OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ahiohill

Ahiohill, historikoki Aghayohil (irlanderaz Achadh Eochaille, "Hagin Zelaia" esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Bandon, Clonakilty eta Ballineen/Enniskean udalerrien artean dago. "The Four Winds" izeneko taberna du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4695123
# Ahizpa

Ahizpa guraso berberak, edo bietako bat, beste emakume edo neska batekin partekatzen dituen emakumezkoa da, emakumezko haurride bat beste emakume batentzat. guraso berberak gizonezko batekin partekatzen badu, arreba esaten zaio. Euskaraz desberdintzen da haurridea emakumezkoa edo gizonezkoa den, inguruko hizkuntzetan ez bezala. Terminoa ahaidetasun erlazioa izendatzeko erabiltzen bada ere, batzuetan familiarenak ez diren harremanak izendatzeko ere erabiltzen da, ahizpatasun terminoan bezala. Era berean, ordena erlijioso bateko emakumezko kideentzat ere erabil daiteke, mojak kasu.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q595094
* Multimedia: Sisters / Q595094
# Ahillones

Ahillones Badajozko udalerria da, Campiña Sur eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.052 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Badajozko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q389434
* Multimedia: Ahillones / Q389434
# Ahizpatasun

Feminismoan, ahizpatasuna edo sororitatea emakumeen arteko elkartasun lotura da. Sexu-diskriminazioa bizi den testuinguruetan emakumeen arteko elkartasunari erreferentzia egiteko erabiltzen den neologismoa da.

## Etimologia

Ahizpatasun izena anaitasun hitzaren baliokidetzat sortua da. Sororitate izenak, berriz, latin erroa du: soror hitzak «ahizpa» edo «arreba» esan nahi du latinez.

### Migel Unamunoren proposamena

Migel Unamuno idazleak anaitasun femenino adierazteko termino bat behar zela adierazi zuen, eta sororitate hitza proposatu zuen.
1921ean, Argentinako Caras y Caretas aldizkarian argitaratutako testu batean, bai eta Izeba Tula lanean ere, anaia hitzetik eratorritako anaitasun hitzaren baliokide femeninoa erabiltzearen beharraz hitz egin zuen:
| « | (Gaztelaniaz) [..] ¿Fraternal? No: habría que inventar otra palabra que no hay en castellano. Fraternal y fraternidad vienen de frater, hermano, y Antígona era soror, hermana. Y convendría acaso hablar de sororidad y de sororal, de hermandad femenina. | » |
Espainiako Errege Akademiak ez zuen hitza 2018ko abenduaren 21era arte onartu, nahiz eta beste eratorri batzuk onartzen zituen: «sor», «sóror» eta «sororal»​, esaterako.

## Ikus, gainera

* Feminismoa
* Feminismoaren historia
* Filosofia feminista
* Genero-parekotasuna
* Legearen aurreko berdintasun
* Ginozentrismoa
* Matriarkatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63900511
# Ahlat Ağacı

Ahlat Ağacı (euskaraz: «madariondo basatia») 2018ko Nuri Bilge Ceylan turkiar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sinan idazle izan nahi duen gazte erretxin bat da. Gurasoen herrira itzuliko da, hirian lizentzia bai, baina lanik ez duelako lortu. Erabaki beharko du lehiaketa publikoan sartu edo ez, irakasle izateko, aita bezala.
Gatazka du, ordea, herriarekin. Urrun dagoenean, istorioz beteriko leku miresgarri gisa agertzen zaio irudimenean. Baina han dagoenean, zapuztu egiten da, leku hori bere porrotaren eta mugen ispilu delako.
Leku egokia da, edonola ere, idazle batentzat, handik gertu zegoelako antzinako Troia hiria. Herri haren inguruko liburu bat idatzi du Sinanek. Oraindik ez du argitaratu, ordea. Sinanen aita jokoan ibiltzen da, eta menpekotasuna du.

## Aktoreak

* Aydın Doğu Demirkol: Sinan
* Murat Cemcir: Idris
* Bennu Yıldırımlar: Asuman
* Hazar Ergüçlü: Hatice
* Serkan Keskin: Suleyman
* Tamer Levent: Recep aitona
* Akın Aksu: Imam Veysel
* Ahmet Rıfat Şungar: Ali Rıza
* Kubilay Tunçer: Ilhami
* Öner Erkan: Nazmi imama
* Özay Fecht: Hayriye amama
* Kadir Çermik: Adnan alkatea
* Ercüment Balakoğlu: Ramazan aitona
* Sencar Sağdıç: Nevzat
* Asena Keskinci: Yasemin

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Film Sinopsia» Berria 2018-08-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ (Turkieraz) «Nuri Bilge Ceylan'ın Ahlat Ağacı filminde oynayan Doğu Demirkol kimdir?» Posta 2018-4-20.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31193168
# Ahigal de los Aceiteros

Ahigal de los Aceiteros Salamancako udalerria da, El Abadengo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 159 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1628726
* Multimedia: Ahigal de los Aceiteros / Q1628726
# Ahizpa (argipena)

Ahizpa izenak adiera zenbait ditu:
* ahizpa, alaba batentzat, guraso bereko beste alabetako bakoitza;
* ahizpa, kristau ordena eta kongregazio erlijioso femenino zenbaitetako kidea, mojengandik bereizten direnak;
* orokorrean ere, kristau ordena eta kongregazio erlijiosoetako kide femeninoei ematen zaien trataera orokorra.
# Ahlbeck

Ahlbeck Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 605 biztanle zituen, 18,76 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q400380
* Multimedia: Ahlbeck (bei Ueckermünde) / Q400380
# Adrian (Michigan)

Adrian Michigango hiri bat da. Lenawee konderrian kokatua dago. 2010ean 21.133 biztanle zituen, 20,60 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lenawee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372304
* Multimedia: Adrian, Michigan / Q372304
# Adrian (Texas)

Adrian Texasko hiri bat da. Oldham konderrian kokatua dago. 2010ean 166 biztanle zituen, 1,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Oldham konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982091
* Multimedia: Adrian, Texas / Q982091
# Adrian Cronauer

Adrian Joseph Cronauer (Pittsburgh, Pennsylvania, 1938ko irailaren 8a – Troutville, Virginia, 2018ko uztailaren 18a) AEBetako Aire Armadako sarjentu eta disc jockeya izan zen. 1987ko Good Morning, Vietnam filma hark Vietnamgo Gerran egindako lanean inspiratuta dago.
* Datuak: Q372783
* Multimedia: Adrian Cronauer / Q372783
# Adrian (Missouri)

Adrian Missourieko hiri bat da. Bates konderrian kokatua dago. 2010ean 1.677 biztanle zituen, 5,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Bates konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372306
# Adrian (Oregon)

Adrian Oregongo hiri bat da. Malheur konderrian kokatua dago. 2010ean 177 biztanle zituen, 0,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Malheur konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1847762
* Multimedia: Adrian, Oregon / Q1847762
# Adrian Anbereskoa

Adrian Anbereskoa (Anberes, c. 1510 - Iruñea, 1568) flandriar inprimatzailea da, XVI. mendean Gaztelan eta Nafarroan lan egin zuena. 1546an Miguel Egiak kontratu zuen Lizarrako bere inprentan aritzeko. Egia hiltzean inprenta jarauntsi eta 22 urtetan 36 liburu argitaratu zituen, hau da, mende hartako nafar liburuen heren bat. Tomas Porralis Savoiakoa bere suhiak ordezkatu zuen.

## Liburuen ekoizpena

* Adrian Anbereskoa inprimategiaren liburuen ekoizpena
* Datuak: Q61861427
* Multimedia: Adrián de Amberes / Q61861427
# Adrian Angelico

Adrian Angelico (Tromsø, 1979ko martxoaren 9a) sami jatorriko norvegiar opera abeslaria da.

## Bizitza

Tromsøn jaio eta Oslon hazi zen. Jaiotzez emakumezko generoa esleitu eta Angelica Voje izena jarri zioten.
Norvegian eta Danimarkan, Zuricheko International Opera Studion, Erresuma Batuko Royal College of Musicen eta Benjamin Britten Nazioarteko Opera Eskolan ikasi zuen.
2009ko Osloko Grieg musikaldian parte hartu zuen.
2014ko ekainean Merteuil markesaren papera bete zuen Luca Francesconiren Quartett operan Londresko Royal Opera Housen.
2016an armairutik irten zen gizon trans gisa eta emakumezkoen paperak ezin zituela gehiago bete iragarri zuen. 2017ko martxoan, genero-trantsizio osteko lehen emanaldia egin zuen Ariadne auf Naxos operan, Nordnorsk opera eta orkestra sinfonikoarekin.

## Erreferentziak

* 1 2 (Norvegieraz [bokmål]) «Støttekonsert til inntekt for tv-aksjonen» Groruddalen.no 2010-10-15 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2023-02-04) (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* 1 2 3 (Ingelesez) Sciarrotta, Michelle. «Pride Month Profile – Adrian Angelico: A Virtuoso Trans Male Opera Singer» TheatreArtLife 2021-06-07 (Noiz kontsultatua: 2024-02-24).
* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) Larsen, Mona. «Synger ut i galleriet» Dagsavisen 2009-07-30 (Noiz kontsultatua: 2024-02-24).
* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) Matland, Helge. «Vår egen operastjerne» ITromsø 2015-11-03 (Noiz kontsultatua: 2024-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118369247
# Adrian Crowley

Adrian Crowley Carrasco (Irun, 1988ko maiatzaren 17a -) euskal herritar eskubaloi jokalaria da, Portland San Antonion hegaleko aritzen dena. 1,87 metroko altuera eta 80 kiloko pisua du. Debuta ASOBAL Ligan Bidasoa Kirol Kluban egin zuen.

## Taldeak

* Bidasoa Kirol Kluba (-2006)
* Portland San Antonio (2006-2008)
* BM Ciudad de Almería (2008-2009)
* Portland San Antonio (2009-2011)
* Bidasoa Kirol Kluba (2011-)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Fitxa www.portlandsanantonio.com
* Datuak: Q377826
# Adrian (Minnesota)

Adrian Minnesotako hiri bat da. Nobles konderrian kokatua dago. 2010ean 1.209 biztanle zituen, 2,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Nobles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2233241
# Adrian Aldekoa

Adrian Maria Aldekoa Arbulo (Gasteiz, 1887ko irailaren 7a - ibidem., 1945eko abenduaren 16a) euskal marrazkilari, zaharberritzaile eta margolaria izan zen, kartelgintzan aditua.
Aita Laureano Aldekoa zuen, dekorazio-enpresa zuena eta bertan lan egin zuen Adrianek. Ignacio Díaz de Olanorekin ikasi ondoren, Félix eta Tomás Alfaro Fournier anaiekin, Teodoro Dublang, Aurelio Vera-Fajardo eta Mauro Ortiz de Urbinarekin batera belaunaldi artistikoa osatu zuen. Tamalez, apenas ez da Gasteiztik kanpo ezaguna. Hala ere, San Martin auzoan bere izena daraman kale bat dago. Ignacio Aldekoa idazle ospetsuaren osaba izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Adrian Maria Aldecoa Arbulo. .
* Datuak: Q8189871
# Agnosia (filma)

Agnosia 2010. urtean Eugenio Mira espainiar zinema zuzendariak eginiko thrillerra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XIX. mendeko Bartzelonan Joana Prats gazteak agnosia sufritzen du, bere pertzepzioan eragina duen gaixotasun neuropsikologiko bitxia. Bere begiak eta belarriak egoera ezin hobean dauden arren, bere buruak ez ditu ondo interpretatzen haien bidez jasotzen dituen estimuluak. Bere aitak gordetako sekretu industrial baten berri duen bakarra izanda, bere nahasmen sentsoriala aprobetxatuz informazio baliotsu hori ateratzeko asmatutako plan baten biktima izango da. Konplotean zehar, bertatik gertuko pertsonaiek paper erabakigarria jokatuko dute: Carles, Joanaren emaztegaia eta bere aitaren begikoa, eta Vicent, Prats etxeko morroi gazte eta oldarkorra.

## Pertsonaiak

* Eduardo Noriega: Carles Lardín
* Félix Gómez: Vicent
* Bárbara Goenaga: Joana Prats
* Martina Gedeck: Lucille Prevert
* Sergi Mateu: Artur Prats
* Jack Taylor: Meissner
* Luis Zahera: Mariano
* Santi Pons: Solozábal komisarioa
* Núria Valls: Teresa
* Miranda Makaroff: Nuria
* Anna Sahun: Marga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q394978
# Agnostizismo

Agnostizismoa zenbait ideia metafisikoren egiazkotasuna, jainkoaren existentzia esaterako, ziurtatzea edo ukatzea ezinezkoa dela baieztatzen duen jarrera filosofikoa eta teologikoa da. Horrela, agnostiko batek jainkoaren existentzia ez du ez baieztatzen ez eta ezeztatzen ere eta beraz, erabateko zalantza da, existentzia zein inexistentziari buruz, bere oinarrizko jarrera.
Hitza grekeratik dator a = ez eta gnosis = jakintza partikulak elkartzerakoan sortua. Ateismoa eta agnostizismoa gauza ezberdina dira, ateismoak jainkorik ez dela ziurtatzen duen artean agnostizismoak jainkorik den ala ez esaterik ez dela dio eta nolabait tratamendu bera eskaintzen die dogma baten aurrean honen zuzentasuna edo okertasuna egiatzat jotzen duten korronteei. Egiaztapen metafisikoen egiazkortasunaren ezjakintasun horren trataeraren arabera zenbait agnostizismo mota bereiz liteke:
* Agnostizismo gogorra: Korronte honen arabera gizakiak ezin izango ditu sekula baieztapen metafisikoak frogatu horretarako gai ez delako edota biderik ez dagoelako.
* Agnostizismo ahula:Jarrera pertsonala izan ohi da eta norberak baieztapen metafisiko horien inguruko frogarik ez duela arbuiatzen du.
* Agnostizismo apatikoa edota apateismoa: Korronte honen arabera zalantzan jartzen diren egia goren horien egiazkortasuna garrantzigabekoa da guztiz gizakiengan eragin gabekoak baitira.
* Agnostizismo interesatua:Korronte honen arabera egia gorenen egiazkortasuna frogatzea garrantzitsua da gizakiarentzat eta eragina du honengan, nolabait apateismoak dioena ukatzen du. Jainko edo jainkoen izate edo izate ezak gizakiaren funtzioan duen eragina izaten da korronte honen arbudio nagusia.
* Teismo agnostikoa:Agnostizismo mota bat denentz oso argi ez badago ere honen jarraitzaileek frogarik ez dela ametitu arren jainko edo jainkoak badirela sinesten dute.
* Ateismo agnostikoa:Aurrekoaren antzekoa da baina kasu hontan jainkorik existitzen ez deneko frogarik ez dela ametitu arren jainkorik ez dela sinesten dutenen korrontea genduke.
Orokorrean agnostikoek uste dute erlijioak giza izaeraren funtsezko atala ez direla, baina bai giza kultura eta historiarena.
Agnostikoak ez dira nahitaezko erlijio-aurkakoak, baizik eta norberaren jarrera zintzotik sortutako sinesteekin adeitsuak dira. Agnostikoaren ustez fedea berak ez duen norbanako aukera da.
Agnostizismoak XIX. mendetik indar handia hartzen hasi zen pentsamendu zientifikoarekin erlazio handia du dogmak frogarik ezean ametitzera erresistitzen baita eta konklusio guztiak arrazionalki sustenga daitezela eskatzen baitu.
Agnostiko ospetsuenen artean Thomas Henry Huxley, Thomas Alva Edison, Charles Darwin, Bertrand Russell, Albert Einstein eta Stephen Hawking daude.

## Ikus, gainera

* Ateismo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q288928
* Multimedia: Agnosticism / Q288928
# Agnostizismo ahul

Agnostizismo ahula, agnostizismo enprikoa edo agnostizismo leuna bezala ere ezaguna, pentsamendu metafisiko agnostiko bat da, Jainkoaren existentziari buruzko jakintza eskuragarria dela dioena, baina gizakiak oraindik behar den jakintza edo garapen-maila eskuratu ez duela ere aipatzen duena. Agnostizismo gogorrak, ahulak ez bezala, Jainkoaren existentziari buruzko jakintza-maila gizakiarentzat ezin eskuragarria dela babesten du.
Jainkoaren existentziari buruzko jakintzaren eskuragarritasuna zalantzan jartzen dutenak ez dira talde honetan sailkatzen, ez delako adostasunik lortu hori egiteko. Dirudienez, aipatutako talde hori sailkatzeko orduan arazo semantiko bat egiten da, hau da, termino egoki batekin izendatu behar dira ideia hori duten pertsonak.
Jainkoa existitzen den edo ez den jakitea posible dela esaten dutenek, normalean, Fisikan ezartzen dituzte haien itxaropenak, izan ere, zientzia mota honek azken hamarkadetan lortu dituen aurrerapen ikaragarriak eta erritmo azkarra ikusirik, etorkizunean, gizakiari jakinduria hori emateko gaitasuna izango duela babesten dute agnostiko ahulek. Ideia hau babesten dutenek, filosofia Jainkoaren existentzia frogatzeko edo ezeztatzeko bide egokitzat hartu ohi dute.

## Ikus, gainera

* Agnostizismo gogorra
* Agnostizismoa
* Metafisika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3822385
# Agnostizismo gogor

Agnostizismo gogorra, agnostizismo positiboa edo zorrotza bezala ere ezaguna, Jainkoaren edo jainkoen existentzia frogatzea edo ezeztatzea ezinezkoa dela babesten duen ideia filosofikoa da. Agnostiko gogorrek, askotan, metafisikarekin loturik dauden gai guztiak jakinduria egiaztagarriaren zutabeetatik edo ingurunetik urrun daudela esaten dute. Aipatzen ari garen ideia hau agnostizismo ahularen aurkakoa da, azken honek Jainkoaren existentzia egiaztatzea edo ezeztatzea ahal dela babesten baitu.
Agnostiko gogor batek bere postura filosofikoa babeste aldera, gizakiok inguratzen gaituen mundu naturala baino ezin dugula ikusi eta sumatu aipatzen du, beraz, honen esanetan, gizakiok ezin dugu inguratzen gaituen mundutik aldentzen den beste mundu batean parte hartu, hau da, jainko horiek egon beharko luketen mundu horren berririk izatea ezinezko zaigu. Argudio honi kritika egiteko askotan aipatzen da justifikazio hori erdiesteko Jainkoa naturaz gaindiko izaki gisa hartu behar dela eta horretarako, ideia hau babesten duen orok, gutxi bada ere, jainkotasunaren inguruko jakintza eduki behar duela. Kritika horren erantzun agnostikoak, gure mundua zientziaren bidez azaltzen denez, definizioz, Jainkoaren edo jainkoen mundua gure munduaz gain egon behar dela aipatzen du.

## Ikus, gainera

* Agnostizismo ahula
* Agnostizismoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2716535
# Agnosia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
    Artikulu hau gaixotasunari buruzkoa da; filma gaitzat duena beste hau da: «Agnosia (filma)»
Agnosia (grezierazko a-, "gabe" eta gnosia, "ezagutza") zentzumena ondo izan arren objektuak haien ezaugarri sentsorialen bidez ezagutu ahal izateko ezintasuna da. Hitza Sigmund Freudek sortu zuen 1891n. Mota askotako agnosiak daude.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Psikiatria Hiztegia] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220322
* Multimedia: Agnosia / Q220322
# Agnosine

Agnosine Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.652 biztanle ditu, 13,55 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Agnosinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Caino Lumezzane Odolo Vallio Terme Bione Preseglie

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103413
* Multimedia: Agnosine / Q103413
# Agnus Dei

Agnus Dei (euskaraz: «Jainkoaren bildots») ereserki liturgikoa da. Meza arruntaren nahitaezko piezetako bat da, bai Eliza katolikoaren liturgietan, bai beste tradizio liturgikoetan.
Izenburua Bibliatik ateratako hitzekin hasten da (Joanes 1:29), noiz Joanes Bataiatzaileak Jesus Nazaretekoa ikusi zuen.

## Hitzak

| « | Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem Jainkoaren bildotsa, Zuk kentzen duzu munduko bekatua, Urrikal Jauna Jainkoaren bildotsa, Zuk kentzen duzu munduko bekatua, Urrikal Jauna Jainkoaren bildotsa, Zuk kentzen duzu munduko bekatua, Emaguzu bakea | » |

## Erreferentziak

* ↑ fedeola.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4693302
* Multimedia: Agnus Dei (mass) / Q4693302
# Alpeetako Sinfonia

Alpeetako Sinfonia Richard Strauss musikari eta konposatzaile alemaniarrak 1915ean idatzitako olerki sinfonikoa da. Orkestrak, etengabe, 45 minutuz jotzen du lan honetako musika. Obra hau, Nicolaus Seebach kondeari eta Dresdeko Royal Kapelle Orchestrari eskeinitakoa da. Straussek hamalau urte zituela, Bavariako alpeetatik egin zuen irtenaldian oinarrituta dago.

## Instrumentazioa
### Zurezko haize musika tresnak

* 4 zehar txirula (2 piccolo bikoitz)
* 3 oboe (korno ingeles bikoitz bat) eta heckelfonoa
* klarinete 1 mi bemolean, 2 klarinete si bemolean, klarinete 1 doan (si bemolean klarinete baxu bikoitz bat)
* 4 fagot (kontrafagot bikoitz bat)

### Metalezko haize musika tresnak

* 8 tronpa (4 Wagnerren tuba bikoitz)
* 4 tronpeta
* 4 tronboi
* 2 tuba baxu
* Eskenategitik kanpo: 12 korno, 2 tronpeta eta 2 tronboi
* Tinbalak

### Perkusioa

glockenspiela, txindatak, bonboa, danbor erredoblantea, triangelua, zintzarria, tamtama, haize makina eta trumoi makina
* Zelesta
* Organoa

### Kordak

* 2 arpa
* 18 1. biolin
* 16 2. biolin
* 12 biola
* 10 biolontxelo
* 8 kontrabaxu

## Programa

* 1 Gaua
* 2 Argitzea
* 3 Igoera
* 4 Basoan sartzean
* 5 Bidea errekastoaren ondoan
* 6 Urjauzitik
* 7 Agerkundea
* 8 Belardi loreztatuetan
* 9 Larreetan
* 10 Sastraketan eta oihontokian galdua
* 11 Glaziarrean
* 12 Arrisku uneak
* 13 Tontorrean
* 14 Ikuskaria
* 15 Lainoa agertu da
* 16 Eguzkia, gutxinaka iluntzen doa
* 17 Elegia
* 18 Ekaitzaren aurreko barea
* 19 Denboralea eta ekaitza, jeitsiera
* 20 Iluntzea
* 21 Amaiera
* 22 Gaua

## Estreinaldiak

* Mundu osoan: 1915eko urriaren 28an, Berlinen. Orkestra: Dresdeko Orkestra Sinfonikoa, konposatzaileak berak zuzendua
* Amerikan: 1916ko apirilaren 28an, Leopold Stokowskik zuzendutako Philadelphia Orkestrarekin edo 1916ko apirilaren 27an Ernst Kunwaldek zuzendutako Cincinattiko Orkestra Sinfonikoarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q304423
* Multimedia: An Alpine Symphony / Q304423
# Alpecin–Deceuninck

Alpecin–Deceuninck (UCI kodea: ADC), lehenago BKCP-Powerplus, Beobank-Corendon, Corendon-Circus eta Alpecin-Fenix, 2009an sortutako belgikar txirrindularitza talde profesionala da. UCI WorldTeam maila du.

## 2023ko taldea

oharra: Maurice Ballerstedt

## Kanpo estekak

* Datuak: Q796040
* Multimedia: Alpecin-Deceuninck / Q796040
# Alpeetako Klasikoa

Alpeetako Klasikoa :
| Orokortasunak ||
| Kirola | Errepideko txirrindularitza |
| Sorrera | 1991 |
| Ekitaldi kopurua | 14 (urtea: 2004) |
| Aldizkotasuna | urterokoa (Eka) |
| Mota | Gertaera errepikakor |
| translation for raceinfobox_translate index 33 not found | Frantzia |
| Antolatzailea | A.S.O. |
| Webgune ofiziala | Webgune ofiziala |
| Palmaresa ||
| Azken garailea | Óscar Pereiro |
| Garaipen gehien lortu duena | Laurent Jalabert (2 garaipen) |
| Dokumentazioa ||
Alpeetako Klasikoa (frantsesez: Classique des Alpes) Frantziako Savoia departamenduan, Alpeetan, egiten zuten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa bat zen.
Bakarra zen bere espezialitatean, mendi garaietan korritzen zen bakarra baitzen, eta non mendate garaiak igaro behar ziren. 1991n korritu zen lehen edizioa, eta etenik gabe ospatu zen 2004 arte, urte horretan desagertu zelarik. Ohiko ibilbidea Chambéry eta Aix-les-Bainsen artekoa zen. Klasiko honetan garaipen gehien lortu dituen txirrindularia Laurent Jalabert da, bi alditan irabazi zuena.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 1991 | Charly Mottet | Robert Millar | Luc Leblanc |
| 1992 | Gilles Delion | Luc Leblanc | Dante Rezze |
| 1993 | Eddy Bouwmans | Thierry Claveyrolat | Jean Cyril Robin |
| 1994 | Oliverio Rincón | Laurent Roux | Ronan Pensec |
| 1995 | Ramón González Arrieta | Gérard Rué | Richard Virenque |
| 1996 | Laurent Jalabert | Luc Leblanc | Íñigo Cuesta |
| 1997 | Laurent Roux | Laurent Madouas | José María Jiménez |
| 1998 | Laurent Jalabert | Francesco Casagrande | Benoît Salmon |
| 1999 | Unai Osa | Benoît Salmon | David Etxebarria |
| 2000 | José María Jiménez | Fernando Escartín | Lance Armstrong |
| 2001 | Iban Mayo | Lance Armstrong | Pavel Tonkov |
| 2002 | Santiago Botero | Óscar Sevilla | Jørgen Bo Petersen |
| 2003 | Francisco Mancebo | Benoît Salmon | David Millar |
| 2004 | Óscar Pereiro | Iban Mayo | José Enrique Gutiérrez |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25755
# Alpeaurreak

Alpeaurreak (alemanez: Voralpen; frantsesez: Préalpes; italieraz: Prealpi; eslovakieraz: Predalpe) Alpeen ondoko eskualde menditsua da. Tontorrak eta iparraldean Suitzako goi-ordokia eta Bavariako ordokia, ekialdean Panoniako ordokia, hegoaldean Po ibaiaren harana eta mendebaldean Rodanoko harana arteko eskualdea da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64848883
# Alpeita

Alpeita mineral bat da eta ardennite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Alpeita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4Mn3+2Al2(Mn3+Mg)(SiO4)2(Si3O10)(V5+O4)(OH)6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Alpeite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28125128
* Multimedia: Alpeite / Q28125128