OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Udane Ostolaza

Udane Ostolaza Etxabe (Orio, Gipuzkoa, 2005eko irailaren 11) harri-jasotzailea da.

## Biografia

Harri-jasotzaile familian sortu zen Udane. 7 urte zituela, aitaren (Joseba Ostolaza) eta aitonaren (Agustin Ostolaza) argazkiak ikusi, eta harria jasotzeko gogoa sartu omen zitzaion. Aitona izan du erreferenteetako bat , eta arretaz entzun ditu berak esandakoak. Emakume erreferente bat ere izan zuen, garai hartan plazaz plaza hainbat errekor ezarri zituena: Idoia Etxeberria Ikutza herrikidea. Harriak jasotzen ia jolas moduan hasi eta gaur egun haren pasio bihurtua da.

## Harri-jasotzaile ibilbidea

﻿Aitaren laguntzarekin erakustaldietan trebatzen joan da, prestatzailea eta bidelaguna da eta. Juan Antonio Palaciosen "Harria" liburuan ere parte hartu zuten biek.
Herritarrak kirol horretara hurbildu eta bertako zirrikituak ezagutzeko asmoz antolatutako tallerretan parte hartu du, hala nola, harria altxatzen ikasteko tailer batean Urretxu-Zumarraga Herri Kirol Elkarteak 2022ko urrian Ederrena udal pilotalekuan sustatu zuen Herri Kirolen lehen tailerrean.
Hainbat erakustaldi egin ditu bere harri-jasotzailei ibilbidean zehar. Lorpenak ere ugari izan dira.

### Lorpenak

* 10 urterekin 20 kiloko harria jasotzea lortu zuen, Irunen.
* 13 urterekin 54 kiloko ingudea 2 aldiz jasotzea lortu zuen bi minututan, Otxandion.
* 14 urterekin 63 kiloko harri kubikoa bizkarreratzea lortu zuen 2 aldiz 2 minututan eta 50 kiloko bola 7 aldiz 2 minututan. Bi markak Urrestillan ezarri zituen.
* 14 urterekin 75 kiloko errektangularra hiru aldiz jaso zuen 2 minutuko txanda batean. Adin horrekin marka hori lortzen zuen lehen emakumea izan zen (2020ko otsailean Zarautzen).
* 15 urterekin, 85 kiloko errektangularra bi aldiz jaso zuen bi minutuko txanda bakarrean, 2021eko urtarrilean, Ribabellosan.

## Erreferentziak

* 1 2 Iribar, Mikel O.. «Plazen geroak iraun dezan» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «UDANE OSTOLAZA» UDANE OSTOLAZA (Noiz kontsultatua: 2024-09-12).
* ↑ «Udane Ostolaza, 15 urteko harrijasotzaile paregabea» EITB 2021-04-09 (Noiz kontsultatua: 2024-09-12).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Ormazabal, Mikel. (2016-06-06). «Duras como la piedra» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) GOÑI, FCO JAVIER AGUADO. (2022-10-17). «Urretxu: Exitoso taller de alzada de piedra en Herri Kirolak» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-09-12).
* ↑ Berria. «Izeta IV.a eta Udane Ostolaza, marka bila, Zarautzen» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).
* ↑ «Udane Ostolaza: "Errekorra lortzen badut, nire lehenengo marka ofiziala izango da"» Urola Kostako Hitza 2020-02-06 (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).

## Kanpo estekak

* Udane Ostolaza. Facebook
* Udane Ostoloza. web orria
* Elkarrizketa , Eitb, 2021.04.13 (Bideoa)
* Elkarrizketa 2
* Datuak: Q101438903
# Udareondo (generoa)

Udareondoa Pyrus generoko zuhaitz edo fruta-arbola da, udareak ematen dituena.

## 30 espezie inguru daude munduan

* Pyrus amygdaliformis—
* Pyrus armeniacifolia
* Pyrus betulifolia
* Pyrus boissieriana
* Pyrus bourgaeana
* Pyrus × bretschneideri—edo Pyrus pyrifolia
* Pyrus calleryana—ar
* Pyrus communis subsp. communis—Europa(cultivars Beurre d'Anjou, Bartlett eta Beurre Bosc)
* Pyrus communis subsp. caucasica (syn. P. caucasica)
* Pyrus communis subsp. pyraster—Europa (syn. P. pyraster)
* Pyrus cordata—
* Pyrus cossonii—Algeria
* Pyrus dimorphophylla
* Pyrus elaeagrifolia
* Pyrus fauriei
* Pyrus gharbiana
* Pyrus glabra
* Pyrus hondoensis
* Pyrus koehnei—
* Pyrus korshinskyi
* Pyrus mamorensis
* Pyrus nivalis—
* Pyrus pashia—Afghanistan
* Pyrus ×phaeocarpa
* Pyrus pseudopashia
* Pyrus pyrifolia—Nashi, Sha Li
* Pyrus regelii
* Pyrus salicifolia—
* Pyrus × serrulata
* Pyrus × sinkiangensis—(P. ×bretschneideri, Pyrus ussuriensis eta Pyrus communis)
* Pyrus syriaca
* Pyrus ussuriensis—Siberia
* Pyrus xerophila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q434
* Multimedia: Pyrus / Q434
* Espezieak: Pyrus
# Trnovec (Eslovakia)

Trnovec Eslovakiako udalerri bat da, Skalicako barrutian kokatuta. 2,53 km²ko azalera du eta 313 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q337851
* Multimedia: Trnovec / Q337851
# Trnava pri Laborci

Trnava pri Laborci Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 15,94 km²ko azalera du eta 585 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073378
# Trnkov

Trnkov Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 1,79 km²ko azalera du eta 235 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1330. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073033
* Multimedia: Trnkov / Q1073033
# Trnava eskualdea

Trnava eskualdea (eslovakieraz: Trnavský kraj) Eslovakiako zortzi administrazio-eskualdeetako bat da, herrialdearen mendebaldean dagoena. 4.145 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2011n 554.741 biztanle zituen. Hiriburua Trnava da.

## Geografia

Trnava eskualdeak Hungariarekin du muga hegoaldean; mendebaldean Austriarekin eta Bratislava eskualdearekin; iparraldean Txekiarekin; eta ekialdean Nitra eta Trenčín eskualdeekin.
Karpato Txikien eskualdean dago. Ibai nagusiak Danubio, Váh eta Morava dira. Hiri handienak Trnava, hiriburua, Senica, Galanta, Piešťany, Dunajská Streda eta Skalica dira.
Baliabide naturaletan aberastasun handia duenez, Eslovakiako nekazaritza-eremu garrantzitsuena da. Ospe handikoak dira, besteak beste, bertako ardoa, garagardoa eta iturri termalak.

## Banaketa administratiboa

Trnava eskualdea zazpi barrutitan (eslovakieraz: okresy) banaturik dago:
* Dunajská Streda barrutia
* Galanta barrutia
* Hlohovec barrutia
* Piešťany barrutia
* Senica barrutia
* Skalica barrutia
* Trnava barrutia

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, trnava-vuc.sk
* Datuak: Q181342
* Multimedia: Trnava Region / Q181342
# Trnavá Hora

Trnavá Hora Eslovakiako udalerri bat da, Žiar nad Hronomgo barrutian kokatuta. 24,55 km²ko azalera du eta 1218 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1388. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q289376
* Multimedia: Trnavá Hora / Q289376
# Trnovec Bartolovečki

Trnovec Bartolovečki Kroaziako udalerri bat da, Varaždin eskualdean. Azken zentsuaren arabera 6.145 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1194821
# União do Oeste

União do Oeste Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 2.774 biztanle ditu 92,617 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1758015
* Multimedia: União do Oeste / Q1758015
# União do Sul

União do Sul Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. 3.838 biztanle ditu 4.581,91 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805536
* Multimedia: União do Sul / Q1805536
# União dos Palmares

União dos Palmares Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 59.280 biztanle ditu 420,72 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22063263
* Multimedia: União dos Palmares / Q22063263
# Unió Catalanista

Unió Catalanista (euskaraz Batasun Katalanista) Kataluniako sindikatu eta erakunde katalanisten batuz sortutako alderdi politikoa izan zen. 1891an Bartzelonan sortu zen, Kataluniar Zuzenbide Zibilaren aurka zihoan Espainiako Kode Zibilaren 15. artikuluari erantzun asmoz.

## Historia

1892an Manresako Oinarriak onartu ziren biltzarra bultzarazi zuten. 189an Reusen batzarra ospatu zuten, ondoren baita 1894an Balaguer eta 1895ean Olot udalerrietan ere. 1897an bere estatutuako eraldatu eta erakundeari beste hainbat talde, elkarte, egunkari eta partikularrak batu zitzaizkion. Zuzendaritza bitan banatzen zen, bata gutxi politizatua eta La Renaixença ("Berpizkundea") egunkariaren inguruan bildu ohi zena, bestea aldiz, Enric Prat de la Riba politikaria buru zuena zen. Azken alde hau 1899an Uniótik banandu eta Narcís Verdagueren presidentziapean Centre Nacional Català ("Kataluniar Zentru Nazionala") delakoa sortu zuen. 1901eko Hauteskundeetan Centre alderdia Unió Regionalista alderdiarekin batera aurkeztu eta arrakasta handia izan zuen. Orduan Unió Catalanistak Terrassan biltzarra burutu, politikan sartu eta kontzertu ekonomikoa eskatu zuen. 1903an Domènec Martík presidentzia lortu eta alderdiak ezkerrera bira egin zuen. 1906an Martík presidentzia laga eta 1914an kargu berriz ere kargu horretan egon zen. 1916an Martík taldearen desagertzea proposatu zuen, baina kideek ez zuten onartu eta Martík taldea laga zuen. Ordutik aurrera Unió desagertzear egon zen. 1932ko Hauteskundeetan Kataluniako Parlamentuan eserleku bakarra bereganatu zuen. Espainiako Gerra Zibila piztearekin bat behin-betiko desagertu zen.

## Iruditegia

* Unió Catalanistaren zigilua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3132511
* Multimedia: Unió Catalanista / Q3132511
# Tycho Brahe

Tycho Brahe (Knustrup, 1546 abenduaren 14 – Praga, 1601 urriaren 24) daniar astronomoa zen, mende guztietako behatzailerik handienetakoa.
Sistema astronomiko bat asmatu zuen, Ptolomeoren teoria geozentrikotik eta Kopernikoren teoria heliozentrikotik elementuak hartzen dituena. Braheren arabera Lurra unibertsoaren erdian geldirik dago eta Eguzkiak eta Ilargiak haren inguruan bira egiten dute, baina gainontzeko planeta guztiek eguzkiaren inguruan egiten dute bira. Errefrakzioei buruzko lehenengo taula egin zuen eta Kopernikoren Ilargiari buruzko teoria hobetu zuen. Baina Astrologiaren atzaparretan jauzi zen.
Kepler handiaren irakaslea izan zen. Danimarkako erregeak Hevengeko uhartea eman zion behatoki bat jar zezan (Uraniborg izenez). Keplerrek bere behaketak erabili zituen planeten mugimenduen legeak aurkitzearren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36620
* Multimedia: Tycho Brahe / Q36620
# Ty (raperoa)

Benedict Chijioke (1972ko abuztuaren 17a - 2020ko maiatzaren 7a), Ty bere izen artistikoarekin ezagunagoa, britainiar raperoa izan zen. Awkward (2001), Upwards (2004), Closer (2006), Special Kind of Fool (2010) eta A Work of Heart (2018) diskoak kaleratu zituen. Ty Londresen zuen egoitza.
2020ko apirilean, Ty Londresen ospitaleratu zuten COVID-19gatik. 2020ko maiatzaren 7an hil zen infekzioak eragindako pneumoniak jota, 47 urte zituela

## Erreferentziak

* ↑ «Rapper Ty dies after contracting coronavirus» The Independent 7 May 2020.
* ↑ «Ty Chijioke has died» Voice Online 2020-05-07.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2462506
# Ty Cobb

Tyrus Raymond "Ty" Cobb (1886ko abenduaren 18a – 1961eko uztailaren 17a), "The Georgia Peach" ezizenarekin (Georgiako mertxika), estatubatuar beisbol jokalaria izan zen, Detroit Tigers eta Philadelphia Athletics taldeetan kanpoaldeko postuetan jokatu zuena. Erretiroa hartu zuenean, 1928an, Liga Handietako laurogeita hamar errekorra zuen. Cobbek ere beste edozein jokalarik baino boto gehiago jaso zituen Ospearen Aretorako hasierako bozketan, 1936an jaso zuen ohorea.
Gaur egun, MLBko bateoen batez besteko handienaren errekorra du .367-rekin eta jotze gehienen errekorra izan zuen hamarkadetan, gaur egun Pete Rosek duen.
Cobb bere garaiko beisboleko izarrik handiena kontsideratzen bazen ere, kirolari gisa utzitako ondarea izaera txarraren eta oldarkortasunaren ospeagatik eklipsatua izan da batzuetan, eta horregatik deskribatu zuen bere garaian Detroit Free Pressek «dementziaren puntura ausarta» zela.

## Erreferentziak

* ↑ Georgiako mertxika. elnuevoherald.com.
* ↑ Georgia Encyclopedia. (2005). Ty Cobb article. .

## Bibliografia

* Alexander, Charles (1984). Ty Cobb. New York: Oxford University Press.
* Bak, Richard (1994). Ty Cobb: His Tumultuous Life and Times. Dallas, Texas: Taylor.
* Bak, Richard (2005). Peach: Ty Cobb In His Time And Ours. Sports Media Group.
* Pietrusza, David; Matthew Silverman & Michael Gershman (2000). Baseball: The Biographical Encyclopedia. Total/Sports Illustrated. Taylor. La referencia utiliza el parámetro obsoleto |coautores= (ayuda)
* Stump, Al (1994). Cobb: A Biography. Chapel Hill, North Carolina: Algonquin Books of Chapel Hill. ISBN 0-945575-64-5.

## Kanpo estekak

* Ty Cobb museoa
* Ty Cobb beisboleko Ospearen Aretoaren webgunean (Ingelesez)
* Ty Cobb-en Liga Handien Estatistikak
* Sitio Oficial
* ngeorgia.com - biografia orria
* The Baseball Page
* tycobb.org - Cobb-en jarraitzaileen kluba
* Datuak: Q552828
* Multimedia: Ty Cobb / Q552828
# Ty Ty (Georgia)

Ty Ty Georgiako estatuko hiri bat da. Jefferson County konderrian kokatua dago. 2010ean 725 biztanle zituen, 2,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson County konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2696719
* Multimedia: Ty Ty, Georgia / Q2696719
# Tybee Island (Georgia)

Tybee Island Georgiako estatuko hiri bat da. Carroll County konderrian kokatua dago. 2010ean 2.990 biztanle zituen, 6,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll County konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q588907
* Multimedia: Tybee Island / Q588907
# Tyaskin (Maryland)

Tyaskin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. 226 biztanle ditu, 3,36769 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wicomico konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886478
# Txvilevaita

Txvilevaita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Txvilevaita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na(Cu,Fe,Zn)2S4}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chvilevaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tychowo udalerria

Tychowo Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Białogard barrutian kokatuta. 350,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6864 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q558769
* Multimedia: Gmina Tychowo / Q558769
ieaMendebaldeko Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Tychy

Tychy, Poloniako hiria, Silesia eskualdekoa, Katowicetik 20 km inguru hegoalderantz. Gostinia ibaiak (Vistula ibaiaren adarra) hiria zeharkatzen du.
1999. urtetik hona Silesiako voivoderriko hiria da; eskualdean denera 71 erregio-hiri eta hiri daude. Silesia Garaiaren Batasun Metropolitanoaren sortzaileetako bat izan zen Tychy hiria: batasun ekonomikoa eta politikoa sortu zen, Silesiako eremu ezagunenak administrazio-erakunde bakar batean batzekotan.
XVII. mendetik datorren garagardo-industriagatik da ezaguna hiria. 1950. urtetik hona, hiria nabarmen hazi da.

## Barrutiak

* Cielmice (Tychy) (hegoaldean)
* Czułów (Tychy) (iparraldean)
* Glinka (Tychy) (mendebaldean)
* Jaroszowice (Tychy) (ipar-ekialdean)
* Mąkołowiec (ipar-mendebaldean)
* Paprocany (hegoaldean)
* Śródmieście (Tychy) (hiriaren erdialde inguruan)
* Stare Tychy (erdialdean)
* Suble (Tychy) (mendebaldean)
* Urbanowice (Tychy) (ekialdean)
* Wartogłowiec (iparraldean)
* Wilkowyje (ipar-mendebaldean)
* Wygorzele (Tychy) (iparraldean)
* Zawiść (Tychy) (ipar-ekialdean)
* Zwierzyniec (Tychy) (iparraldean)
* Żwaków (mendebaldean)
* "A(nna)" w Tychach osiedle-a

## Historia
### Etimologia

"Tychy" izena, dirudienez, polonierazko "cichy" hitzetik eratorritakoa da: "lasaitasuna", "soila" esan gura du.

### Sorrera eta garapena

Jatorriz, Oswiecim eta Mikolow arteko merkataritza-bidean kokatutako nekazari-herri txikia zen. Agirietako lehen aipamena 1467. urtekoa da. 1629. urterako garagardogintzaren berri jaso zuten agirietan, Książęcy garagardotegiaren jarduna zela eta (gaur egun, Poloniako garagardogile famatuenak dira).
1526. urtetik aurrera, Tychyko lurrak Austriako habsburgotarren mende egon ziren; 1742. urtean, Prusiak bereganatu zuen lurraldea, eta 1871-1918 bitartean Alemaniar Inperiokoa izan zen. 1919-1921ko Silesiako jaikialdi armatuen ostean, Poloniako Bigarren Errepublikan sartu zen; orduan hasi zen herria handitzen, hainbat zerbitzurekin: ospitalea, suhiltzaileak, postetxea, eskola, igerilekua eta hainbat denda eta aisialdi-zerbitzu. Biztanle gehien ere Lehen eta Bigarren Mundu Gerren arteko aldian egon ziren, 11.000 lagun inguru.

### 1939-1945: Inbasioa eta okupazioa

Silesia Garaiko beste industriaguneen moduan, naziek Tychy hartu zuten, eta Hirugarren Reich-ak hiria bereganatu egin zuen. Sarraskietan hil ez eta erbestera joan ez zirenek alemaniar nazionalitatea eskuratu behar izan zuten.

### Tychy Berria

"Hiri Berria" Poloniako gobernuak izendatu zuen 1950. urtean: Poloniako "hiri planifikatuak" deritzenetan handiena da Tychy. 1950-1985 bitartean eraiki zuten, Silesia Garaiko industria-eskualdea hiri moduan ere zabaltzeko. 2006. urterako, 132.500 biztanle zeuden bertan.
Fiat Group-ek lantegi handia dauka Tychyn: esate baterako, 2008. urtean 500.000 automobil inguru ekoiztu ziren, eta bertan egiten dira Fiat zein Lancia modelo batzuk.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11977
* Multimedia: Tychy / Q11977
# Tycho (kraterra)

Tycho Ilargiaren hegoaldean dagoen talka krater bat da, Tycho Braheren omenez horrela deitua (1546-1601). Tychoren hegoaldean Street kraterra dago, ekialdean Pictet eta ipar-iparekialdean Sasserides. Tychoren inguruko Ilargiaren gainazala tamaina ezberdineko kraterrez beteta dago, horietako asko beste zaharrago batzuen gainean jarriz. Txikienetako batzuk bigarren mailako kraterrak dira, Tychoren kraterrak sortutako talkaren ondorioz proiektatutako materialez osatuak.
Tycho Ilargiaren alde ikusgarrian talka krater handien artean gazteena da. 108 milioi urte inguru ditu, Apolo 17 misioan ekarritako laginen dataziotik kalkulatua. Adin honek, bere garaian, kraterra, Baptistina asteroide familiako kide baten talkak eratu zezakeela iradoki zuen, baina meteorito horren konposaketa ezagutzea ezinezkoa zenez, hipotesia, aieru soil batean geratu zen. Simulazio ikerketek, kraterra, (298) Baptistina asteroidea sortu zuen haustura beraren zati batek sortu izanaren %70eko probabilitatea ematen zuten arren. Haustura horrek Chicxulub kraterraren eraketaren arduraduna izan zitekeen Lurrean, eta, ondorioz, dinosauroen desagerpenaren arduradun. Hala ere, aukera hori baztertu egin zuen 2011n Wide-field Infraestructuras Survey Explorerrek.
Kraterrak ertzak ondo definituta ditu eta antzinako inpaktuek erakusten duten higaduratik libre. Barnealdeak albedo altua du Eguzkiak zuzenean eragiten dionean. Kraterra, marka erradialen sistema bereizgarri batez inguratua dago, eta horietako batzuk, bere izpi gailenen ondorioz, 1.500 km-raino iristen dira, Tycho Kopernikar garaikoa dela pentsatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ «Planetary Names: Crater, craters: Tycho on Moon» planetarynames.wr.usgs.gov (Noiz kontsultatua: 2020-05-06).
* ↑ «Lunar Orbiter: Impact Crater Geology» www.lpi.usra.edu (Noiz kontsultatua: 2020-05-06).
* ↑ (Ingelesez) «NASA - The Floor of Tycho Crater» www.nasa.gov (Noiz kontsultatua: 2020-05-06).
* ↑ (Ingelesez) «Breakup event in the main asteroid belt likely caused dinosaur extinction 65 million years ago» phys.org (Noiz kontsultatua: 2020-05-06).
* ↑ Wilhelms, Don E.; with sections by McCauley, John F.; Trask, Newell J.. (1987). «The geologic history of the Moon» Professional Paper (Noiz kontsultatua: 2020-05-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631696
* Multimedia: Tycho (lunar crater) / Q631696
# Unín (Skalicako barrutia)

Unín Eslovakiako udalerri bat da, Skalicako barrutian kokatuta. 22,73 km²ko azalera du eta 1223 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1392. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q601372
* Multimedia: Unín, Skalica District / Q601372
# Ununennio

Ununennio (Ununennium) balizko elementu kimiko erradioaktibo sintetiko bat izango da. Bere zenbakia 119 izango da eta bere sinboloa Uue. Aurreikuspenen arabera, 8. periodoko elementua izango da eta 1. taldeko kide baten antzera jardungo da.
Estatubatuar, alemaniar eta errusiar zientzialari taldek hainbat saiakera egin dituzte elementua sintetizatzeko. Hala ere, denak porrotak izan dira.

## Erreferentziak

* 1 2 Fricke, B.; Waber, J. T.. (1971). «Theoretical Predictions of the Chemistry of Superheavy Elements» Actinides Reviews 1: 433–485..
* 1 2 3 Hoffman, Darleane C.; Lee, Diana M.; Pershina, Valeria. (2006). Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean eds. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements. (3. argitaraldia) Dordrecht: Springer Science+Business Media ISBN 1-4020-3555-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1139
* Multimedia: Ununennium / Q1139
# Unzen (mendia)

Unzen mendia (japonieraz: 雲仙岳, Unzen-dake) Japoniako sumendia da, Kyushuko Nagasaki prefekturan dagoena. Shimabara penintsulako mendirik garaiena da eta Unzen-Amakusa Parke Nazionalaren barnean dago.

## 1792ko erupzioa

1792ko erupzioak megatsunami bat sortu zuen. Uhinak Shimabara hiria suntsitu zuen eta 15.000 lagun hil zituen, Japoniako historian sumendi batek sortutako hondamendirik handiena izen zena. Egun dituen tontorrik garaienak Fugen-dake (japonieraz: 普賢岳) (1.359 m.) eta Heisei-shinzan (japonieraz: 平成新山) (1.486 m.) dira. Azkena Heisei Aroan (1989–) sortu zuenez bere izena hartu zuen.

## Ikus, gainera

* Sumendi erupzioak hildako pertsona kopuruaren arabera
* Unzen-Amakusa Parke Nazionala

## Erreferentziak

* ↑ Hoshizumi, H.; Uto, K.; Matsumoto, A.; Kurihara, A.. (2004). Growth History Of Unzen Volcano, Kyūshū, Japan. in: Fall Meeting 2004. American Geophysical Union.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q620860
* Multimedia: Mount Unzen / Q620860
# Unzen-Amakusa Parke Nazionala

Unzen-Amakusa Parke Nazionala (japonieraz: 雲仙天草国立公園, Unzen-Amakusa Kokuritsu Kōen) Japoniako Kyushu uhartearen mendebaldean dagoen Parke Nazionala da. 1934an ezarri zen Unzen Parke Nazionala eta 1956an Amakusa uharteak gehitu zitzaizkion.

## Geografia

Bi eremu hartzen ditu, alde batetik Unzen sumendia eta bestetik honen hegoaldean dauden Amakusa uharteak. Balio natural handia izateaz gain Japoniako kristauen historia latzarekin erlazionaturiko eremua da.

## Ondasun nabarmenak

* Shimabarako gaztelua.
* Unzen mendia.
* Amakusa uharteak.
* Oshidori aintzira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1156688
* Multimedia: Unzen-Amakusa National Park / Q1156688
# Unzenberg

Unzenberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Hunsrück barrutia|Rhein-Hunsrück]] barrutian. 2014an 409 biztanle zituen 5,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567721
* Multimedia: Unzenberg / Q567721