# Sydney

Sydney Australiako hiri handiena eta zaharrena da. Herrialdearen hego-ekialdeko kostan dago, eta Hegoaldeko Gales Berria estatuko hiriburua da. Metropoliak Sydneyko kaia inguratzen du, eta Ozeano Baretik 80 km (50 mi) inguru hedatzen da (ekialdean) Mendi Urdinak-etaraino (mendebaldean), eta 80 km inguru (50 mi) Ku-ring-gai Chase Parke Nazionaletik eta Hawkesbury ibaitik (ipar eta ipar-mendebaldean) Royal National Parkera eta Macarthurrera (hegoaldean eta hego-mendebaldean). Sydney Handia 658 auzok osatzen dute, toki administrazioko 33 eremutan banatuta. Hiriko biztanleei Sydneysiders deritze lagunartean. 2023ko ekainean zenbatetsitako biztanleria 5.450.496 biztanlekoa zen, hau da, estatuko biztanleriaren % 66 inguru. Hiriari, Esmeralda Hiria eta Portu Hiria ere deritze.
Sydney Handiko eskualdean, Australiako aborigenak gutxienez duela 30.000 urtetik bizi izan direla erakusten duten frogak daude, eta haien grabatuak eta gune kulturalak ohikoak dira. Sidney modernoa dagoen lurraldeko zaindari tradizionalak Darug, Dharawal eta Eora klanak dira. 1770ean, Ozeano Barera egin zuen lehen bidaian, James Cookek Australiako ekialdeko kostaldea kartografiatu zuen, eta Botany Bay badiara iritsi zen. 1788an, Arthur Phillip buru zuen presoen lehen flotak britainiar presoen kolonia gisa sortu zuen Sydney, europarren lehenengo kokalekua Australian. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Sydneyk migrazio masiboa izan zuen, eta 2021erako biztanleriaren % 40 baino gehiago atzerrian jaioa zen. Ordezkaritza handiena duten atzerriko jaioterriak dira: Txina kontinentala, India, Erresuma Batua, Vietnam eta Filipinak dira.
Munduko hiririk garestienetakoa izan arren, Sydney maiz agertzen da hamar hiri bizigarrienen artean. Globalization and World Cities Research Network arabera, Alpha+ hiri gisa sailkatuta dago, eskualdean eta mundu osoan duen eragina adieraziz Munduko hamaikagarren postuan dago sailkatuta aukera ekonomikoagatik, Sydneyk merkatu-ekonomia aurreratua du, eta indarguneak hezkuntzan, finantzetan, fabrikazioan eta turismoan ditu. Sydneyko Unibertsitatea eta Hegoaldeko Gales Berriko Unibertsitatea munduko 18. eta 19. postuan daude, hurrenez hurren.
Sydneyk nazioarteko kirol ekitaldi handiak hartu ditu, hala nola 2000ko Udako Olinpiar Jokoak, 2003ko Munduko Errugbi Kopako finala, eta 2023ko FIFAren Emakumezkoen Munduko Kopako finala. Hiria bisitari gehien jasotzen dituzten lehen hamabosten artean dago, urtero milioika turista etortzen direlarik hiriko oroitarriak ikustera. Hiriak 1.000.000 ha baino gehiago ditu (2.500.000 akre) erreserba naturaletan eta parkeetan, eta bere ezaugarri natural nabarmenenak Sydneyko kaia eta Royal National Park dira. Sydneyko kaiko zubia eta Sydeyko opera, gizateriaren ondare izendatua, erakarpen turistiko handia dute. Geltoki Zentrala da Sydneyko aldiriko trenaren, metroaren eta tren arinen sareak eta distantzia luzeagoko zerbitzuen erdigunea. Hiria zerbitzatzen duen bidaiari aireportu nagusia Kingsford Smith aireportua da, etengabe funtzionamenduan egon den munduko aireportu zaharrenetako bat da.
Hirian, Sydneyko Gure Txoko Euskal Etxea dago.

## Historia

Lehenengo biztanleak Australiako iparretik etorri ziren, aurretik Asiako hego-ekialdetik etorritakoen ondorengoak zirenak. Sydney inguruan 30.000 urtetan zehar egon direla biztanleak estimatzen da. Sydneyko ingurua oso aberatsa da aztarna arkeologikoetan.
Bertakoen eta britaniarren arteko lehen harremana, 1770an gertatu zen. Garai hartan, 4000 eta 8000 biztanleen artekoa zen bertako populazioa. Sydneyeb hitz egiten ziren hizkuntza nagusiak Darug, Guringai eta Dharawal ziren. James Cook izan zen, 1770an, Sydneyra iritsi zen lehen mendebaldarra, bere itsasontzia bertaratu zenean. Sydney kolonia penal gisa eratu zen; 1788an iritsi ziren lehen presoak metropolitik, eta XIX mendearen erdialdera arte iraun zuen presondegi gisa. Harrezkero, gune ekonomiko eta kultural bihurtu zen, eta, 1842 urtean, Australiako lehen hiri bilakatu zen. Garai bertsuan, inguruetan aurkitutako urrea dela-eta, biztanleria handitu zen 35.000 biztanletik 200.000 baino gehiago izatera 1871n.
Hala ere, migrazio handiena Bigarren Mundu Gerraren ondoren etorri zen. Biztanleria 1,7 milioira iritsi zen 1950ean, eta ia 3 milioira 1975ean.

## Klima

Sydneyk klima subtropikal hezea du Köppen klima sailkapenaren arabera. Udak, orokorrean, gozoak dira; neguak, berriz, epelak, eta euria modu uniformean banatzen da urtean zehar. Ozeanoaren eragina garrantzitsua da, eta mendebaldeko/barneko auzoetan erregistratzen dira tenperatura muturrekoenak.
Datu klimatikoak (Sydney) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 45.3 | 42.1 | 39.8 | 33.9 | 30.0 | 26.9 | 25.9 | 31.3 | 34.6 | 38.2 | 41.8 | 42.2 | 45.3 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 25.9 | 25.8 | 24.7 | 22.4 | 19.4 | 16.9 | 16.3 | 17.8 | 20.0 | 22.1 | 23.6 | 25.2 | 21.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 18.7 | 18.8 | 17.5 | 14.7 | 11.5 | 9.3 | 8.0 | 8.9 | 11.1 | 13.5 | 15.6 | 17.5 | 13.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 10.6 | 9.6 | 9.3 | 7.0 | 4.4 | 2.1 | 2.2 | 2.7 | 4.9 | 5.7 | 7.7 | 9.1 | 2.1 |
| Euria (mm) | 101.5 | 118.1 | 129.3 | 126.3 | 121.2 | 130.5 | 98.6 | 80.6 | 68.9 | 77.4 | 83.8 | 77.9 | 1213.2 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 12.2 | 12.4 | 13.5 | 12.8 | 13.2 | 12.5 | 11.2 | 10.4 | 10.6 | 11.7 | 11.7 | 11.5 | 143.7 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Geografia
### Topografia

Sydney ekialdean Tasmaniako itsasoa duen kostaldeko arroa da; Mendi Urdinak mendebaldean, Hawkesbury ibaia iparraldean, eta Woronora ordokia hegoaldean.
Sydneyk bi eskualde geografiko biltzen ditu. Cumberland lautada portuaren hegoalde eta mendebaldean dago, eta nahiko laua da. Hornsby ordokia, berriz, iparraldean dago, eta haran malkartsuek zeharkatzen dute. Lehen garatu ziren eremuak hegoaldeko lauak izan ziren; Sydney Harbour Bridge zubia eraiki arte iparraldea ez zen gehiago populatu. Kostaldean, hirurogeita hamar surf-hondartza aurki daitezke, Bondi hondartza ospetsuena delarik.
Nepean ibaiak hiriaren mendebaldeko ertza inguratzen du, eta Hawkesbury ibaia bihurtzen da Broken badiara iritsi aurretik. Sydneyko ur biltegi gehienak Nepean ibaiaren ibaiadarretan aurkitzen dira. Parramatta ibaia gehienbat industriala da, eta Sydneyko mendebaldeko aldirietako eremu handi bat drainatzen du Port Jacksonerantz. Hiriaren hegoaldeko zatiak Georges ibaiak eta Cooks ibaiak drainatzen dituzte Botany badiarantz.
Sydneyren mugen definizio bat baino gehiago daude. Sydney Handiko The Australian Statistical Geography Standard-en definizioak 12.369 km2 hartzen ditu, eta barne hartzen ditu: iparraldeko Central Coast-eko tokiko gobernuko eremuak, Hawkesbury ipar-mendebaldean, Mendi Urdinak mendebaldean, Sutherland Shire hegoaldean, eta Wollondilly hego-mendebaldean. Sydney hiriko tokiko gobernu-eremuak 26 kilometro koadro inguru hartzen ditu: ekialdeko Garden uhartetik mendebaldeko Bicentennial Parkeraino, eta, hegoaldean, Alexandria eta Roseberyko aldirietaraino.

### Geologia

Sydney, gehienbat, Triasikoko arrokaz osatuta dago, duela gutxiko dike igneo batzuekin eta lepo sumendikoekin (normalean, Prospect doleritaren intrusioan aurkitzen direnak, Sydneytik mendebaldera). Sydneyko arroa Triasikoaren hasieran sortu zen. Gaur egungo hareharri bihurtu zen harea, izan ere, orain dela 360 eta 200 milioi urte bitartean ezarri zen. Hareharriak eskisto-lenteak eta ibai-ohe fosilak ditu. Australiako plataforma kontinentala Sydneyko kostatik 25,9 km-ra baino ez dago.
Sydney arroko bio-eskualdeak itsaslabarren, hondartzen eta estuarioen kostaldeko ezaugarriak biltzen ditu. Rias izenez ezagutzen diren ibai-haran sakonak Triasiko garaian zizelkatu ziren kostaldeko eskualdeko Hawkesbury hareharrian. Duela 18.000 eta 6.000 urte bitarteko itsas mailaren igoerak riak urez bete zituen estuarioak eta harburu sakonak sortzeko. Port Jackson, Sydney Harbour izenez ezagunagoa, ria horietako bat da. Sydneyk bi lurzoru mota nagusi ditu: lurzoru hareatsuak (Hawkesburyko hareharritik sortzen direnak) eta buztintsuak (eskisto eta arroka sumendikoetatik datozenak), nahiz eta lurzoru batzuk bien nahasketa izan daitezkeen.
Hawkesburyko hareharri zaharrenaren gainean, zuzenean, Wianamatta eskistoa dago, Sidneyko mendebaldean dagoen ezaugarri geologiko bat, Erdi Triasikoan ibaiaren delta handi batekin lotuta metatu zena. Wianamatta eskistoak, oro har, pikor fineko arroka sedimentarioak hartzen ditu, hala nola eskistoak, lutolitak, burdin harearriak, limolita eta laminitak, hain ohikoak ez diren hareharrizko unitateekin. Bringellyko eskistoa, Minchinburyko harearria eta Ashfieldeko eskisto taldeek osatzen dute Wianamatta taldea.

### Ekologia

Sydney eskualdeko landaredi nagusienak belartzak dira, eta baso esklerofilo lehorren eremu batzuk, hala nola eukalipto-zuhaitzak, casuarina, melaleuca, corymbia eta angophora zuhaixkekin (normalean akaziak, kallistemonak, grevilleak eta banksiak), eta, oihanpean, belar erdi-jarraitu bat. Komunitate horretako landareek hosto zakar eta arantzatsuak izaten dituzte, lurraren emankortasun txikia dela eta. Sydneyk esklerofilo hezeko baso-eremu gutxi batzuk ere baditu eremu hezeago eta goratuetan, iparraldean eta ipar-ekialdean. Baso horiek definitzen dira zuhaitz-adaburu altu eta zuzenengatik, hosto biguneko zuhaixken, zuhaitz-iratzeen eta belarren oihanpe hezearekin.

## Demografia

2001eko erroldaren arabera, hiriak 4.391.674 biztanle zituen. Hiriko biztanleen adinaren bataz bestekoa 36 urtekoa da, eta biztanleen % 12,9k 65 urte edo gehiago du. Sydneyko jendearen % 2.5ek ingelesa ez den hizkuntza bat hitz egiten du, eta, horien artean, arabiera, txinera (mandarinera eta kantonera), vietnamera eta greziera dira mintzatuenak.

## Azpiegiturak
### Hezkuntza

Sei unibertsitate publiko daude hirian: University of Sydney, University of New South Wales, University of Technology Sydney, "Macquarie University, "Western Sydney University eta Australian Catholic University.

### Garraioa

Autoen trafiko astuna dago errepide nagusietan, baina garraio publikoa ere ugaria da: trena, busak eta ferryak. Ferry sarea munduko handiena da.
Garraio publiko guztian, Opal txartelen bidez ordaintzeko aukera dago. Hauek, erabiltzailearen arabera, 4 mota desberdinetan banatzen dira: helduentzako, haurrentzako (4 urtetik 15 urtera arte hauek barne), pentsiodunentzako eta ikasleentzako. Txartela doan eskura daiteke, eta, igandero, zerbitzu guztiak dohainik dira 2,70 $-tik gora.
Metroaren eraikuntza hasia dago, eta, aurreikuspenen arabera, 2019an amaituko da.

## Ondasun nagusiak

* Sydney Opera House, penintsula baten muturrean kokatua eta badiak inguratua, Jørn Utzon arkitekto daniarrak eraiki zuen 1955 eta 1973 artean. Australia opera konpainiak eta Australiako orkestra sinfonikoak bertan dute egoitza.
* Sydney Harbour Bridge, metalezko zubia 1932an eraikia, 503 metro luze da.
* Sydneyko Badia: 19 kilometro luze den badian, aisialdirako toki eder asko daude: parkeak, ibilbideak, hondartza txikiak... Badian bertan egiten da urte berriko festa entzutetsua, milioi bat pertsona inguru biltzen duena.
* Kanpoko hondartzak: surfa dela-eta, Bondi eta Manly dira famatuenak.
* Darling kaia: hirian dagoen kaia. Gune turistiko ezaguna bihurtu da, eta bertan daude itsas museoa eta aquarium-a.
* Sydneyko Olinpiar Parkea: 2000ko Udako Olinpiar Jokoak antolatzeko eraiki zen, eta parke baten barruan dago.

## Iruditegia

* Sidneyko skyline.
* Sydneyko opera, Jørn Utzon arkitektoarena.
* Sydneyko opera, Jørn Utzon arkitektoarena.
* Sydneyko opera, Jørn Utzon arkitektoarena.
* Sydneyko opera, Jørn Utzon arkitektoarena, eta Portuko Zubia (Harbour Bridge).
* Portuko Zubia (Harbour Bridge).
* Portuko Zubia (Harbour Bridge) gauez.
* Sydney itsasotik.
* Sidneyko etorbide bat.
* Anzac zubia airetik.
* Centennial Park.
* Hegoaldeko Barangaroo
* Kristalezko eraikuntzetan, arratsaldeko eguzki izpiak
* Sydneyko opera, Jørn Utzon arkitektoarena.
* Merkatu kalea, erdian Centrepoint dorrea.
* Manly hondartza
* Darling kaia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-03-30). 168. araua: Ozeaniako toponimia. .
* ↑ Mason, Herbert. (2012). Encyclopaedia of Ships and Shipping. , 266 or..
* ↑ Complete official list of Sydney suburbs. Walk Sydney Streets 2014 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 25 November 2019) (Noiz kontsultatua: 13 July 2014).
* ↑ Regional Population – 2022–23 final. Australian Bureau of Statistics jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 30 March 2021) (Noiz kontsultatua: 26 March 2024).
* ↑ [Australian Bureau of Statistics 3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2016–17: Main Features. ] 24 April 2018 [Australian Bureau of Statistics jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 13 October 2018) (Noiz kontsultatua: 13 October 2018). Estimated resident population, 30 June 2017.
* ↑ [Culture Trip Why Sydney Is Also Known As 'The Emerald City'. ] 4 November 2017 [Culture Trip jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 11 September 2021) (Noiz kontsultatua: 11 September 2021).
* ↑ Heiss, Anita; Gibson, Melodie-Jane. (2013). Aboriginal people and place. Sydney Barani jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 7 July 2014) (Noiz kontsultatua: 5 July 2014).
* ↑ [Manly Council Manly Heritage & History. ] [Manly Council jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 12 May 2016) (Noiz kontsultatua: 10 May 2016).
* ↑ «2021 Greater Sydney, Census Community Profiles | Australian Bureau of Statistics» www.abs.gov.au (Noiz kontsultatua: 2025-03-10).
* ↑ Levy, Megan. (5 March 2014). «Sydney, Melbourne more expensive than New York, says Living Index» The Sydney Morning Herald jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 1 July 2014) (Noiz kontsultatua: 20 July 2014).
* ↑ Bowman, Simon J.; Fisher, Benjamin. (19 May 2022). «The Cost of Living with Sjögren's» The Sjögren's Book (Oxford University Press): 26–30. doi:10.1093/oso/9780197502112.003.0005. ISBN 978-0-19-750211-2. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 21 February 2024) (Noiz kontsultatua: 1 June 2023).
* ↑ [Mercer.com.au Sydney retains #10 ranking in Mercer's global quality of living survey. ] 28 April 2018 [Mercer.com.au jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 28 April 2018) (Noiz kontsultatua: 28 April 2018).
* ↑ «World's most liveable cities: Vienna's win leaves Sydney and Melbourne in a spin» The Guardian 4 September 2019 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 25 September 2019) (Noiz kontsultatua: 26 September 2019).
* ↑ 2018 Quality of Living Index. Mercer 2018 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 16 April 2018) (Noiz kontsultatua: 28 April 2018).
* ↑ [GaWC – Research Network The World According to GaWC 2020. ] Globalization and World Cities [GaWC – Research Network jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 6 October 2020) (Noiz kontsultatua: 31 August 2020).
* ↑ Global Power City Index 2010. Tokyo, Japan: Institute for Urban Strategies at The Mori Memorial Foundation October 2010 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 20 October 2020) (Noiz kontsultatua: 10 August 2011).
* ↑ Cities of opportunity. PricewaterhouseCoopers 2012 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 10 February 2013) (Noiz kontsultatua: 21 July 2014).
* ↑ http://www.smh.com.au/national/tough-week-for-a-sydney-success-story-20120217-1te9q.html?skin=text-only
* ↑ Irvine, Jessica. (2008). «Another shot at making city a finance hub» The Sydney Morning Herald jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 24 September 2015) (Noiz kontsultatua: 26 July 2014).
* ↑ [Top Universities en. ] 2024-10-18 (Noiz kontsultatua: 2024-10-20).
* ↑ Dennis, Anthony. (2013). «"Too expensive" Sydney slips from top 10 tourism list» The Sydney Morning Herald jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 25 September 2014) (Noiz kontsultatua: 27 October 2016) Aipua: «In this year's World's Best Awards, announced in New York this week, Sydney came in as the world's number 12 ranked best city.».
* ↑ Our global city. City of Sydney 2014 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 22 June 2014) (Noiz kontsultatua: 21 July 2014).
* ↑ Benson, D. H. and Howell J. (1990) Taken for Granted: the Bushland of Sydney and Its Suburbs, Sydney
* ↑ Overview. Sydney Airport 2014 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 5 September 2014) (Noiz kontsultatua: 10 August 2014).
* ↑ (Ingelesez) «Settlers' history rewritten: go back 30,000 years - National - smh.com.au» www.smh.com.au (Noiz kontsultatua: 2018-07-02).
* ↑ (Ingelesez) «Settlers' history rewritten: go back 30,000 years - National - smh.com.au» www.smh.com.au (Noiz kontsultatua: 2018-07-02).
* ↑ http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_066062_All.shtml Bureau of Meteorology (Australia)
* ↑ [Australian Bureau of Statistics Australian Statistical Geography Standard (ASGS) Edition 3. ] 5 October 2022 [Australian Bureau of Statistics jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 27 January 2022) (Noiz kontsultatua: 29 January 2022).
* ↑ [City of Sydney Areas of Service. ] 4 August 2020 [City of Sydney jatorrizkotik] artxibatua (artxibatze data: 29 December 2022) (Noiz kontsultatua: 29 December 2022).
* ↑ Igneous intrusions 1 November 2021. by the Australian Museum. 13 November 2018. Retrieved 1 November 2021.
* 1 2 3 Sydney Basin. Office of Environment and Heritage 2014 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 8 July 2014) (Noiz kontsultatua: 12 July 2014).
* ↑ Game Fishing - Seasonal Guide. Exclusive Getaway (Noiz kontsultatua: 29 December 2024).
* ↑ Alan Jordan, Peter Davies, Tim Ingleton, Edwina Foulsham, Joe Neilson and Tim Pritchard. Seabed habitat mapping of the continental shelf of NSW. Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water (Noiz kontsultatua: 29 December 2024).
* ↑ Latta, David. (2006). Showcase destinations Sydney, Australia: the harbour city. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 9 April 2014) (Noiz kontsultatua: 12 July 2014).
* ↑ Soils for nature. Office of Environment and Heritage 7 November 2019 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 20 October 2020) (Noiz kontsultatua: 26 September 2020).
* ↑ Herbert, Chris; Helby, Robin. (1980). A Guide to the Sydney basin. (1. argitaraldia) Maitland: Geological Survey of New South Wales, 582 or. ISBN 0-7240-1250-8..
* ↑ William, E; Airey, DW. (1999). «A Review of the Engineering Properties of the Wianamatta Group Shales» Proceedings 8th Australia New Zealand Conference on Geomechanics: Consolidating Knowledge (Barton, ACT: Australian Geomechanics Society): 641–647. ISBN 1864450029. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 14 August 2008).
* ↑ Coastal Valley Grassy Woodlands. NSW Environment & Heritage jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 29 September 2023) (Noiz kontsultatua: 15 December 2019).
* ↑ Dry sclerophyll forests (shrub/grass sub-formation). NSW Environment & Heritage jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 18 October 2016) (Noiz kontsultatua: 15 October 2016).
* ↑ Dry sclerophyll forests (shrubby sub-formation). NSW Environment & Heritage jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 19 July 2023) (Noiz kontsultatua: 16 December 2019).
* ↑ Wet sclerophyll forests (grassy sub-formation). NSW Environment & Heritage jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 4 March 2017) (Noiz kontsultatua: 16 March 2017).
* ↑ «2011 Census QuickStats: Greater Sydney» www.censusdata.abs.gov.au (Noiz kontsultatua: 2018-07-02).
* ↑ Population, dwellings, and ethnicity. .id 2014.
* ↑ 2011 Census QuickStats: Greater Sydney. Australian Bureau of Statistics 2013.
* ↑ (Ingelesez) «Home | NSW Government | Opal» www.opal.com.au (Noiz kontsultatua: 2018-07-08).

## Sydneytar ospetsuak

* Gordon Childe (1892-1957), arkeologoa.
* Peter Weir (1944-), zinema zuzendaria.
* Raewyn Connell (1944-), soziologoa.
* Nicole Kidman (1967-), aktorea.
* Poppy Montgomery (1972-), aktorea.
* Ian Thorpe (1982-), igerilaria.
* Hugh Jackman (1968-), aktorea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Sydneyko Udalaren webgunea
* Datuak: Q3130
* Multimedia: Sydney / Q3130