# Euskal Herriko naturagune babestuak

Euskal Herriko naturagune babestuak izendatzeko eta zaintzeko prozedurak lurralde eta estatu bakoitzeko araudi eta legeetan ezarrita daude, hots, ez dira berdinak Euskal Herri osoan.

## Ipar Euskal Herria

Pirinio Atlantikoetako prefekturak zenbait toki ditu sailkatuak Europar Batasuneko Natura 2000 sarearen barruan, eta ondorengo hauek Euskal Herrian daude:
* Zuberoako Basabürüko mendi garaiak
* Arbailako basoa, Zuberoan
* Iratiko basoa
* Donibane Garaziko mendiak (Nafarroa Beherea)
* Aldudeko mendiak (Nafarroa Beherea)
* Baigura mendia
* Mondarrain eta Artzamendi mendiak (Lapurdi)
* Larrun eta Xoldokogaina (Lapurdi)
* Txingudiko badia (Lapurdi)
* Urdazuri ibaia (ibaiaren bidea, bartak eta estuarioa, (Lapurdin)
* Errobi ibaia
* Bastida eta Milafrangako padurak

## Nafarroa Garaia

Nafarroa Garaian naturagune babestuen sare bat dago, hainbat esparruz osatua.

### Erreserba integralak

Hiru dira, eta guztira 487 hektarea dituzte:
* Lizardoia, Iratiko oihanean.
* Ukerdi, Nafarroako mendebaldeko Pirinioan
* Aztaparreta, Nafarroako ekialdeko Pirinioan

### Natura erreserbak

38 dira, eta guztira 9.171 hektarea dituzte.

### Aisiarako natura eremuak

* Orgiko hariztia, Lizason (Ultzama): 77,7 hektarea.
* Leurtzako urtegiak, Urrotz, Beintza eta Labaien herrien artean: 381,5 hektarea.

### Natura lekuneak

28 dira, eta guztira 931 hektarea dituzte.

### Hegaztien babesgune bereziak

13 dira, eta guztira 71.805 hektarea dituzte.

### Basa fauna babesteko eremuak

14 dira, eta guztira 2.815 hektarea dituzte.

### Natura parkeak

Nafarroako Foru Erkidegoko administrazioan, parke naturalak deritzete, eta PN siglarekin adierazi ohi dira euskarazko administrazio dokumentazioan. Hiru dira:
* Bertizko jaurerria
* Bardea
* Urbasa-Andia

### Besterik

Era bateko edo besteko babesa dute, halaber, ondoren aipatuko ditugun beste izendapenetako edozein duten hainbat eremuk. Parentesi artean, euskarazko administrazio dokumentazioan dituzten siglak.
* Monumentu naturalak (MN).
* Paisaia babestuak (PB).
* Erabilera publikoko mendi katalogatuak (EPM)
* Nafarroako oihan ondareko finkak (NOF).
* Mendi babesleak (MB).

## Euskal Autonomia Erkidegoa

Euskal Autonomia Erkidegoan Natura Babesteko Legea (16/1994 Legea, ekainaren 30ekoa) dago indarrean eta honek hiru motako esparruak izendatzen ditu: Natura parkeak, biotopo babestuak eta zuhaitz bereziak. Horiez gain, Urdaibaiko Biosferaren Erreserbak lege propio baten bidez du ziurtatua babesa.

### Natura parkeak

Legeak honako parke naturalak ditu izendatuak:
* Izkiko natura parkea (Araba)
* Armañongo natura parkea (Bizkaia)
* Gorbeiako natura parkea (Araba-Bizkaia)
* Pagoetako natura parkea (Gipuzkoa)
* Aiako Harriaren natura parkea (Gipuzkoa)
* Aralar (Gipuzkoa)
* Aizkorri-Aratzeko natura parkea (Gipuzkoa-Araba)
* Urkiolako natura parkea (Bizkaia-Araba)
* Valderejoko natura parkea (Araba)

### Biotopo babestuak

Oinarrizko legerian natur erreserba, natur monumentu edota paisaia babestu izena hartu duten natur espazioak dira. Bost eremuk jaso dute izendapen hau.
* Iñurritza, Zarautz, Gipuzkoa
* Itxina, Bizkaia
* Biasteriko Aintzirak, Biasteri, Araba
* Gaztelugatxe, Bizkaia
* Leitzaran ibaia, Gipuzkoa
* Bizkaiko Meatzaldea, Bizkaia

### Zuhaitz apartekoak

Zuhaitz bakoitzaren berezitasunak kontuan izanda, Euskal Autonomia Erkidegoan izendatuta dauden zuhaitz apartekoak 25 dira.

### Urdaibaiko Biosferaren Erreserba

Urdaibaiko Biosfera-Gebenaldea Babestu eta Antolatzeari buruzko uztailaren 6ko 5/1989 Legeak ezarri zuen natura-gune babestu hau. Biosfera-Gebenaldea edo Biosferaren Erreserba (sarriago) erabili izan da administrazio dokumentazioan euskaraz eremu hau izendatzeko.

### Besterik

Badira beste era bateko babesa duten inguruneak, Lau Haizeta parkea esaterako.

## Hezeguneak

Babes berezia merezi dute, biodibertsitate aberatsa daukatelako hainbat hezegunek.
Une honetan bost dira modu batez edo bestez babestutako zonaldeak:
* Jaitzubia erreka eta ibarra (Hondarribia): 15 hektarea.
* Plaiaundiko Parke Ekologikoa (Irun): 23,4 hektarea.
* Bidasoko uharteak: Galera, Hirukanale eta Santiago Aurrea (Irun).
* Txorien uhartea (Hendaia).
* Abbadia. Site Natural Protegé (Hendaia): 350 hektarea. Ikus, Abbadia jauregia.
Oraindik babes garbirik ez duten zonaldeak:
* Alunda
* Lastaola
* Oxin-biribil
Babes inguru hauek legalki figura hauen bitartez daude babestuta:
* Ramsarreko hitzarmena, 2002ko urriaren 24 erregistroa, 1264.zenbakia.
* Natura 2000 sarea
* Euskal Autonomi Erkidegoko hezeguneak babesteko plana
* Txingudi Babesteko Plan Berezia: Igungo Udalak 1994an eta Hondarribiko Udalak 2011an onartua.
* Hegaztientzako Babes Bereziko Eremua (ES-0000243 kodea)
* Batasunaren Garrantzizko Lekua (LIC Es-2120018)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko natura parkeak.
* Batasuneko garrantzizko leku.
* Natura 2000.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257536