OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barnstable konderria (Massachusetts)

Barnstable konderria (ingelesez: Barnstable County) Massachusettsko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Barnstable da. 2010eko zentsuaren arabera 215.888 biztanle zituen, Barnstable kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Barnstable konderriak 3.381,33 kilometro koadro ditu. Horietatik 2.361,59 ura dira. Beste 1.019,74 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 63,85 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 215.888 pertsonetatik 202.014 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4.687 dira. 3.857 beltzak edo afroamerikarrak. 1.184 amerikar natiboak ziren eta 65 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2.263 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2.284 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.221 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q54089
* Multimedia: Barnstable County, Massachusetts / Q54089
# Barnton (Edinburgh)

Barton, Eskoziako gaeleraz: Baile an t-Sabhail eta eskozieraz: Barntoun, Eskoziako Edinburgh hiriburuko auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3635083
* Multimedia: Barnton, Edinburgh / Q3635083
# Barnt Green

Barnt Green, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Worcestershire konderrian.
2011n 1.794 biztanle zituen.
* Datuak: Q582689
* Multimedia: Barnt Green / Q582689
# Barnstead (New Hampshire)

Barnstead Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Belknap konderrian dago, New Hampshire estatuan. 4.915 biztanle ditu, 114 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Belknap konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2430037
* Multimedia: Barnstead, New Hampshire / Q2430037
# Barnstedt

Barnstedt Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Lüneburg barrutia|Lüneburg]] barrutian. 2014an 751 biztanle zituen 19,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q651727
* Multimedia: Barnstedt / Q651727
# Barnstädt

Barnstädt Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 966 biztanle zituen, 18,22 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634992
* Multimedia: Barnstädt / Q634992
# Barnstaple

Barnstaple, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen udalerri bat da.
2021ean 23.976 biztanle zituen.
* Datuak: Q808532
* Multimedia: Barnstaple / Q808532
# Barnston-Ouest (Quebec)

Barnston-Ouest Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Estrie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Coaticook konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 591 biztanle zituen 100.85 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2884726
* Multimedia: Barnston-Ouest / Q2884726
# Barnstorf

Barnstorf Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Diepholz barrutia|Diepholz]] barrutian. 2014an 6.076 biztanle zituen 52,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504752
* Multimedia: Barnstorf / Q504752
# Barntrup

Barntrup Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Lippe barrutia|Lippe]] barrutian. 2014an 8.824 biztanle zituen 59,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242953
* Multimedia: Barntrup / Q242953
* Webgune ofiziala
# Benjamin Linder

Ernest Benjamin Linder edo Ben Linder ( Kalifornia, 1959ko uztailaren 7a - 1987ko apirilaren 28a ) estatubatuar ingeniari bat izan zen, Iraultza Sandinistaren garaian Nikaraguara bidaiatzea erabaki zuena.
Nikaraguan, bere borondatez, zentral hidroelektriko txiki bat eraikitzen lagundu zuen herrialdearen iparraldean landa eskualde bat hornitzeko, Contras taldeak erail zuelarik, komunismoaren aurkako talde matxinoen elkartea, CIAk entrenatutako nekazari, guardia nazional eta mertzenario ohiek osatua eta Ronald Reaganen administraziopean AEBetako gobernuak finantzatua.
Une hartan, Estatu Batuek Contras taldeari emandako laguntza oso eztabaidatua bihurtu zen, eta Linderren heriotzak lehen mailako titularrak sortu zituen mundu osoan, bereziki Estatu Batuetan, non jada oso polarizatuta zegoen iritzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4886063
# Benjamin List

Benjamin List (Frankfurt, 1968ko urtarrilaren 11) alemaniar kimikaria da. 2021eko Kimikako Nobel Saria jaso zuen David MacMillanekin batera organokatalisi asimetrikoa garatzeagatik. Teknika horrek botikak garatzeko prozesuak azkartu eta hobetu ditu, eta konposatu merkeagoak sortzeko bidea ireki du. Modu berean, industria kimikoak ingurumenean duen inpaktua txikitzen lagundu du.
Ikatzaren Ikerketarako Max Planck Institutuko zuzendarikideetako bat eta kimika organikoko irakaslea Koloniako Unibertsitatean da. Christiane Nüsslein-Volharden iloba da, 2005ean Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Gallego, Juanma. (2021-10-6). «Katalisi teknika baten asmatzaileei emango diete Kimikako Nobel saria» Berria.
* Datuak: Q105572
* Multimedia: Benjamin List / Q105572
# Benjamin I.a Alexandriakoa

Benjamin Alexandriakoa (koptoz Ⲃⲉⲛⲓⲁⲙⲓⲛ, arabieraz بنیامین) Alexandriako patriarka koptoa izan zen 626tik 662an hil zen arte.
Familia aberats batean jaioa, 620. urte inguruan fraide egin zen, Pacomioren aginte zenobitikoari jarraitu zion Kanopeko (egun Abukir) monasterio batean, eta Teonas izeneko fraide bat hartu zuen bere aita espiritual gisa. Fraide horrek Androniko patriarkarekin harremanetan jarri zuen, horrek kolaboratzailetzat hartu, apaiz ordenatu eta bere idazkari pertsonal eta ondorengo izendatu zuen.
Benjamin 626an patriarka aukeratu zuten, Egipton Kosroes II.a erregeak okupatzaile gisa utzitako pertsiarrak menderatu zituenean. 630ean, herrialdea Ekialdeko Erromatar Inperioaren eskuetara itzuli zen. Heraklio enperadoreak Eliza Ortodoxoko Alexandriako patriarka eta Egiptoko prefeta gisa inposatu zuen Ziro apezpikua, eta negoziazio bidez edo indarrez Eliza kristauen elkartzea lortzeko agindu zion. Eliza koptaren aurkako jazarpen bortitzak gertatu ziren hamarkada batean, Benjamin Aita Santuak Goi Egipton errefuxiatu eta monasterioz monasterio joan behar izan zuen atxiloketari ihes egiteko. Bere anaia Mennas suarekin torturatu eta azkenean Niloan ito zuten Ziro patriarkaren agenteek.
Egiptoko konkista musulmanak (640-642) jazarpen horri amaiera eman zion. Benjamin 643ko amaieran edo 644ko hasieran Alexandriara itzuli ahal izan zen Amr ibn al-As jeneral musulmanaren eskolta batekin. Elkarrizketa bat izan zuen, non inpresio handia egin zuela dirudi, eta herrialdeko jabe berriekin harreman onak ezarri ahal izan zituen, koptoei ezarritako zerga gero eta handiagoa izan arren, Egiptoko erlijio kristauaren buruzagi eta ordezkari bakar gisa aitortua izan zen, eta horrez gain botere judizialak eman zizkioten.

## Erreferentziak

* ↑ «Pope Benjamin I and the Islamic Conquest» CopticChurch.net (St. Mark's Coptic Orthodox Church).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1270733
# Benjamin Harrison

Benjamin Harrison (North Bend, Ohio, 1833ko abuztuaren 20a - Indianapolis, Indiana, 1901eko martxoaren 13a) Ameriketako Estatu Batuetako 23. presidentea zan zen.
* Datuak: Q35678
* Multimedia: Benjamin Harrison / Q35678
# Benjamin Irazábal

Benjamín Irazábal, Uruguaiko ingeniari zibila, enpresaburua eta Alderdi Nazionaleko politikaria da.

## Biografia

Ingeniaritza Zibilean lizentziatua, Egitura aukeran, Errepublikako Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultatean, 1987ko apirilean. Harrezkero eraikuntzaren sektorean aritu da.
Arlo publikoan, Duraznoko Intendentzian eta Plangintza eta Aurrekontu Bulegoan teknikari gisa lan egin du.
Por la Patria sektorean hasi zuen bere aktibismo politikoa. Luis Hugo Apolo Duraznoko Intendentziara lagundu zuen.
Carmelo Vidalín Duraznoko intendentearen ordezkoa izan zen. 2009ko uztailean, nazio mailan hautazko karguetarako hautagai izateko dimisioa eman ondoren, Irazábalek bere gain hartu zuen Intendentziaren titulartasuna. 2010eko udal hauteskundeetan, karguetarako aurkeztu zen, eta 2010-2015 aldirako hautatua izan zen

## Erreferentziak

* ↑ .Asumen intendentes en 2010

## Kanpo estekak

* Irazábal intendenteen Biltzar Nazionalaren gunean
* Datuak: Q817770
# Benjamin Jekhowski

Benjamin Jekhowsky (errusieraz Вениамин Павлович Жеховский; 1881, Varsovia, garai hartan Errusiar Inperioaren zati zena - 1975eko martxoaren 20a, Encausse-les-Thermes, Frantzia), frantziar-errusiar-poloniar astronomo bat izan zen. Moskuko Unibertsitatean ikasi ondoren 1912tik aurrera Parisko behatokian lan egin zuen. Ondoren Aljerreko behatokian lan egin zuen (garai horretan Aljeria Frantziaren kolonia bat zen) non zeru mekanikan aditu bezala ezagun egin zen. 1934tik gerora, dirudienez, bere artikuluak Benjamin de Jekhowsky bezala sinatzen hasi zen. Minor Planet Center deritzonak astronomo honen aurkikuntzak Benjamin Jekhovsky bezala ziurtatzen ditu (v hizkiarekin w hizkiarekin beharrean). 12 asteroide aurkitu zituen, eta 1606 Jekhovsky izeneko asteroidea bere omenez izendatua izan zen.
# Benjamin Kigen

Benjamin Kigen (1993ko uztailaren 5a) keniako atleta batda, 3000m oztopo proban aditua. 2018ko Prefontaine Classic-en 3000 metroko lasterketa irabazi zuen, Conseslus Kipruto egungo munduko txapeldunari eta Evan Jager zilarrezko domina olinpikoari, 57,89 segundoko azken itzuliarekin, irabazita. 2019ko Afrikako jokoetan urrezko domina irabazi zuen.
Keniako Baringo konderrikoa da eta Amos Kiruirekin entrenatzen du Isaac Rono entrenatzailearen eskutik.
Bere marka pertsonala 8:05.12 da (Monako 2019).
Benjamin Kenya ordezkatzeko sailkatu zen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, non brontzezko domina irabazi zuen 3000 m-ko oztopo proban.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 3000m oztopo |
| Afrikako Jokoak ||||
| Urtea | Urtea | Domina | Proba |
| 2019 | 2019 | 01 ! | 3000m oztopo |

## Erreferentziak

* ↑ Newcomer Kigen shakes up steeplechase status quo. .
* ↑ Olobulu, Timothy. (2021-06-19). «Conseslus, Timothy Cheruiyot out as Kenya names team for Tokyo Olympics» Capital Sports.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54265459
* Multimedia: Benjamin Kigen / Q54265459
# Bartzelonako Euskal Etxea

Bartzelonako Euskal Etxea Kataluniako Bartzelona hiriburuko Ciutat Vella barrutian dauden El Born eta La Ribera auzoetan kokatzen da, Santa Maria del Mar elizatik hurbil. Bertan hiri honetako nahiz Kataluniako euskal diaspora bildu ohi da. Kultur Etxea Arc de Sant Vicenç kalean kokatua dago, jatetxea berriz Placeta Montcada plazan.
Urtean zehar hiri guztian euskal kultura, musika nahiz euskararen inguruko jarduera, ikastaro eta kontzertuak antolatu ohi ditu.

## Historia

Bartzelonako Euskal Etxea 1979. urtean jaio zen, bertako euskaldun eta katalanak elkartzeko leku bat sortzeko nahiarekin. Orduz geroztik Katalunian euskal kultura hedatuz lanean aritu da, horretarako ekintza-sorta ederra eskainiz: kontzertuak, antzerkia, euskara ikastaroak, liburu-aurkezpenak, hitzaldiak, euskal tradizioko jai nagusien ospakizunak (San Sebastian Eguna, Santa Ageda Eguna, Santo Tomas Eguna…), euskal musikaren instrumentu tradizionalen tailerrak, euskal dantzak…
Gainera euskaldunak eta katalanak elkarrekin topatzeko lekua ere bada, hain zuzen ere jatetxearen atzean dagoen txokoari esker. Bertan zer edo zer edan ahal duzu prezio herrikoietan, Euskal Herriko egunkari eta aldizkariak irakurri, ETB Sat bitartez futbol eta pilota partiduak ikusi ahalko dituzu eta honetaz gain formatu txikiko ekitaldi kulturalez gozatu ahalko duzu (kontzertuak, antzerkia, hitzaldiak…).

## Zinemaldia

2005ean abiatu zuten lehenengo aldiz Euskal Herrian ekoiztutako pelikulak proiektatzeko jaialdia, urtez urte antolatzen jarraitzen dutena. Sari nagusiak dira Urrezko txapela pelikularik onenari, Urrezko Txapela dokumentalik onenari eta Urrezko txapela-Azkue Fundazioa euskarazko pelikularik onenari.

## Ikus gainera

* Euskal etxeak

## Kanpo estekak

* Bartzelonako Euskal Etxearen webgunea (Katalanez)
* Datuak: Q12254806
# Bartzelona pabiloia

Bartzelona pabiloia, Alemaniar pabiloia edo Mies van der Rohe pabiloia (katalanez Pavelló Barcelona, Pavelló alemany edo Pavelló Mies van der Rohe) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen pabiloi bat da. 1929ko Bartzelonako Nazioarteko Erakustazokaren testuinguruan Mies van der Rohe alemaniar arkitektoak eraiki zuen. 1986-1989 bitartean eraberritu zuten.

## Iruditegia

* Oinplanoa.
* Barnealdea.
* Barnealdea.
* Barnealdea.

## Kanpo estekak

* Mies elkargoaren webgunea (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q807915
* Multimedia: Barcelona-Pavillon / Q807915
# Bartzelonako Automobil Erakusketa

Bartzelonako Automobil Erakusketa (Automobile Barcelona) maiatzean Bartzelonan, Espainian, ospatzen den automobil erakusketa da. 1919az geroztik egten da.
Automobil Fabrikatzaileen Nazioarteko Erakundeak (OICA) aitortutako Kataluniako lehiaketa bakarra da.
Urte bakoitietan bi urtean behin egiten den ekitaldia profesionalei zein publiko orokorrari zuzenduta dago. Erakusketaren egoitza Bartzelonako Firako instalazioak dira, Montjuïc auzoan.

## Erreferentziak

* ↑ Salón Internacional del Automóvil de Barcelona. Web KM 77 10 de mayo de 2001.

## kanpo estekak

* Datuak: Q6117914
* Multimedia: Salón Internacional del Automóvil de Barcelona / Q6117914
# Bartzelonako Espainiar Herria

Bartzelonako Espainiar Herria (katalanez Poble Espanyol de Barcelona) Kataluniako Bartzelona hiriburuko Montjuïc mendian dagoen aire libreko museo bat da. 1929. urtean Nazioarteko Erakustaldia ospatzearekin batera ireki zen. Ideiaren bultzatzailea Josep Puig i Cadafalch kataluniar arkitektoa izan zen, bertan Espainiako eskualde guztietako herri eta arkitekturaren ezaugarri nabarmenenak irudikatu nahi izan ziren. Espainiar Herria Francesc Folguera eta Ramon Reventós arkitektoek eraiki zuten, eta bertan Xavier Nogués (arte kritikaria) eta Miquel Utrillo (margolaria) artistek lan egin zuten.

## Kanpo lotura

* Bartzelonako Espainiar Herriaren webgunea (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1062480
* Multimedia: Poble Espanyol / Q1062480
# Bartzelonako Garaipenaren Arkua

Garaipenaren Arkua Kataluniako Bartzelona hirian dagoen monumentua da. Josep Vilaseca i Casanovas arkitektoak 1888ko Bartzelonako Nazioarteko Erakusketarako atari nagusi gisa eraiki zuen. Lluís Companys eta Sant Joan pasealekuen arteko elkargunean kokatzen da. Bere egitura adreiluzkoa da, neomudejar estiloan oinarritua, 30 metroko garaiera duelarik. Beste izakera militarreko garaipen arku batzuk ez bezala, Bartzelonako Garaipen Arkuak artea, zientzia eta ekonomiaren garapenak bultzatutako izakera zibil handiagoa du. Noiz edo noiz Garaipenaren Arkua Bartzelonako oinezkoen lasterketen helmugatzat ere erabilia izan da, esate baterako Jean Bouin| lasterketa edota Bartzelonako matatoria. Arkua 1990an zaharberritua izan zen.

## Deskribapena

Josep Reynés artistak aurrealdean "Barcelona rep les nacions" ("Bartzelonak herrialdeei harrera egiten die") delakoa irudikatu zuen. Josep Llimonak atzealdean erakusketako partaideen arteko sari banaketa landu zuen. Eskubialdean Antoni Vilanovak Industria, Nekazaritza eta Merkataritzaren alegoriak gauzatu zituen. Ezkerraldean Torquat Tassok Zientzia eta Arteen alegoriak irudikatu zituen. Manel Fuxà eta Pere Carbonellek lan honetarako emakumezkoen lau irudi sortu zituzten: Ospeak.

## Erliebeen xehetasunak

* Josep Llimona
* Josep Reynés
* Antoni Vilanova
* Torquat Tassó

## Ikus gainera

* Garaipen arku

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631075
* Multimedia: Arc de Triomf de Barcelona / Q631075
# Bartzelonako Erotismoaren Museoa

Bartzelonako Erotismoaren Museoa, katalanez Museu de l'Eròtica, Bartzelonako museo ezaguna da. Ezaugarri horiekin Kataluniako museo bakarra da. 1997an sortu zen. Guztira 800 objektu baino gehiago erakusten ditu.

## Bildumak

Museoak bilduma desberdinak eskaintzen ditu:
* Antzinako zibilizazioak
* Kama Sutra
* Ekialdeko erotismoa
* Munduko kulturak
* Europa XIX. eta XX. mendeetan
* Alfontso XIII.a Espainiakoaren bilduma pertsonala
* Zakilen tradizioa
* Pin-up kultura
* Margolaritzaren maixu handiak
* Picasso erotikoa
* Fetitxismo eta sadomasokismo
* Sexuarekin lotutako errekorrak
* Artista garaikideak
* Lorategi erotikoa

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20170516024131/http://www.erotica-museum.com/collection.php

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Gaztelaniaz):Museoaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q3329871
* Multimedia: Erotic Museum of Barcelona / Q3329871
# Bartzelonako Errege Ontziola

Bartzelonako Errege Ontziola (katalanez Drassanes Reials de Barcelona) Kataluniako Bartzelona hiriburuko El Raval auzoan dagoen arkitektura multzo bat da. XIII. mendean Petri III.a Aragoikoaren erregealdian zehar eraikitzen hasi zen.

## Iruditegia

* Aireko ikuspegia

## Kanpo estekak

* Bartzelonako Itsas Museoa (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q263924
* Multimedia: Drassanes Reials de Barcelona / Q263924
# Bartzelonako Argizari Museoa

Bartzelonako Argizari Museoa, katalanez: Museu de Cera de Barcelona, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen argizari museo bat da. Ciutat Vella barrutiko El Gòtic auzoan dago, La Banca pasealekuaren 7. zenbakian.
1867an El Comercio kreditu konpainiak gaur egungo museoaren egoitza eraikiarazi zuen, Elies Rogent arkitektoak neoklasiko estiloan diseinatu zuen. Ondorengo urteetan Bartzelonako Bankua eta Crédito y Docks konpainiaren egoitza izateko. 1874an bartzelonar burgesiaren dirutza eta harribitxi ugari bertan gordetzen ziren.
1973an Enrique Alarcónek eraikinean gaur egungo argizariaren museoaren proiektua ezartzea erabaki zuen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q876794
* Multimedia: Museu de Cera de Barcelona / Q876794
# Bentzoguanamina

Bentzonguanamina konposatu organiko heteroziklikoa da (CNH$_2$)$_2$(CC$_6$H$_5$)N$_3$ formula duena. IUPACen nomenklaturaren arabera: 6-fenil-1,3,5-triazina-1-2,4-diamina
Melaminaren klase berekoa da, amino talde bat fenilo talde batez ordezkatuta duena. Bentzoguanamina melaminazko erretxinak ekoizteko usatzen da. Melaminak ez bezala, sarerik ez du sortzen.
Konposatua zianoguanidina eta bentzonitriloa erreakzionaraziz sintetizatzen da.
    (H$_2$N)$_2$C=NCN + PhCN → (CNH$_2$)$_2$(CPh)N$_3$
Arratoietan bere LD/50 1.470 mg/kg-koa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Diem, Hans; Matthias, Günther; Wagner, Robert A.. (2010). «Amino Resins» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a02_115.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* ↑ (Ingelesez) «http://orgsyn.org/demo.aspx?prep=CV4P0078» orgsyn.org (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27274545
# Bentzil bentzoato

Bentzil bentzoatoa azido bentzoikoaren ester bentzilikoa da C$_6$H$_5$CH$_2$O$_2$CC$_6$H$_5$ formula duena. Likido liskatsu edo maluta solido moduan agertzen da eta usain ahul gozoa du. Lore askotan agertzen da naturan, hiazintoetan adibidez.

## Produkzioa

Bentzil bentzoatoa industrian prestatzen da alkohol bentzilikoaren eta sodio bentzoatoaren arteko erreakzioaz base baten presentzian edo metil bentzoatoaren eta alkohol bentzilikoaren transesterifikazioaz.
Beste sintesibide bat da bentzaldehidotik abiatzen da sodio bentzilatoa erabiliz katalizatzaile moduan (Tixtxenkoren erreakzioa).

## Erabilera

Bentzil bentzoatoa hazteria tratatzeko azaleko tratamendu merke bat da. Halaber, hodi-zabaltzailea eta espasmo-kontrakoa da eta asma eta kukutxeztula tratatzeko botiketan egoten da.
Albaitaritzan akarizida moduan eta zorriak eta hazteria tratatzeko erabiltzen da.
Bestetik, moskitoen eta akainen uxagarri moduan ere usatzen da.
Industria kimikoan disolbatzaile, prastifikatzaile edo finkatzaile moduan baliatzen da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry. (Sixth edition. argitaraldia) 2002 ISBN 978-3-527-30673-2. PMC 751968805. (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
* ↑ Encyclopedia of toxicology. (2nd ed. argitaraldia) Elsevier 2005 ISBN 978-0-12-369400-3. PMC 771916910. (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
* ↑ Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry. (6. argitaraldia) 2002 ISBN 978-3-527-30673-2. PMC 751968805. (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q413755
* Multimedia: Benzyl benzoate / Q413755
# Bentzilpenizilina bentzatina

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Bentzilpenizilina bentzatina penizilinaren barietate kimiko bat da, zenbait bakterio-infekzio tratatzeko muskulu barnetik ematen dena.
Medikamentua, gero, odol-zirkulazioan hidrolizatu egiten da, bentzilpenizilina sortuz, eta, aurkezpen kimikoa dela-eta, bentzilpenizilina produzitzeko aukera ematen du luzaro, eta bakterioen aurkako ekintza iraunkorra eragiten du, 3-6 astez gutxi gorabehera, dosi injektagarri bakar batekin. Bentzilpenizilina bentzatina Osasunaren Mundu Erakundearen funtsezko sendagaietako bat da
Beste formula berritzaile batzuk dauden arren, bentzilpenizilina bentzatina, sifilia tratatzeko baliagarria izaten jarraitzen du kokapen guztietan, nerbio-sistema zentralean izan ezik. Arrisku handiko pertsonen sukar erreumatikoaren prebentzioan ere ematen dute.
Bentzilpenizilina bentzatina ez da gomendagarria 3 urtetik beherakoentzat (nekrosia izateko arriskua baitute).

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ (Gaztelaniaz) Wolff R, Marcelo. (2010). «Antimicrobianos para el médico general en el Chile del nuevo siglo ¿Cuáles y por qué?» Rev. chil. infectol. (Santiago) doi:10.4067/S0716-10182002019300006..
* ↑ Rossi S, editor, ed. Australian Medicines Handbook. Adelaide: Australian Medicines Handbook ISBN 0-9757919-2-3..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q868435
# Bentzofurano

Bentzofuranoa konposatu organiko heteroziklikoa da, C$_8$H$_6$O formula duena. Likido oliotsua eta kolorgea da, usain gozoa duena. Ikatz-mundrunaren osagaia da.
Bentzofuranoaren egitura beste konposatu organikoen egituraren parte izan daiteke. Adibidez, landareetan aurki daitekeen psoralenoan.
Bentzofenonak ez du erabilera komertzialik.

## Ekoizpena

Bentzofuranoa ikatz-mundrunetik lortzen da.
Laborategian hainbat maneraz sintetiza daiteke, etsenplurako, aldehido salizilikoaren eta azido kloroazetikoaren erreakzioz.

## Ordezkatutako bentzofuranoak

Bentzofuranoak deribatu ordezkatu anitz izan ditzake. Halaber, botika askok bentzofuranoa izaten dute egituraren parte gisa, baina ez dira sailkatzen ordezkatutako bentzofurano gisa. Terminoa konposatu sinpleagoak izendatzeko gordetzen da.
Deribatuen artean aipagarrienak dira 2-aminopropilo taldea edozein posiizoetan dutenak, beste ezein ordezkatzailerekin konbinatuta. Izan ere, konposatu psikoaktiboak dira eta diseinu-doga gisa saltzen dira bentzofuri izenarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Benzofuran» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).
* ↑ «2,3-Benzofuran | Toxic Substances | Toxic Substance Portal | ATSDR» wwwn.cdc.gov (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).
* ↑ Khanam, Hena; Shamsuzzaman. (2015-06-05). «Bioactive Benzofuran derivatives: A review» European Journal of Medicinal Chemistry 97: 483–504. doi:10.1016/j.ejmech.2014.11.039. ISSN 0223-5234. (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).
* ↑ Nugteren-van Lonkhuyzen, Johanna J.; van Riel, Antoinette J. H. P.; Brunt, Tibor M.; Hondebrink, Laura. (2015-12-01). «Pharmacokinetics, pharmacodynamics and toxicology of new psychoactive substances (NPS): 2C-B, 4-fluoroamphetamine and benzofurans» Drug and Alcohol Dependence 157: 18–27. doi:10.1016/j.drugalcdep.2015.10.011. ISSN 0376-8716. (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).
* ↑ (Ingelesez) Roque Bravo, Rita; Carmo, Helena; Carvalho, Félix; Bastos, Maria de Lourdes; Dias da Silva, Diana. (2019-08). «Benzo fur y: A new trend in the drug misuse scene» Journal of Applied Toxicology 39 (8): 1083–1095. doi:10.1002/jat.3774. ISSN 0260-437X. (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q410089
* Multimedia: Benzofuran / Q410089