OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antilibano

Antilibano —Antilibano mendikatea izenaz ere ezaguna— (arabieraz: جبال لبنان الشرقية‎) Siria, Libano eta Israelen artean dagoen mendikate bat da, hiru estatu horien arteko muga naturala dena.
Iparraldetik hegoaldera igarotzen da, Libano mendilerroarekiko eta Mediterraneoaren kostaldearekiko paraleloan. Eskualdeko mendirik garrantzitsuenetako bat Hermon mendia da, Siria, Libano eta Israelen arteko mugan dagoena.
Orokorrean, mendikatearen batez besteko altuera handiagoa da iparraldeko zatian, eta hegoalderantz doan heinean jaisten hasten da; hor, azkenik, Golango Gainekin elkartzen da. Azken eskualde hori gaur egun Israelek kontrolatzen du, baina haren zati gehiena Siriak aldarrikatzen du, eta, beste zati txiki bat (Shebaako Etxaldeak), Libanok.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q243276
* Multimedia: Anti-Lebanon mountain range / Q243276
# Antilla Handiak

Antilla Handiak Karibe itsasoko uharte-multzo bat da, Erdialdeko Amerikan, Ozeano Atlantikoaren aldean. Antilla uharteetako handienak dira, gainazalaren % 94 eta biztanleriaren % 90 osatzen dutenak. Gainontzekoa Antilla Txikiek osatzen dute.

## Herrialdeak

| Izena | Azalera (km²) | Biztanleria (1 July 2005 est.) | Biztanle-dentsitatea (per km²) | Hiriburua |
| Kuba | 110.860 | 11.346.670 | 102,4 | Habana |
| Kaiman uharteak | 264 | 54.878 | 207,9 | George Town |
| Dominikar Errepublika | 48.730 | 8.950.034 | 183,7 | Santo Domingo |
| Haiti | 27.750 | 8.121.622 | 292,7 | Port-au-Prince |
| Jamaika | 10.991 | 2.731.832 | 248,6 | Kingston |
| Puerto Rico (USA) | 9.104 | 3.916.632 | 430.2 | San Juan |
| Guztira | 207.435 | 35.066.790 | 169,05 |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128011
* Multimedia: Greater Antilles / Q128011
# Antillak

    Artikulu hau uharteei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Karibe».
Antillak Karibe itsasoko uhartedi bat da, 3.500 km luze den zirkulu arkua osatzen duena. Kubatik Arubara bitartean dauden uharteak dira, Hego Amerikaren iparraldean, Erdialdeko Amerikaren ipar-ekialdean eta Ipar Amerikaren hego-ekialdean kokatuak. 35 milioi biztanle dituzte, 230.000 km² luze-zabaleko eremuan.

## Uharteak

Honako hauek dira Antillak osatzen dituzten uharteak, azaleraren arabera:
| | Izena | Estatua | azalera (km²) | Biztanleria | Dentsitatea |
| 1 | Kuba | Kuba | 110 860 | 11 224 321 | 101 |
| 2 | Hispaniola | Dominikar Errepublika / Haiti | 76 680 | 15 546 026 | 203 |
| 3 | Jamaika | Jamaika | 11 425 | 2 598 000 | 227 |
| 4 | Puerto Rico | Puerto Rico (AEB) | 9 104 | 3 916 632 | 430 |
| 5 | Andros | Bahamak | 5 957 | 7 685 | 1 |
| 6 | Trinidad | Trinidad eta Tobago | 4 769 | 1 050 000 | 220 |
| 7 | Isla de la Juventud | Kuba | 3 056 | 100 000 | 33 |
| 8 | Inagua | Bahamak | 1 625 | 969 | 0,6 |
| 8 | Bahama Handia | Bahamak | 1 373 | 46 994 | 34 |
| 9 | Martinika | Martinika (Frantzia) | 1 128 | 432 900 | 384 |
| 10 | Margarita | Venezuela | 934 | | |
| 11 | Basse-Terre | Guadalupe (Frantzia) | 847 | | |
| 12 | Dominika | Dominika | 754 | 75 851 | 101 |
| 13 | La Gonâve | Haiti | 743 | | |
| 14 | Santa Luzia | Santa Luzia | 620 | 160 145 | 258 |
| 15 | Grande-Terre | Guadalupe (Frantzia) | 591 | | |
| 16 | Eleuthera | Bahamak | 518 | 7 999 | 21 |
| 17 | Curazao | Curaçao (Herbehereak) | 444 | 173 400 | 391 |
| | Guztira | | XX | XX | XX |

## Banaketa

Antillak bi taldetan banatzen dira:

### Antilla Handiak

Uharte hauek Antilletako lur eremuaren % 90 eta biztanle gehien-gehienak hartzen dituzte. Lau uharte dira:
* Kuba
* Hispaniola
** Haiti
** Dominikar Errepublika
* Jamaika
* Puerto Rico (AEB)
* Kaiman uharteak (Erresuma Batua)

### Antilla Txikiak

Jatorri kareharri edo bolkanikoko uharte txikien segida dira, Puerto Ricotik hasi eta Grenadaraino. Hauek dira:
* Aingira (Erresuma Batua)
* Antigua eta Barbuda
** Redonda
* Aruba (Herbehereak)
* Barbados
* Birjina uharte britainiarrak (Erresuma Batua)
* Birjina Uharte Estatubatuarrak (AEB)
** Saint Croix
** Saint Thomas
** Saint John
* Dominika
* Grenada
* Antilla Frantsesak (Frantzia)
** Guadalupe
** Martinika
** Saint Barthélemy
* Montserrat (Erresuma Batua)
* Curaçao (Herbehereak)
* Saint Martin
** Saint Martin (Frantzia)
** Sint Maarten (Herbehereak)
* Saint Kitts eta Nevis
* Santa Luzia
* Saint Vincent eta Grenadinak
* Trinidad eta Tobago
** Tobago
** Trinidad

## Ikus, gainera

* Karibe
* Amerika Latinarra

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q166131
* Multimedia: Antilles / Q166131
# Antillo

Antillo Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 808 biztanle ditu, 43,64 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Antillok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casalvecchio Siculo Castroreale Fondachelli-Fantina Francavilla di Sicilia Graniti Limina Motta Camastra Roccafiorita Rodì Milici Mongiuffi Melia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q492611
* Multimedia: Antillo / Q492611
# Apamea (Frigia)

    Artikulu hau Frigiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Apamea».
Apamea, Frigiako hiri helenistiko bat izan zen, egungo Turkiako Dinar barrutitik gertu.
Antioko I.a Soter seleuzidar erregeak eraikiarazi zuen K.a. III. mendean Menderes ibaiaren ertzean. Zelaenae gotortutako hiriaren ordezko bezala, Apamea, Seleuzidar Inperioko ekialde-mendebalde merkatal ibilbidearen puntu nabarmen batean kokatua izan zen.
K.a. II. mendean, Erromatar Inperioaren zati izatera pasa zen, eta merkatari mediterranear eta juduen gune garrantzitsu bat bihurtu zen. Bere gainbehera, III. mendean gertatu zen, ondoren, turkiar inbaditzaileek hartu zuten 1070ean, eta, azkenik, lurrikara batek suntsitu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q617518
# Apalpador

Apalpador edo Pandigueiro Galiziako eguberrietako pertsonaia bat da.
Haren itxura Olentzeroren oso antzekoa da. Tradizioaren arabera, mendietan bizi da urte osoa, ikatz egiten eta eguberrietako gauan menditik herrira jeisten da haurren sabela haztatzeko eta ondo jan duten ikusteko; gaztain pila bat utzi eta "Hola izan zaitezte urte osoa" esaten die.

## Kanpo estekak

* O Apalpador, personagem mítico do Natal galego a resgate, Portal Galego da Língua-ren pdf dokumentua
* O Apalpador, Apalpadorearen marrazkia
* Datuak: Q3320063
* Multimedia: Apalpador / Q3320063

## Ikus, gainera

* Esteru, Kantabriako eguberrietako pertsonaia.
# Apalone

Apalone Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Apalone ferox (Schneider, 1783)
* Apalone mutica (Lesueur, 1827)
* Apalone spinifera (Lesueur, 1827)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1930459
* Multimedia: Apalone / Q1930459
* Espezieak: Apalone
# Apaltasun-plural

Ahozko hizkuntzan edo idatzizkoan, apaltasun-plurala norbere burua aipatzean datza, hiztuna edo idazlea izan, pluraleko lehen pertsona erabiliz eta "gu" izenordaina erabiliz, "ni"re ordez.
Maiestatezko pluralaren erabilera eta apaltasun-pluralaren erabilera bereizi egin behar dira; izan ere, hiztuna talde hipotetiko batean sartzeko erabiltzen da, eta hiztun horrek azaltzen duen ideia talde horri egozten zaio. Pluralaren beste modu horiek irakurleak edo entzuleak sartzeko erabiltzen dira. Azken plural-mota hau matematikari buruzko liburuetan erabili ohi dena da, eta beste zientzia-liburu batzuetan imitatu egiten da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
* ↑ RAE: Nueva gramática de la lengua española (2009)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q256495
# Apaltasun

Apaltasuna norbait bere burua ez handiestera bultzatzen duen bertutea da. Bertutearen ikuspegitik, gure trebetasun eta akatsekin onartzea da, haiengatik harrotu gabe. Era berean, apaltasuna harrokeriaren kontrakoa da. Pertsona apal bat ez da ez handiustea, ez interesatua, ez berekoia, pertsona harroa den bezala, buruaskia sentitzen dena eta, oro har, gauzak komenentziagatik egiten dituena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Apaltasun. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186677
* Multimedia: Humility / Q1186677
# Apamea (Bitinia)

    Artikulu hau Bitiniako edo Turkiako mendebaldeko antzinako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Apamea (argipena)».
Apamea Bitiniakoa edo Apamea Mirlea (greziera zaharrean, Απάμια Μάλλνa) antzinako hiri greko-erromatar bat zen, Kios golkoko hegoaldeko kostan, eta egungo Bursa hiriaren ipar-mendebaldean, Bitinian, 21. mendeko Turkian Mudanya deritzon herriaren kokapenean.
Kolofon hiriko biztanleen kolonia gisa sortu zen, Mirlea izenarekin (Μκρλνα), Plinio Zaharrak dioenez. Filipo V.a Mazedoniakoak hiria hartu eta Bitiniako Prusias I.a erregeari uzi zion, Pergamoren aurkako gerran laguntzearen truke. Prusiasek izena aldatu zion Apamea deitu zion, bere emaztearen omenez.
Erromatarrek kolonia bihurtu zuten Apamea, segur aski Augustoren garaian, baina Julio Zesarren garaian ere izan zitekeen, Iulia titulua daramaten txanponak aurkitu baitituzte.

## Erreferentziak

* ↑ «Dictionary of Greek and Roman Geography (1854), ABACAENUM, AORNUS, APAMEIA» www.perseus.tufts.edu (Noiz kontsultatua: 2022-03-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q617524
# Anarko-primitibismo

Anarkismo-primitibismoa, zibilizazioaren aurkako anarkismo izenez ere ezaguna, zibilizazioaren kritika anarkista da. Zibilizatu gabeko bizimoduetara itzultzearen alde egiten du, desindustrializazioaren, lanaren banaketa edo espezializazioaren abolizioaren, antolakuntzaren eskala handiko uztearen eta historiaurrekoa ez den teknologia ororen eta nekazaritzaren desegitearen bidez. Anarko-primitibistek Industria Iraultzaren eta industria-gizartearen jatorria eta ustezko aurrerapena kritikatzen dituzte. Anarko-primitibisten arabera, Iraultza Neolitikoan ehiztarien eta biltzaileen biziraupenetik nekazaritza-biziraupenera igarotzeak koertzioa, gizarte-alienazioa eta gizarte-estratifikazioa ekarri zituen.
Anarko-primitibismoak argudiatzen du zibilizazioa dela gizarte- eta ingurumen-arazoen jatorria. Primitibistek ere uste dute etxekotzeak, teknologiak eta hizkuntzak "benetako errealitatearen" alienazio soziala eragiten dutela. Ondorioz, zibilizazioa bertan behera uztea eta ehiztari-biltzaileen bizimodu batera itzultzea proposatu dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) el-Ojeili, Chamsy; Taylor, Dylan. (2020-04-02). «“The Future in the Past”: Anarcho-primitivism and the Critique of Civilization Today» Rethinking Marxism 32 (2): 168–186. doi:10.1080/08935696.2020.1727256. ISSN 0893-5696. (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ (Ingelesez) Aaltola, Elisa. (2010). Franks, Benjamin ed. «Green Anarchy: Deep Ecology and Primitivism» Anarchism and Moral Philosophy (Palgrave Macmillan UK): 161–185. doi:10.1057/9780230289680_9. ISBN 978-0-230-28968-0. (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q667672
# Anarrhichthys ocellatus

Anarrhichthys ocellatus Anarrhichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anarhichadidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Anarrhichthys ocellatus», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Anarrhichthys
* Anarhichadidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q137431
* Multimedia: Anarrhichthys ocellatus / Q137431
# Anarkokapitalismo

Anarkokapitalismoa anarkia bultzatzen duen mugimendua da, berau Estatuaren desagerpena bezala ulertuta eta norbanakoen askatasuna jabetza pribatuaren eta merkatu librearen bitartez lortuz.

## Kontzeptuaren sorrera eta gaur eguneko esanahia

Anarkismoa historikoki sozialismoarekin eta liberalismo erradikal progresistarekin lotuta izan da. XX. mendeko erdialdera arte itxaron beharko da.
Murray Rothbard estatubatuarra, Ludwig von Mises eta Ayn Rand harreman estua izan ostean, 1965 urtean Left and Right aldizkaria sortu zuen, sistemaren aurkako bi joeren konbergentzia proposatzen zuena: ezkerreko libertarismoa eta Ezker Berria deiturikoa. Hortik aurrera, ezker mugimenduetatik anarkokapitalismo eta libertario hitzak hartu zituen, beren hasierako esanahiak alde batera utziz, ultraeskuin liberalaren sinonimoa izaten.
Hau dela eta, anarkista gehienek ez dute anarkokapitalismoa anarkismoaren barnean sartzen, baizik eta ultraeskuinean, hauek egindako kontzeptuen lapurreta salatuz.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Csipka, Juan Pablo. (2023-10-19). «Murray Rothbard y la Escuela Austriaca, el darwinismo social con el que se nutre Javier Milei | La bibliografía en la que Milei se basa para proponer la venta de órganos» PAGINA12 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Filosofía en 3 minutos: Murray Rothbard» Perfil 2023-12-11 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Ingelesez) Rothbard, Murray N.. (1988). «What's Wrong with Liberty Poll; or, How I Became a Libertarian» Liberty: 53..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Los orígenes del pensamiento anarcocapitalista» Misión Verdad 2023-04-18 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Anarcocapitalismo? De eso no hay» Nortes | Centradas en la periferia 2023-10-30 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Caparrós, Martín. (2024-01-13). «La palabra anarcocapitalismo» El País (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) La FORA versus los falsos libertarios: sin dios, ni patrón, ni anarcocapitalismo. 2021-10-09 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).

## Ikus, gainera

* Anarkismoa
* Merkatu librea
* Ultraeskuina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192424
* Multimedia: Anarcho-capitalism / Q192424
# Anarkista baten ezusteko heriotza

Anarkista baten ezusteko heriotza (italieraz: Morte accidentale di un anarchico) Dario Fo idazleak 1970ean argitaratu zuen antzezlana da. 2001. urtean Julia Marinek euskaratu zuen.
Foren esanetan, 1921ean AEBetan benetan gertaturiko istorio batean oinarrituta dago baina Milanen hildako Giuseppe Pinelli trenbide-langilearen heriotzarekin ere lotura du.

## Erreferentziak

* ↑ teatro-testuak.com
* ↑ Teatro testuak – Mikel Martinez aktoreak egindako teatro testuen bilduma. (Noiz kontsultatua: 2021-03-09).
* ↑ (Ingelesez) Fo, Dario. (1997). Morte Accidentale di un Anarchico. .
* ↑ (Italieraz) Valentini, Chiara. (1997). La Storia Di Dario Fo. .
* ↑ (Italieraz) Zavaroni, Pierluigi. (2010). Caduti e memoria nella lotta politica. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2704227
# Anartz Peña

Anartz Peña Zulaika (Balmaseda, Bizkaia, 2001eko martxoaren 27a) Euskal Herriko futbolaria da, Lezaman hezia. Atezain moduan aritzen da.

## Ibilbidea

2024ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Balmaseda | 3. | 2018/19 | 12 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 0 |
| Balmaseda | 3. | 2019/20 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 5 | 0 |
| Balmaseda | Denera | Denera | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 0 |
| Deustu | 3. | 2020/21 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 21 | 0 |
| Deustu | 3.F | 2021/22 | 35 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Deustu | 3.F | 2022/23 | 31 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Deustu | 3.F | 2023/24 | 23 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 23 | 0 |
| Deustu | Denera | Denera | 110 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 110 | 0 |
| Arenas | 2.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 127 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 127 | 0 |

## Kanpo estekak

* Fitxa: Athletic Club
* Datuak: Q127256222
# Andrena lapponica

Andrena lapponica erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena lapponica» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4760877
* Multimedia: Andrena lapponica / Q4760877
# Andrena jessicae

Andrena jessicae erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena jessicae» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314619
# Andrena marginata

Andrena marginata erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena marginata» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2129576
* Multimedia: Andrena marginata / Q2129576
# Andrena lagopus

Andrena lagopus erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena lagopus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2279160
* Multimedia: Andrena lagopus / Q2279160
# Andrena melanochroa

Andrena melanochroa erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena melanochroa» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2756006
* Multimedia: Andrena melanochroa / Q2756006
# Andrena krigiana

Andrena krigiana erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena krigiana» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2324105
* Multimedia: Andrena krigiana / Q2324105
# Andrena lupinorum

Andrena lupinorum erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena lupinorum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2220022
* Multimedia: Andrena lupinorum / Q2220022
# Andrena mariae

Andrena mariae erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena mariae» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2829998
* Multimedia: Andrena mariae / Q2829998
# Andrena merriami

Andrena merriami erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena merriami» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1997193
* Multimedia: Andrena merriami / Q1997193
# Andrena imitatrix

Andrena imitatrix erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena imitatrix» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314016
* Multimedia: Andrena imitatrix / Q2314016
# Aperibé

Aperibé Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. 11.034 biztanle ditu 94,636 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio de Janeiroko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1787636
* Multimedia: Aperibé / Q1787636
# Aperribai

Aperribai edo Agirre-Aperribai Galdakaoko mendebaldean dagoen auzoa da, Basauriko mugan. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 2.311 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Aperribaiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 2.121 | 2.159 | 2.150 | 2.215 | 2.200 | 2.268 | 2.283 | 2.311 |

## Kanpo estekak

* Galdakaoko kale zerrenda
* Datuak: Q12253727
* Multimedia: Aperribai (Galdakao) / Q12253727
# Apetatitlán de Antonio Carvajal (udalerria)

Apetatitlán de Antonio Carvajal Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 13.361 biztanle zituen 11,63 km²ko azaleran. Herriburua [[Apetatitlán (Apetatitlán de Antonio Carvajal)|Apetatitlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3846695
* Multimedia: Apetatitlán de Antonio Carvajal, Tlaxcala / Q3846695
# Apertium

Apertium itzulpen automatikoak egiteko sistema bat da, Espainiako Gobernuak eta Kataluniako Generalitateak diruz lagundua. Motorra Alacanteko Unibertsitatean eta Prompsit Language Engineering enpresan garatu da, eta datu linguistikoak beste unibertsitate batzuek, beste enpresa batzuek, eta mundu osoko garatzaileek garatzen dituzte. Software librea da, GNU GPL lizentziapean argitaratutakoa.
OpenTraden hasi ziren bi proiektuetako bat da, eta antzekotasun handia duten hizkuntzen arteko itzulpenak egiteko prestatuta dagoen arren, antza handia ez duten hizkuntzen artean itzultzeko hedatua izan da. Beronekin erabiltzen diren hizkuntza datuek gaztelania, katalana, galiziera, portugesa, frantsesa, ingelesa eta okzitaniera hartzen dituzte barne. 2008ko azaroaren 13an euskara eta gaztelaniaren arteko lehen itzultzailea aurkeztu zen. Aurreragorako ingelesa ere txertatzeko asmoa dago.
Apertium gainazaleko transferentzia egiten duen itzulpen automatikorako sistema bat da.

## Erreferentziak

* Corbí-Bellot, M. et. al. (2005) "An open-source shallow-transfer machine translation engine for the romance languages of Spain" in Proceedings of the European Association for Machine Translation, 10th Annual Conference, Budapest 2005, pp. 79-86
* Armentano-Oller, C. et al. (2006) "Open-source Portuguese-Spanish machine translation" in Lecture Notes in Computer Science 3960 [Computational Processing of the Portuguese Language, Proceedings of the 7th International Workshop on Computational Processing of Written and Spoken Portuguese, PROPOR 2006], p 50-59.

## Ikus, gainera

* Itzulpengintza automatikoa
* Matxin

## Kanpo estekak

* Sourceforge: Apertium.
* OpenTrad.
* erdaratu.eu: euskaratik gaztelaniarako itzultzaile librea.
* Datuak: Q184835
* Multimedia: Apertium / Q184835
# Apex (Ipar Carolina)

Apex Ipar Carolinako herri bat da. Wake konderrian kokatua dago. 2010ean 37.476 biztanle zituen, 39,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1876560
* Multimedia: Apex, North Carolina / Q1876560
# Apexita

Apexita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Apexita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaMg(PO4)*9H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Apexite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20871125
* Multimedia: Apexite / Q20871125
# Apezpiku

Apezpikua (grezieraz: επισκοπος epískopos, 'zaindaria, ikuskaria') edo gotzaina Kristau-erlijioan, elizbarruti bateko buru den pertsona da. Eliza katolikoan, ordenako sakramentua hartu duen eta presbitero eta diakonoaren gaineko maila duen gizonezkoa da.
Etimologiaren ikuspegitik elizbarrutian Elizaren legeak bete daitezela kontrolatu behar du. Apostoluen ordezkoa, Erromako apezpikua den Aita Santua eta beste apezpikuekin batera Eliza osoren erantzunkizuna du.

## Motak

* apezpiku tituluduna edo diozesanoa
* apezpiku laguntzailea.
* metropoliko apezpikua
* apezpiku lagunkidea
* apezpiku hautatua
* apezpiku egoitzaduna
* apezpiku sufragioduna

## Ezaugarriak

Timoteoren lehendabiziko eskutitzak apezpiku baten ezaugarriak aipatzen ditu:
| « | Egia da elkarte-zuzendari izan nahi duenak eginkizun ona nahi duela. Baina zuzendariak akats gabea izan behar du, behin bakarrik ezkondua behin bakarrik ezkondua, neurritsu, zentzudun, gizabidetsu, ostatu-emaile, irakasteko trebe; ez ardozale, ezta sesiozale ere, bihozbera baizik, baketsua eta ez diruzalea. Bere etxea ongi gobernatzen eta seme-alabak mendetasunean eta errespetuan hezten jakin behar du; izan ere, nola izango du Jainkoaren elkartearen ardurarik bere etxea gobernatzen ez dakienak? Ez bedi kristauberri izan, harropuztu eta deabrua bezala gaitzetsia izan ez dadin. Kristau ez direnen artean ere izen ona izan behar du, desohorean eta deabruaren sareetan eror ez dadin. | » |
| —1 Timoteori 3 |||

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Apezpiku. .
* ↑ Moede, Gerald, The Office of Bishop in Methodism: Its History and Development (Nashville: Abingdon, 1965)

## Ikus, gainera

* Artzapezpiku

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29182
* Multimedia: Bishops / Q29182
# Apfeldorf

Apfeldorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Landsberg am Lech (barrutia)|Landsberg am Lech]] barrutian. 2014an 1.075 biztanle zituen 12,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q522417
* Multimedia: Apfeldorf / Q522417