# Eusebio Osa Unamuno

Eusebio Osa Unamuno, izengoitiz Sakone (Bergara, Gipuzkoa, 1936ko martxoaren 27a - Gasteiz, Araba, 1993ko otsailaren 22a) euskal idazlea izan zen. Bere obra nagusiak hiru dira: Pedagogia eta gizartea (1972), Elurra (1973) eta Dialektikaz eta kulturaz (1974).
Oñatin egin zituen eliz ikasketak. Yakin, Erein, Olerti, Jesus'en Biotzaren Deya, Zeruko Argia eta Anaitasuna aldizkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Euskal Filologiako ikasketak bukatu eta doktoretza tesia aurkeztu zuen, 1989an, Euskararen hitzordena komunikazio zereginaren arabera izenburupean. Politikoki hasiera batean marxismoari lotuta ibili zen, OIC-EKE alderditik gertu; 1977-1978 urtetan alderdi politiko horren Iraultza aldizkariaren euskal orriaren arduraduna izan zen. Azken urteetan, EHUko irakaslea izan zen, eta bertako Euskarako Kabineteko buru. Egin egunkarian idazten zuen eta Euskaldunon Egunkariaren sorkuntzan esku hartu zuen, eta bertan artikuluak idatzi zituen.

## Liburuak

Artikulu ugariz gain Eusebio Osa liburuok idatzi zituen:
* Pedagogia eta gizartea. Donostia: Lur, 1971.
* Erlijioa hauzipean (Jakin 1971) Joseba Arregi Aranburu, Joxe Azurmendi Otaegi, Eusebio Osa Unamuno (1936-1993), Joan Mari Torrealdai Nabea, Jose Luis Alvarez Enparantza (1929-2012), Piarres Xarriton Zabaltzagarai (1921-2017)
* Gure ikastola (Jakin, 1972) Ipar-aldeko andereñoa, Jose Antonio Aduriz Zabala, Iñaki Aizpurua Zufiria, Arantxa Allur, Joan Ansa, Felix Garitano, Luis Haranburu Altuna, Joseba Intxausti Rekondo, Imanol Laspiur Zabala (1929-1998), Anjel Lertxundi Esnal, Eusebio Osa Unamuno (1936-1993), Jose Maria Satrustegi Zubeldia (1930-2003), Imanol Urbieta Beristain (1934-2016), Joseba Urrutia
* Elurra, Coordinación de Iniciativas, 1973. ISBN:978-84-7277-016-4
* Katua, Coordinación de Iniciativas, 1973. ISBN:978-84-7277-016-4
* Pentsakera eta kultura. Donostia: Lur, 1974.
* Dialektikaz eta kulturaz. Donostia: Kriselu, 1975.
* Euskararen hitzordena, komunikazio zereginaren arauera. Leioa: EHU, 1990.
* Barne-barnetik. Artikuluen bilduma, Xabier Etxaniz Erlek, Jose Luis Ormaetxeak eta Patxi Salaberrik paratutako edizioa. Gasteiz: Arabako Foru Aldundia, 1997.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 1989: Resurrección Maria Azkue saria euskarazko ikerlanetarako. Bilboko Aurrezki Kutxa.
| « | Galdetu nion Joxe Azurmendiri ea nortzuk ziren erreferentziazko pentsalariak orain, eta hiru izen aipatu zizkidan: Txillardegi, Eusebio Osa eta Emilio Lopez Adan. | » |
| —Pako Sudupe |||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Elustondo, Mikel 1958-. (2005). Eusebio Osa (1936-1993). (1. [argit.]. argitaraldia) Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco ISBN 84-457-2372-3. PMC 796367649. (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ Osa, Eusebio. (1993). «Bilaketa orokorra Anaitasuna aldizkarian» www.euskaltzaindia.eus (Anaitasuna) (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ Juan Luis Zabala: "Haustura eraberritzaile beten lekuko". Berria, 2013ko abenduaren 11, 31.or. http://paperekoa.berria.info/plaza/2013-12-11/031/001/haustura_eraberritzaile_baten_lekuko.htm%5B%5D
* ↑ «Eusebio Osa / Belaunaldi baten lekuko | Katebegia» www.argia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ ««Plangintza onartuko dela iruditzen zait»» Argia 1990-03-11 (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ Osa, Eusebio. (1993). «Eusebio Osa, Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (110 agerpen)» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (berria.eus) (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ «Eusebio Osa Unamuno (1936-1993) :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ Artetxe, Karmele 1976-. (2011). Euskara unibertsitatera bidean : eragileak eta proiektuak (1939-1990). Udako Euskal Unibertsitatea ISBN 978-84-8438-374-1. PMC 907050485. (Noiz kontsultatua: 2020-03-27).
* ↑ Sudupe, Pako. (2020-09-15). Liburu aurkezpena: "Emilio Lopez Adan: euskal iraultza libertarioaren pentsalari". Udako Euskal Unibertsitatea, Youtube.

## Bibliografia

* Salaberri Muñoa, Patxi; Ormaetxea, Txipi: Eusebio Osa: hiru zauri, hamaika aldarri, kanta bat. - Egan, 2004-1/2, 35-79.
* Ormaetxea, Txipi: Eusebio Osa: (biografiaren zertzelada batzuk). - Egan, 2004-1/2, 5-8.
* Ormaetxea, Txipi; Salaberri, Muñoa, Patxi: Eusebio Osa: hiru zauri, hamaika aldarri, kanta bat. - Egan, 2014-1/2, 35-79.
* Sudupe, Pako: Eusebio Osa: belaunaldi baten lekukoa. Leioa: EHU, 2013. ISBN:978-84-9860-879-3.
* Sudupe, Pako: Eusebio Osa: belaunaldi baten lekuko. - Egan, 2014-1/2, 9-23.
* Salaberri Muñoa, Patxi: Eusebio Osa. Trinko-laburraz baliatzen ikasi zuen pentsalaria. - Egan, 2014-1/2, 25-33.
* Eusebio Osa (1936-1993), Bidegileak. Miel Elustondo. http://euskara.euskadi.net/appcont/sustapena/datos/40%20OSA.pdf

## Kanpo loturak

* Auñamendi Entziklopedia.
* Datuak: Q12257440