OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ilinti

Ilintia zelula anitzeko onddo batzuek laboreetan (bereziki zerealetan) eta sortzen duten gaitza da. Ustilago familiako onddoak dira, teliosporo asko dituztenak, eta eragiten dutena da garian, artoan edo garagarrean, buruko alearen gainean hauts beltzazka agertzea.

## Izena eta ezaugarriak

Gaixotasun ezaguna da zerealak ereiten dituzten nezkazarientzat eta aldaera desberdinak ditu hitzak euskaraz, horien artean ilinti, ilintxa eta ikatz, inguruko erdaretan bezala ikatza esaten diogun gaiarekin lotuak (gazteleraz tizón, frantsesez charbon nu). Euskararen eremuaren ekialdean, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, itsu forma ere jasoa dago.
Patogeno hauek ekonomikoki garrantzitsu eta kaltegarriak dira, eragiten diotenean gizakientzat inportanteak diren produktuetan: artoa, garagarra, garia, oloa, azukre-kanabera eta bazka-larreak. Gariaren ilintiak gariaren urdin izena ere jasotzen du (Ustilago tritici onddoak sortzen du), eta artoarenari arto-ustela ere esaten zaio (Ustilago maydis‎ da kulpantea kasu honetan).
Gaitza ez agertzeko trataera tradizionala, gariaren kasuan, erein aurretik "harri urdinarekin erre" edo kobre sulfatoarekin tratatzea da; gai hori uretan disolbatu ondoren, gari-haziari bainua eman, azalean lituzkeen onddoen esporak akabatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Ilinti - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ «Ilintxa - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ «Itsu - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ Bakkeren, G. and Schirawski, J. 2008. Sex in smut fungi: Structure, function and evolution of mating-type complexes. Fungal Genetics and Biology, Vol. 45 (1) S15-S21
* ↑ Saila, Kultur. (2011-07-18). «ustilajinal» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ «Arto-ustel - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ Sosola, Enrike. (2021-12-29). «"Gariaren urdina" ez etortzeko» Twitter (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3297002
* Multimedia: Ustilago / Q3297002
# Ilicínea

Ilicínea Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 12.741 biztanle ditu 376,341 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1791254
* Multimedia: Ilicínea / Q1791254
# Ilinskita

Ilinskita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Ilinskita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,K)Cu5(SeO3)2O2Cl3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ilinskite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Iliff (Colorado)

Iliff Coloradoko herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 266 biztanle zituen, 0,6537 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Logan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1983353
* Multimedia: Iliff, Colorado / Q1983353
# Ilimane Diop

Ilimane Diop Gaye (Dakar, 1995eko apirilaren 4a - ) senegaldar saskibaloi jokalaria da. Mamadou Diopen anaia, Pibot postuan jokatzen du Saski Baskonia taldean.
Jaio eta berehala irten zen Senegaldik, lehenbizi Tenerifera eta handik Gasteizera. Baskoniaren harrobian hazia, 2013an lehen taldean debutatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Magro Eizmendi, Imanol. (2014-10-11). «Pisuak ez nau itsutzen» Berria.
* Datuak: Q17332516
* Multimedia: Ilimane Diop / Q17332516
# Ilie Năstase

Ilie "Nasty" Năstase (iˈli.e nəsˈtase ahoskatua; Bukarest, 1946ko uztailaren 19a) errumaniar tenislari ohia da. Hamalau urterekin hasi zen tenisean jokatzen. 1973an munduko tenislaririk onena izendatu zuten. Hainbat txapelketa irabazi du bere karreran zehar, hala nola Estatu Batuetako Irekia (1972), Roland Garroseko txapelketa (1973) eta New Yorkeko Master txapelketaren lau edizio (1971, 1972, 1973, 1974). Davis kopan bikotekako hainbat txapelketa irabazi zituen Jon Tiriacekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-7-12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q106113
* Multimedia: Ilie Năstase / Q106113
# Indar bereziak

Indar bereziak, ekintza berezitarako indarrak edo eliteko indarrak, unitate militar edo polizial bizkorrak dira, berariaz trebatuak eta trebatuak, lan espezifiko batzuk egiteko, hala nola «operazio bereziak» gatazka konbentzional baten barruan, gerra ez-konbentzionala dakartenak. Oro har, indar bereziek indar konbentzionalek baino prestakuntza zabalagoa eta sarritan talde aurreratuagoak izaten dituzte. Indar asimetriko gisa jarduteko egokitzen dira, modu independentean jarduteko gai direnak, edo indar militar konbentzionaletako edozeini edo gobernuaren beste elementu batzuei zuzenean laguntzeko gai direnak. Balio handiko aktiboak dira, maila estrategikoan komandatuak eta tamaina txikiarekin proportzioan ez dauden emaitza garrantzitsuak eskaintzen dituztenak.
Indar berezien unitate bat ekintza zuzeneko eta zeharkako borroka-misioak egiteko trebatuta dago. Ekintza zuzeneko operazioak erasokorrak dira eta eragiketa ugari hartzen dituzte. Zeharkako operazioak errekonozimendukoak izaten dira normalean, eta informazioa lortzera bideratuta egoten dira. Talde txikietan oinarrituta jarduten dute, misioaren arabera, autonomia handiz.

## Erreferentziak

* ↑ Future Land Operational concept, Joint Doctrine & Concepts Centre, 2008

## Kanpo estekak

* Datuak: Q234497
* Multimedia: Special forces / Q234497
# Indar momentu

Momentua Newtondar mekanikan bektore magnitude bati deritzo. Batzuetan torke -ingelesetik: Torque- izendapena ere jaso ohi du.

## Sarrera

Solido zurrun batek neurri fisiko bat du eta espazioan bolumen bat betetzen du, horregatik, berari eragiten dioten indarrek ez dute puntu batean kontzetratuta egon beharrik.
Eman dezagun bolante bati indar bi indar berdin egiten dizkiogula, baina aurkako noranzkoan eta bien artean distantzia bat utzita. Indarren batura, noski, zero da, baina bolantea ez dago orekan, biraka dabil. Distantzia batera aplikatzerakoan biraketa sortzen duen indarraren berezitasun honi, momentua esaten zaio. Hau da, momentuak gorputza birarazten du eta orekan egotea nahi dugun gorputzak ezin du biraketarik izan.

## Indar baten momentua

Indar baten momentuak puntu batekiko, indar horrek puntuarekiko biraketa-higidura bat sorrarazteko duen gaitasunaren neurria ematen digu. Bere balioa, indarretik puntura perpendikularrean dagoen distantzia eta indarraren modulua biderkatuta lortzen da. Laburbiltzeko, hau da:
    ${\vec {M}}={\vec {r}}\times {\vec {F}}$
edo
$\left\vert {\vec {M}}\right\vert =\left\vert {\vec {r}}\right\vert \cdot \left\vert {\vec {F}}\right\vert \cdot \sin \alpha$
${\vec {M}}$ = Momentua / ${\vec {r}}$ = Distantzia / ${\vec {F}}$ = Indarra / $\alpha$ = r eta F-k osatzen duten angelua
Ikus daitekenez, momentuak, ekuazioak ematen duen modulu bat du, baita biraketa-zentzuak ematen duen noranzko bat ere, eta bektore izateko norabidea bakarrik falta zaio. Norabide hau, biraketa-planoari perpendikularra den lerro bat da, honi momentuaren ardatza esaten zaio, eta biraketa hori zerekiko den adierazten du.
Momentuaren ikurra:
* a) Positiboa: Indarrak erloju-orratzen aurkako higidura sortzen badu.
* b) Negatiboa: Indarrak sortutako higidura, erloju-orratzena bezalakoa bada.
M magnitudearen unitatea Sistema Internazionalean (S.I.), m.N (metro.Newton) edota N.m (Newton.metro) da.

## Ikus, gainera

* Indar-pare

## Kanpo estekak

* Indar momentua eta momentu angularra
* Datuak: Q48103
* Multimedia: Torque / Q48103
# Indar nuklear

Indar nuklearra (edo nukleoa-nukleoi elkarrekintza edo hondar-indar indartsua) atomoetako protoien eta neutroien artean eragiten duen indarra da. Neutroiak eta protoiak, nukleoi biak, indar nuklearraren eraginpean daude ia modu berdinean. Protoiek karga +1e dutenez, horiek bereizteko joera duen indar elektrikoa esperimentatzen dute, baina distantzia nahiko laburrean indar nuklear erakargarria indar elektromagnetikoa gainditzeko bezain indartsua da. Indar nuklearrak nukleoak batzen ditu nukleo atomikoetan.

## Historia

Atomoaren elektroi-egituraren kasuan bezala, nukleoaren osaeraren aurkikuntzak ere azalpen bat eskatzen zuen, indar elektromagnetikoa eta grabitatorioa kontuan hartuta ezinezkoa zelako ulertzea karga positiboko partikulak, hau da, protoiak, nukleoan elkarri atxikirik nola egon zitezkeen (elektromagnetikoren aldaratze-indarra grabitatearena baino askoz ere intentsitate handiagokoa baita).
Erantzuna indar berri bat proposatzea izan zen: indar nuklearra. Oso distantzia laburretan, indar hori aldaratze elektromagnetikoa baino bortitzagoa da, baina distantzia handitu ahala, berehala hutseratu egiten da eta protoiek elkar aldaratzen dute orduan.
Pentsatzekoa da, beraz, bi protoi elkartu ahal izateko, energia handia beharko dela, lehenik aldaratze elektromagnetikoa gainditu behar baita. Izan ere, halaxe da, energia-kantitate itzela dagoenean bestetan ezin delako elkartze edo "fusio" hori gertatu. Izarretan bai, adibidez. Nukleoak, hidrogenoaren kasuan protoiak, elkarri atxikitakoan, energia izugarria askatzen da: nukleoaren lotura-energia (ikus «fusio nuklear»; «nukleoaren lotura-energia»).
Bestetik, nukleoa egonkorra izan dadin, hidrogenotik aurrera neutroiak behar dira protoien arteko aldaratze-indar elektromagnetikoari kontra egiteko. Taula periodikoan kaltziora iritsi arte, isotopo egonkorretan protoi- eta neutroi-kopuru bera egoten da gutxi gorabehera. Hortik aurrera, nukleoak egonkorrak izan daitezen, neutroi gehiago behar dira. Berunetik eta bismutotik aurrera, ordea, nukleoa ez da betiko egonkorra, ezin die partikulei iraunkorki eutsi. Nukleoak energia-maila txikiagoko egoerara jotzen du eta, horretarako, desintegratu egiten da. Horretarako probabilitatea nukleoaren osaeraren, hau da, egonkortasunaren araberakoa da (ikus «erradioaktibitate»; «fisio nuklear»).
Gaur egun, badakigu protoiak eta neutroiak ez direla oinarrizko partikulak, quark-ez osatuak diren hadroien multzo ugariko partikulak baizik (eredu estandar; quark). Protoien eta neutroien arteko indar nuklearra ere quarken arteko interakzio edo indar bortitzaren "hondar-indar" bat da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749467
# Indar elektroeragile

Indar elektroeragilea (laburtuta i.e.e.) zirkuitu ireki batean potentzial diferentzia edo zirkuitu itxi batean korronte elektrikoa mantentzeko gai den edozein kausa da. Sortzaile elektrikoaren ezaugarri bat da. Definizioz, sortzaile beraren barnean karga elektriko bat polo negatibotik positibora eramateko behar den lana eta kargaren balioaren arteko zatidura da. Nazioarteko Unitate Sistemako unitatea volta da, eta ikurra ${\mathcal {E}}$ (epsilon hizki grekoa) da.
Kasu honetan indar hitzak ez du indar mekanikoa -newtonetan neurtua- adierazten, baizik eta potentzial bat edo karga-unitateko energia -voltetan neurtua-.
Indar elektroeragilea eman dezaketen gailuen hartean pila elektrokimikoak, gailu termoelektrikoak, zelula fotovoltaiko eta fotodiodoak, sorgailu elektrikoak eta transformadoreak daude. Izatez, indar elektroeragilea gainazal batean eremu magnetikoaren gorabeherak dauden egoera guztietan sortzen da.

## Definizioa

Karga unitate bat potentzial txiki batetik handiago batetara eramateko lana egin behar du sistemak.
       ${\mathcal {E}}=\oint _{C}{\vec {E}}\cdot d{\vec {l}}.$

### Faraday-Henryren legea

       ${\mathcal {E}}=-{\frac {d\Phi }{dt}}$

### Zirkuituetan

       ${\mathcal {E}}=rI+\Delta V=rI+RI$

#### Kirchhoffen 2. legea

$\sum _{i=1}^{n}{\mathcal {E}}_{i}=\sum _{j=1}^{m}R_{j}I_{j}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185329
# Indar fisiko

Indar fisikoa edo kemena giharrak erabiliz objektuei indarra eragiteko ahalmena da.
Pertsona baten indar fisikoa bi faktorek zehazten dute: gihar-zuntzen sekzioaren azalera indarra sortzeko eta hauen uzkurduraren intentsitatea. I motako miozito gehiago dituztenek erlatiboki ahulagoak izan dira II motako proportzio handiagoa dutenek baino, baina iraupen handiagoko esfortzuak egiteko gaitasuna izango dute. Garrantzitsua da, beraz, ondare genetikoa, baina entrenamenduarekin egoera hau hobetzeko aukera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1785966
* Multimedia: Strength / Q1785966
# Indar magnetoeragile

Indar magnetoeragilea, zenbait liburu zaharretan magnetomotantzia (ingelesez: magnetomotance) ere deitua, kopuru bat da zirkuitu magnetiko baten fluxu magnetikoa kalkulatzeko ekuazioan agertzen dena, batzuetan Hopkinsonen legea deritzon ekuazioan hain zuzen. Substantzia edo fenomeno batzuen propietate bat da eremu magnetikoa handiagotu egiten duena.
    ${\mathcal {F}}=\Phi {\mathcal {\mathfrak {R}}}$
non Φ fluxu magnetikoa eta ${\mathfrak {R}}$ zirkuituaren erreluktantzia diren. Ikus daitekeenez, indar magnetoeragileak tentsioak edo indar elektroeragileak Ohmen legean duten antzeko jokabidea du. Izan ere, indar magnetoeragileak zirkuitu magnetiko batean fluxu magnetikoa eragiten baitu:
* ${\mathfrak {F}}=NI$
    non N harilaren espira kopurua eta I zirkuitu elektrikotik igarotzen den korronte elektrikoa diren.
* ${\mathfrak {F}}=\Phi {\mathfrak {R}}$
    non Φ fluxu magnetikoa eta ${\mathfrak {R}}$ erreluktantzia magnetikoa diren.
* ${\mathfrak {F}}=HL$
    non H eremu magnetikoaren intentsitatea eta L solenoidearen batez besteko luzera edota toroidearen zirkunferentzia diren.

## Unitateak

Nazioarteko Unitate Sistemaren arabera indar magnetoeragilearen unitatea Ampere bira da. Hau da, haril baten bira batetik igarotzen den korrontea.
Batzuetan, ordea, ℱ CGS Unitate Sistemako Gilbert unitatetan (ikurra: Gb) adierazten da.
Bi unitateen arteko erlazioa honako hau da:
    ${\begin{matrix}1\,\operatorname {Gb} &=&{\frac {10}{4\pi }}\ {\mbox{A bira}}\\&\approx &0.795773\ {\mbox{A bira}}\end{matrix}}$

## Ariketak

* Indar magnetikoa
* Indar magnetikoa lantzeko ariketa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Smith, R.J.. (1966). Circuits, Devices and Systems. Wiley International Edition, 495-506 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1266982
# India Pale Ale

India Pale Ale (normalean IPA gisa laburtua) alkohol eta lupulu maila altua duen zurbil eta apardun gisa bereizten den ingeles tradizioko pale ale garagardo estilo bat da. India Pale Ale sortzea 1790ko hamarkadan zehar Britaniar garagardogileen ahaleginaren ondorioa izan zen arazo hau gainditzeko: XVIII. mendearen hasieran garagardoa ez zen ondo mantentzen ozeanoan barreneko bidaia luzeetan, batez ere eguraldi epeletan. Ingurune horiek garagardoa galkor eta mingots bihurtzea egiten zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1543214
* Multimedia: India Pale Ales / Q1543214
# Indiagana

Indiagana mendia Gasteiz mendietan dagoen mendi arabarra da.

## Abiapuntuak

* Zaitatik/Azatzeta mendatea: Ordu 1 eta 15 minutu
* Santa Luziatik: Ordu 1 eta 15 minutu
* Aletxatik:Ordu 1 eta 30 minutu

## Ikus, gainera

* Arabako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259589
# Indiaka

Indiaka Hego Amerikan jolasten den talde kirol bat da, eta bertan erabiltzen den elementu nagusiaren izena ere bada. Jokoak harremana du boleibolarekin eta badmintonarekin, sare batek mozten duen zelaiak jokatzen delako.
Elementu nagusia pilota indiaka da, edo sinpleki indiaka, eskuarekin jo behar dena.
Gaur egun Alemania bezalako herrietan asko jokatzen da, kirol bat delarik herrialde honetan hiru federazio ezberdinekin. Berlinen 2000ko maiatzaren 26an sortu zen jokoa arautzeko nazioarteko lehen elkartea.

## Joko arauak

Indiaka 16 x 6,1 metro neurtzen dituen zelai batean jokatzen da, bi zatitan banatuta dagoena. Alde bakoitzean taldeetako bat jartzen da. Sarearen altuera aldatzen da adina eta sexuaren arabera, baina 2tik 2,35 metroko altuerara jarri behar da. Talde bakoitzak 2 kide izango ditu jolasten eta gehienez beste hainbeste aldatzeko prest.
Pilota jokoan jartzen denean atzean eta eskubian dagoen jokalariak pilota jotzen du sarearen bestaldera pasa dadin. Talde bakoitzak gehienez hiru aldiz jo dezake jarraian, eskua edo besoa edo zipoarekin bakarrik erabili ahal delarik. Indiakak ezin du lurra ikutu, eta hori gertatzen bada aurkako taldeak puntu bat eta sakea lortuko du. Puntu bakoitzean taldekideen errotazioa gertatzen da.
15 puntura jokatzen da atal bakoitzean, eta bi puntuko desberdintasuna eduki behar da. Hiru edo bost ataletik hoberenak irabaziko du jokoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q857627
* Multimedia: Indiaca (peteca) / Q857627
# India Gate

India Gate (euskaraz Indiako atea), Indiako monumentu nazionala da. New Delhi hiriburuan dago eta jaiegunetan inguruko lorategiak jendez gainezka egoten dira.

## Historia

Lehen Mundu Gerran eta 1919ko Afganistango gerretan britaniar armadarekin hil ziren 90.000 soldadu indiarrei omenaldia egiteko eraiki zen monumentua. Lehenengo harria Connaughtko Dukeak ezarri zuen 1921ean baina 1931 arte ez zen bukatu. Hasiera batean Jurgi V.a Erresuma Batukoaren estatua bat zegoen azpian baina 1947an Indiak askatasuna lortzerakoan errege britainiarraren irudia kendu egin zuten. 1971etik aurrera sekula itzaltzen ez den su bat ezarri dute, hindiz Amar Jawan Jyoti (gerlari hilezkorraren sua), India eta Pakistanen arteko gerretan hildako soldaduen omenez.

## Monumentua

42 metrotako altuera du eta kale garrantzitsuen arteko bidegurutzean dago. Monumentuaren goialdean honako esaldi hau irakur daiteke:
Indiako armadetan hildakoen omenez, ohore guztiz erori baitziren Frantzian, Flandrian, Mesopotamian eta Pertsian, Afrika ekialdean, Gallipolin eta ekialde urrun zein hurbileko edozein tokitan, eta baita ere Indian erortzean beren izena memoria sakratuan idatzita utzi zutenak edota Hirugarren Gerra Afganiarrean ipar-mendebaldeko mugan eroritakoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q245347
* Multimedia: India Gate / Q245347
# Indiahoma (Oklahoma)

Indiahoma Oklahomako herri bat da. Comanche konderrian kokatua dago. 2010ean 344 biztanle zituen, 0,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Comanche konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2362147
# India Hook (Hego Carolina)

India Hook Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 3.817 biztanle ditu, 9,166208 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2273382
# Indiak

Indiak bezala (Indiaren pluralizazioa, herrialde hau baitzen erreferentzia puntua), XIX. mendearen zati batera arte, Asia eta Amerikako zenbait lurralde ezagutu ziren. Izena, XIV. mendean ospetsu egin zen, garai honetan, europar merkatari eta itsasgizonak, lurralde hauetara joan zirelarik merkataritzara, bereziki espeziak, kotoia eta anila lortzera, edo bitxigintza materialak (bolia, diamanteak, errubiak, perlak, koralak), baita zur preziatuak ere, kaoba, ebanoa, sandaloa eta teka kasu.
Izen honekin ezagutzen ziren lurraldeak, India beraz gain, Pakistan, Myanmar, Bangladesh, Maldivak, Thailandia, Malasia, Indonesia, Timor eta Filipinak ziren, hau da, Hego-ekialdeko Asia bezala ezagutzen den lurralde guztia.

## Nahasmena Amerika aurkitu ondoren

Kristobal Kolon Amerikara iritsi ondoren, lurralde hau, lehen aipaturikoaren zati bezala hartu zen, Espainiaren zerbitzura zegoen Ameriko Vespucio kartografo florentziarraren azterketek, kontinente berri bat zela frogatu zuten arte. Indiak izena, ordea, mantendu egin zen, Mendebaldeko Indiak izena emanez Amerikari, Ekialdeko Indietatik bereizteko, hau da, hasieran aipaturiko asiar lurraldeak. Erabilera honen arrastoak, gaur egun zaharkitua dagoena, Amerikako jatorrizko herriak izendatzeko erabiltzen den "indiar" izen ezagunean ikusten da.
Lurraren tamainarekiko, izen hori, benetako Indien ia antipodetan zegoen kontinente bati eman zioten. XV. mendeko Europan, Amerikaren existentziarik ez zen ezagutzen, horregatik, Lurraren biribiltasuna adierazten zuten teoriek, bat, "Indietara" (Malasia, India, Filipinak, Timor...) honela Marko Polok deituak, Indietako produktu baliotsuen bila joateko egin zuen ibilbidea oinarri hartuta, horien artean lurrinak, zeta eta harribitxiak zeudelarik, espeziak, piperrautsa, kanela eta iltzea, europarrentzako espezia hauek oso garrantzitsuak baitziren, jakiei usai hobea ematen ziela eta, eta Ekialdean aurkitzen zirenak, mendebalderantz nabigatuz hel zitekeela zioten.
Kristobal Kolon Guanahanira iritsi zenean, Indietara iritsi zela erabat ziur zegoen, eta, horregatik, bertako biztanleei, indiar izena eman zieten. Hala ere, izena, ofizialki erabiltzen jarraitu zen, eta, egundaino, milioika pertsonek, jatorrizko amerikarrei indiar izena ematen diete. Ez da Indiekiko akats bakarra. Ozeano Barea ere, Panamaren inguru bereziagatik "hegoaldeko itsasoa" deitua zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26219948
# Indiako Agindupeko Lurra

Indiako Batasuna (ingelesez: Union of India) edo Indiako Agindupeko Lurra (ingelesez: Dominion of India) 1947 eta 1950 artean Britainiar Inperioak hegoaldeko Asian zuen agintepeko lurra izan zen, Commonwealtharen parte bat zena. Indiako Errepublikaren aurrekaria izan zen arren, Indiako sistema judizialak oraindik "Indiako Batasuna" (edo, besterik gabe, "Batasuna"), terminoa erabiltzen du Indiako gobernua izendatzeko.
Indiako gobernu britainiarra 1947an amaitu zenean, hura ordezkatzeko bi agintepeko lur sortu ziren: Indiako Batasuna eta Pakistango Agindupeko Lurra. Bi estatuak britainiar parlamentuaren 1947ko Indiako Independentzia Aktak sortu zituen eta euren banakako konstituzioak onartu arte existitu ziren. Indiaren kasuan, hori 1950eko urtarrilak 26an gertatu zen; Indiako Errepublika data horretatik aurrera hasi zen ofizialki existitzen.
Indiako Batasunaren garaian, britainiar monarkak, bi domeinuen estatuburu izaten jarraitu zuen, bakoitzean, gobernadore nagusi baten bidez ordezkatua. Indiako Batasuneko gobernadore nagusiak honakoak izan ziren:
* Louis Mountbatten (1947-1948)
* Chakravarti Rajagopalachari (1948-1950)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Winegard, Timothy C.. (2011). Indigenous Peoples of the British Dominions and the First World War. Cambridge University Press, 2 or. ISBN 978-1-107-01493-0..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1775277
* Multimedia: Dominion of India / Q1775277
# Indian Springs Village (Alabama)

Indian Springs Village Alabamako herri bat da. Shelby konderrian kokatua dago. 2010ean 2.363 biztanle zituen, 240,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Shelby konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65689
# Indian River Estates (Florida)

Indian River Estates Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Lucie konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. 6.584 biztanle ditu, 15,482668 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Lucie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2428878
# Indian River konderria (Florida)

Indian River konderria (ingelesez: Indian River County) Floridako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Vero Beach da. 2010eko zentsuaren arabera 138.028 biztanle zituen, Indian River kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Indian River konderriak 1.598,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 295,61 ura dira. Beste 1.302,43 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 138.028 pertsonetatik 122.245 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 15.465 dira. 12.074 beltzak edo afroamerikarrak. 277 amerikar natiboak ziren eta 49 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.646 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 189 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.548 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q488528
* Multimedia: Indian River County, Florida / Q488528
# Indian Shores (Florida)

Indian Shores Floridako herri bat da. Pinellas konderrian kokatua dago. 2010ean 1.441 biztanle zituen, 2,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinellas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2038670
* Multimedia: Indian Shores, Florida / Q2038670