OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# André Gorz

André Gorz (Viena, Austria, 1923ko otsailaren 9a - Vosnon, Frantzia, 2007ko irailaren 22a) frantses idazle eta filosofoa izan zen, jatorriz austriarra.

## Biografia

Naziek Austria berenganatu zutenean Suitzara joan zen ikastera (judua zuen aita), gerra amaitu zen arte. Bere lehen liburuan Le traître (1955, "Traidorea") azaldu zituen bere bizitzako pasarte horiek. 1948an Frantziara jo zuen, eta kazetari-lanetan jardun zuen (Paris-Presse, L´Express). Temps Modernes aldizkariaren zuzendaritzako kide izendatu zuten 1960an, eta Nouvel Observateurren sortzaileetakoa izan zen 1964an.
Desazkunde terminoa Gorzek erabili ei zuen lehen aldiz, 1972ko ekainaren 13an, Le Nouvel Observateur aldizkariak antolatutako debate batean. Debatean MITn hazkundearen mugei buruzko txostenaz eztabaidatu zen.
| « | Oreka globalaren baldintza bat da, ekoizpen materialaren hazkunderik eza, edo are gehiago, desazkundea. Oreka global hori bateragarria al da sistemaren biziraupenarekin? | » |
| —André Gorz, 1972/06/13 |||
Ezkerreko mugimendu eta alderdiei oso loturik ibili izan zen beti, eta bere obran lana, langileria, ingurumena, kapitalismoa eta sozialismoaren bilakaera aztertu zituen. Aipagarriak ditu honako liburuok: Ecologie et politique (1978, "Ekologia eta politika"), Adieux au proletariat. Au-delá du socialisme (1981, "Agur proletalgoari. Sozialismotik haratago"), Les chemins du paradise (1983, "Paradisuko bideak"), Capitalisme, socialisme, écologie (1988, "Kapitalismoa, sozialismoa, ekologia"), Miséres du présent, richesse du possible (1997, "Oraingo miseriak, noizbaiteko aberastasuna"). Gorzen iritziz, lanaren bilakaerak ezinezko egin du Karl Marxen iragarpenak gauzatzea, eta zalantzan jartzen du marxismoak langileriari egotzitako eginkizun historiko mesianikoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Katalanez) ESCRIVÁ, Andreu. (2023). Contra la sostenibilitat. ISBN 978-84-16698-87-5..
* Datuak: Q84352
* Multimedia: André Gorz / Q84352
# André Hubert Dumont

André Hubert Dumont (1809ko Otsailaren 15a -1857ko otsailaren 28a), Belgikako geologoa izan zen.
Dumont Lieja hirian jaio zen eta bere lehenengo lana (1832) eskualdeko horretako geologiaren ingurukoa da. Urte batzuk geroago geologia eta mineralogia irakasle izan zen eta ondoren Liejako Unibertsitateko errektore. Belgikako estratigrafia ikertu zuen eta horren ondorioz Kretazeo eta Tertziarioko hainbat izenak berak jarritakoak dira.
Minoire sur les terrains ardennais et rhnan de l'Ardenne, du Brabant et du Condroz (1847-1848) liburua argitaratu zuen. 1849an 20 urtez landutako Belgikako mapa geologikoa argitaratu zuen.
Bosforoa ikertu zuen, Espainiako mendiak eta hainbat formazio geologiko. Bere lanetan lehenengo aldiz saiatu zen Europa osoko korrelazioak eigten.
1840an Wollaston Domina eman zioten.
* Datuak: Q519775
* Multimedia: André Dumont / Q519775
# André Giraud

André Giraud (Bordele, 1925eko apirilaren 3a - Levallois-Perret, 1997ko uztailaren 27a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako Petrolioaren Institutuan (Industria Ministerioa) aritu zen urte askoan (1951-1964), eta segidan Erregaien zuzendaritzan (1964-1969). 1970etik 1978ra Energia Atomikoaren Batzordeko (CEA) administratzaile nagusi izan zen. Industriako ministro izendatu zuten 1978an, eta Frantziako programa nuklearraren bultzatzaile izan zen. Irakaskuntzan jardun ondoren, 1986an itzuli zen politikagintzara (Defentsa Ministeriora). Gaullista sutsua zen, eta Frantziaren independentzia (ekonomikoa, militarra, energetikoa) izan zuen beti jomuga.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q518853
* Multimedia: André Giraud / Q518853
# André Glucksmann

André Glucksmann (Boulogne-Billancourt, 1937ko ekainaren 19a - Paris, 2015eko azaroaren 9a) frantziar filosofo, ekintzaile eta idazlea izan zen.
Frantzian jaio zen, judu askenazien familia batean. Filosofo Berrien figura nabarmena izan zen. Marxista izaten hasi zen, baina komunismoa uko egin zion La Cuisinière et le Mangeur d'Hommes 1975eko liburuan, eta Sobietar Batasunaren eta Errusia postsobietarraren atzerri politikaren kritikari sutsu bihurtu zen. Giza eskubideen defendatzailea ere izan zen.

## Lanak

* Voltaire Contre-Attaque (2014)
* Une rage d'enfant (2006)
* Le Discours de la haine (2004)
* Ouest contre Ouest (2003)
* Dostoïevski à Manhattan) (2002)
* La Troisième Mort de Dieu (2000)
* Silence, on tue (1986) Thierry Woltonekin
* La Bêtise (1985)
* Cynisme et passion (1981/1999)
* La Force du vertige (1983)
* Les Maîtres penseurs (1977)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q362349
* Multimedia: André Glucksmann / Q362349
# André Grétry

André Ernest Modeste Grétry (Lieja, 1741ko otsailaren 8a - Montmorency, 1813ko irailaren 24a) liejar musikagilea izan zen.
Liejako Printzerri-Gotzaindegian jaio zen. Txikitan Saint-Denisko elizako koruan abestu zuen eta gero konposizioa ikasi zuen Italiara joan aurretik eta bertan bost urtez egon zen. 1767tik Frantzian lan egin zuen eta frantziar nazionalitatea eskuratu zuen.
Bere ospea konposatu zituen opera komikoei zor zien batez ere.

## Operak

* 1765: La Vendemmiatrice;
* 1766: Isabelle et Gertrude, ou les Sylphes supposés;
* 1768:
** Les Mariages samnites;
** Le Connaisseur;
** Le Huron;
* 1769:
** Lucile;
** Le Tableau parlant;
** Momus sur la terre;
* 1770:
** Sylvain;
** Les Deux Avares;
** L'Amitié à l'épreuve;
* 1771:
** L'Ami de la maison;
** Zémire et Azor;
* 1773:
** Le Magnifique;
** La Rosière de Salency;
** Céphale et Procris, ou l'Amour conjugal;
* 1775:
** La Fausse Magie;
* 1776:
** Les Mariages samnites;
** Pygmalion;
* 1777:
** Amour pour amour;
** Matroco;
* 1778:
** Le Jugement de Midas;
** Les Trois Âges de l'opéra;
** L'Amant jaloux ou les Fausses Apparences;
** Les Statues;
* 1779:
** Les Événements imprévus;
** Aucassin et Nicolette ou les Mœurs du bon vieux temps;
* 1780:
** Andromaque;
* 1781:
** Émilie ou la Belle Esclave;
* 1782:
** Colinette à la cour ou la Double Épreuve;
** L'Embarras des richesses;
** Électre;
** Les Colonnes d'Alcide;
* 1783:
** Thalie au nouveau théâtre;
** La Caravane du Caire;
* 1784:
** Théodore et Paulin;
** Richard Cœur-de-Lion;
** L'Épreuve villageoise;
* 1785:
** Panurge dans l'île des lanternes;
** Œdipe à Colonne;
* 1786:
** Amphitryon;
** Le Mariage d'Antonio;
** Les Méprises par ressemblance;
** Le Comte d'Albert;
* 1787:
** Toinette et Louis;
** Le Prisonnier anglais;
* 1788:
** Le Rival confident;
* 1789:
** Raoul Barbe-Bleue;
** Aspasie
* 1790:
** Pierre le Grand, Jean-Nicolas Bouillyren libretoa;
** Roger et Olivier;
* 1791:
** Guillaume Tell;
* 1792:
** L’Officier de fortune;
** Cécile et Ermancé, ou les Deux Couvents;
** Basile ou À trompeur, trompeur et demi;
** Séraphine, ou Absente et présente;
* 1794:
** Le Congrès des rois, beste hamaika konpositorerekin batera (Henri-Montan Berton, Frédéric Blasius, Luigi Cherubini, Nicolas Dalayrac Prosper-Didier Deshayes, François Devienne, Louis Emmanuel Jadin, Rodolphe Kreutzer, Étienne Nicolas Méhul, Jean-Pierre Solié eta Trial semea);
** Joseph Barra;
** Denys le tyran, maître d'école à Corinthe;
** La Fête de la raison;
** Callias, ou Nature et Patrie;
** Diogène et Alexandre;
* 1797:
** Lisbeth, Edmond de Favièresekin libretoa;
** Anacréon chez Polycrate;
** Le Barbier du village ou le Revenant;
* 1799:
** Elisca ou l'Amour maternel, Edmond de Favièresekin libretoa;
* 1801:
** Le Casque et les Colombes;
** Zelmar ou l'Asile;
* 1803:
** Le Ménage;
** Les Filles pourvues.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210962
* Multimedia: André Grétry / Q210962
# André Isoir

André Isoir (Saint-Dizier, 1935 – 2016) frantses organo-jotzailea izan zen. Irakasle izan zen, Angersen lehenbizi, eta Orsayko Kontserbatorioan 1978. urteaz geroztik. 1973an Saint-Germain-des-Prés elizako organo-jotzaile izendatu zuten. Eraikin historikotzat hartzen diren organoen batzordeko kide izan zen, bestalde, eta antzinako organoak berritzeko lanak ere egin zituen. Hainbat disko grabatu zituen eta horiei esker antzeman daiteke bere estilo berezia. Aipagarria da frantses organorako musikan egin duen lana. Horrez gainera, Bachen organorako lan guztiak grabatu ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-04-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q519883
* Multimedia: André Isoir / Q519883
# Anastasio Somoza Debayle

Anastasio Somoza Debayle (León, 1925eko abenduaren 5a - Asunción, Uruguai, 1980ko irailaren 17a) nikaraguar militar, politikari eta diktadorea izan zen. 1967-1972 eta 1974-1979 bitartean Errepublikako presidentea izan zen. Guardia Nazionalaren buru gisa, de facto 1967tik 1979ra agindu zuen Nikaraguan.

## Bizitza

Nikaraguako presidentea hautatu zuten 1967tik 1972ra, istilu askoren artean. 1972an kargua utzi zuen. 1974an berreskuratu zuen lehendakari kargua, baina, giza eskubideak errespetatzen ez zituelako nazioartean izan zituen kritikak eta Iraultza Sandinista zirela eta, 1979an agintea utzi behar izan zuen.
1979ko uztailean, Sandinistek aginpidea eskuratu ondoren, herrialdetik atera eta Paraguain erbesteratu zen. 1980ko irailaren 17an komando batek hil zuen Asunciónen. 1934tik boterean izan zen Somozatar diktadoreen dinastiako azken agintaria izan zen, aita eta anaiaren ondoren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Jesús CEBERIO: Somoza, asesinado en su exilio de Paraguay Elpais.com
* Datuak: Q218443
* Multimedia: Anastasio Somoza Debayle / Q218443
# Anastasio Zubia

Anastasio Zubia (Araotz, Oñati, 1916ko abenduaren 5a -1983ko abenduaren 15a) saltzaile ibiltari eta mugalaria izan zen. Gernetako Erdietxe baserrian jaio eta Txomena (Araotz) eta Milikua (Arantzazu) etxeetan bizi izan zen. Legazpin Patrizio Etxeberriaren lantegian ere jardundakoa da.
Oñatin, Aretxabaletan, Eskoriatzan eta Arabako Lautadako herri askotan zituen bezeroak, 1960an adibidez Gipuzkoako eta Arabako 1.159 etxetara heldu zen eta 6.190 bezerorengana. Izarak, mahoizko telak, mahai-tresneria eta abar garraiatzen zituen astoarekin. Elgeako mendilerroaren pasabideak baliatzen zituen horretarako, Artia eta Usakotxenakoak. Gerra Zibilaren ondorengo hamarkadetan bereziki garrantzitsua izan zen bere jarduera. Ehiztari eta arrantzale moduan ibilitakoa izan zen.
2018an berari buruzko liburua egin zuten Migel Anjel Kortabarria eta Jose Antonio Azpiazu herrikideek.

## Salmenta herriak

Araban, Barrundia, Donemiliaga, Asparrena eta Zalduondo gaur egungo udalerritan ibili zen. Jeneroaren gordelekuak zituen Heredian (Barrundia), Axpuru eta Narbaxan (Donemiliaga) eta Arriolan (Asparrena).
Arabatik Gipuzkoara ekartzen zituen bueltan patatak, arbi haziak, garia eta garagarra.

## Kanpo estekak

* “Anastasio Zubia. Araozko saltzaile ibiltaria. Bere bizimodua, garaia eta giroa” liburuaren aurkezpena (2018).
* Datuak: Q94433283
# Anastasio I.a (aita santua)

Anastasio I.a (?-401) Eliza Katolikoko 39. aita santua izan zen, 399 eta 401 artean.
Origenes salatu zuen, bere iruzkin biblikoetan eginiko esagerazioengatik. Afrikako elizetara ere bidali zituen zenbait gutun donatismoaren zismaren aurka. Aita santu bezala, bere oinordekoa, bere seme Inozentzio I.a izan zen.
Anastasio, 401eko abenduak 19an hil zen. 1922 arte, bere heriotza, apirilak 27an ospatzen zen, urte honetan, bere data zuzenean jarri zelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134682
* Multimedia: Anastasius I (pope) / Q134682
# Anastasio II.a (enperadorea)

Anastasios II.a Artemios (grezieraz: Αναστάσιος Β' Αρτέμιος; ?-721), Bizantziar Inperioko agintaria izan zen 713 eta 715 urteen artean.
Konstantinoplako senatuko enperadore izendatua izan zen 713an, Opsikion-go theman (eskualdean) egondako matxinadaren ondorioz, bere aurrekoa (Filipiko) agintetik kendu ondoren. Artemios, Filipikoren idazkaria izan zen.
Une horretan Bizantziar Inperioa sarrazenoen mehatxupean zegoen. Anastasio II.ak neurri ugari hartu zituen sarrazenoei aurre egiteko: Bizantziar armada bidali zuen Leon Isauriarraren agindupean (gero enperadore izango zena) Siria defendatzeko; erabaki ausartak hartu zituen bere kapitala zaintzeko; itsas armada bidali zuen Rodasera irla defendatzeko.
Anastasio II.ak hartutako diziplinazko neurri horiek eraginda, Opsikion-go themako tropak enperadorearen aurka matxinatu ziren (715), eta enperadore berri gisa Teodosio III.a izendatu zuten. Sei urteko setioaren ondoren, Anastasiok ihes egin zuen Nizeara, eta han errenditu zen 716an. Ondoren, Salonikako monasterio batean igaro zituen urte batzuk.
Urte batzuk geroago, Anastasio Leon III.aren (Teodosioren ondorengoaren) aurkako altxamenduaren buru ibili zen. Herriak babes handia eman zion, eta Konstantinopla setioan jarri zuen. Setioak huts egin zuen, eta azkenean, Anastasio harrapatu eta exekutatu zuten.

## Erreferentziak

* Datuak: Q41620
* Multimedia: Anastasius II, Byzantine Emperor / Q41620
# Anastasio IV.a

Anastasio IV.a (Erroma, 1073 inguru - † ibidem., 1154ko abenduaren 3a) Eliza Katolikoaren 168. Aita Santua izan zen 1153 eta 1155 urteen bitartean.
Hasierako urteak ez ditugu garbi; Avignongo Saint-Rufeko agustindar mojeen monastegiko abade izan zen agian, edo klero sekularreko kide. 1121az geroztik, behintzat, San Pastorreko kardinal presbitero bezala aitatzen dute eta, 1126an, agian osaba zuen Honorio II.ak Santa Sabinako kardinal gotzain egin zuen. Horrela hartu zuen parte 1130eko konklabean eta Anakleto II.a antipapa izango zenaren aurka egin zuen gogor, Inozentzio II.aren aldeko izan baitzen. Inozentzio II.ak Frantzian erbesteratu behar izan zuenean, Conrado di Suburra bere bikario izan zen Erroman. Postu horretan jarraitu zuen Zelestino II.a, Luzio II.a eta Eugenio III.a aitasantuen garaian ere.
Aitasantu egin zuten 1153ko uztailaren 12an eta, bere agintaldi motz hartan, gero Adrian IV.a aitasantua izango zen Nicolás Breakspeare izan zuen aholkulari.
Agriparen Panteoiaren errestaurazioa agindu zuen, San Joan Jerusalemgoko Maltako Ordenari probilegioak eman zizkion. Izendapen episkopalek sortzen zituzten ika-mikekin amaitu zuen eta aurreko haserreak ere konpondu zituen. Amaitu ziren Frederiko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoarekin Magdeburgoko gotzaina izendatzeagatik aspalditik zituen gorabeherak eta baita Zistertarek Yorkeko diozesiaren inguruan zituztenak ere.
Malakias Armaghekoaren profezietan Abbas suburranus deitu zitzaion, (Suburrako abadea)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q179389
* Multimedia: Anastasius IV / Q179389
# Anastasio II.a

Anastasio II.a (?, ? - † Erroma, 498ko azaroaren 19a) Eliza Katolikoaren 50. Aita Santua izan zen 496 eta 498 urteen bitartean. Adiskidetzea bultzatu zuenez, kritika gogorrak jasan zituen, izan ere, Dantek infernuan kokatu zuen. Santu izendatua ez zen lehendabiziko aita santua da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q132786
* Multimedia: Anastasius II / Q132786
# Anastasio Otadui

Anastasio Otadui Axpe (Arrasate, 1913 – 1978) euskal apaiza izan zen.

## Biografia

Arrasateko San Andres auzoko Iramendi baserrian jaiotako apaiza. Hogeita hamazazpi urtez izan zen Eskoriatzako Apotzaga auzoko parrokoa. Bertan, auzoko seinaleztapena hobetu zuen, San Migel eliza konpondu zuen, haurrentzako haur-parkea eta futbol zelaia eraiki zituen. Baina, batez ere, Anastasio Otadui da famatua Apotzagan eraiki zuen hilerri zirkularragatik. Hilerria euskal tradizioan oinarritzen da. Itxura biribila du eta bertan auzoko hemezortzi baserriek beraien hilarri eta lursaila dute. Galiziako harginek egin zuten lan monumentu horretan.
Anastasio bera ere Apotzagako hilerri ederrean lurperatu zuten 1978ko ekainaren 20an. Bere hilobia hilerriaren sarreraren eskuinaldera dagoen lehen lursaila da. Hilarrian apaizaren funtzioarekin lotutako elementuak azaltzen dira, kaliza eta meza-liburua. Hilerriko sarreran irakur daitezkeen hitzak izan ziren On Anastasiok esandako azkenak: "Gero arte".
* Datuak: Q12253450
# Andy Etchebarren

Andrew Auguste Etchebarren (Whittier, Kalifornia, 1943ko ekainaren 20a – Santee, Kalifornia, 2019ko urriaren 5a) euskal jatorridun estatubatuar beisbol jokalaria izan zen. Catcherra, Liga Handietako Baltimore Orioles, California Angels eta Milwaukee Brewers taldeetan ibili zen 1962 eta 1978 artean. 1966an eta 1970ean World Series txapelketa irabazi zuen. Ibilbidea bukatzean, entrenatzaile bilakatu zen.

## Ibilbidea

* Baltimore Orioles (1962, 1965–1975)
* California Angels (1975–1977)
* Milwaukee Brewers (1978)
* Datuak: Q4760650
# Andy Farrell

Andrew David Farrell (Wigan, 1975eko maiatzaren 30a) Ingalaterrako hamahiruko eta hamabosteko errugbilari ohia eta errugbi entrenatzailea da. 1993-2005 bitartean, hamahiruko errugbiko jokalaria izan zen, Saracens FC klubak kontratatu zuen arte. 2007ko Munduko Errugbi Kopan parte hartu zuen Ingalaterrako selekzioarekin. 2012tik 2015era, Ingalaterrako selekzioko entrenatzaile laguntzailea izan zen, eta Irlandako hautatzailea da 2020tik. Owen Farrell errugbilariaren aita da.

## Jokalari palmaresa
### Wigan Warriors (hamahiruko errugbia)

* World Club Challenge
** irabazlea: 1994
* Ingalaterrako txapelketa
** irabazlea: 1993, 1994, 1995, 1996
* Super League
** irabazlea: 1998
** finalista: 1996, 2000, 2001, 2003
* Ingalaterrako kopa
** irabazlea: 1993, 1994, 1995, 2002
** finalista: 1998, 2004

## Entrenatzaile palmaresa
### Irlandako selekzioa (hamabosteko errugbia)

* Sei Nazioen Txapelketa: 2023
* Grand Slam: 2023
* Triple Crown: 2022, 2023
* Centenary Quaich: 2020, 2021, 2022, 2023
* Millennium Trophy: 2021, 2022, 2023

## Erreferentziak

* ↑ Andy Farrell remplacera Joe Schmidt comme sélectionneur après le Mondial 2019. rugbyrama.fr (Noiz kontsultatua: 2023-3-1).
* ↑ Ireland deliver memorable performance to seal sweetest of victories !. irishtimes.com (Noiz kontsultatua: 2023-3-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2849107
* Multimedia: Andy Farrell / Q2849107
# Andy Gibb

Andrew Roy "Andy" Gibb (Stretford, 1958ko martxoaren 5a - Oxford, 1988ko martxoaren 10a) ingeles abeslari eta musikaria izan zen.
Barry, Robin eta Maurice Gibben anaia gazteena izan zen. 1958an Australiara joan zen familiarekin eta Ingalaterrara itzuli ziren 1967an. 1970eko hamarkadan hasi zen musikan eta hamarkada amaieran nazioarteko arrakasta lortu zuen. Bizitzaren amaieran droga-mendekotasuna eta depresioa izan ziren ezaugarri nagusiak.

## Diskografia

* Flowing Rivers, RSO Records, 1977
* Shadow Dancing, RSO, 1978
* After Dark, RSO, 1980
* Andy Gibb's Greatest Hits, RSO, 1980
* Andy Gibb, Polydor Records, 1991
* Andy Gibb: Millennium, Polydor, 2001

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176537
* Multimedia: Andy Gibb / Q176537
# Andy Haden

Andrew Maxwell's Haden (Wanganui, 1950eko urriaren 26a - Auckland, 2020ko uztailaren 29a) zeelandaberritar errugbilaria izan zen. Zeelanda Berriko errugbi selekzioan 48 aldiz jolastu zuen, horietatik zortzi kapitain gisa, eta bi entsegu sartu zituen. Auckland, Harlequin FC eta Algida Erroma klubetan ere jolastu zuen. Zelaian zuen posizioa bigarren lerrokoa zen.

## Kanpo estekak

* Sporting-Heroes.Net
* Datuak: Q2849120
# Andy Fraser

Andrew McLan Fraser (Londres, 1952ko uztailaren 3a - Temecula, Kalifornia, 2015eko martxoaren 16a) ingeles baxu jotzailea izan zen, Free taldeko kidea. Bost urterekin hasi zen pianoa ikasten eta 12rekin gitarra jotzen hasi. 15 urterekin profesionalki jotzeari ekin zion eta Paul Rodgers, Simon Kirke eta Paul Kossoffekin Free taldea sortu zuen. All Right Now abestia idatzi zuen Rogersekin batera. 1972an taldea behin betiko utzi zuen eta Sharks taldea sortu zuen. Gerora, abestiak idazten aritu zen; ezagunenak All Right Now eta Every Kinda People dira, azken hau Robert Palmer-ek abestu zuenak.

## Diskografia

| Urtea | Taldea | Albuma | Mota |
| 1969 | Free | Tons of Sobs | Estudio |
| 1969 | Free | Free | Estudio |
| 1970 | Free | Fire and Water | Estudio |
| 1970 | Free | Highway | Estudio |
| 1971 | Free | Free Live! | Zuzenekoa |
| 1972 | Free | Free at Last | Estudio |
| 1973 | Sharks | First Water | Estudio |
| 1973 | Sharks | Broke A Feeling | Single |
| 1973 | Sharks | Ol' Jelly Roll | Single |
| 1975 | Andy Fraser Band | Andy Fraser Band | Estudio |
| 1975 | Andy Fraser | ...In Your Eyes | Estudio |
| 1984 | Andy Fraser | Fine Fine Line | Estudio |
| 2000 | Free | Songs of Yesterday | Box-set |
| 2005 | Andy Fraser | Naked... And Finally Free | Estudio |
| 2006 | Free | Live at the BBC | Zuzenekoa |
| 2015 | Andy Fraser | On Assignment | Estudio |
* Datuak: Q525772
* Multimedia: Andy Fraser / Q525772
# Andy Irons: Kissed by God

Andy Irons: Kissed by God 2018ko estatubatuar film dokumentala da. Bipolarra eta opioideei adiktoa den Andy Irons surflariaren bizitzan zehar. Andyren bizitzaren historiak bi gaixotasun basatiei lotutako mitoak suntsitzeko balio du.

## Sipnosia

Gaitz bipolarra eta opioideei adikzioari buruzko filma, Andy Irons surflariaren bizitzan zehar ikusi zen bezala. Andyk milioika pertsonak egunero borrokatzen dituzten deabru berberekin egin zuen borroka. Andy ezin sinetsizko presentzia izan zen munduko eszenatokian. " Hawaiiko harrotasuna zen, eta munduan zehar birsortu zen bere lepo urdina ospea eta arrakasta lortzeagatik. Hala ere, askok ez zituzten ezagutzen heriotza ekarri zioten barne-borrokak. Krisi opioidea Estatu Batuetako larrialdi nazionalera iristen den heinean, Andyren bizitzaren historia zaharrak bi gaixotasun basatiei lotutako mitoak eraisteko balio du. Teton Gravity Research

## Aktoreak eta Pertsonaiak

* Andy Irons
* Lyndie Irons
* Bruce Irons
* Kelly Slater
* John John Florence

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56236043
# Andy Irvine

Andrew Robertson Irvine (Edinburgh, 1951ko irailaren 16a) eskoziar errugbi jokalari ohia da, atzelari postuan aritzen zena. 1972-1982 bitartean, 51 partida jokatu zituen Eskoziako errugbi selekzioarekin, eta 9 partida British and Irish Lionsekin. Scottish Rugby Unioneko presidentea izan zen 2005etik 2008ra.

## Palmaresa
### Eskoziako errugbi selekzioa

* Bost Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 1973
** Calcutta Cup: 1974, 1976

## Oharrak

* ↑ 1973ko txapelketan bost taldeak izendatu zituzten irabazle, bostek bina garaipen lortu baitzituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Andy Irvine. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2021-9-28).
* ↑ Andy Irvine. origin.lionsrugby.com (Noiz kontsultatua: 2021-9-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q526295
# Andy Goram

Andrew Lewis Goram (Bury, 1964ko apirilaren 13a - 2022ko uztailaren 2a) eskoziar futboleko atezaina izan zen.
Ibilbidearen hasieran Oldham Athletic eta Hibernian FC taldeetan jokatu zuen, baina gogoratuagoa da 1990eko hamarkadan Glasgow Rangers taldean jokatu ez zuelako. Han "The Goalie" ezizena jaso zuen eta 2001ean zaleek inoizko Rangerseko atezainik onena bozkatu zioten.
Eskoziako futbol selekzio nazionalarekin 43 partida jokatu zituen eta 1986 eta 1990eko Munduko Txapelketetan eta 1992 eta 1996ko Europako Txapelketetan parte hartu zuen.
Kriketa ere jokatu zuen Eskoziako selekzioarekin.

## Palmaresa

Rangers
* Eskoziako futbol liga: 1991–92, 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1996–97
* Eskoziako futbol kopa: 1992, 1993, 1996
* Eskoziako futbol ligako kopa: 1992
Manchester United
* Premier League: 2000–01

## Kanpo estekak

* Datuak: Q525909