# Andrea del Sarto

Andrea del Sarto (Florentzia, 1486ko uztailaren 16a - Florentzia, 1530eko irailaren 29a) italiar margolaria izan zen. Goi Errenazimentuko Florentziako klasizismoaren maisu handia izan zen.

## Biografia

Andreak Florentzian ikasi zuen, zilargile lehendabizi, eta Piero di Cosimo margolari handiarekin ondoren. Hala eta guztiz ere, bere heziketarako oinarrizkoa izan zen Rafael, Fra Bartolomeoren eta Leonardoren lanen azterketa. Bi bidaia egin zituen Erromara (1511an eta 1514an) eta bat Veneziara. Frantziara ere joan zen, Frantzisko I.arenren (1518-1519). Andrea del Sartok, dena dela, Florentzian egin zuen lan batez ere. Piero di Cosimo margolari handiaren ikaslea izan zen. Leonardoren eta Rafaelen eragin handia izan zuen, bai eta Andrea eta Fra Bartolomeorena ere.

## Lanak

Florentziako Basilica della Santissima Annunziatako klaustroan dauden freskoak (1509-1510) eta Scalzitarren klaustrorako egin zituenak (1514-1526) aurrez aurre jarriz gero, argi ikus daiteke Andrea del Sartoren pinturak izan zuen bilakaera. Bilakaera horren lehenengo aldian Philippe Benizzi santuaren bizitza (1510 ing.), Natività della Vergine (1514 ing.) eta Madonna del Sacco (1525) lanak pintatu zituen. Zenbaiten iritziz, azken horixe da Andrearen lan nagusia.
Bigarren aldian, berriz, San Joan Bataiatzailearen bizitza (1512-1526) eta Ikustaldia (1524) margotu zituen. 1521. urtean Poggion (Tributo a Cesare) eta Florentziako San Salvi elizan (Afaltokia, 1529. urtea arte amaitu ez zuena) lan egin zuen.
Andrea del Sartok lan ugari egin zituen, baina kolore finak erabiltzeko zuen gaitasun berezia lan hauetan ikusten da ondoen: Familia Santua (Louvre, Paris), Harpien Andre Maria (1517, Uffizi Galeria, Florentzia), Hirutasunaren borroka (1517-1518, Palazzo Pitti, Florentzia), San Joseren bizitzaren eszenak (1515-1516, Palazzo Pitti, Florentzia), Isaaken sakrifizioa (1527, Prado Museoa, Madril). Andrearen lanen artean aipatzekoak dira, bestalde, erretratuak, eta horien artean Ritratto di scultore (1518 aldean, National Gallery, Londres), hartu behar da kontuan. Hainbat eta hainbat marrazki egin zuen, eta baita proiektuak ere (Era sinbolikoan urkatutako Kapitain traidoreak saila, Florentziako Bargello jauregiaren kanpoaldeko horma irudietarako).
Andrea del Saltoren lanak orekaz eta harmoniaz heterik daude, eta formari dagokionez perfektoak dira: Vasarik akatsik gabeko pintorea zela esaten zuen. Mugarri izan zen belaunaldi gaztearentzat: Pontormo, Rosso Fiorentino eta Giorgio Vasari.

## Iruditegia

* Natività della Vergine, 1513-1514 Santissima Annunziata, Florentzia.
* Battesimo delle moltitudini, 1515-1517 Chiostro dello Scalzo, Florentzia
* Ritratto di scultore, 1518 aldean National Gallery, Londres.
* Pala di Gambassi, 1528 aldean Palazzo Pitti, Florentzia
* Madonna delle Arpie, 1517
* Portrait of a Man, Metropolitan Museum of Art

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/11/15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) John K.G. SHEARMAN: Andrea del Sarto Encyclopædia Britannica.
* Datuak: Q5571
* Multimedia: Andrea del Sarto / Q5571