OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# A. H. Tammsaare

Anton Hansen, A. H. Tammsaare ezizenez ezaguna (Vetepere, 1878ko urtarrilaren 30a - Tallinn, 1940ko martxoaren 1a) estoniar idazlea izan zen.
Nekazari baten semea, zuzenbidea ikasi zuen Yartuko Unibertsitatean. Tuberkulosia zela eta, ikasketak eten behar izan zituen, eta urtebete eman zuen Sotxiko erietxe batean, eta hurrengo urteetan anaiaren baserrian irakurtzen.
Tallinn-era itzuli zen Estoniaren independentzia aldarrikatu ondoren, eta Estoniako herriaren historian eta bizitzan oinarritutako lanak idazten aritu zen. Filosofiaz eta psikologiaz interesatu zen, eta idatzi zituen eleberriek Jung, Freud eta Bergsonen ideiak islatzen dituzte.
Haren eragin nagusia errusiar idazle errealistek jaso zuten eta pentsatu zuen nekazariak eta landa-jatorriko intelektualak zirela Estoniako kulturaren ordezkari onenak.
Egia eta Justizia pentalogia (Tõde ja õigus; 1926 – 1933) Estoniako literaturaren obra nagusietako bat da.

## Lan hautatuak

* Kaks paari ja üksainus, 1902
* Vanad ja noored, 1903
* Raha-auk, 1907
* Uurimisel, 1907
* Pikad sammud, 1908
* Üle piiri, 1910
* Noored hinged, 1909
* Poiss ja liblikas, 1915
* Keelest ja luulest, 1915
* Kärbes, 1917
* Varjundid, 1917
* Sõjamõtted, 1919
* Juudit, 1921
* Kõrboja peremees, 1922
* Pöialpoiss, 1923
* Sic Transit, 1924
* Tõde ja õigus I-V, 1926-33 - Egia eta Justizia, 1-5 liburuki
* Meie rebane, 1932
* Elu ja armastus, 1934
* Ma armastasin sakslast, 1935
* Kuningal on külm, 1936
* Hiina ja hiinlane, 1938
* Põrgupõhja uus Vanapagan, 1939
* Miniatures, 1977
* Kogutud teosed, 1977-1993 (18 liburuki)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q353637
* Multimedia: A. H. Tammsaare / Q353637
# A. S. Byatt

Dame Antonia Susan Duffy, profesionalki ezaguna A. S. Byatt ezkondua izenez (Sheffield, 1936ko abuztuaren 24a - Londres, 2023ko azaroaren 16a) ingeles eleberrigilea izan zen.
Sheffielden jaio zen Antonia Susan Drabble izenarekin eta Bigarren Mundu Gerran hiria bonbardatu ondoren Yorkera joan zen familiarekin.
1964an argitaratu zuen bere lehen eleberria, The Shadow of the Sun. Eleberriez gain, biografiak ere idatzi ditu. 1990ean Booker Saria irabazi zuen Possession eleberriarekin.

## Lanak
### Eleberriak

* 1964 – Shadow of a Sun, Chatto & Windus]
* 1967 – The Game, Chatto & Windus
* 1978 – The Virgin in the Garden, Chatto & Windus
* 1985 – Still Life, Chatto & Windus
* 1990 – Possession: A Romance, Chatto & Windus
* 1992 – Angels and Insects, Chatto & Windus
** Morpho Eugenia
** The Conjugal Angel
* 1996 – Babel Tower, Chatto & Windus
* 2000 – The Biographer's Tale, Chatto & Windus
* 2002 – A Whistling Woman, Chatto & Windus
* 2009 – The Children's Book, Chatto & Windus
* 2011 – Ragnarok: The End of the Gods, Canongate

### Ipuin bildumak

* 1987 Sugar and Other Stories, Chatto & Windus
* 1993 The Matisse Stories, Chatto & Windus
* 1994 The Djinn in the Nightingale's Eye, Chatto & Windus
* 1998 Elementals: Stories of Fire and Ice, Chatto & Windus
* 2003 Little Black Book of Stories, Chatto & Windus

### Saiakerak eta biografiak

* 1965 Degrees of Freedom: The Early Novels of Iris Murdoch, Chatto & Windus
* 1989 Unruly Times: Wordsworth and Coleridge, Poetry and Life, Hogarth Press
* 1991 Passions of the Mind: Selected Writings, Chatto & Windus
* 1995 Imagining Characters: Six Conversations about Women Writers (Ignes Sodrerekin batera), Chatto & Windus
* 2000 On Histories and Stories: Selected Essays, Chatto & Windus
* 2001 Portraits in Fiction, Chatto & Windus
* 2016 Peacock & Vine: On William Morris and Mariano Fortuny, Knopf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232417
* Multimedia: A. S. Byatt / Q232417
# A. J. Cook

Andrea Joy Cook (Oshawa, Ontario, 1978ko uztailaren 22a) A.J. Cook bezala ezagunagoa, kanadar aktorea da. Ezaguna da CBSko Criminal Minds (euskaraz "Adimen Kriminalak") telesailean Jennifer "JJ" Jareauren papera egiteagatik.

## Biografia

Bere haurtzaro osoa Toronton igaro zuen. Bere aita, Mike, irakaslea da, bere ama, Sandra, psikiatra da eta hiru neba ditu. A.J. Cookek lau urte zituela ballet klasikoa eta klake ikasten hasi zen. Horretaz gain, jazzerako jaidura indartsu bat sentitzen zuen. Lehiaketa ugaritan parte hartu zuen hamazazpi urte egin zituen arte, une hartan antzezpena aukeratu zuen-eta.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1997 | In His Father's Shoes | Lisa | Telefilm |
| 1997 | Laserhawk | | |
| 1997 | Elvis Meets Nixon | Hippie Chick | TV movie |
| 1999 | Blue Moon | Alison | |
| 1999 | The Virgin Suicides | Mary Lisbon | |
| 1999 | Teen Sorcery | Dawn | Protagonista |
| 2000 | The Spiral Staircase | Herriko neska | |
| 2001 | Wishmaster 3: Beyond the Gates of Hell | Diana Collins | Protagonista |
| 2001 | Ripper | Molly Keller | Protagonista |
| 2001 | Out Cold | Jenny | |
| 2002 | House Next Door | Lori Peterson | |
| 2003 | Final Destination 2 | Kimberly Corman | Protagonista |
| 2005 | Bloodsuckers | Fiona | |
| 2006 | I'm Reed Fish | Theresa | |
| 2007 | Night Skies | Lilly | Protagonista |
| 2008 | Misconceptions | Miranda Bliss | |
| 2010 | Mother's Day | Vicky Rice | |
| 2011 | Bringing Ashley Home | Libba | |
| 2012 | Least Among Saints | Cheryl | Protagonista |
| 2013 | Wer | Kate Moore | Protagonista |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1997 | Goosebumps | Kim | Atal 1 |
| 2000 | Higher Ground | Shelby Merrick | 22 atal |
| 2000 | First wave | Lindsay Tilden | Atal 1 |
| 2003 | Dead Like Me | Charlotte | Atal 1 |
| 2003 – 2004 | Tru Calling | Lindsay Walker | 21 atal |
| 2005 - gaur egun | Criminal Minds | Jennifer "JJ" Jareau | ? atal |
| 2011 | Law & Order: Special Victims Unit | Debbie Shields | Atal 1 |
* Datuak: Q18222
* Multimedia: A. J. Cook (actress) / Q18222
# A. Harentxipi

A. Harentxipi (Kanbo, Lapurdi, 1863 - ?) margolaria izan zen.

## Biografia

Ipar Euskal Herriko ikuspegiak landu zituen nagusiki, inpresionismotik hurbil dagoen teknikaz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12252690
# A. P. J. Abdul Kalam

Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam (Rameswaram, 1931ko urriaren 15a - Shillong, 2015eko uztailaren 27a) indiar zientzialari aeroespazial eta politikaria izan zen. Indiako 11. presidentea izan zen 2002tik 2007ra.
Fisika eta ingeniaritza aeroespaziala ikasi zituen. Berrogei urtez aritu zen Indiako administrazioan, programa espazial zibilean eta misilen garapenean. 1998ko entsegu nuklearretan ere parte hartu zuen. 2002an presidente aukeratu zuten, gobernuaren eta oposizioaren babesarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9513
* Multimedia: Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam / Q9513
# A. Q. M. Badruddoza Chowdhury

Abul Qasim Mohammad Badruddoza Chowdhury (Comilla, Britainiar Raj, 1930eko urriaren 11 – Dhaka, 2024ko urriaren 5a) bangladeshtar sendagile, irakasle eta politikaria izan zen. Bangladeshko presidentea izan zen 2001eko azarotik 2002ko ekainera.
Medikuntza ikasi zuen Dhakan eta, ondoren, unibertsitateko irakasle eta Tuberkulosiaren aurkako Elkarteko presidente izan zen.
Bangladeshko Alderdi Nazionalistako idazkari nagusia izan zen eta diputatu hautatu zuten 1979ko hauteskundeetan. 1979tik 1982ra ministro izan zen, eta 1991ko hauteskundeetan bere alderdiak lortutako garaipen berriaren ondoren, Hezkuntza ministro izendatu zuten hilabete batzuetan, eta gero parlamentuko presidenteorde.
2001ean bere alderdiak beste hauteskunde garaipen bat lortu ondoren, Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten, eta urte horretako azaroan parlamentuak herrialde horretako presidente izendatu zuen. Zazpi hilabete geroago, Ziaur Rahmanen hilobia ez bisitatzea erabaki zuen bere heriotzaren urteurrenean, eta bere lankideek Alderdiari traizio egitea leporatu zioten eta dimititzera behartu zuten. 2004an Bikalpa Dhara Bangladesh izeneko beste alderdi bat sortzea erabaki zuen.
* Datuak: Q278403
* Multimedia: AQM Badruddoza Chowdhury / Q278403
# A. R. Penck

Ralf Winkler, A.R. Penck izenez ezaguna (Dresden, Alemania ; 1939ko urriaren 5a – Zurich, Suitza; 2017ko maiatzaren 2a), alemaniar margolaria, eskultorea, artista grafikoa eta bateria-jotzailea izan zen.

## Biografia

Margolari neoespresionista talde batekin ikasi zuen. Erregimen komunistan, polizia sekretuak kontrolatu zuen disidentetzat jota. 1970eko hamarkadaren amaieran Mendebaldeko Berlinen hainbat arte aurkezpenetan parte hartu zuen eta Ekialdeko Berlinen adierazpen askeko lehen lanetan aitzindaria izan zen.
Bereziki, Penck-ek egindako lanak 1980ko hamarkadaren hasieran hasi ziren arte galerietan eta Mendebaldeko zenbait museotan erakusten gehienbat. Bere ikusizko artelan garrantzitsuenen artean, Martin Gropius Bau museoan aurkeztutako Zeitgeist-en eta 1983an Tate Britain-eko Modern Art erakusketan egin zituen erakusketak.
1980ko hamarkadan pintura piktografikoa eta bere arte totemikoa eta forma primitiboen erabilera giza formak zirriborratzeko menderatu zituen. Hori dela eta, nazioarteko hainbat arte aurkezpenetan aritu da, batez ere New Yorken eta Londresen.
Pencken eskulturek, hain ezagunak ez diren arren, bere margolan eta marrazkien gai primitibo berberak gogora ekartzen dituzte eta ohiko materialak erabiltzen dituzte, hala nola egurra, botilak, kartoizko kaxak, latak, enbalatzeko zinta, eztainua eta aluminiozko papera, alanbreak eta pasta, denak sinpletasunez eta berezkotasunez muntatuta eta margotuta. .
Xehetasun estetiko txikia izan arren, haien eraikuntzaren kalitate zakarra eta sinpletasuna izan arren, bere margo sinboliko lauak bezalako forma antropomorfo sinboliko berberak dituzte. Bere margolanek Paul Kleeren lanen eragina izan dezakete, eta egiptoar edo maien idazkeraren lautasuna eta pintura beltz berantiarreko gordintasunarekin nahasten dituzte, Jackson Pollocken kasu. Eskulturak Pazko uharteko harri-buruak eta polinesiar artearen beste adierazpen batzuk iradokitzen dituzte.
A.R. Penck, bateria-jotzailea eta perkusionista, Triple Trip Touch rock taldeko kidea zen, eta aukera guztiak aprobetxatu zituen 1980ko hamarkada amaierako jazz musikari onenetako batzuekin jotzeko, Butch Morris barne, bere Heimbacheko jauregian musika-ekitaldiak eta arte erakusketak antolatuz 1990ean, Lee Lennie, Ana Homler eta Christine Kuhn-en margolanekin elkarlanean.
A.R. Penck Berlinen, Düsseldorfen, Dublinen eta New Yorken lan egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ A. R. Penck, Neo-Expressionist Painter Whose Work Reflected on the Postwar German Condition, Dies at 77

## Kanpo estekak

* http://www.michaelwerner.com
* Datuak: Q279088
* Multimedia: A.R. Penck / Q279088
# Alpetar eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak konbinatua

Gizonezkoen alpetar eski proba konbinatua 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 10ean egin zen Yanquingen. Austriako Johannes Strolz izan zen txapelduna, lehen domina olinpikoa irabaziz. Norvegiako Aleksander Aamodt Kildek zilarrezko domina irabazi zuen. James Crawfordek brontzea irabazi zuen, baita bere lehen domina olinpikoa ere.
2018ko txapelduna, Marcel Hirscher, lehiaketetatik erretiratu zen. Alexis Pinturault zilarrezko dominaduna Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen, eta Victor Muffat-Jeandet brontzezko dominaduna ez zen sailkatu. Marco Schwarz izan zen 2021eko munduko txapelduna, eta Pinturault eta Loïc Meillard izan ziren zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren.

## Emaitzak

Lasterketa Txinan 11:00ak zirenren hasi zen (UTC+08:00). Tenperatura -12,4ºC zen eta elurra trinkoa..
| 01 ! | 6 | Johannes Strolz | Austria | 1:43.87 | 4 | 47.56 | 1 | 2:31.43 | |
| 02 ! | 10 | Aleksander Aamodt Kilde | Norvegia | 1:43.12 | 1 | 48.90 | 6 | 2:32.02 | +0.59 |
| 03 ! | 11 | James Crawford | Kanada | 1:43.14 | 2 | 48.97 | 7 | 2:32.11 | +0.68 |
| 4 | 9 | Justin Murisier | Suitza | 1:44.14 | 6 | 48.15 | 3 | 2:32.29 | +0.86 |
| 5 | 5 | Marco Schwarz | Austria | 1:44.07 | 5 | 48.64 | 4 | 2:32.71 | +1.28 |
| 6 | 1 | Barnabás Szőllős | Israel | 1:45.04 | 11 | 48.14 | 2 | 2:33.18 | +1.75 |
| 7 | 18 | Raphael Haaser | Austria | 1:44.63 | 10 | 48.64 | 4 | 2:33.27 | +1.84 |
| 8 | 7 | Broderick Thompson | Kanada | 1:44.39 | 8 | 49.81 | 8 | 2:34.20 | +2.77 |
| 9 | 21 | Brodie Seger | Kanada | 1:43.54 | 3 | 51.49 | 10 | 2:35.03 | +3.60 |
| 10 | 12 | Christof Innerhofer | Italia | 1:44.19 | 7 | 51.61 | 11 | 2:35.80 | +4.37 |
| 11 | 14 | Marco Pfiffner | Liechtenstein | 1:45.11 | 13 | 51.29 | 9 | 2:36.40 | +4.97 |
| 12 | 4 | Jack Gower | Irlanda | 1:45.16 | 14 | 52.58 | 12 | 2:37.74 | +6.31 |
| 13 | 27 | Arnaud Alessandria | Monako | 1:45.79 | 15 | 58.41 | 16 | 2:44.20 | +12.77 |
| 14 | 22 | Ivan Kovbasnyuk | Ukraina | 1:49.13 | 21 | 55.30 | 14 | 2:44.43 | +13.00 |
| 15 | 25 | Albin Tahiri | Kosovo | 1:52.44 | 22 | 55.85 | 15 | 2:48.29 | +16.86 |
| 16 | 23 | Zhang Yangming | Txina | 1:55.25 | 23 | 54.47 | 13 | 2:49.72 | +18.29 |
| 17 | 26 | Xu Mingfu | Txina | 1:55.32 | 24 | 1:05.08 | 17 | 3:00.40 | +28.97 |
| | 3 | Jan Zabystřan | Txekiar Errepublika | 1:44.54 | 9 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 13 | Alexis Pinturault | Frantzia | 1:45.04 | 11 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 17 | Simon Jocher | Alemania | 1:45.80 | 16 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 15 | Loïc Meillard | Suitza | 1:45.91 | 17 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 24 | Henrik Von Appen | Txile | 1:46.51 | 18 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 19 | Trevor Philp | Kanada | 1:46.84 | 19 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 16 | Luca Aerni | Suitza | 1:47.03 | 20 | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A |
| | 2 | Miha Hrobat | Eslovenia | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |
| | 8 | Nejc Naraločnik | Eslovenia | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |
| | 20 | Yannick Chabloz | Suitza | 99 !DNF | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |

## Erreferentziak

* ↑ Men's super-G results. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107750266
# Ali G Indahouse

Ali G Indahouse (euskaraz Ali G Etxen) 2002ko Mark Mylod ingeles zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Sacha Baron Cohen umoristak sortu eta Erresuma Batuan arrakasta itzela izan zuen Ali G fikziozko pertsonaiaren Da Ali G Show ikuskizunean oinarritua dago. Bertan, Sacha Baron Cohen, Michael Gambon, Charles Dance, Kellie Bright eta Martin Freeman aktoreek antzeztu zuten.
Filma honi Sacha Baron Cohenek antzeztutako beste umorezko bi filmak jarraitu zioten: Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan (2006) eta Brüno (2009).
Erresuma Batuko hirietako auzunetan nahiko ohikoa den etorkinen semeen estereotipo edo hiri tribu jakin baten karikatura egin zen. Bitxikeri gisa, Ali G 1988ko Renault Superbost GT Turbo auto tuneatuaren jabea da.

## Argumentua

2000ko hamarkadaren hasiera, Erresuma Batua. West Staines hiriko John Nike Aisialdi Zentroa arazo ekonomikoen ondorioz diru faltan dago. A Ali Gri (Sacha Baron Cohen) ordurarte zuzentzen egon den boy scouten elkarte altenatiboa kezkatzen du, aisialdi zentro horren barnean baitago. Zentroa nola edo hala salbatuko duela erabaki eta jendearen harreta bereganatzeko asmoz bere burua Stainesko geltokira kateatuko du. Honela hedabideetan agertu eta Erresuma Batuko lehen ministroaren (Michael Gambon) harreta ere bereganatzea lortuko du, politikari handigura honek Stainesko hauteskundeak irabazteko asmoz gazte intelektual baten irudiak lagunduko duela uste baitu, gazte manipulagarri eta tentel hori Ali G dela iruditua dago. Politikariak Alik zentrua salbatzeko modurik onena Gobernurako hauteskundeak irabazten laguntzea dela sinistaraziko dio, eta honela... Ali Gek hitza hartuko dio... eta ekintzetara igaroko da.

## Aktoreak

* Sacha Baron Cohen: Ali G eta Borat Sagdiyev (Kazakhstango diplomatikoa)
* Michael Gambon: Erresuma Batuko lehen ministroa
* Charles Dance: David Carlton
* Kellie Bright: Julie (Ali Gren neskalaguna)
* Martin Freeman: Ricky C
* Rhona Mitra: Kate Hedges
* Barbara New: Nan
* Ray Panthaki: Hassan B
* Emilio Rivera: Ricky
* Olegar Fedoro: Errusiar ministroa
* Tony Way: Dave

## Erreferentziak

* ↑ Ingelerazko izenburuan duen kale hizkera mantentzen saiatuz

## Kanpo estekak

* Ali G Indahouse filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Ali G Indahouse filmaren trailer edo iragarkia ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1758119
# Ali Baba et les Quarante Voleurs (1954ko filma)

Ali Baba et les Quarante Voleurs 1954ko Jacques Becker frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.
François Truffautek Cahiers du cinéma aldizkarian filma goraipatu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ali Baba, Cassimen morroia, nagusiarentzako esklabo bat erostera bidaliko dute. Itzultzeko bidean, esklaboaz maiteminduko da, Morgianez. Karabanari eraso egingo diote, eta halaxe aurkituko du berrogei lapurren kobazuloa eta sartzeko hitz ezkutua.

## Aktoreak

* Fernandel : Ali Baba
* Samia Gamal : Morgiane
* Dieter Borsche: Abdul
* Henri Vilbert: Cassim
* Édouard Delmont : Morgianeren aita
* Julien Maffre: eskalea
* José Casa: eskalea
* Edmond Ardisson : eskalea
* Manuel Gary : eskalea
* Gaston Orbal : mufti
* Bob Ingarao : lapurra
* Yoko Tani
* Léopoldo Francès
* Fanfan Mirucci
* Piella Sorano
* Mohamed Gabsi
* Abdou Chraïbi
* El Bachir Laalej
* Luc Martial : ume

## Erreferentziak

* ↑ François, Truffaut. (1955eko otsaila). «Ali Baba et la “Politique des Auteurs”» Cahiers du cinéma (44): 45-47..
* ↑ Donostiako Zinemaldia. Ali Baba et les 40 voleurs / Ali Baba and the Forty Thieves. .

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q12140068
# Ali Bongo Ondimba

Ali Bongo Ondimba, jaiotza-izena Alain Bernard Bongo (Brazzaville, 1959ko otsailaren 9a), batzuetan Ali Bongo deitua, Gabongo politikaria da, herrialdeko presidentea 2009ko urritik 2023ko abuztura.

## Bizitza

1967tik 2009ra arte Gabongo presidente izandako Omar Bongoren semea da. 1989tik 1991ra Kanpo Arazoetako ministroa izan zen. Bongoville ordezkatu zuen Batzar Nazionalean diputatu gisa 1991tik aurrera, eta Defentsa ministroa izan zen 1999tik 2009ra. Aita hil ondoren, presidente kargua hartu zuen behin-behinean, eta hauteskundeetara deitu zuen ondoren. Bera izan zen garaile, nahiz eta oposizioaren hautagaiek iruzurra salatu. 2016an berriz egin zituzten bozak, eta emaitza estuekin irabazi zuen. Europar Batasunak ere kritikatu egin zuen prozesu haren zilegitasuna.
2021eko urrian, Ali Bongo "Pandora paperetan" aipatzen da, offshore konpainiek paradisu fiskaletan duten erabilerari buruzko dokumentu horiek, Ali Bongo orain deseginda zeuden bi enpresen onuraduna izango zen.
Bongo familiaren agintepean, herrialdea ustelkeria eta nepotismo salaketek asaldatu egin zuten, eta hainbat hauteskunde iruzurra edo irregulartasunak izan ziren.
2023ko abuztuaren 26ko hauteskundeak une erabakigarriak izan ziren Gabongopolitikan. Jarduneko presidentea, Ali Bongo Ondimba, berriz hautatu nahi zuena, irabazle izendatu zuten abuztuaren 29an egindako iragarpen ofizialaren arabera. Hala eta guztiz ere, berehala agertu ziren hauteskunde-iruzurra eta irregulartasunak oposizioko alderdien eta begirale independenteen aldetik, eta zalantza handia sortu zen hauteskundeetako emaitzen zilegitasunari buruz. Albert Ondo Ossak, hauteskundeetan bigarren geratu zenak, hauteskundeetan irregulartasunak izan zirela salatu zuen. 2023ko abuztuaren 30ean militar talde batek estatu kolpea eman eta Brice Oligui Nguema Guardia Errepublikanoko burua izendatu zuen herrialdeko lider.

## Erreferentziak

* ↑ Estatu kolpea ematen saiatu da militar talde bat Gabonen. Berria egunkaria, 2019ko urtarrilak 7, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-5).
* ↑ (Ingelesez) «The corrupt nepotist who ruled Gabon for 40 years» The Independent 2009-06-08.
* ↑ (Ingelesez) Yates, Douglas. (2019-06-15). «The Dynastic Republic of Gabon» Cahiers d'études africaines (234): 483–513. doi:10.4000/etudesafricaines.25961. ISSN 0008-0055..
* ↑ (Frantsesez) «Au Gabon, Ali Bongo réélu président avec 64,27 % des voix» France 24 2023-08-30.
* ↑ (Gaztelaniaz) «La coalición opositora habla de tendencias de voto "muy favorables" y pide "un traspaso pacífico de poder" en Gabón» Europa Press 2023-08-29.
* ↑ (Ingelesez) «Gabon's Ali Bongo re-elected president in disputed election» France 24 2023-08-30.
* ↑ Iztueta Olano, Maddi. (2023-08-30). «Militar talde batek estatu kolpea eman du Gabonen» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57521
* Multimedia: Ali Bongo Ondimba / Q57521
# Ali Davoudi

Ali Davoudi, arabieraz علی داوودی, (Teheran (Iran), 1999ko martxoaren 22a) halterofilian aritzen den kirolari irandarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen halterofilian >109 kilo kategorian; Lasha Talakhadze georgiarraren (urrezko domina) atzetik eta Man Asaad siriarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Halterofilia >109 kilo, gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Ali Davoudi» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Ali Davoudi» olympics.com (Gaztelaniaz)
* ↑ Emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28100746
* Multimedia: Ali Davoudi / Q28100746
# Ali Hassan Kuban

Ali Hassan Kuban (Aswan, 1929ko abenduaren 29a - 2001) egiptoar kantari, klarinete-jotzaile eta musikagilea izan zen. Zazpi urte zituela, gurasoek Kairora bidali zuten musika ikastera, eta besteak beste, klarinetea eta tar-a ikasi zituen. Gaztetan, zenbait folk taldetan jo zuen, turistentzat gehienbat. Zenbait urtez Kairoko Operako Orkestran jo zuen. 1957an Nubia Banda sortu zuen: tronpeta, saxofoia, klarinetea, akordeoia, gitarra, organoa, laut arabiarra, oud-a, duff-a, ohola eta perkusio afrikar arabiarra taldeez osatua zen banda hura. Berrogei urtean ez zuen musika tresnen egitura aldatu. Bere musika Nubiako musika tradizionalaren, arabiar eta egiptoar musika molde modernoen, eta musika sudandar autoktono eta zaharragoen arteko halako nahasketa bat da, folk nubiar modernoa deitua. Jotzen aritu den mende erdian zehar berrogeita hamar bat kantu besterik ez ditu egin, nahiago izan duelako pieza ezagunak jo eta ezagutarazi, etengabe berriak asmatzen ibili baino. 1960-1980 bitarteko urteetan bera izan zen ezteietara gehien deitzen zuten musikaria; kontuan izan behar da ezkontza arabiar batek sei edo zazpi egun hartzen dituela, eta berrehun-hirurehun lagun etengabe aritzen direla janean eta dantzan. Halako arrakasta zuen, zazpi talde hartu behar izan zituen bere zuzendaritzapean, eskari guztiei aurre egin ahal izateko. Egun berean eta hiri berean jotzeko eskariak zituenean, denak onartzen zituen, eta talde batetik bestera ibiltzen zen bezeroen nahiak asetzen. Mendebaldeko musikarien eragina ere jaso zuen, James Brownena batez ere. Kubanek James Brownen soul-a nubiar esentziarekin nahastu zuen, eta hala sortu ziren jerk-a edo kaf-a. 1993an, Berlinen, ezteietako errepertorioko hamabi abesti grabatu zituen, Walk like a nubian izeneko diskoan. 1995ean, Kairon, Nubian magic argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q648272
# Ali Chuk (Arizona)

Ali Chuk Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 119 biztanle ditu, 3,733795 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pima konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28381
# Ali Chukson (Arizona)

Ali Chukson Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 113 biztanle ditu, 5,357759 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pima konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28387
# Ali El Ghrari

Ali El Ghrari (1997ko urtarrilaren 31) arkularia da. Libia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ali El-Ghrari

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26132276