OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jaizkibel Bizirik

Jaizkibel Bizirik hainbat arlotako 30 erakundek baino gehiagok (ekologistak, mendi taldeak, sindikatuak, alderdi politikoak…) osatutako plataforma bat da, 2004an sortua, helburu hau duena: Jaizkibel mendia babestearen eta Pasaiako kanpo kaia ez egitearen alde lan egitea. Plataforma honek ikerketa, parlamentuko ekintzak, gizarte dibulgazioa eta erakundeen arteko lankidetza bultzatuz lan egiten du.

## Sorrera

2000. urtean Lezoko bizilagun talde bat mobilizatzen hasi zen, kanpo kaiaren informazioa zabaltzen eta protesta ekintza desberdinak egiten. Plataforma 2004. urtean sortu zen, manifestu bat aurkeztu zuten

## Partaideak

Jaizkibel bizirik sortu zuten elkarteak hauek dira: WWF/Adena Gipuzkoa; Haritzalde Natur Taldea; Eguzki; Ekologistak Martxan; Superportuaren aurkako Taldea; Berdeak EG; Mutriku Natur Taldea; Itsas Enara Ornitologi Elkartea; Club Vasco de Camping; Jaizkibel Mendi Taldea; Badia; Lezoren Alde; Aukera; Aralar; Ezker Batua - Berdeak; AuB; Batasuna; EHAK; ELA; LAB administrazioa; AHTren aurkako Asanblada; AHT Elkartzen; Lezoko Gazte Asanblada; Gazterri; Gaztaño auzo elkartea; Oarsoaldeko EHE; Lezo Bizirik; Girizi mendi taldea; Batasuna kirol elkartea; Euskal Itsas Elkartea; Oreretako Elkartzen; Arraguako goiko eskola; Lasarte-Oria Bizirik; Tiñelu elkartea; Zintzilik Irratia; Txintxarri.

## Erreferentziak

* ↑ «Jaizkibel Bizirik argitaratutako Superportua ez eraikitzeko 10 arrazoiak», Jaizkibel Bizirik elkartearen webgunetik hartua.
* ↑ «Jaizkibel Bizirik osatzen dutenek plataformaren sorreran sinatutako manifestua», Jaizkibel Bizirik elkartearen webgunetik hartutako google docs fitxategia.
* ↑ «Jaizkibel Bizirik hace publico un estudio de la Diputacion que considera de alta prioridad incluir los fondos marinos en el espacio protegido de Jaizkibel», Jaizkibel Bizirik elkartearen webgunetik hartua.

## Ikus, gainera

* Pasaiako portua
* Superportua edo Pasaiako kanpo portua
* Jaizkibia
* Natura 2000
* Lezo
* Pasaia
* Hondarribi

## Kanpo estekak

* Jaizkibel Bizirik ekologista taldearen webgunea.
* https://web.archive.org/web/20150109140714/http://www.foropuertopasaia.com/eu/. Kanpo porturaren inguruko eztabaida gunea.
* Datuak: Q12260149
# Jaizkibel Kirol Elkartea (Donostia)

Jaizkibel Kirol Elkartea Donostiako kirol elkarte bat izan zen 60. hamarkadan arraunketan aritu zena.

## Historia

Jaizkibel K.E. 1960 eta 1967 artean aritu zen traineru-estropadetan, eta garai hartan donostiarren ordezkaritza izan zuen. Oso arraunzalea zen Aizpurua kapitainak sustatutako taldea izan zen, eta soldaduska egiten ari ziren gazteek osatzen zuten trainerua, patroia Jose Urdanbide "Gorrión" zelarik.
1961ean bigarren postua eskuratu zuten Kontxako Banderan, maila altuko boladari hasiera emanez. 1962an Kontxako jardunaldi bien artean 15 egunetako tartea egon zen eta Jaizkibelek lehenengo egunean denborarik onena egin ondoren, hurrengo astean A Coruñako Generalisimoaren Kopara joatea erabaki zuten, sariak ederrak baitziren han. 1962ko Generalisimoaren Kopa hura irabazi zuten, baina ondoren Kontxan hirugarren gelditu ziren.
1963an lehenengo jardunaldian lau trainerutatik hirugarren egin ostean berriro ere A Coruñan aritzea erabaki zuten eta Kontxako Banderan ez ziren izan bigarren igandean.
Hurrengo urteetan estropada biak jokatu zituzten (1964an bi traineru aurkeztu zituen Kontxan), eta, garaipenik lortu ez arren, emaitza hobeak eskuratu zituzten Galizia aldean. Azken emaitza ona 1965eko Espainiako txapelketako bigarren postua izan zuen.
Trainerilla ere uretaratzen zuten, eta Gipuzkoako Trainerilla Ligan aritu ziren 1960an liga sortu zenetik. Baina garaipen garrantzitsuena Zarauzko Banderan lortu zuten, pronostikoak hautsiz Txapel Aundi eta San Juanen aurretik bandera eskuratu zutenean. 1963an berriz irabazi zuten bertan. Urte berean bigarren egin zuen Espainiako txapelketan.

## Palmaresa
### Kontxako Bandera

* Txapelduna (0)
* Bigarrena (1): 1961.
* Hirugarrena (4): 1960, 1962, 1964 eta 1966.

### Espainiako Txapelketa

* Txapelduna (0)
* Bigarrena (1): 1965.

### Generalisimoaren Kopa (Coruña)

* Txapelduna (1): 1962.
* Bigarrena (2): 1963 eta 1965.

### Trainerillak

* Espainiako Trainerilla Txapelketa:
** Txapeldun (0)
** Bigarren (1): 1963.
** Hirugarren (1): 1965.
* Zarauzko trainerilla estropadak (2): 1961 eta 1963.

## Behobia-Donostian

1963 urtean kirol taldeen artean jokatu zen Behobia-Donostia lasterketa eta Jaizkibel Kirol Elkartea izan zen garailea.

## Erreferentziak

* ↑ Jaizkibel 1962ko Generalisimoaren Kopa irabazten NO-DOko dokumentala (08:32 minututik aurrera)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) "Gora Arraunak" dokumentala Donostiako arraunaren historiari buruzko kapitulua, Jaizkibeli buruzkoa 7:35 minutuan hasten da
* Datuak: Q8347062
# Iris Tió

Iris Tió Casas (2002ko azaroaren 2a) igerilari artistiko espainiarra da.
Nazioarteko hainbat domin lortu ditu bai Europako Txapelketatan eta baita Munduko Txapelketatan ere. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen taldekako ekitaldian.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 03 ! | Taldeka |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2022 | Budapest | 03 ! | Taldeka |
| 2023 | Fukuoka | 01 ! | Errutina teknikoa taldeka |
| 2023 | Fukuoka | 03 ! | Bikoteka errutina teknikoa |
| 2023 | Fukuoka | 03 ! | Bakarka errutina teknikoa |
| 2024 | Doha | 02 ! | Errutina teknikoa taldeka |
| 2024 | Doha | 03 ! | Bikoteka errutina teknikoa |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2018 | Glasgow | 03 ! | Errutina libre konbinazioa |
| 2020 | Budapest | 03 ! | Errutina teknikoa taldeka |
| 2024 | Belgrad | 01 ! | Errutina teknikoa taldeka |
# Irisgarritasun

Irisgarritasun edo Irisgarritasun unibertsal edozein baliabide (weba, kutxazain automatikoa, etab.) pertsona guztientzat eskuragarri egotea ziurtatzeko bidea da, modu bateko edo besteko urritasunen bat eduki ala ez. Irisgarritasuna lehen mailako eskubide kontsideratzen da, urritasun fisikoren bat duten pertsonek aukera berdintasuna izan dezaten, eta mendekotasunik bateko bizitza egin ahal izateko.

## Arloak

Kontzeptua arlo askotan erabiltzen da: arkitekturan, hirigintzan, medikuntzan, administrazioan, garraioetan... Kasu guztietan eskubide demokratiko gisa ulertzen da, zerbitzuak edo aukerak guztientzat izateko bidea. Erreibindikazio horren oinarria 2006an onartu zen Desgaitasuna duten Pertsonen Eskubideei buruzko Nazioarteko Hitzarmena da. Hitzarmen hori aktiboa izateko hogei herrialdeen sinadura behar ziren; hori 2008ko maiatzaren 3an lortu zen.

## Arkitektura oztopoak

Irisgarritasun-hesi mota asko daude baina arkitektura oztopoa edo oztopo arkitektonikoa ezagunena da, ingurune fisikoan baitago eta gizartean agerikoena baita. Gainera, gizakiak eraikitako elementuez osaturik dagoenez, gizakiek konponbidea eskain lezakete. Oztopo arkitektonikoek gizaki guztien mugikortasuna zailtzeaz edo galarazteaz gain, talde jakin batzuei bereziki kalte eragiten diete, hala nola adinekoei, eriondoei, haurdun dauden emakumeei, arazo fisiko jakin batzuk dituztenei, gurpildun aulkiak behar dituztenei... Irisgarritasunaren bidez oztopo horiek guztiak ezabatzea bilatzen da.

## Webgune irisgarriak

Webguneetan irisgarritasuna hau da: urritasun, ezintasun edo elbarritasunen bat dutenek ere inolako mugarik gabe eskuratu ahal izatea informazioa. Pertsona ugari oso bestelako testuinguruetatik heltzen dira web orrietara:
* entzuteko, ikusteko edo mugitzeko arazoekin
* irakurtzeko edo ulertzeko zailtasunekin
* ez baitira gauza, beharbada, teklatua edo sagua erabiltzeko
* testua bakarrik irakurtzen duen irakurgailua, pantaila txikia edo konexio motela eduki baititzakete;
Irisgarritasuna ezinduen onerako izateaz gain, web gunerako sarrera errazten du oro har.

## Erreferentziak

* ↑ https://elkartu.org/zerbitzuak/irisgarritasun-unibertsala/%5B%5D
* ↑ https://www.gipuzkoairekia.eus/eu/irisgarritasuna

## Kanpo estekak

* Irisgarritasun Unibertsalaren Euskadiko Estrategia, 2019. Txostena Gipuzkoa, Bizkaia eta Araba hartzen du kontutan nahiz eta Euskadiko izenburua izan.
* Irigarritasuna eta jabego horizontalari buruzko bideoa.
* Accesibilidad para todos bideoa.
* Datuak: Q555097
* Multimedia: Accessibility / Q555097
# Irish Book Awards

Irish Book Awards sariak Irlandako literatura sariak dira. Urtero ematen zaizkie liburu eta egileei, hainbat kategoriatan. Irlandako liburu denda guztiek lagundutako literatur sari bakarra da. 2006an eman ziren lehen aldiz, jatorria, 2000. urtean inauguratu zen Hughes & Hughes liburu-dendaren Urteko Irlandar Nobelaren Sarian dutelarik. 2007tik, Sariak irabazi asmorik gabeko konpainia independentea izan dira, babesletza bidez finantzatuta. Babesle nagusia An Post da, Irlandako posta zerbitzua publikoa. Gaur egun bederatzi kategoria daude, horietatik zazpi Irlandako Literatur Akademiak epaitzen ditu, eta bi bozketa publiko bidez. Bizitza osoko lorpenengatik ere badago sari bat.
# Iris latifolia

EZAUGARRIAK: Iris Latifoliaren neurria 25-70cmko altueraren artean dago eta zabaleran 5-8mm artekoa. Landare honen kolorea, urdin nahiko iluna eta berdea da. Eta fruituak, bolatxo txiki batzuk dira.
Iris Latifoliaren bizi-baldintza egokia, mendi nahiko altuetan da, tenperatura hotzekin eta klima hezearekin.
Landare honek fruituak dituenez, ugalketa hazien bidez egiten du. Horrez gain, angiospermoa da eta beraz, obuluak obulutegian ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602460
* Multimedia: Iris latifolia / Q602460
* Espezieak: Iris jacquinii
# Iris nebulosa

Iris nebulosa nebulosa bat da, Cepheus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1794ko urriaren 18an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7023» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Iris nebulosa ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q649379
* Multimedia: NGC 7023 / Q649379
# Indjapyx

Indjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.

## Ikus, gainera

* Diplura
* Datuak: Q12259593
* Espezieak: Indjapyx
# Indo-britainiar

Indo-britainiarrak (ingelesez: british Indians) indiar jatorriko Erresuma Batuko herritarrak dira. Erresuma Batuan jaiotako pertsona indiarrek eta Erresuma Batura emigratu duten indiarrek osatzen dute taldea. Gaur egun, indo-britainiarrek 1,4 milioi pertsona inguru osatzen dituzte Erresuma Batuan. Beraz, herrialdeko gutxiengo etniko ikusgarri handiena dira.
Asiar britainiarren azpitalderik handiena osatzen dute, eta baita indiar diasporako komunitate handienetako bat ere, batez ere Indiaren eta Erresuma Batuaren arteko harremanengatik — lotura historikoak barne, hala nola India britainiarren mende egon zela eta Commonwealtheko kide izaten jarraitzen duela —. Erresuma Batuko indiar komunitatea indiar diasporako seigarren handiena da, Estatu Batuetako, Saudi Arabiako, Arabiar Emirerri Batuetako, Malaysiako eta Nepalgo indiar komunitateen atzetik. Indo-britainiarren talderik handiena punjabiar jatorrikoak dira, hau da, indo-britainiarren %45 — Ingalaterrako eta Galesko datuen arabera —, eta atzetik beste komunitate batzuk daude, gujaratiarra, malayalia eta marathiarra hain zuzen ere-
Indo-britainiarrak batez ere klase ertaineko kideak dira, eta, zifra ofizialek Britainia Handiko talde etniko guztien artean indiar jatorriko enplegatuek orduko batez besteko soldatarik altuena dutela frogatzen dute. Joseph Rowntree Fundazioak 2011n egindako ikerketa baten arabera, indo-britainiarrak britainiar zurien azpitik zeuden bigarren postuan. Ikerketek eta zifra ofizialek erakutsi dute indo-britainiarrek aukera gehiago dituztela lanbide profesionaletan eta kudeaketa-lanetan lan egiteko, gainerako talde etniko guztiek baino, britainiar zuriak barne.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Chanda, Rupa; Ghosh, Sriparna. (2013). The Punjabi Diaspora in the UK: An Overview of Characteristics and Contributions to India. in: CARIM-India Research Report. Robert Schuman Centre for Advanced Studies, European University Institute, 2–3 or..
* ↑ (Ingelesez) Gilligan, Andrew. (2010-1-14). «It's class, not race, that determines Britain's have-nots» The Daily Telegraph (Londres).
* 1 2 (Ingelesez) UK Government. (2018-11-20). Ethnicity Facts and Figures: Work, Pay and Benefits: Average Hourly Pay. .
* ↑ (Ingelesez) Platt, Lucinda. (2011ko maiatza). Inequality within ethnic groups. in: JRF programme paper: Poverty and ethnicity. Joseph Rowntree Foundation.
* ↑ (Ingelesez) Beardwell, Julie; Claydon, Tim. (2017-6-15). Human Resource Management: A Contemporary Approach. Prentice Hall/Financial Times.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4115170
* Multimedia: British people of Indian descent / Q4115170
# Indo-eszitiarrak

Indo-eszitiarrak edo indo-sakak (pehlevieraz: Sakā‎; persieraz/paxtuneraz: ساکا‎; sanskritoz: शक, Śaka; antzinako grezieraz: Σάκαι; latinez: Sacæ; txinera tradizionalez: 塞; pinyinez: Sāi), pehlevieraz eta sanskritoz, saka edo eszitiar jatorriko zenbait herri izendatzeko erabilitako termino bat da. Hauek ekialdeko irandar herrien multzo garrantzitsu bat osatzen zuten, eurasiar estepako tribu nomada bezala antolatzen zirenak.
Hegoaldeko Asiako lehen indo-eszitiar errege ospetsua Maues (k.a. I. mendea) izan zen, Indus haraneko Gandharan bere hiriburua ezarri zuena. Indo-eszitiarrak ipar-mendebaldeko Indiatik zabaldu ziren, indo-greziarrak eta besteak menderatuz. Kusan Inperioak, Kujula Kadphises edo Kanishka erregeek, mendean hartu zituzten baina oraindik satraperri batzuk mantendu zituzten. II. mendean Gautamiputra Satakarni satavahana leinukoak mendean hartu zituenean, bere gainbehera hasi zen. Hala ere, 395. urtean Chandragupta II.ak Rudrasimha III.a azken indo-eszitiar satrapa menderatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ B .V. Rao. World history from early times to A D 2000. , 97 or..
* ↑ Ramesh Chandra Majumdar. Ancient India. , 234 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240123
* Multimedia: Indo-Scythians / Q240123
# Indo (Hernio)

Indo Hernioko mendilerroan dagoen tontorra da, Gipuzkoako erdialdean, Hernio inguruan.

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60562801
# Indo-Partiar Erresuma

Indo-Partiar Erresuma partiar erresuma izan zen. Suren etxeko Gondofarida adarreko gobernari batzuek gobernatu zuten. Gaur egungo Afganistan, Pakistan eta iparraldeko Indiako eskualde batzuetatik zabaldu zen, I. mendean, edo pixka bat lehenago. Bere historia gehienean, erregeek, Taksila (egungo Punjaben zegoena) izan zuten euren bizileku bezala, baina, bere existentziaren azken urteetan, hiriburua, Kabul eta Peshawar artean egon zen. Errege hauek, tradizionalki, Indo-Partiar bezala deituak izan dira, euren txanponak sarri, arsazidar dinastian inspiratuak zirelako, baina, ziuraski, hauek, Partiatik ekialdera bizi ziren irandar tribu batekoak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Gazerani, Saghi. (2015). The Sistani Cycle of Epics and Iran’s National History: On the Margins of Historiography. BRILL, 26 or. ISBN 9789004282964..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1255614
* Multimedia: Indo-Parthian / Q1255614
# Indo-Greziar Erresuma

Indo-Greziar Erresumak iparraldeko Indiako azpikontinentean ezarritako zenbait erresuma helenistikoak izan ziren. Kristo aurreko azken bi mendetan greziar jatorriko hogeita hamar errege inguru izan ziren bertan, askotan elkarren lehian.

## Greko-indiar errege nagusiak

Greko-indiar errege eta bere lurraldeak Iturria: Bopearachchi (1991) :
| Lurraldea/ Urte(ak) | Parapamisos | Arakosia | Gandhara | Mendebaldeko Punjab | Ekialdeko Punjab |
| K. a. 200-190 | Demetrio I.a | Demetrio I.a | Demetrio I.a | | |
| K. a. 190-180 | Agatokles I.a | Pantaleon | Pantaleon | | |
| K. a. 185-170 | Antimako I.a | | | |
| K. a. 180-160 | Apolodoto I.a | Apolodoto I.a | Apolodoto I.a | Apolodoto I.a | |
| K. a. 175-170 | Demetrio II.a | Demetrio II.a | | | |
| K. a. 160-155 | Antimako II.a | Antimako II.a | Antimako II.a | Antimako II.a | |
| K. a. 170-145 | Eukratides I.a | Eukratides I.a | Eukratides I.a | Eukratides I.a | |
| K. a. 155-130 | Menandro I.a | Menandro I.a | Menandro I.a | Menandro I.a | Menandro I.a |
| K. a. 130-120 | Zoilo I.a | Zoilo I.a | Agatoklea | Agatoklea | |
| K. a. 120-110 | Lisias | Lisias | Estraton I.a | Estraton I.a | |
| K. a. 110-100 | Antialzidas | Antialzidas | Heliokles II.a | Heliokles II.a | |
| K. a. 100 | Polixeno | Polixeno | Demetrio III.a Aniketos | Demetrio III.a Aniketos | |
| K. a. 100-95 | Filoxeno | Filoxeno | Filoxeno | Filoxeno | |
| K. a. 95-90 | Diomedes | Amintas | Amintas | Epandro | |
| K. a. 90 | Teofilo | Peukolao | Peukolao | Traso | |
| K. a. 90-85 | Nicias | Menandro II.a | Menandro II.a | Artemidoro | |
| K. a. 90-70 | Hermaeus | Arkebio | Arkebio | Arkebio | |
| | tokarioen tribuak | tokarioen tribuak | Maues (Indo-eszitarrak) | Maues (Indo-eszitarrak) | |
| K. a. 75-70 | | | Telefo | Apolodoto II.a | Apolodoto II.a |
| K. a. 65-55 | | | | Hipostrato | Dionisio |
| K. a. 55-35 | | | | Azes I.a (Indo-eszitar) | Zoilo II.a |
| K. a. 55-35 | | | | | Apolofanes |
| K. a. 25 - k. o. 10 | | | | | Estraton II.a |
| | | | | | Rajuvula (Indo-eszitar) |

## Erreferentziak

* ↑ Spielvogel, Jackson J.. (2016-9-14). Western Civilization: Volume A: To 1500. Cengage Learning, 96 or. ISBN 978-1-305-95281-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215643
* Multimedia: Indo-Greek Kingdom / Q215643
# Indo-Pazifiko

Indo-Pazifikoa, Lurreko itsasoen eskualde biogeografikoa da, Indiako ozeanoko ur tropikalak, Ozeano Bareko mendebaldea eta erdialdea eta bi ozeano horiek lotzen dituzten Indonesia inguruko itsasoak. Ez dira sartzen Indiako eta Ozeano Bareko eskualde epel eta polarrak, ez eta Ekialdeko Pazifiko Tropikala ere, Ameriketako Ozeano Bareko kostan, itsas-ekoeskualde edo itsas ekozona desberdina baita.
Izendapen hau ozeanografiaren eta geopolitikaren erabilera akademikoan agertu zen lehen. "Indo-Pazifikoa" kontzeptua Weimarko Alemanian erabili zen, eta Japoniara zabaldu zen gerra artean. 2010aren amaieraz geroztik, "Indo-Pazifiko" terminoa gero eta gehiago erabili da diskurtso geopolitikoan. Lau aldeko Segurtasun Elkarrizketa, taldearekin "lotura sinbiotikoa" ere badu. Talde edo foro hori Quad izenaz ezaguna egin da eta Australia, Japonia, India eta Estatu Batuen arteko talde informala da. Esan izan da kontzeptuak aldaketa ekar dezakeela mundua estrategikoki ulertzeko herritarrok dugun moduan; gure "mapa mentalean".
WWFren iritziz, hiru eskualdetan bana daiteke, Mendebaldekoa, Erdikoa eta Ekialdekoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Spalding, Mark D.; Fox, Helen E.; Allen, Gerald R.; Davidson, Nick; Ferdaña, Zach A.; Finlayson, Max; Halpern, Benjamin S.; Jorge, Miguel A. et al.. (2007-07-01). «Marine Ecoregions of the World: A Bioregionalization of Coastal and Shelf Areas» BioScience 57 (7): 573–583. doi:10.1641/B570707. ISSN 1525-3244. (Noiz kontsultatua: 2022-01-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1547309
* Multimedia: Indo-Pacific / Q1547309
# Indo-irandar hizkuntzak

Indo-irandar hizkuntzak gehien bat Asian hitz egiten diren indoeuropar hizkuntzen adar bat dira. Hizkuntza indoeuropar antzinakoenen zati dira. Uralen hegoaldean sortu ziren, aldaera ezberdinetan bananduz euren hiztunak, Kaspiar Itsasoaren hegoaldean, Iranen, Afganistanen, Indian edo Pakistanen finkatzen joan ziren.
Gaur egun 1.500 milioi hiztun baino gehiago ditu adar horrek.

## Indo-irandar hizkuntzak

* [[Indo-ariar hizkuntzak]
* Irandar hizkuntzak
* Sailkapen batzuetan, kafiri edo nuristani taldea hirugarren adartzat hartzen da; beste batzuetan, indoariar taldean sartuta ageri da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33514
* Multimedia: Indo-Iranian languages / Q33514
# Indoaustraliako plaka

Indoaustraliako plaka, Australia uhartea eta inguruko lurraldeak Indiaraino hartzen dituen plaka da. 2012ko lurrikara baten ondorengo ikerketen arabera, litekeena da plaka bi zatitan banatzea: Indiako plaka eta Australiakoa.
# Jean Abeberri

Jean-Claude "Koko" Abeberri (Miarritze, Lapurdi, 1932ko azaroaren 1a - ib. 2017ko otsailaren 21a, Lapurdi) euskal ekintzaile bat izan zen.
Abokatua lanbidez, Iparretarrakekin hasi zen lanean eta euskal militante asko defendatu zituen. Enbata aldizkariko zuzendari ere izan zen. Bertan ditu argitaratuak hainbat artikulu. Aldizkariko buru zela, 1979ko apirilean Goardia Zibilak Biriatun atxilotu zuen, autoan ETAren Zutik aldizkariaren zenbait ale zeramatzalako. Urtebete geroago, Espainiako Polizia iraintzea egotzita auzipetu zuten.
1980ko hamarkadan Ipar Euskal Herrian GALek burutzen ari zen atentatu kanpainaren testuinguruan, Baionan Euskal Herriko Giza Eskubideen Babeserako Batzordea erakundearen sortzaileetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Jean Abeberri 'Koko' hil da» Berria 2017-2-22.
* ↑ «Jean ‘Koko’ Abeberry Biarritzeko abokatua zendu da» Naiz 2017-2-21.

## Kanpo estekak

* Jean Abeberriri Berria.eus egunkarian egindako elkarrizketa. 2014ko irailaren 27a.
* Datuak: Q28828983
# Jean Alavoine

Jean Alavoine (Roubaix, 1888ko apirilak 1-1943ko uztailak 18) frantziar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1909 eta 1925 artean, denbora horretan 29 garaipen lortuz. Garaipen horien artean Frantziako Tourrean lortu zituen 17 etapa garaipen daude, itzulia sekula irabazi ez zuelarik, gertu egon bazen ere. 1919 eta 1922ko edizioetan 2. izan zen, 1909 eta 1914koetan 3. eta 1912koan 5..
1943ko uztailak 18an hil zen Argenteuilen beteranoentzako lasterketa batean.

## Palmaresa

1909
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 3. Frantziako Tourrean eta 2 etapa
1911
* 3. Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketan
1912
* 5. Frantziako Tourrean
1914
* 2. Frantziako Tourrean eta 5 etapa
1919
* 3. Frantziako Tourrean eta etapa 1
1920
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 3. Italiako Giroan eta etapa 1
1922
* 2. Frantziako Tourrean eta 3 etapa
* 3. Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketan
1923
* Frantziako Tourreko 3 etapa

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915-18 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — | — | — | — | 3. | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | 3. | — | — | 5. | 19. | 3. | — | 2. | UT | UT | 2. | UT | 14. | 13. |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Kanpo estekak

Jean Alavoine - ProCyclingStats
* Datuak: Q251743
* Multimedia: Jean Alavoine / Q251743
# Jean Alexandre LeMat

Jean Alexandre François LeMat (1821eko apirilaren 15a - 1895eko uztailaren 28a) medikua izan zen, ezaguna bere izena duen errebolberra asmatu zuelako.
LeMat Frantzian jaio zen 1821ean eta apaiza izateko ikasi zuen, gero iritziz aldatuz medikua bihurtzeko asmoz. LeMatek Estatu Batuetara emigratu zuen 1843an eta 1849an Justine Sophie LePretre-kin ezkondu zen, Pierre Gustave Toutant Beauregard armada estatubatuarreko maiorraren lehengusuarekin. Beauregard-ek Charlestongo portuan Fort Sumter-en bonbardaketa aginduko zuen 1861ean . LeMat asmatzaile nekaezina izan zen, baita mediku aktiboa ere, eta Beauregardek bere ideia batzuk finantzatu zituen.
1856ko urriaren 21ean LeMat-ek "meraila-errebolberraren" diseinuaren patentea erregistratu zuen. Diseinu beraren patente britainiarra 1859an eman zioten eta geroago eskopeta diseinatu zuen errebolberreko sistema berarekin.
Gerra zibilaren ostean Frantziara itzuli zen eta Frantzia-Prusia gerran estatubatuar boluntarioen legioko buru izan zen. Iturri askok 1883an hil zela adierazi zuten arren, iturri sinesgarrienek aipatu zuten Parisen duen hilobiak 1895ean hil zela adierazten duela.