OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yorkeko Unibertsitatea

Yorkeko Unibertsitatea (ingelesez: University of York), Ebor edo York soilik bezala ere ezaguna, Ingalaterrako izen bereko hirian kokatuta dagoen unibertsitate publikoa da.
1963an sortu zuten, eta bere campusak hogeita hamar sail eta ikastetxe baino gehiago batu ditu, diziplina akademiko ugari barne hartzen dituztenak. York hiriaren hego-ekialdean dago,, eta 200 hektarea inguruko azalera du. Mendebaldeko Campusak, jatorrizkoak, Yorkeko Zientziaren Parkea eta Ikaskuntzaren Zientziaren Zentro Nazionala ditu. Unibertsitate-gunean berdeguneak, lakuak eta basa-bizitza oso nabarmenak daude. 2007an hezkuntza erakundeak campusa ondoko nekazaritza lur batzuetara zabaltzeko baimena lortu zuen, gertu dagoen Heslington hiribildutik ekialdera. Bigarren Ekialdeko Campus edo Heslington Campus hau 2009an inauguratu zen, eta gaur egun hiru college, hiru sail, hitzaldietarako guneak, kirol-hiri bat eta sortzen ari diren startup enpresen inkubagailu bat ditu. Erakundeak King's Manor ere alokatzen du York erdialdean, Erdi Aroko etxetzarra. 2016-1017 ikasturtean, unibertsitateak 367,9 milioi euroko diru-sarrerak izan zituen, eta horietatik 73,3 diru-laguntza eta ikerketa-kontratuetatik etorri ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) University of York. How to reach the university. .
* ↑ (Ingelesez) The University of York. (2010-10-4). Goodricke College – Campus development, The University of York. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967165
* Multimedia: University of York / Q967165
# Yorkeko gaztelua

Yorkeko katedrala, Ingalaterrako York hirian dagoen gaztelu bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian. Gaur egun gaztelu honen hondakinei Clifford's dorrea deritzaie.
Lehen gaztelua 1068an Ingalaterrako normandiar konkistaren ondoren eraiki zen. Eskoziako Independentzia Gerretan ingelesek Eskozia erasotzeko ohiko abiapuntua izan zen.
* Datuak: Q80637
* Multimedia: York Castle / Q80637
# Yorkhill

Yorkhill, eskozieraz: Yorkhull, Eskoziako Glasgow hiriaren mendebaldean dagoen barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8055637
* Multimedia: Yorkhill / Q8055637
# Zinipido

Zinipidoa himenopteroen ordenako Cynipidae familiako intsektuez esaten da. Neurriz txikiak edo oso txikiak izaten dira (1-8 mm), itxuraz euliaren edo liztorraren antzekoak eta kolorez beltzaranak gehienak, eta arre gorrixkak edo horixkak gainerakoak. Familia honetako zenbait intsekturen larben eraginez sortzen dira haritz eta arrosen hostoetan kuku-sagarrak. Familia honetako intsekturik ezagunenak Neuroterus quercusbaccarum, haritzaren kuku-sagarra edo poxpolina eragiten duena, eta Diplolepis rosae, arrosaren kuku-sagarra eragiten duena dira. Europan eta Amerikan bizi dira, eta guztira 1.300 espezie-inguru dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q640774
* Multimedia: Cynipidae / Q640774
* Espezieak: Cynipidae
# Zingira-nekosta

Zingira-nekosta (Taxodium distichum) Tamariz generoko zuhaitza da, Hego-ekialdeko Estatu Batuetan jatorria duena.
1963. urtean Cipre (Louisianako frantsesez) izendatu zuten Luisiana estatuko zuhaitz ofizial. Batzuen ustez, Estatu Batuetako hegoaldeko zingiren ikurra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148950
* Multimedia: Taxodium distichum / Q148950
* Espezieak: Taxodium distichum
# Ziniska

Ziniska (grezieraz: Κυνίσκα; K.A.eko 440. urtean jaioa) Espartako greziar printzesa izan zen. Antzinako Olinpiar Jokoak irabazi zituen lehen emakumea izan zen.

## Biografia

K.a. 396. urtean, Olinpian (Grezia), Ziniska printzesa espartarrak estatua bat eta idazkun bat eskaini zizkion Olinpiari, jainkosaren tenpluan. “Espartako erregeak ditut aita eta neba, / zaldi azkarreko gurdiarekin irabazi du / eta estatua hau eraiki du Ziniskak. Eta Grezia osoko emakume guztien artean / koroa hau lortu duen bakarra naizela diot”. Urte horretako Olinpiar Jokoetan koadriga lasterketa irabazi zuen printzesak, eta hurrengo Jokoetan ere, K.a. 392. urtean, proba bera irabaztea lortu zuen. Horrenbestez, Ziniska izan zen lehen emakumezko txapeldun olinpikoa.

### Emakumeen egoera Antzinako Olinpiar Jokoetan

Antzinako Grezian emakumeek ezin zuten Olinpiar Jokoetan zuzenean parte hartu. Estatu-hiri gehienetan emakumezkoek ez zuten gainerako ia lau urtetan ere kirolik egiten. Esparta zen salbuespena; emakumeak txikitatik kiroletan ere trebatzeko ohitura zuten eta Ziniska espartarra zen.
Horrez gain, zaldi eta gurdi lasterketetan ez zituzten zaldizkoak edo orgazainak txapeldun izendatzen, zaldien jabeak baizik. Hala, zalditegi bat martxan jartzeko eta mantentzeko nahikoa baliabide zuen edonork parte har zezakeen proba olinpikoetan, gizon nahiz emakume. Ziniska Espartako Arkidamo II.a eta Ajesilao erregeen alaba eta arreba zen, hurrenez hurren. Beraz, eragin ekonomiko eta politikoa zuen Olinpiar Jokoetan zuzenean parte hartu gabe, txapeldun olinpikoa izateko.

### Ziniskak proban parte hartzearen arrazoia

Ziniskaren parte-hartzearen arrazoiei buruz Plutarkok idatzitakoaren arabera, Ajesilaok arreba parte hartzera bultzatu omen zuen “greziarrei erakusteko proba hipikoak irabazteko ez zela inolako talenturik behar, aberatsa izatea eta dirua gastatzeko prest egotea baizik”. Ajesilaok entzutea kendu nahi zien zaldi probei, eta horretarako arreba erabili zuen lehiakide ezgaiaren eredu gisa.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Irazustabarrena, Nagore. (2012-07-22). «Ziniska, lehen emakumezko txapeldun olinpikoa» Argia CC-BY-SA lizentzia.
* Datuak: Q267195
* Multimedia: Cynisca of Sparta / Q267195
# Zinjibar

Zinjibar edo Zindjibar Yemengo kostaldean dagoen hiri bat, Aden hiriaren ekialdean. Abyan Gobernantziako hiriburua da. Hiriaren zentrua kostaldetik 5 kilometrora dago, baina gaur egun kostaldean dagoen herri arrantzalearekin batu da. 2005ean 71.000 biztanle inguru zituen.
1944an britainarrek euren egoitza administratibo gisa aukeratu zuten. 1962an Fadliko sultana Zinjibarrera bizitzera joan zen, nahiz eta bere egoitza Sukhran egon.
Zinjibar izena arabiarrek Indiako ozeanoko Afrikako kostari ematen zioten izenetik dator, Zanzibar bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204391
# Zingst

Zingst Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 3.173 biztanle zituen, 50,5 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204529
* Multimedia: Zingst / Q204529
# Zheng Pengfei

Zheng Pengfei, txineraz 郑 鹏飞, (Shunde hiria (Txina), 1993ko apirilaren 7a) piraguismoan lehiatzen den kirolari txinatarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina eskuratu zuen, Liu Hao herrikidearekin batera, C-2 1000 m modalitatean, 3.25,198ko denboraz, Kubako bikotearen (urrezkoa) atzetik eta Alemaniakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | C-2 1000 m, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Zheng Pengfei» ICF, 2021-11-09an begiratua (Ingelesez)
* ↑ «Zheng Pengfei» olympedia.org 2021-11-09an begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Zheng Pengfei» Olympics.com 2021-11-09an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Piraguismoa, C-2 1000 m, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107802143
# Zhengxiang barrutia

Zhengxiang barrutia (txinera tradizionalez: 蒸湘区) Txinako barruti bat da, Hengyang barruan. Azken zentsuaren arabera 298.686 biztanle zituen 111.65 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197696
* Multimedia: Zhengxiang District / Q197696
# Zhengzhou Xinzheng nazioarteko aireportua

Zhengzhou Xinzheng Nazioarteko Aireportua (txinera sinplifikatuz: 郑州新郑国际机; pinyineraz: Zhèngzhōu Xīnzhèng Guójì Jīchǎng), (NAGE: CGO, NAZE: ZHCC), Zhengzhou hiriko aireportu nagusia da, eta 2008an 5 milioi bidaiari baino gehiagok erabili zuten.
Aireportua, Zhengzhou hiriaren erdigunetik 37 kilometro hego-ekialdera dago eta 1997ko abuztuaren 28an zabaldu zuten, Dongjiao Aireportua ordezkatuz. Aireportu zaharra, erdigunetik hurbilegi zegoen, eta hegazkinen joan-etorriak gero eta zailagoak ziren.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda
* Txinako Herri Errepublikako aireportuak bidaiarien arabera

## Erreferentziak

* ↑ (Txineraz) (xls) [www.caac.gov.cn/I1/K3/201403/P020140324403180721900.xls Txinako Hegazkintza Zibileko Agintaritza. ] (Noiz kontsultatua: 2014-04-06).

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Aireportuaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q2034869
* Multimedia: Zhengzhou Xinzheng International Airport / Q2034869
# Zheng Qinwen

Zheng Qinwen, txineraz 郑钦文 (Shiyan, Txina, 2002ko urriaren 8a) txinatar tenislaria da.

## Tenis ibilbidea

Zheng-ek WTA banakakoen rankingik onena 7. postua da, 2024ko urtarrilean lortua. Bere karrerako WTA ranking altuagoa ere badu, 724 binaka, 2020ko urriaren 26an lortua.
Zheng-ek WTAren koadro nagusian egin zuen debuta, Palermo 2021 txapelketan, sailkapena pasatu ondoren.
Zheng-ek Grand Slam-en koadro nagusian egin zuen debuta, 2022ko Australiako Irekian, sailkapena pasatu ondoren. Roland Garrosen lehen parte-hartzean, 4R-ra iritsi zen, eta hantxe erori zen gero txapelduna izan zen Iga Swiatek poloniarraren aurka. Emaitza horrekin top 50era iritsi zen. Hurrengo astean Valentziako 125 k txapelketa irabazi zuen.
2022ko irailean, WTA mailako lehen finalera iritsi zen Tokioko txapelketan. Finala Liudmila Samsonova errusiarraren aurka jokatu zuen. Emaitza handi hori lehen aldiz bultzatu zuen top 30era.

### Banakakoa
#### Finalista (1)

| Urtea | Txapelketa | Aurkaria finalean | Emaitza |
| 2024 | Australiako Irekia | Aryna Sabalenka | 3-6, 2-6 |

## WTA tituluak (2; 2+0)
### Banakakoa (2)

* Legenda
* Grand Slam (0)
* Olinpiar Jokoak (0)
* WTA amaierak (0)
* WTA Elite Trophy (0)
* WTA 1000 (0)
* WTA 500 (1)
* WTA 250 (1)
| Zk. | Data | Txapelketa | Azalera | Aurkaria finalean | Emaitza |
| 1. | 2023ko uztailaren 23a | Palermo | Lurra | Jasmine Paolini | 6-4, 1-6, 6-1 |
| 2. | 2023ko urriaren 15a | Zhengzhou | Gogorra | Barbora Krejčíková | 2-6, 6-2, 6-4 |

#### Finalista (3)

| Zk. | Data | Txapelketa | Azalera | Aurkaria finalean | Emaitza |
| 1. | 2022ko irailaren 25a | Tokio (Pazifikoa) | Gogorra | Liudmila Samsónova | 5-7, 5-7 |
| 2. | 2023ko urriaren 29a | WTA Elite Trophy | Gogorra | Beatriz Haddad Maia | 6-7(11), 6-7(4) |
| 3. | 2024ko urtarrilaren 27a | Australiako Irekia | Gogorra | Aryna Sabalenka | 3-6, 2-6 |

## WTA 125 tituluak
### Banakakoa (1–0)

| Emaitza | Data | Txapelketa | Azalera | Aurkaria | Emaitza |
| Txapelduna | 2022ko ekainaren 12a | Valentzia | Lurra | Xiyu Wang | 6-4, 4-6, 6-3 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Qinwen Zheng | Player Stats & More – WTA Official» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2024-03-22).
* ↑ www.eurosport.es (Noiz kontsultatua: 2024-03-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cinco cosas que saber acerca de Zheng Qinwen» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2024-03-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Qinwen Zheng vuelve a sonreír con un merecido título en Palermo» Puntodebreak.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Quién es Qinwen Zheng? Conoce todo sobre la sensación adolescente china - Moyens I/O» es.moyens.net 2022-05-29 (Noiz kontsultatua: 2024-03-22).
* ↑ Perfil en la WTA

## Kanpo estekak

* Zheng Qinwen Emakumezkoen Tenis Elkartean
* Zheng Qinwen Nazioarteko Tenis Federazioan
* Datuak: Q62096129
* Multimedia: Zheng Qinwen / Q62096129
# Zhengding konderria

Zhengding konderria (txinera sinplifikatuz: 正定县; pinyineraz: Zhèngdìng Xiàn), Shijiazhuang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 430.000 biztanle bizi ziren 441,23 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Shijiazhuangen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhengding konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q197678
* Multimedia: Zhengding / Q197678
# Zheng Siwei

Zheng Siwei (txinera sinplifikatuz: 郑思维; pinyinez: Zhèng Sīwéi; Wenzhou, 1997ko otsailaren 26a) badmintonen, bikote mistoko modalitatean, lehiatzen den txinatarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen Huang Yaqiong emakumea lagun zuela. 2024an, proba berean eta bikote berdinarekin, urrezko domina lortu zuen Parisko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio | 02 ! | Bikote mistoa |
| 2024 | Paris | 01 ! | Bikote mistoa |
| Munduko Badminton Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2017 | Glasgow | 02 ! | Bikote mistoa |
| 2018 | Nanjing | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2019 | Basilea | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2022 | Tokio | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2023 | Kopenhage | 02 ! | Bikote mistoa |
| Asiako Badminton Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2018 | Jakarta | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2018 | Jakarta | 01 ! | Taldeka, gizonezkoa. |
| 2022 | Guangzhou | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2022 | Guangzhou | 01 ! | Taldeka, gizonezkoa. |
| Asiako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2017 | Ho Chi Minh | 03 ! | Taldeka, mistoa |
| 2018 | Wuhan | 03 ! | Bikote mistoa |
| 2019 | Wuhan | 03 ! | Bikote mistoa |
| 2022 | Manila | 01 ! | Bikote mistoa |
| 2023 | Dubai | 02 ! | Bikote mistoa |
| 2024 | Ningbo | 03 ! | Bikote mistoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Zheng Siwei" olympedia.org. (Ingelesez)
* ↑ "Zheng Siwei" BWFren datu basea. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15650300
* Multimedia: Zheng Siwei / Q15650300
# Zhengzhou

Zhengzhou (txinera sinplifikatuz: 郑州, pinyineraz: Zhèngzhōu), Henan probintzian dagoen prefektura mailako hiria da. Guztira, 7.243.000 biztanle inguru dauzka eta 7.446 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Zhengzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Jiaozuo ipar-mendebaldean, Xinxiang ipar-ekialdean, Kaifeng ekialdean, Xuchang hegoaldean, Pingdingshan hego-mendebaldean, eta Luoyang mendebaldean.

## Banaketa administratiboa

* Zhongyuan Barrutia (中原区)
* Erqi Barrutia (二七区)
* Jinshui Barrutia (金水区)
* Guancheng Hui Barrutia (管城回族区)
* Huiji Barrutia (惠济区)
* Shangjie Barrutia (上街区)
* Xingyang Hiria (荥阳市)
* Gongyi Hiria (巩义市)
* Dengfeng Hiria (登封市)
* Xinmi Hiria (新密市)
* Xinzheng Hiria (新郑市)
* Zhongmu konderria (中牟县)

## Klima

Datu klimatikoak (Zhengzhou, 1971−2000) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 5.7 | 8.6 | 14.0 | 21.7 | 27.2 | 31.6 | 31.8 | 30.5 | 26.7 | 21.5 | 14.1 | 8.0 | 20.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −4.3 | −1.9 | 2.9 | 9.5 | 14.7 | 19.8 | 22.8 | 21.7 | 16.2 | 9.9 | 3.1 | −2.4 | 9.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 8.8 | 12.0 | 28.5 | 39.6 | 58.0 | 62.8 | 155.5 | 112.5 | 77.4 | 45.1 | 22.3 | 9.8 | 632.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 3.3 | 4.3 | 6.2 | 6.6 | 6.8 | 7.7 | 11.6 | 9.9 | 8.2 | 6.8 | 5.0 | 3.5 | 79.9 |
| Eguzki orduak | 144.3 | 139.0 | 164.8 | 202.8 | 234.0 | 229.5 | 199.9 | 199.6 | 179.2 | 182.4 | 158.3 | 148.1 | 2181.9 |
| Hezetasuna (%) | 61 | 61 | 63 | 61 | 62 | 62 | 78 | 81 | 75 | 70 | 66 | 61 | 66.8 |
| Iturria: China Meteorological Administration ||||||||||||||

## Azpiegiturak
### Aireportua

Zhengzhouko Xinzheng aireportua, 1997an zabaldu zen, hiriaren erdigunetik gertuegi zegoen aireportua ordezkatuz. Aireportuak 3.400 metroko pista dauka.

### Metroa

Zhengzhouko metroa eraikitzeko lanak 2008an hasi ziren, eta lehen linea 2013an zabaltzea espero da. Hiriak onartutako plangintzaren arabera, 200 kilometro baino gehiago eraikiko dira sei lineatan banatuta.

### Trena

2010eko otsailaren 6an, Zhengzhou eta Xi'an hirien arteko abiadura handiko trena zabaldu zen. Eraikitze lanak bost urte lehenago hasi ziren eta ordutik bi hirien arteko bidaia denbora sei ordutik ordu bat eta 48 minutura murriztu da. Linea 456,64 kilometro luze da eta batez-besteko abiadura 350 kilometro ordukoa da.

## Hiri senidetuak

* Jinju, Hego Gyeongsang, Hego Korea
* Saitama, Japonia
* Richmond, Virginia, AEB
* Samara, Errusia
* Schwerin, Alemania
* Shumen, Bulgaria
* Cluj-Napoca, Errumania
* Jordania Irbid, Jordania
* Joinville, Brasil
* Campo Grande, Brasil
* Mariental, Namibia
* Napoli, Italia
* Namur, Belgika

## Ikus, gainera

* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ 中国地面国际交换站气候标准值月值数据集（1971－2000年）. China Meteorological Administration.

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhengzhouko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q30340
* Multimedia: Zhengzhou / Q30340
# Zhengzhouko metroa

Zhengzhouko metroa (txineraz: 郑州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhengzhou hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linea 2013ko abenduaren 26an zabaldu zen, eta etorkizunean Zhengzhouko metro sareak sei linea eta 202,53 kilometro izango ditu.

## Lineak

Zhengzhouko metroak linea bakarra dauka gaur egun:
ZHENGZHOUKO METROA :
| Linea | Ibilbidea | Luzera (km) | Geltokiak | Zabaltze data | Azken luzapena |
| 1 | Xiliuhu - Zhengzhou Sports Center | 26,3 | 20 | 2013 | |

### 2. linea

Eraikuntza lanak noiz hasiko diren zehazteke dago oraindik, baina hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatuko duen linea honek 27,3 kilometro izango da. Linea 2015ean zabaltzea espero da.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhengzhouko metroaren eraikuntza onartua Sina.com webguneko albistea.
* Datuak: Q1002598
* Multimedia: Zhengzhou Metro / Q1002598
# Zhenhai barrutia

Zhenhai barrutia (txinera tradizionalez: 镇海区) Txinako barruti bat da, Ningbo barruan. Azken zentsuaren arabera 443.000 biztanle zituen 237.06 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197712
* Multimedia: Zhenhai District / Q197712
# Ziganda

    Artikulu hau herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ziganda (argipen)».
Ziganda Nafarroa Garaiko kontzejua da, Atetz udalerrikoa. 2020an 22 biztanle zituen.

## Demografia

Zigandako biztanleria :
| 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 |
| 17 | 25 | 26 | 26 | 22 |

## Erreferentziak

* ↑ Ziganda: datos de la entidad. navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-8-3).

## Kanpo estekak

* Ziganda kontzejuaren ikuspegia Google Street View-n.
* Datuak: Q8346156
* Multimedia: Ziganda / Q8346156
# Zigarreta

Zigarreta edo zigarroa (Heg.) zilindro-forma emandako paper fin bat da, barnean tabako-hosto txikituz betea, erretzeko prestatua. Gaur egun, ohikoa da mutur batean iragazki izatea. Beste muturrean su ematen zaio, eta iragazkia dagoen muturretik xurgatzen da, kea ahora eramateko.
XVI. mendean hasi ziren, Sevillan, erretzeko tabakoa paperean biltzen; hasieran gizarte-maila apaletako kideek erre ohi zituzten zigarretak, baina XVIII. mendean lurralde askotara eta gizarte-maila guztietara zabaldu zen tabakoa zigarretetan erretzea. 1950-1960. urteetan zigarreteak erretzeak ekar ditzakeen kalteak aztertzen hasi ziren (minbizia eta bihotzeko eritasunak bereziki), eta zenbait herrialdetan kanpaina bereziak egin dira gai honen inguruan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-25).
* ↑ «cigarette | frantses-euskara hiztegi elektronikoa | Nola Erran» www.nolaerran.org (Noiz kontsultatua: 2021-03-25).
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-25).

## Ikus, gainera

* Zigarro
* Zigarreta elektroniko

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q1578
* Multimedia: Cigarettes / Q1578
# Zigarro (argipena)

Zigarro honakoa izan daiteke:
* Zigarro edo zigarro purua.
* Zigarreta edo zigarro.
# Zig-Zag aulkia

Zig-Zag aulkia Gerrit Rietveldek 1932 eta 1934 artean diseinatutako aulkia da. De Stijl mugimendu artistikotik hiru dimentsiotan sortutako lehen lanetako bat da.

## Deskribapena

Hankarik gabeko diseinu minimalista da, egurrezko 4 lauzaz egina (jatorriz zumarkoak, gaur egun pinu egurrezkoak) eta Z forman batzen dira uso-buztan eta torlojudun junturak erabiliz. Utrechteko Rietvelden Rietveld Schröder Houserako diseinatu zen eta orain Cassina S.p.A. fabrikatzaile italiarrak In Cherry or Ash lizentziapean ekoizten du. Badira ere beste batzuk lizentziarik gabeko imitazio gisa egiten dutenak.
Aipatutako marka italiarrak One Block Down jo du lankidetza berri bat egiteko, 30 piezako edizio mugatuko sorta batekin, hauek zurezko aulkia metalez estalita.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.kirklandmuseum.org/collections/work/zig-zag-chair/
* ↑ https://hypebeast.com/2022/6/cassina-one-block-down-zig-zag-chair

## Ikus, gainera

* Aulki Gorri eta Urdina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2783717
* Multimedia: Zig-zag chair / Q2783717
# Ziga

    Ez nahasi Zihiga udalerri zaharrarekin, Ziga Nafarreraz.
Ziga Nafarroa Garaiko iparraldeko lekua da, Baztango udalerrian kokaturik dagoena. Auzo bakarra du, Zigaurre izenekoa. Almandoz, Aniz eta Berroetarekin batera Baztango Basaburua eratzen du. 2018an 188 biztanle zituen.

## Inguru naturala

Ziga Baztan ibaitik hegoaldera dago, 400 metrora itsasoaren mailatik gora. Saioa eta Abartan mendiek inguratzen dute. Iruñetik 40 kilometrora eta Irundik 54 kilometrora dago. Baztango begiratokitik (Ziga eta Zigaurre artean) Baztan haraneko ikuspegi zabala dago.

## Ondarea

* Egozkue jauregia.
* Indartea etxea.
* Iturriagaraia etxea.
* San Lorenzo eliza: 1593 eta 1603 urteen artean eraikitakoa. Portikoa XVIII. mendekoa da. Erretaula Iruñeko San Nikolas parrokiarako egin zen, eta han egon zen 1904ra arte, harik eta Zigara lekualdatu zuten arte.
* Baztango behatokia, Zigaurre auzoan.
* San Lorenzo eliza
* Egozkue jauregia

## Bestak eta ospakizunak

Zigako bestak abuztuaren 10ean ospatzen dira, San Lorentzoetan. San Markos ospatzen da apirilaren 28an eta San Andres azaroaren 25ean.
Zigak azken urte hauetan, zenbaitetan eskuratu izan du Baztandarren Biltzarreko desfileko lehenengo saria. Hala eta guztiz ere aipatzekoa da lehenago ere, lehenengo sari anitz irabaziak dituela herri txiki honek.
* 2017an: ‘Maitena zinea’ gogora ekarri zuen, 50 urte lehenagoko kartelera.
* 2018an: 'Tratantia gosarian, baserria mixerian eta makina bidean'. Zigara deitzeko makina eta intseminazioa ailegatu zirenekoa irudikatu zuten.
* 2019an: "Ziberneko kaoline, jendia lerrine, kable ta kamionian garraio fine". 60ko hamarkadan Zigako Ziberne xokoan kaoline atratzearen eta garraiatzearen momentua ekarri zuen gogora orga honekin.

## Zigatar ospetsuak

* Joakin Gamio, XIX. mendeko apaiza eta pilotaria.

## Erreferentziak

* ↑ INEbase / Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales
* ↑ «Baztango Udala / Ayuntamiento de Baztan » ZIGAKO SAN LORENTZO PARROKIA» www.baztan.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-18).
* ↑ «Zigatarrek San Markos eguna ospatu zuten apirilaren 28an» https://erran.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-19).
* ↑ «San Andres eguneko besta izanen dute azaroaren 25ean Zigan» https://erran.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-19).
* ↑ Ttipi, Ttapa. (2017-07-17). «Zigako orga nagusitu da Baztandarren Biltzarra jendetsuan» https://erran.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-18).
* ↑ Ttipi, Ttapa. (2018-07-23). «Zigako orgak eskuratu du Baztandarren Biltzarreko desfileko lehenengo saria» https://erran.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-18).
* ↑ Ttipi Ttapa (2019-07-22) «3. aldiz jarraian Ziga irabazle Baztandarren Biltzarrean - Baztan» Erran.eus (Noiz kontsultatua: 2019-08-08).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ziga Baztango udalaren webgunean.
* Datuak: Q2748061
* Multimedia: Ziga / Q2748061