# Elkarte Teosofikoa

Elkarte Teosofikoa edo Teosofia-Elkartea (ingelesez: Theosophical Society) 1875ean sortutako eta teosofiarekin erlazionatutako nazioarteko erakundea edo senidetasuna da. Helena Blavatsky mugimenduaren sortzaile eta erreferentziazko figuraren arabera, "jakinduria jainkotiarra, jakinduria ezkutukoa edo espirituala bilatzen duen elkartea" litzateke.

## Historia
### Hasierako urteak

Helena Blavatsky, Henry Olcott eta William Judge-k, besteak beste, Elkarte Teosofikoa sortu zuten New Yorken, 1875eko azaroaren 17an. Bere xedea mediumekin eta espiritismoarekin lotutako fenomenoen azterketa eta azalpena zen, ekialdeko okultismoaren eta erlijio konparatuen azterketa metodikoarekin batera. Programa hori guztia gizateria osoan senideen arteko harremana sustatzea izango litzatekeen oinarrizko helburu batean kokatuko litzateke.
Erakunde honen oinarrizko irakaspena da erlijio guztiek horietako bakoitzaren esentzian aurkitzen den "egia komuna" dutela. Helena Petrovna Blavatsky sortzaileak doktrina bat eraikitzen du bere "irakasleen" irakaspenetan oinarrituta, irakasle horiek gizakiaren eboluzioa duten izaki eboluzionatuak baitira. Elkarte Teosofikoko buruzagiek uste zuten "irakasle" horien zuzendaritza zuzenpean zeudela, Logia Zuriarenak. Elkarte Teosofikoak ideologia eklektikoa du eta zientzia, filosofia eta erlijioa bateratu nahi ditu "sekretua" izeneko doktrinan, baina, aldi berean, hori agerian uzteko prest daudenen eskura.
Blavatsky eta Olcott hil ondoren, erakundeak Annie Besant-en gidaritzapean jarraitu zuen eta "kide sortzaileen hitzontzikeriaren salaketa larrien ostean" aurrera egin zuen.
Elkarteko kide batek, Charles Webster Leadbeater-ek, Indiako hondartzetan aurkitu zuen Jidhu Krishnamurti izeneko mutil hindua, eta "munduko irakasle" baten hurrengo haragitzetzat jo zuen. Annie Besantek Ekialdeko Izarraren Ordena sortu zuen orduan, gaztea bere "munduko eginkizunerako" zehatz-mehatz prestatzeko. Hala ere J. Krishnamurti Teosofiako Elkartea utzi zuen.

### Zismak

Blavatsky hil ondoren, 1891an, Olcott-ek eta Annie Besant-ek Judge salatu zuten Mahatmen gutunak faltsutzeagatik. 1895ean Olcott-ekin eta Besant-ekin elkartea eten egin zen, Elkarteko Ameriketako Estatu Batuen atal gehiena berarekin eramanez.
XX. mendearen hasieran Charles Leadbeater idazle eta apezpiku anglikanoa Elkartetik kanporatu zuten, moralaren aurkako ekintzak egotzita. Olcott presidentea hil zenean, Leadbeater Annie Besant-en bidez berriro sartu zen Elkartera, hainbat adar teosofikoen alde egitea eragin zuena.
Ondoren, hainbat talde esoteriko eta erlijioso sortu ziren Teosofia Elkartearen enborretik, non Rudolf Steiner eta Alice Bailey bezalako esoterista ospetsuak sartu ziren eszenara. Horietako batzuk jatorrizko Elkartetik aldendu ziren Jiddu Krishnamurti indiar gaztea munduko irakaslearen eramaile, bere mezua zabaltzeko sortutako erakundearen bidez: Ekialdeko Izarraren Ordena, izendatu ondoren. Hala ere, Krishnamurtik Ordena desegin zuen 1929an, bere mezua eremu espiritualean kanpoko aginpide mota guztiak ukatzean oinarritzen zelako.
H.S. Olcott presidente-sortzailearen eta A. Besant-en lanean jarraitzen duen taldeak Indian duen egoitza nagusia mantentzen du (Adyar, Madras) "Theosophical Society - Adyar" izenarekin, Judgen jarraitzaileek Theosophical Society (Elkarte Teosofikoa) izena hartu dute, normalean Pasadenako (Kalifornia) egoitza nagusiko argigarria gehitzen da. Hirugarren elkarte bat, Robert Crosbie-ren United Lodge of Theosophists (ULT), 1909an sortu zen aurreko erakundetik.
Azken bi taldeak Helena Blavatsky eta William Judge-ren jatorrizko lanaren azterketara mugatzen dira. Adyarreko Elkartean, berriz, kideek Annie Besant eta Charles Leadbeater bezalako geroko teosofoen ondarea ere integratu dute.
Elkarte Teosofikoan hainbat erakunde espezializatu egon dira, Mendebaldeko Tradizioaren Misterioak berpizteko 1912an sortutako Arrosa Gurutzeko Tenpluaren Ordena; Eliza katoliko liberala, kristau misterioak berpizteko sortua; Komasoneria Teosofikoa eta Zerbitzuaren Ordena Teosofikoa, besteak beste.
Elkartearen adierazitako helburuak bere lehenengo urteetan garatzen joan ziren, honela idatzi ziren arte:
* Elkartearen senidetasun unibertsalaren erdigune bat osatzea, arraza, kredo, sexu, kasta edo kolore bereizketarik gabe.
* Erlijio, filosofia eta zientzien azterketa konparatua sustatzea.
* Naturaren lege esplikatugabeak ikertzea, eta gizakiarengan ezkutuko botereak.

## Antolaketa

Elkarte Teosofikoak gaur egun Adyarren du egoitza, Indiako Chennai hiriaren hegoaldean, Madras zaharrean, Tamil Nadu estatuan. Elkartearen sekzio nazional bakoitzak administrazio autonomoa izango luke. Bere estatus juridikoa "irabazi asmorik gabeko elkarte zibilarena" da. Elkartea ekonomikoki laguntzen dute bazkideek (kideak) ordaindutako kuotarekin, liburuen salmenta edo ordaindutako ikastaro batzuk burutzea bezalako beste jarduera batzuez gain. Bere kideak aldizka biltzen dira "Adarrak" edo "Logiaks" izeneko azterketa eta ikerketa taldeetan.

## Elkarte Teosofikoaren presidenteak

* Henry Olcott (1875).
* Annie Besant (1907).
* George Arundale (1933).
* Curuppumullage Jinarajadasa (1945).
* Sri Ram (1953).
* John Coats (1973).
* Radha Burnier (1980).
* Tim Boyd (2014).

## Ikus, gainera

* Helena Blavatsky
* Henry Steel Olcott
* William Judge
* Annie Besant
* C. W. Leadbeater
* Mario Roso de Luna
* Anna Kingsford
* Franz Hartmann
* Damodar Mavalankar
* Subba Row
* Marie Russak
* George Robert Stow Mead
* Constance Wachtmeister
* Rudolf Steiner

## Kanpo estekak

* Datuak: Q327625
* Multimedia: Theosophy / Q327625