# Estelle Ramey

Estelle Rosemary Ramey (Detroit, AEB, 1917ko abuztuaren 23a - Bethesda, 2006ko irailaren 8a) AEBetako endokrinologo, fisiologo eta feminista izan zen, eta nazioartean ezagutzera eman zen Edgar Berman zirujaua eta Alderdi Demokratako batzorde nazionaleko kidea gezurtatzeagatik. Bermanek adierazi zuen emakumeak ez zirela gai goi-kargu publikoak betetzeko, "hormonen desoreka amorratuak" zituztelako.

## Lehen urteak

Stella Rosemary Rubin izenarekin jaio zen Detroiten (Michigan). Gurasoak etorkin juduak ziren, eta haurra zela familiarekin Brooklynera (New York) joan zen bizitzera. Ama frantses etorkina zuen, ia ez zen eskolara joan eta analfabetoa zen. Haurtzaroan, Rameyren amak ikasten jarraitzera animatu zituen bera eta bere neba-arrebak, eta aita, berriz, nerabe zela hil zitzaion.

### Heziketa

Ramey 15 urterekin graduatu zen institutuan eta matematika eta biologian lizentziatu zen Brooklyn Collegen 19 urterekin. Depresio Handiaren erdian, urteko 750 dolarreko irakaskuntza-beka lortu zuen New Yorkeko Queens Collegen, eta, geroago, Kimika eta Fisikako masterra egin zuen Columbiako Unibertsitatean, 1940an. 1950ean fisiologian doktoratu zen Chicagoko Unibertsitatean. Bizitzan zehar 14 ohorezko titulu jaso zituen eta Chicagoko Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko irakasle izan zen lehen emakumea izan zen.

## Irakaskuntza eta ikerketa

1941ean, Rameyk lanpostu bat eskatu zuen Tennesseeko Unibertsitateko Kimika Departamentuan, baina baztertu egin zuten etxera joan eta senarra zaindu behar zuela argudiatuz. Hilabete batzuk geroago, Estatu Batuak Bigarren Mundu Gerran sartu eta gero, departamenduko zuzendariak irakasle plaza bat eskaini zion Rameyri kadete militarrei termodinamika eta biokimika irakasteko.
1956an Fisiologia eta Biofisikako irakasle laguntzaile gisa sartu zen Georgetown Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean. 1966an irakasle elkartu bihurtu zen, eta geroago irakasle titular izendatu zuten. Fisiologia eta Biofisika sailean hori lortu zuen lehen emakumea izan zen. 1987ra arte egon zen unibertsitate horretan, erretiroa hartu eta Biofisika saileko irakasle emeritu izendatu zuten arte.
Bere ikerketa-ildoa endokrinologiaren arloan oinarritu zen, batez ere sexu-hormonen eta bizitza-luzeraren arteko korrelazioan. Laborategian animaliekin egindako testetan, hormona sintetiko eta endogenoekiko esposizioaren emaitza behatu zuen Rameyk, eta sexuen arteko desberdintasunak identifikatu zituen. Horrela, estrogenoek organismoan eragiten dituzten ondorioengatik, emakumeak gizonak baino gehiago bizi direla zehaztu zuen. Ondorengo ikerketetan, sexu-hormonek sistema kardiobaskularraren, biriketakoaren eta immunitarioaren funtzionamenduan dituzten inplikazioetan sakondu zuen. Rameyren ikerketen arabera, emakumeek gizonek baino hobeto kudeatzen zuten estresa, psikologikoki.
1971n Emakumeak Zientzian Elkartea (AWSI) sortu eta zuzendu zuen.

## Eztabaida politikoa

1970ean, Edgar Berman doktoreak, Alderdi Demokratako batzorde nazionaleko kide zen zirujau erretiratu batek, ez zuen onartu Patsy Mink ordezkari estatubatuarrak emakumeen eskubideen alde egindako adierazpena, Alderdi Demokratako Lehentasun Nazionalen Batzordearen saio batean. Bermanek esaten zuen gizonen eta emakumeen artean alde handiak zeudela, eta behin eta berriz esaten zuen emakumeek...
Endokrinologo gisa, Rameyk gutunak bidali zizkien Washington Evening Star eta Washington Post egunkariei, Bermanen adierazpenak kritikatuz. Gutunetako batean idatzi zuenez, "harrituta zegoen obulutegiko hormonak garuneko zelulentzat toxikoak direla jakitean". Kubako misilen krisialdian, John F. Kennedy presidenteak Addisonen gaixotasuna pairatzen zuela ere aipatu zuen, eta hormonen nahasmendu larri horretarako bere sendagaiak umore-aldaketa larriak eragiteko gai zirela.
Aste batzuk geroago, Women's National Press Club-ek eztabaida bat antolatu zuen Rameyren eta Bermanen artean, eta honek hasieran esan zuen: "Benetan maite ditut emakumeak". Rameyk erantzun zuen: "Enrike VIII.ak ere maite zituen". Washington Post egunkariaren arabera, Ramey nagusi izan zen eztabaidan, eta, ondoren, Bermanek dimisioa eman zuen Demokraten Batzorde Nazionaleko kide gisa, eta Ramey emakumeen eskubideei buruzko hizlari publiko ospetsu bihurtu zen.

## Argitalpenak

Rameyk 150 ikerketa-artikulu baino gehiago argitaratu zituen bere bizitzan zehar, batez ere estresaren hormonek gizonengan eta emakumeengan duten eraginari buruzkoak. 1971n, Ms. aldizkariaren lehen zenbakian istorio bat argitaratu zuen, "Male Cycles (They Have Them, Too)" izenekoa.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1989an, Ramey Maryland Women's Hall of Fame-n sartu zen.
* 2000. urteaz geroztik, Georgetowneko Unibertsitateko Zentro Medikoak Estelle Ramey Tutoretza Saria ematen du urtero, Georgetowneko Unibertsitateko edozein irakaslek bere potentzial profesional gorena lor dezan aparteko pizgarri, laguntza eta tutoretza eman duten irakasleak ohoratzeko.
* Rameyk Columbia Unibertsitateko Oral History Research proiektuarekin egindako bi elkarrizketetan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2021-08-23). «Estelle Rosemary Ramey, endocrinóloga» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Archives, L. A. Times. (1987-11-28). «Dr. Edgar Berman at 72; Author, Aide, Chauvinist» Los Angeles Times (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ «Estelle R. Ramey Biography - family, school, mother, son, born, college, siblings, husband, time, Sources: - Newsmakers Cumulation» www.notablebiographies.com (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Fox, Margalit. (2006-09-12). «Estelle R. Ramey, 89, Who Used Medical Training to Rebut Sexism, Is Dead» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Sullivan, Patricia. (2006-09-10). Estelle R. Ramey; Used Wit in Women's Advocacy. ISSN 0190-8286. (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* 1 2 3 (Ingelesez) «How 'raging' hormones sparked a war of words» The Sydney Morning Herald 2006-09-22 (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* 1 2 (Ingelesez) Oakes, Elizabeth H.. (2007). Encyclopedia of World Scientists. Infobase Publishing ISBN 978-1-4381-1882-6. (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2021-06-09). «Stella Rosemary Ramey. Endocrinóloga y fundadora de Association for Women in Science» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Durá, Marga; Escribano, Coco. (2019-02-14). Mujeres poderosas: que te inspiran para plantarle cara a la vida. GRIJALBO ISBN 978-84-17338-46-6. (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Rossiter, Margaret W.. (2012-04-02). Women Scientists in America: Forging a New World Since 1972. JHU Press ISBN 978-1-4214-0233-8. (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Ingelesez) Woo, Elaine. (2006). «Estelle Ramey, 89; Doctor, Sharp-Tongued Feminist» Los Angeles Times (Los Angeles Times.) (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ «Estelle R. Ramey, Maryland Women's Hall of Fame» msa.maryland.gov (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ «GWIM - Annual Awards» archive.ph 2013-12-11 (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ Margaret W. Rossiter. Women Scientists in America: Forging a New World Since 1972. Johns Hopkins University Press, 2012.

## Kanpo estekak

* Maryland Hall of Fame Bio
* New York Times obituary
* Datuak: Q16017542
* Multimedia: Estelle Ramey / Q16017542