OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harribitxi

Harribitxia bere tasun bereziengatik oso baliozkoa den minerala da, ebaki eta leuntzean bitxigintzan eta beste apainduratan erabiltzen dena. Hala ere, arroka batzuk (adibidez lapis lazulia) eta gai organiko batzuk (adibidez anbarra) ez dira mineralak, baina bitxigintzan erabiltzen direnez harribitxitzat hartzen dira.
Harribitxi gehienak gogorrak dira, eta horregatik dira baliotsuak, nahiz eta mineral batzuk arrazoi estetikoengatik (kolorea, distira...) erabiltzen diren bitxigintzan. Urritasunak ere harribitxia baliotsu bilakatzen du.

## Ezaugarriak eta sailkapena

Mendebaldeko kulturan erabili izan den sailkapena, Antzinako Greziatik hasita, bitan banatzen ditu harri baliotsu hauek: bitxiak eta erdi-bitxiak. Gaurko erabileran bitxiak dira diamantea, errubia, zafiroa eta esmeralda. Beste harribitxi guztiak erdi-bitxiak dira. Hala ere, eguneroko hizkuntzan denak dira harribitxiak. Banaketa honen arrazoia Antzinatean zuten urritasunean eta kalitatean du oinarri: guztiak dira gardenak, kolore ederrekoak (diamante kolorgea izan ezik) eta oso-oso gogorrak, 8-10 Mohs eskalan.
Sailkapen tradizional honek ez ditu oraingo balioak nahitaez islatzen. Esaterako, granateak ez dira oso garestiak, baina bada Tsavorita izeneko granate berde bat esmeraldak baino garestiago izan daitekeena.

## Ikus, gainera

* Metal preziatua

## Erreferentziak

* ↑ Precious Stones, Max Bauer, p 2
* ↑ Precious Gemstone glossary of Jewelry
* ↑ Wise, R. W., 2006, Secrets Of The Gem Trade, The Connoisseur's Guide To Precious Gemstones, Brunswick House Pr, pp. 3–8 ISBN 0-9728223-8-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83437
* Multimedia: Gemstones / Q83437
# Harriaren eta San Adrianen labarrak

Harriaren eta San Adrianen labarrak Nafarroa Garaiko Zangozerria eskualdean kokatutako labarrak daude, Leireko mendilerroaren lehengo mendiak mendebaldetik. Irunberri eta Ledea herrien artean dago, 2,90 kilometroko luzerarekin eta 2,55 kilometro koadroko azalerarekin. Zatirik sakonenetan, 75 metroko aldea dago mendiaren mailaren eta gailurrik altuenen artean.
Natura 2000 sarekoa da, Natura Erreserba gisa.

## Ezaugarriak

Bere fauna-interesa Iberiar Penintsulako eremutik haratago doa, Europako sai arrearen ugalketa-gune nagusietako bat baita (477 bikote) eta sai zuriko 16 lurralde, belatz handiaren 5 bikote. Harrapari harkaiztarren komunitatea belatz erromesek, arrano beltzak eta ugatzek osatzen dute, azken hori ugaltzeko lurralde batekin. Bertan, sai zurien etzaleku garrantzitsu bat eta miru gorriko beste bat daude.
Hemen, espezie oso delikatuak berriz sartzen saiatzen dira, hala nola aztore-arranoa. Espezie horrek noizbehinka bisitak egiten ditu harkaitzetara, eta oraintsu arte habia egin du, eta berriro sartzen ari da.
Eremu ilunetan ezkiak, amildegiko baso mistoak, lizarrak, astigarrak, hurritzak, sahatsak, zumarrak, pagoak, hainbat motatako haritzak eta pinu gorriko pinudi naturalizatuak hazten dira, eta horien artean goroldio oso arraroa bizi da, buxbaumia viridis. Mendi-hegal eguzkitsuek, ordea, gorosti, erkametz, oihanpe eta ipuruz tindatzen dute beren paisaia: sabina, abaritza, ipar-ipurua.

## Erreferentziak

* «Leireko mendilerroa eta Arbaiungo arroila - naturgune babestuak - navarra.es» espaciosnaturales.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-11-21).

## Ikus, gainera

* Irunberriko arroila
* Leireko mendilerroa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110369280
# Harribitxi (musika taldea)

Harribitxi Iker Alvarez (Bilbo) eta Aitor Urkiza (Burlata) txistulariek sorturiko folk musika taldea da.
Bestelako musika instrumentuak ere konbinatzen dituzte, perkusiozkoak (shruti box, kaxoia, platera, musukitarra, shaker, glockenspiel, bonbetea, kalimba, ttun-ttuna, pandereta, danbolina, bongoak) edo harizkoak (mandolina, gitarra, klabeak).

## Diskografia

* Deiadar (2022, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Harribitxi» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).
* ↑ «Deiadar» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115638821
# Harridura-marka

Harridura-marka interjekzioa edo harridura adierazteko erabiltzen den ikurra da eta esaldi baten amaiera adierazten du. Kasu batzuetan, oihu egiten dela adierazteko ere erabiltzen da, edo esan nahi dena garrantzitsua dela adierazteko, adibidez Kontuz! esaldian. Ondorio gisa, esaldirik gabeko harridura-marka bat arrisku ez-zehatz bat adierazteko trafiko seinaleetan agertzen da.
Baditu beste esanahi batzuk:
* Matematikan, operazio faktorial bat dela adierazteko erabiltzen da.
* Programazio-lengoaia batzuetan, ! erabiltzen da adierazpen baten aurretik ukazioa adierazteko. Adibidez, !A idazten badugu, A ez dena diogu.
* Hizkuntza batzuetan ! idazten da letra baten aurretik klik kontsonante bat dela adierazteko.
Hizkuntza batzuetan, gaztelania kasu, esaldiaren hasieran ere ¡ alderantzizko harridura-marka erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ lema.rae.es (Noiz kontsultatua: 2019-01-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q166764
* Multimedia: Exclamation marks / Q166764
# Harricourt

Harricourt Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 38 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Harricourt udalerrian erroldatutako biztanleak 52 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 29 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 27etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Harricourt udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 8 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 12 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 23 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 23 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (12 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Harricourt udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q948547
* Multimedia: Harricourt (Ardennes) / Q948547
# Herbert Henry Asquith

Herbert Henry Asquith, Oxford eta Asquitheko 1. Kondea KG, PC, KC, FRS (1852ko irailaren 12a - 1928ko otsailaren 15a), H. H. Asquith bezala ezagutua, Alderdi Liberaleko politikaria, estatu-politikari eta Erresuma Batuko Lehen Ministroa izan zen 1908 eta 1916 artean.
* Datuak: Q166714
* Multimedia: H. H. Asquith / Q166714
# Herbert James Draper

Herbert James Draper (Londres, 1863 edo 1964 – 1920) Viktoriar Aroa bizi izan zen Ingalaterrako margolaria izan zen. Haren estiloa klasizismoarekin lotuta zegoen. Gehien landu zuen generoa erretratua izan zen, gai mitologikoen eta erotikoen inguruan.

## Biografia

Londresen jaioa, Henry Draper bitxigilearen semea zen. Tottenhamgo Bruce Castle Schoolen ikasi zuen eta, ondoren, Royal Academy of Arts-en. 1882 eta 1892 artean, ikasteko asmoarekin, Erromara eta Parisera bidaia batzuk egin zituen; bidaia horiek ordaintzeko bi beka jaso zituen: Royal Academyren Urrezko Domeina eta Bidaia beka 1889an. XIX. mendearen amaieran ilustratzaile gisa lan egin zuen eta, azkenik, Londresen egokitu zen. 1891n Ida Williams-ekin ezkondu zen; alaba bakarra izan zuten: Yvonne. 1898an eginiko bere The Lament for Icarus lanak Parisko 1900ko Erakusketa Unibertsalean Urrezko Domeina eskuratu zuen.
56 urte zituelarik, arteriosklerosik, jota, margolaria hil zen, Abbey Roaden zuen etxean.

## Iruditegia

* Antzinako goiza
* Neska gaztea urmael ondoan
* Calypso uhartea
* Kelpie, 1903
* Tristan eta Isolda
* Naiade, 1908
* Ida Draper
* Ariadna
* Naiade bat eguzkipean
* Udaren itsasoa
* Afroditaren perlak
* Lamia, 1909
* Bainua
* Artea eta Jadea
* Miss Barbara De Selincourt-en erretratua
* Clyties of the Mist
* Ikarorekiko Ahuenea, 1898
* Santa Dorotearen egunerako, 1899
* Uraren haurra
* Prospero
* Itsasoko dontzeila
* Goizargiaren ateak
* Estudioan
* Itsas melodiak
* Ulises eta sirenak
* Halcyone, 1915

## Erreferentziak

* ↑ https://www.tate.org.uk/art/artists/herbert-draper-1029
* 1 2 The Times, Thursday, Sep 23, 1920; pg. 1; Issue 42523; col A

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):H J Draper (Victorian Web)
* (Ingelesez): H J Draper online (ArtCyclopedia)
* (Ingelesez): Works by H J Draper (Tate Gallery)
* (Ingelesez): H J Draper (Art Renewal Center)
* (Ingelesez): Guttenberg Proiektua.
* Datuak: Q918605
* Multimedia: Herbert James Draper / Q918605
# Herbert George Wells

Herbert George Wells (1866ko irailaren 21a - 1946ko abuztuaren 13a) idazle eta filosofo britaniarra izan zen, idatzitako zientzia fikziozko eleberriengatik ezaguna, zeinaren aitzindarietako bat izan zen.
Bere lehen lanek fantasia zientifikoa, teknologiaren garaipenari buruzko deskripzio profetikoak eta XX. mendeko gerren krudeltasuna izan zituen gaitzat: “Denboraren Makina” (1895), zientzia, abentura eta politika nahasten ziren bere lehen eleberria, arrakasta bat izan zen, “Gizon Ikusezina” (1897), “Munduen Gerra” (1898), “The First Man in the Moon” (1901). Film asko egin dira lan hauek oinarri hartuta.
Garaiko errealitate soziologikoaz ere arduratu zen, batez ere erdi mailako klasearenean, marjinatuen eskubideak defendatuz eta “Love and Mr. Lewisham” (1900), “Kipps, the Story of a Simple Soul” (1905) eta “Mr. Polly” (1910) bezalako eleberrietan humorez eta errukiz isladatu zuen garaiko hipokresiaren aurka eginez.
Bere zenbait liburu itzuli dira euskarara.

## Lanak

Bere lanetako batzuk honakoak dira:
* Denboraren Makina (1896)
* Moreau Doktorearen Uhartea (1896)
* Gizon Ikusezina (1897)
* Munduen Gerra (1898)
* Love and Mr Lewisham (1900)
* First Men in the Moon (1901)
* The Scepticism of the Instrument (1903)
* The Food of the Gods (1904)
* Kipps (1905)
* In the Days of the Comet (1906)
* A Modern Utopia (1908)
* Ann Veronica (1909)
* Tono-Bungay (1909)
* The History of Mr Polly (1910)
* The New Machiavelli (1911)
* Marriage (1912)
* The World Set Free (1914)
* The Outline of History I, II (1920, 1931, 1940, 1949, 1956, 1961, 1971)
* Men Like Gods) (1923
* The World of William Clissold (1926)
* Mr Blettsworthy on Rampole Island (1928)
* The Open Conspiracy (1928)
* The Shape of Things to Come (1933)

### Euskaraz

* "Hormako atea eta beste ipuin batzuk" ipuin bilduma (2021). Elkar. Itzultzailea: J.M. Berasategi.
* Gizon ikusezina (The Invisible Man) (1997). Ibaizabal. Itzultzailea: Miren Arratibel.
* Munduen gerra (The war of the worlds) (1991). Bertsio moldatua. Elkar. Itzultzailea: Jose Antonio Mujika.

## Erreferentziak

* ↑ «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (Noiz kontsultatua: 2022-07-24).
* ↑ Biain, Aitor. «Joxe Mari Berasategik euskarara ekarri ditu H.G. Wellsen ipuinak» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-07-24).
* ↑ «H.G. Wells - Gizon ikusezina» www.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2022-07-24).

## Ikus, gainera

* Odette Keun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42511
* Multimedia: H. G. Wells / Q42511
# Herbert Kroemer

Herbert Kroemer (Weimar, 1928ko abuztuaren 25a – 2024ko martxoaren 8a) alemaniar-estatubatuar fisikaria izan zen. 2000ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Zhores Alferovekin batera abiadura handiko erdieroaleentzako eta optoelektronikarako heteroegituren garapenagatik. Sariaren beste zati bat Jack Kilbyk jaso zuen.
Fisika teorikoa ikasi zuen Göttingengo Unibertsitatean eta ikerketa laborategietan lan egin zuen Alemanian eta Estatu Batuetan. 1968tik 1976ra ingeniaritza elektronikoa irakatsi zuen Coloradoko Unibertsitatean. Transistoreei buruzko ikerketek telefono mugikorren teknologien garapena ahalbidetu zuten.
* Datuak: Q71016
* Multimedia: Herbert Kroemer / Q71016
# Herbert Clark Hoover

Herbert Clark Hoover (West Branch, Iowa, Ameriketako Estatu Batuak, 1874ko abuztuaren 10a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1964ko urriaren 20a) politikaria izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako presidente izan zen 1929ko martxoaren 4tik 1933ko martxoaren 4ra.
Meatzeetako ingeniaria zen, eta lanbideak herrialde asko ezagutzeko aukera izan zuen: Errusia, Txina, India, Australia. Lehen Mundu Gerran, Europarako elikadura-laguntzaren banaketaren ardura hartu zuen. 1921etik 1924ra Merkataritzako estatu-idazkaria izan ondoren, Alderdi Errepublikanoko presidentegaia izan zen 1928ko hauteskundeetan, bai eta irabazi ere.
Ekonomia- eta gizarte-garapenerako plan zabal bati ekin arren, Depresio Handiak deuseztatu zituen Hooverrek harturiko neurri guztiak. Japoniarrak Mantxurian sartzea galarazteko egin zituen ahalegin guztiak alferrik izan ziren (1931). Krisiak Europa jo zuenean, Lausanako itunean erabaki zelarik europarren gerra-zorrak ezabatzea, nazioarteko tentsioa areagotu egin zen, eta Hoover gero eta Europako herrietatik urruntzearen aldekoago agertu zen. Ondoko hauteskundeetan, Alderdi Demokrata nagusitu zen, eta Franklin Delano Rooseveltek beretu zuen lehendakaritza.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35236
* Multimedia: Herbert Hoover / Q35236
# Herbert Read

Herbert Edward Read (Muscoates, Yorkshire, 1893ko abenduaren 4a - Stonegrave, 1968ko ekainaren 12a) ingeles arte-historialari, olerkari, literatura-kritikari, filosofo eta anarkista izan zen.
Artea eta literatura ikasi zituen Leedseko Unibertsitatean. Lehen Mundu Gerran ofizial mailarekin borrokatu zuen Mendebaldeko Frontean. Victoria and Albert Museumen lan egin zuen.
Artearen historialari eta surrealismoan aditu gisa nabarmendu zen, eta surrealismoari buruzko lehen erakusketa antolatu zuen. Burlington Magazine arte-argitalpenaren editorea izan zen 1933 eta 1939 artean, eta Hezkuntzako Arteen Elkarte Britainiarreko, Arte Garaikideko Institutuko eta Yorkshireko Gizarte Filosofikoko presidentea izan zen.
Politikoki anarkista izan zen Ingalaterrako tradizio kietistan. Erregimen frankistaren aurkari izan zen eta preso politikoen aldeko kanpainetan parte hartu zuen. Artea, kultura eta politika adierazpen bakartzat jo zituen giza kontzientziaren barruan. Artea kontzientziarekin eboluzionatu zuen prozesu psikologikoa zen berarentzat. Artean eta kritika literarioan psikoanalisiaren erabileran aitzindaria izan zen, eta 1949az geroztik existentzialismo frantsesean interesatu zen.
Arte-hezkuntzarekiko interesa agertu zuen, eta mundu osorako arte-hezkuntza proposatu zuen, guztiok artistak ematen ditugula iritzita.

## Lan hautatuak
### Kritika

* What is a Poem (1926)
* Phases of English Poetry (1928)
* Form in Modern Poetry (1932)
* Art and Industry (1934)
* Education Through Art (1943)
* The True Voice of Feeling (1953)
* The Paradox of Anarchism (1955)
* Philosophy of Anarchism (1957)
* A Concise History of Modern Painting, 'The World of Art Library' series (1959)
* Art and Alienation (1967)
* Essays in Literary Criticism (1969)

### Olerkigintza

* A World Within A War (1943)
* Collected Poems (1966)

### Autobiografia

* Innocent Eye (1933). A childhood autobiography
* The Contrary Experience (1963). Autobiography

### Prosa

* Wordsworth; The Clark Lectures 1929-30 (1930)
* In Retreat (1930)
* Ambush (1931)
* Arp (The World of Art Library) (1931)
* The Meaning of Art (1931, rev. 1968)
* Art and Alienation (1932)
* The Redemption of the Robot – My Encounter with Education through Art (1933)
* Art Now (1933)
* My Anarchism (1934)
* The Green Child (1935)
* Unit One (1935), argitaratzailea
* To Hell With Culture (1941)
* Eric Gill (1938)
* The Contrary Experience: autobiographies (1938)
* Introduction to Hubris: A Study of Pride by Pierre Stephen Robert Payne (1940)
* The Tenth Muse (1941)
* Icon and Idea (1943)
* Revolution & Reason (1945)
* The Art of Sculpture (1949)
* Education for Peace (1950)
* Existentialism, Marxism and Anarchism, Chains of Freedom (1951)
* English Prose Style (1952)
* Art and Society (1953)
* Anarchy & Order; Poetry & Anarchism (1959)
* Collected Essays in Literary Criticism (1960)
* The Grass Roots of Art (1963)
* Art Now (1963)
* Wordsworth (1966)
* Naked Warriors (1967)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q460061
* Multimedia: Herbert Read / Q460061
# Herbert Heckmann

Herbert Heckmann (Frankfurt, Alemania, 1930 – Bad Vilbel, 1999) alemaniar idazlea izan zen.

## Biografia

Aleman filologia eta filosofiako ikasketak egin zituen Frankfurten. Unibertsitateko laguntzaile izan zen Münsteren eta Heidelbergen, eta irakasle gonbidatua Evanstoneko Unibertsitatean (Illinois), 1965 eta 1967 bitartean.
1977az geroztik Darmstadteko Hizkuntza eta Literatura Akademiako kide izan zen. Hitz lauzko lanez gainera, konposizio lirikoak eta haurrentzako ipuinak idatzi zituen, eta baita irrati eta telebistarako gidoiak ere.
Oso gazterik eman zen ezagutzera, Das Portrait (1958, Erretratua) kontakizunarekin, Kafkaren estiloa gogorazten duen parabola sorta bat, eta Benjamin und seine Väter (1962, Benjamin eta bere gurasoak) eleberri ironikoarekin. Eleberri horretan, Benjamin sasikumearen, bere amaren eta aitaordearen bizitza kontatzen da, Weimarko Errepublikaren garaian, eta Benjaminen ibilerak bere benetako aitaren bila, harik eta Parisen aurkitzen duen arte, pailazo pobre batekin.
Haurrentzako liburuei, hala nola Geschichten vom Löffelchen (1970, Koilaratxoaren historiak) lanari, jendeak eta kritikariek oso harrera ona egin zieten bezala, hitz lauzko lanek, berriz, ez zuten halako arrakastarik izan. Aipagarrienak Schwarze Geschichten (1964, Historia beltzak) eta Der große Knock-out in sieben Runden (1972, KO zazpi borrokalditan) dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q106600
# Herbert John Louis Hinkler

Herbert Bert John Louis Hinkler (1892ko abenduak 8 – 1933ko urtarrilak 7) australiar hegalari bat izan zen.
Lehen Mundu Gerrako heroia eta hegalaria, Ingalaterratik Australiarako hegaldi saiakera batean, Pratomagno mendilerroaren aurka tupust egin zuen bertan hilez, 1933ko urtarrilak 7an.
* Datuak: Q827380
* Multimedia: Bert Hinkler / Q827380
# Herbert Park

Herbert Parkea (irlanderaz Páirc Hoirbeaird) Dublingo Ballsbridge auzoko parke publikoa da.

## Egitura

Parkearen itzulinguruak milia baten luzera dauka. Oinezkoen bide batek zeharkatzen du parkea, hegoaldeko zatia iparraldekoa baino handiagoa delarik.
Hegoaldean Dodder ibaiaren ondoan hainbat futbol-zelai eta lorategi daude, bai eta ahateentzako putzu handi bat ere. Iparraldeko zatian aldiz tenis pistak eta bolatokiak daude.

## Historia

Pembrokeko kondeak hiriari emandako lurrek osatzen dute gaur egungo Herbet Parkea. 1907an mundu mailako feria bat egin zen bertan, Irish International Exhibition (Irlandako Nazioarteko Erakusketa) deitu zena. Orduan eraikitako egiturak kendu zirenean parkea publiko bihurtzea erabaki zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4342218
* Multimedia: Herbert Park / Q4342218
# Hiru Ateetako meskita

Hiru Ateetako meskita (arabieraz: مسجد الأبواب ابن‎; frantsesez: Mosquée des Trois Portes) edo Muhammad ibn Khairunen meskita ( مسجد ابن الثلاثة) Tunisiako Kairuan hirian dagoen eraikin historikoa da. 866an Muhammad ibn Khairunek eraikitzeko agindua eman zuen, munduko zaharrenetariko bat eta Aglabtar leinuaren garaiko arkitekturaren testigantza da.

## Historia

Muhammad ibn Khairunek eraikitzeko agindua eman zuen 866. urtean. Muhammad ibn Khairun bidaiaria eta Koranen irakurlea izan zen. Mundu ezagunaren leku desberdinak ezagutuez gero (Bagdad, Kairo), Kairuanen finkatu zen. Hiri horreta, erlijio testuak aztertzeko meskita sortu zuen.

## Arkitektura

Meskitaren ezaugarri nagusia erdiko egitura da: hiru ate eta ferra-arku ditu, Kairuango Meskita Nagusiaren antzerakoak, eta lore- eta geometria-patroien grabatua, eta idazkera kufikoan egindako inskripzioak. Nahiz eta kufikoa asko erabiltzen den arkitektura islamikorako dekorazio gisa, eraikineko inskripzioaren grabatua kasu arraroa da. Aglabtarren arkitekturaren diseinuak tokiko arkitektura-tradizioaren herentzia eta Abbastar Kalifa-herriaren metropoli-estiloen eta -tekniken aldibereko aintzatespena ditu ezaugarria. Meskitak otoitz-gela bat du, gangarekin, qiblako hormaren paraleloan, eta hiru ur-arrorekin, koroatutako zutabeekin. Era berean, lauki formako minarete bati atxikita dago, geroago hafsi garaian gehitu zitzaiona.

## Erreferentziak

* ↑ Clifford Edmund Bosworth, Historic Cities of the Islamic World, Leyde, Brill, 2007, 615 or. (ISBN 978-9-004-15388-2, 259 or.
* ↑ Bloom, Jonathan M. Blair, Sheila S. (2009) The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture. Oxford University Press. 86 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3324931
* Multimedia: Three Doors Mosque / Q3324931
# Hiru Enrikeen Gerra

Hiru Enrikeen Gerra 977an Oton II.a enperadorearen aurka Enrike izeneko hiru germaniar liderrek egin zuten matxinada labur bat izan zen.
Azpijokoa Bavarian gertatu zen, Oton Boleslao II.a Bohemiakoaren aurka kanpatuta zegoen bitartean. Konspiratzaileek, Enrike I.a Augsburgoko gotzaina, Enrike II.a Bavariako dukea, berriki bere titulua kendu zitzaiona, eta Enrike III.a Karintiako dukea, elizaren laguntza ere bazuten. Oton, Oton I.a Suabia eta Bavariako dukearekin aliatuta, lehenik Passauren aurka joan zen, errebeldeen esku zegoena. Hiria irailean errenditu zen enperadorearen setio estrategiei esker, horien artean txalupek ibai gainean osatutako zubi bat zegoelarik.
978ko Bazkoan, hiru matxinoak Magdeburgon zigortuak izan ziren. Dukeak erbesteratuak izan ziren, Eta Enrike Karintiakoak bere dukerria Lorenako dukea zen Konrado Gorriaren seme zen Oton I.a Karintiakoaren alde galdu zuen. Gotzaina urte horretako uztaileraino kartzelatua izan zen.
Gatazkaren emaitza nagusia Bavarian erabateko menpekotasuna izan zen: une honetatik aurrera jada ez zen izan tribu dukerririk handiena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3660954