# Jaizkibelgo Estazio Megalitikoa

Jaizkibelgo Estazio Megalitikoa Jaizkibel mendian dagoen megalito multzo bat da. Aztarna megalitiko batzuk ikus daitezke Jaizkibel mendian, guztiak Hondarribia aldean. Guztira, gaur egun arte, bost aurkitu dira, baina uste dute adituek gehiago azaleratuko daitezkeela; beste batzuk, giza presioa dela eta, desagertu ziren. Gelditzen direnak, lurperatuta ez daudenak, oso kaltetuta daude.
Estazio megalitiko hau Luis del Barrio historiaurrelaria eta etnografoak eta Iñigo Txintxurreta megalito-bilatzaileak, eta Hilarriak elkarteko kideak, aurkitu zuten.

## Kokapen geografikoa

Gipuzkoako ipar-ekialdean dago, Pasaiatik Higerrera doan mendian. Gelditzen diren monumentuak Hondarribiko udalaren lurretan daude. Estazio hau hareharritan kokatzen da, itsasotik gertu eta, ondorioz, altura txikian.

## Historiaurreko monumentuak

Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak. Inguru honetan gaur egun ere artzaintzaren presentzia dago. Gizakiaren presentzia inguru horretan intentsiboa izan da. Inguru honetan sukarriz egindako tresna asko agertzen dira eta horrek inguru honek izan zuen aktibitatea adierazten du.

## Sailkatutako monumentuak

Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak

Guztira sei trikuharri dira, bat desagertuta:
* Iskulin
* Jaizkibel III
* Jaizkibel IV
* Atxiñar
* Zioso
* Santa Barbara (desagertuta). Jose Miguel Barandiaranek aztertutakoa, frankismo garaian, Jaizkibelgo paradorea eraikitzeko bota zuten.

### Harrespilak

Guztira hiru harrespil identifikatu dira oraingoz, bat desagertuta:
* Jaizkibel I (desagertuta). Jose Miguel Barandiaranek aztertutakoa, frankismo garaian, paradorea eraikitzeko bota zuten.
* Jaizkibel II
* Jaizkibel V

### Tumuluak

* Santa Barbara II

## Egoera legala

Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan sei monumentu jasotzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ http://historiadeguipuzcoa.blogspot.com/2007/06/estacin-megaltica-de-jaizquibel.html
* ↑ Aranzadi. «ISKULIN» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «JAIZKIBEL III» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «JAIZKIBEL IV» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «ATXIÑAR» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «ZIOSO» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* 1 2 http://www.kultura.ejgv.euskadi.eus/r46-oiartzun/es/contenidos/informacion/bb_jaizkibel/es_bisita/reco_jaizkibel.html
* ↑ Aranzadi. «JAIZKIBEL II (JAIZKIBEL)» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «JAIZKIBEL V» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «SANTA BARBARA II» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ https://www.euskadi.eus/y22-bopv/es/bopv2/datos/2003/07/0303997a.pdf

## Kanpo estekak

* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Kultura Ondarearen Zentroa. Ondarea. Kultura Ondarea. Eusko Jaurlaritza
* (Gaztelaniaz) (2007-06-10). Historia de Guipúzcoa. Monumentuen kokapen mapa.
* (Gaztelaniaz) Aranzadi eta Hondarribiko Udala : Jaizkibel V cromlech
* Jaizkibel V. Dron irudiak (Egilea: Aranzadi Z.E.) Oarso Bidasoko Hitza, Youtube.
* Jaizkibel V cromlecha. Aranzadiciencia. Youtube.
* Datuak: Q61070819