OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nikolai Txernykh

Nikolai Stepanovitx Txernykh (errusieraz: Николай Степанович Черных; 1931ko urriaren 6a - 2004ko maiatzaren 26a) sobietar eta ukrainar astronomo bat izan zen.
Txernykh Voronezh Oblasteko (gaur egun Lipetsk Oblasta) Usman hirian jaio zen. Eguzki-sistemako gorputz txikien astrometria eta dinamikan espezializatu zen eta Ukrainan Krimeako Astrofisika Behatokian lan egin zuen 1963tik aurrera.
Txernykhek 74P/Smirnova-Txernykh eta 101P/Txernykh aldizkako kometak aurkitu zituen. 537 asteroide ere aurkitu zituen, horien artean 2867 Šteins eta 2207 Antenor troiar asteroidea. Txernykhek bere emazte eta lankidea zen Liudmila Txernykhekin pan egin zuen. 1979an Antonin Mrkos txekiar astronomoak aurkitu zuen 2325 Txernykh asteroidea bere omenez izendatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q318611
* Multimedia: Nikolay Stepanovich Chernykh / Q318611
# Nikolaievsk-na-Amure

Nikolaievsk-na-Amure (errusieraz: Никола́евск-на-Аму́ре, translit.: Nikolayevsk-na-Amure; euskaraz: «Nikolaievsk Amurrean») Khabarovsk Kraiko hiria da, Errusiako ekialdeko muturrean kokatua. Amur ibaiaren bokalearen eta Okhotskeko itsasoko kostatik oso gertu dago. 2010ean 22.300 biztanle zituen.

## Historia
### Erdi Aroa

Erdi Aroan, Nivji, Oroch eta Evenki etnietako kideak bizi ziren inguruan. Mongoliako Yuan dinastiak espedizioak bidali zituen inguru horretara, Japonia konkistatzeko eta Sakhalingo ainuengandik defendatzeko oinarri gisa erabiltzeko helburuarekin.

### Errusiar garaia

Guennadi Nevelskoi (1813-1876) esploratzaile eta nabigatzaile errusiarrak 1850ean sortu zuen zonalde eta Nikolas I.a Errusiako tsarraren (1796-1855) izena jarri zion. Herria Ozeano Bareko Errusiako inperioaren gune ekonomiko nagusietako bat azkar bihurtu zen, Petropavlovsk-Kamtxatski ordezkatuz. Hurrengo urteetan estatusa edo kategoria handitu zituen. Vasili Zavoiko almiranteak hiriko itsas basearen eraikuntza zuzendu zuen.

## Klima

Datu klimatikoak (Amureko Nikolaievsk (1981-2010, muturrekoak 1881-egun)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 0.3 | 5.7 | 11.9 | 19.6 | 31.7 | 34.3 | 34.1 | 35.3 | 28.9 | 22.5 | 11.4 | 2.8 | 35.3 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -17.5 | -13.7 | -5.6 | 2.9 | 10.5 | 19.0 | 21.7 | 21.5 | 16.2 | 6.6 | -6.1 | -15.5 | 3.3 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -21.8 | -19.0 | -11.6 | -2.1 | 5.0 | 13.1 | 16.5 | 16.1 | 10.6 | 2.0 | -10.3 | -19.4 | -1.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -25.6 | -23.4 | -16.9 | -6.4 | 0.9 | 8.0 | 12.2 | 11.8 | 6.3 | -1.6 | -14.0 | -22.9 | -6.0 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -47.2 | -45.9 | -37.6 | -28.8 | -11.9 | -3.8 | 1.3 | 0.6 | -6.0 | -25.1 | -34.0 | -44.2 | -47.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 42 | 29 | 33 | 32 | 53 | 50 | 60 | 83 | 82 | 89 | 60 | 48 | 660 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 0 | 0 | 0.5 | 5 | 15 | 14 | 15 | 18 | 19 | 15 | 2 | 0 | 104 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 17 | 17 | 18 | 16 | 9 | 0.1 | 0 | 0 | 0 | 12 | 21 | 19 | 129 |
| Eguzki orduak | 129 | 160 | 232 | 209 | 233 | 234 | 238 | 204 | 184 | 143 | 132 | 94 | 2192 |
| Hezetasuna (%) | 76 | 76 | 74 | 76 | 77 | 77 | 81 | 83 | 82 | 79 | 79 | 79 | 79 |
| Iturria (1): pogoda.ru.net ||||||||||||||
| Iturria (2): NOAA (eguzkia 1961–1990) ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Estadísticas Rusia. .
* ↑ Nikolayevsk del Amur. .
* ↑ (Errusieraz) Погода и климат. Климат Николаевска-на-Амуре. .
* ↑ (Ingelesez) National Oceanic and Atmospheric Administration. Nikolaevsk-on-Amur Climate Normals 1961–1990. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173037
* Multimedia: Nikolayevsk-on-Amur / Q173037
# Nieves Ibeas

Nieves Ibeas Vuelta (Gasteiz, 1961eko uztailaren 28a) aragoiar politikari eta unibertsitateko irakaslea da. 2011 eta 2014 artean, Chunta Aragonesista alderdiko bozeramailea izan zen Aragoiko Gorteetan. Gero, postua utzi eta Zaragozako Unibertsitatera itzuli zen.
# Nieves Álvarez

Nieves Álvarez (La Seca, 1974ko martxoaren 30a) espainiar top-model ohia da. 1992an Elite Model agentziak fitxatu eta Yves Saint Laurent, Christian Dior, Hermès edo Armanirentzat lan egin zuen.
2012tik aurrera, Televisión Españolan Solo moda saioa aurkezten du.

## Erreferentziak

* ↑ FormulaTV. (2012-6-25). Nieves Álvarez estrena este sábado en La 1 'Solo moda'. .
* Datuak: Q6042828
* Multimedia: Nieves Álvarez / Q6042828
# Nifedipino

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Nifedipino dihidropiridina motako kaltzio kanalen blokeagailua da, medikuntzan bularreko angina, batez ere Prinzmetalen angina, arintzeko eta hipertentsio arterialerako erabiltzen dutena.
Nifedipinoa 1967an patentatu eta 1981ean merkaturatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .
* ↑ (Ingelesez) Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin. (2006). Analogue-based Drug Discovery. John Wiley & Sons, 489 or. ISBN 9783527607495..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39111
* Multimedia: Nifedipine / Q39111
# Niflheim

Niflheim, eskandinaviar mitologian, Yggdrasileko bederatzi munduetako bat da, eta, hitzak, Lainoaren etxea esan nahi du, eskandinaviar mitologian, iluntasuna eta ilunpeen erresuma dena, eta laino iraunkor batez inguratua dagoena.
Mito kosmogonikoetako batean (Eskandinaviar mitologiako sorkuntza), Niflheim materia hotza da, Muspelheimen edo materia beroaren aurkakoa. Mundua, Ginnungagap deritzon espazio magikoan bi hauek talka egin zutenean sortu zen.
Helheim, erresuma handi eta hotz honetako tokirik ilun eta beldurgarrienetako bat da. Helheimen bizi da Hela jainkosa edo erraldoia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176062
# Nieves Sánchez Carrilero

Nieves Sánchez Carrilero (Albacete, 1922) espainiar arkeologoa da eta bizitza osoa Albaceteko Museoan eman zuen.

## Ibilbidea

Batxilergoa Albaceten ikasi zuen eta 1946tik 1986an erretiroa hartu arte Albaceteko Diputazioko funtzionario gisa aritu zen, Museoan administrari laguntzaile gisa. Espainiako hego-ekialdeko Kongresu Arkeologikoan parte hartu zuen, 1946ko martxoaren 21etik 24ra bitartean.
1954an, Samuel de los Santos Gallego Albaceteko Museoko zuzendariarekin ezkondu zen 1962tik 1983ra bitartean, eta La Torrecicako (Albacete) nekropoli iberikoan indusketa batean ezagutu zuen, Joaquín Sánchez Jiménezek koordinatuta. Hirurek Venta Segoviako, Casa de la Berrugako edo Los Capuchinosko indusketetan ere lan egin zuten, Albaceteko probintziako beste aztarnategi batzuen artean. Prospekzio eta indusketetan aurkitutako materiala aztertu, inbentariatu eta katalogatzeko lanak ere egin zituen.
Julia Sánchez Carrilero ahizparekin ere lan egin zuen Santa Ana zuloko nekropoli iberikoa hondeatzen.
Aita hiltzean, Nievesek indusketa-baimen guztiak eman zizkion Albaceteko Museoko dokumentu- eta argazki-artxiboari, egunkariak eta oharrak, txostenak, gutunak, marrazkiak, planoak, irudiak...

## Argitalpenak

* 1951ko artikulua, El Llano de la Consolacióngo urrezko maldei buruzkoa, Albaceteko Historia eta Arkeologia Mintegiko liburuetan.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Nieves Sánchez Carrilero» ArqueologAs.
* ↑ Nast, Condé. (2021-03-07). «Dinos los primeros nombres de ArqueólogAs que se te vengan a la cabeza» Traveler.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111017973
# Norridge (Illinois)

Norridge Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 14.572 biztanle zituen, 4,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cook konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2666488
# Norris (Hego Carolina)

Norris Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pickens konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. 741 biztanle ditu, 4,879 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pickens konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2637381
# Norris (Hego Dakota)

Norris Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mellette konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 150 biztanle ditu, 2,263128 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Mellette konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4256313
# Norra skenet

Norra skenet (euskaraz: «Iparraldeko argia») Umeå udalerrian dagoen eskultura da. Egilea Ernst Nordin da eta Umeåko Unibertsitatearen campusan dago kokatuta.

## Historia

1967an, Unibertsitateko campusean diseinu berria ezartzeko eskultura bat egiteko lehiaketa bat jarri zen martxan. Lehiaketa Ernest Nordin-ek irabazi zuen lehiaketa. Norra skenet eskultura 1969an altxatu zen campusean. 1995ean lekuz aldatu zen, ordura arte okupatu zuen lekuan irakasleen prestakuntza zentroa eraikitzeko.
Umeåko Unibertsitateak eskultura haren ikurra gisa hartu du eta marka gisa erabiltzen du.

## Ezaugarriak

Eskultura altzairu herdoilgaitz leunduaz egina dago. Lau angeluko tutuak soldatu ziren, bilduma diagonak bat eginez. Multzoak aurora polarrak gogorarazi nahi ditu, «Iparraldeko Argiak»; horregatik ere fokokin argiztuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ Skulpturguide Umeå. Umeå: Västerbottens konstförening. 2005. 162 or. ISBN 978-91-631-8462-8.
* ↑ Konstvandring på Umeå universitet. En guide till konsten på campus. Umeå University. p. 22. ISBN 978-91-7601-035-8.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10602562
* Multimedia: Nora skenet / Q10602562
# Norrbotten

Norrbotten (suedieraz ²nɔrːˌbɔtːɛn ahoskatua) Suediako iparraldean dagoen probintzia historikoa (landskap) da. Hegoaldean Västerbotten, mendebaldean Lappland eta ekialdean Finlandia mugakideak ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211649
* Multimedia: Norrbotten / Q211649
# Norra Kvill Parke Nazionala

Norra Kvill Parke Nazionala (suedieraz: Norra Kvill nationalpark), Suedia hegoaldeko parke nazional bat da Kalmarko konderrian dagoena.
Vimmerby udalerrian kokaturiko Parke Nazional txikia da. 1927an eratu zenean 0'27 km²-ko eremua hartzen zuen baina 1989an zabaldu egin zuten gaur egungo 1'14 km²-tara.
Parkearen alboan Rumskulla haritza dago, Eskandinaviako zaharrena eta Europako handienetakoa, 14 metrotako zirkunferentzia baitu enborrak.

## Iruditegia

* Rumskulla haritza.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Suedieraz) Parkearen webgune ofiziala
* Datuak: Q1968993
* Multimedia: Norra Kvill National Park / Q1968993
# Norrbottengo konderria

Norrbotten Suediako konderri bat da. 98.911 km$^2$ko azalera du eta 2011ko datuen arabera 248.421 biztanle zituen. Bere hiriburua Luleå da.

## Mugakideak

Suediako Västerbotten konderriarekin, Norvegiako Nordland eta Troms konderriekin eta Finlandiako Lappi probintziarekin egiten du muga.

## Udalerriak
### Hiri handienak

* Luleå (hiriburua, 75.966 biztanle)
* Piteå (22.913 bizt.)
* Boden (18.277 bizt.)
* Kiruna (18.148 bizt.)

### Udalerri guztiak

| Norbotten landskapeko udalerriak: Pajala udalerria Övertorneå udalerria Överkalix udalerria Boden udalerria Kalix udalerria Haparanda udalerria Älvsbyn udalerria Luleå udalerria Piteå udalerria | Norbotten landskapeko udalerriak: Pajala udalerria Övertorneå udalerria Överkalix udalerria Boden udalerria Kalix udalerria Haparanda udalerria Älvsbyn udalerria Luleå udalerria Piteå udalerria | Lappland landskapeko udalerriak: Kiruna udalerria Gällivare udalerria Jokkmokk udalerria Arjeplog udalerria Arvidsjaur udalerria | Lappland landskapeko udalerriak: Kiruna udalerria Gällivare udalerria Jokkmokk udalerria Arjeplog udalerria Arvidsjaur udalerria |

## Ondasun nabarmenak
### Gizateriaren Ondarea

* Gammelstad eliza-herrixka
* Laponiako eskualdea
* Struveren arku geodesikoa

### Parke Nazionalak

* Abisko Parke Nazionala
* Haparanda uhartediko Parke Nazionala
* Muddus Parke Nazionala
* Padjelanta Parke Nazionala
* Pieljekaise Parke Nazionala
* Sarek Parke Nazionala
* Stora Sjöfallet Parke Nazionala
* Vadvetjåkka Parke Nazionala

## Iruditegia

* Luleå.
* Luleåko katedrala.
* Gammelstad eliza-herrixka.
* Kirunako eliza.
* Abisko Parke Nazionala.
* Haparanda uhartediko Parke Nazionala.
* Muddus Parke Nazionala.
* Padjelanta Parke Nazionala.
* Pieljekaise Parke Nazionala.
* Sarek Parke Nazionala.
* Stora Sjöfallet Parke Nazionala.
* Nikkaluokta.
* Ájtte museoa.
* Kebnekaise mendia (2.099 m).
* Sarektjåkkå mendia (2.089 m).
* Torne ibaia
* Lule ibaia.
* Hornavan aintzira.
* Akkajaure aintzira.
* Torneträsk aintzira.
* Laitaure aintzira.
* Esrange Space Center.
* Icehotel (Jukkasjärvi).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103686
* Multimedia: Norrbotten County / Q103686
# Norridgewock (Maine)

Norridgewock Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Somerset konderrian dago, Maine estatuan. 1.351 biztanle ditu, 28,660706 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Somerset konderria (Maine)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3887917
# Nohen

Nohen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Birkenfeld (barrutia)|Birkenfeld]] barrutian. 2014an 380 biztanle zituen 7,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q642263
* Multimedia: Nohen / Q642263
# Nohoval

Nohoval (irlanderaz Nuachabháil) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7047571
* Multimedia: Nohoval / Q7047571
# Noia

Noia Galiziako kostaldean dagoen udalerria da, herrialde osoko populatuenetarikoa, A Coruñako probintzian eta Noiako eskualdean kokatutakoa.

## Ikus, gainera

* A Coruñako udalerrien zerrenda
* Rias Baixas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q818601
* Multimedia: Noia / Q818601
# Nohfelden

Nohfelden Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan dago, [[St. Wendel (barrutia)|St. Wendel]] barrutian. 2014an 10.037 biztanle zituen 100,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q570209
* Multimedia: Nohfelden / Q570209
# Nohn

Nohn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 422 biztanle zituen 11,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q653992
* Multimedia: Nohn / Q653992
# Nohra

Nohra Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Weimarer Land (barrutia)|Weimarer Land]] barrutian. 2014an 1.659 biztanle zituen 19,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q652519
* Multimedia: Nohra (Grammetal) / Q652519
# Noiako eskualdea

Noiako eskualdea Galiziako kostaldean dago, Coruñako probintziaren mendebaldean.
Noia du udalerririk handiena, eta horrez gain, Lousame, Outes eta Porto do Son udalerriek ere osatzen dute eskualdea.

## Ikus, gainera

* Costa da Morte
* Rias Baixas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686613
* Multimedia: Comarca de Noia / Q686613
# Nohra (Nordhausen)

Nohra Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Nordhausen (barrutia)|Nordhausen]] barrutian. 2014an 871 biztanle zituen 16,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q669353
* Multimedia: Nohra (Bleicherode) / Q669353
# Noicattaro

Noicattaro Italiako udalerri bat da. Bariko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 25.885 biztanle ditu, 40,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Noicattarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bari Cellamare Mola di Bari Rutigliano Capurso Casamassima Triggiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51837
* Multimedia: Noicattaro / Q51837
# Noriko Ishibashi

Noriko Ishibashi (japonieraz: 石橋 紀子, Ishibashi Noriko) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1989 | 1 | 1 |
| 1990 | 0 | 0 |
| 1991 | 2 | 0 |
| Guztira | 3 | 1 |

## Erreferentziak

* ↑ Japan Football Association
* Datuak: Q50377658
# Norihiro Yamagishi

Norihiro Yamagishi (japonieraz: 山岸 範宏, 1978ko maiatzaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Montedio Yamagata.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q275859
# Noriki Fuke

Noriki Fuke (japonieraz: 吹ヶ 徳喜, Fuke Noriki, 1997ko uztailaren 22a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokushima Vortis.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q89449231
# Noriko Baba

Noriko Baba (japonieraz: 馬場 典子, Baba Noriko, 1977ko Maiatzaren 4a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2001 | 4 | 0 |
| 2002 | 1 | 0 |
| Guztira | 5 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ Japan Football Association
* Datuak: Q50410512
# Norikura mendia

Norikura mendia (japonieraz: 乗鞍岳, Norikura-dake) Japoniako Honshu uhartearen erdialdeko sumendia da, 3.025 metroko altuera duena. Japoniako hirugarren sumendi altuena da. 3000 metrotik gorako Japoniako mendien artean igotzeko errazena izatearen fama dauka.

## Geografia

Gifu eta Nagano prefeturen arteko mugan dago, Takayama (Gifu) haraneko lurretan, Japoniako Alpeetan. Sumendiaren aktibitateak zortzi lautada eta 12 krater-aintzira eratu ditu mendilerroan. Mendia zeharkatzen duen bidea egin da, Norikura Skyline, Japoniako biderik garaiena.
Kengamine (剣ヶ峰) da mendiaren tontorrik garaiena, duela 9.600 eta 9.200 urteetako erupzioen eraginez sortua. Ebisu (恵比寿岳) tontorra duela 2.000 urte inguru eratu zen.

## Historia

Aktibo dagoen sumendia da, azkenengo erupzioa k.a. 50 urtekoa dela uste da. 1680 hamarkadan Enkū monje budista izan zen gailurrera igotzea lortu zuen lehenengo mendizalea, eta atzerritarren artean lehenengoa William Gowland ingelesa izan zen 1878 urtean.

## Iruditegia

* Elurrezko hormak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3133588
* Multimedia: Mount Norikura / Q3133588
# Norimasa Nakanishi

Norimasa Nakanishi (japonieraz: 中西 規真, 1991ko apirilaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q19847254
# Norihisa Shimizu

Norihisa Shimizu (japonieraz: 清水 範久, 1976ko urriaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Yokohama F. Marinos.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q276229
# Norika

Norika (latinez: Noricum) K.a. II. mendean sortutako tribu zelten federazioa izan zen, egungo Austria iparraldea, Alemaniako Bavaria eta Esloveniaren mendebaldea hartzen zituena. Norikoek mugakide zituen tauriskoekin konfederazio bat eratu zuten.
K.a. 16an, Erromatar Inperioko probintzia bilakatu zen, eta, beranduago bitan zatitua: Iparraldean, Noricum ripense eta Noricum mediterraneum hegoaldean. Dominatuaren garaian, Panonia eta Dalmziarekin batera, Illyricum Pannoniako diozesiaren barruan sartu zuten.

## Geografia

Muga hauek zituen: iparraldean Danubioa (hau Erromatar Inperioaren eta germaniar herrialdeen arteko muga ere zen); mendebaldean Rhetia eta Vindelizia probintziak zituen, ekialdean Panonia mendebaldean, eta Italia hegoaldean.Hauek dira, gutxi gorabehera, eremu geografiko horretan dauden eskualdeak: Estiria, Carintia, Salzburgoko eskualdea, Behe Austriako eta Goi Austriako zati handi bat, Bavariako ekialdeko muturra eta Esloveniako zati bat.
Gatz eta burdin hobi handiak zeuden eskualdean.

## Historia

K.a. VIII. mendean, Hallstatt kulturako herri zeltak bizi ziren bertan.
Zesar Augusto enperadoreak eskualdea aske jarrai zezakeela erabaki zuen, Inperioaren estatu basailu modura. Julio-Klaudiar dinastiaren garaian, ordea, Inperioaren barnean sartu zuten, germaniarren aurkako defentsak hobetzeko.
Marko Aurelio enperadorearen garaian, Markomano Gerretan, kuadoen eta markomanoen presioa jasan zuen. III. eta IV. mendeetan ere pairatu zituen germaniarren erasoak, bereziki alaman herriarenak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.
* 1 2 Föll, H.. Iron and Steel in Early Europe. tf.uni-kiel.de (Noiz kontsultatua: 2022ko azaroak 28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131434
* Multimedia: Noricum / Q131434
# Norilskita

Norilskita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Norilskita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>(Pd,Ag)2xPb (x =]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Norilskite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Norimasa Atsukawa

Norimasa Atsukawa (japonieraz: 熱川 徳政, 1995eko maiatzaren 31 - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Azul Claro Numazu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q53764783
# Noura Hussein

Noura Hussein (arabieraz: نورة حسين حماد‎; Gezira estatua, Sudan, 1998) sudandar emakumea da. 2018ko maiatzaren 10ean, heriotza zigorra ezarri zioten senar bortxatzailea hiltzeagatik, bidezko defentsa zen arren. Nazioarteko iritziaren eraginpean, espetxe-zigorra ezarri zioten, eta 2021ean espetxetik atera zen.

## Bizitza

Sudango hegoaldeko Gezira estatuan jaio zen. 15 edo 16 urte zituela, familiak derrigorrezko ezkontza antolatu zion. Ihes egin zuen eta hiru urtez izebaren etxean bizi izan zen, baina familiak harrapatu eta ezkontzera behartu zuen zeremonia publiko batean. Sexu harremana izateari uko egin zuen, baina senarrak bost egun geroago bortxatu zuen, ohean mantentzen zuten familiako kideen laguntzarekin. Nouraren testigantzaren arabera, ganibeta jarri zuen burkoaren azpian. Hurrengo egunean, senarrak berriro bera bortxatzen saiatu zen, eta Nourak hil egin zuen. Familiari laguntza eskatu zion, baina agintariei eman zioten.
Noura Hussein Omdurmango kartzelan espetxeratu zuten 2017ko maiatzean. Senarraren familiak ez zion barkatu nahi izan, ezta diru-konpentsazio batekin ere, epaileak aholku hau eman arren. Maiatzaren 10ean, heriotza zigorra ezarri zioten. Kasu honek arreta publikoa erakarri zuen nazioartean. Noura Husseinen defendatzaileek 15 egun izan zituzten errekurtsoa egiteko, eta 2018ko ekainean, bost urteko espetxe-zigorra eta 337.000 sudandar librako isuna (16.000 euro inguru) ezarri zizkioten.
Espetxean zegoen bitartean, zuzenbidea ikasi nahi zuen Sudango Unibertsitate Irekian, baina ezin zituen ikasketak ordaindu. Askatu ostean, ikasketak amaitu eta lehengusuarekin ezkondu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Mohammed Salih, Zeinab. «Sudanese woman who killed rapist spouse ‘let down’ by lack of support» The Guardian 2022-02-14 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 3 (Frantsesez) «Peine de mort annulée pour une jeune Soudanaise» Le Monde 2018-06-27 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 3 (Ingelesez) Al-Nagar, Samia; Tønnessen, Liv. (2018). Family law reform in Sudan: A never ending story?. Bergen: Chr. Michelsen Institute (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Elbagir, Nima; Dewan, Angela. «Sudan overturns death sentence for teen who killed her husband after he raped her» CNN 2018-06-26 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 (Ingelesez) Beaumont, Peter. «Teenager who killed husband after he raped her is sentenced to death in Sudan» The Guardian 2018-05-11 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 (Frantsesez) «Noura Hussein évite la peine de mort» Amnesty International France (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* 1 2 (Ingelesez) Grinberg, Emanuella. «Calls for leniency grow for teen sentenced to die in marital rape case» CNN 2018-05-16 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* ↑ (Ingelesez) Mackintosh, Eliza. «She stabbed her husband as he raped her. A court sentenced her to death» CNN 2018-05-11 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* ↑ (Frantsesez) Vainqueur, Christine. «Au Soudan, une victime de viol dénonce l'hypocrisie d'Hollywood» Vanity Fair 2022-02-14 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53098244
* Multimedia: Noura Hussein / Q53098244