OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gertaera arraroen lege

Probabilitate teorian, gertaera arraroen legea banaketa binomialaren limitea, n saiakuntza kopurua infiniturantz eta p aldi bakoitzean gertaera suertatzeko probabilitatea zerorantz doazelarik, Poissonen banaketarako joera duela ezartzen duen teorema da. Horrela, gertaera arraroen legeak segida luze batean (hain zuzen, n infiniturantz doalarik) gertaera arraroen kopurua (0tik gertukoko probabilitatea duten gertaerak, hain zuzen) aztertzen ditu. Poissonen banaketaren probabilitateak erosoago kalkulatzen direnez n handiko eta p txikiko banaketa binomialaren probabilitateak baino, Poissonen banaketak konputazio-abantaila du banaketa binomialaren aldean kasu horietan. Abantaila da informatikaren garapena dela eta deuseztu bada ere, gertaera arraroen legea p probabilitate txikia saiakuntza batetik bestera aldatzen doan kasuetarako ere erabil daitekeela nabarmendu behar da, $\scriptstyle \lambda$ parametro moduan, saiakuntza guztietan arrakasta izateko p$_i$ probabilitateen batura eginez. Gertaera arraroen legea Siméon Denis Poisson frantziar matematikari eta fisikariak ezarri zuen 1837 urtean Recherches sur la Probabilité des Jugements en Matière Criminelle et en Matière Civile liburuan.

## Teorema

       $n\rightarrow \infty \ ;p\rightarrow 0\ ;np\rightarrow \lambda$ betetzen diren kasuan:
       ${\frac {n!}{k!(n-k)!}}p^{x}(1-p)^{n-x}\rightarrow {\frac {e^{-\lambda }\lambda ^{x}}{x!}}$

### Frogapena

       ${\begin{aligned}{\frac {n!}{k!(n-k)!}}p^{x}(1-p)^{n-x}&={\frac {n!}{k!(n-k)!}}{\Bigg{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{x}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n-x}\\&={\frac {n!}{k!(n-k)!}}{\Bigg{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{x}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n-x}\\&={\frac {n!}{k!(n-k)!}}{\Bigg{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{x}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{-x}\\&={\frac {n(n-1)\cdots [n-(x+1)]}{x!}}{\frac {\lambda ^{x}}{n^{x}}}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{-x}\\&={\frac {n(n-1)\cdots [n-(x+1)]}{n^{x}}}{\frac {\lambda ^{x}}{x!}}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{-x}\\&={\frac {n}{n}}{\frac {n-1}{n}}\cdots {\frac {n-(x+1)}{n}}{\frac {\lambda ^{x}}{x!}}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{-x}\\&=1{\Bigg1-{\frac {1}{n}}{\Bigg )}\cdots {\Bigg1-{\frac {x+1}{n}}{\Bigg )}{\frac {\lambda ^{x}}{x!}}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{n}{\Bigg1-{\frac {\lambda }{n}}{\Bigg )}^{-x}\\\end{aligned}}$

## Hurbilketaren doitasuna

i saiakuntzetako probabilitateak p$_i$ izanik, banaketa binomialeko P(X=k) probabilitate zehatzekiko errorearen muga absolutua hau dela frogatzen da:
       ${\Bigg |}P(X=k)-{\frac {e^{-\lambda }\lambda ^{x}}{x!}}{\Bigg |}\leq \sum p_{i}^{2}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7208500
# Gertakizun (probabilitatea)

Probabilitate-teorian, gertakizuna zorizko saiakuntza bateko emaitza multzoko elementu bat da, gerta daitekeen zerbait alegia. Helburua gertakizunaren probabilitatea kalkulatzea izaten da. Adibidez, dado jaurtiki behar denean, gertakizunak dira "emaitza bikoitia", "6", "1, 2 edo 3", "3 baino handiagoa", "edozein zenbaki" gertakizunak dira.

## Gertakizunen arteko erlazioak eta eragiketak

Multzo guztietan bezala, gertakizunen artean ere erlazioak eta eragiketak definitzen dira.
* Bi gertakizun aurkakoak dira, bata gertatzen bada, bestea gertatzen ez denean (adibidez, pertsona bat emakumezkoa eta gizonezkoa izatea gertakizun aurkakoak dira).
* Hainbat gertakizun bateraezinak dira, batera gerta ezin direnean. Bestela, bateragarriak direla esaten da. Adibidez, bihar euria egin eta bihar eguzkia atera gertakizun bateragarriak dira. Bi gertakizun aurkako bateraezinak dira, baina bi gertakizun bateraezinek ez dute zertan aurkakoak izanik.
* Bitez A, B gertakizunak; $A\cup B$ bi gertakizunen bilketa da eta bietako bat gertatzea edo biak batera gertatzea adierazten du.
* Bitez A, B gertakizunak; $A\cap B$ bi gertakizunen ebaketa da eta biak batera gertatzea adierazten du. Bi gertakizun bateraezinak badira, bere ebaketa hutsa da.
Gertakizunen arteko eragiketei buruz gehiago jakiteko, ikus Multzo.
# Gerterode

Gerterode Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Eichsfeld (barrutia)|Eichsfeld]] barrutian. 2014an 370 biztanle zituen 6,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q631465
* Multimedia: Gerterode / Q631465
# Gertakizun osagarri

Probabilitate-teorian, A gertakizun baten osagarria edo aurkakoa $\scriptstyle A$ gertatzen ez denean gertatzen den hori da. A gertakizunetik abiatuz, bere osagarria ezartzeko eragiketari osaketa deritzo. Gertakizun osagarria $\scriptstyle A'$ edo $\scriptstyle {\overline {A}}$ izendatzen da eta bere probabilitatea honela kalkulatzen da:
       $P(A)=1-P({\overline {A}})\,$
Adibidez, bihar euria egiteko probabilitatea 0.4 bada, bihar ateri izateko probabilitatea 1-0.4=0.6 izango da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3755832
# Gertaerak eta txisteak

Gertaerak eta txisteak Antonio Zavalak Lazkao Txiki bertsolariaren zelebrekerien eta pasadizoen prestatutako bilduma da. Liburua 1994an Auspoa Liburutegian plazaratu zen.

## Edukia

Liburua bi ataletan antolatuta dago:
* Gertaerak: Bertsolaria gertaera desberdinen protagonista gisa agertzen da beste bertsolarien eta ezagunen kontakizunetan. Xabier Amuriza, Txomin Garmendia, Andoni Egaña, Patxi Iraola eta beste askoren testigantzak dira.
* Txisteak: hauek ere askotan beste egileen eskutik jasoak, batzutan eta Lazkao Txiki berak azaldutakoak dira.
Gainera, liburuak Zavalak idatzitako "Hitzaurrea" eta bertsolariaren biografia labur bat ditu.

## Literatura-gai

Antonio Zavalaren hitzetan Lazkao-Txikiren bizitza eta izaera ere literatura gai bihurtu ziren. Zentzu horretan, antzeko zerbait beste bertsolariekin gertatu zen, besteak beste, Fernando Amezketarrarekin, Peio Errotarekin edo Jose Joakin Urbietarekin. Zentzu horretan Lazkao Txiki mito egina aurkezten digu idazleak: "Bera degu, zalantzarik gabe, gure XX-garren mende ontako Pernando Amezketarra".

## Erreferentziak

* ↑ 8 or.

## Kanpo estekak

* Liburu osoa Euskaltzaindiaren webgunean.
* Datuak: Q104055767
# Gertakizuna (eleberria)

Gertakizuna (jatorrizko izenburua, frantsesez: L'Événement) Annie Ernauxek 2000. urtean idatzitako eleberria da. Kontakizun autobiografiko bat da, lazgarria eta sentikortasunez betea. Gertakarien sinpletasun bortitz eta krudelean kontatua, errelatu honetan 1964an, eleberria idatzi baino hogeita hamazazpi urte lehenago, abortatu zuenekoa kontatzen digu. Joseba Urteagak 2003an euskaratu zuen. 2021ean Audrey Diwanek zinemara eraman zuen.

## Erreferentziak

* ↑ susa-literatura.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30742322
# Gateway (Arkansas)

Gateway Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Benton konderrian dago, Arkansas estatuan. 436 biztanle ditu, 15,87045 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Benton konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2583302
# Gateside (Angus)

Gateside, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5527175
# Gateside (Fife)

Gateside, Eskoziako herri txiki bat da, Fife konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1495782
* Multimedia: Gateside, Fife / Q1495782
# Gateside (Iparraldeko Ayrshire)

Gateside, eskozieraz: Gaitside, Eskoziako udalerri txiki bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5527176
* Multimedia: Gateside, North Ayrshire / Q5527176
# Gatesville (Ipar Carolina)

Gatesville Ipar Carolinako herri bat da. Gates konderrian kokatua dago. 2010ean 321 biztanle zituen, 1,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Gates konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2029137
* Multimedia: Gatesville, North Carolina / Q2029137
# Gatesville (Texas)

Gatesville Texasko hiri bat da. Coryell konderrian kokatua dago. 2010ean 15.751 biztanle zituen, 23,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Coryell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q980595
* Multimedia: Gatesville, Texas / Q980595
# Gateway (Alaska)

Gateway Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Matanuska-Susitna Boroughn kokatuta dago, Alaska estatuan. 5.748 biztanle ditu, 57,365783 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Matanuska-Susitna Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q225480
* Multimedia: Gateway, Alaska / Q225480
# Gateway (Florida)

Gateway Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lee konderrian dago, Florida estatuan. 10.376 biztanle ditu, 15,911646 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2279712
# Gateway Arch

Gateway Arch (euskaraz: 'Arku Pasabidea'), halaber Gateway to the West (Mendebalderako Pasabidea) gisa ezagutua, St. Louis (Missouri) hiriko irudi ikoniko bat da, eta Jefferson National Expansion Memorial delakoaren barrenean dago. 192 metroko garaiera eta oinarrian 192 metroko zabalera duen arku erraldoi bat da, Eero Saarinen arkitektoak eta Hannskarl Bandel egitura-ingeniariak 1947an diseinatua. Estatu Batuen mendebaldea eta ekialdea elkartzen dituen "ate" (gateway) gisako sinbolo-izaera dauka, eta Estatu Batuetako monumenturik altuena da.
Arkuaren eraikuntza-lanei 1963ko otsailaren 12an ekin zitzaien, eta 1965eko urriaren 28an burutu zen. Monumentu hau 1967ko uztailaren 10ean ireki zitzaion jendeari.
Arkuaren barrualdea hutsa da, eta hutsune horretan igogailu-sistema guztiz berezi bat dauka, bisitariak garraiatzen dituena goiko aldean dagoen behatoki bateraino. Halaber, arkuaren barrenean larrialdietarako bi eskailera daude, haietako bakoitza 1076 eskailera-mailakoa.
* Arkuaren goiko aldean dagoen behatokia.
* Gateway Arch-en erraldoitasuna agerian uzten duen ikuspegia .
* Arkuaren beste ikuspegi bat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2027162
* Multimedia: Gateway Arch / Q2027162
# Gatewayita

Gatewayita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Gatewayita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca6(As3+V4+3 V5+9As5+6O51)*31H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gatewayite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Galipot

    Artikulu hau gai likatsuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Galipot (argipena)».
Galipota asfalto edo bikearen sinonimoa da.
Mexikon eta Amerikako beste herrialde batzuetan, chapapote diote eta nahuatleratik ekarritako hitza antzinatik erabili izan dute petrolio gordinari erreferentzia egiteko, bai itsaspeko iragazpen naturalen bidez kostaldera iristen zenari, bai lehorreko iragazketen bidez iristen zenari, hainbat erabileratarako erabiltzen baitzen.
2002ko azaroaren 13an, Prestige kasko bakarreko petrolio-ontzi bat izan zen. 77.000 tona petrolio zeramatzala, 2002ko azaroaren 19an Galiziako kostaldean hondoratu eta marea beltza erraldoia sortu zuen. Costa da Morte ingurua kaltetuenetarikoa izan zen, arrantza sektorea bereziki kolpatuz. Galipotak Euskal Herri, Espainia, Portugal eta Frantziako kostaldeak beltzez busti zituen, Europako bazter hauetako inoizko hondamendirik handienetakoa eraginez.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Galipot. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ (Alemanez) Friederici, Georg. Amerikanistisches Wörterbuch und Hilfswörterbuch für den Amerikanisten. , 165 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782491
# Galipentzuko gaztelua

Galipentzuko gaztelua Nafarroa Garaiko Galipentzu udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Herria menderatuz, Erdi Aroan gaztelu bat egon zen, Aragoiren aurreko mugako defentsa-lerroaren zati zena. 1470ean, Gaston III.a Foix-Biarnokoak gaztelua eraisteko agindua eman zuten, eta lanak hiribilduko bizilagunen esku utzi zituzten. Agindua ezinbestean bete zen.

## Historia

1277an, Joana I.a Nafarroakoa erreginari omenaldia egin zion Kontzalu Peritz zaldunak. Algibea edo zisterna 1291n konpontzen zen. Urte batzuk geroago, 1300ean, Piarres Martinitz Iruzozkikoa alkaidea zen, eta 1305ean bi dorreetako eskailerak berregiteko agindu zuen, handiagoa eta txikiagoa. 1328an, Piarres Xil Ablitakoa guardiak 8 liberako atxikipena zuen, dirutan, eta 40 kahitze gari.
Karlos II.a Nafarroakoa Eneko Lopitz Urizkoaren esku utzi zuen gaztelua 1351n, 4 libera eta 20 kahitzekin. 1370ean Pere Arnaldo Urizkoa alkaidea okupatu zuen. Bestalde, Karlos III.a Nafarroakoak 1393an Antso Gartzia Etxaguekoa izendatu zuen posturako, eta 1422an Martin Zantzi Uretakoa. Alkaide honek konponketa eta gotorleku lan garrantzitsuak hasi zituen, Soriako Andreo maisuak gainbegiratuta. 1426an lanean jarraitzen zen, zehazki Martin Gartzia eta Ihenego Olazkoa harginak. Joan II.ak, 1430ean, Leonel Maulekoa izendatu zuen alkaide, eta lau urte geroago egokitze-lan berriak egin zituen. Gotorlekuaren ardura izan zuen 1451. urtera arte. Mosen Joan Ezpeletakoa izan zuen oinordeko, merino nagusia, goarnizioa handitu zuena. 1456an, erregeak 33 libera eman zizkion Migel Ealegiri, Nafarroako Kontuen Ganberaren entzuleari, Ezpeletaren ardurapean zegoen gaztelua konpontzeko.
1470ean, Gaston III.a Foix-Biarnokoak eta Ines Nafarroakoak, Nafarroako Erresumako ordezkariek, gaztelua eraisteko agindua eman zuten, eta lanak hiribilduko bizilagunen esku utzi zituzten.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | GILEPENTZU. (Noiz kontsultatua: 2022-01-09).

## Ikus, gainera

* Galipentzu
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111590196
# Galipot (argipena)

Galipot hitzak adiera zenbait ditu:
* mundruna, mineral mota zenbait destilatuz eskuratzen den gaia;
* bikea, aurrekoaren destilazioz edo beste substantzien pirolisiz eskuratzen den gai likatsua;
* asfaltoa;
* galipota, petrolio-isurketetan sortzen den gai likatsua.
# Galion (Ohio)

Galion Ohioko hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 10.512 biztanle zituen, 19,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q679057
* Multimedia: Galion, Ohio / Q679057
# Galipentzuko ahuntzaina

Galipentzuko ahuntzaina, jaiotzako izen-deiturez Zakarias Eseberri Migelena, Zakarra ezizenez ere deitua (Zaraitzu ibarra, Nafarroa Garaia, c. 1780 - Galipentzu, Nafarroa Garaia, c. 1860) pertsonaia herrikoia izan zen, Nafarroa Garaian XIX. eta XX. mendeetan oso ezagun bihurtua.
Zaraitzu ibarrean sortua, txikitatik artzain mutil gisa hasi zen Ebro aldeko neguko larreak helburutzat zituen ardibidea egiten. Galipentzuko herriko etxeko agintariek ahuntzain lana eman zioten eta bertan bizi izan zen hil arte. Javier Sagues idazle eta irakasle galipentzuarrak aitona-amonei eta herriko bizilagunei entzundakoa oinarritzat harturik ahuntzain honen inguruko kontakizuna idatzi zuen Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra aldizkarian (60. zbkian, 1992).
Idazki honetan Zakarraren biografia antzeko narrazio bat harilkatzen du Saguesek eta ahuntzain honen mitoa sorrarazi zuen gertaera azaltzen du.
Nonbait udaberri batean Galipentzuko Zabaletako dermiora bidali zuten bere laguntzaile eta semeorde Tolin eta ahuntz saldoarekin. Bizilagunen gizatasun eskasak eraginda (ez baitzuten harenganako batere interesik agertu zenbait astetan) erotu omen zen. Ondorioz ahuntzei solasaldi bat egin ondoren mahasti bateko langa zabaldu eta mahastian loratzen ari ziren kimuak eta hostoak jan zituzten ahuntzek urte hartako mahats uztan kalte handiak eraginez.
Pasarte hau lau haizetara zabaldu zen eta Zakarraren ospea handia izan da geroztik. Egitate horren ondoren baina, herriak barkatu zion eginikoa eta lanari heldu zion berriz ahuntzen zaintzan.
# Galipentzuko zubia

Galipentzuko zubia Nafarroa Garaiko Galipentzu udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Aragoi ibaiaren gainean.

## Zubia

Zubi Zaharra ere deitua. Gerra amaigabeen ondorioz historian zehar kalte handiak jasandako harrizko egitura.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | GILEPENTZU. (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Ikus, gainera

* Galipentzu
* Aragoi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111590205
# Galisancho

Galisancho Salamancako udalerria da, Tierras del Tormes eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 437 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1650167
* Multimedia: Galisancho / Q1650167
# Gerty (Oklahoma)

Gerty Oklahomako herri bat da. Hughes konderrian kokatua dago. 2010ean 118 biztanle zituen, 0,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hughes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287256
# Geruza (argipena)

Geruza objektu edo elementu baten gainean modu uniforme samarrean kokaturik dagoen beste gai bat da.
Hurrengo hauek geruzak dira:

## Apainketa

* Ile geruza

## Ekologia

* Goroldio geruza
* Belar geruza
* Zuhaixka geruza
* Zuhaitz geruza

## Elektrizitatea

* Anodo geruza
* Katodo geruza
* Deplezio geruza

## Fisika eta kimika

* Balentzia geruza
* Elektroi geruza
* Geruza atomikoa
* Muga geruza

## Garraioa

* Errodadura geruza
* Geruza pikorduna

## Geologia eta meteorologia

* Geruza atmosferikoa
* Ozono geruza
* Estratua

## Informatika

* Sare geruza
* Aurkezpen geruza
* Garraio geruza
* Lotura geruza
* Geruza fisikoa
* Saio geruza
* Aplikazio geruza

## Nekazaritza

* Geruza goldagarria
# Gerusia

Gerusia (antzinako grezieraz: γερουσία) agure kontseilu espartarra izan zen, Herodotoren ustez, 28 geronte eta bi erregek osatua. Hauek, Apellak (antzinako grezieraz: Ἀπέλλα) hautatzen zituzten, forma goraipagarriarekin eta biziarteko karakterrarekin.
Gerusiako kide izateko, hirurogei urte baino gehiago izan behar zuten. Tribu bakoitzak, kontseilura hamar kide bidaltzen zituzten, eta printzipioz, jakintsuena eta bertutetsuena aukeratzen zen. Aristokraziaren paladinak, Gerokhia izendatzen zuen, hau da, "Pribilegiatuen Kontseilua". Garai klasikoan, oso garrantzitsua izan zen organo hau: lege proiektuak onartzen zituzten Apellatik pasa ondoren, biltzarra disolbatu ahal zuten proiektua atzera botatzen bazen eta justizia gorte goreneko partaide ziren. Gerusiak, bere zantzu aristokratikoak kontserbatuko zituen. Esan daiteke ere, kanpo politika kontrolatzen zutela. Kriminalean, apelazio gabeko epaitegia zen, eta erregeak epaitu ahal zituzten. Haien botereak, benetako gerontokrazia zehaztu zuten Espartan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q495552
# Geruza-sumendi

Geruza-sumendia, sumendi konposatua ere deitua, laba gotortu, piroklasto eta errauts bolkanikozko txandakako geruza ugariz eraturik dagoen kono formako sumendia da. Mota honetako sumendiak denbora luzean zehar eratzen dira, aldizkako erupzioen metatzeaz. Munduko sumendi garaienetako batzuk –horien artean El Salvadorko Izalco, Japoniako Fuji mendia, Ekuadorko Cotopaxi eta Italiako Vesubio– horrela eratuak dira.
Geruza-sumendietan jarduera efusiboak eta leherkorrak txandakatzen dira. Laba azidoa, silize eduki handikoa (erriolita, dazita edo andesita) eta oso likatsua izaten da. Beraz, erupzioa gertatzen denean, nahiko laster hoztu eta gotortzen da. Barneko gasen presioak laba-estalkia hautsi eta, piroklasto izeneko txatalak eratzen ditu. Honela, laba kolada eta piroklasto geruza txandakatuak dituen konoa sortzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Geruza-sumendi Euskalmet. Euskara.euskadi.net
* ↑ Stratovolcanoes Volcano.oregonstate.edu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q169358
* Multimedia: Stratovolcanoes / Q169358
# Geuzen

Geuzen (nederlanderaz: Geuzen, ˈɣøːzə(n) ahoskatua; frantsesez: Les Gueux; “eskaleak”) Hamazazpi Probintzietako aitoren seme talde bat izan zen, 1566an Inkisizioaren kontrako eskakizuna egin ziona Margarita Parmakoa espainiar gobernariari; bertan, katolikoek eta protestanteek Herbehereetako probintzien askatasuna errespetatzea eskatzen zuten. Hartan, espainiarren aldeko aholkulari batek “N'ayez pas peur Madame, ce ne sont que des gueux” (“Ez izan beldurrik Madame, eskaleak bertzerik ez dira”) esan omen zuen, erdeinuz. Matxinoek hitz berori bere egin eta handik aurrera independentziaren aldekoek Geuzen (“eskaleak”) esan zioten beren buruari.
Armentièresko ikonoklasten istiluen ondoren (1566) bi taldeak banatu egin ziren. Gilen de la Marckek itsaslapurrak bildu zituen watergeuzen izenaren azpian. 1572an haiek egin zuten eraso handiak matxinada orokorra ekarri zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Martinez Rubio, Elena. Deabru gurea. Berria egunkaria, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-1-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q699636
* Multimedia: Geuzen (Eighty Years' War) / Q699636
# Gevensleben

Gevensleben Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Helmstedt barrutia|Helmstedt]] barrutian. 2014an 666 biztanle zituen 15,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q633303
* Multimedia: Gevensleben / Q633303
# Geuensee

Geuensee Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Luzerna kantonamendua barrutian. 2014an 2,940 biztanle zituen 6,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7142
* Multimedia: Geuensee / Q7142
# Geurea

Geurea Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Trapagaranen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 559 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %7,10.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258472
# Gevelsberg

Gevelsberg Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Ennepe-Ruhr barrutia|Ennepe-Ruhr]] barrutian. 2014an 30.949 biztanle zituen 26,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11331
* Multimedia: Gevelsberg / Q11331
* Webgune ofiziala
# Geuda Springs (Kansas)

Geuda Springs Kansasko hiri bat da. Cowley konderrian kokatua dago. 2010ean 185 biztanle zituen, 0,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cowley konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2357541
# Gevenich

Gevenich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Cochem-Zell (barrutia)|Cochem-Zell]] barrutian. 2014an 648 biztanle zituen 7,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q647077
* Multimedia: Gevenich / Q647077
# Frost (Texas)

Frost Texasko hiri bat da. Navarro konderrian kokatua dago. 2010ean 643 biztanle zituen, 2,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Navarro konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q969883
* Multimedia: Frost, Texas / Q969883
# Frosses

Frosses (irlanderaz Na Frosa) Irlandako Donegalgo konderriaren hegoan dagoen udalerri bat da. 2006an 643 biztanle zituen. Bertako Santa Mariaren eliza katolikoa kale nagusian dago. Inver udalerritik hurbil dago.
Udalerria errepide batek erdiz-erdi zeharkatzen duren. Bertako txantxa herrikoi baten arabera, udalerri baten erdi edo alde batek ezin omen du errepidearen beste erdi edo aldearekin hitz egin, gehienbat alde batean etxebizitzak eta biztanleak eta bestaldean hilerria eta eliza baidaude.

## Iruditegia

* Udalerria eta hilerria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1016297
* Multimedia: Frosses / Q1016297
# Frost (Minnesota)

Frost Minnesotako hiri bat da. Faribault konderrian kokatua dago. 2010ean 198 biztanle zituen, 1,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Faribault konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230717