# 2025

2025a asteazkenez hasitako urte arrunta izango da.

## Aurreikuspenak
### Maiatza

* Maiatzaren 13tik 17ra - 2025eko Eurovision Abesti Lehiaketa egingo da Basilean (Suitza).

### Abendua
## Gertaerak
### Euskal Herria

* Urtarrilaren 13a – Gas isuri batek leherketak eragin zituen Noain herrian. 9 pertsona zaurituak gertatu ziren.
* Urtarrilaren 14a – Sute bat piztu zen Iruñeko Planetarioan. Kalte handiak eragin zituen batez ere areto nagusian eta kupulan.

### Mundua

* Urtarrilaren 7a – 2025eko Kaliforniako baso-suteak hasi ziren.
* Urtarrilaren 16a – Catatumboko erasoak 2025ean eman ziren Kolonbian. Borrokak piztu ziren FARC Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileen adar disidente baten eta ELN Nazioa Askatzeko Armadaren artean Kolonbiako Catatumbo eskualdean. Horien ondorioz, 80 pertsona baino gehiago hil ziren.
* Urtarrilaren 20a – Donald Trumpen inbestidura presidente gisa izan zen Washingtonen.
* Urtarrilaren 29a – Helikoptero militar bat eta hegazkin komertzial bat talka egin zuten Potomac ibaiaren gainean, Washingtonen. 67 pertsona hil ziren.

## Kirolak
### Euskal Herria
### Mundua

* Martxoaren 15a – 2025eko Sei Nazioen Txapelketan Frantziak bere 19. garaipena eskuratu zuen.

## Heriotzak
#### Urtarrila

* Urtarrilaren 1a – Mila Idiakez, gipuzkoar abertzalea eta aktibista feminista (j. 1952).
* Urtarrilaren 1a – David Lodge, ingeles idazlea (j. 1935).
* Urtarrilaren 1a – Chad Morgan, australiar country musikako abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1933).
* Urtarrilaren 2a – Ágnes Keleti, hungariar-israeldar gimnasta (j. 1921).
* Urtarrilaren 2a – Ralph Mann, estatubatuar atleta (j. (1949).
* Urtarrilaren 2a – Pádraig Ó Snodaigh, irlandar hizkuntzaren ekintzaile, idazle, olerkari eta argitaratzailea (j. 1935).
* Urtarrilaren 2a – Ján Zachara, eslovakiar boxeolaria (j. 1928).
* Urtarrilaren 3a – La Chunga, espainiar ijitoa, dantzaria, aktorea eta naif-margolaria (j. 1938).
* Urtarrilaren 3a – Gilbert Van Binst, flandriar futbolaria (j. 1951).
* Urtarrilaren 4a – Claude Allègre, frantziar geokimikaria eta politikaria (j. 1937).
* Urtarrilaren 4a – Elisabeth Haarr, norvegiar ehungintzako artista (j. 1945).
* Urtarrilaren 4a – Robert Hirigoien, Lapurdiko euskaltzalea (j. 1944).
* Urtarrilaren 5a – Daina Avotiņa, letoniar idazle, poeta eta itzultzailea (j. 1926).
* Urtarrilaren 5a – Costas Simitis, Greziako lehen ministroa (j. 1936).
* Urtarrilaren 6a – John Bosco Panya Kritcharoen, thailandiar apezpiku katolikoa (j. 1949).
* Urtarrilaren 7a – Jesus Mari Arambarri, gipuzkoar futbolaria (j. 1948).
* Urtarrilaren 7a – Jean-Marie Le Pen, frantziar politikari eskuindarra (j. 1929).
* Urtarrilaren 7a – Walter Martos, Peruko lehen ministroa (j. 1957).
* Urtarrilaren 7a – Joseph Trần Xuân Tiếu, vietnamdar apezpiku katolikoa (j. 1944).
* Urtarrilaren 7a – Peter Yarrow, estatubatuar abeslari eta egile abeslaria, Peter, Paul and Mary taldeko kidea (j. 1938).
* Urtarrilaren 8a – Gabriel de Broglie, frantziar historialaria (j. 1931).
* Urtarrilaren 8a – Gyanada Kakati, indiar aktore eta abeslaria (j. 1932).
* Urtarrilaren 9a – Margaret Baba Diri, ugandar politikari, irakasle eta aktibista (j. 1954).
* Urtarrilaren 9a – Manuel Elkin Patarroyo, kolonbiar sendagilea, malariaren aurkako txertoaren aurkitzailea (j. 1946).
* Urtarrilaren 10a – Jevgenia Dobrovolskaia, sobietar eta errusiar aktorea (j. 1964).
* Urtarrilaren 10a – Thelma Hopkins, iparirlandar atleta (j. 1936).
* Urtarrilaren 10a – Felix Mantilla, Puerto Ricoko beisbol jokalaria (j. 1934).
* Urtarrilaren 10a – Paquita Ors, valentziar enpresaburua eta farmazialaria (j. 1928).
* Urtarrilaren 10a – Ângela Ribeiro, portugaldar aktorea (j. 1940).
* Urtarrilaren 11 – Carmelo Ortiz de Elgea, gipuzkoar margolaria (j. 1944).
* Urtarrilaren 12a – Peter Brown, eskoziar errugbilaria (j. 1941).
* Urtarrilaren 12a – Claude Jarman Jr., estatubatuar aktorea (j. 1934).
* Urtarrilaren 13a – Alicja Bobrowska, poloniar-estatubatuar aktore, modelo, aurkezle, erizain, margolari eta eskultorea (j. 1936).
* Urtarrilaren 13a – Fernanda Maria, portugaldar fado abeslaria (j. 1937).
* Urtarrilaren 13a – Inese Pabērza, letoniar abeslari eta aktorea (j. 1955).
* Urtarrilaren 14a – Mixel Aire, Xalbador II.a, baxenafar bertsolaria, hiru aldiz Nafarroako Bertsolari Txapelketaren irabazlea (j. 1944).
* Urtarrilaren 14a – Elvira Gentil, brasildar aktore, ekoizle eta antzerki zuzendaria (j. 1930).
* Urtarrilaren 14a – Judy Thongori, kenyar abokatua eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea (j. c. 1965).
* Urtarrilaren 15a – Alejandra Darín, argentinar aktore eta ordezkari sindikala (j. 1962).
* Urtarrilaren 15a – Patricia Lyfoung, frantziar komikigilea (j. 1977).
* Urtarrilaren 15a – David Lynch, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1946).
* Urtarrilaren 15a – Rosny Smarth, Haitiko lehen ministroa (j. 1940).
* Urtarrilaren 16a – Joan Plowright, ingeles aktorea (j. 1929).
* Urtarrilaren 17a – Jules Feiffer, estatubatuar marrazkilaria (j. 1929).
* Urtarrilaren 17a – Denis Law, eskoziar futbolaria (j. 1940).
* Urtarrilaren 17a – Punsalmaagiyn Ochirbat, lehendabiziko Mongoliako presidentea (j. 1942).
* Urtarrilaren 18a – Jennifer Dickson, britainiar-kanadar argazkilaria (j. 1936).
* Urtarrilaren 18a – John Lapli, Salomon uharteetako gobernadore orokorra (j. 1955).
* Urtarrilaren 19a – Joaquín Ramos Marcos, espainiar futbol arbitroa (j. 1946).
* Urtarrilaren 20a – Bertrand Blier, frantziar zinema zuzendari eta gidoigilea (j. 1939).
* Urtarrilaren 20a – Fred Newhouse, estatubatuar abiadura-lasterkaria (j. 1948).
* Urtarrilaren 21a – Iñaki Gorostidi, gipuzkoar harri-jasotzailea, boxeolaria eta harri-artisaua (j. 1955).
* Urtarrilaren 21a – Mauricio Funes, El Salvadorko presidentea (j. 1959).
* Urtarrilaren 21a – Garth Hudson, kanadar musikaria, The Band taldeko kidea (j. 1937).
* Urtarrilaren 22a – Gabriel Yacoub, frantziar musikaria (j. 1952).
* Urtarrilaren 23a – Ricardo Ariztía de Castro, txiletar agronomoa, enpresaburua, lider sindikala eta politikoa (j. 1944).
* Urtarrilaren 23a – Esther Jansma, herbeheretar idazle, arkeologo eta irakaslea (j. 1958).
* Urtarrilaren 24a – Biruta Delle, letoniar margolaria (j. 1944).
* Urtarrilaren 25a – Anastasio Albaniakoa, Albaniako Eliza Ortodoxoko patriarka (j. 1929).
* Urtarrilaren 25a – Greg Bell, estatubatuar luzera jauzilaria (j. 1930).
* Urtarrilaren 25a – Dražen Dalipagić, serbiar saskibaloi-jokalari eta entrenatzailea (j. 1951).
* Urtarrilaren 26a – Lidia Catalano, argentinar aktorea (j. 1945).
* Urtarrilaren 26a – César Lombera, galiziar eskultorea (j. 1953).
* Urtarrilaren 27a – Emilia Contessa, indonesiar abeslari, aktore eta politikaria (j. 1957).
* Urtarrilaren 27a – Tolita Figueroa, mexikar diseinatzaile eta ikertzailea (j. 1957).
* Urtarrilaren 27a – Anna Hannevik, Salbazio-armadako norvegiar komisarioa (j. 1925).
* Urtarrilaren 28a – Marina Colasanti, italiar-brasildar idazle, itzultzaile eta kazetaria (j. 1937).
* Urtarrilaren 30a – Dick Button, estatubatuar izotz gaineko patinatzailea (j. 1929).
* Urtarrilaren 30a – Julius Chan, Papua Ginea Berriko lehen ministroa (j. 1939).
* Urtarrilaren 30a – Marianne Faithfull, ingeles abeslari eta aktorea (j. 1946).
* Urtarrilaren 31 – Jose Aldaba Legazpi, kazetari eta irrati esatari nafarra (j. 1966).
* Urtarrilaren 31 – Carlos Ferrero, Peruko lehen ministroa (j. 1941).
* Urtarrilaren 31 – Táňa Radeva, eslovakiar aktorea (j. 1957).

#### Otsaila

* Otsailaren 1a – Horst Köhler, Alemaniako presidentea (j. 1943).
* Otsailaren 1a – Iritana Tāwhiwhirangi, zeelandaberritar irakaslea eta maorieraren sustatzailea (j. 1929).
* Otsailaren 2a – Helga de Alvear, Espainiako arte garaikideko galerista eta bildumagile alemana (j. 1936).
* Otsailaren 2a – Jose Antonio Begoña, bizkaitar atleta (j.1938).
* Otsailaren 2a – Brian Murphy, britainiar aktore eta komediantea (j. 1932).
* Otsailaren 2a – Abílio Rodas de Sousa Ribas, portugaldar apezpiku katolikoa (j. 1931).
* Otsailaren 4a – Aga Khan IV.a, nizarien imama (j. 1936).
* Otsailaren 4a – Sid Ahmed Ghozali, Aljeriako lehen ministroa (j. 1937).
* Otsailaren 4a – Maria Teresa Horta, portugaldar idazlea, kazetaria eta feminista (j. 1937).
* Otsailaren 4a – Pushpalatha, indiar aktorea (j. 1937 edo 1938).
* Otsailaren 4a – Marijke Thunnissen, herbeheretar margolaria eta ehungintzako artista (j. 1927).
* Otsailaren 5a – Cristina Fructuoso, arabar irrati-esatari eta idazlea (j. 1930).
* Otsailaren 5a – Irina Levinskaia, errusiar historialaria (j. 1952).
* Otsailaren 5a – Mike Ratledge, ingeles musikaria, Soft Machine taldeko kide sortzailea (j. 1943).
* Otsailaren 6a – Zeynep Korkmaz, turkiar hizkuntzalaria (j. 1921).
* Otsailaren 7a – Tony Roberts, estatubatuar aktorea (j. 1939).
* Otsailaren 8a – Sam Nujoma, Namibiako presidentea (j. 1929).
* Otsailaren 9a – Sigrid Koetse, herbeheretar aktorea (j. 1935).
* Otsailaren 11 – Yvonne Choquet-Bruhat, frantziar matematikari eta fisikaria (j. 1923).
* Otsailaren 11 – Georgios Roubanis, greziar atleta (j. 1929).
* Otsailaren 12a – Valentina Zaguliaieva, sobietar eta errusiar aktore eta abeslari udmurta (j. 1937).
* Otsailaren 13a – Sukri Bommagowda, indiar folk abeslaria (j. 1937).
* Otsailaren 14a – Geneviève Page, frantziar aktorea (j. 1927).
* Otsailaren 16a – Krishnaveni, indiar aktore, zinema ekoizle eta abeslaria (j. 1924).
* Otsailaren 17a – Rick Buckler, ingeles bateria-jotzailea, The Jam taldeko kidea (j. 1955).
* Otsailaren 17a – Antonine Maillet, kanadar eleberrigilea eta antzerkigilea (j. 1929).
* Otsailaren 17a – Paquita la del Barrio, mexikar rantxera abeslaria (j. 1947).
* Otsailaren 18a – Elias Anton Murgiondo, Herri Batasunaren politikaria (j.1947).
* Otsailaren 18a – Elias Anton Murgiondo, Herri Batasunaren politikaria (j.1947).
* Otsailaren 18a – Felix Beristain, bizkaitar margolaria (j. 1937).
* Otsailaren 18a – Gene Hackman, estatubatuar aktorea (j. 1930).
* Otsailaren 21a – Brendan McFarlane, Irlandako Mugimendu Errepublikanoaren kidea eta musikaria (j. 1951).
* Otsailaren 22a – Manuel Mitxelena, gipuzkoar ingeniari industrial eta politikaria (j. 1940).
* Otsailaren 22a – Germán Pavón Puente, ekuadortar apezpiku katolikoa (j. 1936).
* Otsailaren 22a – Pirkko Vahtero, finlandiar diseinatzaile grafikoa eta heraldista (j. 1936).
* Otsailaren 23a – Betty Ruth, venezuelar aktorea (j. 1929).
* Otsailaren 23a – Jan Johnson, estatubatuar pertika jauzilaria (j. 1950).
* Otsailaren 23a – Thanin Kraiwichian, Thailandiako lehen ministroa (j. 1927).
* Otsailaren 24a – Roberta Flack, estatubatuar kantaria (j. 1937).
* Otsailaren 24a – Piet van Katwijk, herbeheretar txirrindularia (j. 1949).
* Otsailaren 25a – Krista Aru, estoniar kazetaritzaren historialari, museologo eta politikaria (j. 1958).
* Otsailaren 26a – Michelle Trachtenberg, estatubatuar aktorea (j. 1985).
* Otsailaren 26a – Erica Willis, australiar atleta (j. 1934).
* Otsailaren 27a – Juan Ignacio Lasa, gipuzkoar futbolaria (j. 1938).
* Otsailaren 27a – Kim Pérez, espainiar giza eskubideen aldeko aktibista eta irakaslea, Espainiako hauteskundeetan hautagaitz bezala parte hartu zuen lehen emakume transexuala (j. 1941).
* Otsailaren 27a – Boris Spaski, errusiar xake-jokalaria (j. 1937.
* Otsailaren 28a – David Johansen, estatubatuar abeslari, egile abeslari eta aktorea, New York Dolls taldeko kidea (j. 1950).
* Otsailaren 28a – Bill Mulcahy, irlandar errugbilaria (j. 1935).

#### Martxoa

* Martxoaren 1a – Flor Procuna, mexikar aktorea (j. 1952).
* Martxoaren 2a – Marysa Navarro Aranguren, nafar historialaria, irakaslea, idazlea eta aktibista (j. 1934).
* Martxoaren 3a – Eleonora Giorgi, italiar aktore, abeslari eta zinemagilea (j. 1953).
* Martxoaren 3a – Felicia Țilea-Moldovan, errumaniar atleta (j. 1967).
* Martxoaren 5a – Fred Stolle, australiar tenislaria (j. 1938).
* Martxoaren 5a – Sylvester Turner, estatubatuar politikaria, Houstongo alkatea (j. 1954).
* Martxoaren 6a – Klaus Richtzenhain, alemaniar atleta (j. 1934).
* Martxoaren 7a – Inazio Araña, gipuzkoar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1961).
* Martxoaren 7a – David Vunagi, Salomon uharteetako gobernadore orokorra (j. 1950).
* Martxoaren 8a – Ayo-Maria Atoyebi, nigeriar apezpiku katolikoa (j. 1944).
* Martxoaren 8a – Athol Fugard, hegoafrikar antzerkigile, eleberrigile, aktore eta zinema zuzendaria (j. 1932).
* Martxoaren 9a – Akinori Nakayama, japoniar gimnasta (j. 1943).
* Martxoaren 10a – Francis Billy Hilly, Salomon uharteetako lehen ministroa (j. 1948).
* Martxoaren 10a – Jesús Antonio Lerma Nolasco, mexikar apezpiku katolikoa (j. 1945).
* Martxoaren 11 – Blanca Castilla de Cortázar, arabar antropologo eta filosofoa (j. 1951).
* Martxoaren 11 – Francesco Cuccarese, italiar artzapezpiku katolikoa (j. 1930).
* Martxoaren 11 – Esteban López-Escobar, espainiar kazetaria eta UNAVeko irakasle emeritua (j. 1941).
* Martxoaren 13a – Sofia Gubaidulina, tartaro jatorriko errusiar musikagilea (j. 1931).
* Martxoaren 14a – Dag Solstad, norvegiar idazlea (j. 1941).
* Martxoaren 15a – Peter Bichsel, alemanieraz idatzi zuen suitzar idazlea (j. 1935).
* Martxoaren 16a – Émilie Dequenne, valoniar aktorea (j. 1981).
* Martxoaren 16a – Maite Lafourcade, lapurtar unibertsitate-irakaslea, euskal zuzenbidean espezializatua (j. 1934).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49616
* Multimedia: 2025 / Q49616