OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Malen Urkiri

Malen Urkiri Agirrezabalaga (Zarautz, Gipuzkoa, 2007) Aulki gurpilduneko Slalom, Boccia eta Saskibaloiko jokalaria da. Ostadar Saiarre Kirol Taldean jokatzen du.
Espainiako Slalom txapelketa hainbatetan irabazi du, bakarka zein taldeka. Boccia txapelketetan ere aritu izan da, baita batzuk irabazi ere.

## Erreferentziak

* ↑ «Ostadarraren indarra» Urola Kostako Hitza 2018-06-13 (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Malen Urkiri txapeldun izan da Espainiako slalom txapelketan -» Urola Kostako Hitza 2019-05-20 (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Malen Urkiri txapeldun izan da Espainiako selekzioen arteko 'boccia' txapelketan» Zarauzko Hitza 2019-04-02 (Noiz kontsultatua: 2019-12-09).
* Datuak: Q63975561
# Malen Urkiri

Malen Urkiri Agirrezabalaga (Zarautz, Gipuzkoa, 2007) aulki gurpilduneko slalomeko, bocciako eta saskibaloiko jokalaria da. Ostadar Saiarre Kirol Taldean jokatzen du.
Espainiako slalom txapelketa hainbatetan irabazi du, bakarka zein taldeka. Boccia txapelketetan ere aritu izan da, baita batzuk irabazi ere.

## Erreferentziak

* ↑ «Ostadarraren indarra» Urola Kostako Hitza 2018-06-13 (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Malen Urkiri txapeldun izan da Espainiako slalom txapelketan -» Urola Kostako Hitza 2019-05-20 (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Malen Urkiri txapeldun izan da Espainiako selekzioen arteko 'boccia' txapelketan» Zarauzko Hitza 2019-04-02 (Noiz kontsultatua: 2019-12-09).
* Datuak: Q63975561
# Toga (argipen)

Toga hitzak adiera zenbait ditu:
* Erroman gizonek erabiltzen zuten jantzia: Toga Toga
* Valentziako herria: Toga (Alto Mijares)
# Maialen Akizu

Maialen Akizu Bidegain (Urretxu, Gipuzkoa, 1996ko otsailaren 21a) bertsolaria eta idazlea da. Ama gabiriarra du; eta aita, berriz, urretxuarra. Bost urterekin hasi zen Urretxuko bertso eskolan.
2016an Xenpelar saria irabazi zuen. Osinalde, Lizardi, Hernandorena gazte sariketetako finaletan ere kantatu izan du; gainera, final askotan, Aratz Igartzabal Bidegain "Potto" lehengusuarekin.
18 urterekin Bilbora joan zen, Soziologiako ikasketak egitera. Ikasteaz gain, Bilboko zenbait bertso eskolatako kide izan zen aldi hartan.
Iker Irribarria esku huskako pilotari profesional ohia du bikotekide, eta alaba bat dute elkarrekin.
2024an Berria egunkarirako iritzi-artikuluak idazten hasi zen.

## Txapelketak
#### Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa

* 2019ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa: final-laurdenak.

## Sariak

* 2016: Mikel Laboa saria.
* 2016: Xenpelar saria
* 2016: B-lañon saria
* 2021: Ikergazte konkresuko mikro-aurkezpen onena: "Bertsolarien izeberg-a. Zaintzaren begiradatik bertsolarien bizitzen azterketa"

## Lanak

* 2022an, Hamazazpigarrenean aidanez literatur bildumarako, Eszenatokia izeneko «ipuin luzea» aurkeztu zuen.
* 2023ko Durango Azokan banatu zen '(Kultura bat) Zutabeka Durangoko Azokatik' liburuko hitzaurrea idatzi zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Maialen Akizuk irabazi du Xenpelar Saria. (Noiz kontsultatua: 2019-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Guinea, Luis. (2022-07-07). «Unai Laso, duda hasta última hora para San Fermín tras acabar tocado la final» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2023-03-07).
* ↑ ikergazte. «Baditugu Ikergazte2021 irabazleak» IkerGazte 2021 (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).
* ↑ Ubeda, Garbiñe. (2023-12-09). «Kulturaren bilakaeraren ispilu» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-12-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63384728
# Maite Lafourcade

Maite Lafourcade (Baiona, 1934 – 2025eko martxoaren16) euskal zuzenbidean espezializatu unibertsitate irakasle izan zen. Pauen eta, gero, Baionan eman zituen klaseak unibertsitatean. Unibertsitateko tesia Luis XVI.aren erregealdiko Lapurdiko ezkontza kontratuari buruz egin zuen. Erretiratu ondoren, Baionako diziplinarteko fakultateko Centre de recherche d'Etudes Basquesen segitu zuen lanean, berberak sortua.
2006an, Eusko Ikaskuntzaren eta Laboral Kutxaren Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxaren Humanitate, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria irabazi zuen, eta 2016an Eusko Ikaskuntza - Baiona Hiria Ohorezko Saria.

## Erreferentziak

* 1 2 «Maite Lafourcade» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2021-07-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108331649
# Maroan Sannadi

Maroan Sannadi Harrouch (Gasteiz, Araba, 2001eko otsailaren 1a) futbolari profesionala da. Sortzez euskal herritarra, gurasoak marokoarrak ditu, Rifekoak. Erdiko aurrelari aritzen da, bere garaieraz eta gorputzaz baliatuz.

## Bizitza

Alavesera 2022an heldu baino lehen Gasteizko zenbait futbol taldetan hezi zen (Ariznabarra, San Ignacio eta Alaves B). 2024-25 denboraldian Alavesek utzita Barakaldon hasi zen eta ligako 20 partidatan 11 gol egin zituen. 2025eko otsailaren 1ean Athleticek fitxatu zuen, alde batetik Alavesi 3.000.000 € eta beste aldetik Barakaldori (non Alavesek utzita jokatzen zuen) 300.000 € ordainduta. Kontratua 2029ko ekainera arte sinatu zuen.
2025ko otsailaren 8an egin zuen debuta Athleticekin, San Mamesen jokatutako lehen mailako 23. jardunaldian. Partida hartan 3-0 irabazi zion Athleticek Gironari. Hilabete horretan bertan sartu zuen lehen gola Athleticekin.

## Ibilbidea

2024ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Ariznabarra | 3. | 2020/21 | 29 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 4 |
| Ariznabarra | Denera | Denera | 29 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 4 |
| San Ignacio | 3.F | 2021/22 | 35 | 16 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 16 |
| San Ignacio | Denera | Denera | 35 | 16 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 16 |
| Mini Glorias | 2.F | 2022/23 | 28 | 7 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 28 | 7 |
| Mini Glorias | 2.F | 2023/24 | 31 | 10 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 10 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 59 | 17 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 59 | 17 |
| Barakaldo | 1.F | 2024/25 | 20 | 11 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 11 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 20 | 11 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 11 |
| Athletic | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Athletic | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 143 | 48 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 145 | 48 |

## Erreferentziak

* ↑ «Athleticek Maroan Sannadi Alaveseko aurrelaria fitxatu du» EITB 2025-02-01 (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).
* ↑ «Maroan Sannadi, Athletic Clubeko jokalari berria | Athletic Club Website Oficial» www.athletic-club.eus (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).
* ↑ «Maroan Sannadik eta Endika Bujanek Athletic Clubekin debuta egin dute | Athletic Club Website Oficial» www.athletic-club.eus (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).
* ↑ «Athleticek 7-1 irabazi dio Valladolidi» Berria 2025-02-23 (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Fitxa
* Datuak: Q123439972
# Asunción Menendez Fernandez

Asunción Menendez Fernandez (1871-09-15 Oviedo-1945-01-29, Sestao). Sestaoko zenbait eskola publikoko maistra eta zuzendaria izan zen, 30 urte baino gehiago eman zituen irakaskuntzan. Egun, bertako kale batek bere izena darama.

## Ibilbidea

Sestaora bizitzera joan zenean, bertako Urbinagako nesken eskola publikoan irakasle laguntzaile aritu zen, eta 1894an Atilana de la Encina irakaslea zendu zenean, Asunción Menendezi eman zitzaion azken honen ardura.
Geroago, 1906an, El Puente eskola publikoa sortu zen Sestaon eta bertan hasi zen irakasten Modesto López de Harorekin batera. 1907an, ordea, Rebonza nesken eskolako irakasle eta zuzendaria izatera pasa zen.
Asunción Menendezek 30 urte baino gehiago eman zituen Sestaon irakaskuntzan; 1945ean, erretiroan egonda, 74 urterekin, hil zen Sestaon .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Asuncion Menendez Kalea, 2 - Callejero de Sestao - Callejero.net» sestao.callejero.net (Noiz kontsultatua: 2025-03-17).
* ↑ Archivo Foral de Bizkaia: Archivo Municipal de Sestao, Signatura: SESTAO 0252/163
* ↑ Archivo Foral de Bizkaia: Archivo Municipal de Sestao, signatura: SESTAO 0246/004
* ↑ Archivo Foral de Bizkaia: Archivo municipal de Sestao, 1917. Signatura: SESTAO 0252/318
* ↑ , https://sestao.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/11/muerte-de-dc2aa-asuncic3b3n-menendez-1-1945.jpg or..
# Graduondoko ikasketak

Graduondoko ikasketak (latinetik eratorritako terminoa; post aurrizkiak 'ondoren' esan nahi du, eta graduari aditzak 'lizentziatu') gradu tituluaren ondoren egiten diren espezializazio ikasketen zikloari dagozkio. Espezializazio profesionaleko ikasketak, graduondokoak eta titulu akademiko berri bat lortzeko programak barne hartzen ditu, hala nola masterra eta doktorego programak. Ikasketez gain, arlo akademiko horren barruan doktorego osteko ikerketa eta espezializazio ikastaroak sar daitezke. Goi-heikuntza kategoriaren barruan dagoen hezkuntza-maila da, ezagutzaren espezializazioaz gain ikerketa-jarduerak eta unibertsitate-edukien eguneratzea sustatzeko diseinatua. Graduaurreko ikasketak eskatzen dituzte derrigorrezko aurrekari gisa, eta gradua lortu ondoren bakarrik sar daitezke.
Ikastaroen ezaugarriak herrialde edo erakunde bakoitzaren araberakoak dira. Graduondoko ikastaro batzuek bihileko bat baino ez dute irauten; beste batzuek, berriz, urtebete baino gehiago iraun dezakete
Ikastaroen ezaugarriak herrialde edo erakunde bakoitzaren araberakoak dira. Graduondoko ikastaro batzuek bihileko bat baino ez dute irauten; beste batzuek, berriz, urtebete baino gehiago iraun dezakete

## Espainia

Espainian, 2005eko urtarrilaren 21eko 56/2005 Errege Dekretuak arautzen ditu azterketa horiek. Graduondoko ikasketak master eta doktoregoko titulazioak dira.
Graduondoko titulazio ofizialek Espainiako Hezkuntza Ministerioaren onarpena eta akreditazioa dute. Programa horiek Goi-mailako Hezkuntzaren Europako Esparruak (GHEE) ezarritako estandarrak eta irizpideak betetzen dituzte. Unibertsitate, zentro eta tituluen erregistroan (RUCT) titulazio bat Espainian ofiziala den egiazta daiteke.

## Bereizketa

Oro har, unibertsitateek Honoris Causa Doktoretza erabiltzen dute Unibertsitatearen eskumeneko arloetan ekarpenak egiten dituzten pertsonak goraipatzeko. Pertsona horiek, epaimahai jakin baten iritziz, Doktorearen ohorezko tituluaren aintzatespena lortzen dute, nahiz eta ikasketak etxe horietan egin ez (edo amaitu), edo, bereziki, inon ez.

## Erreferentziak

* ↑ «Posgrados universitarios en España» Uniscopio 11-09-2024.
* Datuak: Q141212
# Graduondoko ikasketak

Graduondoko ikasketak (latinetik eratorritako terminoa; post aurrizkiak 'ondoren' esan nahi du, eta graduari aditzak 'lizentziatu') gradu tituluaren ondoren egiten diren espezializazio ikasketen zikloari dagozkio. Espezializazio profesionaleko ikasketak, graduondokoak eta titulu akademiko berri bat lortzeko programak barne hartzen ditu, hala nola masterra eta doktorego programak. Ikasketez gain, arlo akademiko horren barruan doktorego osteko ikerketa eta espezializazio ikastaroak sar daitezke. Goi-heikuntza kategoriaren barruan dagoen hezkuntza-maila da, ezagutzaren espezializazioaz gain ikerketa-jarduerak eta unibertsitate-edukien eguneratzea sustatzeko diseinatua. Graduaurreko ikasketak eskatzen dituzte derrigorrezko aurrekari gisa, eta gradua lortu ondoren bakarrik sar daitezke.
Ikastaroen ezaugarriak herrialde edo erakunde bakoitzaren araberakoak dira. Graduondoko ikastaro batzuek bihileko bat baino ez dute irauten; beste batzuek, berriz, urtebete baino gehiago iraun dezakete

## Espainia

Espainian, 2005eko urtarrilaren 21eko 56/2005 Errege Dekretuak arautzen ditu azterketa horiek. Graduondoko ikasketak master eta doktoregoko titulazioak dira.
Graduondoko titulazio ofizialek Espainiako Hezkuntza Ministerioaren onarpena eta akreditazioa dute. Programa horiek Goi-mailako Hezkuntzaren Europako Esparruak (GHEE) ezarritako estandarrak eta irizpideak betetzen dituzte. Unibertsitate, zentro eta tituluen erregistroan (RUCT) titulazio bat Espainian ofiziala den egiazta daiteke.

## Bereizketa

Oro har, unibertsitateek Honoris Causa Doktoretza erabiltzen dute Unibertsitatearen eskumeneko arloetan ekarpenak egiten dituzten pertsonak goraipatzeko. Pertsona horiek, epaimahai jakin baten iritziz, Doktorearen ohorezko tituluaren aintzatespena lortzen dute, nahiz eta ikasketak etxe horietan egin ez (edo amaitu), edo, bereziki, inon ez.

## Erreferentziak

* ↑ «Posgrados universitarios en España» Uniscopio 11-09-2024.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141212
# Graduondoko ikasketak

Graduondoko ikasketak (latinetik eratorritako terminoa; post aurrizkiak 'ondoren' esan nahi du, eta graduari aditzak 'lizentziatu') gradu tituluaren ondoren egiten diren espezializazio ikasketen zikloari dagozkio. Espezializazio profesionaleko ikasketak, graduondokoak eta titulu akademiko berri bat lortzeko programak barne hartzen ditu, hala nola masterra eta doktorego programak. Ikasketez gain, arlo akademiko horren barruan doktorego osteko ikerketa eta espezializazio ikastaroak sar daitezke. Goi-heikuntza kategoriaren barruan dagoen hezkuntza-maila da, ezagutzaren espezializazioaz gain ikerketa-jarduerak eta unibertsitate-edukien eguneratzea sustatzeko diseinatua. Graduaurreko ikasketak eskatzen dituzte derrigorrezko aurrekari gisa, eta gradua lortu ondoren bakarrik sar daitezke.
Ikastaroen ezaugarriak herrialde edo erakunde bakoitzaren araberakoak dira. Graduondoko ikastaro batzuek bihileko bat baino ez dute irauten; beste batzuek, berriz, urtebete baino gehiago iraun dezakete

## Espainiako estatua

Espainiako estatuan, 2005eko urtarrilaren 21eko 56/2005 Errege Dekretuak arautzen ditu azterketa horiek. Graduondoko ikasketak master eta doktoregoko titulazioak dira.
Graduondoko titulazio ofizialek Espainiako Hezkuntza Ministerioaren onarpena eta akreditazioa dute. Programa horiek Goi-mailako Hezkuntzaren Europako Esparruak (GHEE) ezarritako estandarrak eta irizpideak betetzen dituzte. Unibertsitate, zentro eta tituluen erregistroan (RUCT) titulazio bat Espainian ofiziala den egiazta daiteke.

## Bereizketa

Oro har, unibertsitateek Honoris Causa Doktoretza erabiltzen dute Unibertsitatearen eskumeneko arloetan ekarpenak egiten dituzten pertsonak goraipatzeko. Pertsona horiek, epaimahai jakin baten iritziz, Doktorearen ohorezko tituluaren aintzatespena lortzen dute, nahiz eta ikasketak etxe horietan egin ez (edo amaitu), edo, bereziki, inon ez.

## Erreferentziak

* ↑ «Posgrados universitarios en España» Uniscopio 11-09-2024.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141212
# Neba-Neba elkartea

Neba-Neba elkartea 1998an sortu zen Sestaon bertako emakumeei orientazio juridiko eta psikologikoa eskaintzeko. Irabazi asmorik gabeko elkartea da, eta zehazki, indarkeria biktima diren emakumeak artatzen ditu, baita zaurgarritasun egoeran daudenak ere.
# Kingsmillgo sarraskia

Kingsmillgo sarraskia, 1976ko ekainaten 5ean, Ipar Irlandako gatazkan zehar, Behin-behineko IRAk Armagh konderriko Whitecross udalerrian burututako atentatu bat izan zen.
Aurreko egunean jazotako Reavey eta O'Dowdarren hilketen mendekua izan zen, hartan loialista patamilitarrek 6 katoliko hil zituzten.

## Atentatua

Arratsaldeko 17:30etan, beren etxeetatik Glenanneko lantokira ohialgintzako 16 langile zeramatzan Ford Transit minibus bat Whitecross udalerriko landa errepide batean arma eta uniforme paramilitardun 11 gizonek geldiarazia izan zen.
Ingeles ahoskera nabarmena zuen armadun gizon horietako batek langileak minibusetik ateratzeko, eskuak goratu eta minibusaren aurka haiei bizkar emanez jartzeko agindu zien. Ondoren, langileetatik zeintzuk katolikoak ziren galdetu zien, langile katoliko bakarra zelarik, Richard Hughes. Gainontzeko lankide protestanteek bere Hughesek bere burua katolikotzat identifikatu ez zezala eragotzi nahi izan ziten, armadun gizonak paramilitar loialistak izan eta hura erailko zutelakoan. Halere, Hughesek armadun gizon taldeari katolikoa zela aipatu ziotenean, gainontzeko langile protestanteetatik banandua izan, errepideean behera bidalia izan eta atzera ez begiratzeko agindu zioten.
# Kingsmillgo sarraskia

Kingsmillgo sarraskia, 1976ko ekainaten 5ean, Ipar Irlandako gatazkan zehar, Behin-behineko IRAk Armagh konderriko Whitecross udalerrian burututako atentatu bat izan zen.
Aurreko egunean jazotako Reavey eta O'Dowdarren hilketen mendekua izan zen, hartan loialista patamilitarrek 6 katoliko hil zituzten.

## Atentatua

Arratsaldeko 17:30etan, beren etxeetatik Glenanneko lantokira ohialgintzako 16 langile zeramatzan Ford Transit minibus bat Whitecross udalerriko landa errepide batean arma eta uniforme paramilitardun 11 gizonek geldiarazia izan zen.
Ingeles ahoskera nabarmena zuen armadun gizon horietako batek langileak minibusetik ateratzeko, eskuak goratu eta minibusaren aurka haiei bizkar emanez jartzeko agindu zien. Ondoren, langileetatik zeintzuk katolikoak ziren galdetu zien, langile katoliko bakarra zelarik, Richard Hughes. Gainontzeko lankide protestanteek bere Hughesek bere burua katolikotzat identifikatu ez zezala eragotzi nahi izan ziten, armadun gizonak paramilitar loialistak izan eta hura erailko zutelakoan. Halere, Hughesek armadun gizon taldeari katolikoa zela aipatu ziotenean, gainontzeko langile protestanteetatik banandua izan, errepideean behera bidalia izan eta atzera ez begiratzeko agindu zioten.
* Datuak: Q547328
# Margaret E. Knight

Margaret Ethridge Knight (York, Maine, 1838ko otsailaren 14a- 1914ko urriaren 12a) "paperezko zorroen erregina" ezizenaz ezaguna, XIX. mendeko emakume asmatzailerik ezagunena izan zen. Paperezko zorroak itsasteko eta tolesteko makina izan zen bere asmakizunik famatuena. Baina, beste hainbat gailu asmatu zituen ere.

## Bizitza

Margaret E. Knight York hirian jaio zen. Bere gurasoak James Knight eta Hannah Teal izena zuten. Knightek 9 urte zituenean bere aita James Knight hil zen. 12 urte bete zituenean eskola utzi eta kotoi errota batean lanean hasi zen 1856. urtera arte.
1868. urtean, Springfield-en bizi zenean, Margaret Knightek papera tolesten eta itsasten zuen makina bat asmatu zuen. Honen emaitza, gaur egun erosketetarako erabiltzen diren paperezko poltsen azpialdean dagoen materiala da.
Knight bere paperezko makina egurrez egin zuen, baina patentatu ahal izateko burdinazkoa izan behar zen. Baina, tresna sortzen ari zenean, Charles Annan gailuaren diseinua lapurtu eta patentatu zuen. Azkenean Annan zalaketa bat jaso zuen eta 1871. urtean Knight makinaren patentea berrezkuratzea lortu zuen.
Margaret Knight-en asmakizunen artean: kalkulu makina, leihoko markoa (1804an patentatu zena) eta hainbat motor birakariak izan ziren 1902 eta 1915. urteen artean patentatu zirenak. Knight-en lehenengo paperezko makina Washington, D.C.-en aurkitzen da Smithsonian museoan. Margaret ez zen inoiz ezkondu eta 1914-ko urriaren 12an hil zen 76 urterekin.
Knight tresna eta asmakuntzetarako trebetasun bat frogatu zuen gaztetatik, eta bera izan zen esan asmatu dute segurtasun gailu bat anezkak kontrolatzeko elikatu ehungintza ehundegietan denean 12 urte zituenean da. 1868an, eta aldi berean zuen Springfield, Massachusetts bizi, paper-poltsa-tolesgarri makina plazan poltsak hondoko produkzioa onartzen duen eranskin bat asmatu zuen. Bere Bostoneko asmakuntza hobetzeko lana egin ondoren, patentatu zuen 1870. urtean ... (100 227 hitz)

## Patenteak

* Papera elikatzeko makinaren hobekuntza, 1870ean
* Paper-poltsa makinan hobekuntza, 1879an
* Zapata zola mozteko makina, 1890ean
* Argazki-film karretea, 1894an
* Horri zenbakitzaile makina, 1894an
* motor birakaria,1902an
* Azal zilindriko baita ahurrak zulatzeko naiz eskuilatzeko tresna automatikoa, 1903an
* Barne errekuntzazko motorra, 1913an

## Margaret Eloise Knighten buruzko lanak

350/5000 MCCULLY, Emily Arnoldek. Zoragarriak Mattie: nola Margaret E. Knight asmatzaile bat izan zen. Farrar, Straus eta Giroux, 2006. 32pp. ISBN 0-374-34810-3. (Zein izan zen bat onartuta Umeentzako liburu "irakurle gaztea, 2007ko liburu feminista onena," saritu Amelia Bloomer Feminista "Task American Library Association of Force" Proiektuaren arabera.)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) - Margaret Knight, Invention of the Paper Bag Machine
* Datuak: Q431518
* Multimedia: Margaret E. Knight / Q431518
# Jäger mugimendua

Jäger mugimendua (finlandieraz: Jääkäriliike) Lehen Mundu Gerran finlandiar boluntarioak izan ziren, Alemanian jäger (euskaraz: «ehiztari», infanteria arineko eliteko tropak) gisa trebatuak. Alemaniar Inperioa, gerran zehar Errusia ahultzen saiatu zen baliabideetako bat izan zen, honela, Errusiar Inperioaren mendebaldeko probintzia eta dependentzien galera eraginez.
Finlandiako Dukerri Handitik boluntarioak errekrutatzea, garai hartan errusiar lurraldea zena, isilpean egin behar izan zen, eta germaniar eragin-zirkuluek, unibertsitateko ikasleek eta goi erdiko klaseak bezala, antolatzen zuten. Errekrutatzea, nolanahi ere, ez zen inola ere esklusiboa izan.
Errekrutak Finlandiako mendebaldeko mugatik garraiatzen zituzten, Suediatik zehar, Alemaniara, non Jäger Prusiar 27 batailoia sortu zuten. Batailoi honek armada alemaniarraren lerroetan jardun zuen 1916tik ekialdeko frontearen iparraldeko hegaleko guduetan.
Finlandiako Gerra Zibila piztu ondoren, Armada Zuriaren lerroetan sartu nahi zuten jägerrak beren betebeharretatik aske geratu ziren. Finlandian, 2000 boluntario horiek jäger (finlandieraz: jääkärit) izenez ezagutzen ziren.
Garaipen zuriari egindako ekarpena erabakigarria izan zen, eta ez zen txikiagoa izan moral zuriaren gaineko emaitza. Eliteko indar bezala heziak, gerra zibileko tropa gaizki trebatu eta landugabeen gaineko ofizialtzat agintea hartzeko gai ziren.
Gerra amaitu eta berehala, jäger hitza erabiltzen jarraitu zuten beren maila militarretan. Haietako askok karrera militarrarekin jarraitu zuten. 1920ko hamarkadan, Errusiako armada inperialean zerbitzatu zuten ofizial finlandiarren eta jäger jatorrizko ofizialen arteko eztabaida zahar bat jägeren alde erabaki zen, hauek armada, dibisio eta erregimentuko aginte postu gehienak bete zituztelarik. Jägerren Martxa, Jean Sibeliusek konposatua Heikki Nurmio jägerrak idatzitako letrarekin, hainbat unitateren ohorezko martxa bihurtu zen.