# Theodate Pope Riddle

Theodate Pope Riddle, sortzez Effie Brooks Pope (Salem, Ohio, 1867ko otsailaren 2a - Farmington, Connecticut, 1946ko abuztuaren 30a) XX. mendeko estatubatuar arkitekto autodidakta ospetsua izan zen.

## Lehen urteak

Alfred Atmore Pope eta Ada Lunette Brooks-en alaba bakarra, erosotasun eta aberastasun giroan hazi zen, Europan zehar bidaia luzeak eginez, galeria eta arte erakusketekin, bildumagileekin eta margolariekin harreman estuan.
Bere independentzia ideologiko eta determinismoaren isla, bere jaiotze izena, Effie Brooks Pope, Theodate Popegatik aldatzea erabaki zuen, bere amonaren omenez. Gaztetatik bizi izan zuen bere oparoaldi ekonomikoaren errealitateak sortzen zuen anbiguotasun eta ezinegona, behartsuenen arazo sozialekin kontrastean. 1888an, Connecticuteko hezkuntza formalaren etapa amaitu ondoren, gurasoekin batera Frantzia eta Ingalaterran zehar bidaiatzeari ekin zion. Bi urte geroago, itzultzean, unibertsitateko prestakuntza baten iradokizunei muzin egin zien eta arkitekturako prestakuntza praktikatik eta intuiziotik hasi zuen.

## Ibilbidea

Bere marrazki ugariek paisaiari eta espazioari buruzko bere behaketak eta ideiak islatzen zituzten, ingurunearekin, tokiko materialekin eta eskulanarekin elkartasunezko arkitekturarako zaletasuna agerian utziz. 1890ean, Theodate Popek etxalde bat alokatu zuen Farmingtonen, bere bizileku pertsonal bihurtu zuena, The O’Rourkery-n. Bertan, Melvin Hapgood arkitektoaren eskutik egindako hausnarketetatik abiatuta, arkitektura-praktikaren lehen esperientzia erreala barneratu zuen.
Jardun profesionalaren gorabeherei buruzko ikaskuntza eraikitzaileekin izandako eguneroko harremanetik abiatu zen, bereziki Mc Kim, Mead & White enpresarekin, eta harekin Farmington-en, Connecticut-en, Hill-Stead etxea eraiki baitzuen 1897 eta 1907 bitartean. Proiektuaren lehen erabakiak tokira egindako bisita batean zehaztu ziren, paisaia-arkitekto batekin batera. Gero, eraikuntza-enpresaren marrazki formalak jaso zituen, eta zuzenketa, zehaztapen eta marrazki ugarirekin esku hartu zuen. Lan-modalitate hori proiektatzeko eta taldean lan egiteko eredu pertsonal bihurtu zen.
1906 eta 1909 artean Westover Eskola eraiki zuen, neskentzako barnetegia, eta 1914 eta 1915 artean Hop Brook gramatika eskola Naugatuckeko (Connecticut) etorkinen sailean. Obretan, Cambridge eta Oxfordeko Unibertsitateetan miresten zituen proiektu-jarraibideak errepikatu zituen: teilatu beraren azpian jarduera desberdinak artikulatzea, klaustroaren tipologiari zegozkion lau angeluko konposizioa, mugak edo galeriak osatzen zituzten arku jarraituak. Ingalaterra Berriko paisaia ere inspirazio etengabea zen bere diseinuetan, bai eta fatxaden konposizioan eta barneko espazioan ikus zitezkeen gotiko ingelesaren zenbait alderdi ere. Egiletzaren eskola-arkitekturak balio solidarioetan trebatzeko proiektu akademiko eta sozial sendo bat zuen oinarri, eta konpromiso estua zuen harekin. Horrez gain, egoitza ugari diseinatu eta eraiki zituen bere langileentzat eta landa-etxeak Connecticuteko eta New Yorkeko familia dirudunentzat.
1914an, Popek eskola bat sortzea erabaki zuen, bere aitaren oroimenez: Pope eskola mutikoentzat. Urte batzuk geroago, ama hiltzean, Avon Old Farms Eskola izena hartu zuen. Ingalaterra Berriko antzinako hiri txikien antzekoa zen “hiribildu” kontzeptuaren azpian, arkitektoak, gaztetxoek pertsona independenteak, zentzudunak eta pentsamendu librekoak izateko hezkuntza, lanbidea eta ohiturak jaso zitzaten beharrezkoa zen eraikinen hedapena aurre-irudikatu zuen. Lanak 1921etik 1927ra bitartean egin ziren, establezimendua ireki zen urtean. Campuseko arkitekturaren ezaugarri diren haritz-harriak eta -zura (ezaugarri berekoak), berdegune zabalak eta Farmington haranera irekitako ikus-eremuak, gaur egun arte, agertoki eklektiko bat osatzen dute, denboraren joanari eta gauzatze-uneei iragazkorra. Estilo desberdinen jabetzeak eta eskulan artisauak, materialekin egindako lanean izandako irregulartasun eta akatsekin, benetakotasun eta bizitasun zigilua eman zieten eraikinei; Popek bilatu zituen alderdi horiek ikasleentzako lan eta inspirazio adibide gisa.
Bere hogeita hamar urteko jarduera profesionalak bere ibilbidea gogor markatu zuten bi une afektibo izan zituen: 1913an, bere aita hil zen, bere oroimenez Pope Eskola sortu zuen; eta 1915ean, bera, Lusitania transatlantikoan, ontziari egindako eraso alemaniar tragikotik bizirik atera zen bakarretakoa izan zen.
Pepa 1946an etorri zen. Bere liburuan zera idatzi zuen nekatuta nago ezin dut gehiago lan gehiegi egin dudan usteak menderatzen nau Hill-Stead Museoa bilakatzeko, “publikoaren onurarako eta gozamenerako”.

## Lan garrantzitsuak

* 1901- “Hill-Stead” etxea, Farmington, CT
* 1906-1909 “Westover” eskola Middlebury-n, CT
* 1911-1914 Hiru etxe langileentzat Garden Street kalean, Farmington, CT
* 1913- Etxe txapituladuna Gates familiarentzat, Long Island, New York
* 1914-1915 “Hop Brook” eskola, Naugatuck, CT
* 1920-1922 Theodore Roosevelt jaio zen eraikinaren berreraikuntza, New York
* 1921- “Avon Old Farms” Eskola eraikitzen hasi zen, Avon, CT

## Sariak eta aintzatespenak

1918an Amerikako Arkitektoen Institutuko kide onartu zuten. Hamabost urte geroago, Connecticuten matrikulatutako emakume arkitekto bakanetako bat bezala aitortua izan zen.

## Ikus, gainera

* Emakumeak arkitekturan

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Kesman, Cecilia. (21 de marzo de 2015). «Theodate Pope Riddle» Un día | una arquitecta.
* 1 2 3 «The Connecticut Women’s Hall of Fame: Theodate Pope Riddle» Connecticut women`s hall of fame.
* ↑ Museo Hill-Stead. «Familia Pope Riddley» Hillstead Museum.