# Ilinden–Preobrazhenie Altxamendua

Ilinden – Preobrazhenie altxamendua edo, besterik gabe, 1903ko abuztuaren eta urriaren Ilinden altxamendua (bulgarieraz: Илинденско-Преображенско въстание , Ilindensko-Preobražensko vǎstanie ; mazedonieraz: Илинденско востание , Ilindensko vostanie ; grezieraz: Εξέγερση του Ίλιντεν , Eksegersi tou Ilinden ), Otomandar Inperioaren aurkako matxinada antolatua izan zen, Mazedonia-Adrianople Barne Erakunde Iraultzailea prestatu eta burutu zuena, Mazedonia-Adrianople Batzorde Gorenaren laguntzarekin. Altxamenduaren izenak Ilinden aipatzen du, Elias eguneko izena, eta Transfigurazioa esan nahi duen Preobrazhenie . Matxinadak abuztuaren hasieratik urriaren amaiera arte iraun zuen eta lurralde zabala estali zuen ekialdeko Itsaso Beltzeko kostaldetik Ohrid lakuaren ertzeraino.
Mazedoniako eskualdean izandako matxinadak Monastir Vilayeteko erdialdeko eta hego-mendebaldeko zatirik gehienetan eragin zuen batez ere bertako nekazari bulgariarren laguntza eta neurri batean Eskualdeko biztanle aromandarrak. Behin-behineko gobernua Kruševo herrian ezarri zen, eta bertan matxinatuek abuztuaren 12an hamar egun eskas igaro ondoren Kruševo Errepublika aldarrikatu zuten. Abuztuaren 19an, nekazaritza bulgariarrek Adrianople Vilayet-en antolatutako estuki lotutako matxinada batek Strandzha mendietako eremu zabal bat askatzea eta behin-behineko gobernua sortzea ekarri zuen Vassilikon, Strandzha Errepublikan . Honek hogei egun inguru iraun zuen turkiarrek bota aurretik. Matxinadak Kosovoko eta Salonikako herriak ere hartu zituen.
Altxamendua zapaldu ondoren, 30.000 errefuxiatu inguruk ihes egin zuten Bulgariara.

## Erreferentziak

* ↑ J. D. B. (1911). "Mazedonia (1903ko Bulgariako matxinada)". Encyclopaedia Britannica; Arte, Zientzia, Literatura eta Informazio Orokorraren Hiztegia. XVII (LORD CHAMBERLAIN to MECKLENBURG) (11. arg.). Cambridge, Ingalaterra: University Press-en. or. 221. 2018ko uztailaren 18an eskuratua - Interneteko artxiboaren bidez.
* ↑ Balkanetako Estatu Nazionalen finkapena, 1804-1920, C. & B. Jelavich, 1977, 211-212 or.
* ↑ Victor. Roudometof, mazedoniar galdera gatazkatik lankidetzarako? in Constantine Panos Danopoulos, Dhirendra K. Vajpeyi, Amir Bar-Or ed., Civil-Military Relations, Nation Building, and National Identity: Comparative Perspectives, Greenwood Publishing Group, 2004, ISBN 0275979237, or. 216.
* ↑ "Hala ere, Barne erakundeak" Mazedoniako kontzientzia nazionala "defendatzen zuela uste duten ikerlarien iritziaren aurka, bertako iraultzaileek Mazedoniako biztanle kristauen" gehiengoa "" bulgaria "dela sinetsita agertu ziren. bulgariarren aurrean "separatismo nazionala" deitzen dutenaren inguruan, eta are "morala" dela ere uste dute. Nahiz eta "mazedoniar populazio" guztiekiko jarrera berdina adierazi zuten. Tschavdar Marinov, mazedoniarrak, The Paths of Macedonian Supra -Nazionalismoa (1878-1912), in "We, the People: Politics of National Peculiarity in Southeastern Europe" in Mishkova Diana argitaletxearekin, Central European University Press, 2009, ISBN 9639776289, 107-137 or.
* ↑ Badirudi mende hasierako Mazedoniako eslaviarren buruzagi politiko eta militarrak ez zirela entzun Mazedoniako identitate nazional bereizi baten deia; zentzu nazionalean mazedoniarrak baino bulgari gisa identifikatzen jarraitu zuten. [...] (Badirudi) ez omen zuten inoiz zalantzan jartzen "Mazedoniako biztanleriaren nagusiki bulgariar izaera". "Mazedoniako gatazka: nazionalismo etnikoa mundu transnazional batean", Princeton University Press, Danforth, Loring M. 1997, ISBN 0691043566, or. 64.
* ↑ "Altxamenduaren buruzagi esanguratsuetako azkena - Dame Gruev, 1906ko abenduaren 23an hil zen soldadu turkiarrekin egindako borrokan. Turkiako prentsak Bulgariako Batzorde Iraultzaileko buruzagi nagusitzat jo zuen. Frantsesa, austriarra, errusiera, amerikarra eta britainiarra kontsulek eta enbaxadoreek beren gobernuei jakinarazi zieten Ilinden Altxamendua prestatu eta birrindu zutela eta Bulgariako gertakari gisa deskribatu zuten. Turkiarrek beraiek altxamendua Bulgariako konspirazio gisa deskribatu zuten. " Chris Kostov, Contested Ethnic Identity: The Case of Macedonian Immigrants in Toronto, 1900-1996, 7. liburukia mundu osoko nazionalismoak, Peter Lang, 2010, ISBN 3034301960, 87-88 or.
* ↑ IMROren mazedoniar ekuazio historiografiko modernoak identitate nazional bereizia eta bereizia duen autonomia eskatzen du ez du zertan erregistro historikoarekin bat egin. Arazo agerikoa da erakundearen izenburua, Mazedoniaz gain Tracia barne zuelarik. Mazedoniako nazionalismo modernoak biztanleria inoiz aldarrikatu ez zuen Tracia ... Gainera, ez da hain korapilatsua ere autonomia zer esan nahi zuen beren idazkietan defendatzen zuten pertsonei. Hristo Tatarchev-en arabera, haien autonomia eskaria ez zen Mazedoniako nazio identitatearekiko atxikimendu batek bultzatu, baizik eta Bulgariarekin bateratzeko agenda esplizitu batek Balkanetako beste nazio txiki batzuk eta Potentzia Handiak ekintzera bultzatuko zituelako. Mazedoniako autonomia, beste era batera esanda, desbideratze taktiko gisa edo Bulgariako batasunaren "B plana" gisa ikus daiteke. İpek Yosmaoğlu, Blood Ties: Religion, Violence and the Politics of Nationhood in Ottoman Macedonia, 1878-1908, Cornell University Press, 2013, ISBN 0801469791, 15-16 or.
* ↑ Erakundearen izenaren "Adrianopolita" zatiak adierazten du bere agenda Mazedoniaz ez ezik Traziaz ere arduratzen zela - Bulgariako biztanleria gaur egun Mazedoniako nazionalistek inolaz ere ez dutela aldarrikatzen eskualdea. Izan ere, erakundearen hasierako izenak ("Bulgarian Macedonian-Adrianople Revolutionary Committee") erakusten duen moduan, Bulgariako nazio izaera zuen: buruzagi iraultzaileak maiz Mazedoniako Bulgariako eskoletako irakasleak izaten ziren. Erakundearen sortzaileen kasua izan zen ... Haien antolamendua tokian tokiko testuinguruan ezaguna zen "Bulgarian batzordea (k). Tchavdar Marinov, Mazedonia ospetsua, Alexander Land: mazedoniar identitatea grekoaren, bulgariarraren bidegurutzean eta serbiar nazionalismoa Balkanetako historia korapilatsuetan - Lehenengo liburukia: Ideologiak eta hizkuntza politikak nazionalekin Roumen Daskalov eta Tchavdar Marinov argitalpen gisa, BRILL, 2013, ISBN 900425076X, 273-330 or.
* ↑ Mazedoniako autonomia eta Adrianopleko (Tracia hegoaldea) autonomia eslaviar ekintzaileen belaunaldiaren funtsezko eskaera bihurtu ziren. 1893ko urrian, talde batek Bulgariako Mazoniko-Adrianopolita Batzorde Iraultzailea sortu zuen Salonikan ... Batzorde ezkutuko eta gerrilla armatuen sare bat sortzeaz arduratu zen bi eskualdeetan eta baita Bulgarian ere, non hazten ari den eta politikoki eragin handiko mazedoniar eta trakiar diaspora bizi zen. Hasierako sozialismoaren eta anarkismoaren ideiek oso eraginda, IMAROko ekintzaileek etorkizuneko Mazedonia autonomoa politika multinazional gisa ikusi zuten eta ez zuten mazedoniar eslaviarren autodeterminazioa etnia bereizi gisa jarraitu. Hori dela eta, mazedoniarra (eta baita Adrianopolitarra) bulgariarrak, turkiarrak, greziarrak, vlaxak, albaniarrak, serbiarrak, juduak, etab. Vlach askok eta eslaviar patriarkista batzuek mezu hau itsasontzian hartu zuten arren, ez zuen huts egin IMARO Bulgariako Komitea izaten jarraitzen zuten beste talde batzuekin. Mazedoniako Errepublikako Hiztegi Historikoa, Europako Hiztegi Historikoak, Dimitar Bechev, Scarecrow Press, 2009, ISBN 0810862956, Sarrera.
* 1 2 Will Firth-ek itzulitako "Nazio Askapena eta Federalismo Libertarioa" liburuko pasarte bat (Natsionalnoto osvobozhdeniye i bezvlastniyat federalizum).
* ↑ Adrianople eskualdea bulgariarren irredenta desiratuenetako bat bihurtu zen, Mazedoniaren bigarrenean bakarrik. XIX. Mendearen amaieran, Adrianople eskualdeko biztanleria osoa ia milioi bat pertsona zen, horietatik ia herena bulgariarrak ziren ... Bulgariar askapen nazionalerako mugimendua 1878az geroztik berehala hasi zen garatzen, nazio askapen mugimendua Mazedonian, eta izaera antolatua eskuratu zuen 1893an Barne Erakunde Iraultzaile Mazedoniar-Adrianopolitarra (IMARO) sortu ondoren. Bulgarian bizi ziren Adrianople eskualdeko errefuxiatuetan oinarritzen zen batez ere, baina bazen ere " barne "antolakuntza. Bere ekintzak amaitu ziren Preobrazhenie (Transfiguration) Matxinada, Ilinden Matxinada gertatu eta bi aste lehenago, 1903ko abuztuaren 6an. Raymond Detrez, Bulgarian Dictionary of Historical, Historical Dictionaries of Europe, 46. zenbakia, Scarecrow Press, 2006, ISBN 0810849011, or. 3.
* ↑ Nadine Lange-Akhund, The Macedonian Question, 1893-1908, Western Sources, East European Monographs, 1998; ISBN 0880333839, or. 125.
* ↑ Македония и Одринско 1893–1903. Мемоар на Вътрешната организация. [Mazedonia eta Adrianople eskualdea 1893-1903. A Internal Organization of Memoir.] (Bulgarieraz). Sofia: Mazedonia-Adrianople Barne Erakunde Iraultzailea. 1904.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1145682
* Multimedia: Ilinden-Preobrazhenie Uprising / Q1145682