OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arnaldo Pomodoro

Arnaldo Pomodoro (Morciano di Romagna, Romagna, 1926ko ekainaren 23a) italiar eskultorea da.

## Bizitza

Arkitektura eta agertoki-diseinuko ikasketak egin zituen, eta, ondoren, urregile hasi zen lanean. Lanbide hark bultzatuta zaletu zen eskulturarekin. 1954an, Milana joan zen, eta han egin zuen bere lehenengo erakusketa, hurrengo urtean. Pomodororen lehenengo eskulturetan nabarmena da informalismorako joera, baina aurreragokoetan arte konkretuari eta futurismoari heldu zien, eta futurismoko artistatzat jo izan da. Bere obrarik ezagunena, zalantzarik gabe, Koloniako Goi Mailako Hezkuntzako Kolegiorako egindako Grande Omaggio alla Civilitá Tecnologica eskultura da. 1963an, Sao Pauloko Biurteko Lehiaketako saria eskuratu zuen, eta, hurrengo urtean, 1964an, Veneziako Biurtekoan, Italiako eskulturaren saria eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q594368
* Multimedia: Arnaldo Pomodoro / Q594368
# Arnales

Arnales edota Arnales Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.006 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11906591
* Multimedia: Arnales / Q11906591
# Ana Genoveva Borboi-Condékoa

Ana Genoveva Borboi-Condékoa, Longuevilleko dukesa (1619ko abuztuaren 28a - 1679ko apirilaren 5a), Henrike II.a Borboi-Condékoak eta honen emazte Charlotte Montmorencykoak izan zuten alaba bakarra izan zen. Luis II.a Borboi-Condékoa eta Armando Borboi-Contikoaren arreba izan zen. Vincenneseko presondegian jaio zen, non bere gurasoak preso zeuden, Ankreko mariskalaren aurka egoteagatik, Maria Mediciren faboritoa, Luis XIII.a Frantziakoa adin txikikoa zen bitartean erregeordea izan zena.
Zorroztasun handiz hezia izan zen, Parisko Saint Jacques kaleko karmeldarren komentuan, non Pierre Corneillen lanak ezagutu eta lan hauengatik zaletu zen. Bere lehen urteak, bere amaren neba bakarra zen Henrike II.a Montmorencykoaren 1632ko exekuzioagatik itzalduak izan ziren, Richelieu kardinalaren aurka azpijokoan aritzeagatik zigortua izan zena, baita bere amaren lehengusu baten heriotzagatik ere, François de Montmorency-Boutevillena, dueluan hil zena 1627an. Baina bere gurasoek, bakeak egin zituzten Richelieurekin, eta gizartean aurkeztu ahal izan zen 1635ean, kultura arloetako damarik ezagunenetako bat bihurtuz. 1642an, adina bikoizten zion gizon alargun batekin ezkondu zen, Henrike Orleansekoarekin (1595-1663), Longuevilleko dukea, Normandiako gobernari izan zena 40 urtez. Richelieu hil ondoren, Anaren aita, Luis XIV.a Frantziakoa adin txikikoa zen bitartean erregeordetzako kontseiluaren buruzagi izendatu zuten, bere anaia Luisek, Rocroiko gudua irabazi zuen 1643an, eta, dukesa, pertsona politikoki garrantzitsu batean bihurtu zen. 1646an, bere senarrarekin joan zen Münsterrera, nora Julio Mazarinok bidali zuen misioaren buru bezala, eta non, Anak, Westfaliako Bakea prestatzen ari ziren diplomatiko alemaniar guztiak txunditu zituen, honen ondorioz, "Bakearen eta Konkordiaren jainkosa" deitua izan zelarik.
Itzuli zenean, François de La Rochefoucauld dukearen maitale bihurtu zen, Maximak lanaren egilea, pasio hau, bere anaiaren eragina lortzeko erabili zuena. Ana, lehen Frondaren arima izan zen, Armando Borboi-Contikoarekin "pozik ez zeudenen" laguntza lortuz, baita bere bigarren nebarena ere, eta bere senarrarena, Condé bera ere lortu nahirik, honek monarkiari zion leialtasunak, kolpea zapuztu zuelarik. Bakeak ez zuen konforme utzi, La Rochefoucauldentzat, honek nahi zituen tituluak lortu zituen arren.
Bigarren fronda, gainera, berak pentsatua izan zen, funtsezko paper bat izanez, lehenik Condé eta, ondoren, Turenne, matxinatuengana biltzera lortu zuenean. Gerraren azken urtean, Ana Bordelen bizi izan zen, Nemourseko dukearekin, La Rochefoucauldi, Ana utzi eta bere aurreko maitalea izan zen Chevreuseko dukesarekin itzultzeko aitzakia eman zion adiskidetasun bat.
Utzia eta gortean zoritxarrean eroria, Ana Genoveva, depresio batean erori zen, erlijioan, jansenismoan eta karitatean babestera eraman zuena.
* Datuak: Q256663
* Multimedia: Anne Geneviève de Bourbon / Q256663
# Ana Goitia

Ana Goitia Erkiaga (Lekeitio, 1981eko urriaren 12a) kazetaria eta telebistako aurkezle euskalduna da. Kazetaritzan lizentziatua da, Euskal Herriko Unibertsitatean. Umoregilea eta moda munduko profesionala ere bai.

## Ibilbidea
### Telebistan

Urte asko daramatza telebista munduan lanean 2002an bekadun hasi zen ETBn, ondoren Gaur Egun eta Teleberri saioetan erreportari lanetan ibili ondoren, azken urteetan hainbat ekoiztetxetan aritu da erredaktore eta baita kamera aurrean ere.
ETB1en Atera Kontuak programa aurkeztu izan du. Eta baita Hauxa Bi saioa ere aurkeztu du Onintza Enbeitarekin batera , eta beste zenbait programatan ere aritu da kolaboratzaile lanetan, besteak beste, Gure Kasan, Egunak Egin du eta gaur egun Biba Zuek eta Akelarre saioetan. Barre Librea, umorezko saioan ere egiten ditu agerpenak.

### Umoregile

Umoregilea ere bada. Telebistako platoetatik antzokietarako saltoa egin zuen 2020an Barre Librea saiorako bere lehen bakarrizketa egin zuenean, ondoren herriz herri aritu da bakarrizketak egiten. 2024an Katana izeneko bakarrizketa luzea aukeztu zuen, ordubeteko saioa, kritikarako eta hausnarketarako egindako lana.
   Bakarrizketan nire mingaina zorrotza izango da; argi hitz egingo dut.

### Blogari

Moda gaietako blogaria da, 2008an sortu zuen “El Rincón de Anatxu” deitu zuen bere bloga. Personal shopper eta estilista lanetan aritu izan da, eta arropa diseinatzeaz gain, bere produktuak eta beste batzuk saltzeko sareko denda baten sortzailea da, Annuik, neurri handietan berezitutako denda, hain zuzen ere. Irudi aholkularitzan ere lan egin izan du.

## Telebistako lanak
### Aurkezle

* Atera kontuak (2018)
* Hauxa Bi (Onintza Enbeitarekin batera) (2018)
* Akelarre (2023)

### Kolaboratzaile

* Gure Kasa (2018-2020)
* Egunak egin du (2019-2020)
* Barre Librea (2020-2021)
* Biba Zuek (2020-gaur egun)
* Akelarre (2022-2023)

## Bakarrizketak

* Barra librea (2020)
* Katana (2024)

## Erreferentziak

* 1 2 «Ana Goitia: "Egunero janzten duguna dendetan dago, ez pasareletan"» Gaztezulo (Noiz kontsultatua: 2018-06-08).
* 1 2 ««Gu garatzen ari garen moduan, umorea ere garatzen ari da»» Berria 2024-10-05 (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ «Ana Goitia: 'Katana bakarrizketan nire mingaina zorrotza izango da; argi hitz egingo dut» EITB 2024-10-01 (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ABOUT ME» El Rincón de Anatxu 2008-06-10 (Noiz kontsultatua: 2018-06-08).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Berdin du neurriak; zenbakiek ezin gaituzte eraman pertsona bat nolakoa den jakitera ETB1
* Datuak: Q54860505
# Ana Gertrudis de Urrutia Garchitorena

Ana Gertrudis de Urrutia Garchitorena (Cádiz,1812 -1850eko azaroaren 5a) XIX. mendeko margolaria izan zen, Cádizko Arte Ederren Akademian meritu akademiko izatera iritsi zena, 1846ko abenduaren 9an eman zitzaiona.

## Biografia

Tomás de Urrutiaren eta Ana Garchitorenaren alaba izan zen, eta Francisco Javier de Urrutiaren arreba, bere garaian ezaguna zen artista eta Anaren heziketa piktorikoa zuzendu zuena.
Genero historiko eta erlijiosoan nabarmendu zen. Haren lanetan sustrai neoklasikoak ageri dira, Murilloren nolabaiteko eragina dutenak. Bere lanek egitura ona dute.
Juan José de Urmeneta margolariarekin ezkondu zen. Pintura- eta eskultura-irakaslea zenarekin- Urmenetak Arte Ederren Akademia cadiztarreko zuzendari kargua bete zuen.
Olio-pintura ugari egin zituen, eta Cadizen jarri ziren jendaurrean. Bere ekoizpenaren artean San Geronimo bat nabarmentzen da, eskola holandarreko pintura, pintoreak Cadizeko Katedral Berriari oparitu ziona; Santa Filomena eta La resurrección de la cárne, El Juicio olio-pintura, 1846an Cadizen jarri zena. Ondorengo lanok ere aipagarriak dira:
* La estigmatización de San Francisco, edo Visión de las llagas de San Francisco izenez ere ezaguna 1841ean egina eta Cadizko Katedral Museoan dagoena.
* Retrato de Don Joaquín Fonsdeviela. 1847. urtean eman zion Akademiari, eta Cadizko Museo Probintzialean ikus daiteke.
Hain ezaguna izan zen Cádizko Arte Ederren Probintzia Akademiak artistaren erretratua jarri zuela bere saioak egiten ziren aretoan, eta Adolfo de Castrok aipatu eta gogoratu zuen, 1851n eskolako ikasleei sariak banatzeko ekitaldian emandako hitzaldian.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX. Manuel Ossorio Bernard. Impr. a cargo de Ramón Moreno, 1869 . Pág. 255 Google books Consulta 23 de marzo de 2017
* 1 2 3 Ana Gertrudis Urrutia Garchitorena. Auñamendi Eusko Entziklopedia. Bernardo Estornés Lasa Fondoa Consulta 23 de marzo de 2017
* 1 2 3 4 5 Torres López, Matilde, La mujer en la docencia y la práctica artística en Andalucía durante el siglo XIX. Tesis doctoral dirigida por Rosario Camacho Martínez, Universidad de Málaga, Facultad de Filosofía y Letras Departamento de Historia del Arte Málaga, 2007 PDF Consulta 23 de marzo de 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29014638
* Multimedia: Ana Gertrudis de Urrutia y Garchitorena / Q29014638
# Arthur Cayley

Arthur Cayley (Richmond, Erresuma Batua, 1821ko abuztuaren 16a - Cambridge, 1895eko urtarrilaren 26a) matematikari Britainiarra. Erresuma Batuko matematika hutsaren eskola berriaren sortzailetariko bat izan zen.
Matematikagatik zuen lehentasunez gain, eleberrien irakurle amorratua ere bazen, pintatzea gogoko zuen, botanikaren eta orokorrean izadiaren zale amorratua zen, eta mendigoizalea.
Arthur Cayleyk talde kontzeptua asmatu zuen, eta determinanteen teoria ere formulatu zuen. Horrez gain, matrize kontzeptua azaltzea eta horren oinarrizko propietateak zehaztea lortu zuen.
1859an Royal Domina jaso zuen eta 1882an Copley Domina.
Historiaren hirugarren matematikaririk emankorrena da, Eulerrek eta Cauchyk baino ez gainditua, matematikaren arlo askotan ekarpenak egin zituen. Cayleyk "Collecterd Mathematica Papers of Cayley" bilduma idatzi zuen, zeinek 966 artikulu hamahiru liburuki handitan dituena.

## Bere izena daramaten nozioak

* Cayleyren grafoa
* Cayley-Hamiltonen teorema
* Cayley-Dicksonen eraikuntza
* Cayley-Mengerren determinantea
# Arthur Compton

Arthur Holly Compton (Wooster, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, 1892ko irailaren 10a - Berkeley, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1962ko martxoaren 15a) estatubatuar fisikaria izan zen. Zientzia eta teknika alorretan egin zituen ikerketak. X izpien azterketak egin zituen bereziki. Compton efektua finkatu, eta plutonioa lortzeko teknika berezia landu zuen. 1927. urtean, Fisikako Nobel Saria eskuratu zuen, Wilsonekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127944
* Multimedia: Arthur Compton / Q127944
# Arthur Balfour

Arthur James Balfour, Balfourreko I. kondea, (Whittingehame, Ekialdeko Lothian, Eskozia, 1848ko uztailaren 25a - Woking, Surrey, 1930eko martxoaren 19a) britainiar politikaria izan zen. Alderdi kontserbadoreko burua eta lehen ministroa, barne-politikan porrot handiak izan ondoan, arazo kolonialez arduratu zen batez ere; kolonia-egitura berri bat proposatu zuen.
Britainia Handiko gobernuak, lord Balfour Kanpo ministroak lord Rothschildi bidalitako gutun baten bitartez, 1917ko azaroan egin zuen adierazpenari Balfourren deklarazioa izena ematen zaio.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q19008
* Multimedia: Arthur Balfour, 1st Earl of Balfour / Q19008
# Arthur Chung

Arthur Chung (Windsor Forest, 1918ko urtarrilaren 10a - Georgetown, 2008ko ekainaren 23a) guyanar politikaria izan zen. Guyanako lehenbiziko presidentea izan zen 1970etik 1980ra.
Txinatar jatorriko familia batean jaio zen eta zortzi anai-arrebetatik txikiena izan zen. Guyanan topografo gisa lan egin ondoren, Londresera joan zen, eta han abokatu izan zen, eta Guyanara itzultzean magistratu gisa jardun zuen.
Guyanan Errepublika aldarrikatu ondoren, Batzar Nazionalak Arthur Chung hautatu zuen presidente 1970eko martxoan. Hamar urteko agintaldiaren ondoren, Forbes Burnhamek ordezkatu zuen.
* Datuak: Q381201
* Multimedia: Arthur Chung / Q381201
# Arthur De Sloover

Arthur Anne-Marie Thierry De Sloover,, (Kortrijk, Belgika, 1997ko maiatzaren 3a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari belgikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen belar-hockeyan Belgikako taldearekin, Australiaren eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Gauthier Boccard, Tom Boon, Thomas Briels, Cédric Charlier, Félix Denayer, Nicolas De Kerpel, Arthur De Sloover, Sébastien Dockier, John-John Dohmen, Simon Gougnard, Alexander Hendrickx, Antoine Kina, Loïck Luypaert, Augustin Meurmans, Victor Wegnez, Vincent Vanasch, Florent Van Aubel eta Arthur Van Doren-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Arthur De Sloover» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Arthur De Sloover» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38044096
# Arthur Barclay

Arthur Barclay (Bridgetown, Barbados, 1854ko uztailaren 31 – Monrovia, 1938ko uztailaren 10a) liberiar politikaria izan zen. Liberiako presidentea izan zen 1904tik 1912ra.
Barbadosen jaio zen eta Liberiako presidente Edwin Barclayren osaba izan zen. Liberia Collegen ikasi zuen eta graduatu ondoren bertako irakasle izan zen. 1874an Joseph Jenkins Roberts presidenteak idazkari pribatu izendatu zuen. 1877tik 1880ra abokatua izan zen eta ondoren Gorte Goreneko magistratua. 1892tik 1902ra Monroviako alkatea izan zen.
Joseph James Cheeseman presidenteak 1872an Estatu Idazkari eta 1876an Ogasun Idazkari izendatu zuen. 1904an Liberiako presidente hautatu zuten. Krisi ekonomiko gogor bati eta Europako herrialdeekiko zorpetzeari aurre egin behar izan zien. Frantziarekin eta Erresuma Batuarekin mugan dauden mugei buruzko eztabaida bat ere negoziatu zuen. Bere agintaldian Liberiako Mugako Indarra sortu zen, ondoren Liberiako Armada bihurtu zena.
1914tik 1917ra Liberia Collegeko buru izan zen.
* Datuak: Q708561
* Multimedia: Arthur Barclay / Q708561
# Apirilak 25 zubia

Apirilak 25 zubiak (portugesez: Ponte 25 de Abril) Tajo ibaiaren estuarioa zeharkatzen du, Lisboaren gune metropolitarrean. Hasieran, ofizialki, Salazar zubia deitua, António de Oliveira Salazarrek eraikitzea agindu zuelako 1960an, gaur egungo izenarekin, Portugalen demokrazia berrezarri zuen 1974ko apirilak 25eko Krabelinen Iraultzaren ondoren deitzen hasi zen.
Itxura txundigarrikoa, altzairuzko eraikina, ia 2 kilometroz hedatzen da. Behealdeko zatia, berriki berritua izan zen, trenbideak izateko. Sarri gertatzen ziren zubiaren auto ilarak, partzialki konpondu ziren Vasco da Gama zubiaren eraikuntzarekin, 17 kilometro neurtzen duena, Tajo ibaia Montijotik Sacavémera zeharkatzen duena, Parque das Nações deritzonaren iparraldean, eta 1998an amaitu zena.
Tajo ibaiaren gaineko zubian soinu hau (59 s) entzun daiteke etengabe, zubiaren luzeran zehar dauden metalezko saretxo batzuetatik autoak igarotzen direnean gertatzen dena (Abiadura handian ez joatea gomendatzen da, zubiak duen saredurak, autoa, 70 kilometro orduko abiaduratik gora, oso segurua ez izatea eragiten baitu).

## Ikus gainera

* Vasco da Gama zubia

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Apirilak 25eko zubiari buruzko informazio grafiko eta teknikoa Factoría Urbana
* Datuak: Q721152
* Multimedia: Ponte 25 de Abril / Q721152
# Anisoplaca

Anisoplaca Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Anisoplaca ptyoptera da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Anisoplaca achyrota | daturik gabe |
| Anisoplaca acrodactyla | daturik gabe |
| Anisoplaca bathropis | daturik gabe |
| Anisoplaca cosmia | daturik gabe |
| Anisoplaca fraxinea | daturik gabe |
| Anisoplaca ptyoptera | daturik gabe |
| Anisoplaca viatrix | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4765403
* Multimedia: Anisoplaca / Q4765403
* Espezieak: Anisoplaca
# Anisolepis

Anisolepis Leiosauridae narrasti familiaren barruan sailkatzen den animalia genero bat da. Brasil, Uruguai, Argentina eta Paraguain aurki daitezke.

## Espezieak

* Anisolepis grilli Boulenger, 1891
* Anisolepis longicauda (Boulenger, 1891)
* Anisolepis undulatus (Wiegmann, 1834)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2078408
* Espezieak: Anisolepis
# Anisotenes

Anisotenes Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Anisotenes leucophthalma da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Anisotenes acrodasys | daturik gabe |
| Anisotenes amphiloga | daturik gabe |
| Anisotenes axigera | daturik gabe |
| Anisotenes basalis | daturik gabe |
| Anisotenes bathygrapha | daturik gabe |
| Anisotenes cacotechna | daturik gabe |
| Anisotenes decora | daturik gabe |
| Anisotenes dracontodonta | daturik gabe |
| Anisotenes ellipegrapha | daturik gabe |
| Anisotenes fallax | daturik gabe |
| Anisotenes leucophthalma | daturik gabe |
| Anisotenes libidinosa | daturik gabe |
| Anisotenes oxygrapta | daturik gabe |
| Anisotenes phanerogonia | daturik gabe |
| Anisotenes pyrra | daturik gabe |
| Anisotenes schizolitha | daturik gabe |
| Anisotenes scoliographa | daturik gabe |
| Anisotenes spodotes | daturik gabe |
| Anisotenes stemmatostola | daturik gabe |
| Anisotenes uniformis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4765449
* Espezieak: Anisotenes
# Androzentrismo

Androzentrismoa gizona, emakumearen aldean, subjektu eta erreferentzia nagusitzat hartzen duen pentsaera, ikuspegia eta jokabidea da; edozein fenomeno edo errealitate aztertzen denean gizonaren (eta ez gizon-emakumeen) ikuspuntutik begiratzean datza eta dena maskulinoa dela kontuan hartzea. Beraz, zentroan jartzen da gizonezkoa eta haren ikuspuntua eta azterketa zientifikoaren abiapuntu eta neurri bilakatzen da. Bestalde, jarrera bat dakar berarekin, zeinaren arabera gizonezkoen ikuspegia gizartearenarekin bere osotasunean identifikatzean datzan.Aurkako kontzeptua (emakumea subjektu eta erreferentzia nagusitzat hartzen duena) ginozentrismoa da.
   Begirada maskulinoari begirada unibertsal modura iraunarazten badiogu, ikusezin jarraituko dute emakumeen eta bestelako talde zaurgarri batzuen ezaugarriek eta beharrek.

## Ezaugarriak

Androzentrismoak gizonezkoei atxikitako berezkotasunak eta ezaugarriak hartzen ditu unibertsoaren ardatz, baita errealitatea aztertzeko parametro eta giza espeziearen esperientzia unibertsal gisa ere. Gizateria gizonekin nahasten duenez, sexismo mota jakin bat da. Emakumeak ezkutatzen ditu edo/eta definitu gabe utzi.
Androzentrismoa gizonek emakumeen gaineko boterea eraikitzeko oinarria da, eta era berean, horren ondorioa ere. Androzentrismoak justifikatzen du gizonek esparru publiko eta ekonomikoaren okupatzea, emakumeek egindako lanak eta bizitza sozialen eragina gutxiestea, eta berdintasuneranzko aldaketarekiko erresistentzia handiak sortzea. Ikuskera androzentrikoak hezkuntza, zientzia, ekonomia, osasuna, politika... baldintzatu ditu, emakumeen eta gizonen protagonismoa maila ezberdinetan kokatu eta erreferente sinboliko, nortasun eta subjektibotasun ezberdinak eraiki, sexu biologikoan oinarrituta. Emakume zientzialari askok salatu dute errealitatea desitxuratzen duen ikuspegi androzentrikoa.

## Erreferentziak

* ↑ «Androzentrismo» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ Martin Casares, Aurelia. (2006). Antropología del género: culturas, mitos y estereotipos culturales. Cátedra.
* ↑ «¿Qué significa androcentrismo?» www.mujeresenred.net (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ Zientzia, Elhuyar. (2023-06-07). «6. Baztertu begirada hertsiak, hala nola androzentrismoa eta antropozentrismoa» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ «Androzentrismoa -Terminoen glosarioa (Emakunde)» www.emakunde.euskadi.eus 2023-04-17 (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ Riviere, Josetxu. «Androzentrismoa. Espainar Zeinu Hizkuntza (EZH) Pikara Magazine» glosario.pikaramagazine.com (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Sau, Victoria. (2000). Diccionario ideológico feminista. Icaria Editorial ISBN 978-84-7426-072-4. (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).

## Ikus, gainera

* Matxismoa
* Sexismo
* Feminismo

## Kanpo estekak

* Begoña Muruaga. Euskal literatura eta androzentrismoa. Jakin, 1998, 106. zenbakia.
* Datuak: Q514337
# Andrus Ansip

Andrus Ansip (Tartu, 1956ko urriaren 1a) politikari estoniarra, gaur egun, Estoniako Lehen ministroa eta Estoniako Alderdi Erreformistako presidentea.

## Biografia

Ansip Tartuko Unibertsitatean ikasi zuen kimika (1979). Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide izan zen, baina Sobietar Batasuna zatitu zenean, alderdiz aldatu zuen. Ansip inbertsio- eta banku-jardueratan dabiltzan hainbat enpresetan egin du lana.
1998an, Ansip Tartuko alkate hautatu zuten, eta karguan egon zen 2004ra arte. Urte horretan, Meelis Atonenek dimititu ondoren, Ekonomia ministro izendatu zuten.
2005ean, Juhan Partsen uko egitearen ondoren, Lehen ministro izendatua izan zen, eta 2007ko hauteskundeetan bere alderdiak irabazi zuen 31 aulki lortuta.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Andrus Ansipen webgune ofiziala
* (Gaztelaniaz) CIDOB Fundazioak egindako Andrus Ansipen biografia
* Datuak: Q57640
* Multimedia: Andrus Ansip / Q57640
# Andros

Andros, Antzinako grezieraz Ἄνδρος, hebreeraz: Άνδρος‎, Greziako Zikladeak uhartediko uharte bat da.
Bertako punturik garaiena Kouvara mendia da (995 m.) eta 2011n 9.221 biztanle zituen.

## Leku interesgarriak

* Tourlitisko itsasargia
* Datuak: Q175741
* Multimedia: Andros (Cyclades) / Q175741
# Androstenediona

Androstenediona edo androstendiona (4-androstenediona ere deitua) 19-karbonoko hormona esteroide bat da, androgeno testosterona eta estrogeno estrona eta estradiola sortzen dituen prozesu biokimikoan bitartekari gisa giltzurrun gaineko guruinetan eta gonadetan sortua.
Androstenediona gizonezkoen eta emakumezkoen hormona sexualen aitzindari komuna da. Androstenediona apur bat odol-plasman ere gordetzen da, eta testosterona edo estrogeno bihur daiteke ehun periferikoetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q411064
* Multimedia: 4-Androstenedione / Q411064