OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alba Rico

Alba Rico Navarro (Elda, Murtzia, 1989ko otsailaren 26a) murtziar aktorea, abeslaria, dantzaria eta modeloa da. Ezaguna egin zen Disney Channelen kateko Violetta telenobelan Naty pertsonaia interpretatu zuenean.

## Bizitza

Alba Rico 1989ko otsailaren 26an jaio zen Espainian. ESADetik (Arte Dramatikoko Eskola) graduatu zen Murtzian.

## Ibilbidea

2012an hasi zuen bere ibilbidea, Naty Vidalen paperarekin, Violetta telenobelan. Hiru denboraldietan egin zuen paper hori.
2013an, interpretatu zuen Latinoamerikako Violetta en vivo bira zuzenean eta 2015ean Europako Violetta Live izeneko bira.
El tamaño si cuenta (2018) eta El último baile (2024) lanetan parte hartu zuen.

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Funtzioa | Oharrak |
| 2012–15 | Violetta | Natalia "Naty" Vidal | Disney Channelen jatorrizko seriea |
| 2014 | Violetta: La emoción del concierto | Bere burua | Dokumentala |
| 2015 | Violetta: The Journey | Bere burua | Dokumentala |
| 2019 | Lope Enamorado | Clarilis | TV movie |

## Diskografia
### Soinu-bandak

* 2012: Violetta
* 2012: Cantar es lo que soy
* 2013: Hoy somos más
* 2013: Violetta en vivo
* 2014: Gira mi cancion
* 2015: Crecimos Juntos

## Sariak eta aintzatespenak

* 2010eko Alegría Zinemaldian Aktore Onenaren saria jaso zuen, The Gas Station antzezlanean egindako lanagatik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Descubre más sobre Alba Rico» Famous Birthdays (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* 1 2 (Ingelesez) «Alba Rico - Biography» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Descubre más sobre Alba Rico» Famous Birthdays (Noiz kontsultatua: 2024-06-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Así es la actriz que tuvo que bailar en privado para la nieta de Maduro» ABC February 18, 2021.
* ↑ (Gaztelaniaz) «La actriz eldense Alba Rico afronta nuevos retos en España tras el final de la serie "Violetta"» Valle de Elda.
* ↑ «Violetta en vivo ahora de gira por Latinoamérica» disneybabble.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5662450
# Alba Tontorra

Alba Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.107 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17584177
* Multimedia: Pic d'Alba / Q17584177
# Alba Sidera

Alba Sidera i Gallart (Girona, Katalunia, 1979) gironar kazetaria da, 2012an Erroman korrespontsal hasi zena.

## Kazetari ibilbidea

2008tik Erroman bizi da, Italian. El Punt Avui egunkariak Erroman duen korrespontsala da 2012tik, eta eskuin muturreko mugimenduak eta Italiako uneko egoera politikoa aztertzen aditua da. Hainbat komunikabidetan parte hartu du, hala nola La Directa, Contexto, La Lanza eta Mèdia.cat komunikabideetan, besteak beste. Ramon Barnils Kazetari Taldeko kidea da.
2019an ohorezko aipamena jaso zuen Pensament al marge aldizkariaan, «La trampa de la postideología ampara a los mediocres» dibulgazio-artikuluagatik, eta 2020ko otsailean argitaratu zuen bere lehen liburua, Fascismo persistente (Feixisme persistent, jatorriz katalanez) Kazetaritza-lan hori hainbat urtetako ikerketaren emaitza da, eta bertan ideologia faxistaren biziraupena, Benito Mussoliniren figuraren goraipamena eta Matteo Salviniren politikari populistaren igoera azaltzen dira. 2023an, gazteleraz itzulitako eta eguneratutako bertsio bat argitaratu zen, Miquel Ramosen hitzaurrearekin eta ctxt-k argitaratua.

## Argitaratutako lanak

* (katalanez) Feixisme persistent. Radiografia de la Itàlia de Matteo Salvini (Saldonar, 2020)
* (Katalanez) Guia pràctica contra l'extrema dreta. Entendre i combatre els nous feixismes d'arreu del món. Lleida: Pagès Editors, 2022. ISBN 978-84-1303-373-0.
* Faxismo iraunkorra. Meloniren Italia eta eskuin muturraren gorakada Europan (Agora, 2023)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2023-07-22). ««El objetivo del fascismo es servirse de la democracia para destruirla»» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-08-07).
* ↑ (Katalanez) Calvó, Sònia. (2020-06-08). «Entrevista | Alba Sidera: “Falta cultura periodística antifascista”» Mèdia.cat - Observatori Crític dels Mitjans (Noiz kontsultatua: 2024-08-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Faber, Sebastiaan. «“Italia va unos años por delante de España en la normalización del fascismo”» ctxt.es | Contexto y Acción (Noiz kontsultatua: 2024-08-07).
* ↑ «Alba Sidera Gallart» IDEES 2020-09-30.
* ↑ dice, Chorche. (2020-06-07). «Alba Sidera: “Falta cultura periodística antifascista”» lamarea.com.
* ↑ Fascismo persistente – Ágora Ctxt. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85951722
# Alba de América

Alba de América 1951. urtean Juan de Orduñak eginiko filma da. Frankismo garaiko propaganda filma izan zen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kristobal Kolon La Rábidako monasterioan dago Errege-erregina Katolikoekin biltzeko asmotan. Indietara joateko asmoa du.

## Aktoreak

* Antonio Vilar: Kristobal Kolon
* María Martín: Beatriz
* José Suárez: Fernando II.a Aragoikoa
* Virgílio Teixeira: Pedro Arana
* Manuel Luna: Isaac
* Eduardo Fajardo: Gaston
* Amparo Rivelles: Elisabet I.a Gaztelakoa
* Jesús Tordesillas: Aita Juan Pérez
* Ana María Custodio: Beatrizen ama
* José Marco Davó: Martín Alonso Pinzón
* Ernesto Vilches: ahuntzaina
* Alberto Romea: Pedro González de Mendoza kardinala
* Nicolás Perchicot: Antonio de Marchena anaia
* Fernando Sancho: Pedro Salcedo

## Erreferentziak

* ↑ Juan-Navarro, Santiago. (2008). «De los orígenes del Estado español al Nuevo Estado: La construcción de la ideología franquista en Alba de América» Anales de la Literatura Española Contemporánea 33 (1): 79-104..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5662468
# Ana María Batanero

Ana María Batanero (Donostia, Gipuzkoa, 19??) margolari espresionista da. Gasteizen hazi zen, Madrilgo Arte Ederretako eskolan ikasi zuen Carlos Sáenz de Tejadarekin, eta Vázquen Díazen ikasle ere izan zen. Arabako Foru Aldundiaren laguntzarekin, Parisa joan eta inpresionismoari buruz ikasten jardun zuen. Lan handia egina da Madrilen eta Bilbon. Errenteriako (Gipuzkoa) Institutuan ere irakasle lanetan aritua da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Ana Maria Batanero» Argia 1976-1-25.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253417
# Ana María Bejarano Escanilla

Ana María Bejarano Escanilla (Salamanca, 1959) filologia semitikoan espezializatutako itzultzaile eta ikertzailea da. Espainiako Itzulpen Sari Nazionala jaso zuen, 2016. urtean, David Grossman Gran Cabaret gaztelaniara itzultzeagatik.

## Ibilbidea

Bartzelonako Unibertsitateko Filologia Semitikoko Departamentuko Hebrear eta Arameo Ataleko irakaslea da eta Gaztela-Mantxako Unibertsitateko Toledoko Itzultzaile Eskolako hebrear hizkuntzako ikastaroen koordinatzailea.
Literatura hebrearreko berrogeita hamar lan baino gehiagoren bertsioak argitaratu zituen, hebrearretik gaztelaniara itzuliak, eleberri, ipuin, saiakera, antzerki eta poesia generoetan.

## Erreferentziak

* ↑ ["https://elpais.com/cultura/2016/11/28/actualidad/1480350688_052839.html" "Un traductor necesita que la materia prima sea buena". ] 28 de noviembre de 2016.
* ↑ «Orden ECD/1961/2016, de 13 de diciembre, por la que se concede el Premio Nacional a la Mejor Traducción correspondiente a 2016.» BOE (Madrid) (312): 90918-90918. 27 de diciembre de 2016.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42910920
# Ana María García García

Ana María García García (Valentzia, 1963) Espainiako medikua da, Prebentzio Medikuntzako eta Osasun Publikoko irakaslea Valentziako Unibertsitatean eta Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Laneko Osasun Ikerketarako Zentroan (CISAL) ikertzailea. Valentziako Generalitateko Osasun Publikoko zuzendari nagusia izan da 2015etik 2019ra.

## Ibilbidea

1986an, Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Valentziako Unibertsitatean, eta doktoregoa lortu zuen unibertsitate berean 1990ean. Urte horretan bertan Osasun Publikorako Ikerketarako Valentziako Institutuak (IVESP) antolatutako osasun publikoan masterra egin zuen. Londresko Unibertsitateko London School of Hygiene and Tropical Medique-n ondoren, 1997an bigarren doktoretza lortu zuen.
1989an irakasle eta ikertzaile lanetan hasi zen Valentziako Unibertsitateko Prebentzio Medikuntza eta Osasun Publikoa, Elikagaien Zientziak, Toxikologia eta Legezko Medikuntza Sailean. 2012. urteaz geroztik irakaslea da han.
Epidemiologian, osasun publikoan eta laneko osasunean aditua da, arlo horretan ekarpen garrantzitsuak egin ditu. Ikerlaria ere bada CIBER d'Epidemiologia i Salut Pública-n eta Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Centre d'Investigació en Salut Laboral (CiSAL).
Ikerketa eta irakaskuntza arloan, berrogei proiektu publiko baino gehiagotan ikertzaile eta kolaboratzaile nagusia izan da. Aldizkari zientifikoen batzorde zientifiko eta editorialeko kide izan da: Gaceta Sanitària i Journal of Epidemiology and Community Health, eta Arxius de Prevenció de Riscos Laborals aldizkariaren zuzendaria. Ehun artikulu zientifiko baino gehiago aldizkari espezializatuetan, estatuko eta nazioarteko topaketetan aurkeztutako ehun eta berrogeita hamar komunikazio, berrogei liburu zientifiko egile edo egilekide gisa eta bere arloarekin lotutako txosten zientifikoak daude bere curriculeam.
2015 eta 2019 artean Valentziako Erkidegoko Osasun Publikoko zuzendari nagusia izan zen.OVID-19 krisian Gobernuari aholkuak ematen dizkion "adituen batzordeko" kide izan zen.
2020ko urrian Espainiako Epidemiologia Kongresua ixteko hitzaldia egin zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Currículum de Ana María García García - Conselleria de Sanitat Universal i Salut Pública» www.san.gva.es (Noiz kontsultatua: 2020-11-04).
* ↑ Iraola, Arantxa. ««Uda heldu zen, eta erabakiak hartu behar zituztenek presioak zituzten»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-04).

## Kanpo estekak

Ana María Garcíaren hitzaldia "Prevención de Riesgos Laborales"
* Datuak: Q93277435
# Ana María Aguirre

Ana María Aguirre Mexikoko aktorea da, Tabasco estatuan jaioa.

## Ibilbidea

Ana María Aguirre aktore lanetan hasi zen Muchachas que trabajo (1961) filmean, eta, ondoren, Jóvenes y bellas (1962), Ahí come los Argumedo (1962) eta Los astronautas (1964) filmetan aritu zen.
Geroago, telesail hauetan aritu zen: Abandonada (1985), Pobre juventud (1986), Pobre señorita Limantour (1987), Quinceañera (1987), Amor en silencio (1988), Carrusel (1989), Amor de nadie (1990), Muchachitas (1991), Carrusel de las Américas (1992), Retrato de familia (1995), Marisol (1996), Tú y yo (1996), El privilegio de amar (1998), Rosalinda (1999), Mi destino eres tú (2000), Salomé (2001).
Telebistako telesailetan ere aritu zen, hala nola Papá soltero eta Mujer, casos de la vida real.
* Datuak: Q5673871
# Anoka (Minnesota)

Anoka Minnesotako hiri bat da. Anoka konderrian kokatua dago. 2010ean 17.142 biztanle zituen, 17,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Anoka konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q567530
* Multimedia: Anoka, Minnesota / Q567530
# Anoka (Nebraska)

Anoka Nebraskako herri bat da. Boyd konderrian kokatua dago. 2010ean 6 biztanle zituen, 1,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Boyd konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q741907
* Multimedia: Anoka, Nebraska / Q741907
# Anoka konderria (Minnesota)

Anoka konderria (ingelesez: Anoka County) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Anoka da. 2010eko zentsuaren arabera 330.844 biztanle zituen, Anoka kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Anoka konderriak 1.155,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 59,83 ura dira. Beste 1.095,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 286,34 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 330.844 pertsonetatik 293.949 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 12.020 dira. 14.282 beltzak edo afroamerikarrak. 1.994 amerikar natiboak ziren eta 91 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12.796 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 378 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 7.354 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q110495
* Multimedia: Anoka County, Minnesota / Q110495
# Anoki

Anokia edo eskotea emakumezkoen zenbait jantziren irekidurek agerian uzten duten bularraldeko alde jakin bati ematen zaion izena da. Jantziaren irekidurak bularrezurretik gora begi-bistan uzten duen bularren arteko inguruari deritzo, zehatz-mehatz.

## Etimologia

Lepo-zabaldura, lepo-hastua edo biluzertza hitzak ere erabili izan dira.

## Anokia nabarmentzea

Anokia nabarmentzeko hainbat metodo erabili izan dira historian zehar.

### Azpiko arropa

XVI. mendearen erdialdera lepo-zabaldura jasotzeko gerruntzeak agertu ziren. XX. mendean push-up delako bularretakoak agertu ziren.

### Itsasgarriak

Zenbait emakumek euren bularrei zinta itsasgarriak jartzen dizkiote hauek altxarazteko eta hurbilarazteko.

### Ebakuntza

Bular handiak txikiak baino askoz errazago altxatzen direnez, bular txikiko zenbait emakumek bularrak handitzeko ebakuntzetara jotzen dute lepo-zabaldura nabarmentzeko.

### Ariketa fisikoa

Zenbait ariketa fisikok bularraldeko giharrak sendoarazten dituzte, eta ondorioz hauek altxarazi.

### Makillajea

Itzal efektuko makillajea erabiliz lor daiteke lepo-zabalduraren neurria dena baino askoz handiagoa ematea.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskalterm» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-30).
* ↑ Fundazioa, Elhuyar. «eskote» Elhuyar Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2022-03-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2087952
* Multimedia: Cleavage (breasts) / Q2087952
# Anoko wa kizoku

Aristokratak (japonieraz: あのこは貴族, Anoko wa kizoku) 2020ko Yukiko Sode japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Berdin bizi al dute zoriontasuna klase sozial desberdinetan kokaturiko emakumeek? Bizitza ibilbide oso desberdina duten bi emakumeren talaiatik egungo modernitatea auzitan jartzen duen lana da.

## Aktoreak

* Mugi Kadowaki
* Kiko Mizuhara
* Kengo Kōra
* Shizuka Ishibashi
* Rio Yamashita

## Erreferentziak

* ↑ «Anoko wa kizoku» Berria 2022-03-26 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97159861
# Anabel Quincoces

Anabel Quincoces (Gasteiz, 1968) artista arabarra da, hainbat euskarritako lanak egin izan dituenaː teknologia berriak, eskultura, beira, argazkilaritza, eskulangintza, bideoa...
Bere lanik nabarmenenak dira Argiaren Basoa, Gasteizko espazio publiko bat Frankismoaren biktimen omenez eratutakoa, eta Water flames (flowing) erakusketa Artium museoan 2007an, zeinarentzako beirazko 249 pieza osatu zituen, putz eginez eginak artisauen eran.

## Erreferentziak

* 1 2 «Álava: escenario artístico contemporáneo - Anabel Quincoces | ARTIUM - Biblioteca y Centro de Documentación» catalogo.artium.org (Noiz kontsultatua: 2019-08-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) País, Ediciones El. (2007-06-27). «El Artium se ilumina con los vidrios marinos de Anabel Quincoces» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2019-08-05).
* Datuak: Q66132351
* Multimedia: Anabel Quincoces / Q66132351
# Anabel Otxoa

Ana Isabel "Anabel" Otxoa (Bilbo, 1955eko abenduaren 14a - Mexiko Hiria, 2008ko azaroaren 19a) bizkaitar sexologo eta dibulgatzailea izan zen. Josu Iturbe senarrarekin askotan lan egin zuen.

## Lanak

* Respuestas para vivir una sexualidad inteligente y segura
* Más respuestas para vivir una sexualidad inteligente y segura
* Erotika Tanatika
* Tras el falo
* La lengua muerta (1998)
* Mitos y realidades del sexo joven
* La palabra común
* Diccionario erótico, versiones y perversiones: Los claroscuros de la sexualidad humana
* Vida en pareja
* El conversador (2007)
* El universo de la sexualidad (2008)
* Datuak: Q4750587
# Anabel Medina (atleta)

Anabel Medina Ventura (1996ko abenduaren 15a) Dominikar Errepublikako, abiadura lasterketatan espezializatutako atleta bat da. 4 × 400 metroko errelebo proba mistoan parte hartu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta zilarrezko domina lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 4x400m mistoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Olympedia – Anabel Medina» www.olympedia.org (Noiz kontsultatua: 2022-01-12).
* ↑ (Ingelesez) IOC. «Tokyo 2020 4 x 400m Relay Mixed Results - Olympic athletics» Olympics.com (Noiz kontsultatua: 2022-01-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106686904
# Anablepidae

Anablepidae arrain ziprinodontiformeen familia da, Neotropikoko ur geza eta gazikaretan bizi dena.

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 18 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
* Anablepinae subfamilia
** Anableps
** Jenynsia
* Oxyzygonectinae subfamilia
** Oxyzygonectes

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132735
* Multimedia: Anablepidae / Q132735
* Espezieak: Anablepidae
# Anbararen Bidea

Anbararen Bidea, Ipar itsasoa eta Itsaso Baltikoa, Italia, Grezia, Itsaso Beltza eta Egiptorekin lotzen zituen antzinako merkataritza bide bat da, Kristo jaio aurretik eta ondorengo garai zabal batean. Objektu apaingarriak egiteko ezinbesteko osagai bat, anbara, bide honetatik garraiatzen zuten. Ibai ibilbide nagusiak Vistula eta Dnieper ibaiek egiten zituzten.

## Historia

Anbara, jada historiaurretik, merkataritza bide honetatik elkartrukatzen zuten. Erromatar Inperioa Danubioraino hedatzearekin batera, ziur asko I. mendearen hasieran, Zesar Augusto eta Tiberioren gobernupean, ibilbidea erromatar galtzada bihurtu zen Inperioko eremuaren barnean. Anbaren bidearen erromatarra, Peutingerren taularen erregistroetan (Erromatar Inperioaren bide sarea erakusten duen mapa bat, IV. mendean sortua) aurki dezakegu. Neguko garaietan Danubioko Carnuntum eta Italiako Aquileia lotzen zituen galtzadak segurtasun handiagoa eskaintzen zuen. Plinio Zaharrak anbaren garraioa Baltikoko kostaldetik Aquileiara bide horretatik nola egiten zuten deskribatu zuen.
Ibilbide nagusiak hegoalderantz jarraitzen zuen, Baltikoko kostaldetik abiatuz, Prusian, boioen lurretatik (egungo Bohemia), eta Itsaso Adriatikora iritsi arte. Tutankhamon egiptoar faraoiaren hilobian anbar baltikoa aurkitu zuten. Era berean, Delfosko Apoloren tenplurako ere anbar bidali zuten. Itsaso Beltzean hasita, merkataritzak Kaukasorantz jarrai zezakeen, eta handik gainontzeko Asiarantz, Zetaren Bidean zehar.
Eskandinavian, Anbaren Bideak Mediterraneo Itsasoaren eraginak iparraldeko Europara eraman zituen, iparraldeko Brontze Aroko kultura oparoa sortuz.

## Erreferentziak

* ↑ Navarro, J. M. de. (1925eko abendua). «Prehistoric Routes between Northern Europe and Italy Defined by the Amber Trade» The Geographical Journal 66 (6): 481–503..
* ↑ Reeves, C.N.. (1990). The Complete Tutankhamun: the king, the tomb, the Royal Treasure. Londres: Thames & Hudson.
* Datuak: Q239574
* Multimedia: Amber Way / Q239574
# Anaïs Mitchell

Anaïs Mitchell (Montpelier, Vermont, AEB, 1981eko martxoaren 26a) folk kantari eta musikari estatubatuarra da.

## Ibilbidea

17 urterekin hasi zen abestiak idazten eta antzezten. 2002an The Song They Sang When Rome Fell (autoekoiztua) kaleratu zuen, "heldu gabeko" diskoa kritikari batzuen arabera, baina harrera ona izan zuena.
Texasen Kerrville Folk Festival irabazi ostean, Andrew Calhournen Wateburg taldearekin kontratua sinatu zuen. 2004ko irailean Hymns for the Exiled argitaratu zuen, non folk aztarnak rockaren gainean nagusitzen hasi ziren. Geroago Ani DiFrancorekin harremanetan jarri zen, bere Righteous Babe disketexarekin sinatuz. 2007an argitaratu zuen The Brightness idatzi zuen. Disko hau, aurrekoa bezala, Michael Chorneyk ekoitzi eta moldatu zuen.
2010ean Hadestown folk opera argitaratu zuen, Orfeo eta Euridiseren mitoaren berrikuspen estatubatuarra. Vermonteko aktoreek interpretatutako antzerki musikal gisa jaio zen lana, eta Mitchellek idatzi zituen abestiak eta letrak.
Londresen eta Kanadan ibilbide luze baten ostean, Hadestown musikalal Broadwayn debutatu zuen 2019an, non musikal onenaren Tony saria eta jatorrizko partitura onenaren Tony saria irabazi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, italierazko wikipediako «Anaïs Mitchell» artikulutik itzulia izan da, 2022-10-27 data duen 130137953 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-10-27 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Rootshighway.it - Anais Mitchell

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1467912
* Multimedia: Anaïs Mitchell / Q1467912
# Anbar gris

Anbar grisa (latinez: ambra grisea; antzinako frantsesez: ambre gris) gai solido, argizarikara, sukoi eta usaintsua da, gris kolorekoa, kaxaloteen hesteetan sortzen dena. Finkatzaile gisa erabiltzen zen lurringintzan, perfumeen usaina luzaroan gordetzeko gaitasuna baitu, baina konposatu sintetikoek ordeztu dute gaur egun.

## Erreferentziak

* ↑ Álvarez Busca, Lucía. «Ba al dakizu zer den anbar grisa?» 7K, zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2018-06-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188774
* Multimedia: Ambergris / Q188774
# Anbasa ibn Suhaym al-Kalbi

Anbasa ibn Suḥaym al-Kalbi (arabieraz: عنبسة بن سحيم الكلبي‎) al-Andaluseko zazpigarren valia izan zen (721-726).
722ko abuztuan Abd al-Rahman ibn Abd Allah al-Ghafiqiren oinordeko bezala izendatua, hiru urtez jarraian espedizioak bidali zituen Septimaniara, baten bat al-Ghafiqi beraren zuzendaritzapean, baina ez zuen lortu Carcasona edo Nîmes menderatzea, soldaduak soilik harrapakinaz arduratzen baitziren, eta harresitutako hiri bat konkistatzeak, ahaleginak eta sakrifizioak eskatzen zituelako.
Izendatu zutenetik, Anbasak zergak bikoiztu zizkien kristauei eta juduei konfiskazioak agindu zizkien, honek nahigabea eta matxinada batzuk eragin zituelarik. 722an, zergarik ordaindu nahi ez zuen Pelaio izeneko noble batek mendira ihes egin zuen jarraitzaile talde batekin batera. Segada bat egin zion atzetik zihoan patruila bati, eta denak hil zituen. Garaipenaren eta guduan jainkozko esku-hartzearen zurrumurrua hedatu eta gero, menditar gehiagok matxinatuekin bat egin zuten, matxinada hedatuz.
Petri Kantabriakoa dukea, ziur aski eskualdea basailu bezala gobernatzen zuena, matxinadari ere gehitu zitzaion; hurrengo urtean, 723an, baskoiak ere matxinatu ziren, eta 724an, Aragoiko eskualdea.
Garai horretan, Yazid II.aren heriotzatik eta bere anaia Hixam I.aren oinordekotzatik eratorritako gatazka politikoak ere bazeuden, azkenik, 725ean, Anbasak pertsonalki hartu zuen agintea, eta, Narbonatik abiatuta, Carcasonara joan zen eta hiria errenditzea lortu zuen. Anbasa, orduan, Septimaniako beste muturrera joan zen, eta Nîmes ere menderatu zuen. Ondorioz, milaka hispaniar errefuxiatu Frankoen Erresumara pasatu ziren.
726an, Anbasak berriz eraso zituen frankoak, baina borrokan hil zen. Yahya al-Kalbik ordezkatu zuen eta, kalifaren aginduz, Anbasaren bidegabekeriak onartu zituen zerga bilketari eta konfiskazioei dagokienez. 722 baino lehenagoko egoerara itzuli zen, eta bidegabe hautemandakoa edo konfiskatutakoa ere itzuli zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Collins, Roger. (1983). Early Medieval Spain. New York: St. Martin's Press, 184 or. ISBN 0-312-22464-8..
* Datuak: Q488799