OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pam Bondi

Pamela Jo «Pam» Bondi (Temple Terrace, Florida, AEB, 1965eko azaroaren 17a) abokatu eta politikari estatubatuarra da, AEBetako fiskal nagusia izendatua 2025eko otsailaren 5ean. Alderdi Errepublikanoko kidea, 2011tik 2019ra Floridako fiskal nagusi izan zen (hauteskundeetan eskuratzen den postua). Herrialdeko fiskal nagusi bilakatu zen Donald Trumpen bigarren agintaldiko lehen hautagaia izan behar zena, Matt Gaetz, eskandaluetan nahastuegi egonik erretiratu zelako.

## Biografia

Bondiren jaioterria Temple Terrace da, non aita, Joseph Bondi, hiriko alkatea izan zen. Bondi Floridako Unibertsitatean graduatu zen 1987an, Justizia Kriminaleko graduarekin.
Floridako Hillsborough konderriko fiskal eta bozeramailea izan zen, eta estatuko fiskal laguntzaile izatera igaro zen handik.
2010ean, Bondik Dan Gelber Estatuko senatari demokrata garaitu zuen, %55 eta %41 arteko aldearekin, Floridako Estatuko fiskal nagusi bihurtzeko. 2014ko azaroan berrautatu zuten Bondi, botoen %55 jasoz. Bere aurkariak, George Sheldonek, botoen %42 jaso zuen.
Hedabideetan, MSNBCko hainbat albiste-saiotan iruzkingile izan da, eta Fox Newsentzat lan egin du analista legal gisa.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Pam Bondi» artikulutik itzulia izan da, 2025-03-11 data duen 166004940 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2025-03-11 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ «Former Florida Attorney General Pam Bondi joins D.C. lobbying firm» Orlando Sentinel 22 de enero de 2019.
* ↑ (Ingelesez) «Pam Bondi steps in as Trump’s attorney general pick after Matt Gaetz bows out» Yahoo News 2024-11-22 (Noiz kontsultatua: 2025-03-18).
* ↑ Staff. (5 de noviembre de 2014). 2014 Florida election results: Rick Scott wins, medical marijuana falls short. Orlando Business Journal.
* ↑ Kam, Dara. Early on, Florida attorney general Pam Bondi shows ambition. Palm Beach Post.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7128915
* Multimedia: Pam Bondi / Q7128915
# Li Zhuhong

Li Zhuhong atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Zhuhong
* ↑ Zhuhong LI
# Li Zhuhong

Li Zhuhong (1983ko urriaren 22a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Zhuhong
* ↑ Zhuhong LI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q730788
# Li Zicheng

Li Zicheng atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Zicheng
* ↑ Zicheng LI
# Li Zicheng

Li Zicheng (Bincheng barrutia, 1990eko apirilaren 10a) atleta da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Zicheng
* ↑ Zicheng LI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6539353
* Multimedia: Zicheng Li / Q6539353
# 2008ko Milan-San Remo

2008ko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 99. edizioa izan zen. 2008ko martxoaren 22an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Fabian Cancellara suitzarra izan zen, San Remoko helmugan tropelari 4 segundoko aldea atera ziolarik.

## Taldeak

Txantiloi:Cycling race/listofteamsQ930215

## Kanpo estekak

* 2008ko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
# 2008ko Milan-San Remo

2008ko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 99. edizioa izan zen. 2008ko martxoaren 22an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Fabian Cancellara suitzarra izan zen, San Remoko helmugan tropelari 4 segundoko aldea atera ziolarik.
Lehenbiziko euskalduna Iñigo Landaluze bizkaitarra izan zen, hamalaugarren amaitu zelarik.

## Taldeak

Txantiloi:Cycling race/listofteamsQ930215

## Kanpo estekak

* 2008ko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
# Suzetrigina

Suzetrigina edo VX-548 konposatu organikoa da, C$_{21}$H$_{20}$F$_5$N$_3$O$_4$ formula duena, konposatu organofluroatuen klasekoa. Analgesiko ez-opioidea da min-maila narbarmen jaisten duena. Saio klinikoek erakutsi dutenez, 0 eta 10 arteko eskalan mina erdira jaitsiarazten du.
Vertex Pharmaceuticals enpresak AEBetako Elikagai eta Sendagaien Administrazioari (FDA) suzetriginaren erabilera baimentzea eskatu dio 2024k abuztuan.

## Eragite-mekanismoa

Suzetriginak nerbio-sistema periferikoaren sodio-kanalak blokeatuz egiten du lan. Kanalak blokeatuta badaude zelulek ezin diote garunari transmititu min-sentsazioa. Halaber, sodio-kanalen blokeatzaileek ez diote mezurik bidaltzen garunaren saritze-zentroari analgesiko opioideek egiten duten legez substantziarekiko menpekotasuna ebitatuz.
Aintzat hartu behar da, droga-menpekotasunen parte bat analgesiko opioideen erabilerak eragiten duela.

## Erreferentziak

* ↑ «Suzetrigine - Vertex Pharmaceuticals - AdisInsight» adisinsight.springer.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).
* 1 2 (Ingelesez) Broadfoot, Marla. (2024-09-01). «New Painkiller Could Bring Relief to Millions—Without Addiction Risk» Scientific American (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).
* ↑ (Ingelesez) Jones, Jim; Correll, Darin J.; Lechner, Sandra M.; Jazic, Ina; Miao, Xiaopeng; Shaw, David; Simard, Christopher; Osteen, Jeremiah D. et al.. (2023-08-03). «Selective Inhibition of Na V 1.8 with VX-548 for Acute Pain» New England Journal of Medicine 389 (5): 393–405. doi:10.1056/NEJMoa2209870. ISSN 0028-4793. (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123481189
* Multimedia: Suzetrigine / Q123481189
# Glamis

Glamis, Eskoziako gaeleraz: Glamais, Eskoziako herri txiki bat da, Angus eskualdean.

## Toki nabarmenak

* Glamis gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1026782
* Multimedia: Glamis / Q1026782
# Glamis

Glamis, Eskoziako gaeleraz: Glamais, Eskoziako herri txiki bat da, Angus eskualdean.

## Toki nabarmenak

* Glamiseko gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1026782
* Multimedia: Glamis / Q1026782
# 2008ko Milan-San Remo

2008ko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 99. edizioa izan zen. 2008ko martxoaren 22an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Fabian Cancellara suitzarra izan zen, San Remoko helmugan tropelari 4 segundoko aldea atera ziolarik.
Lehenbiziko euskalduna Iñigo Landaluze bizkaitarra izan zen, hamalaugarren amaitu zelarik.

## Kanpo estekak

* 2008ko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
* Datuak: Q930215
* Multimedia: Milan-Sanremo 2008 / Q930215
# 2010eko Milan-San Remo

2010eko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 101. edizioa izan zen. 2010eko martxoaren 20an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Óscar Freire kantabriarra izan zen, San Remoko helmugako esprintean Tom Boonen belgikarrari eta Alesando Pettacchi italiarrari gailendu zitzielarik.

## Kanpo estekak

* 2010eko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
# 2010eko Milan-San Remo

2010eko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 101. edizioa izan zen. 2010eko martxoaren 20an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Óscar Freire kantabriarra izan zen, San Remoko helmugako esprintean Tom Boonen belgikarrari eta Alesando Petacchi italiarrari gailendu zitzielarik.

## Kanpo estekak

* 2010eko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
* Datuak: Q921491
* Multimedia: Milan-Sanremo 2010 / Q921491
# Islamiar egutegia

Islamiar egutegia, baita ere Hejira egutegia izenez ezaguna, (arabieraz: التقويم الهجري‎, at-taqwīm al-hijrī, persieraz: تقویمهجري قمری‎, taqwīm-e hejri-ye qamari) ilargi egutegi bat da.
30 urteko zikloetan banatzen da, 360 ilargi hilabete, ohitura sumertarrei jarraituz. Zikloko 30 urteak 354 eguneko 19 urtetan eta 355 eguneko 11tan banatzen dira. Egutegi honen hasierako unea dator Hejiraren hasierarekin, gregoriotar egutegiko 622ko uztailaren 16arekin. Urtearen zenbakiaren ondoren H edo AH letrak ipintzen dira; anno Hegirae (Hejiraren urtean) inizialak dira.

## Egunak

Asteko egunak honakoak dira:
* al-ahad (الأحد «lehena»), igandea
* al-ithnayn (الإثنين «bia»), astelehena
* al-thalatha (الثلاثاء «hirugarrena»), asteartea
* al-arba`a (الأربعاء «laugarrena»), asteazkena
* al-jamis (الخميس «bosgarrena»), osteguna
* al-yuma` (الجمعة «bilera») ostirala. Jaieguna delako deitzen da horrela, mezkitetan otoi kolektiboak egiten diren eguna.
* as-sabt (السبت «zazpigarrena» edo «sabat»), larunbata.

## Hilabeteak

Islamiar hilabeteek honako izenak dituzte arabieraz:
* Muḥarram — المحرّم, "debekatua" — 30 egun.
* Ṣafar — صفر, "huts" — 29 egun.
* Rabīʿ I (Rabīʿ al-Awwal) — ربيع الأوّل, "lehenengo udaberria" — 30 egun.
* Rabīʿ II (Rabīʿ ath-Thānī) or (Rabīʿ al-Ākhir) — ربيع الثاني or ربيع الآخر, "bigarren udaberria" — 29 egun.
* Jumādā I (Jumādā al-Ūlā) — جمادى الأولى, "lur idorraren lehenengo hilabetea" — 30 egun.
* Jumādā II (Jumādā ath-Thāniya edo Jumādā al-Ākhira) — جمادى الآخرة, جمادى الثانية, "lur idorraren bigarren hilabetea" — 29 egun.
* Rajab — رجب, "begirunea" — 30 egun.
* Shaʿbān — شعبان, "sakabanatua" — 29 egun.
* Ramaḍān — رمضان, "kiskalita" — 30 egun.
* Shawwāl — شوّال, "altxatua" — 29 egun.
* Dhū al-Qaʿda — ذو القعدة, "su-etenarena" — 30 egun.
* Dhū al-Ḥijja — ذو الحجّة, "erromesaldiarena" — 29 edo 30 egun.

## Erreferentziak

* ↑ van Dalen, B.; Humphreys, R.S.; Lambton, A.K.S; et al.. Tarikh. in: Encyclopedia of Islam Online. Brill Academic Publishers ISSN 1573-3912..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28892
* Multimedia: Islamic calendars / Q28892
# Kareliera

Kareliera (karjala, karjal edo kariela) uraldar familiaren hizkuntza bat da. Kareliarrek hitz egiten dute eskualde zabal batean, Finlandiako golkotik Itsaso Zurira arte, Errusian eta Finlandian beraz.
Kareliako Errepublikan hizkuntza ofiziala da, Finlandian aldiz finlandieraren dialektoa kontsideratzen da.

## Historia

Aurretik finlandieraren dialekto bat bezala sailkatu zen, baina gaur egun hizkuntza ofizialtzat hartzen da. Errusiako Karelia ekualdean du jatorria, Bigarren Mundu Gerran ordea kareliar errefuxiatu ugarik Finlandiara egin zuen ihes eta komunitate horiek dira Finlandian karelieraz hitzegiten dutenak.
Gaur egun iraungitzeko arriskuan dago, hiztunen %45a 65 urtetik gorakoa baita eta %1a soilik 15 urtetik beherakoa.

## Ezaugarriak
### Azpibanaketak

Hiru multzotan banatzen da kareliera:
* Benetako Kareliera, 40.000 biztanlek hitzegiten dutenak.
* Olónetseko kareliera, livio ere deitua, 30.000 hiztun dituena. Batzuetan hizkuntza bereizi gisa hartzen da.
* Ludiarra, bepsaeratik oso hurbil dagoena, 5.000 biztanlek hitzegiten dute.

### Idazkera

Errusiar hizkuntzetan gertatzen ez den bezala, kareliera idazteko latindar alfabetoa erabiltzen da 1989an idazkera zirilikoa ordekatu zuenetik.

### Hizkiak

Zortzi bokal ditu, fonemaren luzera kontutan hartuta 11 dira. 20 kontsonante ditu eta hauetako bi hizki bikoitzez errepresentatzen dira, ts eta dž.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Kareliako Errepublika. in: Estilo Liburua..
* 1 2 «Karelian language, alphabet and pronunciation» www.omniglot.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-17).
* ↑ FINLEX - Asetus alueellisia kieliä tai vähemmistökieliä koskevan eurooppalaisen peruskirjan voimaansaattamisesta. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33557
* Multimedia: Karelian language / Q33557
# Teodorikoren Mausoleoa

Teodoriko Handiaren Mausoleoa Ravennako inguruan dago, Italian, Teodoriko Handiaren aginduz altxatuta 520.urtean. Asmoa erregearen etorkizuneko hilobia izatea zen. Istriako marmol zuriz eraiki zen. Ostrogodoek egindako monumentu ospetsuena da. Hiritik kanpo dago, isolatuta, godoentzat gordetako nekropoliaren ondoan. Monumentua, beste zazpi monumenturekin batera, «Kristautasun goiztiarraren monumentu eta mosaikoak Ravennan» Gizateriaren Ondare izendatu zuen Unescok 1996an.

## Ezaugarriak

Berehala bereizten da Ravennako beste eraikin guztietatik, ez baita adreiluz egina, Istriako harrizko marmolez baizik. Beste mausoleo erromatar batzuen tipologiari heltzen dio, oinplano zirkularrekoa izanik, eta bi solairu ditu:
* Behekoak forma dekagonala du, alde bakoitzean horma-hobiak ditu, zirkuluerdiko arkuen azpian, eta barrualdea gurutze formakoa da
* Goikoa txikiagoa da; eskailera baten bidez iristen da. Antzinean, zutabetxoekin edertutako deanbulatorio batek inguratzen zuen, baina, egun, trazak baino ez dira geratzen. Forma ere dekagonala da kanpora begira eta zirkularra barrura begira.
Goiko solairuaren erdian, bainuontzi itxurako sarkofago bat dago, porfiro gorriaz egina; bertan Teodorikoren gorpuzkinek egon behar izan zutela uste da. Hondakin horiek bizantziar agintaldian atera ziren eta mausoleoa kristau kapera bihurtu zen. Sarkofagoa lau zutaberen gainean zegoen, granitozko bloke bakar batean egindako kupularen gainean. Mausoleoaren estalki hau eraikinaren ezaugarririk harrigarriena da. Kasko forma duen itsasoz garraiatu zen monolito bakar batek osatzen du, Aurisinako harrizkoa, 300 tonakoa eta 11 metroko diametrokoa. Germaniar kulturetako indar eta sendotasun militar tipikoak sinbolizatzen ditu. Brontzezko hamabi apostoluen estatuez errematatua zegoen.
Mausoleoaren garrantzia bere estilo erromatar berantiarrean edo paleokristauan datza; halaber, eragin bizantziar eta erromatar argiak ditu. Bere garaiko errege barbaro baten kontserbatzen den hilobiaren adibide bakarra da.

## Iruditegia

* Beheko solairuaren barrualdea
* Beheko solairuko gangaren zatiketa
* Goiko solairuaren barrualdea
* Goiko solairua sabai pitzatuarekin
* Goiko solairuaren ikuspegi angeluar handia

## Erreferentziak

* ↑ https://whc.unesco.org/es/list/0788

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Gaztelaniaz):Unescoren informazioa.
* Datuak: Q289427
* Multimedia: Mausoleum of Theodoric (Ravenna) / Q289427
# Teodorikoren Mausoleoa

Teodoriko Handiaren Mausoleoa Ravennako inguruan dago, Italian, Teodoriko Handiaren aginduz altxatuta 520.urtean. Asmoa erregearen etorkizuneko hilobia izatea zen. Istriako marmol zuriz eraiki zen. Ostrogodoek egindako monumentu ospetsuena da. Hiritik kanpo dago, isolatuta, godoentzat gordetako nekropoliaren ondoan. Monumentua, beste zazpi monumenturekin batera, «Kristautasun goiztiarraren monumentu eta mosaikoak Ravennan» Gizateriaren Ondare izendatu zuen Unescok 1996an.

## Ezaugarriak

Berehala bereizten da Ravennako beste eraikin guztietatik, ez baita adreiluz egina, Istriako harrizko marmolez baizik. Beste mausoleo erromatar batzuen tipologiari heltzen dio, oinplano zirkularrekoa izanik, eta bi solairu ditu:
* Behekoak forma dekagonala du, alde bakoitzean horma-hobiak ditu, zirkuluerdiko arkuen azpian, eta barrualdea gurutze formakoa da
* Goikoa txikiagoa da; eskailera baten bidez iristen da. Antzinean, zutabetxoekin edertutako deanbulatorio batek inguratzen zuen, baina, egun, trazak baino ez dira geratzen. Forma ere dekagonala da kanpora begira eta zirkularra barrura begira.
Goiko solairuaren erdian, bainuontzi itxurako sarkofago bat dago, porfiro gorriaz egina; bertan Teodorikoren gorpuzkinek egon behar izan zutela uste da. Hondakin horiek bizantziar agintaldian atera ziren eta mausoleoa kristau kapera bihurtu zen. Sarkofagoa lau zutaberen gainean zegoen, granitozko bloke bakar batean egindako kupularen gainean. Mausoleoaren estalki hau eraikinaren ezaugarririk harrigarriena da. Kasko forma duen itsasoz garraiatu zen monolito bakar batek osatzen du, Aurisinako harrizkoa, 300 tonakoa eta 11 metroko diametrokoa. Germaniar kulturetako indar eta sendotasun militar tipikoak sinbolizatzen ditu. Brontzezko hamabi apostoluen estatuez errematatua zegoen.
Mausoleoaren garrantzia bere estilo erromatar berantiarrean edo paleokristauan datza; halaber, eragin bizantziar eta erromatar argiak ditu. Bere garaiko errege barbaro baten kontserbatzen den hilobiaren adibide bakarra da.

## Iruditegia

* Beheko solairuaren barrualdea.
* Beheko solairuko gangaren zatiketa.
* Goiko solairuaren barrualdea.
* Goiko solairua sabai pitzatuarekin.
* Sakorfagoa.

## Erreferentziak

* ↑ https://whc.unesco.org/es/list/0788

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Gaztelaniaz):Unescoren informazioa.
* Datuak: Q289427
* Multimedia: Mausoleum of Theodoric (Ravenna) / Q289427
# Goru

Gorua edo kiloa ehunak iruteko prozesuan bi tresna izan daitezke. Batetik, ardatzarekin irutean kirrua edukitzeko makila da. Bestetik, gurpil batek osatutako iruteko tresna da. Gurpildun tresna XI. mendean Txinan eta islamiar lurraldeetan zabaldurik zegoelako frogak badaude. XIII. menderako Europara zabaldua zen. Eskuz iruteko erabiltzen zen ardatzaren aldean aurrerapen teknologiko handia izan zen: lana azkarrago egiteaz gainera, haria finago ere egiten du, baina iruleari aldi berean hari-neurri bakarra iruteko aukera ematen dio soilik
.Gorua eskuz edo pedal bat behin eta berriz zapalduz eragiten da. Hori egitean, ardatza birarazten du, eta artilea ardatzean biribilkatu ahala bihurritzen du. Uhal bat gurpil batetik eta polea txiki batetik pasatzen da ardatza birarazteko.
Lihozko arropak eta izarak edukitzeak bizitza bigunagoa eta atseginagoa izateko balio izan du mendeetan zehar. Neolitikotik hasita kultura guztiek landu dute lihoa. Esaterako, Dimako emakumeek orokorrean eta Braulia Pujana dimoztarrak konkretuan behar handia egin dute liho-kultura horren barruan.

## Erreferentziak

* ↑ «OEH - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-18).
* ↑ «EH - Bilaketa - Bilaketa» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-18).
* ↑ Ariznabarreta, Abel; Ibabe, Enrike; Velasco, Kepa; Ziarrusta, Zefe.. Lino-beharrak eta Dimako emakumeak. / Los trabajos del lino y las mujeres de Dima. BBK ISBN 8480562064. PMC 432926614. (Noiz kontsultatua: 2018-12-15).

## Ikus, gainera

* Artile
* Liho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58966
* Multimedia: Spinning wheels / Q58966
# Goru

Gorua edo kiloa ehunak iruteko prozesuan bi tresna izan daitezke. Batetik, ardatzarekin irutean kirrua edukitzeko makila da. Bestetik, gurpil batek osatutako iruteko tresna da. Gurpildun tresna XI. mendean Txinan eta islamiar lurraldeetan zabaldurik zegoelako frogak badaude. XIII. menderako Europara zabaldua zen. Eskuz iruteko erabiltzen zen ardatzaren aldean aurrerapen teknologiko handia izan zen: lana azkarrago egiteaz gainera, haria finago ere egiten du, baina iruleari aldi berean hari-neurri bakarra iruteko aukera ematen dio soilik.
Gorua eskuz edo pedal bat behin eta berriz zapalduz eragiten da. Hori egitean, ardatza birarazten du, eta artilea ardatzean biribilkatu ahala bihurritzen du. Uhal bat gurpil batetik eta polea txiki batetik pasatzen da ardatza birarazteko.
Lihozko arropak eta izarak edukitzeak bizitza bigunagoa eta atseginagoa izateko balio izan du mendeetan zehar. Neolitikotik hasita kultura guztiek landu dute lihoa. Esaterako, Dimako emakumeek orokorrean eta Braulia Pujana dimoztarrak konkretuan behar handia egin dute liho-kultura horren barruan.

## Erreferentziak

* ↑ «OEH - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-18).
* ↑ «EH - Bilaketa - Bilaketa» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-18).
* ↑ Ariznabarreta, Abel; Ibabe, Enrike; Velasco, Kepa; Ziarrusta, Zefe.. Lino-beharrak eta Dimako emakumeak. / Los trabajos del lino y las mujeres de Dima. BBK ISBN 8480562064. PMC 432926614. (Noiz kontsultatua: 2018-12-15).

## Ikus, gainera

* Artile
* Liho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58966
* Multimedia: Spinning wheels / Q58966
# Ramadan

Ramadana (arabieraz رَمَضَان ramaḍān) islamiar egutegiaren bederatzigarren hila da, mundu osoan ezaguna, musulmanek egun horietan, eguzkia ateratzen denetik sartu arte, egiten duten baraualdia dela eta. Musulmanen erlijioan garrantzi handia du ramadanak, funtsezkoa. Ramadan hitzak bi esanahi ditu: baraualdi hori adierazteko (ṣawm (صَوْم) eta Ramadan musulmanen egutegiko izena adierazteko. Islamiar egutegia ilargi egutegi bat da; eta nazioartean nagusi den kristau jatorriko egutegi gregorianoa, berriz, eguzki egutegi bat da. Beraz, ramadan hila urtero egutegi gregorianoaren data desberdinetan gertatzen da.
Etimologiari dagokionez, ramadan hitzaren jatorria ramada da (arabieraz: رمضاء ‎; {{lang-eu|erre), hil horretan praktika onen bidez bekatuak erretzen direlako.

## Praktikatzaileak

Baraualdia egiteko, Islamaren aginduen arabera, heldua izan behar da, buru-osasunez ondo eta ez da bidaiatzen ibili behar, hau da, leku batean finko egon behar da. Emakumeak, bestetik, hilekotik kanpo egon behar du eta halaber puerperiotik kanpo. Horren arabera, salbuetsita dauden taldeak hauexek dira: haurrak, buru-gaixoak, haurdun dauden emakumeak, hilekoan dauden emakumeak eta pertsona ahulak, bereziki agureak.

## Euskal Herrian

Euskal Herriko komunitate musulmanek Ramadan betetzen dute, orokorrean. Desberdintasun nagusia baraualdiaren amaierak kalean ez agertzea da. Lantegietan eta eskoletan, bestetik, arazoak egoten dira; sarritan, ramadanaren praktikatzaileek ezin dute egokiro lan egin eta, askotan, ikasleek azterketen datak aldatzeko eskatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Mostafavi, Hasan (1368). Al-Tahghigh le Kalamat Al-Corán Al-Karim 4. Teheran: Ershad. 243.or.

## Ikus, gainera

* Ramadan (hilabetea)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41662
* Multimedia: Ramadan / Q41662
# Ramon Magsaysay

Ramon del Fierro Magsaysay Sr. (Iba, Zambales, 1907ko abuztuaren 31 – Balamban, Cebu, 1957ko martxoaren 17a) filipinar politikaria izan zen, Filipinetako presidentea 1953tik hil zen arte.
Lanbidez automobilen mekanikaria izan zen eta Filipinetako armadan sartu zen Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Bataanen armada errenditu ondoren, Magsaysayk ihes egin zuen eta japoniarren aurka borrokatu zen gerrillarekin bat egin zuen.
Gerra amaitu ondoren politikan sartu zen eta 1946an diputatu hautatu zuten. Elpidio Quirino presidenteak Defentsa Nazionaleko idazkari izendatu zuen 1950eko irailean, Hukbalahap gerrilla komunistaren aurka borrokatzeko helburuarekin.
1953an hauteskunde presidentzialak irabazi zituen Alderdi Nazionalistaren hautagai gisa eta abenduan karguaren zina egin zuen. Estatu Batuen aliatua izan zen eta komunismoaren aurkako borrokan inplikatu zen. Lurrak banatzeko nekazaritza-erreforma bat egin zuen. Bere agintaldia Filipinetako historiako ustelik txikiena dela uste da.
Magsaysay hegazkin-istripu batean hil zen 1957ko martxoaren 17an.
# 2010eko Milan-San Remo

2010eko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 101. edizioa izan zen. 2010eko martxoaren 20an egin zuten Milan eta San Remo artean, 298 kilometroko ibilbidearekin.
Garailea Óscar Freire kantabriarra izan zen, San Remoko helmugako esprintean Tom Boonen belgikarrari eta Alessandro Petacchi italiarrari gailendu zitzielarik.

## Kanpo estekak

* 2010eko Milan-San Remo - ProCyclingStats.com
* Webgune ofiziala
* Datuak: Q921491
* Multimedia: Milan-Sanremo 2010 / Q921491
# Ramon Magsaysay

Ramon del Fierro Magsaysay Sr. (Iba, Zambales, 1907ko abuztuaren 31 – Balamban, Cebu, 1957ko martxoaren 17a) filipinar politikaria izan zen, Filipinetako presidentea 1953tik hil zen arte.
Lanbidez automobilen mekanikaria izan zen eta Filipinetako armadan sartu zen Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Bataanen armada errenditu ondoren, Magsaysayk ihes egin zuen eta japoniarren aurka borrokatu zen gerrillarekin bat egin zuen.
Gerra amaitu ondoren politikan sartu zen eta 1946an diputatu hautatu zuten. Elpidio Quirino presidenteak Defentsa Nazionaleko idazkari izendatu zuen 1950eko irailean, Hukbalahap gerrilla komunistaren aurka borrokatzeko helburuarekin.
1953an hauteskunde presidentzialak irabazi zituen Alderdi Nazionalistaren hautagai gisa eta abenduan karguaren zina egin zuen. Estatu Batuen aliatua izan zen eta komunismoaren aurkako borrokan inplikatu zen. Lurrak banatzeko nekazaritza-erreforma bat egin zuen. Bere agintaldia Filipinetako historiako ustelik txikiena dela uste da.
Magsaysay hegazkin-istripu batean hil zen 1957ko martxoaren 17an.
* Datuak: Q117096
* Multimedia: Ramon Magsaysay / Q117096