OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gibelberde ilun

Gibelberde iluna (Russula parazurea) Russulaceae familiako zapore oneko onddo jangarria da, baina oso hauskorra. Ohikoa da Euskal Herrian. Russula grisea-aren taldekoa da.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 7 cm arteko diametrokoa, lehenik ganbila, gero lau-unbilikatua, ertza luzaro makurtuta. Kolore askotakoak: urdin-berdexka iluna, marroiz zikindutako gris-oliba kolorekoa, baina erdigunean gris-lilatik arre-arrosara. Azal bereizgarria, mehea, lehorra eta matea. Ertza ildaskatua ale zaharretan.
Orriak: Nahiko estu, berdinak, erdi-libreak, hauskorrak, lehenengo zurixkak, gero kremak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Zuria, leuna, zilindriko samarra, aurrena betea eta gero barnehutsa.
Haragia: Sendoa, trinkoa, hauskorra, zurixka, baita azalaren azpian ere. Zapore leuna, pixka bat mina orrietan, usain ahula. Sulfato ferrosorekin, nahiko azkar erreakzio arrosa-marroia ematen du; motela eta ahula “gayac”- arekin.
Etimologia: Latinetik dator russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok. Parazurea epitetoa berriz grekotik dator, “hurbiletik”, azureus-en hurbilekoa.

## Jangarritasuna

Jangarria

### Nahasketa arriskua

Russula anatina espeziarekin, hostozabaletan ateratzen da eta kapela gris-berde-oliba kolorekoa du. Russula grisea perretxikoarekin ere bai, urdin-altzairu koloretik gris-urdinkarara doana.

## Sasoia eta lekua

Udazkeneko espeziea da, eta hostozabaletan eta koniferetan ateratzen da.

### Banaketa eremua

Europa, Ameriketako Estatu Batuak, Kanada eta Turkia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 488 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 392 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 128 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 58 or. ISBN 282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q882885
* Multimedia: Russula parazurea / Q882885
# Gibelarrosa lirain

Gibelarrosa liraina (Russula aurora edo Russula rosea) Russulaceae familiako onddo espeziea da. Arrosa edo gorrixka koloreko Russula generokoen artean, jangarri bakarra da.

## Deskribapena

Kapela: 8 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura, erdialdean pixka bat deprimitua. Azal bereizgarria, distiratsua, ertza pixka bat pruinaduna (distira zurixkak dituen hauts matea ateratzen du) eta likatsua eguraldi hezean, arrosa, izokin kolorekoa edo okre-arrosa, toki batzuetan arrosa-krema kolorez zurbiltzen da eta ertzean argiagoa izaten da.
Orriak: Lodiera aldakorrekoak eta baita tartea ere, finak eta zuriak, krema-horixka kolorera biratuz,
Hanka: Zuria, zilindrikoa, 12 cm arteko garaierakoa eta 3 cm arteko diametrokoa, sendoa, baina hauskorra, klariona bezala apurtzen da, Russula generoko guztiak bezala. Eraztunik gabe.
Haragia: Zuria, gogorretik bigunera eta hauskorrera biratzen du. Fruta usain ahularekin eta zapore gozoarekin, mina ez. Gorriz erreakzionatzen du sulfobanillarekin. Espora-jalkina, zuria.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Sukaldaritzan balio gutxi duten beste Russula arrosa edo gorrixkekin nahas daiteke. Russula lepida delakoarekin, honek, trinkotasun gogorragoa du, oina arrosaz tindatua, haragiak griserako joera du, menda zapore pixka batekin; sulfobanillarekin ez du gorriarekin erreakzionatzen.

## Sasoia eta lekua

Udaren erditik udazkenaren erdira. Hostoerorkorren basoetan, pagadietan. Talde txikitan atera ohi da.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Russula rosea, GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 61 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1978889
* Multimedia: Russula aurora / Q1978889
# Grundy (Virginia)

Grundy Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Buchanan konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 875 biztanle ditu, 13,053245 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Buchanan konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1028061
* Multimedia: Grundy, Virginia / Q1028061
# Grundy Center (Iowa)

Grundy Center Iowako hiri bat da. Grundy konderrian kokatua dago. 2010ean 2.706 biztanle zituen, 6,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grundy konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1861436
* Multimedia: Grundy Center, Iowa / Q1861436
# Grundy konderria (Illinois)

Grundy konderria (ingelesez: Grundy County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Morris da. 2010eko zentsuaren arabera 50.063 biztanle zituen, Grundy kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Grundy konderriak 1.114,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 32,13 ura dira. Beste 1.082,73 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 44,91 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 50.063 pertsonetatik 48.622 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4.096 dira. 577 beltzak edo afroamerikarrak. 68 amerikar natiboak ziren eta 12 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 318 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 441 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q261380
* Multimedia: Grundy County, Illinois / Q261380
# Grundy konderria (Iowa)

Grundy konderria (ingelesez: Grundy County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Grundy Center da. 2010eko zentsuaren arabera 12.453 biztanle zituen, Grundy kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Grundy konderriak 1.299,9 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,09 ura dira. Beste 1.299,81 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,58 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 12.453 pertsonetatik 12.312 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 122 dira. 26 beltzak edo afroamerikarrak. 4 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 27 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 76 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q486139
* Multimedia: Grundy County, Iowa / Q486139
# Grundy konderria (Tennessee)

Grundy konderria (ingelesez: Grundy County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Altamont da. 2010eko zentsuaren arabera 13.703 biztanle zituen, Grundy kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Grundy konderriak 935,3 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,52 ura dira. Beste 933,78 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,65 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 13.703 pertsonetatik 13.434 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 113 dira. 36 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 141 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q502386
* Multimedia: Grundy County, Tennessee / Q502386
# Grundy konderria

Grundy konderria honako konderrietako bat izan daiteke:
* Grundy konderria (Illinois)
* Grundy konderria (Iowa)
* Grundy konderria (Missouri)
* Grundy konderria (Tennessee)
# Grundy konderria (Missouri)

Grundy konderria (ingelesez: Grundy County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Trenton da. 2010eko zentsuaren arabera 10.261 biztanle zituen, Grundy kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Grundy konderriak 1.134,48 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,12 ura dira. Beste 1.127,36 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,04 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 10.261 pertsonetatik 10.032 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 178 dira. 58 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 36 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 89 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q490395
* Multimedia: Grundy County, Missouri / Q490395
# Grunerita

Grunerita silikato motako minerala da eta magnesium-iron-manganese amphibole subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Grunerita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {\square {Fe^{2+}2}{Fe^{2+}5}(Si8O22)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Grunerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gouy-les-Groseillers

Gouy-les-Groseillers Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 35 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Gouy-les-Groseillers udalerrian erroldatutako biztanleak 35 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

11 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 10etxeak ziren. 11 etxebizitza nagusietatik 8 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gouy-les-Groseillers udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (9 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1387013
* Multimedia: Gouy-les-Groseillers / Q1387013
# Goux-sous-Landet

Goux-sous-Landet Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 74 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Goux-sous-Landet udalerrian erroldatutako biztanleak 48 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 31 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 28 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 22 etxebizitza nagusietatik 17 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 9 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Goux-sous-Landet udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 8 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 8 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboak lanean(10 gizon eta 10 emakume) zeuden.. 7 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q907362
* Multimedia: Goux-sous-Landet / Q907362
# Goux (Gers)

Goux (frantsesez eta ofizialki: Goux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 74 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Goux udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 53 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 48 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Goux udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 8 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 8 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (16 gizon eta 15 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
2000. urtean Goux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q670863
* Multimedia: Goux (Gers) / Q670863
# Gymnopus ocior

Gymnopus ocior Omphalotaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da toxikoa, baina ez du balio sukalderako. Ez du zaporerik eta haragi trinkorik.
Sinonimoak: Collybia succinea, Collybia extuberans, Collybia exculpta, Collybia dryophyla var. funicularis, Agaricus xanthopus, Agaricus ocior, Collybia ocior.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakotik ganbilera eta laura titi txiki batekin. Ertza inkurbatutik laura, kapelarena baino kolore argiagokoa. Kapelaren azala leuna, baina hezetasunarekin ildaskak izan dezake, marroi-okre gorrixka koloretik marroi-kremara doan kolorekoa.
Orriak: Adnatuak erdi libreak, koska batez dekurrenteak, estu, lamelula ugarirekin, zurixkak (krema-horixkak zahartzean)
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 2 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, liraina, zilindrikoa, haritsua baina hauskorra, lurperatu samarra, oinarria loditua eta harizpi errizoformoekin, zuri-krema kolorekoa (behean gorrixkagoa).
Haragia: Zurixka, usainik eta zaporerik gabekoa. Espora-jalkina zuri-krema kolorekoa.
Etimologia: Collybia antzinako grekotik dator, eta txanpona esan nahi du. Perretxikoaren formagatik. Ocior epitetoa antzinako latinetik “ocior” hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Dryophila (edo Gymnopus dryophilus) delakoarekin nahas daiteke, honek, erdialdean eta ertzaren artean kolore uniformeagoa duen kapela du, usain leuna eta atsegina. Collybia butyracea espezieak kolore marroi-grisa tonu moreekin eta usain fungikoa du.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean, lehen euriteen ostean. Hostozabalen basoetan eta baso mistoetan. Parkeetan, lorategietan. Maitagarrien eraztunetan edo talde itxietan ateratzen da.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Turkia, Errusia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 267 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Gymnopus ocior: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10510712
* Multimedia: Gymnopus ocior / Q10510712
# Gymnopus hariolorum

Gymnopus hariolorum Gymnopus generoko onddo espezie bat da. Ez da jangarria. Asa ustelaren usaina du eta zapore desatsegina.
Sinonimoa: Collybia hariolorum.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero ganbil-kanpai itxurakoa eta, azkenik, lau samarra, uhindu-flexuosoa, baita erdian hondoratuta ere eta titi kamuts batekin. Ertz zorrotza, uhindu-lobulatua, okertuta eta pixka bat ildaskatua denbora hezearekin. Azal leuna eta matea; gamuza argi kolorekoa edo arre-gorrixka kolorekoa, diskoan ilunagoa.
Orriak: Estu samar, estuak, meheak, eta adnatatik sublibrera bitartekoak; zurixkatik kremara kolorekoak eta ertzak osorik eta kolore berekoak.
Hanka: 3 - 6 (6,5) x 0,3 - 0,6 cm-koa, zaila, elastikoa, larrukara, barnehutsa, azkenik feltro itxurakoa, batzuetan izurtua, zapaldua eta oinarri pubeszente aldera ildaskatua; arre-gorrixkatik gamuza kolorekora doana, eremu apikal argiagoarekin eta oinarri ilunagoarekin.
Haragia: Zurixka, mehea, elastikoa eta zaila oinarena; aza ustelaren edo Camembert gaztaren usaina du eta zapore gozoa, baina desatsegina, aza hostoa gogorarazten duena.
Etimologia: Collybia antzinako grekotik dator, eta txanpona esan nahi du. Perretxikoaren formagatik. Hariolorum epitetoa latinetik dator, astrologoa, igarlea esan nahi duen "hariolus" hitzetik. Igarleena.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua

Collybia dryophila delakoarekin nahas liteke, honek oin okre-horixka du, baita Micromphale brassicolens espeziearekin ere, honek usain antzekoa du eta zur degradatuetan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Maiatzetik urrira. Baso heze eta ilunetako pagoen hostoen artean hazten da.

### Banaketa eremua

Europa, Errusia, India, Australia, Papua Ginea Berria, Karibea, Ameriketako Estatu Batuak eta Kanada.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 254 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 273 or. ISBN 84-282-540-X(T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 301 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1772481
* Multimedia: Gymnopus hariolorum / Q1772481