OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ortigosa de Pestaño

Ortigosa de Pestaño Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 105 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1949257
* Multimedia: Ortigosa de Pestaño / Q1949257
# Ortigosa del Monte

Ortigosa del Monte Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 502biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1948905
* Multimedia: Ortigosa del Monte / Q1948905
# Ortigueira

Ortigueira Galiziako iparraldean dagoen udalerria da, A Coruñako probintzian eta Ortegalgo eskualdean kokatutakoa. Bertan urtero Ortigueirako Mundu Zeltako Nazioarteko Jaialdia ospatu ohi da.
Ortigueirako itsasadarra elkarbanatzen du Cariño udalerriarekin.
2007an 7.406 biztanle zituen. San Xulián de Loiba parrokian Loibako itsaslabar ospetsuak daude.

## Kultura

Uztailaren lehenengo hamabostaldian herrian antolatzen dute 1978tik "Festival Internacional do Mundo Celta" izeneko folk musika jaialdia.

## Ikus, gainera

* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz)(Gaztelaniaz)Ortigueirako Udal webgunea
* Ortigueirako jaialdiaren webgunea
* Datuak: Q1375842
* Multimedia: Ortigueira / Q1375842
# Ortigueirako geltokia

Ortigueira Galiziako tren geltoki bat da, Ortigueira udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R1FerrolXubia • San Sadurniño • Cerdido • Ortigueira • O Barqueiro • O Vicedo • Viveiro–Geltokia • Xove–Geltokia • San Cibrao • Burela • Foz • Ribadeo • A Veiga • Viladevelle • Castropol • As Campas • Tol • Tapia de Casariego • A Caridá • Cartavio • Lloza • Medal • Navia • Piñeira–Viyauril • Viḷḷapedre • Outur • Ḷḷuarca • Barcia • Caneiru • San Cristobal • Cadavéu • Tablizo • Vaḷḷouta • Santa Marina • Nuviana • Valdréu • Soutu Lluiña • San Cosme • Samartín de Lluiña • la Madalena • Villamar • Cuideiru • Muros • Pravia • Grau • Trubia • San CloyoOviedo/Uviéu⁠
R1aFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Xubia • San Sadurniño • Apalla • Moeche • Cerdido • Ponte Mera • Ortigueira • Espasante • Loiba • O Barqueiro • O Vicedo • Mosende • Folgeiro • Covas • Viveiro–Geltokia • Viveiro–Geralekua • Xuances • Xove–Geralekua • Xove–Geltokia • Lago • Bidueiros • San Cibrao • Madeiro • Burela • Cangas de Foz • Nois • Fazouro • Marzan • Foz • Barreiros • Reinante • Esteiro • Os Castros • RinloRibadeo :

### Aldiriko tren

Ferrolgo Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1fFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Piñeiros • O Ponto • Xubia • Ferrerias • Sedes • Pedroso de Naron • San Sadurniño • Lamas • Apalla • Moeche • Labacengos • Entrambarrias • Cerdido • A Cuqueira • Santa Maria de Mera • Ponte Mera • San Clodio • SenraOrtigueira :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17631329
# Otto Nordenskjöld

Nils Otto Gustaf Nordenskjöld (Sjögelö, 1869ko abenduaren 6a - Göteborg, 1928ko ekainaren 2a) suediar geologo, geografo eta esploratzaile polarra izan zen.
Adolf Erik Nordenskiölden iloba izan zen. Geologia ikasi zuen Uppsalako Unibertsitatean eta irakasle izan zen unibertsitate berean. Espedizio mineralogikoak zuzendu zituen Patagoniara 1890eko hamarkadan, eta Alaskara eta Yukonera 1898an.
1902-04ko Suediako espedizio antartikoa zuzendu zuen. Falklandak bisitatu zuten eta Cerro Nevado uhartean negua eman zuen. Bigarren negua Paulet uhartean eman zuten eta Graham Lurraldearen zati handi bat esploratu ahal izan zuten. Ospe eta zor handiekin amaitu zuen espedizioa.
1905ean Göteborgeko Unibertsitateeko geografia eta etnografia irakasle izendatu zuten. 1909an Groenlandia esploratu zuen eta 1920an Txile eta Peru. Neguak klima alpinoetan izan zituen ondorioak ere aztertu zituen. 1928an hil zen autobus batek harrapatuta.

## Lanak

* Antarctica: Or, Two years amongst the ice of the South Pole ISBN 0-208-01642-2
* S A Duse (1905), Bland pingvinar ock sälar, minnen från Svenska sydpolarexpeditionen 1901-03.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q440310
* Multimedia: Otto Nordenskjöld / Q440310
# Otto Pérez Molina

Otto Pérez Molina (Guatemala Hiria, 1950eko abenduaren 1a) Guatemalako armadako jeneral erretiratua eta politikaria da, Partido Patriota zentro-eskuineko alderdiko kidea. 2012tik Guatemalako Errepublikako presidentea da, 2011ko azaroko hauteskundeetako bigarren itzulian nagusitu baitzen, bozen %53 lortuz.

## Erreferentziak

* ↑ Otto Pérez Molina Cidob.org
* ↑ Perez Molina militar ohia hautatu dute Guatemalan presidente Paperekoa.berria.eus
* Datuak: Q57539
* Multimedia: Otto Pérez Molina / Q57539
# Otto Neurath

Otto Neurath (Viena, 1882ko abenduaren 10a - Oxford, 1945eko abenduaren 22a) austriar filosofoa izan zen.
Vienako taldearen sortzaileetako bat eta neopositibismoaren jarraitzailea. 1939. urtean Zientzia Bateratuaren Entziklopedia Unibertsala-ren zuzendaria izan zen Chicagon R. Carnap eta Ch. Morris-ekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/1/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q78570
* Multimedia: Otto Neurath / Q78570
# Otto Robert Frisch

Otto Robert Frisch (1904ko urriaren 1a, Viena – 1979ko irailaren 22a, Cambridge), austriar-britainiar zientzialari bat izan zen, fisika nuklear arloan lan egin zuena.
Lise Meitner austriar-suediar zientzialariarekin elkarlanean fisio nuklearraren lehen azalpen teorikoa garatu zuten, izendapen hori bera ere sortuz, eta fisio hori bera detektatzeko lehen esperimentuak burutu zituzten. Beranduago, 1940ean, beren lankidea zen Rudolf Peierlsek bonba atomikoaren lehertarazteko lehen mekanismo teorikoa diseinatu zuen.
* Datuak: Q93479
* Multimedia: Otto Frisch / Q93479
# Otto Pette

"Otto Pette (hilean bizian bezala)" Anjel Lertxundi idazle oriotarrak idatzitako eleberria da, 1994an "Alberdaniak" argitaratua. Hogei eta bost urte ondoren, 2018an, Alberdania argitaletxearen eskutik Otto Petteren argitalpen gaurkotua kaleratu da.
Erdi Aroan kokatua dagoen istorio korapilatsu bat kontatzen da pertsonaia askoren perspektiba erabiliz. Egileak hizkuntza jaso eta aberatsa darabil. Maria Jose Olaziregi literatur adituaren arabera, lan honek "euskal literatura astindu egin zuen". Espainiako Narratiba Sari Nazionalaren finalista izan zen.
“Biharko klasiko bat” zela iragarri zuten editoreek 1994an, 'Otto Pette' lehen aldiz argitara ematerakoan. Eta asmatu zutela dirudi. Euskara batuak 50. urteurrena betetzen ari zenean, 2018an, 'Otto Pette'-z aritu ziren Martin Ugalde Foroan Anjel Lertxundi idazlea, Miren Azkarate EHUko irakaslea eta Euskaltzaina, Itxaro Borda idazlea eta Beñat Sarasola idazlea eta literatur kritikaria. Joxerra Garziak gidatu zuen saioa.

## Haria

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Gizon bat jauregi batean bizi da bakarrik. Garai batean, erregeak Baronet izendatu zuen matxinoen kontrako borrokan izandako garaipenengatik eta jendeak izua zion, krudela eta odolzalea baitzen. Orain aldiz, iragan hura ahaztu besterik ez du nahi. Egun batean, gizon ezezagun baten bisita izanen du. Atzerritarra mendeku bila dator. Biak sukaldeko mahaian eserita, elkarri kontatuko diote beren bizitzaren istorioa.

## Erreferentziak

* ↑ Sarasola, Ainhoa. «Jaiotzetik klasiko bat zena» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-10-26).
* ↑ Martin Ugalde Foroa: 'Otto Pette' klasikoaren lehen urteak. (Noiz kontsultatua: 2022-09-09).

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena "Alberdania"ren webgunean
* 'Otto Pette' klasikoaren lehen urteak. Martin Ugalde Foroa.
* Datuak: Q12265380
# Otto Philipp Braun

Otto Philipp Braun (Otón Felipe Braun) (Kassel, Alemania, 1798ko abenduaren 13a - Kassel, Alemania, 1869ko uztailaren 24a) alemaniar jatorriko militarra, boliviar nazionalizatua, nerabezaroan jada Europako Napoleondar Gerren amaieran parte hartzera iritsi zena, eta, ondoren, Hego Amerikako Independentzia Gerretan parte hartu zuena. Boliviako Armadaren zerbitzura egon zen 1829tik 1839ra arte.
# Otto Nicolai

Carl Otto Ehrenfried Nicolai (Königsberg, 1810eko ekainaren 9a - Berlin, 1849ko maiatzaren 11) alemaniar musikagile eta orkestra-zuzendaria izan zen.
Haur miresgarria izan zen eta bere aitaren lehen musika-hezkuntza jaso zuen. 1826an etxetik Berlinera ihes egin eta musika ikasten jarraitu zuen, eta Alemanian arrakasta lortu ondoren Italiara joan zen. Bertan Italiako operak konposatu zituen eta denbora batez Verdi baino ezagunagoa izan zen. 1849ko hamarkadan Vienan lan egin zuen eta kontzertu denboraldietan nabarmendu zen. Bere bizitzaren amaieran izendapenak jaso zituen Berlinen.

## Lan hautatuak
### Operak

* Enrico II (Trieste, 1839)
* Il templario (Turin, 1840)
* Gildippe e Odoardo (Genoa, 1841)
* Il proscritto (Milan, 1841)
* Mariana (Milan, 1841)
* Die lustigen Weiber von Windsor (Berlin, 1849)

### Beste lan batzuk

* Opus 26 - Variazioni concertanti : su motivi favoriti dell’opera La sonnambula di Bellini
* Opus 30 - Die Thräne : ahotsa, tronpa eta piano
* Opus 31 - "Ein feste burg ist unser Gott".
* Opus 33 - Pater noster, opus 33
* Der dritte Psalm (Psalm no 3)
* 3 sonata 2 tronparentzat no. 1, 2, 3
* Te Deum; Psalm 97, Der Herr ist König ; Psalm 31, Herr, auf Dich traue ich ; Ehre sei Gott in der Höhe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q154602
* Multimedia: Otto Nicolai / Q154602
# Nectria coccinea

Nectria coccinea Nectriaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du balio sukalderako.
Sinonimoa: Nectria selenosporii.

## Deskribapena

Karpoforoa: 0,2 eta 0,5 mm bitartekoa, ostiolo apikal zorrotz batekin; gorri-eskarlata kolorekoa; isolatuta edo talde ugari osatuz.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Huntzetan ateratzen denean, Nectria hederae delakoarekin nahas daiteke, hau askoz urriagoa da. Nectria cinnabarina ere oso antzekoa da.

## Sasoia eta lekua

Ohikoa urte osoan zehar, hostozabalen gainean.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Hegoafrika, Mozambike, Uganda, Japonia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 813 or. ISBN 84-404-0530-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3837959
* Multimedia: Neonectria coccinea / Q3837959
# Necydalis ulmi

Necydalis ulmi Cerambycidae familiako kakalardoa da, zientziarako Auguste Chevrolatek 1838an deskribatu zuena. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan jasorik dago.

## Erreferentziak

* ↑ Necydalis ulmi Chevrolat, 1838. inpn.mnhn.fr (Noiz kontsultatua: 2019-11-17).
* ↑ 254/2019 Foru Dekretua, urriaren 16koa; honen bidez, Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrenda ezartzen da, Nafarroako Florako Espezie Mehatxatuen Katalogo berria ezartzen da eta Nafarroako Faunako Espezie Mehatxatuen Katalogoa eguneratzen da.. 216. aldizkaria - 2019ko urriaren 31, navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-11-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1143356
* Multimedia: Necydalis ulmi / Q1143356
* Espezieak: Necydalis ulmi
# Necșești

Necșești Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. 1.017 biztanle ditu, 40,91 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Necșești $^{(en)}$ Belciug $^{(en)}$ Gârdești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16427641
# Nomen nescio

Nomen nescio, (ˈnoːmɛn ˈnɛskɪ.oː ahoskatzen da), eta N.N. laburtzen da, pertsona anonimo, izen ezezaguneko edo izenik gabeko bat adierazteko erabiltzen den latinezko esamoldea da. (Latinez nomen, izena; eta nescio, ezezagun).
Antzineko erromatarren garaietan Numerius Negidius goitizena erabiltzen zen, N.N. letrekin bat zetorrena. Goitizen horrek, izen-abizen arrunten atzetik, bigarren zentzun bat ere adierazten zen: ez dut ordainduko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142091
# Nome (Ipar Dakota)

Nome Ipar Dakotako hiri bat da. Barnes konderrian kokatua dago. 2010ean 62 biztanle zituen, 1,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Barnes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28413
* Multimedia: Nome, North Dakota / Q28413
# Nomeidae

Nomeidae arrain pertziformeen familietako bat da.

## Genero eta espezieak

FishBasek 16 espezie dituela dio, baina ITISen arabera 18 dira:
* Cubiceps generoa (Lowe, 1843)
** Cubiceps baxteri (McCulloch, 1923)
** Cubiceps caeruleus (Regan, 1914)
** Cubiceps capensis (Smith, 1845)
** Cubiceps gracilis (Lowe, 1843)
** Cubiceps kotlyari (Agafonova, 1988)
** Cubiceps macrolepis (Agafonova, 1988)
** Cubiceps nanus (Agafonova, 1988)
** Cubiceps paradoxus (Butler, 1979)
** Cubiceps pauciradiatus (Günther, 1872)
** Cubiceps squamiceps (Lloyd, 1909)
** Cubiceps whiteleggii (Waite, 1894)
* Nomeus generoa (Cuvier, 1816)
** Nomeus gronovii (Gmelin, 1789)
* Parapsenes generoa (Smith, 1949)
** Parapsenes rotundus (Smith, 1949)
* Psenes generoa (Valenciennes ex Cuvier eta Valenciennes, 1833)
** Psenes arafurensis (Günther, 1889)
** Psenes cyanophrys (Valenciennes, 1833)
** Psenes maculatus (Lütken, 1880)
** Psenes pellucidus (Lütken, 1880)
** Psenes sio (Haedrich, 1970)
Hona hemen zenbait generoen bilakaera:

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc, 232 or. ISBN 0-471-25031-7..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ (Ingelesez) Nomeidae. Integrated Taxonomic Information System.
* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q974441
* Multimedia: Nomeidae / Q974441
* Espezieak: Nomeidae
# Nomenklatura

Nomenklatura hitzak hainbat adiera ditu:
* Nomenklatura kimikoa.
* Nomenklatura binomiala, biologian.
* Nomenklatura konbinatua (NK), Europar Batasuneko aduanen nomenklatura.
* Nomenklatura, alderdi komunistetako elitea, Europako Ekialdeko herrialdeak gobernatzen zituena.
* Nomenklatura (hizkuntzalaritza).
# Nomenklatura Botanikoaren Nazioarteko Kodea

Nomenklatura Botanikoaren Nazioarteko Kodea espezie eta gainerako kategoria taxonomikoei (taxonak) izen zientifikoa (nomenklatura) emateko komunitate zientifikoak onartutako printzipio, arau eta gomendioen multzoa biltzen duen lana da..

## Erreferentziak

* ↑ «Plantas y Hongos» www.plantasyhongos.es (Noiz kontsultatua: 2023-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q693148
# Nomenclator

Nomenclator bat kanpaina politikoetan bere jabearentzat pertsonen izenak gogoratu behar zituen esklabo bat zen.

## Nomenclatorren zeregina

Gaur egun nomenclator hitzak “izenen katalogoa” esan nahi du, baina jatorrian nomenclatorrak hezur-haragizkoak ziren. Erromatar politikari edo goi gizarteko kide orok behar zuen nomenclatorra alboan, giza entziklopediarenak egiteko. Oroimen izugarriko esklaboak eragin handiko pertsonen izenak ikasi behar zituzten, haien familien historia, edozein datu aipagarri, zer gertakari sozialetan nabarmentzen ziren, zer negoziotan aritzen ziren, zenbaterainoko arrakasta zuten jarduera haietan, zenbat mesede zituzten eginak, zenbat jasoak....
Festetan nahiz bestelako topaketetan, esklaboak datu horiek guztiak zuzenean eman behar zizkion nagusiari, hark behar ahala. Erromako eliteen artean, maila berekoak ezagutzea eta ezagutza hori jakinaraztea funtsezkoa baitzen. Hala, nomenclatorraren rola erromatarren ustelkeria sare korapilatsuari eusteko sortu zen, eta patrizioei memoria perfektuaren ilusioa atxikitzen laguntzeko. Horregatik nomenclator bikainenek milaka patrizioren izenak gorde behar zituzten beren markatze bizkor mnemoteknikoan.

## Nomenclatorren kasu zehatz batzuk

Augusto enperadorea (K.a. 63-K.o. 14) bere nomenclatorraren memoria eskasaz kexatu ohi zen, Makrobioren arabera. Makrobioren arabera, behin esklaboa Forora bidali zuen eta alde egin baino lehen zera esan omen zion: “Har ezazu gomendiozko gutun hau, han ez duzu inor ezagutzen eta”.
Seneka (K.a. 4-K.o. 65), aldiz, adineko nomenclatorrez trufatzen zen, aurpegiez ahanzten zirelako eta gezurrezko izenak asmatzen zituztelako.
Adriano enperadorea nomenclatorren hutsak etengabe zuzentzen aritzen omen zen. Beste zereginik ez zutela esaten zien eta berak, orotariko kezkak izanda ere, izen bat behin entzun eta bizi osoan ahanzten ez zuela aurpegiratzen zien. Katon Minorrek (K.a. 95-46) Mirarizko memoria omen zuen eta, hortaz, oroimen esklaboak kontsultatu beharrik gabe lortu zuen elite nagien errespetua.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Nagore Irazustabarrena, «Nomenclator, Antzinaroko giza Googlea», Argia, 2014-10-12, CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q655615
# Nome (Alaska)

Nome (iñupiaqeraz: Sitŋasuaq) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Nome Census Arean dago, Alaska estatuan. 3.699 biztanle ditu, 55,992192 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-04).

## Ikus, gainera

* Nome Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79996
* Multimedia: Nome, Alaska / Q79996
# Nome (Texas)

Nome Texasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 588 biztanle zituen, 3,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972236
# Nomen

Erromatarren nomena (pluralez nominis) oraingo abizen edo deituraren antzekoa da. Gens edo leinua adierazten zuen eta familia askok gens bera izan zezaketen, hau da, arbaso bereko ondorengoak zirela esaten zuten. Beraz, nomen-a belaunaldiz belaunaldi heredatzen zen eta komuneko balizko arbaso horren ondorengo guztiak izendatzen zituen. "gens, gentis" substantiboa femeninoa da eta horregatik, nomen-ak aipatzen direnena aldaera femeninoa erabili ohi da: Julia, Sergia, Servilia, Tullia...
Nomena (edo gentilicium-a edo nomen gentile-a ere deitua), Tria nominaren parte bat zen, praenomeanaren ondoren jartzen edo esaten zena. Emakumeek aitaren familiaren izena gordetzen zuten eta ez zuten senarrarena hartzen. Hau da, mutilentzat "abizen" modukoa zena, neskentzat "ponte-izena" zen. Adibidez, Julia gens-eko neskatoek «Julia» ziren denak eta «Cornelia» deitzen zieten Cornelia familiako emakumeei. Bereizteko, besteak beste, minor, maior, tertia... hitzak gehitzen ziren haien izenetara cognomen moduan, jaiotza-ordenaren arabera.
Europako beste herri indoeuroparretan ez dagoen osagai originala zen nomen-a. Nomen-ak ugariak ziren eta, oro har, ez ziren laburtzen.
Familia batzuek besteengandik bereizteko, "cognomen"-a erabiltzen hasi ziren, nolabaiteko gens bateko adarra edo leinu-adarrak eratuz. Julia leinuak, adibidez, cognomen hauek erabili izan zituen: Zesar (Caesar), Julo (Iulus), Menton (Mento), Libon (Libo) eta Bursio. Geroago cognomen-ak beste funtzio batzuk ere izan zituen, hala nola, pertsonaren izen-tipia izatea.

## Adibide batzuk

* Julio Zesar: Gaius Iulius Caesar (Julia edo Juliotarren gens edo leinukoa).
* Julia Mesa: Julia Maesa (Juliotarren leinukoa)
* Kornelio Sila jenerala: Lucius Cornelius Sylla Felix (Cornelia leinuko Sylla adarrekoa)
* Kornelia: Cornelia Minor edo besterik gabe, Cornelia (Cornelia leinukoa). Hori Lucius Cornelius Cinna-ren alaba zen, eta Gaius Iulius Caesar-en emaztea baina emakumeek ez zuten senarraren nomen-a hartzen.
* Kornelio Zina: Lucius Cornelius Cinna (Cornelia gens-eko Cinna adarrekoa)
* Antestius Sesenco: Antestia leinukoa. Pertsona hori Hispania Tarraconensisen bizi izan zen eta seguruenik ez zen Italiako Antestia (edo gehaigotan erabltzen zen Antistia) leinuko ondorengoa, baina inperioko familia libreek erromatar leinuen abizenak hartu zituzten, batez ere mendebaldean.
Gizonen kasuan nomen-a maskulinoz erabiltzen zen eta emakumeen kasuan, femeninoz.
Libertoek, esklabo ziren garaian, euren jabe izan zirenen nomena heredatzen zuten, eta, emakumeen kasuan, egiten zen gauza bakarra, abizena femeninoan jartzea zen.

## Erreferentziak

* ↑ ingelesezko Wikipedian erromatar gens guztien zerrenda ikus daiteke: List of Roman gentes
* ↑ «Roman Nomenclature» www.vroma.org (Noiz kontsultatua: 2020-12-09).

## Kanpo estekak

* (fr) Liste de nomina
# Parablennius parvicornis

Parablennius parvicornis Blenniidae familiako arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan bizi dena. 12 zentimetroko luzera du.

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-25031-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2711059
* Multimedia: Parablennius parvicornis / Q2711059
* Espezieak: Parablennius parvicornis
# Ousse

    Artikulu hau udalerriari buruzkoa da; ibaia gaitzat duena beste hau da: «Ousse (ibaia)»
Ousse (okzitanieraz Ossa) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511815
* Multimedia: Ousse (Pyrénées-Atlantiques) / Q511815
# Ousmane Sembène

Ousmane Sembène (Ziguinchor, Casamance, Senegal, 1923ko urtarrilaren 1a - Dakar, Senegal, 2007ko ekainaren 9a), senegaldar idazlea eta zinemagilea izan zen.

## Biografia

Arrantzale, igeltsero eta zamaketari aritu zen Marseillan, eta lanbide horietan bere eleberrietarako gai izango zen lan-esperientzia eta militantismo sindikala hartu zuen.
Le Docker noir (1956, "Zamaketari beltza") etorkinen lan- eta bizi-baldintzak deskribatzen dituen lehenengo eleberrietako bat da. Ô pays, mon beau peuple (1957, "O herrialde, nire herri ederra") eleberrian gudari zahar batek, bere emazte frantsesarekin, bere herrialdera egiten duen itzulera eta bizi dituen arazoak aztertzen ditu. Bouts de bois de Dieu (1960, "Jainkoaren egur zatiak") da Sembèneren maisulana. Bertan, Dakar-Bamakoko burdinbideetako langileen greba kontatzen du.
Ondoren, kontakizun-bildumak argitaratu zituen, erregimen berrien kritika politikoaren bidetik idatziak: Voltaïque (1962), Véhi Ciosane et Le Mandat (1965, "Véhi Ciosane eta Agintaldia"). 1973an, Xala eleberri sinboliko eta ironiko laburra idatzi zuen. Le Dernier de l'Empire (1981, "Azken inperioa") lanean, berriz, agintariek deskolonizazioaren herentzia onartzeko duten ezintasuna salatzen du.
Zinemagile gisa, bere herrialdearen errealitateak erakusten ditu: Borom Sarret (1963), La Noire de...; (1966, "...ren beltza"), Emitaï (1970), Ceddo (1977). 1992an Guelwaar egin zuen, Afrikako kaos morala eta politikoa erakusten duen panfleto gogorra.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q314966
* Multimedia: Ousmane Sembène / Q314966
# Ourém

Ourém izan daiteke:
* Ourém (Pará), Brasilgo udalerria;
* Ourém (Portugal), Portugalgo hiria.
# Ourém (Pará)

    Artikulu hau Brasilgo udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ourém».
Ourém Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 17.855 biztanle ditu 562,388 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1829502
* Multimedia: Ourém (Pará) / Q1829502
# Ousse (ibaia)

Ousse Frantziako ibaia da, Bearno eta Pirinio Garaiak zeharkatzen dituen Paueko uhaitzaren ibaiadarra.

## Zeharkatutako udalerriak

* Pirinio Garaiak: Bartrès, Loubajac, Barlest,
* Bearno: Pontacq, Barzun, Livron, Espoey, Gomer, Soumoulou, Nousty, Artigueloutan, Ousse, Lée, Idron, Bizanos, Paue.

## Ibaiadar nagusiak

* (Es) Badé
* (Ez) Oussère
* (Ez) Ourroû
** (Ez) Chourroû
** (Es) Saucet edo la Gabale
* (Ez) Banibà
* (Ez) Arriou

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391278