OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kyawthuita

Kyawthuita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Kyawthuita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Bi3+Sb5+O4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kyawthuite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kyburg

Kyburg Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Illnau-Effretikon barrutian. 2014an 405 biztanle zituen 7,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65779
* Multimedia: Kyburg / Q65779
Winterthur
# Kye Whyte

Kye Whyte (Peckham, Southwark, Erresuma Batua, 1999ko irailaren 21a) BMX lasterketako gizonezko txirrindulari britainiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen. Gaur egun, Dancing on Ice saioko hamalaugarren seriean ari da lehiatzen.

## Hastapenak

Whyte hiru urterekin hasi zen BMXn ibiltzen, Brixton BMX Club-en, Brockwell Park-en, Londres hegoaldean. Geroago, Daniel eta Tre Whyte anaiekin batera, Peckham BMX Club-era joan zen gaztetan. Kluba, anaien aita Nigelek sortu zuen. Tre eta Kye Britainia Handiko Txirrindularitza Taldeko kide izango ziren, eta Kye Peckham klubeko zortzigarren kidea izango zen. Kyek istripu bat izan zuen Britainia Handiko Txirrindularitzako talentu taldean sartu eta gutxira, bost egun eman zituen koma induzituan, eta urtebetez ezin izan zuen ibili.

## Ibilbidea

Europako txapelketako zilarrezko domina irabazi zuen, Kyle Evans taldekidearen atzetik, Glasgowen 2018an. 2019ko apirilean, UCI BMX Supercross Munduko Kopako lehen garaipena lortu zuen Manchesterren.
2019ko UCI BMX Munduko Txapelketan, Whytek, berriro ere, forman jarraitu zuen finalera bidean, baina, istripu baten atzean harrapatuta gelditu zenean, itxaropena amaitu zitzaion, eta, azkenean, bosgarren postua lortu zuen.
2021eko ekainaren 20an, 2020ko Tokioko Olinpiar Joko atzeratuetarako hautatu zuten britainiar taldean, non zilarrezko domina irabazi zuen Herbehereetako Niek Kimmannekin lehia estuan.
BMX lasterketetatik kanpo, Dancing on Ice saioko hamalaugarren seriean parte hartuko zuela iragarri zuen.

## Emaitza nagusiak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Modalitatea |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Lasterketa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Modalitatea |
| 2018 | Glasgow Erresuma Batua | 02 ! | Lasterketa |

## Erreferentziak

* 1 2 Herman, Martyn. (29 July 2021). «Cycling-From Peckham to Tokyo, Whyte flying flag for BMX-mad family» reuters.com.
* ↑ «Kye Whyte - Great Britain Cycling Team Rider Profile» British Cycling.
* ↑ Bio – Kye Whyte – bmxweekly.com. .
* ↑ «Kye Whyte ready to embrace Manchester return» British Cycling.
* ↑ «GB's Whyte wins first BMX World Cup race» BBC Sport.
* ↑ «Kye Whyte: Flying the family flag in pursuit of Olympic glory» Tokyo 2020.
* ↑ «Kennys among GB Olympic cycling squad» BBC Sport.
* ↑ «Shriever & Whyte win historic BMX medals» BBC Sport.
* ↑ Olympian Kye Whyte signs up to Dancing on Ice 2022. .
* Datuak: Q107418063
* Multimedia: Kye Whyte / Q107418063
# Kyffhäuserland

Kyffhäuserland Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, Kyffhäuserkreis barrutian. 2014an 4.062 biztanle zituen 128,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q1795003
* Multimedia: Kyffhäuserland / Q1795003
# Kyjatice

Kyjatice Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 6,15 km²ko azalera du eta 79 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1413. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1043198
* Multimedia: Kyjatice / Q1043198
# La Tène (Neuchâtel)

    Artikulu hau Neuchâtelgo udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «La Tène».
La Tène Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, Neuchâtel kantonamendua barrutian. 2014an, 4.954 biztanle zituen, 5,35 kilometro koadroan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70262
* Multimedia: La Tène NE / Q70262
# La Tuque (Quebec)

La Tuque Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Mauricie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen — konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 11,227 biztanle zituen 25,113.70 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141769
* Multimedia: La Tuque, Quebec / Q141769
# La Tête ailleurs

La Tête ailleurs 2010eko Frédéric Pelle lapurtar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Patrick Perrin karta-banatzailea da kostaldeko kasino txiki batean. Amets bakarra du: bere bizitza atzean utzi eta helmuga ezezagun batera alde egitea. Baina horrelako bidaia bat ezin da egun batetik bestera antolatu.

## Aktoreak

* Nicolas Abraham : Patrick Perrin
* Jade Phan-Gia : Saranya
* Philippe Duquesne : Christophilos doktorea
* Anaïs Demoustier : Jeanne
* Jean-Claude Lecas : Pascal
* Patrick Vo : Simon
* Mélanie Leray : Flavie
* Nicolas Giraud : Patricken anaia
* Patrick Hautier : Monsieur Martinez
* Sylvie Jobert : mediku berria
* Jacky Nercessian : ostalaria
* Léna Bréban : saltzailea
* Jean-Luc Mimault : saltzailea
* Frans Boyer : Franck

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3213374
# La Truite (filma)

La Truite 1982ko Joseph Losey estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, Roger Vaillanden izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filmaren ardatza Frederiquek, amuarrain-haztegi baten jabeak, aurre egin beharreko dilema morala da: edo gaixo dagoen senarrarekiko leialtasuna, edo beste bi gizonekin dituen harremanak

## Aktoreak

* Isabelle Huppert : Frédérique
* Jean-Pierre Cassel : Rambert
* Jeanne Moreau : Lou
* Daniel Olbrychski : Saint-Genis
* Jacques Spiesser : Galuchat
* Isao Yamagata : Daigo Hamada
* Jean-Paul Roussillon : Verjon
* Roland Bertin : kondea
* Lisette Malidor : Mariline
* Craig Stevens : Carter
* Ruggero Raimondi : festako gizona
* Alexis Smith : Gloria
* Lucas Belvaux : amuarrain-haztegiko langilea
* Pierre Forget : Frédériqueren aita
* Anne François : Air Franceko langilea
* Ippo Fujikawa : Kumitaro
* Yuko Kada : Akiko
* Pascale Morand
* Frédérique Briel

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1306377
# Laura Montoya

María Laura de Jesús Montoya Upegui (Jericó, Antioquia, Kolonbia, 1874ko maiatzaren 26a – Medellín, Kolonbia, 1949ko urriaren 21a), Ama Laura izenez ezaguna, hezitzaile eta misiolari kristaua izan zen, Maria Sortzez Garbiaren eta Sienako Santa Katalinaren Ahizpa Misiolarien Kongregazioa sortu zuena.
2004an Eliza Katolikoaren Dohatsu izendatu zuten, bere interzesioaren bidez egindako miraria ezagutu baitzen. 2012ko abenduan, bere kanonizazio prozesuaren ebaluazio-taldeak epaia eman zuen, zeinaren arabera bigarren mirari bat egin zen bere interzesioaren bidez, eta horrekin santu gisa deklaratzeko baldintzak bete ziren, eta horrek Kolonbiako nazionalitateko lehen santu bihurtu zuen. Frantzisko Aita Santuak bere izena idatzi zuen santuen liburuan formula kanonikoaren bidez, 2013ko maiatzaren 12an, San Pedro plazan egindako Eukaristia ospakizun solemnean. Kolonbiako jatorrizko santu bakarra da.

## Erreferentziak

* ↑ El papa proclama santa a la madre Laura. El Espectador 12 de mayo de 2013.

## Kanpo estekak

* Biografia Egoitza Santuaren webgunean
* Biografia Banco de la República-n
* Datuak: Q1141596
* Multimedia: Laura Montoya / Q1141596
# Laura Mancinelli

Laura Mancinelli (Udine, 1933ko abenduaren 18a - Turin, 2016ko uztailaren 7a) idazle italiarra izan zen, germanista eta erdi arokoa.
Unibertsitateko irakaslea, itzultzailea, saiakera (Erdi Aroko historiako hainbat saiakera) eta eleberri historikoen egilea..

## Biografia

Laura Mancinelli Udinekoa 1933an jaio zen eta lau urtez bizi izan zen Rovereto, Turin-ekin bere familiarekin 1937ra arte.
Eskolako ikasketak eta ikasketak egin ondoren, 1956an Turin-eko Unibertsitatean lizentziatu zen literatura alemanez lizentziatu zen literatura modernoan zentratuta.
Bere doktoregoaren ondorengo urteetan, Erdi Aroko Alemaniako kulturaren grina utzi gabe irakatsi zuen. 1969an saiakera idatzi zuen The Song of the Nibelungs. Problems and values.
Hirurogeita hamarreko hamarkadan, filologia germanikoa Sassari Unibertsitatean irakatsi zuen, eta gero Veneziako Ladislao Mittner alemaniarra deitu zitzaion. 1976an Alemaniar Hizkuntzaren Historia Katedra eskuratu zuen Ca'Foscari Unibertsitatean.
Bere lankide eta lagun Claudio Magris-ek aholkuak jarraituz, 1972an, Nibelungoen liburuaren jatorrizko liburua argitaratu eta itzuli zuen, Tristan de Godofredo-k 1978an eta ondorengo Gregorius eta Heinrich gizarajoa de Hartmann Von Aue-k 1989. urtean jarraian.
Torinora itzuli zen Filologia Alemaniako Unibertsitateko katedrako buru izatearen ondoren, Laura Mancinelli fikzioan debuta egin zuen 1981ean, Einaudi, I dodici abati di Challant ("Hamabi abadeak Challant") emanez, 1968an idatzi zuen egileak hasi zuen eleberri historikoa emanez. Il fantasma di Mozart ("Mozarten mamua") 1986an eta Il miracolo di santa Odilia ("Odiliako miraria") 1989an.

## Lanak
### Eleberriak

* I dodici abati di Challant (1981)
* Il fantasma di Mozart (1986)
* Il miracolo di santa Odilia (1989)
* Gli occhi dell'imperatore (1993)
* I tre cavalieri del Graal (1996)
* Il principe scalzo (1999)
* La musica dell'isola (2000)
* Attentato alla Sindone (2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3827806
* Multimedia: Laura Mancinelli / Q3827806
# Laura Marx

Jenny Laura Marx (Brusela, 1845eko irailaren 26a – Draveil, 1911ko azaroaren 25a) Frantziako langile-mugimenduarekin lotutako militantea izan zen, Karl Marxen eta Jenny von Westphalenen alaba. Laura Marxek Alderdi Komunistaren Manifestua frantsesera itzuli eta lan handia egin zuen Frantzian bere aitaren lanaren zabaltzaile bezala. 1868an Paul Lafarguerekin ezkondu zen. Bikoteak bere buruaz beste egin zuen azido zianhidrikoa injektatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Francis Wheen. 1999. Karl Marx: A Life. Londres: WW Norton & Company. p386.

## Ikus, gainera

* Eleanor Marx

## Kanpo estekak

* Datuak: Q259334
* Multimedia: Laura Lafargue / Q259334
# Laura McAllister

Laura McAllister (1964ko abenduaren 10a) galestar irakaslea eta akademikoa da, baita nazioarteko futbolari ohia eta kiroletako goi-mailako administratzailea ere. Galesko emakumezkoen futbol talde nazionaleko jokalari gisa, McAllisterrek 24 txapelketa irabazi zituen eta taldeko kapitain izan zen. Gaur egun, Galesko Politika Publikoko eta Gobernantzako irakaslea da Cardiffeko Unibertsitatean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Wales Governance Centre» Cardiff University (Noiz kontsultatua: 2023-02-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18545621
* Multimedia: Laura McAllister / Q18545621
# Laura Mañá

Laura Mañá Alvarenga (Bartzelona, Katalunia, 1968ko urtarrilaren 12a) bartzelonar zinema-zuzendaria, aktorea eta gidoilaria da. Gainera, Emakume Zinemagileen eta Ikus-entzunezko Baliabideen Elkartearen (CIMA) bazkide sortzaileetako bat da.
2005. urtean Butaca sarirako izendatu zuten Morir en San Hilario filmagatik. 2012. urtean, zuzendu zuen filma, Clara Campoamor, ahaztutako emakumea, Kataluniako Zinemaren Akademiaren IV. Gaudí Sarietarako izendatu zuten, telebistako film onenarentzat.

## Filmografia
### Zinema-zuzendari eta gidoilari

* Un novio para mi mujer (2022)
* Frederica Montseny, la dona que parla (2021)
* Te Quiero, Imbécil (2020)
* Concepción Arenal, la visitadora de cárceles (2012)
* Clara Campoamor, la mujer olvidada (2011)
* A+B+C ellas son África (2010)
* La vida empieza hoy (2010)
* Ni Dios, ni patrón, ni marido (2007)
* Morir en San Hilario (2005)
* Palabras encadenadas (2003)
* Sexo por compasión (2000)
* Paraules (1997)

### Aktore

* Paciente 33 (2007)
* Sueño de felicidad (2007)
* La via Augusta (2007)
* Hospital Central (2006)
* Abuela de verano (2005)
* Romasanta (2004)
* Trece campanadas (2002)
* Nowhere (2002)
* Makinavaja (serie de televisión) 2. denboraldia eta 12. atala. T'acuerdas Fida, Felisa rolean (1997)
* Libertarias (1996)
* Pizza Arrabbiata (1995)
* Nadie hablará de nosotras cuando hayamos muerto (1995)
* La pasión turca (1994)
* La teta y la luna (1994)

## Sariak eta aintzatespenak

* 2022: Gaudí sariak. Telebistarako film onena, Frederica Montseny, La dona que parla filmarekin.

## Erreferentziak

* ↑ «Laura Maña - Mujeres de Cine» mujeresdecine.com.
* ↑ Página web oficial de CIMA
* ↑ «IV Premis Gaudí» web.archive.org 2012-02-11 (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) SensaCine. «Laura Mañá» SensaCine.com (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* ↑ Dios, Marisa de. (2021-03-07). «TV-3 recupera la historia de Federica Montseny, la primera mujer ministra de España» elperiodico.
* ↑ «Mañá defiende las comedias románticas: "El deseo es la fuerza más poderosa"» www.efe.com.
* ↑ Concepción Arenal, la visitadora de cárceles - RTVE.es. .
* ↑ «Clara Campoamor. La mujer olvidada | Barcelona Film Commission» www.bcncatfilmcommission.com.
* ↑ «Noticias» museo-cmpg.
* ↑ Cabrera, Kenny. (2 de junio de 2005). Mañá vuelve a la comedia y el realismo mágico. ISSN 1134-6582..
* ↑ Fernández, Cristina. (27 de abril de 2003). Laura Mañá regresa al Festival de Málaga con un thriller psicológico basado en una obra teatral. ISSN 1134-6582..
* ↑ «Paciente 33» catalanfilms.cat.
* ↑ «Sueño de felicidad» catalanfilms.cat.
* ↑ Ambrosio, Ángel. (30 de julio de 2020). «Personaje: Laura Maña | Cinerama» Ángel Ambrosio.
* ↑ País, El. (2022-03-06). «Los ganadores de los Premios Gaudí 2022» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q445167
* Multimedia: Laura Mañà / Q445167
# Laura Mora

Laura Mora Ortega (Medellín, Kolonbia, 1981eko apirilaren 20a) kolonbiar zinema-zuzendaria eta gidoilaria da, 2017ko Matar a Jesús 2017 film luzeagatik ezaguna. 2022an Los reyes del mundo filmak urte hartako Zinemaldiko Urrezko Maskorra irabazi zuen.

## Ibilbidea

Medellínen jaio zen eta hiri bereko ikastetxe alemaniarrean egin zituen batxilergoko ikasketak. Produkzioko eta zinema-zuzendaritzako goi-mailako ikasketak egin zituen Melbourneko RMIT unibertsitatean, Australian.
Matar a Jesús da Moraren opera prima. 2017an estreinatu zen Kolonbiako zinema-aretoetan. Filmak sari ugari jaso zituen Espainian eta nazioartean. Horien artean, nabarmentzekoak dira Cartagenako Zinemaldiko EGEDA saria, opera prima onenaren epaimahaiaren saria eta Casa de las Américas saria Habanako Zinema Latinoamerikar Berriaren Nazioarteko Jaialdian, Donostiako Zinemaldiko Eroski Gazteriaren Saria, eta Roger Ebert .saria Chicagoko Zinema Jaialdian.

## Filmografia

| Año | Película |
| 2006 | Brotherhood |
| 2015 | Antes del fuego |
| 2017 | Matar a Jesús |
| 2022 | Los reyes del mundo |

## Telebista

| Año | Serie |
| 2012 | Pablo Escobar: El Patrón del Mal |
| 2020 | El robo del siglo (telesaila) |

## Erreferentziak

* ↑ «Laura Mora Ortega» IMDb.
* ↑ «'Los reyes del mundo'-k irabazi du 70. Zinemaldiko Urrezko Maskorra» Berria 2022-09-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ «Ella es Laura Mora, la directora de ‘Matar a Jesús’, nominada en Festival de Cine de San Sebastián» Noticias Caracol 23 de julio de 2017.
* ↑ «Película colombiana 'Matar a Jesús' gana dos premios en San Sebastián» El Tiempo 30 de septiembre de 2017.
* ↑ «Directora colombiana estrena "Matar a Jesús" en Festival de Cine de San Sebastián» ELESPECTADOR.COM 29 de septiembre de 2017.
* ↑ «Laura Mora, contar una historia y recordar al padre.» www.clarin.com.

## Kanpo estekak

* Laura Mora en Internet Movie Database (en inglés).
* Laura Mora, istorio bat kontatu eta aita gogoratzea. Elkarrizketa Clarín-en Federico Ladrón de Guevara.
* Laura Morak Matar a Jesús filma azalduko du.' Bideoelkarrizketa Thomas Haemmerliren eskutik.
* Datuak: Q24708123
* Multimedia: Laura Mora Ortega / Q24708123
# Langileen Estatutua (Espainia)

Langileen Estatutua lan harremanetarako oinarrizko araudia da Espainian, lanaren araudi-esparru guztiaren funtsa, zehazki; izan ere, langileek eta enpresek dituzten eskubide, askatasun eta betebehar guztiak garatzen eta zehazten ditu. Lan-esparruko lege-erreferentzia gehienak lege horretan daude jasota.
1980 urtean ezarri zen indarrean, eta 1978. urteko Konstituzioaren 35. artikuluaren ebazpenaren ondoriotzat jotzen da.
Langileen Estatutuak hiru titulu ditu, eta 92 artikulu, honela banatuta:
* I. titulua. Norbanakoaren lan-harremanak.
** I. kapitulua. Xedapen orokorrak.
** II. kapitulua. Lan-kontratuaren edukia.
** III. kapitulua. Lan-kontratua aldatu, eten eta azkentzea.
** IV. kapitulua. Langileen faltak eta zehapenak.
** V. kapitulua. Preskripzio-epeak.
* II. titulua. Langileek enpresan ordezkaritza kolektiboa izateko eta bilerak egiteko duten eskubidea.
** I. kapitulua. Ordezkaritza kolektiboa izateko eskubidea.
** II. kapitulua. Biltzeko eskubidea.
* III. titulua. Negoziazio kolektiboa eta hitzarmen kolektiboak.
** I. kapitulua. Xedapen orokorrak
** II. kapitulua. Prozedura

## Kanpo estekak

* Langileen estatutua IVAP-en itzulpena
* Langileen estatutua Espainiako BOE-n argitaratutako testua euskaraz
* Datuak: Q5057022
# Langileen Alderdia (Frantzia)

Langileen Alderdia (frantsesez: Parti des Travailleurs, PT) Frantziako ezker muturreko alderdi politiko bat izan zen. Bere kide gehienek trotskismoarekin bat egiten zuten. 1991n sortu zen, eta bere kide esanguratsuena Daniel Gluckstein zen, alderdiko idazkari nagusia.
Langileen Alderdiak antolaketa federala zuen, eta Informations Ouvrières (Langile Informazioak, euskaraz) 20.000ko tiradadun astekariaren inguruan antolatzen zen.
2008ko ekainean desegin zen, Langileen Alderdi Independientean sartzerakoan.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Contreculture.org
* Datuak: Q628594
# Langileen Sindikatu Bateratzailea

Langileen Sindikatu Bateratzailea (galizieraz, Central Unitaria de Traballadores [CUT]) 1998ko abenduaren 4an sortutako Galiziako sindikatua da. Sorrera Biltzarra 1999ko apirilaren 19an egin zuten. Klase sindikatutzat dauka bere burua eta galiziar langile guztien interesen babesa du helburu. Compostelako Donejakuen, Coruñan, Vigon, Ribeira eta Cangasen. Sindikatuaren agerkaria O Xornal (Egunkaria).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12385926
# Langisita

Langisita sulfuro motako minerala da eta nickeline taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Langisita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Co,Ni)As}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Langisite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3826891
# Langita

Langita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Langita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu4(SO4)(OH)6 * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Langite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Langileen Nazioarteko Eguna

    «Maiatzaren Lehena» orriak hona dakar. Bestelako esanahiei buruzko orria hau da: «Maiatzaren 1»
Langileen Nazioarteko Eguna edo Maiatzaren Lehena langileen mugimenduaren nazioarteko jaieguna da.
II. Internazionalak, 1889an eta Parisen, aldarrikatu zuenetik Chicagoko martiriak omentzeko eta langileen eskubideen eskabidea egiteko eguna da, nahiz eta herrialde askok onartu ez. 1886ko maiatzaren 1ean Chicagon sindikalari anarkista batzuk greba bat hasi zuten zortzi orduko lanaldia eskatzeko. Hiru egun pasa ondoren, grebaren une gorenean Haymarketeko matxinada piztu eta greba bukatzeko zortzi langile epaitu eta bost heriotza-zigorra jaso zuten.
Bitxia bada ere, Estatu Batuetan ez dute eguna ospatzen. 1882an hasi eta irailaren lehendabiziko astelehenean Labor Day ospatzen dute, Knights of Labor izeneko erakundeak New Yorken manifestaldia egiten du hain zuzen ere. Grover Cleveland presidenteak iraileko jaieguna bultzatu zuen, bertan sozialismo garatu ez zedin.
Britainiar kulturako beste herrialdeek ere ez dute jaieguna ospatzen: Kanadak Labor Day, Zeelanda Berriak urriaren laugarren astelehena eta Australiak egun ezberdinak ditu estatuka.
1954an Pio XII.ak adierazi gabe babestu zuen eguna San Josef Langilearen jaieguna zela adieraziz.

## Erreferentziak

* ↑ «Maiatzaren Lehena, mobilizaziorako deia» Berria 2010-04-30.
* ↑ «Efemerideak: Haymarketeko errebolta Chicagon» Berria 2009-05-01.
* ↑ Udalaitz, Daniel. (2004-05-02). «Maiatzaren lehena: 1886-2004: Borroka eguna folklore bihurtuta» Argia.

## Kanpo estekak

* [Bdeoa] Maiatzak 1 munduan zehar. (Argia, 2019)
* Maiatzak 1 Euskal Herrian (EITB, 2019)
* Datuak: Q47499
* Multimedia: International Workers' Day / Q47499
# Langileen hautapen

Enpresa batean, langileen hautapena lanpostu jakin bat langile bati esleitzeko funtzioa da. Langileak hautatzeko prozesua sortu den lanpostuaren definizio zehatzarekin abiarazi behar da, lanpostu horretarako pertsona egokienaren ezaugarriak ere adieraziz. Ondoren, lanposturako hautagaien bilketa planifikatu behar da, lanpostu horretarako enpresa barneko pertsona bat (langile bat promozionatuz, alegia) edo kanpoko bat aukeratuko den erabaki ondoren. Lanposturako hautagaien bilketa enpresak berak dezake, edo kanpoko enpresa berezitu bati hautagaien bilketa lana esleitu. Enpresak berak egitekotan, langileak biltzeko modu zenbait dago:
* enpresari lan-eskabide bat egin diotenen zerrendan arakatuz;
* hedabideetan jarritako iragarkien bitartez;
* enplegu-ajentzia ofizialei edo beste erakundeei (unibertsitateak, lanbide heziketarako ikastetxeak, ...) bete beharreko lanpostuaren berri eman eta hautagai zerrenda bat eskatuz; edo zuzenean, ikasleekin egindako bilkura baten bitartez.
Lanposturako hautagaiak bildu ondoren, hautapena bera egingo da jasotako eskabideen artean froga ordenatu zenbaitetan zehar:
* hautagaien curriculum vitae delakoen azterketak osatzen du gehienetan hautagaien lehenengo iragazkia;
* azterketa psikoteknikoak eta azterketa praktikoak burutzen dira;
* zuzendaritza lanpostuetarako, hautagai-taldeak osatu eta beraien arteko dinamika aztertu ohi da;
* azkenik, lan-elkarrizketa bat eginez, hautagaiak enpresak eskatzen duen pertsona den egiaztatzeko;
* aurreko froga guztiak gainditu dituztenen artean, langile hoberena hautatzen saiatuko da enpresa.
Hautapen prozesuko fase batzuk kanpoko enpresa baten esku utz daitezke (azterketa psikoteknikoak, azterketa praktikoak, curriculumen azterketa), baina gehienetan lan-elkarrizketa eta azken erabakia lanpostua bete nahi duen enpresaren esku geratzen da.
Lanpostu bat bete nahi duten enpresa txikietan, langileen hautapena zuzendaritza nagusiaren eskumena izaten da; enpresa handietan, berriz, giza baliabideen saileko ardura izaten da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3757144
# La barraca (filma)

La barraca Roberto Gavaldónek 1945ean zuzenduriko film dramatikoa da. Vicente Blasco Ibáñezen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Familia berri bat Valentziako landa-ingurunera iritsiko da, bertan lurra lantzera. Lursailak lukurari baten esku galdu dituen familia baten barrakan biziko dira. Haiek galera horrekin zerikusirik eduki ez arren, albokoei ez zaie gustatuko beste batzuek lantzea haietako batenak ziren lurrak.

## Aktoreak

* Domingo Soler
* Anita Blanch
* Amparo Morillo
* José Baviera
* Manuel Noriega
* Manolo Fábregas

## Erreferentziak

* ↑ Paranaguá, Paulo Antonio. (1995). Mexican Cinema. British Film Institute, 193 or..
* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3814739