OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aitzetako Txabala

Aitzetako Txabala Errenterian dagoen trikuharri bat da, Txoritokietako Estazio Megalitikoan. Inguruko kareharri eta hareharriekin eraikita dago, eta ez dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa

1962an aurkitu zuen Jesus Elosegik eta Adolfo Leibarrek. Eurek biek egin zuten indusketa Jose Migel Barandiaranekin batera, 1963an, baina ez zen ezer ere aurkitu.

## Deskribapena

Trikuharri laburra du, inguruan 12 metroko tumulu zirkularrarekin eta 0,8 metroko altuerarekin. Ganbara bat du, 4 harlauzarekin eta estalki batekin.

## Erreferentziak

* ↑ «AITZETAKO TXABALA | Luberri.net» www.luberri.net (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «AITZETAKO TXABALA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Altuna, J; Armendariz, A; Del Barrio, L; Etxeberria, F.; Mariezkurrena, K; Peñalver, J; Zumalabe, F. (1990). «Aitzetako Txabala» Munibe in: Gipuzkoako Karta Arkeologikoa. I. Megalitoak. (Gipuzkoako Foru Aldundia / Aranzadi Zientzia Elkartea) 7. eranskina ISSN 0027-3414..
# Aitzetako Txabala

Aitzetako Txabala Errenterian dagoen trikuharri bat da, Txoritokietako Estazio Megalitikoan. Inguruko kareharri eta hareharriekin eraikita dago, eta ez dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa

1962an aurkitu zuen Jesus Elosegik eta Adolfo Leibarrek. Eurek biek egin zuten indusketa Jose Migel Barandiaranekin batera, 1963an, baina ez zen ezer ere aurkitu.

## Deskribapena

Trikuharri laburra du, inguruan 12 metroko tumulu zirkularrarekin eta 0,8 metroko altuerarekin. Ganbara bat du, 4 harlauzarekin eta estalki batekin.

## Erreferentziak

* ↑ «AITZETAKO TXABALA | Luberri.net» www.luberri.net (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «AITZETAKO TXABALA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Altuna, J; Armendariz, A; Del Barrio, L; Etxeberria, F.; Mariezkurrena, K; Peñalver, J; Zumalabe, F. (1990). «Aitzetako Txabala» Munibe in: Gipuzkoako Karta Arkeologikoa. I. Megalitoak. (Gipuzkoako Foru Aldundia / Aranzadi Zientzia Elkartea) 7. eranskina ISSN 0027-3414..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133404886
* Multimedia: Aitzetako_Txabala_(dolmen) / Q133404886
# Isaac Del Toro

Isaac del Toro Romero (2003ko azaroaren 3a-) mexikar txirrindularia da. UAE Team Emirates taldearekin pasa zen profesionaletara.

## Palmaresa

2023
* Etorkizuneko Tourra, Puntukako sailkapena , Mendiko sailkapena eta etapa bat
* 3. Aostako Haranako Giroan
2024
* Asturiasko Itzulia eta etapa bat
* 3. Down Under Tourrean eta etapa bat
* 4. Tirreno-Adriatikoan
* 4. Argovia Kantonamenduko Sari Nagusian
* 7. Euskal Herriko Itzulian
2025
* Milan-Turin
* 2. Clásica Jaénen

## Emaitzak lasterketa nagusietan
### Itzuli handiak

| Itzuli handia | 2024 |
| Italiako Giroa | ― |
| Frantziako Tourra | ― |
| Espainiako Vuelta | 36. |

### Beste Itzuliak

| Itzulia | 2024 |
| Down Under Tour | 3. |
| Tirreno-Adriatiko | 4. |
| Euskal Herriko Itzulia | 7. |
| Suitzako Itzulia | 13. |

### Klasikoak eta Txapelketak

| Lasterketa | Lasterketa | 2024 |
| Strade Bianche | Strade Bianche | UT |
| | Milan-San Remo | 73. |
| Donostia Klasikoa | Donostia Klasikoa | 49. |
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

Isaac Del Toro - ProCyclingStats
* Datuak: Q113013063
* Multimedia: Isaac Del Toro / Q113013063
# Aitzetako Txabala

Aitzetako Txabala Errenterian dagoen trikuharri bat da, Txoritokietako Estazio Megalitikoan. Inguruko kareharri eta hareharriekin eraikita dago, eta ez dago argi Neolitokoa edo Brontze Arokoa ote den.

## Aurkikuntza eta indusketa

1962an aurkitu zuen Jesus Elosegik eta Adolfo Leibarrek. Eurek biek egin zuten indusketa Jose Migel Barandiaranekin batera, 1963an, baina ez zen ezer ere aurkitu. 2010ean berriro induskatu zen ingurua, eta arrasto batzuk aurkitu ziren, oraindik zehaztu gabekoak.

## Deskribapena

Trikuharri laburra du, inguruan 12 metroko tumulu zirkularrarekin eta 0,8 metroko altuerarekin. Ganbara bat du, 4 harlauzarekin eta estalki batekin. Harrietako batean gurutze bat markatuta du, Errenteriako inguruan leku sakratutzat hartzen zenaren seinale.

## Erreferentziak

* ↑ «AITZETAKO TXABALA | Luberri.net» www.luberri.net (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «AITZETAKO TXABALA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Tapia Sagarna, Jesús; Ceberio Rodríguez, Manuel. (2010). «Estaciones megalíticas de Igoin-Akola (Nº 13) y Txorikokieta (Nº 26) (Astigarraga, Donostia-San Sebastián, Errenteria, Hernani). Prospección en Berrozpin y Aitzetako Txabala: I Campaña» Arkeoikuska: Investigación arqueológica (2010): 412–413. ISSN 0213-8921. (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Altuna, J; Armendariz, A; Del Barrio, L; Etxeberria, F.; Mariezkurrena, K; Peñalver, J; Zumalabe, F. (1990). «Aitzetako Txabala» Munibe in: Gipuzkoako Karta Arkeologikoa. I. Megalitoak. (Gipuzkoako Foru Aldundia / Aranzadi Zientzia Elkartea) 7. eranskina ISSN 0027-3414..
* ↑ Uranga, I. E. (2023). Berbegirada bat Gipuzkoako megalitoen baitan. Munibe Antropologia-Arkeologia, (74), 73-86.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133404886
* Multimedia: Aitzetako_Txabala_(dolmen) / Q133404886
# Txoritokietako Estazio Megalitikoa

Txoritokietako Estazio Megalitikoa. Aztarna megalitiko asko ikus daiteke San Marko-Txoritokieta eta Santiagomendi mendilerroetan. Guztira zazpi dira ezagutzen direnak. Dena dela, gehiago ere egon daiteke.

## Historiaurreko monumentuak

Periodo orokorra: Brontze Aroa, Kalkolitoa / Eneolitoa, Burdin Aroa, Neolitoa, K.a. 3000 eta 900 urte artekoak.

## Kokapen geografikoa

Geografikoki Gipuzkoako altuera gutxieneko Estazio Megalitikoa da, 275 metrotako maila kurba baino beherago baitago. Lurzorua Behe Kretazeoko kareharrizkoa da, nahiz eta triasikoaren kareharrizkoa izan monolitoa. Estazio honetatik mota honetako lurzoruak ordu beteko bidean aurkitzen dira; horrek berak interes historikoa dauka. Udalerri hauetan daude monumentuak: Errenteria eta Astigarraga.

## Sailkatutako monumentuak

Estazio honetan ondorengo monumentu megalitikoak aurkitu dira:

### Trikuharriak

Guztira sei dira:
* Aitzetako Txabala
* Berrozpin I
* Berrozpin II
* Berrozpin III
* Berrozpin IV
* Berrozpin V

### Harrespilak

Guztira bi dira:
* Arreginea
* Ermañalde

### Zutarriak

Bakarra da, orain gutxi aurkitua:
* Txoritokieta zutarria

### Harkutxa

* Mariola

## Egoera legala

Estazio Megalitikoa Monumentu Multzoa eta Kultura Ondasuna deklaratu zuen Eusko Jaurlaritzak 2003an. Bertan zazpi monumentu aipatzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Aranzadi. «AITZETAKO TXABALA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «BERROZPIN I» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «BERROZPIN II» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «BERROZPIN III» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «BERROZPIN IV» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «BERROZPIN V» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «ARREGINEA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «ERMAÑALDE» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «TXORITOKIETA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ Aranzadi. «MARIOLA» Aranzadi (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ https://www.euskadi.eus/y22-bopv/es/bopv2/datos/2003/07/0303997a.pdf

## Kanpo estekak

* Babesteko Dekretua, EHAA - 2003ko uztailak 8, 133.zenbakia.
* Eusko Jaurlaritza Kultura Ondarea webgunea.
* Datuak: Q61070870
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Poliptikoa.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004331
* Multimedia: Sé do Funchal / Q1004331
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Funchal katedralaren barruan, errezela gotiko batez errematatua dago erretaula bereziki deigarria da. Urre-koloreko zur landuzko poliptiko handia du, eta zur gaineko olio-pinturaz eta eskulturez osatuta dago.
Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Poliptikoa.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015
* ↑ https://visitmadeira.com/es/que-hacer/apasionados-por-la-cultura/patrimonio/monumentos-y-arquitectura/catedral-de-funchal/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004331
* Multimedia: Sé do Funchal / Q1004331
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Manueldar eta gotiko garaiko ezaugarri estilistiko bereizgarriak ditu. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Funchal katedralaren barruan, errezela gotiko batez errematatua dago erretaula bereziki deigarria da. Urre-koloreko zur landuzko poliptiko handia du, eta zur gaineko olio-pinturaz eta eskulturez osatuta dago.
Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Poliptikoa.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015
* ↑ https://visitmadeira.com/es/que-hacer/apasionados-por-la-cultura/patrimonio/monumentos-y-arquitectura/catedral-de-funchal/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004331
* Multimedia: Sé do Funchal / Q1004331
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Manueldar eta gotiko garaiko ezaugarri estilistiko bereizgarriak ditu. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Funchal katedralaren barruan, errezela gotiko batez errematatua dago erretaula bereziki deigarria da. Urre-koloreko zur landuzko poliptiko handia du, eta zur gaineko olio-pinturaz eta eskulturez osatuta dago.
Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Poliptikoa.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015
* ↑ https://visitmadeira.com/es/que-hacer/apasionados-por-la-cultura/patrimonio/monumentos-y-arquitectura/catedral-de-funchal/
* ↑ Serrão, Vítor (2001). História da arte em Portugal: o renascimento e o maneirismo. Lisboa: Editorial Presença. 132-134.or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004331
* Multimedia: Sé do Funchal / Q1004331
# Funchalgo katedrala

Funchalgo katedrala (portugesez: Sé do Funchal), Funchalen, Madeira uhartean, Portugalgo kolonizazioaren garaitik birtualki ukitu gabe iraun duen eraikin bakanetakoa da. Manueldar eta gotiko garaiko ezaugarri estilistiko bereizgarriak ditu. Funchaleko elizbarrutiko katedrala da eta uhartearen eliza nagusia. Funchaleko gotzaindegia, bere garaian, munduko elizbarrutirik handiena izan zen, portugesek aurkitutako lurralde guztiak hartzen baitzituen, Brasildik Japoniara.

## Historia

XV. mendeko 90eko hamarkadan, Manuel I.a Portugalgoak Pêro Anes arkitektoa bidali zuen Funchalgo katedralaren diseinuan lan egiteko. Eraikina 1514an amaitua zegoen. 1508an, Funchal hiri mailara igo zutenean, ordurako tenpluan meza ematen zuten.
Dorrearen errematea eta xehetasun gehiago 1517-1518 urteen inguruan amaitu ziren.

## Ezaugarriak

Funchal katedralaren barruan, errezela gotiko batez errematatua dago erretaula bereziki deigarria da. Urre-koloreko zur landuzko poliptiko handia du, eta zur gaineko olio-pinturaz eta eskulturez osatuta dago.
Katedralean, absideko euskarriak nabarmentzen dira. Bertan, santuak, profetak eta apostoluak ikus daitezke XVI. mendeko jantzietan. Eserlekuen euskarrien xehetasunetan Madeiraren bizitzaren zenbait alderdi ikus daitezke, hala nola, banana sorta bat garraiatzen duen kerubin bat eta ardoz betetako zahagi bat kargatzen duen beste bat.
Elizak Manuel I.a erregeak eskainitako prozesio-gurutze aparta gordetzen du. Zilarrezko kultuko alfaia hau Portugalgo manuelen urregintzako maisulanetako bat da.

## Iruditegia

* Katedrala arratsean.
* Leiho bat.
* Barruko ikuspegia.
* Sabaiaren mudejar apaingarriak.
* Poliptikoa.
* Apaingarria.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.visitportugal.com/es/content/se-catedral-do-funchal
* ↑ http://www.monumentos.gov.pt/site/app_pagesuser/SIPA.aspx?id=5015
* ↑ https://visitmadeira.com/es/que-hacer/apasionados-por-la-cultura/patrimonio/monumentos-y-arquitectura/catedral-de-funchal/
* ↑ Serrão, Vítor (2001). História da arte em Portugal: o renascimento e o maneirismo. Lisboa: Editorial Presença. 132-134.or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004331
* Multimedia: Sé do Funchal / Q1004331
# Wihuri Sibelius Saria

Wihuri Sibelius Saria urtero Nazioarteko Sarien Wihuri Fundazioak ematen duen ohoregarria da. Honen bidez fundazioak nazioarteko musikagile onenei saritu nahi die. Mundu mailan musika Klasikoaren alorreko sari garrantzitsuenetariko bat da. Lehenengo aldiz 1953an Jean Sibelius musikagileari eman zitzaion eta, geroztik, lehiaketak bere izena darama. Azken urtetan saria 150.000 eurokoa izan da. Irabazlea Finlandiako musika-instituzioen bost adituek prestatutako epaimahaiak erabakitzen du. Saridunak pertsonak zein instituzioak izan daitezke.

## Irabazleak

| Año | Irabazle | Herria |
| 1953 | Jean Sibelius | Finlandia |
| 1955 | Paul Hindemith | Alemaniako Errepublika Demokratikoa |
| 1958 | Dmitri Xostakovitx | Sobietar Batasuna |
| 1963 | Igor Stravinski | Sobietar Batasuna |
| 1965 | Benjamin Britten | Erresuma Batua |
| 1965 | Erik Bergman | Finlandia |
| 1965 | Usko Meriläinen | Finlandia |
| 1965 | Einojuhani Rautavaara | Finlandia |
| 1971 | Olivier Messiaen | Frantzia |
| 1973 | Witold Lutoslawski | Polonia |
| 1973 | Joonas Kokkonen | Finlandia |
| 1983 | Krzysztof Penderecki | Polonia |
| 1983 | Aulis Sallinen | Finlandia |
| 2000 | György Ligeti | Hungaria/ Austria |
| 2003 | Magnus Lindberg | Finlandia |
| 2006 | Per Nørgård | Danimarka |
| 2009 | Kaija Saariaho | Finlandia |
| 2012 | György Kurtág | Hungaria |
| 2015 | Harrison Birtwistle | Erresuma Batua |
| 2017 | Unsuk Chin | Hego Korea |
| 2020 | Jukka Tiensuu | Finlandia |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Wihuri Fundazioaren webgunea.
* Datuak: Q2569837
* Multimedia: Wihuri Sibelius Prize / Q2569837
# Josefa Ganuza

Maria Josefa Ganuza Lardizabal (Donostia, Gipuzkoa, 1912ko irailaren 8a - 2002ko maiatzaren 10a) Torre Olaso Fundazioaren sortzaileetako bat izan zen. Gerra Zibilean erbesteratu behar izan zen. 1941ko azaroaren 19an Veracruzera heldu zen, Mexikora. Gurasoak Vicente Ganuza Cerecera eta Ana Maria Lardizabal Valenzuela izan zituen. Telesforo Monzon senarra izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Euskaltzaindia se hará cargo del valioso patrimonio de archivos y bibliotecas de la Fundación Torre Olaso» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
# Josefa Ganuza

Maria Josefa Ganuza Lardizabal (Donostia, Gipuzkoa, 1912ko irailaren 8a - 2002ko maiatzaren 10a) Torre Olaso Fundazioaren sortzaileetako bat izan zen. Gerra Zibilean erbesteratu behar izan zen. 1941ko azaroaren 19an Veracruzera heldu zen, Mexikora. Gurasoak Vicente Ganuza Cerecera eta Ana Maria Lardizabal Valenzuela izan zituen. Telesforo Monzon senarra izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Euskaltzaindia se hará cargo del valioso patrimonio de archivos y bibliotecas de la Fundación Torre Olaso» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* Datuak: Q133411534
# Josefa Ganuza

Maria Josefa Ganuza Lardizabal (Donostia, Gipuzkoa, 1912ko irailaren 8a - 2002ko maiatzaren 10a) etxekoandrea eta ekintzailea izan zen. Torre Olaso Fundazioaren sortzaileetako bat. Gerra Zibilean erbesteratu behar izan zen. 1941ko azaroaren 19an Veracruzera heldu zen, Mexikora. Gurasoak Vicente Ganuza Cerecera eta Ana Maria Lardizabal Valenzuela izan zituen. Telesforo Monzon senarra izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Euskaltzaindia se hará cargo del valioso patrimonio de archivos y bibliotecas de la Fundación Torre Olaso» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2025-03-19).
* ↑ «Ganuza Lardizabal, María Josefa (1912-2002)», PARES, Portal de Archivos Españoles.
* Datuak: Q133411534
# Inude

Inude edo hazama bere haurra ez den jaioberria bulartzen duen emakumea da. Mendebaldean egun ia desagerturik dagoen lanbidea bada ere, aurrehistorian hasi eta XIX. mendera arte oso erabiliak izan ziren. Gizarte patriarkaletan goi mailako emakumeek erabili zuten umeen zaintzea saihesteko. Esne-hautsa umearen digestio-aparatura egokitu zutenean desagertu ziren.

## Literaturan

Aipamen ugari daude literaturan figura hauen inguruan, hala nola Odisea (Homero), Romeo eta Julieta (Shakespeare), Madame Bovary (Flaubert), Gerra eta Bakea (Tolstoi) edo The Grapes of Wrath (Steinbeck) lanetan.

## Inudeak eta artzaiak

Artzainak eta inudeak izeneko jaia ospatzen da inauterien inguruan, bereziki Donostian. 1973an ohitura berreskuratu zen, lehenengo aldiz 1885ean antolatu bazuten ere egiteari hainbat urtez utzi ziotelako.

## Irudi galeria

* Inudeak Donostiako Kontxako pasealekuan 1920 inguruan.
* Artzaiak eta inudeak 2009an Donostiako Konstituzio Plazan.
* Inudea. Argazkilaria: Kati Horna (Kati Deusch). 1937.
* Inudea. Argazkilaria: Kati Horna (Kati Deusch). 1937.

## Erreferentziak

* ↑ Amaia Rodríguez Oñatibia. «Biziraupenerako zaintza» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-03-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q472898
* Multimedia: Wet nurses / Q472898