OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# KV56

KV56 hilobia, Egiptoko Erregeen Haranean kokatua, urrezko hilobia bezala ezagutzen da, eta Edward R. Ayrtonek aurkitu zuen Theodore M. Davisen babespean, eta, itxuraz, ez zen profanatua izan. Egiptoko XIX. dinastiaren amaierako errege familiako haur baten gorpua zuen. Hilobia zein zerraldoa, desegin egin dira, eta guztia, urrebits eta iztukuzko zentimetro bateko geruzarekin estalia dago. Eskularru txiki batzuk eta zilarrezko bi eskumuturreko aurkitu ziren, Tausert eta Seti II.a faraoien izenak idatizta zituztenak, baita Seti II.aren izena grabatuta zuten urrezko belarritako batzuk ere.
Hilobi honetan jatorrian lurperatu behar zen pertsonaren nortasuna, ez da ezagutzen. Charles Masperok, ezkutaleku bat zela uste izan zuen, KV56an aurkitutako objektu guztiak, KV14 hilobitik hartuak izan baitziren, Sethnakhtek usurpatutako Tauserten hilobia. Cyril Aldredek, Seti II.a eta Tauserten seme-alaba baten hilobia zela argudiatzen zuen. Bere teoria, ganberetako batetako ezker hormatik gertu, zerraldo txiki batenak izan litezkeen iztuku eta urre hondarrak egotean oinarritzen du.
Hilobia, berriz industua izan da, oraingoan Amarna Royal Tombs Proyectek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1719164
* Multimedia: KV56 / Q1719164
# KV50

KV50 Egiptoko Erregeen Harana izeneko nekropolian dagoen hilobi bat da. 1906an aurkitu zuen Edward Russell Ayrtonek Theodore Davisentzat lanean ari zenean, baina bere kokapena gaur egun hondakin mordo baten azpian galdu da. Hala ere, KV51 eta KV52 hilobietatik gertu dagoela ezagutzen da, hauek ere KV35ak, KV36ak eta KV49 hilobiek osatutako hirukian galduak.
Ayrtonen sorpresa handia izango zen KV50 hilobiaren jabeak ez zirela errege familiako kideak, ezta nobleak ere, baizik eta gaur egun nahiko kontserbazio egoera onean dauden zakur eta tximu bat, honen ondorioz, "Animalien Hilobiak" deritzen hilobi taldeko lehena delarik. Beranduago, KV51 eta KV52 berehala hondakinez garbituaz batera, hiru hilobiak animaliak maite zituen faraoiren baten maskota hilerriaren zati zirela ebatzi zen. Bere hilobiaren gertutasunagatik, faraoi hori Amenofis II.a izan daiteke.
Tamaina eta egiturari dagokionez KV52ren oso antzekoa den arren, KV50 apur bat txikiagoa da, eta, uste denez, oinplano erregularrekoa eta ia erabat amaitua. Gainontzeko animali hilobien profil bera du, sarrera putzu txiki batekin (A) eta ondo zulatu eta leundutako laukiluze formako gela bakar bat. Gela honetan aurkitu ziren aipaturiko zakur eta tximuaren momiak. Hilobi xume honek apaindurarik eta errege zehatz bati buruzko aipamenik ez duen arren, egituragatik Egiptoko XVIII. dinastian eraiki zela ebazten da.
Aurkitu zenerako hilobia jada arpilatua izan zen, animali hauek euren hil hatu propioa zutela ezagutzen den arren, bitxiak barne. Hilobiaren ez ohiko bi okupatzaileak alde batera utziz, zurezko sarkofago baten hondakinak aurkitu ziren, zalantzarik gabe bi momietakoren batena. Momiak horman pausatuak zeuden elkarri begira Ayrton toki hartan lehen aldiz sartu zenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q655583
* Multimedia: KV50 / Q655583
# KV54

KV54 Egiptoko Erregeen Harana nekropolian dagoen hilobi bat da. Edward Ayrtonek aurkitu eta industu zuen Theodore M. Davisentzat lanean ari zela.
Izatez, ez da hilobi bat, baizik eta putzu txiki bat, Seti I.a faraoiaren hilobitik gertu dagoena itxitako hamabi bilketa pitxer izan zituena. Pitxer hauen barnean, kontu handiz batuak, zenbait objektu aurkitu ziren: zeramika, platerak, natroia zuten poltsak, animali hezurrak, lore itxurako paparreko apaingarriak eta lihoa, garai horretan oraindik askorik ezagutzen ez zen Tutankamon faraoiaren erregealdiko azken urteetan datatutako idazkunekin.
1909an, Davisek sei pitxerretako edukia Egiptotik atera eta New Yorkeko Metropolitan Museum of Art museoari eman zizkion, oraindik bertan jarraitzen dutelarik. Davisek, prentsari, Tutankamonen hilobia aurkitu zuela adierazi zion, eta 1912an bere ikerketak The Tombs of Harmhabi and Touatankhamanou (Horemheb eta Tutankamonen hilobiak) izeneko liburu baten argitaratu zituen.
KV54ko aurkikuntzetako bat lihozko oihal bat zen. Oihal honek idazkera hieratikoa zuen, eta honako hau zioen: "Jainko onari, bi Lurren Jauna, Nebjeperura (nb ḫpru rˁ, Tutankamonen Nesut-Bity izena, Agerpenen Jauna Ra da), Minen maitea. 6. urteko lihoa", KV54a Tutankamonen hilobia ez zela frogatzen zuena, eta oraindik aurkitu ez zen hilobi baten existentzia adierazten zuen. Howard Carter, Tutankamonen benetako hilobia den KV62a 1922an aurkitu zuena, Metropolitan Museoko Herbert Winlockekin bat zetorren iritzi honetan.
1923an, Winlockek, tebastar nekropoli honetako beranduagoko beste indusketa batzuetan antzeko hobiak aurkitu zituena, KV54a ez zuen errege hilobi bezala identifikatu, baltsamatze putzu bezala baizik, faraoiaren momifikazioan erabilitako gaien hondarrak gordetzen zituena, bere hilobia baino gehiago. Jakiak eta hauekin lotutako beste artikulu batzuk, ziuraski, faraoiaren hiletan ospatutako oturuntza batetik datoz. Winlockek, hil segizioarekin batera joan ziren zortzi negarlari ofizial egon zirela uste du.
Carterrek Tutankamonen hilobia 1922an aurkitu zuenean, antzeko objektuak aurkitu ziren sarrerako korridorean, eta uste denez, berau arpilatzeko lehen saiakeraren ondoren, putzuko baltsamatze gaiak KV54 hobira eraman ziren, eta pasabidea hondakinez bete zen beste arpilaketarik eragozteko.

## Galeria

* KV54an aurkitutako lore itxurako paparreko apaingarria, New Yorkeko Metropolitan Museumean erakusten dena.
* Lihozko oihala, New Yorkeko Metropolitan Museum of Art.
* KV54ko lihozko oihala Tutankamonen erregealdiako 6. urtean datatutako idazkun batekin. New Yorkeko Metropolitan Museumean erakutsia.
* Lepo luzeko pitxerra lore apaindurekin. New Yorkeko Metropolitan Museum.
* Zeramikazko zenbait objektu. New Yorkeko Metropolitan Museum.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1668625
* Multimedia: KV54 / Q1668625
# Japurá (Amazonas)

Japurá Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. 8.858 biztanle ditu 55.827,207 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Amazonaseko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1757955
* Multimedia: Japurá (Amazonas) / Q1757955
# Japorã

Japorã Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. 8.148 biztanle ditu 419,397 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805419
* Multimedia: Japorã / Q1805419
# Japonvar

Japonvar Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 8.127 biztanle ditu 375,232 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q931874
* Multimedia: Japonvar / Q931874
# Japorrezko lepoko

Japorrezko lepokoa Star Warseko film sagako Star Wars I. Atala: Mamu mehatxua filmean Anakin Skywalkerrek Padmé Amidalari egin zion opari bat izan zen azken hau Naboo planetaren etorkizunagatik beldur zenean eta Anakinek bere ama Shmi Skywalkerrengandik banatu ondoren beldur zenean.
Anakin Skywalkerrek lepokoa zortea opatzeko eta beti oroi zezan eman zion, Padmék Anakin oroitzeko ez duela ezer behar dio.
Lepoko hau Padmék darama Star Wars III. Atala: Sithen mendekua atealean, erditzen duen unean eta bere hileta unean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5685257
# Kachina Village (Arizona)

Kachina Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coconino konderrian dago, Arizona estatuan. 2.502 biztanle ditu, 3,169421 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Coconino konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132192
# Kadafi (argipena)

Kadafi arabiar abizena pertsonaia hauek dute:
* Muammar al Kadafi, 1969tik 2011 arte Libiako agintari nagusia izan zena;
* Saif al Islam Muammar al Kadafi, aurrekoaren semea;
* Al Saadi al Kadafi, lehenengoaren semea, futbolaria izateagatik ere ezaguna.
# Kachemak (Alaska)

Kachemak Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kenai Peninsula Boroughn dago, Alaska estatuan. 576 biztanle ditu, 4.200.000 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kenai Peninsula Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79538
# Kadapa barrutia

Kadapa barrutia Indiako barruti bat da, Andhra Pradesh estatuan. 2.882.469 biztanle ditu 15.379 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Kurnool barrutia Anantapuram barrutia Prakasam barrutia Chittoor barrutia Sri Potti Sri Ramulu Nellore barrutia

## Ikus, gainera

* Andhra Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15342
* Multimedia: Kadapa district / Q15342
# Kaczory udalerria

Kaczory Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Piła barrutian kokatuta. 150,64 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7886 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554398
* Multimedia: Gmina Kaczory / Q554398
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Kadaguako korridorea

BI-636 edo Kadaguako korridorea Bilbo eta Gueñes lotzen duen errepidea da, bere ibilbidearen %65a autobia dena. Lehendabiziko sei kilometrotan zirkulazio norabide bakoitzak errei bi ditu eta abiadura orduko 80 kilometrokoa da, gero 120 kilometrokoa izango dena. Bestea errei bakanako errepidea da Gueñes, Balmaseda eta Burgosko probintziako muga artean, abiadura orduko 90 kilometrokoa duena.

## Historia

1987an, Bizkaiko Foru Aldundiak Balmaseda eta Zalla arteko lehendabiziko tarteunea lizitatu zuen. Herri hauetan ez irteteko saihesbidea zen, orduan C-6318 eta oraingo CL-629 den errepidean. Bilbo partetik Sodupe eta Alonsotegi inguruan hasi zen. Orduan ez zuen BI-636 izena, baizik eta C-6318.
1992an Bilbo eta Kastrexana arteko tarteunea lizitatu zen, Kadaguako korridoreko lehendabiziko tarteunea zena. 1995ean bukatu zuten A-8ko 120 irteeran hasten den tarteune hau.
2006an Sodupe eta Gueñes arteko tarteunea eraiki zen, 1987an eraikitako tarteunearekin lotuko zuena.
2007ean Kastrexana eta Arbuio artekoa ireki zen. Bestetik, Arbuio eta Sodupe artekoa 2008ko martxoan ireki zuten.
Era berean, antzinako BI-636, Kadagua ibaia ingurutik zihoana, BI-3651 berria da eta BI-636 berria autobia da.

## Tarteuneak

| Tarteunea | Egoera | Luzera (km) |
| Bilbo - Kastrexana | 1995 | 6 |
| Kastrexana - Arbuio | 2007 | 4,4 |
| Arbuio - Sodupe | 2008 | 4,8 |
| Sodupe - Gueñes | 2006 | 5,8 |

## Ibilbidea

| Irteera | Irteera izena (Gueñesko norabidea) | Irteera izena (Bilboko norabidea) | Lotzen duen errepidea |
| | Kadaguako korridorearen hasiera | Kadaguako korridorearen amaiera | A-8 |
| 5 | Zorrozgoiti Altamira | Zorrozgoiti Altamira | |
| 6 | Norabide guztiak Zorrotza Alonsotegi | Norabide guztiak Zorrotza Alonsotegi | E-70  AP-8  BI-3742  BI-3651 |
| 7 | | Alonsotegi Kastrexana Zorrotza | BI-3651 |
| | Tunela | Tunela | |
| 10 | Arbuio Zaramillo La Quadra | Arbuio Zaramillo | BI-3651 |
| | Tunela | Tunela | |
| 14 | Sodupe | | BI-3651 |
| 15 | | Sodupe Gordexola Artziniega Okondo | BI-2604  BI-3641 |
| | Sodupeko tunela 270m | Sodupeko tunela 270m | |
| 16 | Sodupe Gordexola Artziniega Okondo | | BI-2604  BI-3641 |
| | Gordexolako tunela 250m | Gordexolako tunela 250m | |
| 19 | Gueñes Ekialdea | Gueñes Ekialdea | BI-3651 |
| 22 | Gueñes Aranguren | | BI-3651 |
| | Autobiaren amaiera | Autobiaren hasiera | BI-636 |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 https://interbiak.bizkaia.eus/ca_plantilla.asp?idMenu=9&idSubmenu=35&idImagen=6.
* ↑ Artikulu hau.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11680104
# Kadambini Ganguly

Kadambini Bose Ganguly (1861eko uztailaren 18 – 1923ko urriaren 3) Indiako mediku bat izan zen, eta medikuntza modernoan titulu batekin praktikatu zuen lehenengoetako bat izan zen. Indiako lehen emakumea izan zen Indian medikuntza praktikatzen. Kalkutako Medikuntza Eskolara 1884an sartu zen lehen emakumea izan zen Ganguly, ondoren Eskozian entrenatua, eta Indian praktika mediko arrakastatsua ezarri zuen. Bera izan zen Indiako Kongresu Nazionaleko lehen emakume bozeramalea.

## Erreferentziak

* ↑ Sen, B.K.. (September 2014). «Kadambini Bose Ganguly - An Illustrious Lady» Science and Culture - Indian Science News Organization.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3347358
* Multimedia: Kadambini Ganguly / Q3347358
# Kandelario

Kandelario edo Garbikunde eguna Jesusen Tenpluko Aurkezpena ospatzen duen jai kristaua da, otsailaren 2an. Hala ere jatorria latindarra eta paganoa du, Lupercales jaiekin zerikusia duena. Antzina, inauteriei hasiera emateko data zen.
Kristauek Ama Birjinaren Garbikundea ere ospatzen dute eta Kanariar uharteetan eta haien eraginez Latin Amerikan Kandelarioko Andre Maria.
Ipar Euskal Herrian, Ganderailu du izena egun honek.

## Ohitura eta sinesmenak

Herri tradizioaren arabera, neguaren luzea edo laburra neurtzen da egun horretako eguraldiaren arabera: «Kandelario bero, negua dator gero; Kandelario hotz, negua joan da motz» dio atsotitzak. Eguneko ezaugarrien arabera negua luzatuko den ala ez iragartze hori, izatez, AEBetan ospetsu bihurtu den Marmotaren egunari lotuta dago. Izan ere, Kandelario eta Marmotaren Eguna Europako tradizio beretik sortzen diren bi aurpegi dira. Hibernatzen duten ugaztunek lozorroari uztea ala ez uzteko aukera batekin dagoen lotua tradizio hori, eta Euskal Herrian hartz baten esnatzearekin lotu izan ohi da, normalean Inauterien zikloarekin lotuta.
Euskal Herrian kandelak eta argizariak bedeinkatzeko eguna ere bada, urtean zehar eguraldiak ekarritako ezbehar eta gaixotasunetatik babesteko. Bedeinkapena era askotan egin izan da, hala nola atzamarra urtutako argizaritan jarri eta hiru aldiz aitaren eginez eta buruko ile zenbait errez.
Jai kristaua X. mendean abiarazi bazen ere, Quadragesima Epiphania izenez ezagutzen zen eta IV. mendetik ospatzen zen jaian du jatorri.

## Esaerak

Hainbat esaera daude egun honekin zerikusia duena, horien artean:
* Kandelarioz elurra, joan da neguaren beldurra.
* Kandelarioz euria, laster da udaberria.
* Kandelario, lario, haitzari hura dario.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Kandelario», Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?sarrera=garbikunde&antzekoak=ez&option=com_hiztegianbilatu&view=frontpage&layout=aurreratua&Itemid=410&lang=eu-ES&bila=bai «Garbikunde»], Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ «Ganderailu», Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ Pérez Iglesias, Juan Ignacio. «Kandelaria - Zientzia Kaiera» Zientzia Kaiera (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).
* ↑ Araolaza, Oier. Inauteri goiztiarrak — Eibar.ORG | Eibarko peoria. (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) Dueso, José. El calendario tradicional vasco. , 30 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18647897
* Multimedia: Candlemas Day / Q18647897
# Kandergrund

Kandergrund Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 805 biztanle zituen 32,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65540
* Multimedia: Kandergrund / Q65540
Kandersteg
# Kandern

Kandern Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 8.537 biztanle zituen, 62,27 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61661
* Multimedia: Kandern / Q61661
# Kandia (Txekia)

    Artikulu hau Txekiako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kandia (argipena)».
Kandia Txekiar Errepublikako herri bat da, Prostějov barrutian dagoen Laškov udalerriaren parte. 2011n, 45 helbide erregistratu ziren hemen, 90 bizilagunen bizileku.
Kandiak okupatzen du Laškov udalerrian 6,8 km² ko eremu bat.

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, esperantozko Wikipediako «Kandia» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-09-18ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q12027941
* Multimedia: Kandia / Q12027941
# Kandela estandar

Astrofisikari dagokionez, kandela estandar izena objekturen batzuen propietate fisikoei edo euren barnean gertatzen diren prozesuei erreferentzia egiteko erabiltzen den kontzeptu bat da, eta dauden distantzia kalkulatzeko erabiltzen dena.
Lurretik oso gertu (argi-urte gutxi batzuk) dauden objektuentzako izan ezik, non distantzia prozedura geometrikoen bidez neur daitekeen, edozein distantzia kosmikoren estimazioa oinarritzen den informazio iturrik objektu batengandik jasotzen den argia objektu horrek igortzen duen argiarekin (berezko argitasuna) alderatzean datza. Lehenengoa nahiko zehaztasunez neur daitekeen bitartean, bigarrena ezin da neurtu argitasun horrekin lotuta dagoen objektu igorlearen propietate neurgarri baten bidez izan ezik. Kandela estandar garrantzitsuenetako batzuk zenbait izarren aldakortasun periodoa, batez ere Zefeida izar aldakorrena eta RR Lyrae izar aldakorrena, Ia motako supernobak edo igorpenezko espektru lerro zehatz batzuen zabalera (Tully-Fischer erlazioa) daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q932938
# Kandhamal barrutia

Kandhamal barrutia Indiako barruti bat da, Southern dibisioan, Orissa estatuan. 733.110 biztanle ditu 8.021 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Balangir barrutia

## Ikus, gainera

* Orissa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2085500
* Multimedia: Kandhamal district / Q2085500
# Kandela diagrama

Kandela diagrama burtsan kotizatzen duten akzio, titulu eta dibisen prezioen bilakaera aztertu eta bilakaera horretan agertzen diren joera eta egituretan oinarritua, etorkizuneko kotizazioari buruzko aurresanak egiteko diagrama bat da, analisi teknikoan maiz erabiltzen dena. Kandela bakoitzean, aldi batean izandako kotizazio handiena, txikiena, irekierakoa eta itxierakoa zehazten dira; irekierakoa eta itxierako kotizazioek laukizunen bat (kandelaren gorputza) mugatzen dute eta kotizazio handiena eta txikiena adierazteko, itzal deritzen marrak luzatzen dira laukizuzeneko muturretatik. Irekieratik itxierara kotizazioa jeitsi bada, laukizuznena beltzez edo gorriz margotzen da; igo bada, berriz, zuriz edo berdez. Ohikoa da egun bakoitzeko kandela bat marraztea, baino beste epe batzuetarako (15 minutu, esaterako) ere egin daiteke. XVIII. mendean asmatu ziren Japonian, Munehisa Homma merkatariaren eskutik, munduko lehen eperako merkatua izan zen bertako arroz merkatuko prezioak harturik; hari zor zaizkio, halaber, kandela grafikoaren interpretaziorako oinarriak. Merkatuaren bilakaera aurresateko kandelen konfigurazio-eredu aztertu da; adibidez, marubozu zuria deritzon egiturak (kandela zuria, itzalik gabe edo itzal txikiekin) goranzko joeraren seinale argia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1067794
* Multimedia: Candlestick charts / Q1067794
# Kandersteg

Kandersteg Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,298 biztanle zituen 134,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66218
* Multimedia: Kandersteg / Q66218
Adelboden Ferden Frutigen Kandergrund Lauterbrunnen Leukerbad Reichenbach im Kandertal Wiler (Lötschen) Blatten
# Kandela eliza (Rio de Janeiro)

Kandela eliza (portugesez: Igreja da Candelária) Brasilgo Rio de Janeiro hirian dagoen eliza katoliko bat da. Barroko eta neoklasiko estilokoa da.
Francisco João Roscio arkitektoak diseinatu zuen eta 1609-1877 artean eraiki zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82312
* Multimedia: Igreja de Nossa Senhora da Candelária / Q82312
# Kandelaria eguna (Azkoitia)

Kandelaria eguna, Euskal Herriko beste toki askotan gisa, Azkoitian ere ospatu egiten da baina Gipuzkoako herrian ezaugarri desberdinak ditu, tartean, Frantzisko Xabier Munibe Peñafloridako kondearen “Irten ezazu” abestiaren interpretazioa. Egun horretan ere, otsailaren 2an, aurreko urtean jaiotako haurrak elizan aurkezten dira, bere garaian Amabirjinak eta San Josek bere semearekin egin omen zuten bezala. Horrela, Kandelaria gauean, Gabonetako zikloa itxi egiten dute.

## Ohitura zaharra

Gau horretan egiten diren erritoek gutxienez 250 urte dituzte. Egun horretan kandelak eta aurreko urtean jaiotako haurrak bedeikatzen dira. Ondoren, elizatik kanpo Andre Mariaren irudiarekin prozesioa egiten da. Prozesioan, kandela eskuan, katekesiaren haurrak eta familiak joaten dira, 'Irten Ezazu' abestia abestuz. Lehen aurretik bi haur joaten ziren, eskuetan usakumea eta bizkotxoa eramanez. Prozesioa, bestetik, gauez egiten zen.

## "Irten ezazu" abestia

Jatorrizko abestia Xabier Munibe Peñafloridak idatzi zuen 1750ean. Egun bertsioa laburtua abesten da: hasieran hamalau apaldi bazituen, egun bi bakarrik abesten dira. Erritmoa ere aldatu da, kutsu sinfonikoa emanez abestiari.

## Erreferentziak

* ↑ https://maxixatzen.eus/komunitatea/xabiermunibe/1454492808756-santa-ageda-xabier-munibe-ikastolan
* ↑ https://www.diariovasco.com/costa-urola/azkoitia/candelaria-20220207161646-nt.html
# Kerr efektua

Kerr efektua kanpoko eremu elektriko batek material batean sortutako birrefringentzia da. Bi errefrakzio-indize desberdin ditu: argi-fajoa bitan banatzen da material horretan sartzen denean. Materian efektu hori eragiten duten fenomeno fisikoak izan daitezke, besteak beste, materialaren, elektroestrikzioaren, Efektu fotoerrefraktiboaren eta orientazio molekularraren arabera. John Kerr fisikari eskoziarrak aurkitu zuen 1875ean. Sortutako birrefringentzia, Pockels efektuak eragindakoa ez bezala, aldatu egiten da aplikatutako eremu elektrikoaren karratuaren arabera. Materialek, oro har, Kerr efektu oso ahula izaten dute, baina zenbait likidok Kerr efektu neurgarria dute. Material bati aplikatutako eremu elektriko batek birrefringentzia bat sortzen du material horretan: argiak errefrakzio-indize desberdina du bere polarizazioa eremu elektrikoarekiko ortogonala edo paraleloa bada. Bi indize horien arteko aldeak hau balio du:
    $\Delta n=\lambda KI^{2}\,$
non λ argiaren uhin-luzera baita, K Kerr-en konstantea, eta I eremu elektrikoaren anplitudea.

## Erreferentziak

* ↑ Justiniano Casas (1994), Óptica, Saragossa (Gaztelaniaz) ISBN 84-605-0062-4
* ↑ Paschotta, Dr Rüdiger. Kerr Effect. .
* ↑ Kerr electro-optic effect | physics | Britannica. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q883038
# Kerpen

Kerpen Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Erft barrutia|Rhein-Erft]] barrutian. 2014an 63.784 biztanle zituen 113,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3959
* Multimedia: Kerpen / Q3959
* Webgune ofiziala
# Kerpert

Kerpert (bretainieraz Kerbêr) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862076
* Multimedia: Kerpert / Q862076
# Kerr konderria (Texas)

Kerr konderria (ingelesez: Kerr County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kerrville da. 2010eko zentsuaren arabera 49.625 biztanle zituen, Kerr kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Kerr konderriak 2.867,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,25 ura dira. Beste 2.857,58 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 17,3 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 49.625 pertsonetatik 47.746 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 11.895 dira. 739 beltzak edo afroamerikarrak. 207 amerikar natiboak ziren eta 19 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 361 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 38 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 515 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q26528
* Multimedia: Kerr County, Texas / Q26528
# Kerr udalerria, Champaign konderria (Illinois)

Kerr udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Champaign konderrian. Azken zentsuaren arabera 183 biztanle zituen, 22.25 milia karratu (57.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Kerr udalerrian 46 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.134 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6394335