OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Presbiterio

    Artikulu hau arkitektura elementuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Presbiterio (argipena)».
Presbiterioa, eliza kristauetan, aldare nagusiaren aldea da. Vatikanoko II. kontzilioa egin zen arte, kleroak bakarrik erabil zezakeen. Batzuetan, erdialdeko habeartetik bereizia egoten da, harmaila, eskailera edo hesi baten bidez. Koruarentzat egokitutako tokia izan ohi da, baina ez derrigorrez.
Presbiterioa nabetik edo gurutzaduratik bereizten duen arkuari garaipen-arku deitzen zaio, eta askotan apaindua egoten da.

## Erreferentziak

* ↑ Presbiterio. Euskaltzaindiaren Hiztegia, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-3-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14616641
* Multimedia: Presbyteries / Q14616641
# Holandako Konderria

    Artikulu hau Germaniako Erromatar Inperio Santuko estatuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Holanda».
Holandako Konderria (nederlanderaz: Graafschap Holland) Herbehereetako antzinako konderria izan zen.
Germaniako Erromatar Inperio Santuko estatua, gero habsburgotarren menpe izan zen. Denboraren poderioz, tituluak garrantzia galdu zuen eta jada 1291n Polentzi V.a Holandakoa bere burua Holanda eta Zeelandako konde eta Frisiako jauna izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Beukers, T. de. (2002). Geschiedenis van Holland tot 1572. Hilversum ISBN 90-6550-682-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q762943
* Multimedia: Holland / Q762943
# Arratoi beltz

Arratoi beltza (Rattus rattus) Muridae familiako karraskaria da. Kontinente guztietan bizi da, Antartikan izan ezik. IUCNek ehun espezie inbaditzaile arriskutsuen artean sailkatu du. Gizakiarekiko komentsalismo harremana du, eta gizaki migrazioekin batera hedatu da munduan zehar.

## Deskribapena

Gorputza (burua barne) 158-235 mm luze da; isatsa, 171-280 mm. Batez besteko pisua 72-215 gramokoa da.
Asiar jatorrikoa da. Europan ez zen ezagutzen, seguru asko, erromatar garaiaren ondorenera arte. Bere belarri handiengatik, ile gutxiko buztan luzeagatik eta proportzionalki atzeko oin handiengatik bereiz daiteke.
Kolorea aldakorra da, batzuetan grisa bizkarrean eta zuria behealdean, beste batzuetan gris-arrea gorputz osoan. Burezurra beste muridinoena baino tamaina handiagokoa izaten da.
Tuberkuluak eta sustraiak dituzten hortzak ditu eta ezin da inoiz nahastu ur-arratoiarekin, horren hortzak prisma paraleloen itxurakoak baitira eta sustrairik gabeak.

## Biologia eta ohiturak

Batez ere gaueko animalia da. Haren dieta, landa eremuan, funtsean landare jatorrikoa da (fruituak, aleak, zurtoinak, etab.), ornogabe batzuekin osatua eta baita zuhaiztietan aurkitzen dituzten arrautzekin edo txorikumeekin ere, eskalatzaile ona baita. Gatibu dagoenean animalia orojaletzat har daiteke.
Naturan, ugalketa urtaro onuragarrienean gertatzen da, baina giza bizilekuetan urte osoan zehar ugal daiteke, batez beste bost-zazpi kume emanez.

## Banaketa, habitata eta estatusa

Jatorri tropikalekoa, arratoi beltzak bere bizi-zikloa garatzeko mikroklima atsegina behar duen karraskaria da. Giza eraikuntzek ingurumen-baldintza ezin hobeak eskaintzen dizkiote, haietan erraz ugaltzen baita, jazarpen handia jaso arren.
Landan, zabortegietan, erreka ertzetan eta kostaldeko paduretan aurki daiteke.
Eremu mediterraneoan, nolabaiteko maiztasunarekin, ibaien ertzetan bizi da, eta, zenbaitetan ur-arratoiaren antzeko pasabideak egiten ditu; hala ere, arratoi beltzaren gorotzak luzeagoak eta kurbatu samarrak dira.
Espeziea oso hedatuta dago Europa osoan, iparraldeko eremuan salbu. Haren dentsitatea oso handia izan daiteke tokian-tokian, batez ere, kontrolik gabeko zabortegietan.

## Erreferentziak

* ↑ A. J. Mitchell-Jones, G. Amori, W. Bogdanowicz, B. Krystufek, P. J. H. Reijnders, F. Spitzenberger, M. Stubbe, J. B. M. Thissen, V. Vohralik, J. Zima: The Atlas of European Mammals. Poyser, Londres, 1999: 298–299. orr. ISBN 0-85661-130-1
* ↑ (Ingelesez) Yu, He; Jamieson, Alexandra; Hulme-Beaman, Ardern; Conroy, Chris J; Knight, Becky; Speller, Camilla; Al-Jarah, Hiba; Eager, Heidi et al.. (2022-05-03). «Palaeogenomic analysis of black rat (Rattus rattus) reveals multiple European introductions associated with human economic history» Nature Communications 13 doi:10.1038/. (Noiz kontsultatua: 2025-03-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Administracion de la Comunidad Autonoma de Euskadi. (1989). Euskal Autonomiu Elkarteko Ornodunak. Graficas Santamaria S.A., 367 or. ISBN 84-7542-639-5..

## Kanpo estekak

* Araozko kontuak
* Datuak: Q106133
* Multimedia: Rattus rattus / Q106133
* Espezieak: Rattus rattus
# Jacques Offenbach

Jacques Offenbach (Kolonia, Alemania, 1819ko ekainaren 20a - Paris, Frantzia, 1880ko urriaren 5a) musikagilea izan zen. Alemanian jaio arren, frantsesa zen. Opereta izeneko frantses opera komiko arin barregarriaren sortzailea izan zen. Eberst deitura zuen Koloniako sinagogako kantari baten semea zen; baina Offenbach deitura hartu zuen, familia Offenbach-am-Mainetik zetorrelako. Herminie Alkain donostiarrarekin (1827-1887) ezkondu zen.
1833an aitak Parisa bidali zuen, han juduentzat egoera erosoagoa zelako. Biolin- eta biolontxelo-ikasketak egin zituen kontserbatorioan. 1849an Opera Komikoko orkestran biolontxelo-jotzaile ibili ondoren, Théâtre Français izenekoaren zuzendaria izan zen. 1853an operetak idazten hasi zen; ehun bat idatzi zituen, garai hartako gizartea eta ohiturak barregarri jarri zituztenak. 1855ean Bouffes-Parisiennes antzokia zabaldu zuen, eta 1866 arte zuzendaria izan zen. Arrakasta handia izan zuten haren operetek. 1872-1876 urteetan Théâtre de la Gaîtéko zuzendaria izan zen.
Offenbachen opereta nagusiak dira: Orphée aux enfers (1858, Orfeo infernuan); Die Rheinnixen (1864, Rhin ibaiko izpirituak); La belle Hélène (1864, Helene ederra); La vie parisiense (1866, Parisko bizimodua); La Grande-Duchesse de Gérolstein (1867, Gérolsteingo dukesa handia); La «Périchole» (1868).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Opéra bouffe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41555
* Multimedia: Jacques Offenbach / Q41555
# Birminghamgo Seiak

Birminghamgo Seiak, ingelesez: Birmingham Six, Erresuma Batuko justiziak bidegabekeriz eta epaiketa muntaia baten bidez biziarteko espetxealdiaz zigortu zituen sei gizaseme dira: Hugh Callaghan, Patrick Hill, Gerard Hunter, Richard McIlkenny, William Power eta John Walker. Hain zuzen ere, 1974ko azaroaren 21ean, Ingalaterrako Birmingham hiriko bi tabernatan eztanda egindako bi lehergailuak jartzea leporatu zieten.
1991ko martxoaren 14ean, jada espetxean hamazazpi urtez zeudela, Apelazio Auzitegi batek beren zigorrak ezeztatu zituen. Atentatu horien benetazko egileak nortzuk izan ziren inoiz ez da jakin ahal izan.

## Ikus gainera

* Birminghamgo tabernetako atentatua
* Guilfordeko Lauak eta Zazpi Maguiretarrak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q865753
# François Truffaut

François Roland Truffaut (Paris, 1932ko otsailaren 6 – Neuilly-sur-Seine, Senako Gainak, 1984ko urriaren 21) Frantziako zinema zuzendaria izan zen, Nouvelle Vague ("Olatu Berria") korrontearen fundatzaileetakoa. Gaur egun ere Frantziako zinemaren ikurra da.

## Biografia

François Truffaut Parisen jaio zen 1932ko otsailaren 6an eta 1984ko urriaren 21an garun tumore baten ondorioz hil zen. Txikitatik irakurle sutsua izan zen: horrek bere filmetan eragina izan zuen, gehienek XIX. mendeko idazle frantziarren kutsua baitute; Balzac-ek eragin bizia izan zuen harengan. Zinemak gaztetatik erakarri zuen, batez ere Hollywood-eko klasikoek eta aurrekontu txikiko filmek.
Truffaut ez zen bakarrik zinemagile lanetan aritu, aktore, gidoilari eta idazle ere izan baitzen; "Zinema Hitchcocken arabera" argitaratu zuen, zazpigarren artearen erreferentziatzat hartzen den liburua.
Bere haurtzaroarekin loturiko filma izan zuen estreinakoa: Laurehun kolpeak. Amodioak indar berezia du haren filmetan, adibidez Jules eta Jim, Bi ingelesak eta amodioa edota Amodioa hogei urterekin. Drama printzak nabariak zaizkio filmografian, amodioa edo umorea bezalako osagaiekin nahasturik. Amerikar gaua filmaz Oscarra irabazi zuen; gaia zinemagintza du, Truffautek zinemarekiko zuen miresmena argi eta garbi agertzen baita.
Zinemarekiko bere grina ikusleari transmititzen saiatu zen. Beti jendearen arreta lortzen ahalegindu zen bai bizitza pertsonalean, bai filmetan. Haren izaeraren eta haurtzaro zailaren isla izan ziren. Truffautek zinearen bidez arnasten zuen, zinemagintza ez zen haren ogibidea, haren bizitza baizik, eta hortxe dago Truffauten apartekotasunaren gakoa.

## Filmografia

* 1955 Une Visite
* 1957 Les Mistons
* 1958 Une histoire d'eau (Jean-Luc Godardekin batera zuzendua)
* 1959 Les Quatre Cents Coups
* 1960 Tirez sur le pianiste
* 1962 Jules et Jim
* 1962 Antoine et Colette
* 1964 La Peau douce
* 1965 Fahrenheit 451
* 1967 La Mariée était en noir
* 1968 Baisers volés
* 1969 La Sirène du Mississippi
* 1970 L'Enfant sauvage
* 1970 Domicile conjugal
* 1971 Les Deux anglaises et le continent
* 1972 Une Belle fille comme moi
* 1973 La Nuit américaine (ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sariaren irabazlea.)
* 1975 L'Histoire d'Adèle H.
* 1976 L'Argent de poche
* 1977 L'Homme qui aimait les femmes
* 1977 Close Encounters of the Third Kind (aktorea izan zen eta zuzendaria, Steven Spielberg)
* 1978 La Chambre verte
* 1979 L'amour en fuite
* 1980 Le Dernier métro
* 1981 La Femme d'à côté
* 1983 Vivement dimanche !

## Ikus, gainera

* Paristar ezagunen zerrenda
* Datuak: Q53002
* Multimedia: François Truffaut / Q53002
# Santa Engrazi (pastorala)

Santa Engrazi pastorala Junes Casenaveek idatzitako lana da, 1976ko uztailaren 27an Santa Grazin lehen aldiz taularatuta. Pastoral honetan lehen aldiz emakumeek abesbatzan parte hartu zuten. Santa Engrazi berriro ere 2006an antzeztu zen, berriro ere Santa Grazi herrian.

## Argumentua

Pastorala Santa Engraziren historian oinarritzen da, herriari izena eman dion santuarena, alegia. Gratie izeneko emakume hau egungo Portugalen jaio zen, IV. mendearen hasieran. Ezkontzera bere familiarekin batera Narbonara zihoanean, erromatarrek Zaragozan preso hartu zuten, torturatu eta hil egin zuten. Bere sufrikarioa erromatarrek kopetan iltze bat sartu ziotenean amaitu zen.
Kondairak dio X. mendean lapurrek santuaren bitxiez kargatutako beso bat lapurtu zutela eta Zuberoara ihes egin zutela. Zuberoan haritz baten zuloan ezkutatu behar izan zuten, iturri baten ondoan. Egunero, zezen bat enborraren aurrean belaunikatzen zen eta haren adarrak sutan jartzen ziren. Erlijioso batzuek orduan begiratu zuten eta santuaren besoa aurkitu zuten. XI mendean Sainte-Engraceko eliza erromanikoa eraiki zuten haritz hori zegoen tokian. Santutegi hau erromesen leku ospetsua bihurtu zen. 1841ean, Santa Graziko eliza Monumentu Historiko gisa sailkatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskonews.eus/0521zbk/gaia52103fr.html
* ↑ https://www.eke.eus/fr/agenda/1152188192?set_language=fr

## Ikus gainera

* Pastoral
* Junes Casenave

## Kanpo estekak

* Pastoralaren testu osoa.
* Datuak: Q85965878
# Urquiola (itsasontzia)

    Ez nahasi 1949ko Monte Urquiola itsasontziarekin.
Urquiola kasko bakarreko petrolio-ontzi bat izan zen. 100.000 tona petrolio zeramatzala, 1976ko maiatzaren 12an Galiziako kostaldean hondoratu eta marea beltza erraldoia sortu zen.
Urquiola Espainiako bandera zeraman petrolio-ontzia izan zen, 276,54 metroko luzera, 39,07 metroko erruna eta 15,19 metroko zingoa zituena. Astilleros Españoles enpresak, Sestaoko lantegian eraiki eta 1973ko ekainean uretaratu zuten, eta 111.225 tonako pisu hila zuen..
1976ko urperatze eta hondamenaren ondorioz, Urquiolaren hondakinak, berriz flotarazi ondoren, Ferrolgo portura eraman zituzten. Bertan, branka desegin eta txoparen zatia berrerabili zuten. Txopak makina-gela ia osorik zuenez, 1983an botatako Argos bulkcarrier ontzian erabili zuten. 1988an, Urduliz izenpean Naviera Vizcaínara igaro zen. 1983ko abuztuaren 29an, Hampton Roadseko portuan, Norfolken ikatza kargatzeko txandaren zain zegoela, Urdulizek istilu bat izan zuen AEBko armadaren hegazkin-ontzi nuklearrarekin, Dwight D. Eisenhowerrekin hain zuzen ere.
1984an, Urdulizek berriro armadorez aldatu zuen, eta E.N. Elcanok Castillo de Quermensó izendatu eta Bahametako pabiloia eman zion. 2002. urtera arte jardunean egon zen, Bangladeshen desegin zuten arte.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Berria» La Hoja del Lunes 1973-6-4.
* ↑ (Gaztelaniaz) «El honor del capitán Castelo» Revista General de Marina 2005eko martxoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q926093
# Euskaltzaleen Biltzarra

Euskaltzaleen Biltzarra euskara eta euskal kultura babestu eta bultzatzeko elkartea izan zen, 1901ean Martin Gilbeauk, bildu zituen 35 bat lagunen artean sortua. Barne ziren: Guilbeau, Zaldubi, Broussain, Aranzadi, Sabin Arana, Azkue, Kanpion, Urkixo eta Hiriart-Urruti...
Batzuek, alabaina, frantses eta espainol politika gaiztoarengain emaiten zuten oroz lehen gure herriaren eta hizkuntzaren beherakada eta beraz abertzaletasunaren pizteari emaiten zioten lehentasuna. Hauek ziren adibidez, Sabin Arana Goiri bizkaitar gazteak sortu berri zuen Euzko Alderdi Jeltzalearen jarraitzaleak, Broussain, Constantin eta beste bizpahiru lagun gazteen salbuespenarekin, gutiz gehienak Hegoaldekoak.
Beste batzuek, aldiz, Oihenart handiaren zuhur-hitz bat gogoratuz, errepikatzen zuten ”Burutik dela hasten arraina kirasten” eta alderdi politiko ezberdinetan ibilirik ere, Azkue, Kanpion eta Urkixo bezala Hegoaldean, Guilbeau, Hiriart-Urruti eta Zaldubi bezala Iparraldean, euskararen beraren lantzeari, ortografiaren finkatzeari, akademia baten eraikitzeari eta gero euskara eskoletan sartzeari emaiten zioten lehentasuna.
Euskal jaiak eta euskal literatur lehiaketak antolatu zituen eta eragin handia izan zuen mende-hasierako Euskal Pizkundeaten indartzean.
Manex Goihenetxeren azterketan (LES ORIGINES SOCIALES ET HISTORIQUES D'ESKUALZALEEN BILTZARRA. (1893 - 1913), agertzen da politikoki asmo nostaljiko samarra zeukala, euskaldun fededunen arketipoa indartzen zuena hastapen hartan.
Mende bat geroago, 2003an, Piarres Xarritonek, Heletan, Etienne Salaberriren errana oroitaraziz: "Lehengoak ez ahantz ! Gerokoez oroit! eta beraz, Eskualzaleen Biltzarra izan dadiela , Eskual Herriaren adarra!" ...100 urtez hainbeste elkarte, erakunde eta talde sortu dira eta lanean ari, zein bere aldetik, hain aspaldian dirauen gure euskararen bataila irabazi beharrez... ba ote da oraino euskalzaleen biltzarraren beharrik?" Baietz erran zuen jendeak.

## Presidenteak

* Martin Gilbeau (1901-1904)
* Arturo Kanpion (1906)
* Jean Jaurgain (1907)
* Julio Urkixo (1908-1911)
* Georges Lakonbe (1911-1912)
* Étienne Decrept (1912-1920)
* Jose Eizagirre (1920-1922)
* Jean Etxepare (1922-1926)
* Louis Dassance (1926-1959)
* Mixel Labéguerie (1959-1980)
* Mixel Itzaina (1980-1988)
* Andde Luberriaga (1988-2001)
* Edurne Epalza (2001-2003)
* Piarres Aintziart (2004-2013)
* Mixel Jorajuria (2013)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Ixtoria | Euskaltzaleen biltzarra. (Noiz kontsultatua: 2022-06-06).
* 1 2 Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Eskualzaleen Biltzarra. .
* ↑ Goihenetxe, Manex. Idéologies culturelles et espace social en Pays Basque à la veille de la première guerre mondiale. in: La Production sociale des espaces. C.N.R.S., 81 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3058065
# Ferdinand Amadi

Ferdinand Amadi (1970eko irailaren 18a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ferdinand Amadi
* ↑ Ferdinand AMADI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4401474
# Adolphe Ambowodé

Adolphe Ambowodé (1958ko otsailaren 13a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Adolphe Ambowodé
* ↑ Adolphe AMBOWODE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3516892
# Martial Biguet

Martial Biguet (1971ko ekainaren 11) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Martial Biguet
* ↑ Martial BIGUET

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16165399
# Béranger-Aymard Bossé

Béranger-Aymard Bossé (Bangi, 1985eko martxoaren 9a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Béranger Bosse
* ↑ Berenger Aymard BOSSE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3360352
* Multimedia: Béranger Aymard Bosse / Q3360352
# Jacques-Henri Brunet

Jacques-Henri Brunet (Bangi, 1967ko ekainaren 17a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Jacques-Henri Brunet
* ↑ Jacques Henri BRUNET

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34081536
# Maria-Joëlle Conjungo

Maria-Joëlle Conjungo (Bangi, 1975eko uztailaren 14a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Marie-Joëlle Conjungo
* ↑ Maria Joelle CONJUNGO

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1420688
# Mickaël Conjungo

Mickaël Conjungo (Bangi, 1969ko maiatzaren 6a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Mickaël Conjungo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513557
# Mireille Derebona

Mireille Derebona (1990eko maiatzaren 19a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Mireille DEREBONA-NGAISSET

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6873104
# Virginie Gloum

Virginie Gloum (Bangi, 1972ko abuztuaren 23a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Virginie Gloum

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105492480
# Gabriel M'Boa

Gabriel M'Boa atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Gabriel M'Boa
# Zacharia Maidjida

Zacharia Maidjida (Afrika Erdiko Errepublika, 1969ko ekainaren 5a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Zacharia Maidjida
* ↑ Zacharia MAIDJIDA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11903150
# Elisabeth Mandaba

Elisabeth Mandaba (Bangi, 1989ko ekainaren 7a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Elisabeth Mandaba
* ↑ Elisabeth MANDABA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4111829
# Francky Mbotto

Francky Mbotto (Bangi, 1997ko irailaren 2a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Francky-Edgard Mbotto
* ↑ Francky MBOTTO

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26789968
# Brigitte Nganaye

Brigitte Nganaye (1973ko urriaren 28a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Brigitte Nganaye
* ↑ Brigitte NGANAYE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11854616
# Valentin Ngbogo

Valentin Ngbogo (1969ko otsailaren 14a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Valentin Ngbogo
* ↑ Valentin NGBOGO

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16989356
# Denise Ouabangui

Denise Ouabangui (1968ko ekainaren 8a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Denise Ouabangui
* ↑ Denise OUABANGUI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11855981
# Hervé Toumandji

Hervé Toumandji (1994ko ekainaren 23a) atleta da. Afrika Erdiko Errepublika ordezkatu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Herve TOUMANDJI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128564750
# Brahim Abdoulaye

RafaelBogarts (1970eko abuztuaren 27a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Brahim Abdoulaye
* ↑ Brahim ABDOULAYE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21572732
# Leize (musika taldea)

Leize 1982an Zestoan (Gipuzkoa) sortutako rock taldea da.

## Historia

Taldearen sortzaileak Felix Lasa, Patxi Carrasco, Toño Rodriguez eta Toto Waliño izan ziren. Lehen kontzertua 1983an eman zuten Iraetan. Urte berean beren lehen bi maketak ere grabatu zituzten.
Formazio aldaketa baten ondoren (Jorge Sanchez bateria jotzen hasi zen), beraien lehen diska grabatu zuten (Devorando las calles) Donostiako Tsunami estudioetan. Disko hura Nola eta CRS diskoetxeek ekoitzi zuten, eta [1988|1988an]] kaleratu zen. Disko haren kaleratzearekin batera, Espainiar estatu guztian jotzen hasi ziren. Garai berean, Pedro Rodriguezek, Jorge Sanchez ordezkatu zuen baterian. Kide horiek (Felix Lasa, Patxi Carrasco, Toño Rodriguez eta Pedro Rodriguez) izan dira Leizeren osaketa klasikoa.
1989an Buscando... mirando bigarren diskoa kaleratu zuten. 1991ean berriz, Acosandome hirugarren lana argitaratu zuten.
1993an, Loca pasion laugarren diskoa kaleratu zuten. Disko hori kaleratzearekin batera, Patxik eta Toñok taldea utzi zuten, urte askotan jotzen ibili ondoren. Beraien ordez, Miguel Obregon (Gitarra) eta Javier Hoyos sartu ziren taldean eta formazio berriarekin Todo por el suelo kaleratu zuten 1995. urtean. Disko horren aurkezpen birarako, Roberto Moledo elkartu zitzaien, gitarra jotzaile. Bira horren ondorioz, 1997an Esto es lo que hay zuzeneko disko bikoitza grabatu zuten Madrilen. Diska hau kaleratu ostean, taldea desegin egin zen.
Baina 2006an, Felix Lasa, Patxi Carrasco eta Toño Rodriguez berriro elkartu ziren, kasu honetan David Gorospe bateria jotzailearekin batera. Formazio honekin, Solo para ti diskoa grabatu zuten Elkar estudioetan, Jean Phocas teknikariaren laguntzaz.

## Taldekideak

* Félix Lasa: gitarra eta ahotsa
* Patxi Carrasco: gitarra
* Toño Rodríguez: baxua
* Ibón Sagarna (Ibi): batería

### Lehenagoko taldekideak

* Toto Waliño: bateria
* Pedro Rodriguez: bateria
* Jorge Sanchez: bateria
* Miguel Obregon: gitarra
* Javier Hoyos: bateria
* Roberto Moledo: gitarra

## Diskoak

* Devorando las Calles (1988, Nola-CRS)
* Buscando... Mirando (1989)
* Acosándome (1991)
* Loca Pasión (1993)
* Todo por el suelo (1995, Oihuka)
* Esto es lo que hay (1997, Oihuka). CD bikoitza.
* Solo para ti (2008, Oihuka)
* Lo que faltaba (2011, autoekoitzia)
* XXX (2012, Produlam Records), 30. urteurreneko biran Madrilgo Sala Caracol aretoan grabatua
* Cuando te muerden (2015, Produlam Records)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Leize taldearen web orria
* Datuak: Q12262136
# Saleh Alah-Djaba

Saleh Alah-Djaba (1950eko urtarrilaren 5a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Saleh Alah-Djaba
* ↑ Salem ALAH-DJABA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22002408
# Valentin Betoudji

Valentin Betoudji (1991ko otsailaren 14a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Valentin BETOUDJI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97958697
# Kimitene Biyago

Kimitene Biyago atleta da. Txad ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Kimitene Biyago
* ↑ Kimitene BIYAGO
# Kémobé Djirmassal

Kémobé Djirmassal (1954ko otsailaren 26a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Kémobé Djimassal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21855824
# Ali Faudet

Ali Faudet (1970eko uztailaren 3a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ali Faudet

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21662860
# Rosalie Gangué

Rosalie Gangué (1975eko maiatzaren 31) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Rosalie Gangué
* ↑ Rosalie BAGUEPENG GANGUE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21964709
# Issaka Hassane

Issaka Hassane (1959ko urtarrilaren 3a) atleta da. Txad ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Issaka Hassane

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21778435
# Ahmed Issa

Ahmed Issa (Ouham Prefecture, 1943ko uztailaren 17a - 1983) atleta zen. Txad ordezkatu zuen 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ahmed Issa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22002436