedia: Dúbrava (okres Liptovský Mikuláš) / Q910594
# Dörverden

Dörverden Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Verden barrutia|Verden]] barrutian. 2014an 8.933 biztanle zituen 83,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505168
* Multimedia: Dörverden / Q505168
# Dörzbach

Dörzbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Hohenlohe barrutia|Hohenlohe]] barrutian. 2014an 2.390 biztanle zituen 32,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q544758
* Multimedia: Dörzbach / Q544758
# Döschnitz

Döschnitz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Saalfeld-Rudolstadt (barrutia)|Saalfeld-Rudolstadt]] barrutian. 2014an 250 biztanle zituen 6,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556847
* Multimedia: Döschnitz / Q556847
# Döttesfeld

Döttesfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Neuwied (barrutia)|Neuwied]] barrutian. 2014an 586 biztanle zituen 5,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q514702
* Multimedia: Döttesfeld / Q514702
# Döttingen

Döttingen Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zurzach barrutia barrutian. 2014an 4,057 biztanle zituen 6,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64787
* Multimedia: Döttingen (AG) / Q64787
# Dúbrava (Sninako barrutia)

Dúbrava Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 9,48 km²ko azalera du eta 226 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1548. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q598855
* Multimedia: Dúbrava (Snina District) / Q598855
# Enki Bilal

Enki Bilal (Belgrad, 1951ko urriaren 7a) marrazkilari frantsesa da, jatorriz jugoslaviarra. Hamar urte zituela iritsi zen Frantziara.

## Ibilbide artistikoa

1972an debutatu zuen Pilote aldizkariko komikian. Han Pierre Christin gidoigilea ezagutu zuen. Elkarrekin hainbat kontakizun sortu zituzten, politika-fikziozkoak, besteak beste: Les Phalanges de l´ordre noir (1978-1979, Ordena beltzeko Falangeak), Partie de chasse (1981-1983, Ehizaldia). Enki Bilalek berak sortu zituen La Foire aux immortels (Hilezkorren feria) kontakizuneko gidoiak. Lan horretan XXI. mendeko Parisera iristen dira Egiptoko mitologiako jainkoak. Kontakizun horrek bi luzapen izan zituen, La Femme piège (1986, Emakume-iruzurra) eta Froid Équateur (1992, Ekuatore hotza). 1998an Bilalek Le Sommeil du monstre (Munstroaren loa) trilogia hasi zuen, Sarajevoren bonbardaketaren oroitzapena batetik, eta, bestetik, erlijio-integrismoen arteko elkartasunaren irudia hartzen duen totalitarismoa nahasten dituena.
Komiki lanez gainera, hainbat liburutako azalak marraztu zituen, eta baita film iragarkiak ere (Alain Resnaisen Mon Oncle d´Amerique, Werner Herzogen Pays où rêvent les fourmis vertes). Filmetarako dekorazioak ere egin zituen: Alain Resnaisen La vie est un roman (Bizitza eleberri bat da), Jean-Jacques Annauden Le nom de la rose (Arrosaren izena). Filmak ere zuzendu zituen: Bunker Palace Hotel (1989, Jean-Louis Trintignant eta Carole Bouquetekin batera), Tykho Moon (1997, Richard Bohringer eta Julie Delpyrekin batera), Immortel: ad vitam (2004).

## Obra
### Komikiak

* L'Appel des étoiles, 1975.
* Légendes d'aujourd'hui:
** La Croisière des oubliés, 1975.
** Le Vaisseau de pierre, 1976.
** La Ville qui n'existait pas, 1977.
* Fins de siècle:
** Les Phalanges de l'Ordre noir, 1979.
** Partie de chasse, 1983.
* Mémoires d'outre-espace, 1978.
* Exterminateur 17, 1979.
* La Trilogie Nikopol:
* La Foire aux immortels, 1980.
* La Femme piège, 1986.
* Froid Équateur, 1992.
* Le Bol maudit, 1982.
* Crux Universalis, 1982.
* Los Angeles - L'Étoile oubliée de Laurie Bloom, 1984.
* L'État des stocks :
** L'État des stocks, Futuropolis, 1986.
** Milleneufcentquatrevingtdixneuf, 1999.
** Nouvel état des stocks, 2006
* Cœurs sanglants et autres faits divers, 1988.
* Mémoires d'autres temps : Histoires courtes 1971-1981, 1996.
* Bleu Sang, 1994.
* La Tétralogie du Monstre, 2007:
* Le Sommeil du Monstre, 1998.
* 32 Décembre, 2003.
* Rendez-vous à Paris, 2006.
* Quatre ?, 2007.
* Animal’z, 2009.
* Julia & Roem, 2011.

### Filmak

* 1989 : Bunker Palace Hôtel
* 1996 : Tykho Moon
* 2004 : Immortel, ad vitam
* 2006 : Cinémonstre
* 2011 : Animal’z

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q333668
* Multimedia: Enki Bilal / Q333668
# Enkidu

Enkidu (sumerreraz: 𒂗𒆠𒄭; EN.KI.DU$_{10}$) antzinako mitologia mesopotamikoan legendazko izakia izan zen, gerrako zerbitzaria eta Gilgamex Urukeko erregearen laguna. Bere abenturak Sumertar poemetan eta Gilgamexen epopeia Akadtarrean konposatu ziren, K.a. 2. milurtekoan idatzia. Gizon basatiaren irudikapenik zaharrena da, Mesopotamiako arte-irudikapenetan eta Ekialde Hurbileko literaturan behin eta berriz agertzen den motiboa. Badirudi Enkidu gizaki primitibo gisa agertzea bertsio babiloniko zaharraren (K.a. 1300-1000) paraleloa izan daitekeela, Sumertar poemetan gerlari boteretsu gisa irudikatu baitzen.
Mesopotamiako artean erakutsitako "gizaki-zezena" bera izan daitekeela iradoki da, gizon baten burua, besoak eta gorputza eta zezen baten adarrak, belarriak, isatsa eta hankak dituela. Handik aurrera, gizakiekin eta giza moduekin izandako elkarreraginek zibilizaziora hurbiltzen dute, eta Gilgamex Urukeko erregearekin borrokatzen da. Enkidu mundu basatia edo naturala da. Nahiz eta Gilgamexen parekoa izan indarrari eta kargari dagokionez, Gilgamexek antitesi gisa jokatzen du, hiriko erregeari kontrajarrita.
Enkiduren zerbitzari ipuinak bost poema sumertar bizitan kontatzen dira. Poema horietan Gilgamexen esklabo baten gisa hasten da, eta lagun gisa amaitzen du azken poeman. Epikan, Gilgamex erregearen arerio gisa sortzen da Enkidu. Herria tiranizatu du, baina lagun egiten dira, eta elkarrekin Humbaba munstroa eta Zeruko Zezena hiltzen dituzte. Horregatik, Enkidu zigortu eta hil egin dute, behar baino lehen hiltzen den heroi boteretsuaren papera eginez. Enkiduren galera sakon eta tragikoaren ondorioz, heriotzatik ihes egin nahi du Gilgamexek, hilezkortasun jainkotiarra lortuz.
Enkidu ez da ia existitzen Gilgameshi buruzko istorioetatik kanpo. Gaur egungo ezagutzaren arabera, inoiz ez zen jainkoa izan gurtzaren aldetik, eta Mesopotamia zaharreko jainko-zerrendetatik kanpo dago. Dirudienez, garai paleobabilonikoaren inbokazio batean agertzen zen, haur baten negarra lasaitzeko asmoz esaten zena. Testu horrek gogorarazten du, halaber, Enkiduk zehaztu zuela gauez igarotzen den denboraren neurketa, itxuraz, gauez artaldeak zaintzen aritzen zela epikan.

## Erreferentziak

* ↑ Epsd2/Sux/Enkidu[1]. .
* ↑ The death of Gilgamesh on the ETCSL lines 63-81
* ↑ Wolff, H. N.. (April–June 1969). «Gilgamesh, Enkidu, and the heroic life» Journal of the American Oriental Society (American Oriental Society) 89 (2): 392–398. doi:10.2307/596520..
* ↑ George 2003 , p. 143-144.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q463220
* Multimedia: Enkidu / Q463220
# Enkhiridion (Epikteto)

Enkhiridion edo Eskuliburua Epikteto filosofoaren ikasbide jakingarrienak biltzen dituen liburuxka da, Arriano Nikomediakoak idatzia. Arrianok berak Epiktetoren lezioetan oinarriturik idatzitako Diatribai edo Hitzaldiak izeneko liburu sortatik egindako esakuntza-hautaketa bat da, Epiktetoren pentsaera laburtzen duena. Lanak jatorrizko Hitzaldiak liburu sortako egitura bera du: sarrera baten ondoren (I), desira eta irrikien diziplinaz aritzen da (II-XXIX), ekintzaren diziplinarekin jarraitu (XXX-LI) eta zentzutasunaren diziplinaz bukatzen du (LII). Pizkundera arte ospe handiko lana izan zen.

## Kanpo estekak

* (Euskaraz) Enkhiridion (eskuliburua) Epikteto https://web-argitalpena.adm.ehu.es/listaproductos.asp?IdProducts=UHSCE070308&titulo=Enkhiridion%20(eskuliburua)
* (Grezieraz) Grekerazko jatorrizko testua Wikisourcen
* (Gaztelaniaz) Manual de Epicteto (Enquiridión)., gazteleraz testu osoa La editorial virtual webgunean.
* (Ingelesez) Elizabeth Carteren itzulpena (circa 1750), ingelesezko testu osoa.
* Datuak: Q2137133

## Bibliografia

* Enkhiridion (eskuliburua). Epikteto. Itzulpena, oharrak eta epilogoa: Iñaki Usabiaga Sukia. Limes bilduma:7. Euskal Herriko Unibertsitatea. 2007.

## Oharrak eta erreferentziak

* ↑ Grekerazko Εγχειρίδιον hitzetik, euskaraz literalki eskuko labana edo eskura dagoen labana, zentzu zabalean eskuliburua.
* ↑ Franco Volpi: Enciclopedia de obras de filosofía. "Epikteto" izeneko sarrera. 638. orrialdea.
# Enki

Enki edo Ea (sumerreraz: 𒂗𒆠, EN.KI(G)) mesopotamiar jainko bereizgarrienetako bat da, Nanna eta Enlilekin batera. Jakituriaren jainkoa da, ubide, dike, eraikuntza, eta goldeko arduraduntzat hartzen zena. Hasieran, Eridu hiriko jainkoa izan bazen ere, laster eskualde osora zabaldu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2014-03-28). (PDF) 175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia. Bilbo, 4 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189726
* Multimedia: Enki / Q189726
# Enki Catena

Enki Catena Ganimedesen dagoen krater-kate bat da, 161,3 kilometro luze dena. Enki uraren jainko sumertarraren izena darama.
13 kraterreko kate hori, ziur aski, Jupiterren grabitateak apurtutako kometa batek sortu zuen, planetatik oso gertu igarotzen zen bitartean hautsi zena. Haustura horren ondoren, 13 zatiak Ganimedesen aurka erori ziren segida azkarrean. Enkiren kraterrak lur distiratsuko eta lurzoru iluneko eremuen arteko muga estuaren artean eratu ziren, irudi honen erdigunean diagonalean doan lerro mehe batek mugatuta. Kraterren inguruko eiekzio-metaketak oso distiratsua dirudi lur distiratsuan. Krater guztiak ia aldi berean osatu ziren arren, zaila da eremu ilunean edozein eiekzio-biltegi bereiztea. Horren arrazoia izan daiteke eiekzioan material ilunez egindako eta nahastutako inpaktuak ez direla ageri hondo ilunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5379032
# Enkaustika

Enkaustika, Greziako enkaustikos ( 'sutan grabatuta') hitzetik eratorria da. Pintura teknika bat da eta bere ezaugarri nagusia argizaria pigmentu modura erabiltzean datza; hala bada, sortutako nahasketak oso trinkoak eta krematsuak dira. Pintura eskuila edo espatula bero baten bidez aplikatzen da. Akabera lihozko trapuekin egindako leunketa bat da, (kasu honetan ez du aglutinatzaile gisa jokatzen, babes gisa baizik) eta aldez aurretik hedatutako argizari geruza baten gainean egiten da. Prozesu honi enkaustikazioa deritzo eta Vitruviok, erromatar arkitekto eta ingeniariak ezin hobeto deskribatzen du. Honela dio:
    "Pinturaren gainean argizari geruza bero bat ezarri behar da eta ondoren leundu lihozko trapu oso lehor batzuk baliatuz ."

## Ikus, gainera

* Olio-pintura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q308968
* Multimedia: Encaustic painting / Q308968
# Enkenbach-Alsenborn

Enkenbach-Alsenborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Kaiserslautern (barrutia)|Kaiserslautern]] barrutian. 2014an 6.852 biztanle zituen 30,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q512626
* Multimedia: Enkenbach-Alsenborn / Q512626
# Enkhtaivany Chimeddolgor

    Hau mongoliar izen bat da: lehen izena patronimikoa da, eta bigarrena izen propioa.
Enkhtaivany Chimeddolgor (Mongolia, 1993ko urtarrilaren 29a) saskibaloi jokalaria da. Mongolia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Enkhtaivan Chimeddolgor

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107636152
# Enkhuizen

Enkhuizen (entzun) Herbehereetako Ipar Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 18.186 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ipar Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q9918
* Multimedia: Enkhuizen / Q9918