# Grândola, Vila Morena

Grândola, Vila Morena José Afonso musikari portugaldarrak sortutako abestia da, Krabelinen iraultzaren ikurra bihurtu zena. Irratian emititu zutenean izan zen militar batzuek aldez aurretik adostutako zeinua, António de Oliveira Salazar diktadorearen erregimenaren aurka matxinatzeko.

## Historia

José Afonso, Zeca goitizenez, musikari eta abeslari portugaldarrak konposatu zuen kanta Krabelinen Iraultza baino urte batzuk lehenago. Sortzez, Grândola hiriko musika elkarte bati omenaldia egiteko sortu zuen. Salazar diktadorearen erregimenak José Afonsoren hainbat abesti zentsuratu zituen, baina disko batean agertu zen Frantzian, 1971n, eta Krabelinen Iraultza baino egun batzuk lehenago, iraultzan parte hartu zuten zenbait militarrek entzun zuten zuzenean.

### Nola erabili zuten Krabelinen Iraultzan

1974ko martxoaren 29an, Grândola, Vila Morena izan zen Lisboako Coliseoan eginiko zuzeneko emanaldiko azken abestia. Han ziren MFA ('Movimento das Forças Armadas') taldeko zenbait militar, eta handik ia hilabetera, apirilaren 25ean, Krabelinen iraultzari hasiera emateko seinalea izanen zela erabaki zuten. Lisboako Coliseoko emanaldian José Afonsok ezin izan zituen bere abestietako batzuk plazaratu, Salazar erregimenaren zentsurak debekatua baitzituen: Venham mais Cinco ("Hona bostekoa"), Menina dos Olhos Tristes ("Begi tristeetako neskatila"), A Morte Saiu à Rua ("Heriotza kalera irten zen") eta Gastão Era Perfeito ("Gastoi perfektua zen").
1974ko apirilaren 25ean, 0:20an, Limite ("Muga") izeneko irratsaioan, Radio Renascença irrati kateak Grândola, Vila Morena aireratu zuen. Horixe zen bigarren eta azken seinalea, Salazar diktadorearen erregimenari kolpea emateko. Kolpeak arrakasta izan zuen, eta Portugal eta koloniak diktadura hartatik askatu ziren.

## Hitzak

| Grândola, vila morena Terra da fraternidade O povo é quem mais ordena Dentro de ti, ó cidade. Dentro de ti, ó cidade O povo é quem mais ordena Terra da fraternidade Grândola, vila morena. Em cada esquina um amigo Em cada rosto igualdade Grândola, vila morena Terra da fraternidade. Terra da fraternidade Grândola, vila morena Em cada rosto igualdade O povo é quem mais ordena. À sombra duma azinheira Que já não sabia a idade Jurei ter por companheira Grândola a tua vontade. Grândola a tua vontade Jurei ter por companheira À sombra duma azinheira Que já não sabia a idade. | Grândola, hiri beltzarana, senidetasunaren lurraldea, herria da gehien agintzen duena zure barnean, oi hiria. Zure barnean, oi hiria, herria da gehien agintzen duena, senidetasunaren lurraldea, Grândola, hiri beltzarana. Izkina bakoitzean, lagun bat; aurpegi bakoitzean, berdintasuna Grândola hiri beltzarana, senidetasunaren lurraldea. Senidetasunaren lurraldea, Grândola, hiri beltzarana, aurpegi bakoitzean, berdintasuna; herria da gehien agintzen duena. Arte baten gerizpean —inork ez zekien jada haren adina— adiskide izango nuela zin egin nuen Grândola, zure borondatea. Grândola, zure borondatea adiskide izango nuela zin egin nuen arte baten gerizpean —inork ez zekien jada haren adina—. |

## Ikus gainera

* Krabelinen Iraultza

## Kanpoko loturak

* Grândola, vila morena
* (Portugesez) Abestiaren audioa; José Alfonso eta kideak zuzenean Coliseoan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1551276