# Uztailaren 20

Uztailaren 20a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta batgarren eguna da, 202.a bisurteetan. 164 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak :
| Euskal Herrian Barbara Goenaga Jaiotza: Donostia, 1983 Guillermo Gortázar Jaiotza: Gasteiz, 1951 Xabier Etxebarria Jaiotza: Igorre, 1987 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... | Munduan Joan Kalbin Jaiotza: Noyon, 1509 Heriotza: Geneva, 1564ko maiatzaren 27a Gregor Mendel Jaiotza: Hynčice, 1822 Heriotza: Brno, 1884ko urtarrilaren 6a Max Liebermann Jaiotza: Berlin, 1847 Heriotza: Berlin, 1935eko otsailaren 8a Edmund Hillary Jaiotza: Auckland, 1919 Heriotza: Auckland, 2008ko urtarrilaren 11 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... |
Heriotzak :
| Euskal Herrian José Sanjurjo Jaiotza: Iruñea, 1872ko martxoaren 28a eta 1872ko martxoaren 18a Heriotza: Estoril, 1936 Alex Angulo Jaiotza: Erandio, 1953ko apirilaren 12a Heriotza: Fuenmayor, 2014 Pedro Alberto Cano Jaiotza: Bilbo, 1969ko ekainaren 14a Heriotza: Novelda, 2002 Juan Jose Mogel Jaiotza: Deba, 1781eko apirilaren 26a Heriotza: Markina-Xemein, 1849 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... | Munduan Bruce Lee Jaiotza: San Franciscoko Txinatar Hospitala, 1940ko azaroaren 27a Heriotza: Kowloon Tong $^{(en)}$ , 1973 Guglielmo Marconi Jaiotza: Bolonia, 1874ko apirilaren 25a Heriotza: Erroma, 1937 Paul Valéry Jaiotza: Sète, 1871ko urriaren 30a Heriotza: Paris, 1945 Leon XIII.a Jaiotza: Carpineto Romano, 1810eko martxoaren 2a Heriotza: Erroma, 1903 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... |
* Gertaerak
* Buzz Aldrin.
* 1842 - Pirinioetako punturik garaiena den Aneto mendiaren lehenbiziko igoera burutu zen.
* 1881 - Siuxen buru zen Zezen Eseria estatubatuar armadaren aurrean errenditu zen.
* 1944 - Claus von Stauffenberg eta alemaniar erresistentziako beste kide batzuk Adolf Hitler hiltzen saiatu ziren.
* 1969 - Apollo 11 ontzia Lasaitasunaren Itsasoan ilargiratu zen eta, sei ordu eta erdi geroago, Neil Armstrong eta Buzz Aldrin (irudian) Ilargian oinez ibili ziren lehen gizakiak bihurtu ziren.
* + Gertaera gehiago...
* Egutegia
* Txantiloi:Uztail2025
* Aurreko eta hurrengo urteetan
* 2022: Asteazkena
* 2023: Osteguna
* 2024: Larunbata
* 2026: Astelehena
* 2027: Asteartea
* 2028: Osteguna
* Izendegia
* Santutegia:
* Margarita Antiokiakoa, Joan Batista Yi, Aurelio Kartagokoa, Josef Maria Díaz Sanjurjo
* Seaska egutegia:
* Bianditz eta Ikuska.

## Gertaerak
### Euskal Herria

* 1521 – Gaztelar soldadu eta beaumontarrek Donibane Garaziko zitadela asaltatu eta sarraskituko dute.
* 2015 – Uxue Barkos Nafarroa Garaiko lehendakari hautatu zuten, Geroa Bai, EH Bildu, Podemos-Ahal dugu eta Izquierda-Ezkerraren babesarekin.

### Mundua

* 1402 – Ankarako guduan Tamerlanek otomandarrak mendean hartu eta Bayezid sultana preso hartu zuen.
* 1842 – Pirinioetako punturik garaiena den Aneto mendiaren lehenbiziko igoera burutu zen.
* 1881 – Siuxen buru zen Zezen Eseria armada estatubatuarraren aurrean errenditu zen.
* 1944 – Claus von Stauffenberg eta alemaniar erresistentziako beste kide batzuk Adolf Hitler hiltzen saiatu ziren.
* 2007 – Espainiako Auzitegi Nazionaleko Juan del Olmo epaileak El Jueves aldizkariaren azken alea bahitzea agindu zuen, Espainiako Koroaren ondorengoei irainak botatzen ziotelakoan. Hurrengo egunean, El Juevesen webgunea itxiarazi zuten.
* 2011 – Goran Hadzic politikari ohi serbiarra ustezko gerra kriminala izateagatik atxilotu zuten.

## Arte eta kultura
### Mundua

* 1994 – The Client ("Bezeroa") filma estreinatu zen, Joel Schumacherek zuzendu eta Susan Sarandon, Tommy Lee Jones eta Brad Renfro aktoreek antzeztu zuten.

## Zientzia eta teknologia
### Mundua

* 1969 – Apolo 11 ontzia Lasaitasunaren Itsasoan ilargiratu zen eta, sei ordu eta erdi geroago, Neil Armstrong eta Buzz Aldrin (irudian) Ilargian oinez ibili ziren lehen gizakiak bihurtu ziren.

## Kirolak
### Euskal Herria

* 2003ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusiaren finala: Patxi Ruiz txapeldun, Olaizola II.aren aurka 22-7 irabazi ondoren.

### Mundua
## Jaiotzak
### Euskal Herria

* 1818 – Casilda Iturrizar, bizkaitar filantropoa (h. 1900).
* 1892 – Eli Gallastegi, Gudari, bizkaitar politikari abertzale eta jeltzale independentista (h. 1974).
* 1903 – Jesús Larraza, euskal herritar futbolaria (h. 1926).
* 1924 – Jose Joakin Mitxelena, gipuzkoar bertsolaria (h. 1988).
* 1936 – Joseba Intxausti, Iturriotz'tar Iñaki, gipuzkoar idazlea eta Euskaltzain urgazlea (h. 2023).
* 1948 – Faustino Aizkorbe, nafar margolari eta eskultorea.
* 1951 – Guillermo Gortazar, arabar historialari eta politikaria.
* 1960 – Federico Etxabe, bizkaitar txirrindulari ohia.
* 1961 – Iñaki Aldekoa Beitia, gipuzkoar EHUko irakaslea eta idazlea.
* 1963 – Nicolás de Miguel, UPyDko gipuzkoar politikaria.
* 1964 – Josetxo Anitua, gipuzkoar abeslaria, hainbat rock taldetako kidea (h. 2008).
* 1970 –
** José Javier Esparza, UPNko nafar politikaria.
** Mikel Torres, bizkaitar politikaria, Portugaleteko alkatea.
* 1971 – Karlos Aizpurua, gipuzkoar bertsolaria.
* 1976 – Maiorga Ramirez, EAko nafar politikaria.
* 1983 – Barbara Goenaga, gipuzkoar aktorea.
* 1987 –
** Xabier Etxebarria, bizkaitar futbolaria.
** Mikel Santamaria, nafar futbolaria.
* 1991 – Jon Xabier Vidal, bizkaitar futbolaria.
* 1993 –
** Ander Gayoso, bizkaitar futbolaria.
** Mikel Zarrabeitia Ipiña, bizkaitar futbolaria.
* 1995 –
** Txomin Juaristi, bizkaitar txirrindularia.
** Julen López Salas, gipuzkoar futbolaria.
* 2002 –
** Alberto Dadie, gipuzkoar futbolaria.
** Ekhiñe Zapiain, nafar bertsolaria.

### Mundua

* 1374 – Francesco Petrarca, italiar poeta (h. 1374).
* 1519 – Inozentzio IX.a, Aita santua (h. 1591).
* 1656 – Johann Bernhard Fischer von Erlach, austriar arkitekto, dekoratzaile, eskultore eta arte historialaria (h. 1723).
* 1725 – Joaquín Ibarra, espainiar tipografoa (h. 1785).
* 1737 – Nicolás Fernández de Moratín, espainiar poeta, prosista eta dramaturgoa (h. 1780).
* 1754 – Destutt de Tracy, frantziar filosofo eta politikaria (h. 1836).
* 1766 – Thomas Bruce Elgin, britainiar diplomatikoa eta arte-bildumagilea (h. 1841).
* 1774 – Auguste de Marmont, frantziar mariskala (h. 1852).
* 1785 – Mahmud II.a, Otomandar Inperioko sultana (h. 1839).
* 1797 – Paweł Edmund Strzelecki, poloniar esploratzaile eta geologoa, Australiako esplorazioengatik ospetsua (h. 1873).
* 1804 – Richard Owen, ingeles naturalista (h. 1892).
* 1811 – James Bruce (Elgingo VIII. kondea), Erresuma Batuko agintaria, Britainiarrena zen Ipar Amerikako lurraldeko gobernaria (h. 1863).
* 1822 – Gregor Mendel, austriar abade eta zientzialaria (h. 1884).
* 1847 – Max Liebermann, alemaniar margolaria (h. 1935).
* 1852 – Theo Heemskerk, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1932).
* 1864 – Erik Axel Karlfeldt, suediar poeta, 1931n hilondoko Literaturako Nobel Saria (h. 1931).
* 1868 – José Félix Uriburu, Argentinako presidentea de facto (h. 1932).
* 1873 – Alberto Santos-Dumont, brasildar hegazkin pilotua (h. 1932).
* 1877 – Tom Crean, irlandar itsasgizona, antartikaren esploratzailea (h. 1938).
* 1890 – Giorgio Morandi, italiar margolaria (h. 1964).
* 1895 – László Moholy-Nagy, hungariar margolaria eta eskultorea (h. 1946).
* 1897 – Tadeus Reichstein, suitzar biokimikaria, 1950eko Medikuntzako Nobel saria (h. 1996).
* 1908 – La Niña de La Puebla, espainiar abeslaria eta aktorea, flamenko- eta kopla-kantari handienetako bat (h. 1999).
* 1911 – Mary Daniel, argentinar-brasildar aktore, dantzari, abeslari eta gidoilaria (h. 2012).
* 1912 – George Johnston, australiar kazetari, gerra berriemaile eta idazlea (h. 1970).
* 1918 – Olga Ramos, espainiar aktorea, biolin-jotzailea eta kupletista (h. 2005).
* 1919 – Edmund Hillary, zeelandar mendizalea, Everestera Tenzing Norgayekin igo zen lehenengo alpinista (h. 2008).
* 1921 – Henri Alleg, frantziar kazetaria, PCFko kidea eta Alger républicain egunkariaren zuzendaria (h. 2013).
* 1923 – Elisabeth Becker, Bigarren Mundu Gerran kontzentrazio-esparru bateko zaintzailea (h. 1946).
* 1924 –
** Lola Albright, estatubatuar abeslari eta aktorea (h. 2017).
** Tatiana Lioznova, sobietar zinema-zuzendaria (h. 2011).
* 1925 –
** Jacques Delors, frantziar ekonomialari eta politikaria, Europako Batzordeko presidentea (h. 2023).
** Frantz Fanon, Antilletako psikiatra eta iraultzailea (h. 1961).
** Roger Laporte, frantziar idazlea (h. 2001).
* 1927 – Joan Jara, britainiar dantzari eta aktibista politikoa, Víctor Jararen emaztea (h. 2023).
* 1928 –
** Belaid Abdessalam, Aljeriako lehen ministroa (h. 2020).
** Pavel Kohout, txekiar idazlea.
* 1932 –
** Nam June Paik, korear-estatubatuar artista (h. 2006).
** Josefa Juncal Barreiro, Xosefa de Bastavales, galiziar panderojolea (h. 2024)
* 1933 – Cormac McCarthy, estatubatuar eleberrigilea (h. 2023).
* 1934 – Uwe Johnson, alemaniar idazlea (h. 1984).
* 1935 – André Isoir, frantziar organo-jotzailea (h. 2016).
* 1938 –
** Roger Hunt, ingeles futbolaria (h. 2021).
** Diana Rigg, ingeles aktorea (h. 2020).
** Natalie Wood, estatubatuar aktorea (h. 1981).
* 1939 – Judy Chicago, estatubatuar artista feminista eta idazlea.
* 1945 – Kim Carnes, estatubatuar musikari eta egile abeslaria.
* 1947 –
** Gerd Binnig, alemaniar fisikaria, 1986ko Fisikako Nobel Saria.
** Carlos Santana, mexikar-estatubatuar gitarra-jotzailea.
* 1948 –
** Francis Billy Hilly, Salomon uharteetako lehen ministroa (h. 2025).
** Naama Goren-Inbar, israeldar arkeologo eta paleoantropologoa.
* 1953 – Margarida Aritzeta i Abad, kataluniar idazlea da eta literatura eta literatura konparatuaren teoriaren irakaslea.
* 1955 – Arsenio Fernández de Mesa, El Cuco, PPko politikaria eta Guardia Zibileko zuzendari ohia.
* 1956 –
** Mima Jaušovec, esloveniar tenislari ohia.
** Thomas N'Kono, kamerundar futbol atezain ohia.
* 1958 – Billy Mays, estatubatuar telebista aurkezlea, infokomertzialak egiteagatik ospetsua (h. 2009).
* 1962 – Carlos Alazraqui, estatubatuar aktore, umorista, eta abeslaria.
* 1964 – Chris Cornell, estatubatuar kantautorea, abeslaria eta gitarrista (h. 2017).
* 1965 – Joe Arlauckas, lituaniar jatorriko estatubatuar saskibaloi jokalari ohia.
* 1966 – Enrique Peña Nieto, Mexikoko presidentea.
* 1969 – Josh Holloway, estatubatuar aktore eta modeloa.
* 1973 –
** Macarena Berlín, espainiar kazetaria, irrati esataria eta telebistako aurkezlea.
** Haakon Norvegiakoa, Norvegiako printze oinerdokoa.
** Monkaen Kaenkoon, thailandiar abeslari eta aktorea.
* 1974 – Tosca Musk, hegoafrikar-kanadar zinemagilea.
* 1977 – Alessandro Santos, Alex, japoniar futbolari ohia.
* 1978 – Cédric Heymans, frantziar errugbilari ohia.
* 1980 – Gisele Bündchen, brasildar top-model eta aktorea.
* 1983 – Kanako Ito, japoniar futbolari ohia.
* 1985 – Rocío Gutiérrez, espainiar belar-hockey jokalaria.
* 1988 – Julianne Hough, estatubatuar dantzari, koreografoa, aktore eta abeslaria.
* 1989 – Britney Markham, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transexuala.
* 1990 – Keigo Higashi, japoniar futbolaria.
* 1993 – Stephanie de Zorzi, italo-euskal jatorriko venezuelar modeloa.
* 1998 – Cristina Polonio, espainiar eskubaloi jokalaria.
* 1999 – Alejandra Hannoverkoa, monakoar aristokrata.
* 2000 – Loïck Lespinasse, frantziar futbolaria.

## Heriotzak
### Euskal Herria

* 1849 – Juan Jose Mogel, euskal idazlea (j. 1781).
* 1902 – Marzelino Soroa, donostiar antzerkigilea (j. 1848).
* 1936 – José Sanjurjo, nafar militarra, Estorilen (j. 1872).
* 1958 – Pedro Maria Irurtzun, nafar argazkilaria (j. 1902).
* 1980 – Severino Zuazo, Athleticeko bizkaitar futbolaria (j. 1889).
* 2002 – Pedro Alberto Cano, bizkaitar futbolaria, Noveldan (j. 1969).
* 2006 –
** Angela Arregi, bizkaitar moda-diseinatzailea (j. 1939).
** Gaizka Barandiaran, gipuzkoar idazle eta musikagilea (j. 1916).
* 2010 – Felix Erdozia, euskal arraunlaria eta arraun entrenatzaile eta zuzendaria (j. 1915).
* 2014 – Alex Angulo, erandioztar aktorea (j. 1953).

### Mundua

* 985 – Bonifazio VII.a, antipapa.
* 1031 – Roberto II.a Frantziakoa, kapetar leinuko bigarrengo Frantziako erregea (j. 972).
* 1524 – Klaudia Frantziakoa, Frantziako erregina ezkontidea eta Bretainiko dukesa (j. 1499).
* 1746 – Jacques-Bonne Gigault de Bellefonds, Frantziako artzapezpikua (j. 1698).
* 1752 – Johann Christoph Pepusch, alemaniar-ingeles musikagilea (j. 1667).
* 1816 – Gavrila Romanovich Derzhavin, errusiar olerkaria (j. 1743).
* 1824 – Maine de Biran, frantziar filosofoa (j. 1766).
* 1851 – Horace François Bastien Sébastiani de La Porta, frantziar soldadu, diplomatiko eta politikaria (j. 1771).
* 1866 –
** Ippolito Caffi, italiar margolaria (j. 1809).
** Bernhard Riemann, alemaniar matematikaria (j. 1826).
* 1877 – Federico Errázuriz Zañartu, euskaldun jatorriko politikaria, Txileko lehendakaria (j. 1825).
* 1891 – Frederick Weld, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1823).
* 1903 – Leon XIII.a, Aita Santua (j. 1810).
* 1908 – Dimitrios Vikelas, greziar negozio-gizon eta idazlea, Nazioarteko Olinpiar Batzordeko lehenbiziko presidentea (j. 1835).
* 1912 – Andrew Lang, eskoziar olerkari, eleberrigile, literatura-kritikari, antropologo eta itzultzailea (j. 1844).
* 1922 – Andrei Markov, errusiar matematikaria (j. 1856).
* 1923 – Pancho Villa, Mexikoko Iraultzaren buruzagi garrantzitsuenetako bat (j. 1878).
* 1926 – Feliks Dzerzhinski, Burdinezko Feliks, poloniar boltxebikea (j. 1877).
* 1927 – Fernando I.a Errumaniakoa, Errumaniako erregea (j. 1865).
* 1932 – René Bazin, frantziar eleberrigilea (j. 1853).
* 1937 – Guglielmo Marconi, italiar ingeniari elektrikoa, 1909ko Fisikako Nobel Saria (j. 1874).
* 1942 – Germaine Dulac, frantziar zinemagilea (j. 1882).
* 1944 – Ludwig Beck, alemaniar militarra, Hitler hiltzeko konplot bateko buruzagietako bat (j. 1880).
* 1945 – Paul Valéry, frantziar olerkaria (j. 1871).
* 1951 –
** Abdullah I.a Jordaniakoa, Jordaniako erregea (j. 1882).
** Gilen Prusiakoa, azken Alemaniar Inperioko eta Prusiako Erresumako printze oinordekoa (j. 1882).
* 1953 – Dumarsais Estimé, Haitiko presidentea (j. 1900).
* 1965 – Jan Czekanowski, poloniar antropologoa eta etnografoa (j. 1882).
* 1967 – Morris Swadesh, estatubatuar hizkuntzalaria (j. 1909).
* 1968 – Emília de Oliveira, portugaldar aktorea (j. 1874).
* 1973 – Bruce Lee, borroka arteetako maisua, aktorea, filosofoa, zinemagilea eta Jeet Kune Do borroka-artearen sortzailea (j. 1940).
* 1985 – Bruno de Finetti, italiar matematikari eta estatistikaria (j. 1906).
* 1987 – Norbert Casteret, frantziar mendizale, espeleologo eta idazlea (j. 1897).
* 1993 – Jacqueline Lamba, frantziar margolari surrealista (j. 1910).
* 1994 – Paul Delvaux, belgikar margolari surrealista (j. 1897).
* 1997 – Drummond Matthews, britainiar geologoa (j. 1931).
* 1998 – Norah Borges, argentinar irudigilea eta arte-kritikaria (j. 1901).
* 2001 – Carlo Giuliani, antiglobalizazio mugimenduko italiar aktibista, poliziaren tiro baten ondorioz (j. 1978).
* 2004 – Antonio Gades, espainiar dantzaria (j. 1936).
* 2007 – Kai Manne Borje Siegbahn, suediar fisikaria, 1981eko Fisikako Nobel Saria (j. 1918).
* 2011 – Lucian Freud, ingeles margolaria (j. 1922).
* 2016 –
** Dominique Arnaud, frantziar txirrindularia (j. 1955).
** André Isoir, frantziar organo-jotzailea (j. 1935).
* 2017 – Chester Bennington, Linkin Park eta Dead By Sunrise taldeetako abeslari eta musikagilea (j. 1976).
* 2019 – Liane Russell, austriar-estatubatuar genetista eta kontserbazionista (j. 1923).
* 2020 –
** Mike Slemen, ingeles errugbilaria (j. 1951).
** Viktor Txizhikov, errusiar marrazkilari, diseinatzaile eta haurrentzako liburuen ilustratzailea (j. 1935).
* 2021 – Vita Andersen, daniar idazlea (j. 1944).
* 2022 – Lluís Omedes, kataluniar kirolaria, arraunean eta lugean aditua (j. 1938).
* 2023 – Rachid Sfar, Tunisiako lehen ministroa (j. 1933).
* 2024 – Moacir Rodrigues Santos, brasildar futbolaria (j. 1970).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Bianditz eta Ikuska.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2728
* Multimedia: 20 July / Q2728