OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lutrinae

    Artikulu hau Lutrinae azpifamiliari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Igaraba».
Lutrinae Mustelidae ugaztun familiako azpifamilietako bat da. Euren izen arrunta igaraba izan ohi da, nahiz eta izen honekin hainbat espezie izendatu. Gaur egun 13 espezie ezagutzen dira, 7 genero ezberdinetan. Mundu osoan zehar bizi dira.

## Ezaugarriak

Uretan lehorrean baino hobeto bizi diren animaliak dira. Larru sendoa dute, iragazkaitza, euren gorputzeko beroari eusten laguntze diena. Ondo egiten dute igeri eta sudur-zuloak ur-azpian itxi ditzakete, 6 minutu arnasa hartu gabe egon daitezkeelarik. Igerian orduko 12 kilometroko abiadura har dezakete.
Arra emea baino handiagoa izaten da. 8 eta 15 urte arteko bizi-itxaropena dute. 36 hortz dituzte, 6 letagin goian zein behean. 5 behatz dituzte hanka bakoitzeak, mintz batekin erdian, igeriketan laguntzeko.

## Sailkapena

* Lutra
** Lutra lutra
** Lutra sumatrana
* Hydrictis
** Hydrictis maculicollis
* Lutrogale
** Lutrogale perspicillata
* Lontra
** Lontra canadensis
** Lontra provocax
** Lontra longicaudis
** Lontra felina
* Pteronura
** Pteronura brasiliensis
* Aonyx
** Aonyx capensis
** Aonyx congicus
** Aonyx cinereus
* Enhydra
** Enhydra lutris

## Ikus, gainera

* Igaraba
* Igaraba arrunt
* Itsas igaraba
* Datuak: Q200184
* Multimedia: Lutrinae / Q200184
* Espezieak: Lutrinae
# Maite Nosti

María Teresa "Maite" Nosti Izquierdo (Albelda de Iregua, 1956ko abuztuaren 18a) nafar mediku eta politikaria da.

## Biografia

Goi mailako ikasketak Nafarroako Unibertsitatean egin zituen eta 1980an medikuntza eta kirurgian graduatu zen. Hasiera batean Nafarroan, Sorian eta Errioxan aritu zen laborategiko ordezkari, eta geroago, 37 urtez, lehen arretako medikua izan zen Nafarroako ospitale-sarean. Mediku gisa 2021eko abenduan hartu zuen erretiroa.
Nostik Vox ezagutu zuen partidua gorakada nabarmena izaten hasi zenean. Erretiroa hartu ondoren alderdian afiliatzea proposatu zen, eta, beraz, 2022. urtearen hasieran alderdian sartu zen.
2023ko martxoan, Nafarroako Parlamenturako iragarritako hauteskundeekin, Voxeko batzorde exekutibo nazionalak alderdiko hauteskundeetarako zerrendaburu izendatu zuen. 2025ean alderdia utziko zuela iragarri zuen, baina parlamentari karguari eutsiko zion.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Maite Nosti, candidata de VOX al Gobierno de Navarra» Diario de Navarra 2023-03-27.
* 1 2 (Gaztelaniaz) de Quesada, José Ignacio. (2023-05-07). «Maite Nosti, candidata de Vox en Navarra: "Quiero deshacer todas las barbaridades de Chivite"» Navarra.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Maite Nosti, candidata de VOX al Gobierno de Navarra» Vox 2023-03-27.
* ↑ «Maite Nostik Vox utziko du, baina parlamentari karguari eutsiko dio» Berria 2025-03-12 (Noiz kontsultatua: 2025-03-12) CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123293190
# Blanca Castilla de Cortázar

Blanca Castilla de Cortázar Larrea (Gasteiz, 1951ko uztailaren 25a - Madril, 2025eko martxoaren 11) arabar antropologo eta filosofoa izan zen. Nafarroako Unibertsitateko ikaslea, Gabriel Marcel, Tomas Akinokoa, Xabier Zubiri, Ludwig Feuerbach, Karol Wojtyla edo Leonardo Poloren ideiak ikertu zituen.

## Biografia

Blancak Castilla de Cortázar Larrea Filosofian lizentziatu zen 1973an, eta Teologiako doktoretza ikasi zuen Nafarroako Unibertsitatean (1981). Filosofian ere doktoratu zen (1994) eta Antropologiako masterra egin zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Honorary Research Fellow izan zen Glasgowko Unibertsitatean. Ikastetxe Nagusien zuzendaria: 1983-1995 bitartean Unibertsitate Konplutentseko Alcor Ikastetxe Nagusian eta 1977-1983 bitartean Nafarroako Unibertsitateko Goroabe Ikastetxe Nagusian.
Antropologiako irakasle gisa lan egin zuen Unibertsitate Konplutentseari atxikitako Villanueva Unibertsitate Zentroan, Juan Pablo II Institutuan eta Errioxako Nazioarteko Unibertsitatean, Espainiako unibertsitateekin – Complutense, Navarra, Literarioa- eta Amerikar –Katolikoa eta Andeak Txilen, Piura Perun, La Sabana Kolonbian–irakaskuntzan eta ikerkuntzan.
Espainiako Doktoreen Errege Akademiako kide osoa izan zen, eta 1997an sartu zen. Idazkari nagusia izan zen 2001etik 2005.
Gabriel Marcel, Tomás de Aquino, Xavier Zubiri, Ludwig Feuerbach, Karol Wojtyνa edo Leonardo Polo bezalako autoreak ikasi zituen, eta generoaren antropologiako gaietan espezializatu zen. Aldizkari espezializatuetan eta lankidetza- eta prentsa-liburuetan 100 artikulu baino gehiago idatzi ditu.

## Lanak

* Las coordenadas de la estructuración del yo: compromiso y fidelidad según Gabriel Marcel (1994)
* Noción de persona en Xavier Zubiri: una aproximación al género (1996)
* La antropología de Feuerbach y sus claves (1999)
* La complementariedad varón-mujer. Nuevas hipótesis (2004)
* Persona y género. Ser varón, ser mujer (1997)
* Persona femenina, persona masculina (2004)
* ¿Fue creado el varón antes que la mujer? Reflexiones en torno a la Antropología de la Creación (2005)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto de Ciencias para la Familia. (2025-03-11). Fallece Blanca Castilla de Cortázar, profesora y autora de publicaciones del ICF. Piura: Universidad de Piura.
* ↑ Blanca Castilla de Cortázar. .
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Blanca Castilla Cortázar» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2022-07-25).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Blanca Castilla Cortázar» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2022-07-25).

## Kanpo estekak

* Real Academia de Doctores de España. Castilla de Cortázar, Blanca
* Tesis Doctoral
* Male/female duality and complementarity in Theology of the body
* Identidad personal. Lo masculino y lo femenino. (conferencia)
* ¿Quien es la mujer? Conferencia https://www.youtube.com/watch?v=PQh1uVCtJeA
* La familia y la fiesta entre la antropología y la fe https://www.youtube.com/watch?v=VH8J0W_nOk8&t=85s
* Datuak: Q2917332
# Instrukzio-joko

Instrukzio-jokoa, agindu-multzoa edo ISA (ingelesez instruction set architecture, «instrukzio multzoaren arkitektura») prozesamendu unitate zentral batek uler eta exekuta ditzakeen aginduak zehazten dituen espezifikazio bat da, edo PUZ baten diseinu jakin batek inplementatutako komando guztien multzoa. Terminoak programatzaile batek normalean ikus ditzakeen prozesadorearen alderdiak deskribatzen ditu, jatorrizko datu-motak, instrukzioak, erregistroak, memoria-arkitektura eta etenak barne, besteak beste. Hiru mota nagusi daude: CISC (Complex Instruction Set Computing), RISC (Reduced Instruction Set Computer) eta SISC (Simple Instruction Set Computing).
Instrukzio-jokoaren arkitektura (ISA) mikroarkitekturaren ezaugarri-multzo hori bereizteko erabiltzen da batzuetan, eta ezaugarri horiek instrukzio-jokoa inplementatzeko erabiltzen diren elementuak eta teknikak dira. Elementu horien artean daude mikroinstrukzioak eta cache sistemak.
Barne-diseinu desberdineko prozesadoreek instrukzio-joko bat parteka dezakete; adibidez, Intel Pentium eta AMD Athlon x86 instrukzio-jokoaren bertsio ia berdinak inplementatzen dituzte, nahiz eta diseinu desberdinak izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q272683
* Multimedia: Instruction set architectures / Q272683
# Juan Fernandez de Rekalde

Juan Fernandez de Rekalde Bozocavel (Bilbo, XVI. mendea – Quito, 1612ko urriaren 19a) euskal legelari eta politikaria izan zen.
Salamancako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, Liman epaile bilakatu zen. 1596an bertoko San Marcosen Unibertsitateko errektore izendatu zuten. Cuscon funtzionario moduan aritu ondoren, 1608an Quitora joan zen.

## Erreferentzia

* Alberto Tauro del Pino. Enciclopedia Ilustrada del Perú. Lima: PEISA, 2001.
* Datuak: Q11686447
# Araceli Gilbert

Araceli Gilbert (Guayaquil, Ekuador, 1913ko abenduaren 6a - Quito, Ekuador, 1993ko otsailaren 17a) margolaria izan zen.

## Bizitza

Artistez osaturiko familia batean sortu zen, eta familiaren eraginez hasi zen pinturarekin zaletzen. Txileko Santiagoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen margolaritzako ikasketak 1936-1939 urteen artean, eta bere sorterriko arte-eskolan ere jardun zuen, zeinetan jaso baitzituen, besteak beste, Hans Michaelsonen eskolak.
Lehenengo ikasketa haien ondoren New Yorka jo zuen, 1944. urtean, ikasketak sakontzera, eta Amédée Ozenfant purismoaren aitzindariaren eragina jaso zuen. New Yorketik Parisa joan zen 1951. urtean; han margolaritza abstraktuari heldu zion bere maisu eta adiskide Vasarelyren eskutik, eta Parisko Arte Abstraktuko Lantegiarekin lanean jardun zuen, Jean Dewasne eta Edgar Pilletekin, besteren artean.
1953an bere lehenengo bakarkako erakusketa egin zuen, Arnaud galerian. Erakusketa hartan ikusgai jarri zituen obretan heldutasun handia erakutsi zuen Gilbertek, eta Sorensen daniarrak obra haien sei litografia bildu zituen album batean. 1972an bere obra adierazgarrienetako bat aurkeztu zuen Quiton, Sidney Becheten aldeko Requiema, 1963an New Orleansen hildako jazzeko artista handiaren omenezko koadroa.
Harrezkero hasi zen Gilberten ospea Ekuadorren zabaltzen, eta horrela, bere obraren erakusketak egin zituen Guayaquilen (1975) eta Quiton (1979). 1981. urtean egilearen beraren ustetan bere maisulantzat har daitekeen obra egin zuen: Ekuadorko Banku Zentralaren hormako irudia, Guayaquilen. Gilbertek mundu guztian zehar egin zituen bakarkako erakusketak, batez ere Europan, eta Bi Urteko erakusketetan parte hartu zuen Mexikon, Kuban, Kolonbian, Brasilen, eta abar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q4783519
# Sixto Durán Ballén

Sixto Durán Ballén (Boston, Estatu Batuak, 1921eko uztailaren 14a - Quito, 2016ko azaroaren 15a) arkitektoa eta politikaria izan zen, ekuadortarra. Ekuadorko Errepublikako lehendakaria izan zen 1992tik 1996ra.

## Bizitza

Arkitektura- eta urbanismo-ikasketak egin zituen Columbiako eta Wisconsingo unibertsitateetan. Herri Lanetako ministro zela, Camilo Ponce Enríquezen agintaldian (1956-1960), herrialde osoan errepideak egiteko eta berregiteko plangintza prestatu zuen, Quito eta Guayaquilgo aireportuak eta Guayaquil eta Puerto Bolivarko itsas portuak eraiki zituen, telefono-sarea hedatu zuen, eta edateko ura bideratzeko plangintza antolatu zuen. 1970ean, Quitoko alkate hautatu zuten. Alderdi sozialkristaua sortu zuen, baina 1991n utzi zuen hura. Gero, Unión Republicana sortu zuen, joera kontserbadoreagokoa. 1992an, errepublikako lehendakaritza eskuratu zuen, Unión Republicana eta Partido Conservador alderdien koalizioari esker. Bere agintaldian, gobernuaren ekonomia-politikaren aurkako protesta asko izan zen (1994ko ekaineko greba orokorra), eta gerra egin zuen Perurekin, muga-arazoak zirela medio.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q177182
* Multimedia: Sixto Durán Ballén / Q177182
# Estuardo Maldonado

Estuardo Maldonado (Pintag, Pichincha probintzian, 1930) ekuadortar pintore eta eskultorea da. Konstruktibismoko kidea da. Guayaquileko Arte Ederretako Eskolan ikasi ondoren, Erromara joan zen beka bati esker, eta han osatu zituen ikasketak. Europan, Klee marrazkilariaren lana ezagutu zuen; soiltasunak duen ahalmena eta zeinuen aukerak erakutsi zizkion hark. 1970eko hamarraldian, bere estiloa indartzen hasi zen, eta S zeinura iritsi zen, oinarrizko zeinuaren bilaketa bidez. Garai horretakoak dira Zezena eta kondorra eta Zezenak lanak. Hainbat erakusketatan parte hartu du, batez ere, Europan, eta munduko galeria garrantzitsuenetan erakutsi ditu bere lanak. Horien artean, aipatzekoak dira eraikin publikoetan egindako horma-irudiak Erroman, Rio de Janeiron, Parisen, Bolonian, Caracasen, Quiton eta Guayaquilen. Sari ugari jaso ditu, besteak beste, Erromako Arte Elkarteko Nazioarteko saria (1961) eta Arte Sakratuko Bi Urteko lehenengo saria. Hainbat lan egin du altzairu koloreztatuarekin.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Estuardo Maldonado Fundazioaren web-orria

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5401879
# Huayna Capac

Huayna Cápac edo —kitxuaz— Wayna Qhapaq (kitxuaz: Wayna Qhapaq, «errege gaztea»; 1467 aldean - 1525 aldean) Inka Inperioko hamaikagarren Sapa Inka izan zen.

## Biografia

Túpac Yupanquiren seme eta ondorengoa, aita hiltzean (1493), artean adin txikikoa zela, enperadore izendatu zuten. Anaiorde batek, lehenik, eta erregeordeak, gero, aginpidea kentzeko egin zizkioten ahaleginei aurre egin behar izan zien. Konkistatzaile handia izan ez bazen ere, iparraldeko tribuak menderatu ondoren, Inka Inperioak bere hedadurarik handiena iritsi zuen: 4.000 km iparretik hegoaldera. Zenbait lurraldetako biztanleen matxinadak zapaldu behar izan zituen.
Inperioa Atahualpa eta Huáscar semeen artean banatua utzirik, Huayna Cápac hil ondoren gerra zibila piztu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 189. arauaː Amerindiar buruzagien izenak. .
* Datuak: Q311433
* Multimedia: Huayna Capac / Q311433
# Lope Antonio Munibe

Lope Antonio Munibe Axpe (Markina, c. 1630 - Quito, 1689ko apirilaren 25a) bizkaitar handiki eta funtzionarioa izan zen. Zuzenbidea ikasi ondoren, Ameriketara bidali zuten. Bertan Lima eta Quitoko lehendabiziko Errege-Auzitegietan lan egin zuen.
# Antonio Villavicencio y Verástegui

Antonio Villavicencio y Verástegui (San Francisco de Quito, 1775eko urtarrilaren 9a - Santafé de Bogotá, 1816ko ekainaren 6a) Quiton jaiotako abertzale ekuadortar eta kolonbiar bat izan zen. Ama santafetarra zen eta aita, Juan Fernando Villavicencio, Real Agradoko kondea zen.

## Erreferentziak

* Datuak: Q2857493
# Luis Larrea Alba

Luis Alberto Larrea Alba (Guayaquil, 1894ko urriaren 25a – Quito, 1979ko apirilaren 7a), Ekuadorko militarra eta politikaria izan zen 1931n Ekuadorko Barne ministro izendatu zutena. Isidro Ayorak dimisioa eman ondoren, abuztuaren 24an botereaz arduratu zen, baina urte horretan bertan 1931ko urriaren 15ean utzi zuen kargua .
1944an, Ekuadorko Aliantza Demokratikoko buruzagi gisa, maiatzaren 28ko Iraultzaren parte izan zen, Carlos Arroyo del Río presidentea bota zuen Guayaquileko Junta iraultzailearen burua izanik.

## Erreferentziak

* Avilés Pino, Efrén: Ekuadorko Entziklopedia - Larrea Alba, Crnel. Luis
* Ekuador sarean: Gobernu heptaviroa (zazpi kidetakoa)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3509277
# Pedro José de Arteta

Pedro José de Arteta y Calisto (Quito, 1797 - Ibidem, 1873ko maiatzaren 5a), Ekuadorko politikari eta jurista izan zen, herrialdeko presidenteordea 1867 eta 1869 artean, Ekuadorko Exekutiboko buru izan zen laburki 1867ko azaroaren 6tik aurrera 1868ko urtarrilaren 20ra arte. 1825eko urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra bitartean, Quitoko Udalbatzako presidentea izan zen.

## Biografia

Nicolás Joaquín de Arteta y Calistoren anaia zen, Quitoko lehen artzapezpikua (lehengo gotzaina Ignacio de Chiriboga y Luna izan zen).

## Quitoko Udalbatzako presidentea

Quitoko Udalbatzako presidente izan zen garaian, 1825ean, kale nagusiak harriztatu eta etxeetako fatxadak uniformeki okre margoz apaintzeko agindu zuen Simón Bolívar jasotzeko; Alameda parkean moldaketak jarraitu ziren, hirira sartzeko zubiak konpondu ziren, farolak eskuratu eta gauez argiztatzeko jarri ziren eta Pichinchako gudua gertatu zen tokian oroigarrizko piramidea jartzeko izapideak hasi ziren.

## Ekuadorko Botere Exekutiboaren arduraduna (1867-1868)

Jerónimo Carriónen presidenteorde hautatu zuten 1867an, eta 1867ko azaroaren 6an Jerónimo Carriónek kargua utzi zuenean hartu zuen botere betearazlea.
Kargu horretan, presidentetzarako hauteskunde berriak deitu zituen 1869an amaitu behar zen Jerónimo Carriónen konstituzio garaia amaitzeko.
Javier Espinosa y Espinosa presidente hautatu berriaren presidenteorde karguan jarraitu zuen 1869ko urtarrilaren 16an Gabriel García Morenok estatu-kolpea eman arte.

## Ohorea

Ipar-hego norabideko bizitegi-kale bat izendatu dute haren omenez, 23 de Junio urbanizazioa zeharkatzen duena, Cotocollao parrokian, Quito hiriko ipar-mendebaldeko muturrean.

## Erreferentziak

* Oña Villareal, Humberto: Servidato SA – Esploratua - Pedro José de Arteta doktorea
* Pedro José de Arteta y Calistoren biografía.

## Kanpo estekak

* Askatasunaren Phoenix, 4. liburukia
* Datuak: Q2362469
* Multimedia: Pedro José de Arteta y Calisto / Q2362469
# Juan de Dios Uribe

Juan de Dios Uribe (Andes (Antoquia), 1859 - San Francisco de Quito, 1900), El Indio Uribe edo besterik gabe El Indio ezizenaz ezaguna, kolonbiar idazlea, intelektuala eta kazetaria izan zen.
Uribek idatziak bere ideia libertarioak aldarrikatzeko erabili zituen Rafael Núñez-en eta Regeneración-en gobernu oso katoliko eta kontserbadore batean, 1900ean Ekuadorren erbestera eta hiltzera kondenatua izan zen
Idazle gisa dituen alderdiak komedia, politika eta panfletoak dira. Bere lankideekin La Política, El Sagitario eta Los Refractarios egunkariak sortu zituen eta politikoki Kolonbiako Alderdi Liberalaren idealetatik hurbil zegoen.
Naturaren eta ohituren deskribatzaile handitzat hartzen dute, gustu finduaren kritika eta ekimen justu eta oihartzunaren ordezkari gorena; baita Kolonbiako lehen idazle politikoa ere. Gaur egun, bere figura Antioquiako idazle eta kazetarien errespetua eta aztergaia da.

## Biografia

Popayángo Eskola normal batean ikasi zuen. Filosofia eta letretako ikasketa informalak jarraitu zituen. Bogotan Kolonbiako gizon handiak ezagutu eta tratatu zituen. Borroka politiko beroetan parte hartu zuen garai hartan, kongresista eta kazetaria izan zen, osasun publikoko gizarteetan masen asaldatzailea eta, harrezkero, Núñez eta bere erreforma katoliko atzerakoia izan zituen bere bizitzako etsai nagusia.
Oso gaztetatik idatzi zuen prosa. Bere estiloa beti berdina izan zen, hau da, imitaezina, lehen zirriborrotik hasita bere 'Casa del Cisne-ra' arte. baxua, trinkoa, buru handia, ile gorria, lisoa eta ez-egokia, eta horrek "Indio" ezizen maitagarria irabazi zion.
Lehen kristauen komunismoa eta erruki-lanak ziren haren ideala eta bizitzeko gida praktikoa. Núñezek erbesteratu zuen “egia eta mendekuaren idazle eztabaidaezina izateagatik. . . ¨ . Hamahiru urte eman zituen erbestean, Medellíneko sarrera iheskor batekin, amari besarkada bat emateko. Esku-hartze publiko batzuen ondorioz, berriro ere espetxeratu, erbesteratu edo San Andres eta Probidentzia uharteetara konfinatu zuten (1893), arduragabekeriaz ihes egin zuen Nikaraguara, handik gero Ekuadorra non 1900ean hil zen.

## Argitaratutako lanak

* Un mal conocimiento (1884).
* En la fragua: política, religión (1895).
* Sobre el yunque: obras completas, publicadas, ordenadas y anotadas - Tomo 1 (1913).
* Sobre el yunque: obras completas, publicadas, ordenadas y anotadas - Tomo 2 (1913).
* Prosas del Indio Uribe (1939).
* Obras completas del Indio Uribe (1972).
* Obras completas de Juan de Dios Uribe. Parte I (2013).

## Erreferentziak

* 1 2 www.elmundo.com. «Juan de Dios Uribe, uno de los grandes» www.elmundo.com.
* ↑ República, Subgerencia Cultural del Banco de la. «Centenario de Juan de Dios. "El Indio Uribe" 1859-1900» www.banrepcultural.org.
* ↑ «Sábado: 1.1921,13» -: 1.1921,13, -: Ibero-Amerikanisches Institut - Preußischer Kulturbesitz -. 1921.
* ↑ Biblioteca Pública Piloto. (26 de diciembre de 2016). Juan de Dios Uribe. .
* ↑ Porras, José Lizardo. «Juan de Dios Uribe» www.bibliotecadigitaldebogota.gov.co.
* ↑ «Universidad Nacional de Colombia : Juan de Dios Uribe Restrepo» medellin.unal.edu.co.

## Kanpo estekak

* El Indio Uribe
* Datuak: Q5825346
# Luisa Gómez de la Torre

María Luisa Gómez de la Torre Páez (Quito, 1887ko maiatzaren 28a – 1976) Ekuadorko hezitzaile, feminista eta ekintzailea izan zen, bere herrialdean indigenen eta nekazarien eskubideen aldeko borrokan aitzindaria. Gizonezkoentzako eskola batean irakasle lanetan aritu zen lehen emakumea izan zen Quiton.
Joaquín Gómez de la Torre Álvarez eta Francisca Páez Rodríguezen alaba, 1944an, Ekuadorreko lehen erakunde indigenaren sorreran parte hartu zuen. Erakunde horri Ekuadorren Indiarren Federazio Ekuadortarra (FEI) izena eman zioten. Bestalde, Dolores Cacuango Quilo indigenistari laguntza aktiboa eman zion hainbat eskola elebidunen sorreran (kitxua-gaztelania) nekazariak eta indigenak alfabetatzeko.
Esparru politikoan, bere herrialdeko ezkerreko mugimenduaren aitzindaritzat hartzen da, Aurora López, Isabel Herrera, Ana Moreno eta Nela Martínez eta Laura Almeida batera; testuinguru horretan, 1926an Ekuadorreko Alderdi Sozialistaren sorreran parte hartu zuen. 1930ean Mejiako Irakasleen Kluba osatu zuen; 1937an, beste lankide batzuekin batera, Mejiako Irakasleen Sindikatua sortu zuen, eta geroago —1946an— Hezitzaileen Batasun Nazional bihurtu zena.
Aktibista feminista gisa, Ekuadorko Emakumeen Aliantzaren sortzaileetako bat izan zen 1938an, Virginia Larenas, Raquel Verdesoto, Matilde Hidalgo de Prócel eta Nela Martinezekin batera. Gainera, Ekuadorreko Emakumeen Aliantzaren sortzaileetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16594915
# Juan Francisco Aguinaga

Juan Francisco Aguinaga Garzón (Quito, Ekuador, 1978ko urtarrilaren 4a) Ekuadorreko futbolaria da. Erdilaria da. Álex Aguinaga futbolariaren anaia gazteena da. 2001ean, Ekuadorreko Selekzioan hartu zuen parte Lehen Mundialerako sailkatuz. Kluben Koordinatzailea izan zen Ameriketako Unibertsitatean 2019ko apirilera arte. Gaur egun, Futbol Profesionaleko Zuzendari Teknikoa da Tungurahua probintzian, Club Baños Ciudad de Fuego taldearekin, Ekuadorreko Futbol Profesionaleko Bigarren Mailan jokatzen duen taldearekin.

## Erreferentziak

* Fitxa BDFAn

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3810757
# Daniel Noboa

Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín (daˈnjel noˈβo.a ahoskatua; Miami, 1987ko azaroaren 30a) Ekuadorko politikari eta enpresaburua da gaur egun 2023ko azaroaren 23az geroztik Ekuadorko 48. presidentea. Kargua hartu zuen 35 urterekin, herrialdeko historiako bigarren presidente gazteena da, Juan José Floresen atzetik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112075625
* Multimedia: Daniel Noboa Azin / Q112075625
# Otto Arosemena

Otto Arosemena Gómez (Guayaquil, 1925eko uztailaren 19a – Salinas, 1984ko apirilaren 20a) ekuadortar politikaria izan zen. Ekuadorko presidentea izan zen 1966tik 1968ra.
Guayaquilgo familia batetik zetorren, eta hainbat kide Ekuadorko presidenteak izan ziren. 1955ean Zuzenbidean graduatu zen Guayaquilgo Unibertsitatean eta Guayasko Hauteskunde Auzitegiko presidentea izan zen.
1954an kongresuko diputatu hautatu zuten lehen aldiz, eta 1957an ganberako presidente. 1960an senatari hautatu zuten. 1963an, bere lehengusu Carlos Julio Arosemena Monroy presidentziatik kendu zuen junta militarrak borroka nagusia egin zuen. 1965ean Koalizio Instituzionalista Demokrata alderdia sortu zuen eta hurrengo urtean Batzar Konstituziogileko kide hautatu zuten.
Batzarrak lehendakari izendatu zuen 1966ko azaroaren 16an. Arosemenak liberalekin eta kontserbadoreekin osatu zuen gobernua. 1967ko martxoan petrolio hobi bat aurkitu zen herrialdearen ipar-ekialdean. Osasun Publikoko ministerioa sortu zuen, obra publikoak egin zituen eta eskola ugari eraiki zituen.
Demokrazia sendotu ondoren, José María Velasco Ibarrak irabazi zituen hauteskundeak deitu zituen, eta lehendakaritza eman zuen 1968ko abuztuan.
Historia eta Geografia Politikoko unibertsitateko irakaslea ere izan zen. Eroriko baten ondorioz hil zen.
* Datuak: Q434746
* Multimedia: Otto Arosemena / Q434746