OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pentimento

Pentimento (italieraz: pentimenti (pluralean)) margolan batean eman den zuzenketa edo aldaketa garrantzitsua da. Nolabait horrek margotzen ari zenari buruzko artistaren iritzi edo asmo aldaketa adierazten du. Euskaraz, formalki, hitzak "damutasun" adierazten du. Pentimentoa ez da ukitu ematea. Ukitu ematea zehaztasun gutxi batzuk ematea da eta pentimentoak, aldiz, iritzi aldaketa bat adierazten du. Pentimentoa arte desberdinetan eman daiteke baita ere, ez margolaritzan bakarrik: marrazkian, eskulturan, zineman, literaturan...

## Pentimento desberdinak

Pentimentoak mota askotakoak izan daitezke. Izan daiteke lehen zegoen elementu bat azkeneko bertsioan desagertu dela edo tokiz aldatu dela. Izan daiteke eskuen aldaketa bat, zangoen jarrera desberdin bat, baita objetuen tamainuan ematen diren aldaketak... Aldaketak margolanen kapa desberdinetan bereizi daitezke, batzutan zuzenean begiratzen, askotan X izpiak erabiltzen edo beste tekniken bidez.

## Garrantzia

Pentimentoek garrantzi handia izan dezakete margolan baten historia aztertu garaian. Adibidez, horrelako azterketen bidez lan baten egilea ziurtatu daiteke, jatorrizko lanak eta kopiak bereizi egiteko, adibidez: normalean kopietan ez dira pentimentirik izaten.

## Palinpsesto

Pentimento antzeko aktibitatea da baina testuen munduan erabilia. Garai batean oso ohikoa zen testu bat ezabatzea gainean berriro ere idazteko.

## Iruditegia

* Arnolfini senar-emazteen erretratua (1434): argi azpigorrei esker buruen, eskuen eta oinen jarreran aldaketa asko eman zirela deskubritu da.
* Caravaggioren I bari margolanean eskuineko jokalariaren jarrera aldaketa ugari ezagutu du.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.thelightingmind.com/pentimento-en-la-calle-de-ghirlandaio-scazzosi/
* ↑ https://www.glosarioarquitectonico.com/glossary/pentimento/
* ↑ Bailey, Geoff (2007). Time perspectives, palimpsests and the archaeology of time 26 (2). 198-223 or.

## Ikus, gainera

* Palinpsesto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2069454
# Pentlandita

Pentlandita burdinadun eta nikeldun sulfuroa da, (Fe,Ni)$_9$S$_8$. Normalean Ni:Fe ratioa 1:1-etik hurbil dago. Kobaltoa ere eduki ohi du aztarna-kantitateetan. Izena zientzialari irlandar Joseph Barclay Pentlandi (1797-1873) zor dio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q410101
* Multimedia: Pentlandite / Q410101
# Penton (Alabama)

Penton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Chambers konderrian dago, Alabama estatuan. 163 biztanle ditu, 23,755668 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Chambers konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1265094
# Penthéréaz

Penthéréaz Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 422 biztanle zituen 5,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70645
* Multimedia: Penthéréaz / Q70645
# Pentling

Pentling Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Ratisbona (barrutia)|Ratisbona]] barrutian. 2014an 5.940 biztanle zituen 32,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q491788
* Multimedia: Pentling / Q491788
# Pentland Hills

Pentland Hills, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren hego-ekialdean dauden muino batzuk dira. Mendilerroak 30 kilometro luze inguru ditu eta Biggar udalerritik Clyde ibaira hedatzen da.
Bere muinorik garaiena Scald Law da (579 m.).
* Datuak: Q7165251
* Multimedia: Pentland Hills / Q7165251
# Portugalgo Lehen Errepublika

Portugalgo Lehen Errepublika (portugesez: Primeira República) Portugalen hamasei urtez existitu zen gobernu sistema izan zen, Monarkia konstituzionalaren amaieraren eta 1926ko estatu kolpearen bitartean. 1910ko urriaren 5eko iraultzarekin Lehen Errepublika aldarrikatu zen, eta 1926an talde militar batek errepublika deuseztu zuen diktadura militarra (portugesez: Ditadura Nacional) ezarriz. Honek António de Oliveira Salazarrek gobernaturiko Estado Novoaren sorrera ekarri zuen.

## Estatu buruak

Portugalgo Lehen Errepublika Portugalgo historiaren garai egongaitza izan zen. Hamasei urtetan, 1910 eta 1926 artean, Portugalek zortzi errepublikaren presidente izan zituen, behin-behineko gobernu bat, 38 lehen ministroprimeros ministros, Konstituzio Junta bat.

### Presidenteak

* Teófilo Braga (1910-1911), Errepublikaren behin-behineko presidentea.
* Manuel de Arriaga (1911-1915)
* Teófilo Braga (1915)
* Bernardino Machado (1915-1917)
* Sidónio Pais (1917-1918)
* João do Canto e Castro (1918-1919)
* António José de Almeida (1919-1923)
* Manuel Teixeira Gomes (1923-1925)
* Bernardino Machado (1925-1926)

## Erreferentziak

* ↑ Anderson, James Maxwell (2000). The History of Portugal. Londres: Greenwood Publishing Group.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q167360
* Multimedia: Portuguese First Republic / Q167360
# Portugalgo bidea (Donejakue bidea)

Portugalgo Bidea Donejakue Bideko erromesaldi-ibilbide baten izena da. Portugalen hasten da, Porton edo Lisboan, eta iparralderantz doa Santiagoraino.
Portugalgo bidea Donajakue bideko bigarren ibilbiderik ezagunena da, Frantses bidearen ondoren. Portugalgo bidea 227 km-koa da Portotik hasita, edo 610 km-koa Lisboatik hasita. Gero eta ospe handiagoa du, eta 81.000 lagunek egin zuten Portugalgo bidea 2018an.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Camino Portugués: Etapas y Mapas | Santiago Ways» Agencia de Viajes Mejor Valorada del Camino de Santiago (Noiz kontsultatua: 2021-07-28).
* ↑ (Portugesez) «Porto ganha fiéis na rota de Santiago» www.cmjornal.pt (Noiz kontsultatua: 2021-07-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1029533
* Multimedia: Camiño Portugués / Q1029533
# Portugalgo eskualde hidrografikoak

Portugalgo eskualde hidrografikoak, 2005eko abenduaren 29ko 58/2005 legearen arabera, hamar dira:
* Miño eta Limiako eskualde hidrografikoa
* Cávado, Ave e Leçako eskualde hidrografikoa
* Douroko eskualde hidrografikoa
* Vouga, Mondego, Lis e Ribeiras do Oesteko eskualde hidrografikoa
* Tejoko eskualde hidrografikoa
* Sado e Mirako eskualde hidrografikoa
* Guadianako eskualde hidrografikoa
* Ribeiras do Algarveko eskualde hidrografikoa
* Açoresko eskualde hidrografikoa
* Madeirako eskualde hidrografikoa
Arro hidrografikoen gestioa eskualde hidrografikoen administrazioen esku dago (ARH).

## Erreferentziak

* ↑ Plano Nacional de Política de Ordenamento de Território - Alteração ao Diagnóstico, 6 de Julho de 2018.

## Kanpo estekak

* (Portugesez):Portugalgo eskualde hidrografikoen informazioa eta mapa.
* (Portugesez):Associação Portuguesa dos Recursos Hídricos.
* (Portugesez):«130/2012 legea». DR 120 SÉRIE I-A. Assembleia da República, 2002ko ekainaren 22a.
* Datuak: Q10358839
# Portugalgo Kontseilua

Portugalgo Kontseilua Filipe II.a Espainiakoak sortu zuen 1582an lurralde honen administrazio egokian laguntzeko, espainiar erresumara bateratua izan ondoren, eta batez ere bere itsas aktibitate garrantzitsua kontrolatzeko. Hala ere, bere eskumenak beste kontseilu batzuenak baino txikiagoak ziren, ez baitzen justizia organo bat, aldiz bazituen eskumenak gerra arloan, hartutako erabaki guztiak Estatu Kontseiluaren eta Gerra Kontseiluaren onarpenaren mende zeuden, ez zuen benetako autonomiarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3297788
# Portugalgo Sari Nagusia

Portugalgo Sari Nagusia Estorilen eraikitako zirkuituan ospatzen zen 1 Formulako lasterketa zen, azkenekoa 1996ean egin zena.

## Emaitzak

| Urtea | Zirkuitoa | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1958 | Boavista | Stirling Moss | Mike Hawthorn | Stuart Lewis-Evans |
| 1959 | Monsanto | Stirling Moss | Masten Gregory | Dan Gurney |
| 1960 | Boavista | Jack Brabham | Bruce McLaren | Jim Clark |
| Ez da antolatua izan (1961-1983) |||||
| 1984 | Estoril | Alain Prost | Niki Lauda | Ayrton Senna |
| 1985 | Estoril | Ayrton Senna | Michele Alboreto | Patrick Tambay |
| 1986 | Estoril | Nigel Mansell | Alain Prost | Nelson Piquet |
| 1987 | Estoril | Alain Prost | Gerhard Berger | Nelson Piquet |
| 1988 | Estoril | Alain Prost | Ivan Capelli | Thierry Boutsen |
| 1989 | Estoril | Gerhard Berger | Alain Prost | Stefan Johansson |
| 1990 | Estoril | Nigel Mansell | Ayrton Senna | Alain Prost |
| 1991 | Estoril | Riccardo Patrese | Ayrton Senna | Jean Alesi |
| 1992 | Estoril | Nigel Mansell | Gerhard Berger | Ayrton Senna |
| 1993 | Estoril | Michael Schumacher | Alain Prost | Damon Hill |
| 1994 | Estoril | Damon Hill | David Coulthard | Mika Häkkinen |
| 1995 | Estoril | David Coulthard | Michael Schumacher | Damon Hill |
| 1996 | Estoril | Jacques Villeneuve | Damon Hill | Michael Schumacher |
| Ez da gehiago antolatua izan (1997-2019) |||||
| 2020 | Algarve | Lewis Hamilton | Valtteri Bottas | Max Verstappen |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9117
* Multimedia: Portuguese Grand Prix / Q9117
# Portugalgo bandera

Portugalgo bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1911 |
| Koloreak | Gorria Berdea |
Portugalgo bandera bi zutabez osatuta dago: berdea (2/5) eta gorria (3/5). Koloreak bateratzen diren puntuan, altuera erdian, Portugalgo armarria dauka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128812
* Multimedia: National flag of Portugal / Q128812
# Portugalgo errugbi selekzioa

Portugalgo errugbi selekzioa Portugal ordezkatzen duen errugbi selekzioa da. Mundu mailan 2019ko sailkapenaren arabera 24.a da.

## Palmaresa
### Munduko Errugbi Txapelketa

Bi aldiz sailkatu da.

### Europako Nazioen Kopa

* Txapelduna (1): 2004
* Hirugarren (3): 2006, 2009, 2011

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Portugalgo Errugbi Federazioaren webgunea
* Datuak: Q250778
* Multimedia: Portugal national rugby union team / Q250778
# Portugalgo barrutiak

Portugalek 18 barruti ditu Portugal Kontinentalean. Azoreetako eta Madeirako uharte-eskualde autonomoek ez dute barrutirik 1976. urtetik aurrera.
Hurrengo zerrendan, barrutien ordena alfabetikoaren arabera sailkatuta, eta zein eskualdetakoak diren adierazten da.
| Barrutia | N | Eskualdea/k |
| Aveiro | (12) | Erdialdea, Iparraldea |
| Beja | (5) | Alentejo |
| Braga | (17) | Iparraldea |
| Bragantza | (14) | Iparraldea |
| Castelo Branco | (9) | Erdialdea |
| Coimbra | (11) | Erdialdea |
| Évora | (7) | Alentejo |
| Faro | (6) | Algarvea |
| Guarda | (10) | Erdialdea, Iparraldea |
| Leiria | (2) | Ikastetxea |
| Lisboa | (1) | Lisboa, Erdialdea, Alentejo |
| Portalegre | (8) | Alentejo |
| Porto | (16) | Iparraldea |
| Santarém | (3) | Alentejo, Erdialdea |
| Setubal | (4) | Alentejo, Lisboa |
| Viana do Castelo | (18) | Iparraldea |
| Vila Real | (15) | Iparraldea |
| Viseu | (13) | Erdialdea, Iparraldea |

## Barruti zaharrak

Hurrengo barrutiak 1976an desegin ziren, eskualde autonomoen sorreraren ondorioz.
| Barruti zaharra | Eskualdea(k) |
| Angra do Heroismo | Azoreak (eskualde autonomoa) |
| Faial | Azoreak (eskualde autonomoa) |
| Funchal | Madeira (eskualde autonomoa) |
| Horta | Azoreak (eskualde autonomoa) |
| Ponta Delgada | Azoreak (eskualde autonomoa) |

## Ikus gainera

* Portugalgo lurralde-antolaketa
# Pinhão (Sergipe)

Pinhão Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. 5.677 biztanle ditu 156,1 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Sergipe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2171696
* Multimedia: Pinhão (Sergipe) / Q2171696
# Pinilla de Jadraque

Pinilla de Jadraque Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 62 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649412
* Multimedia: Pinilla de Jadraque / Q1649412
# Pinilla de Molina

Pinilla de Molina Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 21 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649402
* Multimedia: Pinilla de Molina / Q1649402
# Pinhão (Paraná)

Pinhão Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 29.886 biztanle ditu 2.001,588 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q935946
* Multimedia: Pinhão (Paraná) / Q935946
# Pinilla Trasmonte

Pinilla Trasmonte Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 201 biztanle zituen 68,37 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1643922
* Multimedia: Pinilla Trasmonte / Q1643922
# Pinilla de Toro

Pinilla de Toro Zamorako probintziako udalerria da, Toro eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 301 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1652324
* Multimedia: Pinilla de Toro / Q1652324
# Pinhook (Missouri)

Pinhook Missourieko herrixka bat da. Mississippi konderrian kokatua dago. 2010ean 30 biztanle zituen, 0,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mississippi konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3295993
# Pinhook Corners (Oklahoma)

Pinhook Corners Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sequoyah konderrian dago, Oklahoma estatuan. 139 biztanle ditu, 24,892909 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sequoyah konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230090
# Phenix City (Alabama)

Phenix City Alabamako hiri bat da. Russell konderrian kokatua dago. 2010ean 32.822 biztanle zituen, 456,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Russell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79252
* Multimedia: Phenix City, Alabama / Q79252
# Phenomenon

Phenomenon, 1996ko Jon Turteltaub estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodio eta fantasiazko drama film bat da. John Travolta, Kyra Sedgwick, Forest Whitaker, Robert Duvall eta Jeffrey DeMunn aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
George Malley (John Travolta) izaera jatorreko mekanikaria hirira iritsi berri den Lace Pennamin (Kyra Sedgwick) emakume erakargarriaz maitemindu da. Bere urtebetetze egunean, taberna natetik ateratzean, Georgek zeruan argi bat ikusi eta berehalakoan konorterik gabe geldituko da. Hurrengo egunean, bere adimena modu ezohikoan garatu dela ohartu eta ongia egiteko erabiliko du. Jendeak guztiak berarekiko jakinmina du, bateaz ere AEBetako Gobernuak, haren ezagutzak bestelako gauzetarako erabiltzeko asmoa baitu...

## Aktoreak

* John Travolta: George Malley
* Kyra Sedgwick: Lace Pennamin
* Forest Whitaker: Nate Pope
* Robert Duvall: Doc Brunder
* Jeffrey DeMunn: John Ringold irakaslea
* Richard Kiley: Wellin doktorea
* David Gallagher: Al Pennamin
* Ashley Buccille: Glory Pennamin
* Brent Spiner: Bob Nierdof doktorea
* Elisabeth Nunziato: Ella

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q464716
# Phenix (Virginia)

Phenix Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Charlotte konderrian dago, Virginia estatuan. 232 biztanle ditu, 2,986982 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Charlotte konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q920307
# Phenix udalerria, Henry konderria (Illinois)

Phenix udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Henry konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.713 biztanle zituen, 33.09 milia karratu (85.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Phenix udalerrian 594 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 45.286 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7181362
# Pintópolis

Pintópolis Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 7.084 biztanle ditu 1.228,736 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1789595
* Multimedia: Pintópolis / Q1789595
# Pinu-azal odoltsu

Pinu-azal odoltsua (Stereum sanguinolentum) Stereaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio.

## Deskribapena

Fruktifikazioa: Resupinatua edo efuso-erreflexua, hasieran adabaki biribiletan hazten da, eta gero batzuk besteekin elkartzen dira. Efuso-erreflexu karpoforoetan pileoaren gainazala eremu zirkularrekin dago, pubeszentea da eta kolore zurixkakoa tindu zurixka-gamuza kolorekoekin. Himenoforoa leuna edo irregularki izurtua da, horixka, gris-arrosa, arre-okre kolorekoa, sarritan oliba koloreko tinduekin, ertzerantz zurbilagoa. Ertz zuria du gaztaroan, bihurgunetsua eta erabat mugatua. Alea freskoa denean, azazkalarekin hondatzean latex gorrixka bat exudatzen du.
Etimologia: Stereum terminoa grekotik dator, solidoa, irmoa, zurruna, esan nahi duen "stereós" hitzetik. Sendotasunagatik. Sanguinolentum epitetoa, odola esan nahi duen "sanguis" hitzetik dator. Karpoforoak eremu gorrixkak dituelako, odol orbanak bezalakoak.

## Jangarritasuna

Ez du sukalderako balio.

### Nahasketa arriskua

Stereum gausapatum delakoarekin, hau haritzetan azten da. Stereum rugosum espeziearekin ere bai, hau hostozabaletan agertzen da.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan zehar hazten da eta ugaria da, koniferoen zur hiletan, hala nola: Abies, Pinus, Picea, Larix, sarritan eroritako adar eta enborretan

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Errusia, Mongolia, Kazakhstan, Himalaiako eremua, Japonia, Ekialdeko Afrika, Zeelanda Berria, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 591 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 434 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1311019
* Multimedia: Stereum sanguinolentum / Q1311019
# Pinu-sustraietako ardagai

Pinu-sustraietako ardagaia (Phaeolus schweinitzii) Fomitopsidaceae familiako onddo espezie bat da. Inonotus hispidus eta Gymnopilus spectabilis delakoen konposatu haluzinogeno eta lasaigarri berak ditu. Pazifikoko uharte batzuetako errituetan erabiltzen da.

## Deskribapena

Kapela: 10-25 cm-koa eta 1-3 cm-ko lodierakoa, zirkulu formakoa edo zirkuluerdikoa, giltzurrun formakoa edo abaniko itxurakoa; lehenengo ganbila gero inbutu itxuran. Gaztetan hori-sufre kolorea du, eta zahartzean, erdigunetik hasita, marroi edo arre-herdoil kolorera bihurtzen joaten da. Azala ilupaduna eta feltroduna. Ertza mehea, gingilduna, batzuetan oso deformatua.
Tutuak: Luzeak oinaren inguruan, kanpoaldera erabat murrizten dira; oso dekurrenteak, hasieran horiak, ondoren herdoil kolorekoak.
Tutu dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten tutuak.
Poroak: Irregularrak, poligonalak, tutuen kolorekoak.
Haragia: Biguna, harroa suberosoa zahartzaroan, hori-azafrai kolorekoa, azkenean arre-herdoil kolorekoa.
Etimologia: Schweinitzii epitetoa izen berezi bat da, L. v. Schweinitz mikolologo alemaniar-amerikarraren omenez.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Zaila da beste espezie batekin nahastea.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, koniferoen basoetan, deskonposatzen ari diren pinu motzondoetan, batzuetan humusean.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Eurasia; sartua: Zeelanda Berria, Australia, Hego Afrika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 640 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 446 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 555 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 316 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1314913
* Multimedia: Phaeolus schweinitzii / Q1314913
# Pintzel

Pintzela pintura, kola eta antzekoak zabaltzeko erabiltzen den tresna da, zurezko edo plastikozko kirten luze eta mehe baten muturrean erantsitako zurda- edo zuntz-motots batez osatua.

## Kirtena

Zurik ohikoenak urkia eta ezkia dira, torneatzeko eta leuntzeko erraztasunagatik, arintasunagatik eta okertzeko joerarik ez izateagatik.
Kirtenak luzeak edo laburrak izan daitezke, funtzioaren arabera. Helduleku luze bat, funtsean, posizio bertikalean dauden euskarrietarako, olio-koloretarako mihiseetarako eta akrilikoetarako erabiltzen da; helduleku laburrak, berriz, posizio horizontalean dauden euskarrietarako dira, akuarela eta uretarako teknikak kasu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009] eta [Zeramika Hiztegia] [2016]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193897
* Multimedia: Paint brushes / Q193897
# Pinu-ziza arrunt

Pinu-ziza arrunta (Tricholomopsis rutilans) Tricholomataceae familiako onddo bat da. Jangarri kaskartzat jotzetik, susmagarria izatera pasatu da. Koniferetako motzondo edo adar hilei itsatsita hazten da beti.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 15 cm arteko diametrokoa, haragitsua, ganbila eta gero ia laua. Kolorea, hori argitik gorrixkara aldatzen da, eta azala, hondo horiaren gainean nabarmentzen diren puntutxo gorri-purpuraz estalita dago. Ertza mehea du eta pixka bat kiribildua.
Orriak: Hori-kromo kolorekoak, Oso estu eta Itsatsiak.
Hanka: Zilindrikoa, zuntzezkoa, elastikoa, hori zurbila, guztia purpura koloreko puntutxoz estalia, goiko aldea izan ezik.
Haragia: Lodia, trinkoa eta horixka, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Tricholomopsis terminoa grekotik dator, "ósis" hitzetik, azalpen, esan nahi du. Tricholoma-ren antzekua. Rutilans epitetoa latinetik dator, "rutilans" hitzetik, eta distiratsu esan nahi du. Kolore bizia duelako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria, toxikoa den susmoa dago.

### Nahasketa arriskua

Tricholoma decorum jangarriarekin, honek mendiko izeietan irteten du, hori-sufre kolorekoa eta txikiagoa. Tricholoma ornatum delakoarekin ere nahas daiteke, honek kapelan ezkata marroi-burdin kolorekoak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian, udan eta udazkenean, koniferoen motzondo edo sustrai hiletan. Oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Ipar Afrika, Erdialdeko Amerika, Asiako iparraldea; Australian eta Zeelanda Berrian sartua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 173 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 222 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 150 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 319 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q977364
* Multimedia: Tricholomopsis rutilans / Q977364