OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Garbala (Arriasgoiti)

    Ez nahasi Lapurdiko Garbala auzoarekin, Sara udalerrian.
Garbala Lizoainibar-Arriasgoiti udalerriko Arriasgoiti ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1427n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Arriasgoitiko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak garbaldarrak ziren.

## Izena

Garbala toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Garualla (1366)
* Garbala (1534)
* Garbala (1711)
* Garbala (1800)
* Garbala (1996)

## Historia

Antso Santxitz kondeak lursailak izan zituen XI. mendearen amaieran. 1280an, urteko petxa bat zor zuen: kahitze 1, bi laurdeneko garia, eta 2 kahitze, 3 olo- eta garagar-lapurreta. Beheko etxaldea 1366an abandonatuta agertu zen; Gainekoa, berriz, 3 sutan, horietako 2 kapareak, baina 1427a baino lehen ere despopulatu egin zen. XV. mendean zehar partikular batzuei alokatu zitzaien.

## Oharrak

* ↑ /gaɾβ̞ála/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Garbala - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Arriasgoiti
* Lizoainibar-Arriasgoiti
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Lizoainibar-Arriasgoitiko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q110197160
# Garbatka-Letnisko udalerria

Garbatka-Letnisko Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kozienice barrutian kokatuta. 73,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5139 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2328472
* Multimedia: Gmina Garbatka-Letnisko / Q2328472
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Garbagnate Monastero

Garbagnate Monastero Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.532 biztanle ditu, 3,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Garbagnate Monasterok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barzago Costa Masnaga Sirone Bulciago Molteno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42868
* Multimedia: Garbagnate Monastero / Q42868
# Garbagna Novarese

Garbagna Novarese Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.419 biztanle ditu, 10,05 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Garbagna Novaresek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Novara Sozzago Trecate Nibbiola Terdobbiate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22446
* Multimedia: Garbagna Novarese / Q22446
# Garber (Iowa)

Garber Iowako hiri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 88 biztanle zituen, 0,60 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clayton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1923554
# Freimersheim

Freimersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Alzey-Worms (barrutia)|Alzey-Worms]] barrutian. 2014an 694 biztanle zituen 6,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565094
* Multimedia: Freimersheim (Rheinhessen) / Q565094
# Freirachdorf

Freirachdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 642 biztanle zituen 4,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q539695
* Multimedia: Freirachdorf / Q539695
# Freirina

Freirina Txileko iparraldeko komuna eta hiri bat da, Atacama eskualdeko Huasco probintzian kokatuta. 2002ko erroldan, 5.666 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Freirinako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13051
* Multimedia: Freirina / Q13051
# Freisen

Freisen Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan kokatuta dago, [[St. Wendel (barrutia)|St. Wendel]] barrutian. 2014an 8.048 biztanle zituen 48,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q569850
* Multimedia: Freisen / Q569850
# Freilingen

Freilingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 690 biztanle zituen 3,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q551872
* Multimedia: Freilingen (Westerwald) / Q551872
# Freire (Txile)

Freire Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Araucanía eskualdeko Cautín probintzian dago. 2002ko erroldan, 25.514 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Freireko udalaren webgunea.
* Datuak: Q13049
* Multimedia: Freire, Chile / Q13049
# Freisbach

Freisbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Germersheim (barrutia)|Germersheim]] barrutian. 2014an 1.067 biztanle zituen 4,98 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567245
* Multimedia: Freisbach / Q567245
# Freischütz

Freischütz, Alemaniako folklorean, deabruarekin egindako itun baten bitartez, zazpi bala magiko (alemanez: Freikugeln) lortu dituen tiratzailea da; hauetako seik tiratzaileak nahi duen helburua joko dute, baina zazpigarrenak, deabruaren eskukoa denez gero, honek hautatzen duen ituan joko du. Kondaira honek XIV. eta XVI. mendeen artean zabalkunde handia izan zuen. XIX. mendean Johann August Apelek Gespensterbuch liburuan (1811) jaso zuen eta Carl Maria von Weberren Der Freischütz (1821, Isileko ehiztaria) operaren oinarria da.

## Erreferentziak

* ↑ «Freischutz» 1911 Encyclopedia Britannica. Studylight.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q672789
# Freimersheim (Südliche Weinstraße)

Freimersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Südliche Weinstraße (barrutia)|Südliche Weinstraße]] barrutian. 2014an 945 biztanle zituen 5,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q657065
* Multimedia: Freimersheim (Pfalz) / Q657065
# Freimettigen

Freimettigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bern-Mittelland barruti administratiboa barrutian. 2014an 466 biztanle zituen 2,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67616
* Multimedia: Freimettigen / Q67616
Konolfingen Häutligen
# Gerrarako Estatu Idazkaria

Gerrako Estatu Idazkaria, maiz Gerra Idazkaria deitua, Erresuma Batuko Gobernuaren baitako estatu-idazkari kargu bat izan zen, 1794tik 1801era eta 1854tik 1964ra bitarte. Gerrarako Estatu idazkariak Gerra Bulegoa zuzentzen zuen, Parlamentuak izendatutako Gerrarako Estatu Idazkari-ordearekin, Idazkari Pribatu Parlamentario batekin eta Idazkari Militar batekin batera, jeneral bat dena.
1940an sortutako Defentsa Ministerioak hartu zituen bere eginkizunak 1964tik aurrera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622568
* Multimedia: Secretaries of State for War of the United Kingdom / Q622568
# Gerrards Cross

Gerrards Cross, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Buckinghamshire konderrian.
2011n 8.017 biztanle zituen.
* Datuak: Q1854684
* Multimedia: Gerrards Cross / Q1854684
# Gerraren hondamenak

Gerraren hondamenak (gaztelaniaz Los desastres de la guerra) Francisco Goya espainiar margolariaren 82 grabatu dira. 1810-1820 artean margotuak izan ziren, eta gerraren hondamenak modu latz eta sarkorrean irudikatzen dituzte. Iberiar Penintsulako Gerran girotuak daude, eta frantziar napoleondar soldaduen eta espainiarren arteko borrokak modu ankerrean irudikatzen dituzte.
Goyaren bizialdian zehar margolan hauetako grabatu konplexuez osatutako bi sail oso bakarraik inprimatu ziren, horietako bat haren adiskidea eta arte kritikaria zen Ceán Bermúdezi oparitua, baina argituratugabeak egon ziren. Lehen argitalpena 1863an agertu zen, San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiak argitaratua. Gainontzekoak 1892, 1903, 1906 eta 1923an argitaratuak izan ziren.
* *Gertatuko denaren aurreikuspen tristeak
* *Gauza bera
* *Hemen ere ez
* Hori eta okerrago

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200522
* Multimedia: Los desastres de la guerra / Q1200522
# Gerrarekin amaitzeko gerra

Gerrarekin amaitzeko gerra Lehen Mundu Gerra deskribatzeko erabili zen esaldia izan zen. Hasieran idealista zen, eta orain mespretxuz erabiltzen da nagusiki.

## Jatorria

1914ko abuztuan, Lehen Mundu Gerra hasi eta berehala, H. G. Wells autore britainiar eta iruzkingile sozialak artikulu batzuk argitaratu zituen Londresko egunkarietan, eta, ondoren, The War That Will End War (Gerra amaituko duen gerra) izeneko liburuan agertu ziren.
Wellsek Potentzia Zentralen errua egotzi zuen gerra iristeagatik, eta argudiatu zuen Alemaniako militarismoaren porrotak bakarrik amai zezakeela gerra. Wellsek forma motzagoa erabili zuen, "gerra amaitzeko", The Fourth Year-en (1918), eta bertan adierazi zuen esaldia "zirkulazioan" zegoela 1914ko bigarren seihilekoan. Izan ere, gerrako eslogan arruntenetako bat bihurtu zen.
Hurrengo urteetan, terminoa Woodrow Wilsonekin lotu zen, nahiz eta Wilsonek behin bakarrik erabili zuen. "Demokraziarako mundu segurua egitea" esaldiarekin batera, Wilsonek uste du Estatu Batuak gerran sartzea beharrezkoa zela giza askatasuna gordetzeko.

## Geroko erabilera

Lehen Mundu Gerran ere, esaldia eszeptizismo apur batekin erabili zen. David Lloyd Georgeri egotzi zaio "gerra hau, hurrengo gerra bezala, gerra amaitzeko gerra da" esaldia. Gerrak gerra bukatzea lortu ez zuenez, esaldiak kutsu zinikoagoa hartu zuen. Archibald Wavellek etsi-etsian esan zuen Parisko Bake Konferentzian: "Gerra amaitzeko gerraren ondoren", badirudi arrakasta handia izan duela Parisen "bakea amaitzeko bakeak". Wellsek berak ere modu ironikoan erabili zuen esaldia The Bulpington of Blup (1932) eleberrian. Walter Lippmannek 1967an idatzi zuen Newsweek-en: "Desilusioa da borrokan ari garen gerra guztiak gerra amaitzeko gerra direla"; Richard Nixonek, berriz, Gehiengo isilaren diskurtsoan, hau esan zuen: "Nik ez dut esaten Vietnamgo gerra gerrekin amaitzeko gerra denik".

## Erreferentziak

* ↑ The war to end all wars BBC News 10 November 1998

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31778
# Gerraren apoteosia

Gerraren apoteosia (errusieraz Апофео́з войны́), 1871ko Vasilii Veresxagin margolariaren olio-pintura bat da. Margolanean honako esaldia idatzia dago: "Antzinako, oraingo eta etorkizuneko konkistatzaile handi guztiei eskeinia".
Margolanak Erdialdeko Asiako hiri baten harresien kanpoaldean pilatutako garezurrak irudikatzen ditu.
Gaur egun, Moskuko Tretiakov Galerian ikusgai dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4068125
* Multimedia: The Apotheosis of War by Vasily Vereshchagin / Q4068125
# Gerraren aurpegia

Gerraren aurpegia (ingelesez The Face of War; gaztelaniaz La Cara de la Guerra) Salvador Dalí surrealista katalanaren pintura da. Kalifornian denbora-tarte labur batez bizi izan zenean margotu zuen artistak (1940).
Traumafen eta gerraren ikuspegia inspirazio-iturri izan ziren maiz Daliren lanean. Batzuetan uste zuen bere arte-ikusmenak gerra aurresaten zuela. Espainiako Gerra Zibilaren amaieraren eta Bigarren Mundu Gerraren hasieraren artean margotu zuten lan hori.
Paisaia basamortu antzu baten kontra gorputzik gabeko aurpegia azaltzen da pinturan. Aurpegia gorpu batena bezala lehortuta dago, eta miseria-espresio bat du. Ahoko eta begietako hartuneetan berdinak diren beste aurpegi txikitxoagoak daude. Horrela, aurpegi bakoitzean aurpegi txikiagoak azaltzen dira errekurtsiboki infinitura luzatzen omen den prozesu batean. Aurpegi handiaren inguruan badira kosk egiten duten sugeak. Eskuineko beheko izkinan hatz-marka bat dago, eta Dalík behin eta berriz esan zuen bere eskuarena zela.
Pintura Rotterdameko Boijmans Van Beuningen Museoarena da.Wellingtongo Te Papa Tongarewa Museoari maileguan utzi zioten 2021eko azaroa arte.

## Erreferentziak

* ↑ «Surrealist Art: Masterpieces from Museum Boijmans Van Beuningen» Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa, Wellington, NZ 2020-02-26.

## Kanpo estekak

* dali-gallery
* Datuak: Q2663568
# Gerraren izua

Gerraren izua (Gerraren ondorioak ere deitzen zaio) Europa suntsitu zuten gerren alegoria da, 1637an Rubensek pintatu zuena, Fernando II.a Medici dukearen Pitti jauregirako.bidaian
Gaur egun, Florentzian dago, Pitti jauregiko Palatina galerian .

## Analisia

1638ko martxoan bidali zuten Italiara. Justus Sustermans-i bidalitako gutun batean Rubens-ek dio Pieza horrek bidaian izan zituen kalteak konpontzeko ardura hartuko zuela:
| « | Pertsonia nagusia Marte da; Junon-en tenplua irekita utziz (erromatarren ohituraren arabera, bake-garaietan itxita egoten zen), armarriarekin eta ezpata odoleztatuarekin aurrera egiten du, herriak aurri handi batekin mehatxatuz, ia Venus-ekin, besarkatu gabe. Eskuan zuzi bat daraman Aliente haserreak arrastaka darama Marte, eta bi munstrorekin batera doa: izurritea eta gosea, gerraren ondorio saihestezinak. Lurrean, bizkarra emanez, emakume bat dago laute apurtu baten hondarren gainean, harmoniaren sinboloa, gerraren diskordiarekin bateraezina; eta, haren ondoan, ama bat eta semea besoetan dituela, erakusteko ugalkortasuna, ugalkortasuna eta karitatea suntsitu egiten dituela gerrak, dena okertzen eta suntsitzen baitu. Han ere, lurrera jausita, arkitekto bat agertu da, bere instrumentuak eskuan dituela, bakean gizakien erosotasunerako eraiki zen guztia armen indarkeriak suntsitzen duela adierazteko. Nik ere uste dut, nire oroitzapenak zehatzak badira, lurrera, Marteren oinetara, liburu bat eta paper baten gaineko marrazki batzuk bota ahal izango dituela, letrak eta edozein edertasun-mota nola zapaltzen dituen irudikatzeko; han ere aurkitu behar dira gezi edo saeta zikin batzuk, Konkordiaren ikurra zirenak | » |
Rubens-ek Felipe IV.a Espainiakoa erregearen Torre de la Parada -rako, bere lagun Diego Velázquezekin batera diseinatu zituen margo-lanetako elementu batzuk ditu. Konposizioak erliebe klasiko gisa erakusten ditu irudiak, Venus eta Kupidoaren irudiak kontrapisu gisa erabiliz. Veneziako eskolak, eta bereziki Tiziano, eredu izan dira Flandesekoak bere talentua pieza honetan islatzeko.
Rubensek Francisco Goya margolari espainiarrari eragin zion bere pintura batzuetan, hala nola 1808ko maiatzaren hiruko fusilamenduak Madrilen. Bereziki, Inozenteen sarraskia eta Gerraren hondamenak —1638 eta 1640 artean eginak—, 1793tik aurrera Goyak egindako lanen antzeko ezaugarriak dituzte. Teoria hori indartu egiten du Goyaren 1819-1823) Margolan beltzetako "Saturno bere semea jaten" margoak Rubens-en (1634-1636) Saturno margoarekin duen antzekotasunak. Clarkek uste du 1808ko maiatzaren hiruko fusilamenduak margoko eszenan Rubensen arteak eragina duela. Era berean, 1796an aragoiarrak Saturno bat prestatzeko marrazkia egin zuen, Rubensen oso antzekoa, baina azkenean ez zen egin.

## Errefeentziak

* ↑ Clark, p. 127.

## Bibliografia

* SANTI gordan, «Looking at Pictures», Beacon Press, 1968.

## Kanpo estekak

* Fitxa artehistorietan .com
* Datuak: Q3687201
* Multimedia: Consequences of War by Rubens / Q3687201
# Gerrateko ibillerak

Gerrateko ibillerak Inazio Alkain Elosegik 1981ean kaleratutako eleberria izan zen, Auspoa Liburutegiak argitaratua.
Alkain Gerra Zibilean bizitakoa azaltzen zuen eleberri honek urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen. Antonio Zavalak editatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «La novela en euskera tardó en abordar la Guerra Civil» Diario Vasco 2011-07-14.

## Kanpo estekak

* Testu osoa online
* Datuak: Q23204898
# GKrellM

GKrellM (GNU Krell Monitors) Utiltate Softwarea bat da, GTK Monitors konpainiak garatua. Linux sistema eragilea duen ordenagailu baten errendimendua monitorizatzea du helburu. Mikroprozesagailuak, disko gogorrak, sare interfazeak, soinuaren bolumena etab.-ak aztertzen ditu eta hauen errendimendua bistarazten ditu.

## Ikus, gainera

* Ataza Kudeatzailea
* Monitor de Sistema

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) GKrellM aplikazioaren webgunea
* Datuak: Q251331
* Multimedia: GKrellM / Q251331
# GIMA

GIMA (Grupo Industrial de Mantenimiento Avanzado de Navarra) Tuteran egoitza duen ingeniaritza-enpresa da. 1992an Corellan sortua, egun Ciudad Agroalimentaria de Tudelan du egoitza eta Mutiloan delegazio bat du.

## Erreferentziak

* ↑ Diario de Navarra: Las reformas en el polideportivo Elola, antes de lo previsto (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q97179161
# GIMP

GIMP (GNU Image Manipulation Program, "GNUren irudiak manipulatzeko programa") GNU proiektuaren baitan irudiak egokitzeko sortu den kode irekiko programa bat da. GNU General Public License lizentziapean argitaratzen da.
GIMP argazkiak eta, oro har, irudiak moldatzeko aplikazio informatiko bat da. Aurreneko bertsioa GNU/Linux sistemarako sortu zen, baina gaur egun Windows eta Mac OS X sistema eragileetarako ere egokiturik dago.
GNOME proiektu gehienak bezala, GIMP euskaraz lokalizatuta topa daiteke.

## Ikus, gainera

* Paint.NET, Irudiak manipulatzeko eta editatzeko programa librea
* Gimpshop, GIMPen bifurkazioa, Adobe Photoshop programaren oso antzekoa
* Wilber Wilber, GIMPen maskota ofiziala
* Krita, irudiak manipulatzeko eta editatzeko programa librea
* Inkscape, diseinu bektorialeko software librea
* Xara LX, diseinu bektorialeko kode irekia duen softwarea
* Adobe Photoshop, irudiak editatzeko software pribatiboa

## Erreferentziak

* ↑ «GNOME - Librezale.eus» librezale.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-08).

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) GIMPen webgune ofiziala
* (Gaztelaniaz) GIMP-ES, GIMPen hispaniar komunitatea
* (Ingelesez) GIMPen aldizkaria
* (Ingelesez) GIMP Professional Presets Archives
* (Gaztelaniaz) GIMPi buruzko artikulua
* Datuak: Q8038
* Multimedia: GIMP / Q8038
* Liburuak: GIMP
# GIF

GIF (Graphics Interchange Format) World Wide Webean sarritan erabiltzen den irudientzako fitxategi formatu bat da. Irudi estatikoez gain, animazioak sortzea ere ahalbidetzen du. CompuServek sortu zuen 1987an.
Formatu hau ezagun bilakatu zen LZW konpresio-algoritmoa erabiltzeko zuen aukerari esker, zeina Run-Length Encoding (RLE) baino efizienteagoa den, azkena PCX eta MacPaint bezalako formatuek erabilia. Hobekuntza honi esker, irudiak azkarrago deskargatu zitezkeen.
GIF kalitate galerarik gabeko formatu bat da, beti ere oinarrizko irudiak 256 kolore edo gutxiago dituela kontuan hartuz. Kalitate altuko irudi batek ordea, 24 bitetik gorako kolore-sakonerakoa adibidez, kalitate galduko luke GIF formatura pasatzean.

## Gif animatua

GIF animatua 1987 urtean sortutako GIF87a erabiliz posible zen animazioa sortzea irudi asko ( hauetariko bakoitzak “frame” izena hartzen duela ) kodetuz GIF fitxategi bakar batean. Bi urte beranduago, GIF89a agertu zenean, ondorengo ezaugarriak batu zitzaizkion:
   * Aplikazio bakoitzaren hedapenak GIF fitxategian bertan kodeatuta.
   * Frame bakoitzari aurkezpen denbora bat jartzeko aukera
   * Testu lerroak eta ez inprimatzeko aginduak sartzeko aukera
   * Behin erakutsita, frame-ak zelan desagertuko diren pantailatik adierazteko aukera.
   * Frame batetik bestera pasatzea, erabiltzailearen agindu baten menpe egotea ala ez.
   * Kolore gardenak

## Ikus, gainera

* TIFF
* JPEG
* Bitmap

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2192
* Multimedia: GIF file format / Q2192
# GLAM

GLAM ingelesetik eratorritako akronimo bat da, Galleries, Libraries, Archives and Museums («galeriak, liburutegiak, artxiboak eta museoak») esan nahi duena. Oro har, kultur ondarea gordetzen dituzten erakundeak biltzen ditu.
GLAM akronimoaren barruan, gaur egun, aipatutako erakunde horiek egiten dituzten jarduerak biltzen dira. Zehazkiago, sigla horiek erakunde horiek mundu digitalean egiten dituzten kultur eta historia-ondarea zabaltzeko ekintza eta jarduketei lotuta egon ohi dira.

## Historia

Akronimo hori nahiko berria dirudien arren, Australian Society of Archivist erakundeak dagoeneko 2003ko bere konferentzia orokorrean erabili zuen, Adelaiden, eta konferentziari, hain zuzen, “GLAM: Galleries, Libraries, Archives & Museums” izena eman zioten. Hamar urte geroago, 2014ko irailean, Australiako Gobernuaren mendeko zenbait erakundek txosten bat eta 2 material argitaratu zituzten Australiako galeria, liburutegi, artxibo eta museoetarako erronka eta aukerei buruz.
ikerketak, besteak beste, azpimarratzen du Wikipedia garrantzitsua zela jendea erreferentziazko informaziora iristeko, eta Australiako GLAM erakundeak horretaz jabetzen zirela, lineako entziklopediarekin lankidetza-jarduerak eta -hitzarmenak abian jarriz eta garatuz.

## GLAM eta Wikipedia

Wikipediari dagokionez, bertako lankideek editoreekin elkarlanean, erakundeak gordetzen dituzten baliabide askeak sareratzen eta ezagutzak partekatzen dituzte. Besteak beste, artikuluen erreferentziak osatu, lotura duten beste wikiproiektuak osatu, lizentzia egokia duten artxiboak partekatu, jorratzen duen alorreko artikuluak sortu, eta abar.
2010eko abenduan, lehen GLAM ekitaldiak antolatu ziren Londresen dagoen British Museumen eta Parisen. 2023an, GLAM+Wikiverse+GENDER nazioarteko jardunaldia antolatu zen Bartzelonako Unibertsitateko Informazio eta Komunikazio Medioen fakultatean, liburutegi, museo eta galerien eremuan, Wikimediarekin lotuta eta emakumezkoen gaia lantzen zuten proiektuei buruz.

## Erreferentziak

* 1 2 «Bibliotecas, archivos y museos ¿reyes del GLAM? | blok de bid» www.ub.edu (Noiz kontsultatua: 2023-11-18).
* ↑ «GLAM-WIKI 2010 - Wikimedia UK» wikimedia.org.uk (Noiz kontsultatua: 2023-11-18).
* ↑ (Frantsesez) «Rencontres Wikimédia Archives» Wikimédia France 2023-04-04 (Noiz kontsultatua: 2023-11-18).
* ↑ «Crónica de la Jornada Internacional GLAM+Wikiverse+GENDER: explorando las posibilidades de los proyectos Wikimedia en el mundo de bibliotecas, archivos y museos con perspectiva de género | blok de bid» www.ub.edu (Noiz kontsultatua: 2023-11-18).

## Ikus, gainera

* Wikilari egoiliar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1030034
* Multimedia: Galleries, Libraries, Archives and Museums (GLAM) / Q1030034
# Glikinita

Glikinita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Glikinita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Zn3O(SO4)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Glikinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Glikolaldehido

Glikolaldehidoa ${\ce {C2H4O2}}$ formula duen monosakaridoa da, aldosa bat dena. Aldosa sinpleena da, bi karbono besterik ez duena, nahiz eta normalean ez den monosakaridotzat hartzen.

## Ezaugarriak

Lehenengo karbonoan karbonilo bat du eta bigarrenean hidroxilo talde bat. Formosaren erreakzioko bitarteko bat da, baina ez da batere ohiko naturan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q899877
* Multimedia: Glycolaldehyde / Q899877
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :