# María Mendiola

María Eugenia Martínez Mendiola (Madril, 1952ko apirilaren 4a - Madril, 2021eko irailaren 11), María Mendiola izenez ezaguna, abeslari, dantzari eta aktore espainiarra izan zen, Baccara bikote musikalaren sortzaileetako bat.

## Ibilbidea

Oso gaztetatik erakutsi zuen Mendiolak dantzaren munduarekiko interesa, eta jaioterrian, Madrilen, trebatu zen –dantza, kantu, errezitaldi eta interpretazio eskolak hartuta–. Mendiolak Madrilgo eskola italiar batean ikasi zuen, eta Espainiako dantza eskola nazionalean ballet dantzari izateko trebatu zen.
Alberto Portillok, Espainiako Irrati Telebistako balleteko koreografoak, eta telebista saio askotan agertu zen 1970eko hamarkadaren hasieran.
María Rosaren eta Antonio El Bailarín dantzari flamenkoen dantza konpainietan egon zen, eta Antoniorekin munduan zehar ibili zen; Japonian ere bai adibidez.

### Baccara

1976an, dantzariaren bizitza profesionalki laburra izan zitekeelakoan, Mendiolak balleteko bere lankide bati, Mayte Mateosi, bikote musikal bat osatzea proposatu zion. Kessler Twins ahizpen bikote ezagunean inspiratuta eta Paco Bermúdez ordezkari zutela, Venus bikotea sortu zuten, izen eszeniko horrekin Enrique Martí Maquedaren Palmarés saioan debutatuz.
1977ko urtarrilean Mendiolak Fuerteventurako Tres Islas hotela kudeatzen ari zen Jimmy Lim senarrari bertan antzezteko eskatu zion. Emanaldi hura Leon Deanek eta RCA diskoetxe alemaniarreko beste exekutibo batzuek ikusi zuten, eta, kasualitatez, hotelean geratu ziren. Bikotea Hanburgora gonbidatu zuten, eta estudioan proba grabatu ondoren RCArekin kontratu diskografiko bat sinatu zuten. Bikotearen izena Venusetik Baccarara aldatu zen.

### Bikote ospetsuaren ondoren

Lau urte elkarrekin eman eta lau disko argitaratu ostean, 1981ean eten zen Baccararen bide originala. Une horretatik aurrera, Mateos eta Mendiola bere bakarkako karrerak abiatzen saiatu ziren; baina arrakasta handirik gabe; eta izatez bakoitzak bere talde propioak sortu zituzten Baccara izena nolabait bakoitzak bere kasara berrerabiliz.
TVEko La Comedia Musical Española telebisyta saioko lau atal musikaletan parte hartu zuen; Las Leandras atalean Paloma San Basiliorekin, Róbame Esta Noche izenekoan María José Cantudorekin, Luna de Miel en El Cairo Teresa Rabalekin, eta El Sobre Verde atalean ere agertu zen.
Mendiola Marisa Pérezekin aritu zen 1985etik 2008ra 'New Baccara' izen artistikoarekin. Grabatu zituzten abestien artean daude: "Talisman", "Fantasy boy", "Call me up", 'Touch me".
2011tik 2021ean hil zen arte, Mendiola Cristina Sevillarekin aritu zen (Sevillak aurrez Mayte Mateosen eszenakide gisa lan egin zuen 1999tik 2004ra). Mendiolak eta Sevillak elkarrekin "I belong to your heart" diskoa grabatu zuten 2017an.
2020ko azaroan, Yes Sir, I Can Boogie Baccararen hit nagusia Erresuma Batuko zerrendetara itzuli zen Eskoziako futbol selekzioak modan jarri zuelako, eta hori dela eta, Mendiolak elkarrizketa ugari eman zituen tabloide, irrati eta telebista nabarmenenentzat, tartean BBCrentzat.

## Bizitza pribatua

Mendiolaren ama, Lola Mendiola, etxekoandrea zen; aita, Emilio Martínez, Madrilgo aireportuko polizia.
Jimmy Lim izan zuen lehen senarra eta harekin ekin seme bat izan zuen, Jaime Emilio Lim Martínez, 21. mendean Madrilgo Musikako Goi-Eskolako nagusi eta zuzendaria dena. Ikastetxe horretako auditoriumetako batek Maria Mendiolaren izena darama.
Mendiolaren bigarren ezkontza, ia 3 hamarkada iraun zuena, Jan-Erik Olsson enpresari suediarrarekin izan zen.
2021ean hil zenean familiak ez zuen kausa zehatz bat aipatu, baina odolarekin erlazionatutako gaixotasun bat 20 urtez izan zuela esan zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «María Mendiola» artikulutik itzulia izan da, 2025-02-01 data duen 1273298738 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2025-02-01 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ (Ingelesez) Lavin, Will. (2021-09-12). «'Yes Sir, I Can Boogie' singer María Mendiola has died» NME.
* ↑ (Ingelesez) «Alberto Portillo | Additional Crew, actor» IMDb.
* ↑ La hora de.... Televisión Española (TVE).
* ↑ (Gaztelaniaz) Román, Manuel. (2021-09-15). «La muerte de la injustamente olvidada María Mendiola, del grupo Baccara» Libertad Digital – Cultura.
* ↑ (Gaztelaniaz) «40 años de éxito y 35 de enemistad: el caso insólito del dúo Baccara» El Español 2017-04-08.
* ↑ Palmarés. 1976-07-03.
* 1 2 (Ingelesez) Minder, Raphael. (2021-09-23). «María Mendiola, Half of a Chart-Topping Disco Duo, Dies at 69» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «40 años de éxito y 35 de enemistad: el caso insólito del dúo Baccara» El Español 2017-04-08.
* ↑ La comedia musical española. Televisión Española (TVE) 1985-10-01.
* ↑ Vega, Fernando García de la. (1985-10-15). Las leandras. in: La comedia musical española..
* ↑ Róbame esta noche. in: La comedia musical española. 1985-11-05.
* ↑ Vega, Fernando García de la. (1985-12-24). El sobre verde. in: La comedia musical española..
* ↑ https://hitparade.ch/song/New-Baccara/Fantasy-Boy-70651
* ↑ https://hitparade.ch/song/Baccara/I-Belong-To-Your-Heart-1669614
* ↑ Euro 2020: Scotland's unofficial 'Yes Sir, I Can Boogie' anthem re-enters the charts. 16 November 2020.
* ↑ (Ingelesez) Yes Sir, I Can Boogie: Why disco hit is now Scotland's unofficial anthem. 2020-11-13.
* ↑ (Gaztelaniaz) Forum Musikae – Escuela Superior de Música. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Musikae, ByForum. (30 November 2022). FESTIVAL DE NAVIDAD FORUM MUSIKAE – Forum Musikae. .
* ↑ One half of the Spanish disco duo Baccara who had a smash hit in 1977 with Yes Sir, I Can Boogie. 17 September 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108544214