OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ivan Franko

Ivan Jakovytx Franko (ukraineraz: Іван Якович Франко, iˈwɑn ˈjɑkowɪt͡ʃ frɑnˈkɔ ahoskatua; Nahuievytxi, Austria-Hungariako Inperioan, 1856ko abuztuaren 27a/abuztuaren 15a - Lviv, 1916ko maiatzaren 28/maiatzaren 15a) Austria-Hungariako Inperioan ukraineraz idatzi zuen poeta, idazlea, ekonomista, filosofia doktorea,etnografoa, ekintzaile politikoa, itzultzailea eta literatura kritikoa izan zen.
Politikari aurrekaria, Ukrainan sozialismoa eta nazionalismoa bultzatu zituen. Ukrainera kultura hizkuntza bihurtu nahi zuen eta horretarako mundu osoko idazleen liburu ezagunak itzuli zituen, besteak beste, William Shakespeare, Lord Byron, Pedro Calderón de la Barca, Dante, Victor Hugo, Adam Mickiewicz, Goethe eta Friedrich Schiller.
Galitzian jaio zen. Aitak, errementari, jatorri alemaniarra zuen. Bigarren hezkuntza Drohobytxen egin zuen eta, ondoren, filosofia eta literatura ukrainarra ikasi zituen Lviveko Unibertsitatean.

## Zenbait obra

* Lesyshyna Cheliad (1876)
* Dva Pryiateli (1876)
* Ballads and Tales (1877) Poesia.
* Boryslav (1877)
* Boryslav Laughs (1881-1882) Eleberria.
* Boa Constrictor (1878). Eleberria.
* Zakhar Berkut (1883). Saiakera.
* Basis of Society (1895) Saiakera.
* Withered Leaves (1896) Saiakera.
* Semper Tiro (1906)
* In Death of Cain (1889)
* Moses (1905).
* Stolen Happiness (1893)
* Kamenyar. Poesia.
Bere bizitza osoan mila obra inguru argitaratu zuen. Garai sobietarretan Ivan Franko oso onartutako egilea izan zen eta haren lanak zabalkunde handia izan zuten, bereziki Kamenyar poema.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ivan Frankori buruzko filma.
* (Ingelesez) Entziklopedia Ukrainarra.
* Datuak: Q332462
* Multimedia: Ivan Franko / Q332462
# Ivan Girev

Ivan Aleksandrovitx Girev errusieraz Иван Александрович Гирёв, (Gavrilov-Yam (Errusia) 2000ko ekainaren 29a) igeriketan aritzen den kirolari errusiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zuen ROC ordezkatzen. 4x200m estilo libre errreleboan zilarrezkoa lortu zuen ROC taldearekin 7.01,81eko denborarekin Erresuma Batuko taldearen atzetik (urrezkoa, 6.58,58koarekin) eta Australiakoaren (brontzezkoa, 7.01,84koarekin) aurretik sailkatuz. Hauek osatu zuten ROCeko taldea: Martin Maliutin, Ivan Girev, Jevgeni Rylov, Mikhail Dovgaliuk, Aleksandr Krasnykh eta Mikhail Vekovistxev-ek. Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 4x200 m libre erreleboa, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Ivan Girev» olympedia.org 2021-10-26an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ Ivan Girev Olympics.com
* ↑ Igeriketa, 4x200 m libre erreleboa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55804245
# Ivan Gontxarov

Ivan Alexandrovitx Gontxarov (Simbirsk, 1812ko ekainaren 18a/ekainaren 6a - San Petersburgo, 1891ko irailaren 27a/irailaren 15a) errusiar idazlea izan zen.

## Biografia

Funtzionario izan zen bizitza guztian. Haren aurreneko eleberria, Historia arrunt bat (1847) Errusiako lehen eleberri errealistetako bat da, eta, bertan, gazte idealista baten etsipena kontatu zuen. Bizitza guztian egin zuen bidaia bakarra Japoniara egin zuen, eta haren ondoren, Pallada fregata (1855-1857) eleberria idatzi zuen. 1859an argitaratu zuen Oblomov, bere obra nagusia. Handik hamar urtera, Amila argitaratu zuen, azken eleberria.

## Kanpo estekak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q189665
* Multimedia: Ivan Goncharov / Q189665
# Ivan Evstratiev Gexov

Ivan Evstratiev Gexov (bulgarieraz: Иван Евстратиев Гешов; Plovdiv, 1849ko otsailaren 20a/otsailaren 8]] - Sofia, 1924ko martxoaren 11) bulgariar politikaria izan zen. Bulgariako lehen ministroa izan zen 1911tik 1913ra.
Merkatari familia batean jaio zen eta logika eta ekonomia politikoa ikasi zituen Manchesterren. Bulgariako independentziaren aldeko ekintzaile gisa hasi zuen bere jarduera politikoa. Otomandarren aurkako gutun batzuk idatzi ondoren, heriotza-zigorra ezarri zioten, nahiz eta Aleppoko erbestealdiak zigorra aldatu zion. 1878an askatu zuten Bulgariako independentziaren ondoren, eta gobernu-karguak izan zituen Ekialdeko Errumelian.
1883an, Bulgariako Bankuko gobernadore izendatu zuten, eta 1886an, Finantza ministro, bulgariar ekonomian politika protekzionista bat ezartzeko. 1887an dimititu zuen, baina 1894an beste hiru urte eman zituen karguan. 1901ean Batzarreko lehendakari izendatu zuten eta 1907an Herriaren Alderdiko presidente bihurtu zen.
1911ko martxoan, koalizioko gobernu moderatu bateko lehen ministro hautatu zuten. Ordezkaritza proportzionala sartu zuen hauteskunde-sisteman, eta herrialdea zuzendu zuen Balkanetako Lehen Gerran turkiarren aurka. 1913an dimititu zuen, Londresko Ituna sinatu zen egunean.
Egunkarietako editorea ere izan zen, eta Gurutze Gorriko eta Bulgariako Zientzien Akademiako presidentea.
* Datuak: Q523393
* Multimedia: Ivan Evstratiev Geshov / Q523393
# Ivan Ferreiro

Ivan Ferreiro (Vigo, 1970eko abuztuaren 14a), galiziar indie abeslaria da. Hamahiru urtez Los Piratas taldeko abeslari, konpositore eta liderra izan zen.

## Bakarkako ibilbidea

Los Piratas taldea banandu zenean Ivan Ferreirok musika munduan jarraitzea erabaki zuen eta Amaro Ferreiro, anaiarekin, jotzen hasi zen El Ensanche izeneko Vigoko pub batean. Emanaldiak asteazkenetan burutzen ziren «Rai Doriva y As Ferreiro» izenburupean. Ferreiro anaiak, (Ivonne eta Tamara) etxeko-andreen papera jorratzen zuten, euren beldur eszenikoa gainditzeko Rai Doriva abeslari portugesaren laguntzaile. Abeslaria, ordea, ez zen inoiz kontzertura hurbildu. Nahiz eta kontzertuak ez iragarri gero eta jende gehiago gerturatzen zen asteroko emanaldietara, eta ondoren Nigrán (Pontevedra)ra zabaldu zituzten kontzertuak, Los Planetasen, Andrés Calamaroren eta Alaska y Dinaramaren abestiak bertsionatuaz.

## Diskografia

* Información
* Canciones para el tiempo y la distancia (CD eta DVD)
* Noiz argitaratua: 2005eko apirilaren 1a.
* Non grabatua:Val Miñor, Finisterre, Galapagar eta Madrid
* Nork ekoiztua Suso Saiz.
* Posizioa: 14 zbk
* Aste kopurua: 9
* Las siete y media (EP)
* Noiz argitaratua:2006ko urriaren 30a.
* Non grabatua: Estudio del Cielito (Buenos Aires), Apostolik Ladies Studio (Nigrán) eta Brazil (Madrid), 2006ko apirila
* Posizioa: 24 zbk
* Aste kopurua: 4
* Mentiroso mentiroso
* Noiz argitaratua: 2008ko martxoaren 25a.
* Posizioa: 4 zbk
* Aste kopurua: 12
* Picnic extraterrestre
* Noiz argitaratua: 2010ko maiatzaren 18a.
* Eduki extra duen DVDa: 2008ko abenduaren 4ean Madrilgo Häagen Dazs antzokian kontzertua
* Confesiones de un artista de mierda
* Noiz argitaratua:2011ko urriaren 18a.
* 2011ko uztailaren 4ean Madrilgo CATA estudioetan grabatua
* Ekoizpena: Suso Saiz
* Val Miñor-Madrid. Historia y cronología del mundo
* Noiz argitaratua:2013ko irailaren 24a .
* Ekoizpena: Ricky Falkner
* Casa
* Noiz argitaratua:2016ko urriaren 28a.

## Ikus, gainera

* Galiziako musika

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q926192
* Multimedia: Iván Ferreiro / Q926192
# Ivan Eroa

Ivan eroa deritzo ingelesez "cleaning baffle" deitzen den maniobra motari. Hau garai bateko SESBeko urpekontziek erabiltzen zuten, eta 180ºko bira ematean eta ondoren hasierako norantzara itzultzean datza. Maniobra honek errusiarrak (Ivan, lagunarteko hizkuntzan) erotu egin zirelako itxura ematen zuen, nahita egiten zuten ordea, ontziari atxikiriko sonarren akatsak konpentsatzeko. Urpekontziak uzten zuen uberak, beste urpekontzi batek lehena jazartzea baimentzen zuen, antzemana izan gabe, puntu itsua baitzen gune hau. Maniobrak harrapakin eta jazarlearen rolak elkartrukatzen zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20981449
# Ivan Gašparovič

Ivan Gašparovič (ˈiʋaŋ ˈɡaʃparɔʋitʃ ahoskatua; Poltár, Txekoslovakia, 1941eko martxoaren 27a) eslovakiar politikari eta legelaria da. 2004 eta 2014 artean Eslovakiako presidentea izan zen. Kroaziar jatorrikoa, 1968an Txekoslovakiako Alderdi Komunistan sartu zen. Pragako Udaberriaren ondorioz kaleratua, irakaslea izan zen Bratislavako Unibertsitatean.
* Datuak: Q57295
* Multimedia: Ivan Gašparovič / Q57295
# Jelena Baturina

Jelena Nikolaievna Baturina (errusieraz: Елена Николаевна Батурина; Mosku, 1963ko martxoaren 8a) enpresaburu eta oligarka errusiarra da, hauen talde maskulinoan emakumezko aberats bakanetakoa. 2010. urtetik Londresen bizi da, baina aberastasunak pilatu zituen 1990eko hamarkadan, Juri Luzhkov Moskuko alkatearekin (1992tik 2010era) ezkonduta egon zelarik, hiriko hainbat kontratu bere eskuetan jausten zirelarik, bere jabetzako Inteco konpainiaren bidez.

## Aberastasunak

Forbesek 1990ko hamarkadatik Errusiako emakumezkorik aberatsena izendatu izan du sistematikoki, eta bilionarioen (zentzu amerikarrean) klubean bakarra izan da urte askoan. 2020an, Baturinak 1.200 milioi dolar eduki arren, gainditu egin zuten: Tatiana Bakaltxukek 1.400.000 milioiko jabetza zuela ebatzi zuen Forbesek..
Dirutza nola egin zuen, hainbat kontakizunek salatu izan dute, eta Wikileaksek dokumentatu: 1990eko hamarkadan, eta Moskun, senarra alkate zuela, Inteco konpainiak lortzen zituen behin eta berriro kontratu publikoak. Errusiako 1990eko pribatizazioen eta aberasteen eskemetan berezia izan zen kasu hau, zeren eta Moskun pribatizazio gutxi izan ziren konparazioan, eta aparatu politiko publikoak indar handia zuen; horregatik Luzhkoven bidezko konexioaren garrantzia. Tartean Solntsevskaya Bratva Moskuko mafia taldea ere bazela salatu izan da.
Luzhkov senarrak karguan segitu zuen Moskun 2010 arte, non Dmitri Medvedev presidenteak kargutik kendu zuen supitoki. Jarraian, Baturina Londresera joan zen bizitzera, esanez bere bi alabek bertan "ikastea erabaki zutela". Harrezkero, Londresko aberats errusiarren taldekoa da. Luzhkov 2019an hil zen, eta Moskuko katedral nagusian izan zuen hileta. Lehen lerroan egon zen Vladimir Putin Baturina alargunarekin.
Be Open Foundation eta itxura filantropikoa duten beste erakunde batzuen buru da Baturina.

## Erreferentziak

* ↑ (Errusieraz) «Elena Baturina is no longer Russia's richest woman» en.vestikavkaza.ru (Noiz kontsultatua: 2022-03-02).
* 1 2 The Luzkhov Dilemma. 2010 February 12, 15:39 (Friday) (Noiz kontsultatua: 2022-03-02).
* ↑ Wood, Tony. (2018). Russia without Putin : money, power and the myths of the new Cold War. ISBN 978-1-78873-124-9. PMC 1023858983. (Noiz kontsultatua: 2022-03-02).
* ↑ (Ingelesez) McGurk, Tom. «The Sunday Interview: Yelena Baturina» Business Post (Noiz kontsultatua: 2022-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Russia: Putin pays respects to late former Moscow mayor Yury Luzhkov | Video Ruptly» www.ruptly.tv (Noiz kontsultatua: 2022-03-02).
* ↑ Mascheroni, Loredana. (21 June 2012). «Elena Baturina: Be Open» Domus.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466610
* Multimedia: Yelena Baturina / Q466610
# Jelena Belova

Jelena Dmitrievna Belova (errusieraz: Елена Дмитриевна Belova; Sovetskaia Gavan, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1947eko uztailaren 28a), ezkongabetan Jelena Dmitrievna Novikova (errusieraz: Елена Дмитриевна Новикова) izenez, sobietar eskrimalaria da, floreteko modalitatekoa.
Lau olinpiar jokotan esku hartu zuen, 1968 eta 1980 urteen bitartean. Guztira sei domina olinpiko eskuratu zituen: urrezko bi domina Mexiko 1968an, urrezko bat Munich 1972an, urrezko eta brontzezko bana Montreal 1976an, eta azkenik zilarrezkoa Mosku 1980an. Gainera, 1969 eta 1979 bitartean hamabi domina irabazi zituen Munduko Eskrima Txapelketetan.

## Nazioarteko palmaresa

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1968 | Mexiko Hiria ( Mexiko) | 01 ! | Emakumezkoak banaka: floretearekin |
| 1968 | Mexiko Hiria ( Mexiko) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1972 | Mexiko Hiria ( Alemaniako Errepublika Federala) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1976 | Montreal ( Kanada) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1976 | Montreal ( Kanada) | 03 ! | Emakumezkoak banaka: floretearekin |
| 1980 | Mosku ( SESB) | 02 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1969 | Habana ( Kuba) | 01 ! | Emakumezkoak banaka: floretearekin |
| 1969 | Habana ( Kuba) | 02 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1970 | Ankara ( Turkia) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1970 | Ankara ( Turkia) | 02 ! | Emakumezkoak banaka: floretearekin |
| 1971 | Viena ( Austria) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1973 | Göteborg ( Suedia) | 02 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1974 | Grenoble ( Frantzia) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1975 | Budapest ( Hungaria) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1977 | Buenos Aires ( Argentina) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1977 | Buenos Aires ( Argentina) | 02 ! | Emakumezkoak banaka: floretearekin |
| 1978 | Hamburg ( Alemaniako Errepublika Federala) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |
| 1979 | Melbourne ( Australia) | 01 ! | Emakumezkoak taldeka: floretearekin |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240984
* Multimedia: Elena Belova / Q240984
# Jelena Blagojević

Jelena Blagojević, (Zemun, Serbia, 1988ko abenduaren 1a), boleibolean lehiatzen den kirolari serbiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen boleibolean Serbiako taldearekin, AEBren eta Brasilen atzetik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Bianka Buša, Mina Popović, Slađana Mirković, Brankica Mihajlović, Maja Ognjenović, Ana Bjelica, Maja Aleksić, Milena Rašić, Silvija Popović, Tijana Bošković, Bojana Milenković eta Jelena Blagojević-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Emakumezkoak, estalia |

## Erreferentziak

* ↑ «Jelena Blagojević» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Jelena Blagojević» WorldofVolley-en (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2065407
* Multimedia: Jelena Blagojević / Q2065407
# Jeldos Smetov

Jeldos Bakhtybaevitx Smetov, kazakhstandarreraz Елдос Бахтыбаевич Сметов, (Taraz, Zhambyl (Kazakhstan), 1992ko irailaren 9a) judo borrokalari kazakhstandarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina eskuratu zuen ≤60 kg-ko gizonezkoen kategorian, Beslan Mudranov errusiarraren (urrezkoa) atzetik eta Naohisa Takato japoniarraren eta Diyorbek Urozboyev uzbekistandarraren (elkarbanatutako brontzezkoa) aurretik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa lortu zuen (Luka Mkheidze frantziarrarekin brontzezkoa partekaturik) ≤60 kg-ko gizonezkoen kategorian, Naohisa Takato japoniarraren (urrezkoa) eta Yang Yung-Wei taiwandarraren atzetik sailkatuz.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 02 ! | ≤60 kg, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio | 03 ! | ≤60 kg, gizonezkoa |
| 2024 | Paris | 01 ! | ≤60 kg, gizonezkoa |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Astana | 01 ! | ≤60 kg |
| 2019 | Tokio | 03 ! | ≤60 kg |
| 2022 | Taxkent | 03 ! | ≤60 kg |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ «Jeldos Smetov» JudoInside.com-en 2021-11-03an begiratua (Ingelesez)
* ↑ «Jeldos Smetov» olympedia.org 2021-11-03an begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Jeldos Smetov» Olympics.com 2021-11-03an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Judoa, ≤60 kg, emaitzak 2016" olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Judoa, ≤60 kg, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Judo: Yeldos Smetov and Natsumi Tsunoda secure Olympic gold» www.insidethegames.biz 2024-07-27 (Noiz kontsultatua: 2024-08-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18233425
* Multimedia: Yeldos Smetov / Q18233425
# Jelena Dolgopolova

Jelena Dolgopolova (Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista, 1980ko urtarrilaren 23a) errusiar gimnasta artistikoa da, 1996an txapeldunorde olinpikoa eta 1997an munduko txapeldunordea, betiere taldekako lehiaketan.

## Kirolari ibilbidea

1996ko Atlantako (Estatu Batuak) olinpiar jokoetan taldekakoan zilarra eskuratu zuen, Estatu Batuen ondoren eta Errumaniaren aurretik. Taldekideak: Yevgeniya Kuznetsova, Rozalia Galiyeva, Jelena Grosheva, Svetlana Khorkina, Dina Kochetkova eta Oksana Liapina izan ziren.
1997ko Munduko Txapelketan, taldekako zilarra lortu zuen. Errumaniaren atzetik eta Txinaren aurretik geratu zen. Taldekideak: Svetlana Khorkina, Jelena Produnova, Svetlana Bakhtina, Yevgeniya Kuznetsova eta Jelena Grosheva izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Ficha. .

## kanpo estekak

* Datuak: Q963761
# Jelena Dementieva

Elena Viacheslavovna Dementieva teniseko jokalari profesional ohia da. Banakako urrezko domina irabazi zuen 2008ko Olinpiar Jokoetan Pekingen, eta, lehenago, 2000ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen Sidneyn. WTAko banakako 16 titulu irabazi zituen, 2004ko Frantziako Irekiaren eta 2004ko US Openaren finalak lortu zituen eta Grand Slameko beste zazpi finalerdietara iritsi zen. 2005eko Fed Kopa irabazi zuen Errusiarekin. Binaka, 2002ko WTA Txapelketa irabazi zuen Janette Husárovárekin, eta bi US Open final lortu zituzten. – 2002an Husárovarekin eta 2005ean Flavia Pennettarekin. Dementievak rankingean lortutako postu gorena 3. potua izan zen, 2009ko apirilaren 6an. 2010eko urriaren 29an jakinarazi zuen erretiroa, 2010eko WTA txapelketetan azken partida jokatu ondoren. 2003tik 2010era, urtebetez baino ez zuen amaitu, 2007an, lehen 10etatik kanpo. Grand Slam txapelketarik inoiz irabazi ez duen jokalaririk hobenetarikoa da.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2000 | Sydney | 02 ! | Banaka |
| 2008 | Pekin | 01 ! | Banaka |

## Estatistikak
### Grand Slam-ak

| Txapelketa | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | W–L | Irabazi % |
| Grand Slam txapelketak ||||||||||||||||
| Australiako Irekia | A | 2R | 3R | 3R | 4R | 1R | 1R | 4R | 1R | 4R | 4R | SF | 2R | 12-23 | % 66 |
| Roland Garros | A | 2R | 2R | 2R | 4R | 1R | G | 4R | 3R | 3R | QF | 3R | SF | 12-30 | % 71 |
| Wimbledon | A | 1R | 1R | 3R | 4R | 4R | 1R | 4R | QF | 3R | SF | SF | A | 11-27 | % 71 |
| AEB Irekia | Q1 | 3R | SF | 4R | 2R | 4R | G | SF | QF | 3R | SF | 2R | 4R | 40–12 | % 77 |
| W–L | 0-0 | 4-4 | 8–4 | 8–4 | 10–4 | 6-4 | 11–4 | 14–4 | 10–4 | 9–4 | 17–4 | 13–4 | 9–3 | 120–47 | % 72 |

## Erreferentziak

* ↑ Retirement of Elena Dementieva. wtatour.com 29 October 2010.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11667
* Multimedia: Elena Dementieva / Q11667
# James Brooks (margolaria)

James Brooks (St Louis, Missouri, AEB, 1906ko urriaren 18a - Brookhaven, New York, AEB, 1992ko martxoaren 9a) estatubatuar margolaria izan zen.

## Biografia

Aita saltzailea zuen, eta Jamesen gaztaroan, familia hara-hona ibili zen aitaren bidaiak zirela eta; horrela, Oklahoma, Colorado eta Texasen bizi izan zen, 1911tik 1922ra bitartean. Hegoaldeko Unibertsitate Metodistan egin zituen arteko ikasketak, eta Dallasko Arte Institutuan ikasi zuen, harik eta 1926an New Yorkera aldatu zen arte. Han, gauez osatu zituen bere ikasketak, Arteko Ikasleen Elkartean eta bere estudioan. Garai hartako obretan gai sozialak agertu zituen, eta kezka berezia erakutsi zuen 30eko hamarraldiko Ameriketako arkitekturaren gainbeherarekin eta dekadentziarekin.
Lehenengo lanekin hasi zen ospea irabazten; WPAren Arte Egitasmo Federalean lanean jardun zuen, sei urtetan egindako muralekin; aipagarriak ditu New Jerseyko posta-bulegorako murala, Long Islandeko liburutegi batekoa eta New Yorkeko Nazioarteko Itsas Portuaren eraikinerako bi urte eta erdiko proiektu bat. Gudarostean denboraldi bat igaro ondoren, New Yorkera itzuli zen, eta abangoardiako pintoreak ezagutu zituen han.
Picassoren eta Georges Braqueren kubismoaren eraginpean lan egin zuen, eta haien eraginez hasi zen "berriro pintatzen nola ikasi" asmatzen. Errealismoaren bidea utzi, eta abstrakzioan murgilduz joan zen pixkanaka. 1949an egin zuen bakarkako lehen erakusketa, eta hurrengo urteetan zehar, bere arteak espresionismo abstraktuaren anbiguotasun aberatsaren maisutasuna iritsi zuen.
Brooks sarritan izan da subkontzientearen olerkaritzat hartua, eta eragin handia izan du espresionismo abstraktuaren bilakaeran; bere karreran zehar, adierazkortasun handiko lanak egin zituen eta bere bilakaeran aldaketarako eta egokitzapenerako trebetasun aparta erakutsi zuen, bere artearen definizio berriak etengabe emanez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q472785
# James Boswell

James Boswell, Auchinleckeko 9. Lairda (Edinburgo, 1740ko urriaren 29a - Londres, 1795eko maiatzaren 19a) eskoziar biografo, egunkarietako idazle eta abokatua izan zen. Bere lagun Samuel Johnsonen biografia idazteagatik da ezaguna. Biografia hau ingelesez ondoen idatzitzat jotzen da.
Edinburgheko eta Glasgowko unibertsitateetan ikasi zuen. 1763ko maiatzaren 17an Londresen Samuel Johnson ezagutu eta berehala lagunak egin ziren. Johnson aitaren figura bihurtu zen Boswellentzat.
Urte horretan bertan Utrechteko Unibertsitatera joan zen ikastera, eta han urtebete eman zuen. Han Isabelle de Charrièrekin maitemindu zen. Hurrengo bi urteetan Europan zehar bidaiatu zuen. Frantzian Rousseau eta Voltaire ezagutu zituen eta Erroman George Willisonek bere erretratua margotu zuen. Korsikara ere joan zen Pasquale Paoli bere heroia ezagutzera.
1766an Eskoziara itzuli zen, zuzenbidean lizentziatu zen Edinburgoko Unibertsitatean eta hurrengo hamar urteetan abokatu lanetan aritu zen. Urtero hilabete bat ematen zuen Londresera bidaiatzen Johnsonekin eta literatur zirkuluekin elkartzeko.
Lehengusina batekin ezkondu zen eta zazpi seme-alaba izan zituzten. Hala eta guztiz ere, maiz izan zituen harremanak prostitutekin.
Korsikako Errepublikaren defendatzaile bat izan zen, eta, frantziar inbasioaren ondoren, dirua eta armak bidali zizkien korsikarrei.
1784an Johnsin hil ondoren, Boswell Londresera joan zen bizitzera. Abokatu gisa lan egin zuen han eta Johnsonen biografia idazten eman zituen bere bizitzako azken urteak.

## Lan hautatuak

* The Cub at Newmarket(1762, James Dodsleyk argitaratua)
* Letters Between the Honourable Andrew Erskine, and James Boswell, Esq. (1763)
* Dorando, a Spanish Tale (1767, anonimoa)
* Account of Corsica, The Journal of a Tour to That Island, and Memoirs of Pascal Paoli (1768) Account of Corsica, 1768
* "The Rampager" (1770–82, Public Advertiser-en argitaratutako 20 saiakuntza)
* The Hypochondriack (1777–83, London Magazine'-en argitaratutako 70 saiakuntza)
* The Journal of a Tour to the Hebrides with Samuel Johnson, LL.D (1785)
* The Life of Samuel Johnson, LL.D 2 liburuki (1791)
* No Abolition of Slavery (1791) (olerkia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q335060
* Multimedia: James Boswell / Q335060