OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Juana Tomasa Charela Vidas

Juana Tomasa Charela Vidas, goitizenez La Calderera (Tutera, Nafarroa Garaia, 1881eko abenduaren 29a - 1936ko azaroaren 14a), etxekoandrea izan zen. 54 urte zituela, 1936ko Gerra Zibilean fusilatu zuten.

## Bizitza

Domingo Charela eta Rufina Vidas-en alaba zen Juana Tomasa. Tuterako espetxean sartu zuten preso 1936ko urriaren 13an eta fusilatu zuten egunera arte egon zen kartzelan.

## Heriotza

1936ko azaroaren 13an, ostirala, Guardia Zibilek (kaleko jantzitakoak lagun) hainbat herritar fusilatu zituzten Tuteran: Juana Tomasa Charelaz gain, Josefa Bueno Algárate, Serafín Carrascón Aguado, Luis Carrascón Jiménez, Eugenio Tutor, Tuteran bi zen Cascanteko iturgin bat, Sabina Ramírez, Tuterako beste hiru emakume, Cadreitako beste sei, eta Tuteran bizi zen ablitastar bat.
Jose María Jimeno Jurío blldutako datuen arabera, Juana Tomasa Balsaforadako korredizan fusilatu eta Cabezo Moroko hobian lurperatu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* ↑ Juana Tomasa Charela Vidas. .
* ↑ «Biktima: Charela Vidas, Juana» www.mpr.gob.es (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* ↑ «Mujeres en el franquismo: Represión y Resistencia» Kaos en la red 2010-10-20 (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* ↑ Pérez-Nievas, por f. (2015-11-21). «Cuatro mujeres para no olvidar» Diario de Noticias de Navarra (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* ↑ «Espacios de Memoria» www.espaciosdememoria.com (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126726471
# Sofía Lugo

Sofía Lugo fikziozko pertsonaia da, AEBko Prison Break telesailekoa. Paul Scheuringek sortu zuen. Espainian Olga Velasko da bere ahots aktorea; Latinoamerikan, ostera, Araceli Ramírez, Linda Herold eta Liliana Barba.

### Prison Break

Prison Break estatubatuar telesaileko fikziozko pertsonaia bat da, Danay García aktoreak antzeztua. Pertsonaia serieko 3. denboraldian aurkeztu zen eta James Whistler presoaren Panamako neskalaguna izan zen.
4. denboraldiaren amaieran (eta Whistler hil ondoren) Lincolnen neska-laguna bihurtu zeneta biak elkarrekin bizi izan ziren Panaman, ez da 5. denboraldian agertzen, nahiz eta denboraldi horretako Progeny atalean Lincolnek Michaelekin hitz egiten ari zela esan zion jada ez zeudela elkarrekin, haien harremana toxikoa bihurtu zela ere esaten zion eta horregatik erabaki zuten bien onerako harremana amaitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Sofía Lugo. (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ (Ingelesez) «Sophia Lugo» Prison Break Wiki (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
# Luisa Lasheras Royo

Luisa Lasheras Royo (Cortes, Nafarroa Garaia, 1912ko ekainaren 25a - Gallur, Zaragoza, 1936ko abuztuaren 3a) etxekoandrea izan zen. 24 urte zituela, Espainiako 36ko Gerran fusilatu zuten.

## Bizitza

Luisa ezkonduta zegoen, eta senarrarekin batera fusilatu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).
* ↑ LASHERAS ROYO, LUISA – Parque de la Memoria. 2013-10-04 (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).
* ↑ Lasheras Royo, Luisa – Con Nombre & Apellidos. (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130338072
# Jose Joaquin Ferrer

José Joaquín Ferrer Cafranga (Pasai Donibane, 1763ko urriaren 26a - Bilbo, 1818ko maiatzaren 18a) gipuzkoar itsasgizona eta astronomoa izan zen.
Itsas ikasketak egin ondoren Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren ontzietan aritu zen Venezuelarako bidean, eta preso hartu zuten ingelesek. Aske geratu ondoren, Suitzara jo zuen eta astronomia ikasketak egin zituen bertan. Handik, Ameriketara abiatu zen eta Estatu Batuetako Filosofia Elkarteko kide izendatu zuten. Frantziako Institutu Nazionaleko kide izendatu zuten 1813. urtean. Euskal Herrira itzulitakoan (1817), Bilbon egokitu zen zeren eta Donostia, Wellingtongo Dukearen erasoaren ondorioz, erabat txikituta baitzegoen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kide izan zen.

## Lan zientifikoa

Ferrer astronomia alorrean gailendu zen. Pasaitarrak Eguzki eklipseak aztertzeko antolatu ziren lehenengo espedizioetan hartu zuen parte. Helburu horrekin 1803an Kubara joan zen eta 1806an New Yorkera; horrela bi eklipse behatu zituen arrakasta handiaz. 1806ko ekainaren 16an New Yorkeko estatuko Kinderhook herrian, eklipse bat aztertzen, koroa kontzeptua sortu zuen, erabateko eklipse batean ikusten den eraztuna definitzeko.

## Nazioarteko aitorpena

Haren lan kartografioei eta astronomikoei esker Jose Joaquin Ferrerek mundu osoko garaiko astronomoen eta matematikarien laudarioak jaso zituen, esaterako Lalande eta Laplace.

## Erreferentziak

* ↑ «Bautismo Joseph Joachin, Ferrer, Cafranga» artxiboa.mendezmende.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ https://books.google.es/books?id=DbkAAAAAYAAJ&pg=PA264&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): José Joaquín Ferrer y Cafranga. Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* (Gaztelaniaz): Biografia.
* Datuak: Q11685871
# Nicomedes Marañon Orio

Nicomedes Marañon Orio (Viana, Nafarroa Garaia, 1898ko abenduaren 17a – Logroño, Errioxa, 1936) etxekoandrea izan zen. 38 urte zituela, Espainiako 36ko Gerran fusilatu zutena.

## Bizitza

Nicomedes Marañon Vianako ezkerreko emakumea zen, «Vianako Pasionaria» esaten ziotena.
1920ko maiatzaren 15ean ezkondu zen Fermín Merino Arandiarekin, Langileen Batasun Orokorreko (UGT) kidearekin eta lau alaba izan zituzten: Julia, Juliana, Araceli eta Herminia. Senar-emazteak atxilotu egin zituzten 1936ko uztailaren 24an. Logroñoko espetxera eraman zuten Nicomedes, kartzelatik atera eta fusilatu egin zuten. Fermin ostera, Iruñeko espetxera eraman zuten.
Bikotearen umeen egoera ikusirik Luciana Pérez Vianako monjen komentuko nagusiak, Burgosko artzapezpikuaren arrebak, ahaleginak egin zituen preso jarraitzen zuen aita aska zezaten, baita lortu ere. Fermín azaroaren 2an irten zen espetxetik, baina ez zuen herrira itzuli nahi, beldur zen, antza. Halere, irten zen gauean etxean lo egin zuen lau alabekin, baina biharamunean eraman egin zuten. Epaitegiko datuen arabera Viana inguruan azaroaren 3an hilda agertu zen. Beste iturri batzuek diote Ribafechara eraman eta karobi batera bota zutela.
Lau alabak karitateko mojen zaintzapean geratu ziren.

## Fusilamendua

Nicomedes 1936an fusilatu zuten Logroño hilerriko horman.Beste askorena bezala, heriotza ez dago inskribatuta ez Vianako epaitegian, ez Logroñokoan, ez inon.
   "... 32 urte inguruko emakume bat, gaztaina-koloreko ile ilunekoa, txabusina beltza jantzita, biso urdina, espartinak galtzerdirik gabe, eta Gurutze Gorriak paper bat jaso ziona Nikomedes Marañon Orio izenarekin, eta zetazko zapia eta beste zapi bat."

## Erreferentziak

* ↑ «FDMHN» memoria-oroimena.unavarra.es (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* 1 2 «Nicomedes Marañon Orio» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* ↑ antepasadosblog. (2020-05-21). «Algunos fuslilados durante la Guerra Civil – apellidos L-M-N» Búsqueda de antepasados (Find your ancestors)- investigacionolvidados@gmail.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* ↑ 83 Asesinato de la pareja de Viana 2 – Memoria Viana. (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Las mujeres – La Barranca. (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).
* ↑ «Logroño» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130365323
# Martina Martínez Bueno

Martina Martínez Bueno (Buñuel, Nafarroa Garaia, 1873 - Magallón, Zaragoza, 1936ko abuztuaren 26a) etxekoandrea izan zen. Espainiako 1936ko Gerran fusilatu zuten, 63 urte zituela.

## Bizitza

Martina ezkonduta zegoen Leandro Martiñezekin eta Tomas izeneko seme bat zuten. Ez zekien ez irakurtzen ez idazten. Atxilotu egin zuten eta kamioi baten sartu zuten beste zenbait herritarrekin batera fusilatzera eramateko. Martinak arazoak izan zituen kamiotik jaisteko bere adinagatik eta zeukan pìsuagatik, bultzaka kamiotik bota egin zuten, hanka biak apurtu zitzaizkion eta hantxe bertan errematatu zuten.

## Fusilatzea

1936ko abuztuan fusilatu zuten Zaragozako Magallón herrian, Fusilatutako Buñuelgo emakume bakarra izan zen. 2009ko martxoaren 1ean Magallónen fusilatutako eta lurperatutako senideen Elkarteak, Aranzadi Elkartearen laguntzarekin, Martina zegoen Magallongo hilerriko hobia aurkitu eta hobitik atera zuen.

## Familiak jasandako errepresioa

Martinaren seme Tomas ere fusilatu egin zuten. Senar Leandro Martínez espetxean egon zen.

## Aintzatespenak

* Panteoia. 70eko hamarkadan panteoia eraiki zen Buñuelgo hilerrian, 1936ko kolpe militarraren ondoren hildako pertsonen gorpuzkiak gordetzeko. "Guztion onerako eta gizarte bidezkoago baterako borrokatu ziren pertsonak ahaztu gabe gogoratzeko" irakur daiteke panteoiko hilarrian.
* Omenaldia. 2021eko ekainean Buñuelgo herriak omenaldia egin zien 1936ko Gerrako errepresaliatuei ekitaldi hunkigarri batean. Izan ere, Buñuel frankisten estatu-kolpearen osteko errepresiorik bortitzena jasan zuen Nafarroako Erriberako herria izan zen. 51 pertsona hil zituzten 36ko uda hartan, tartean, alkatea, alkateordea, idazkaria eta PSOEko edo UGTko kide ziren herritarrak, baita beste batzuk ere bere ideia errepublikanoengatik, haien artean Martina Martinez.
* Plaka. 2021ean plaka bat jarri zen udaletxean, eta bertan honako hau irakur daiteke: "Buñuelgo Udala, herri honetako alkatearen, zinegotzien, idazkariaren eta bizilagunen omenez, demokrazia eta errepublika defendatzeagatik". Jarraian, pertsona horien izenak irakur daitezke, hantxe agertzen da Martina Martínezen izena ere.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ «Mujeres en el franquismo: Represión y Resistencia» Kaos en la red 2010-10-20 (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ «Lista de mujeres fusiladas por el franquismo» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ «Espacios de Memoria» www.espaciosdememoria.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Córdoba, Ana. (2021-06-12). «Buñuel rinde homenaje a los represaliados en el verano del 36 en un emotivo acto» LA VOZ (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ Hoy, Tudela. (2021-06-10). «El Ayuntamiento de Buñuel homenajeará a los represaliados del 36» Tudela Hoy (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ «Espacios de Memoria» www.espaciosdememoria.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130368410
# Sofía Lugo

Sofía Lugo fikziozko pertsonaia da, AEBko Prison Break telesailekoa. Paul Scheuringek sortu zuen. Espainian Olga Velasko da bere ahots aktorea; Latinoamerikan, ostera, Araceli Ramírez, Linda Herold eta Liliana Barba.

### Prison Break

Prison Break estatubatuar telesaileko fikziozko pertsonaia bat da, Danay García aktoreak antzeztua. Pertsonaia serieko 3. denboraldian aurkeztu zen eta James Whistler presoaren Panamako neskalaguna izan zen.
4. denboraldiaren amaieran (eta Whistler hil ondoren) Lincolnen neska-laguna bihurtu zeneta biak elkarrekin bizi izan ziren Panaman, ez da 5. denboraldian agertzen, nahiz eta denboraldi horretako Progeny atalean Lincolnek Michaelekin hitz egiten ari zela esan zion jada ez zeudela elkarrekin, haien harremana toxikoa bihurtu zela ere esaten zion eta horregatik erabaki zuten bien onerako harremana amaitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Sofía Lugo. (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ (Ingelesez) «Sophia Lugo» Prison Break Wiki (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732258
# Joaquín María Ferrer

Joaquín María Ferrer Cafranga (Pasai San Pedro, Gipuzkoa, 1777ko abenduaren 7a - Santa Ageda, Arrasate, 1861eko irailaren 30a), euskal herritar politikari liberala eta militarra izan zen. Gurasoak Vicente Ferrer Echeverria eta Manuela Cafranga Villabaso izan zituen.

## Biografia

Ameriketan hasi zen politikan eta diplomazia eta administrazio karguak izan zituen Argentina eta Peruko lurraldeetan. Kapitain bihurtu zenean Perun eman zituen lau urte (1811-1815). Hirurteko Liberalean Gipuzkoako diputatu bihurtu zen, baina handik hiru urtera, berriro absolutismoa ezarri zenean, Fernando VII.ak hiltzera kondenatu zuen eta Gibraltarrera lehendabizi eta Parisa gero erbesteratu behar izan zuen. Parisen zegoela Katalina Erausoren historiari buruzko lan bat idatzi zuen (espainieraz, frantsesez eta alemanez argitaratua) eta Cervantesen izpirituari buruz beste bat ere argitara eman zuen. Espainiara itzuli zen Maria Kristina erregina bihurtu eta amnistia dekretatu ondoren. Egun batez Ogasun Ministro bihurtu zen Calatravaren presidentzian. Berriro diputatu hautua, Gorteetako presidente zen 1836tik 1837ra. 1837. urteko Konstituzioa prestatu zuen. Gorte Konstituziogileko lehendakari, Madrilgo alkate (1840) eta Estatuko ministro izan zen Esparterorekin.
Baldomero Espartero eta Alderdi Progresistari lotua, berriro Ogasun Ministro eta Estatu Ministro izendatu zuten Ministro-Kontseiluaren Presidente (1840-1841) bihurtu arte. 1843an Espartero irten eta gero, biziarteko senatari izendatu zioten eta Senatuaren Presidente ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Gaztelaniaz) Joaquín María Ferrer Espainiako Kongresuaren webgunean
* ↑ «Bautismo Juan Thomas Joachin Maria, Ferrer, Cafranga» artxiboa.mendezmende.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* Datuak: Q1690901
* Multimedia: Joaquín María Ferrer / Q1690901
# Jose Joaquin Ferrer

José Joaquín Ferrer Cafranga (Pasai Donibane, 1763ko urriaren 26a - Bilbo, 1818ko maiatzaren 18a) gipuzkoar itsasgizona eta astronomoa izan zen. Gurasoak Vicente Ferrer Echeverria eta Manuela Cafranga Villabaso izan zituen.
Itsas ikasketak egin ondoren Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren ontzietan aritu zen Venezuelarako bidean, eta preso hartu zuten ingelesek. Aske geratu ondoren, Suitzara jo zuen eta astronomia ikasketak egin zituen bertan. Handik, Ameriketara abiatu zen eta Estatu Batuetako Filosofia Elkarteko kide izendatu zuten. Frantziako Institutu Nazionaleko kide izendatu zuten 1813. urtean. Euskal Herrira itzulitakoan (1817), Bilbon egokitu zen zeren eta Donostia, Wellingtongo Dukearen erasoaren ondorioz, erabat txikituta baitzegoen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kide izan zen.

## Lan zientifikoa

Ferrer astronomia alorrean gailendu zen. Pasaitarrak Eguzki eklipseak aztertzeko antolatu ziren lehenengo espedizioetan hartu zuen parte. Helburu horrekin 1803an Kubara joan zen eta 1806an New Yorkera; horrela bi eklipse behatu zituen arrakasta handiaz. 1806ko ekainaren 16an New Yorkeko estatuko Kinderhook herrian, eklipse bat aztertzen, koroa kontzeptua sortu zuen, erabateko eklipse batean ikusten den eraztuna definitzeko.

## Nazioarteko aitorpena

Haren lan kartografioei eta astronomikoei esker Jose Joaquin Ferrerek mundu osoko garaiko astronomoen eta matematikarien laudarioak jaso zituen, esaterako Lalande eta Laplace.

## Erreferentziak

* ↑ «Bautismo Joseph Joachin, Ferrer, Cafranga» artxiboa.mendezmende.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ https://books.google.es/books?id=DbkAAAAAYAAJ&pg=PA264&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): José Joaquín Ferrer y Cafranga. Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* (Gaztelaniaz): Biografia.
* Datuak: Q11685871
# Sofía Lugo

Sofía Lugo modeloa da, AEBko Prison Break telesaileko fikziozko pertsonaia. Paul Scheuringek sortu zuen. Espainian Olga Velasko da bere ahots aktorea; Latinoamerikan, ostera, Araceli Ramírez, Linda Herold eta Liliana Barba.

### Prison Break

Prison Break estatubatuar telesaileko fikziozko pertsonaia bat da, Danay García aktoreak antzeztua. Pertsonaia serieko 3. denboraldian aurkeztu zen eta James Whistler presoaren Panamako neskalaguna izan zen.
4. denboraldiaren amaieran (eta Whistler hil ondoren) Lincolnen neska-laguna bihurtu zeneta biak elkarrekin bizi izan ziren Panaman, ez da 5. denboraldian agertzen, nahiz eta denboraldi horretako Progeny atalean Lincolnek Michaelekin hitz egiten ari zela esan zion jada ez zeudela elkarrekin, haien harremana toxikoa bihurtu zela ere esaten zion eta horregatik erabaki zuten bien onerako harremana amaitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Sofía Lugo. (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ (Ingelesez) «Sophia Lugo» Prison Break Wiki (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732258
# Amada Morentín Roldán

Amada Morentín Roldán (Lodosa, Nafarroa Garaia, 1910eko otsailaren 21a – Deierri, Nafarroa Garaia, 1936ko irailaren 15a) etxekoandrea izan zen. 26 urte zituela, 1936ko Gerran fusilatu zuten.

## Bizitza

Amada Moretín Lodosan, jaioterrian, bizi zen bere senar Jacinto Rodriguezekin. Ángela izeneko urte eta erdiko alaba bat zuten eta Amada haurdun zegoen.

## Fusilatzea

Lizarrako espetxean egon zen preso. 1936ko uztailaren 19an atxilotu zuten eta irailera arte egon zen preso. Handik atera zuten eta bere alaba txikia ikusteko aukerarik ere eman gabe Deierrin fusilatu zuten, Ilkai fosan, N-120 errepidearen ondoan (Lizarra-Beasain). Hiru hilabete eta erdiko haurdun zegoen.

## Familiak jasandako errepresioa

Bere senar Jacinto San Cristobal gotorlekuan egon zen preso 1942ra arte. Ondoren Burgosko kartzelara eraman zuten. Antonio Morentín 19 urteko neba, tabernaria lanbidez eta Lanaren Konfederazio Nazionaleko (CNT) kidea, Iruñean fusilatu zuten 1936an.

## Aintzatespenak

* Lodosako Udalaren Aitorpena 1936an eraildako bizilagunei. Lodosako Udalaren testua: IN MEMORIAM 1936ko uztailaren 19an, ziurrenik, Lodosako historiaren orririk beltzena ireki zen, hilketa, umiliazio, espoliazio, familia hautsi eta isiltasun konplizearekin. Legezko gobernu baten aurkako estatu-kolpe huts batek eman zion hasiera Gerra Zibilari...Bertan, herriko beste eraildako batzuen artean, Amada Morentín Roldán aipatzen da.
* 2013ko martxoaren 7an, Lodosako Udalak omenaldi publiko bat egin zien 131 biktimei eta haien familiei, Lodosako herriaren eta hura ordezkatzen duen erakundearen, Udalaren, errekonozimendu gisa balio izan zuena.
* Liburu birtuala, non Lodosako 36ko Gerrako biktimak agertzen diren.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «15 de septiembre de 1936» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ «Lodosa» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* 1 2 www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ «En Recuerdo De - Todas las Víctimas» www.enrecuerdode.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ «Biktima: Morentin Roldan, Amada» www.mpr.gob.es (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ «Mujeres en el franquismo: Represión y Resistencia» Kaos en la red 2010-10-20 (Noiz kontsultatua: 2024-09-27).
* ↑ «En Recuerdo De - Todas las Víctimas» www.enrecuerdode.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130314924
# Brígida Pardo López

Brígida Pardo López (Güevéjar, Granada, 1904ko urtarrilaren 9a – Víznar, Granada, 1936ko urriaren 8a) etxekoandrea izan zen. Ezkerreko ideologiagatik fusilatu zuten, Espainiako Gerra Zibilaren hasieran.

## Bizitza

Brigida Güevejarren jaio zen, eta Natalia López Sánchezek eta Gabriel Pardo Leyvak osatzen duten senar-emazteen bederatzi seme-alabetatik hirugarrena izan zen. José López Roblesekin ezkondu zen 1930eko maiatzaren 13an. Jornalaria zen, eta Brígida etxekoandrea; noizean behin oliba biltzen ere aritzen zen. 1930eko erroldaren arabera, ez zuen instrukziorik. Senar-emazteek ez zuten seme-alabarik izan.
Senarra Espainiako Alderdi Sozialistako (PSOE) militantea zen eta Langileen Batasun Orokorrekoa (UGT) ere bazen, baina ez dakigu ea Brígida militantea zen. Ahozko testigantzek bandera errepublikanoa eramaten gogoratzen zuten hainbat adierazpenetan. Brígida, beste batzuekin batera, alkate eskuindarrak salatu zuen, 1934ko ekainaren 5eko nekazaritza-greban parte hartu ondoren, “auzotar ordenatuak mehatxatzeagatik”. Herriko Etxea itxi eta jarduera sindikala ezabatu zuten. 1936ko hauteskundeen ondoren, José López Robles senarra Güevéjarko Kudeaketa Batzordeko kide hautatu zuten. Ekainaren 27an, lursail bat esleitu zioten senarrari, Emilio Langle Rubio Nekazaritza Erreformarako Institutuko zuzendariak Tejutorren kortijoko lurrak banatu ondoren.

## Atxiloketa eta fusilatzea

Herriko falangistek 1936ko abuztuaren 20an atxilotu eta bertako kartzelan sartu zuten. Irailaren hasieran eraman zuten Granadara. Bere aldi baterako destinoa Santo Tomaseko espetxea izan zen.. Ondoren, emakumeen espetxera eraman zuten San Gregorio komentura, Caldereriatik gertu.. Urriaren 7ko arratsaldean, bederatzi emakume atera zituzten ziegatik, tartean Pardo López eta gizon Gobernu Zibilean elkartu zituzten, zenbait autotan sartu eta Asalto Guardiek lagunduta, Víznarrera eraman zituzten. Bertan fusilatu zituzten urriaren 8ko goizaldean. Amildegiko hobi komun handian lurperatu zituzten, antza..
Ez dago jasota aldez aurreko epaiketarik, ezta heriotza-partidarik ere, data hartan Erregistro Zibilean inskribatuta zegoenik. Bere anaia irailaren 4an fusilatu zuten.
1942an, bere izena Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE) agertu zen, beste batzuekin batera, eta Granadako Kale Nagusiko Epaitegian agertzeko deia egiten zitzaion, bost eguneko epean. Haren espedienteak 1936ko 347 zenbakia zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Cervantes, Biblioteca Virtual Miguel de. «II República, Guerra Civil y represión en Güevéjar (Granada) | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes» www.cervantesvirtual.com.
* 1 2 3 4 «Brígida Pardo López, en su memoria y honor | El Independiente de Granada» www.elindependientedegranada.es.
* ↑ «ADMINISTRACION D E JUSTICIA - PDF Descargar libre» docplayer.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106978221