OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Euskal Herriko Terrorismoaren Biktimen Elkartea

Euskal Herriko Terrorismoaren Biktimen Elkartea edo COVITE (jatorrizko izena, gaztelaniaz: Colectivo de Víctimas del Terrorismo en el País Vasco, hortik datorkio COVITE sigla) 1998an terrorismoaren Euskal Autonomia Erkidegoko hainbat biktimek osaturiko elkartea da, ETAren kontra. 400 familia bazkide baino gehiago ditu, eta ETAren eta GALen terrorismoaren biktimez osatuta dago. COVITEren helburu nagusia «terrorismoaren eta erradikalizazioaren kontra borrokatzea» da. Egungo presidentea Consuelo Ordóñez da.
1999. urtetik, elkarte honek Eusko Jaurlaritzaren diru laguntza jaso du; 2003. urtetik 2013. urte arte, EAEko gobernuak 331.811 euro esleitu zizkion aurrekontu publikotik. Hala ere, 2013ko uztailean, COVITEk gogor kritikatu zuen Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako Bake eta Bizikidetza plana, «ETAren terrorearen historia erabat disolbatzen» zuelakoan.

## COVITEren Nazioarteko Saria

2002an elkarteak 'COVITEren Nazioarteko Saria' sortu zuen, biktimen alde egindako lana saritzeko:
* 2002: Guardia Zibil, Polizia Nazional eta Ertzaintzaren TEDAX taldeak
* 2003: Antonio Beristain, kriminologoa.
* 2004: Saïda Benhabiles, aljeriar ekintzailea.
* 2005: Javier Gómez Bermúdez, epailea
* 2006: Iñaki Arteta, zinema zuzendaria
* 2007: Carlos Herrera, kazetaria
* 2008: Terrorismoaren aurkako espainiar-frantziar polizia lankidetza
* 2009: Berriozarko Bakearen aldeko Auzokoak, elkartea
* 2010: Rogelio Alonso, Florencio Domínguez Iribarren eta Marcos García Rey, idazleak
* 2011: Joseba Arregi, politikaria
* 2012: Alfredo Tamayo, teologoa
* 2013: María José Grech, historialaria

## Erreferentziak

* 1 2 «Lagundu iezaguzu» COVITE.org (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).
* ↑ «Nortzuk gara?» COVITE.org (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).
* ↑ Alonso, J. M.. (2014/03/15). «Covite se encara con los 'huidos' y les pide colaboración con la Justicia» El Mundo.
* 1 2 Telleria, Enekoitz. «Biktimen diru sakabanatua» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-11-24).

## Ikus, gainera

* Oroimena euskal gatazkan

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q5776792
# Euskal Herriko Mendi Bizikleta Txapelketa

Euskal Herriko Mendi Bizikleta Txapelketa, 1990eko hamarkadetatik hona ospatzen da. Lasterketa itxia da, honek esan nahi du, Euskal Herriko txirrindulariak soilik parte har dezaketela. Joseba Albizu eta Alexander Ordeñana (lau aldiz, bigarren) podiumean izan dira behin baino gehiagotan, baina ez dute inoiz irabazi.
2021. urtean, ez egiteko arriskua dago, COVID-19 pandemia dela eta.

## Palmaresa
### 2001 Lizarra

1.Iñaki Lejarreta

### 2002 Tolosa

1.

### 2003 Heredia

1.Fernando Egiluz (Bikezona.com).
2.Aitor Urruzola (Katmandu M.T.B.-Trintxerpe C.A.).
3.Emmanuel Itoiz

### 2004 Muzkiz

1.Fernando Egiluz (Bikezona-Alpinestars).
2.Jose Luis de Abajo (Bikezona-Alpinestars).
3.Urko Munduate (Ciclos Iñaki Allerru).

### 2009 Tolosa

1.Patxi Cia.
2.Unai Yus.

### 2011 Oiartzun

1.Patxi Vila
2.Aitor Hernandez

### 2012 Izurdizaga

1.Patxi Cia
2.Alexander Ordeñana
3.Marcos Dominguez

### 2013 Pasaia

1.Julen Zubero
2.Patxi Cia
3.Aitor Hernández

### 2014 Getxo

1.Javier Ruiz de Larrinaga
2.Patxi Cia
3.Ismael Esteban

### 2015 Izkue

1.Aitor Hernández
2.Alexander Ordeñana
3.Diego Latasa

### 2016 Zalla

1.Aitor Hernández
2.Alexander Ordeñana
3.Iñigo Gomez

### 2017 Aramaio

1.Ismael Esteban
2.Jon Erguin
3.Julen Latorre

### 2018 Amurrio

1.Jhon Jairo Castaño
2.Alexander Ordeñana
3.Joseba Albizu

### 2019 Oion

1.Jesus Torres
2.Joseba Albizu
3.Patxi Plazaola

### 2020 Izkue

1.Iker Ezkibel
2.Patxi Cia
3.Iñigo Sagardoy

## Garaipenak

* Patxi Cia 2
* Aitor Hernández 2
* Fernando Egiluz 2

## Erreferentziak

* ↑ Berria. «Vila, mendi bizikletako Euskal Herriko txapeldun» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
* ↑ «Euskadiko mendi bizikleta txapelketa jokatu da» EITB Euskal Irrati Telebista (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109331569
# Euskal Herriko Trikitilari Gazteen Txapelketa

Euskal Herriko Trikitilari Gazteen Txapelketa Euskal Herri osoko trikitilari gazteen (19 urtez azpikoak) artean Zaldibarren egiten den txapelketa bat da: 1983. urtean hasi eta 1992 urtean geldialdia izan bazuen ere, 2002. urteaz geroztik urtean behin jokatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Hitza, Urola Kostako. (2016-11-28). «Jugatz Oleaga eta Naiara Mantzizidor txapeldun Euskal Herriko Trikitilari Gazteen XXV. Txapelketan» Urola Kostako Hitza (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).
* ↑ «Uxue Kerejeta eta Andoni Oruesagastirentzat sariak» Otamotz 2017-11-27 (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).
* ↑ «Ane Etxezarretak eta Sara Iriartek Euskal Herriko trikitilari gazteen txapelketa irabazi dute» Goierriko Hitza 2018-12-03 (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).
* ↑ «Txapel bikoitza Mirari Plazaolarentzat, Euskal Herriko Trikitilari Gazteen Txapelketan - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).
* ↑ Ane Urbieta eta Nerea Lopetegik Trikitilari Gazteen Zarauzko XL. Txapelketa irabazi dute | danbolin. (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2021-09-03). «Euskal Jai Egunik ez Zarautzen, baina urteroko txapelketak bai» naiz: (Noiz kontsultatua: 2022-08-16).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko Trikitixa Elkartea

## Kanpo estekak

* www.txokomusikala.blogspot.com
* Datuak: Q61365707
# Euskal Herriko Unibertsitateko paraninfoa

Euskal Herriko Unibertsitateko paraninfoa, baita ere Bizkaia Aretoa izenez ezaguna, Bilboko Abandoibarrean dagoen ekitaldi areto bat da, Alvaro Siza arkitekto portugaldarrak diseinatua. 2010eko irailaren 21ean inauguratu zuten. Parean Deustuko Unibertsitateko liburutegia du, Rafael Moneo arkitektoarena.
Lau solairuko eraikinak 9.000 metro karratutik gora ditu: 450 pertsona ingururako auditorioa, hitzaldietarako aretoa, erakusketetarako hainbat gela eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Errektoretzarako bulego nagusiak. Bilbao Bizkaia Kutxak EHUri 6 urtez laga dion eraikina da, erakunde biek sinatu duten hitzarmenari jarraikiz.
Eraikinaren erpin bat kubo hustu bat da. Fatxada nagusia, Ibaizabalerantz begira, azuleju grisez estalia dago. Alboetako "L" itxurako fatxadak haitzurdin zuriz estalita daude.

## Erreferentziak

* 1 2 BBK txostena. .

## Kanpo estekak

* Inaugurazio bideoa, EITB.com webgunean
* Datuak: Q3755956
* Multimedia: Paranymph of Euskal Herriko Unibertsitatea (Bizkaia Aretoa) / Q3755956
# Euskal Herriko Unibertsitatearen Gipuzkoako campusa

Euskal Herriko Unibertsitatearen Gipuzkoako campusa edo Euskal Herriko Unibertsitatearen Donostiako campusa Euskal Herriko Unibertsitateak Gipuzkoan duen campusa da. Fakultate gehienak Ibaetako campusean daude, Donostian. Orobat, Donostiako Miramon-Zorroaga auzoan eta Eibar udalerrian badira campus horretako fakultate eta ikastetxeak.

## Ikastegiak eta institutuak

Ibaetako campusean,
* Donostiako Arkitektura Goi Eskola Teknikoa
* Donostiako Enpresa Ikasketen Unibertsitate Eskola
* Donostiako Irakasleen Unibertsitate Eskola
* Donostiako Eskola Politeknikoa
* Donostiako Informatika Fakultatea
* Donostiako Zuzenbide Fakultatea
* Donostiako Psikologiako Fakultatea
* Donostiako Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea
* Donostiako Kimika Zientzien Fakultatea
* Euskal Herriko Unibertsitatearen Gipuzkoako Campusaren Errektoretza
* Carlos Santamaria zentroa
* Elbira Zipitria Zentroa
* Joxe Mari Korta I+G+B zentroa
* Ignacio Maria Barriola zentroa
* Gipuzkoako Esperientzia Gelak
* HITZ zentroa
Miramon-Zorroagan,
* Donostiako Medikuntza Fakultateko Irakasgunea
* Donostiako Erizaintzako Unibertsitate Eskola
Eibarren,
* Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola

## Kanpo estekak

* Euskal Herriko Unibertsitatearen Gipuzkoako Campusaren webgunea
* Datuak: Q12257482
* Multimedia: Euskal Herriko Unibertsitatea in Gipuzkoa / Q12257482
# Flannigan udalerria, Hamilton konderria (Illinois)

Flannigan udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Hamilton konderrian. Azken zentsuaren arabera 291 biztanle zituen, 18.41 milia karratu (47.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Flannigan udalerrian 30 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 23.646 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5457440
# Flapper

Flapperrak Lehen Mundu Gerra ostean emakume gazteen mugimendu berria izan zen.

## Filmak

* The Flapper Olive Thomas 1920

## Loturak

* Coco Chanel — moda diseinugile aurrelaria 1883-1971
* 1920 — "urte eroak" baikortasuna Lehen Mundu Gerra ostean, burtsa erorketaren bukaera eta Depresio Handiaren hasiera, Estatu Batuetan: lege lehorra eta emakumeen sufragioa
* Flappers on SilentLadies.com
* The Jazz Age — Flapper Culture (discusses mainly Louise Brooks)
* Flappers and fashion
* About.com history

### Argazkiak

Flapper 1920

### Animazioak

Flapper 1920

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1483126
* Multimedia: Flappers / Q1483126
# Flarango abadia

Flarango abadia (frantsesez: abbaye de Flaran) Gersko Valence-sur-Baïse udalerrian dagoen zistertar abadia da, 1151n Escaladieuko abadiako monje talde batek eraikia.
1981ean Frantziako gobernuak monumentu historiko izendatu zuen. Armañaceko abadia honek Erdi Aroan eragin handia izan zuen, izan ere, Lizarrako Done Mikel eliza erromanikoan nabaria da.

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. PA00094955. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1245499
* Multimedia: Flaran Abbey / Q1245499
# Flanela

Flanela oihal mota bat da, leuntasunagatik bereizten dena. Jatorriz artilez egin ohi zen flanela, baina egun ohikoagoa da kotoia edo zuntz sintetikoak erabiltzea. Flanela eskuilatu egin daiteke, zuntz meheagoak sortu eta horrela leunagoa izan dadin, edo eskuilatu gabe utz daiteke. Flanela oihala alde batetik soilik edo bi aldeetatik eskuilatzen da, emango zaion erabileraren arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58162
* Multimedia: Flannel / Q58162
# Flann O'Brien

Brian O'Nolan (irlanderaz: Brian Ó Nualláin; Strabane, 1911ko urriaren 5a - Dublin, 1966ko apirilaren 1a) Flann O' Brien ezizenez ezagunagoa, irlandar idazlea izan zen.
Literatura zelta ikasi zuen University College Dublinen eta gero funtzionarioa izan zen. Bere lana egunkarietako idazketarekin konbinatu zuen eta eleberriak, antzezlanak eta poesia ere idatzi zituen.
Modernismoaren eta literatura postmodernoaren funtsezko egilea da.

## Lan nabarmenak
### Eleberriak

* At Swim-Two-Birds (Longman Green & Co. 1939)
* The Third Policeman (written 1939–1940n idaztua, 1967an argitarata)
* An Béal Bocht (Myles na gCopaleen ezizenarekin, (An Preas Náisiúnta 1941)
* The Hard Life (MacGibbon & Kee 1961)
* The Dalkey Archive (MacGibbon & Kee 1964)
* Slattery's Sago Saga (Amaitu gabeko eleberria)

### Kazetaritza-zutabe hautatuak

* The Best of Myles (MacGibbon & Kee 1968)
* Further Cuttings from Cruiskeen Lawn (Hart-Davis, MacGibbon 1976)
* The Hair of the Dogma (Hart-Davis 1977)
* Flann O'Brien at War: Myles na gCopaleen 1940–1945 (Duckworth 1999); also published as At War.
* Myles Away from Dublin (Granada 1985).

### Beste bilduma batzuk

* A Bash in the Tunnel
* Stories and Plays (Hart-Davis, MacGibbon 1973), comprising Slattery’s Sago Saga, "The Martyr’s Crown", "John Duffy’s Brother", "Faustus Kelly" and "A Bash in the Tunnel"
* The Various Lives of Keats and Chapman and The Brother, edited and introduced by Benedict Kiely, Hart-Davis, MacGibbon 1976, ISBN 0 246 10643 3
* Myles Before Myles (Granada 1985), a selection of writings by Brian O’Nolan from the 1930s.
* Rhapsody in St Stephen's Green (play, an adaptation of Pictures from the Insects' Life), (Lilliput Press 1994)
* The Short Fiction of Flann O’Brien, edited by Neil Murphy & Keith Hopper (Dalkey Archive Press 2013), including "John Duffy’s Brother", "Drink and Time in Dublin" and "The Martyr’s Crown"
* Plays & Teleplays, edited by Daniel Keith Jernigan, Dalkey Archive Press 2013, ISBN 978-1-56478-890-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q469093
# Flandriera

Flandriera edo flamenkera Flandrian (Belgika) eta haren mugako Frantziar Flandrian egiten den nederlanderari ematen zaion izena da. Hortaz, flandriera nederlanderaren dialektoa da.
Flandrierak 50.000 hiztun ditu Frantziako Nord departamenduan eta 122.000 Herberehetako Zeeland eskualdean.
Belgikako nederlanderaren aldaera askotan hizkuntza beregaintzat hartu da, flandriera izenaz. Hala ere, gaur egun onartuta dago flandriera eta nederlandera hizkuntza bera direla, flandriera nederlanderaren dialekto gisa hartuta. 1993an Belgikako eta Herbehereetako gobernuek Nederlanderaren Hizkuntza Batasuna deitutako instituzioaren esku utzi zituzten hizkuntzari loturiko kontuak. Horrela, bi aldaerek hizkuntza idatzi edo estandar bakarra dute.

## Aldaerak

Flandrian nederlanderaren dialekto desberdinak daude:
* Westvlaams (mendebaldeko flandriera)
* Oostvlaams (ekialdeko flandriera)
* Antwerps (Amberesen)
* Brabants (Brabanten)
* Limburgs (linburgera)

## Erreferentziak

* 1 2 Munduko hizkuntzen amarauna - Nederlandera
* ↑ Flandriera Ethnologuen
* ↑ Ibidem

## Ikus, gainera

* Nederlandera

## Kanpo estekak

* Munduko hizkuntzen amarauna - Nederlandera
* Datuak: Q34147
# Flannan uharteak

Flannan uharteak (ingelesez Flannan Isles, gaeleraz Na h-Eileanan Flannach) Eskoziako ipar-mendebaldean dagoen Kanpoko Hebridak uhartediko uhartetxo batzuk dira, hain zuzen ere, Lewis uhartetik 32 kilometro inguru mendebalderantz daude. Ingelesez Seven Hunters ("Zazpi Ehiztariak") ezizenaz ere ezagutzen dira.

## Itsasargia

Berez, uharte hauetako populatutako eraikin bakarra bertako itsasargia da. 1970. urtea ezkeroztik itsasargia erabat automatizatua dago.

## Izena

Uharte hauen izenaren jatorria VII. mendean bertaratu zen San Flannan irlandar santu, otoilari eta abatean dago.

## Bitxikeria

1900. urteko abenduan gertakari misteriotsu baten lekuko izan ziren, bertako itsasargiko hiru zaindariak arrastorik utzi gabe desagertu baitziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1427154
* Multimedia: Flannan Isles / Q1427154
# Flannery O'Connor

Mary Flannery O'Connor (Savannah, Georgia (AEB), 1925eko martxoaren 25a – Baldwin konderria, Georgia, 1964ko abuztuaren 3a), idazle estatubatuarra izan zen, ipuingintzan nabarmendu zena, Izan ere, 32 istorio labur idatzi zituen. "Hegoaldeko amerikar estilo gotikoa" izan zen berea.
Irlandar jatorrizko familia bateko kidea izan zen, eta erlijioa oso eragile garrantzitsua izan zen bere bizitzan eta bere lanean, katolikoa izanda. Bestela, bere bizitza markatu zuen eta gaztea izan zelarik heriotza ekarri zion gertaera nagusia lupus eritematoso sistemikoa izan zen, aitarengandik jasotako gaixotasuna hain zuzen ere.

## Bibliografia hautatua
### Eleberriak

* Wise Blood, 1952
* The Violent Bear It Away, 1960

### Ipuinak

* A Good Man is Hard to Find, 1955 ("Ez da erraza gizon on bat aurkitzea", Itziar Otegi. Elkar-Alberdania, 2009).
* Everything That Rises Must Converge, 1965
* The Complete Stories, 1971

### Beste batzuk

* Mystery and Manners: Occasional Prose, 1969
* The Habit of Being: Letters of Flannery O'Connor, 1979
* The Presence of Grace: and Other Book Reviews, 1983
* Flannery O'Connor: Collected Works, 1988

## Ikus, gainera

* Ingelesezko literatura
* Literatura amerikarra

## Kanpo loturak

* (Ingelesez)"A Student's Guide to Flannery O'Connor"
* Literatura Unibertsala (EIZIE)
* Datuak: Q234579
* Multimedia: Flannery O'Connor / Q234579
# Eretza

Eretza mendia Bizkaiko mendebaldean dago, Gueñesko udalerrian kokatuta, eta 887 metroko altuera dauka. Bilboko Ezkerraldean dauden Sasiburuko mendietako altuena da eta Kadagua ibaiaren haran osoa menpean du.

## Igotzeko abiapuntuak

* Gurutzeta (Barakaldo)
* Errekatxo (Barakaldo)
* Zaldupe (Sodupe)
* Zaramillo (Gueñes)
* Gueñes

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda
* Eretzako Estazio Megalitikoa

## Argazki bilduma

* Eretza mendiko iparraldea
* Eretza mendia Ganeran mendiaren magaletatik
* Eretza mendiaren gaina
* Eretza mendiaren suebaki bat
* Eretza mendiaren igoera bat

## Erreferentziak

* ↑ EODA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257017
* Multimedia: Eretza / Q12257017
# Eretmopteryx

Eretmopteryx Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eretmopteryx flabelligera da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Eretmopteryx flabelligera | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5385711
# Eretria

Eretria (antzinako grezieraz: Ερέτρια Eretria, "arraunlarien hiria") greziar polis izan zen, Kalkisetik hegoaldean, Eubea uhartearen mendebaldeko kostaldean zegoena. K.a. VI. eta V. mendeetan Eretria hiri inportantea izan zen nahiz eta denboraren poderioz botere galdu. Indusketa-lanek 1890eko hamarkadan eta 1964ra arte iraun zuten. Egun, 13.000 biztanle dituen izen bereko hiri moderno bat dago bertan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q320367
* Multimedia: Eretria / Q320367
# Ereuniidae

Ereuniidae arrain eskorpiformeen familia da, Japonia inguruko ur sakonetan bizi dena.

## Generoak

ITIS eta FishBaseren arabera, familiak 3 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* Ereunias generoa (Jordan & Snyder, 1901)
** Ereunias grallator (Jordan & Snyder, 1901)
* Marukawichthys generoa (Sakamoto, 1931)
** Marukawichthys ambulator (Sakamoto, 1931)
** Marukawichthys pacificus (Yabe, 1983)

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ (Ingelesez) Ereuniidae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138418
* Multimedia: Ereuniidae / Q138418
* Espezieak: Ereuniidae
# Fernando Higueras

Fernando Higueras (Madril, 1930 - Madril, 2008ko urtarrilaren 30a) espainiar arkitektoa izan zen.

## Bizitza

Madrilen egin zituen ikasketak. Artezalea izanik, pintura-, eskultura- eta argazki-lehiaketa eta erakusketa askotan parte hartu zuen, baita sari eta aipamen asko jaso ere. Antonio Fernández Alba, Antonio Vázquez de Castro, Francisco Íñiguez de Onzoño, Antonio Miró, Juan Daniel Fullaondo eta Rafael Moneorekin batera, Madrilgo Eskola mugimenduko kide izan zen, baina irizpide batasunik ezean, taldeak ez zuen lan askorik egin.
Egin zituen lanen artean, aipagarriak dira, adibidez, lehenengoen artean, Hamar artistentzako etxeak (1960) eta Lucio Muñozen etxea (1962-1963). Bigarren horretan, Antonio Miróren lankidetzarekin egina, oso jarrera oparoa eta barrokoa erakutsi zuen, materialen erabilerari dagokionez. Beste obra batzuetan formaren adierazpenari eman zion lehentasuna, mugimendua birsortuz (1065, Madrilgo Zaharberritze Lanetarako Etxea), edo hormigoia espresionismoaren ezaugarrien arabera erabiliz (1967-1975, Militarren patronaturako etxebizitzak).
Espainiatik kanpo egindako lanen artean, aipagarriak ditu, adibidez, Monte-Carloko erabilera anitzetarako eraikuntza (1969) edota Abu Dhabiko denda eta etxebizitza auzoak (1980). Parque del Sol Guadalminako turismoguneak eta Ocharan etxeak muntaketa estrukturalaren aberastasuna erakusten dute. Hirigintza lanetan ere sari asko irabazitakoa da. Aipagarria da, beste lan askoren artean, Lanzaroteko hirigintza proiektua (1969, New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan erakusgai).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5444762
* Multimedia: Fernando Higueras / Q5444762
# Fernando Hierro

    Artikulu hau futbolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hierro (argipena)».
Fernando Ruiz Hierro (Vélez-Málaga, Málagako probintzia, 1968ko martxoaren 23 - ), Fernando Hierro gisa ezaguna, espainiar futbolari ohi eta entrenatzailea da. 2018ko ekainaren 13tik aurrera Espainiako futbol selekzio nazionalaren selekzionatzailea da, Julen Lopetegui kaleratu eta gero.
Bere futbolari garaietan Real Madrilekin aritu zen, baita Espainiako futbol selekzioarekin. Bietan izan zen kapitain. Hasiera batean erdilaria izan zen, baina denborarekin defentsan aritu zen, eta postu horretan irabazi zuen ospea. Europako defentsa onenenetako bat izan dela esaten da. Real Madrilen 601 partidu jokatu zituen, eta 127 gol eskuratu. Bost futbol liga, hiru UEFAko Txapeldunen Liga eta bi Kontinente arteko Futbol Kopa eskuratu zituen.
Hamahiru urtez selekzioan aritu zen, 1989 eta 202 artean, eta 1998 eta 2002 artean kapitain izan zen. 89 nazioarteko partidatan jokatu zuen eta 29 gol sartu zituen. Lau Munduko Futbol Txapelketa eta bi Europako Futbol Txapelketan jokatu zuen.
Futbolari karrera eta gero, Espainiako Futbol Federazioan aritu zen lanean, kirol-zuzendari gisa. Ondoren, Málaga Club de Fútbolen aritu zen, 2011tik 2012ra bitarte. Carlo Ancelotti Real Madrileko entrenatzaile zela, bigarren entrenatzaile gisa lan egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «OFICIAL | Fernando Hierro asumirá el cargo de seleccionador nacional durante el Campeonato del Mundo de Rusia» www.sefutbol.com (Noiz kontsultatua: 2018-06-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fernando Hierro, el mejor defensa español de la historia» Colgados por el Futbol 2014-01-22 (Noiz kontsultatua: 2018-06-13).
* Datuak: Q205499
* Multimedia: Fernando Hierro / Q205499
# Fernando I.a Aragoikoa

Fernando I.a Aragoikoa (Medina del Campo, 1380ko azaroaren 27a - Igualada, 1416ko apirilaren 2a), Antequerakoa, Zuzena edo Onesta ezizenez ere ezaguna, Gaztelako erregeorde, Sizilia, Korsika, Aragoi eta Valentziako errege eta Bartzelonako kondea izan zen (1412 – 1416).

## Biografia

Joanes I.a Gaztelakoa eta Leonor Aragoikoa gurasoak zituen. 1410ean Gaztelako erregeordea zenean, Antequera hartu zuen Granadako Erresumatik. Ure hartan, Martin I.a Aragoikoa osaba hil zitzaion eta Caspeko hitzarmenaren ondorioz, Trastamara etxearen lehendabiziko Aragoiko errege bihurtu zen. Erresumari bakea emateari ekin zion.

## Ezkontza eta seme-alabak

1393an bere izeko Leonor Alburquerquekoa ezkondu eta zazpi-seme alabak izan zituzten:
* Alfontso (1396 – 1458), oinordekoa
* Maria (1396 – 1445), Joanes II.a Gaztelakoa bere lehengusua ezkondu zuena.
* Joanes (1397 – 1479), Aragoi eta Nafarroako erregea
* Henrike (1400 – 1445), Alburquerqueko dukea
* Antso (1401? - 1416).
* Leonor (1402 – 1445), Eduardo I.a Portugalgoa ezkondu zuena.
* Petri (1406 – ?), Alburquerqueko kondea.
Zuhaitz genealogikoa :
Fernando I.a Napolikoa
Maria of Aragon
Alfontso V.a Aragoikoa
Eleonora
Ferdinand of Aragon
Alfontso Aragoi eta Escobarkoa
Karlos IV.a Nafarroakoa
Zuria II.a Nafarroakoa
Joanes II.a Aragoikoa
Leonor I.a Nafarroakoa
Joan Aragoikoa
Fernando II.a Aragoikoa
Henrike II.a Gaztelakoa
Joanes I.a Gaztelakoa
Joana Aragoikoa, Napoliko erregina
Juana Manuel
Fernando I.a Aragoikoa
Henrike, Villenako dukea
Henry II of Aragon
Petri IV.a Aragoikoa
Eleanor of Aragon, Queen of Castile
Antso Aragoi eta Alburquequekoa
Eleanor of Sicily
Alfontso V.a Portugalgoa
Fernando Portugalgoa, Viseuko dukea
Leonor Aragoi eta Alburquerquekoa
Eleanor of Portugal, Holy Roman Empress
Catherine of Portugal
Joan of Portugal
Katalina Gaztelakoa
Maria Aragoikoa
Leonor Gaztelakoa
Petri Aragoikoa, Alburquerqueko kondea
Henrike IV.a Gaztelakoa :

## Errreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 186. arauaː Atzerriko pertsona-izenak. Grafia-irizpideak. Erregeerreginen eta kidekoen kasua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47412
* Multimedia: Ferdinand I of Aragon / Q47412
# Fernando I.a Austriakoa

Fernando I.a Austriakoa (Viena, 1793ko apirilaren 19a – Praga, 1875eko ekainaren 29a) Austriako enperadore, Germaniar Konfederazioaren presidente, Hungaria eta Kroaziako errege, Bohemiako errege eta Lonbardia-Veneziako erregea izan zen 1835-1848 bitarteko urteetan. Frantzisko I.a enperadorearen lehen semea zen eta aitaren ondorengotzan hartu zuen koroa 1835ean. Izpiritu ahulekoa izaki, Metternich buru zuen erregeordezkotza baten esku utzi behar izan zuen aginpidea. 1848ko iraultzaren ondoren Frantzisko Josef bere lehengusuari koroa ematera behartu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/11/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q183579
* Multimedia: Ferdinand I of Austria / Q183579