# Euskal Herriko Itzulia

Euskal Herriko Itzulia Euskal Herrian ospatzen den txirrindulari proba ospetsuena da, UCI ProTour ligaren barruan dago. 6 etapaz osatzen da itzulia (2005. urterarte 5), eta apirilean izaten da.
Aurreneko edizioa 1924. urtean ospatu zen, baina 1935 eta 1969 urteen artean ez zen antolatua izan. Lehenengo ekitaldia Francis Pelissier frantziarrak irabazi zuen.
Garaipen gehien dituzten txirrindulariak José Antonio González Linares eta Alberto Contador dira, bakoitzak launa garaipenekin.

## Garaile nagusiak

Historia osoan zehar behin baino gehiagotan Itzulia irabazi duten txirrindulariak hauexek dira:
| Txirrinduaria | Garaipenak | Urteak |
| José Antonio González Linares | 4 | 1972, 1975, 1977, 1978 |
| Alberto Contador | 4 | 2008, 2009, 2014, 2016 |
| Seán Kelly | 3 | 1984, 1986, 1987 |
| Tony Rominger | 3 | 1992, 1993, 1994 |
| Maurice De Waele | 2 | 1928, 1929 |
| Luis Ocaña | 2 | 1971, 1973 |
| Gianbattista Baronchelli | 2 | 1976, 1979 |
| Julian Gorospe | 2 | 1983, 1990 |
| Alex Zülle | 2 | 1995, 1997 |
| Andreas Klöden | 2 | 2000, 2011 |
| Primož Roglič | 2 | 2018, 2021 |
Beste irabazle euskaldun batzuk:
* Mariano Cañardo, Luis Pedro Santamarina, Miguel Mari Lasa, Pello Ruiz Cabestany, Aitor Osa, Iban Mayo eta Ion Izagirre.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 1924 | Francis Pélissier | Henri Pélissier | Charles Lacquehay |
| 1925 | Auguste Verdijck | Joseph Pe | Marcel Bidot |
| 1926 | Nicolas Frantz | Ottavio Bottecchia | Victor Fontan |
| 1927 | Victor Fontan | André Leducq | Lucien Buysse |
| 1928 | Maurice De Waele | André Leducq | Mariano Cañardo |
| 1929 | Maurice De Waele | Marcel Bidot | Nicolas Frantz |
| 1930 | Mariano Cañardo | Antonin Magne | Jean Aerts |
| 1931-1934 ez zen jokatu ||||
| 1935 | Gino Bartali | Dante Gianello | Julián Berrendero |
| 1936-1968 ez zen jokatu ||||
| 1969 | Jacques Anquetil | Francisco Gabika | Mariano Díaz |
| 1970 | Luis Pedro Santamarina | Jesús Aranzabal | Andrés Gandarias Albizu |
| 1971 | Luis Ocaña | Raymond Poulidor | Miguel María Lasa |
| 1972 | José Antonio González Linares | Jesús Manzaneque | Jesús Esperanza |
| 1973 | Luis Ocaña | José Antonio González Linares | Txomin Perurena |
| 1974 | Miguel María Lasa | Jesús Manzaneque | Luis Ocaña |
| 1975 | José Antonio González Linares | Jesús Manzaneque | Agustín Tamames |
| 1976 | Gianbattista Baronchelli | Javier Elorriaga | Joaquim Agostinho |
| 1977 | José Antonio González Linares | Paul Wellens | Jean-Pierre Baert |
| 1978 | José Antonio González Linares | José Enrique Cima | Jose Nazabal |
| 1979 | Giovanni Battaglin | Vicente Belda | Miguel María Lasa |
| 1980 | Alberto Fernández Blanco | Miguel María Lasa | Marino Lejarreta |
| 1981 | Silvano Contini | Mario Beccia | Marino Lejarreta |
| 1982 | José Luis Laguía | Julian Gorospe | Francesco Moser |
| 1983 | Julian Gorospe | Roberto Visentini | Marino Lejarreta |
| 1984 | Seán Kelly | Faustino Rupérez | Marino Lejarreta |
| 1985 | Peio Ruiz Cabestany | Greg LeMond | Marino Lejarreta |
| 1986 | Seán Kelly | Maurizio Rossi | Federico Etxabe |
| 1987 | Seán Kelly | Rolf Gölz | Julian Gorospe |
| 1988 | Erik Breukink | Luc Suykerbuyk | Julian Gorospe |
| 1989 | Stephen Roche | Federico Etxabe | Jesús Blanco Villar |
| 1990 | Julian Gorospe | Rolf Gölz | Miguel Indurain |
| 1991 | Claudio Chiappucci | Johan Bruyneel | Piotr Ugrumov |
| 1992 | Tony Rominger | Raúl Alcalá | Mikel Zarrabeitia |
| 1993 | Tony Rominger | Rolf Sørensen | Alex Zülle |
| 1994 | Tony Rominger | Jevgeni Berzin | Claudio Chiappucci |
| 1995 | Alex Zülle | Laurent Jalabert | Tony Rominger |
| 1996 | Francesco Casagrande | Pascal Hervé | Abraham Olano |
| 1997 | Alex Zülle | Laurent Jalabert | Marco Pantani |
| 1998 | Íñigo Cuesta | Laurent Jalabert | Alex Zülle |
| 1999 | Laurent Jalabert | Wladimir Belli | Davide Rebellin |
| 2000 | Andreas Klöden | Danilo Di Luca | Laurent Jalabert |
| 2001 | Raimondas Rumšas | Alberto Martínez | Marcos Serrano |
| 2002 | Aitor Osa | David Etxebarria | Gonzalo Bayarri |
| 2003 | Iban Mayo | Tyler Hamilton | Samuel Sánchez |
| 2004 | Denis Menxov | Iban Mayo | David Etxebarria |
| 2005 | Danilo Di Luca | Davide Rebellin | Alberto Contador |
| 2006 | José Ángel Gómez Marchante | Alejandro Valverde | Antoni Colom |
| 2007 | Juan José Cobo | Ángel Vicioso | Samuel Sánchez |
| 2008 | Alberto Contador | Cadel Evans | Thomas Dekker |
| 2009 | Alberto Contador | Samuel Sánchez | Cadel Evans |
| 2010 | Chris Horner | Beñat Intxausti | Joaquim Rodríguez |
| 2011 | Andreas Klöden | Chris Horner | Robert Gesink |
| 2012 | Samuel Sánchez | Joaquim Rodríguez | Bauke Mollema |
| 2013 | Nairo Quintana | Richie Porte | Sergio Henao |
| 2014 | Alberto Contador | Michał Kwiatkowski | Jean-Christophe Péraud |
| 2015 | Joaquim Rodríguez | Sergio Henao | Ion Izagirre |
| 2016 | Alberto Contador | Sergio Henao | Nairo Quintana |
| 2017 | Alejandro Valverde | Alberto Contador | Ion Izagirre |
| 2018 | Primož Roglič | Mikel Landa | Ion Izagirre |
| 2019 | Ion Izagirre | Daniel Martin | Emanuel Buchmann |
| 2020 | baliogabe | baliogabe | baliogabe |
| 2021 | Primož Roglič | Jonas Vingegaard | Tadej Pogačar |
| 2022 | Daniel Felipe Martínez | Ion Izagirre | Aleksandr Vlasov |
| 2023 | Jonas Vingegaard | Mikel Landa | Ion Izagirre |
| 2024 | Juan Ayuso | Carlos Rodríguez Cano | Mattias Skjelmose Jensen |
| 2025 | | | |

### Sailkapenak eta beste datu batzuk

| Urtea | Sailkapen orokorra | Denbora | Kilometroak | Etapa kopuru | Mendiko sailkapena | Puntukako sailkapena | Taldekako sailkapena | Bertokoak (1924-1930) |
| 1924 | Francis Pélissier | 22o 46' 36" | 623 | 3 | - | - | - | Teodoro Monteys |
| 1925 | Auguste Verdijck | 24o 50' 34" | 670 | 3 | - | - | - | Ricardo Montero |
| 1926 | Nicolas Frantz | 27o 13' 59" | 746 | 4 | - | - | - | Muç Miquel |
| 1927 | Victor Fontan | 26o 33' 16" | 747 | 4 | - | - | - | Ricardo Montero (2) |
| 1928 | Maurice De Waele | 27o 18' 41" | 762 | 4 | - | - | - | Mariano Cañardo |
| 1929 | Maurice De Waele (2) | 24o 27' 55" | 723 | 4 | - | - | - | Mariano Cañardo (2) |
| 1930 | Mariano Cañardo | 26o 36' 31" | 723 | 4 | - | - | - | Mariano Cañardo (3) |
| 1931-1934 | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin | Ez zuten egin |
| 1935 | Gino Bartali | 30o 09' 28" | 873 | 5 | Federico Ezkerra | - | - | - |
| 1936-1968 | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu | Ez zen jokatu |
| Urtea | Sailkapen orokorra | Denbora | Kilometroak | Etapa kopuru | Mendiko sailkapena | Puntukako sailkapena | Taldekako sailkapena | Tarteko helmugak |
| 1969 | Jacques Anquetil | 25o 22' 05" | 891 | 6 | Raymond Poulidor | Txomin Perurena | Fagor | Mariano Díaz |
| 1970 | Luis Pedro Santamarina | 25o 00' 45" | 877 | 6 | Txomin Perurena | Txomin Perurena (2) | Werner | Vicente López Carril |
| 1971 | Luis Ocaña | 24o 31' 53" | 875 | 6 | Ventura Díaz | Cyrille Guimard | Bic | Eddy Peelman |
| 1972 | José Antonio Glez. Linares | 23o 17' 4" | 810 | 6 | José Manuel Fuente | José Antonio Glez. Linares | Kas | - |
| 1973 | Luis Ocaña (2) | 17o 46' 21" | 824 | 6 | Pedro Torres | Txomin Perurena (3) | Kas (2) | - |
| 1974 | Miguel María Lasa | 26o 46' 26" | 888 | 6 | José Luis Abilleira | Txomin Perurena (4) | Kas (3) | - |
| 1975 | José Antonio Glez. Linares (2) | 24o 20' 30" | 830 | 7 | Andrés Oliva | Miguel María Lasa | Super Ser | - |
| 1976 | Gianbattista Baronchelli | 24o 20' 30" | 763 | 6 | Jose Nazabal | Javier Elorriaga | Scic | |
| 1977 | José Antonio Glez. Linares (3) | 17o 23' 32" | 794 | 7 | Miguel María Lasa | Miguel María Lasa (2) | Kas (4) | Rene Wuyckens |
| 1978 | José Antonio Glez. Linares (4) | 17o 23' 32" | 811 | 6 | Ismael Lejarreta | José Luis Viejo | Kas (5) | Jaime Albisu |
| 1979 | Giovanni Battaglin | | 827 | 6 | José Luis Mayoz | Miguel María Lasa (3) | Transmallorca | Juan Fernández |
| 1980 | Alberto Fernández | | 907 | 6 | Juan Fernández | Miguel María Lasa (4) | Teka | Bruno Leali |
| 1981 | Silvano Contini | | 813 | 6 | Mario Beccia | Silvano Contini | Teka | Luciano Rabottini |
| 1982 | José Luis Laguía | | 875 | 6 | José Luis Laguía | Francesco Moser | Kelme | Fiorenzo Favero |
| 1983 | Julián Gorospe | | 866 | 6 | Felipe Yáñez | Juan Fernández | Reynolds | Modesto Urrutibeazkoa |
| 1984 | Sean Kelly | | 867 | 6 | Julián Gorospe | Sean Kelly | Skil-Reydel | Modesto Urrutibeazkoa |
| 1985 | Peio Ruiz Cabestany | | 877 | 6 | Iñaki Gastón | Sean Kelly (2) | MG Orbea | Roberto Gaggioli |
| 1986 | Sean Kelly (2) | | 788 | 6 | Iñaki Gastón (2) | Sean Kelly (3) | Teka | Sabino Angoitia |
| 1987 | Sean Kelly (3) | | 853 | 6 | Sean Kelly | Sean Kelly (4) | Kas (6) | Antonio Provencio |
| 1988 | Erik Breukink | | 853 | 6 | Álvaro Pino | Sean Kelly (5) | Reynolds (2) | Alberto Leanizbarrutia |
| 1989 | Stephen Roche | | 676 | 6 | Juan Tomás Martínez | Federico Etxabe | BH | Tom Cordes |
| 1990 | Julián Gorospe (2) | | 818 | 6 | Enrique Alonso | Peio Ruiz Cabestany | Buckler | Roberto Torres |
| 1991 | Claudio Chiappucci | | 792 | 6 | José Luis Laguía | Ad Wijnands | Seur | Fernando Carvalho |
| 1992 | Tony Rominger | | 806 | 6 | Julio César Cadena | Tony Rominger | CLAS-Cajastur | Nate Reiss |
| 1993 | Tony Rominger (2) | | 882 | 6 | Claudio Chiappucci | Tony Rominger (2) | CLAS-Cajastur (2) | Abraham Olano |
| 1994 | Tony Rominger (3) | 23o 25' 04 | 869 | 6 | Claudio Chiappucci (2) | Laurent Jalabert | Mapei-CLAS | Alberto Leanizbarrutia |
| 1995 | Alex Zülle | 19o 54' 28 | 799 | 6 | Alfredo Irusta | Laurent Jalabert (2) | Mapei-GB (2) | |
| 1996 | Francesco Casagrande | 20o 51' 21 | 818 | 6 | Francesco Frattini | Abraham Olano | Mapei-GB (3) | Alvaro Gonzalez de Galdeano |
| 1997 | Alex Zülle (2) | 22o 36' 40 | 860 | 6 | Ginés Salmerón | Laurent Jalabert (3) | ONCE | Andrei Zinchenko |
| 1998 | Íñigo Cuesta | 23o 37' 47 | 887 | 6 | Íñigo Cuesta | Laurent Jalabert (4) | ONCE (2) | |
| 1999 | Laurent Jalabert | 21o 36' 11 | 838 | 6 | Koos Moerenhout | Laurent Jalabert (5) | ONCE (3) | |
| 2000 | Andreas Klöden | 21o 53' 24 | 823 | 6 | Alberto López de Munain | Laurent Jalabert (6) | ONCE (4) | Aitor Silloniz |
| 2001 | Raimondas Rumsas | 18o 42' 54 | 752 | 6 | Pavel Tonkov | Michael Boogerd | Fassa Bortolo | Aitor Silloniz |
| 2002 | Aitor Osa | 18o 04' 53 | 755 | 6 | Rafael Casero | David Etxebarria | Mapei-Quick Step (4) | Pietro Caucchioli |
| 2003 | Iban Mayo | 18o 59' 23 | 753 | 6 | Marco Pinotti | Alejandro Valverde | Euskaltel-Euskadi | Carlos Torrent |
| 2004 | Denis Menchov | 19o 25' 46 | 767 | 6 | Jens Voigt | Alejandro Valverde (2) | Euskaltel-Euskadi (2) | Jens Voigt |
| 2005 | Danilo Di Luca | 18o 13' 53 | 744,3 | 6 | David Latasa | Danilo Di Luca | Liberty Seguros-Würth | Iban Mayoz |
| 2006 | José Ángel Gómez Marchante | 20o 31' 47" | 829 | 6 | Hubert Dupont | Alejandro Valverde (3) | Saunier Duval-Prodir | Pierrick Fédrigo |
| 2007 | Juan José Cobo | 21o 56' 38" | 863 | 6 | Aitor Hernández | Juan José Cobo | Saunier Duval-Prodir (2) | Iker Flores |
| 2008 | Alberto Contador | 21o 03' 59" | 838 | 6 | Egoi Martínez | Damiano Cunego | Rabobank | Iban Mayoz |
| 2009 | Alberto Contador (2) | 20o 48' 30″ | 833 | 6 | Rein Taaramäe | Samuel Sánchez | Caisse d'Epargne | Egoi Martínez |
| 2010 | Chris Horner | 23o 27' 30" | 908 | 6 | Gonzalo Rabuñal | Samuel Sánchez (2) | HTC-Columbia | Christian Meier |
| 2011 | Andreas Klöden (2) | 22o 12' 11" | 873,5 | 6 | Michael Albasini | Andreas Klöden | Movistar (2) | Bram Tankink |
| 2012 | Samuel Sánchez | 20o 58' 15" | 836,6 | 6 | Mads Christensen | Samuel Sánchez (3) | Katusha | Marco Pinotti |
| 2013 | Nairo Quintana | 21o 39' 35" | 833,1 | 6 | Amets Txurruka | Sergio Henao (3) | Movistar (3) | Amets Txurruka |
| 2014 | Alberto Contador | 21o 09' 04" | 841 | 6 | Davide Villella | Alejandro Valverde (4) | BMC | Omar Fraile |
| 2015 | Joaquim Rodríguez | 21o 49' 38" | 844,8 | 6 | Omar Fraile | Joaquim Rodríguez | Katusha | Louis Vervaeke |
| 2016 | Alberto Contador (4) | 22o 44' 43" | 852,2 | 6 | Diego Rosa | Sergio Henao (2) | Sky | Nicolas Edet |
| 2017 | Alejandro Valverde | 20o 41' 25" | 828,06 | 6 | Alex Howes | Alejandro Valverde (5) | Bahrain Merida | Lluis Mas |
| Urtea | Sailkapen orokorra | Denbora | Kilometroak | Etapa kopuru | Mendiko sailkapena | Puntukako sailkapena | Taldekako sailkapena | Gazteen sailkapena |
| 2018 | Primož Roglič | 20o 53' 47" | 819,9 | 6 | Carlos Verona | Primož Roglič | Movistar Team (4) | Enric Mas |
| 2019 | Ion Izagirre | 19o 24' 09" | 784,2 | 6 | Adam Yates | Maximilian Schachmann | Bora-Hansgrohe | Tadej Pogačar |
| 2020 | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz | Ez zen jokatu, COVID-19 pandemiaren ondorioz |
| 2021 | Primož Roglič (2) | 19o 11' 36" | 797,7 | 6 | Primož Roglič | Primož Roglič (2) | Jumbo-Visma | Jonas Vingegaard |
| 2022 | Daniel Felipe Martínez | 21o 59' 36" | 882 | 6 | Cristián Rodríguez | Daniel Felipe Martínez | Ineos Grenadiers | Remco Evenepoel |
| 2023 | Jonas Vingegaard | 24o 45' 24" | 992,5 | 6 | Jon Barrenetxea | Jonas Vingegaard | Soudal Quick-Step | Brandon McNulty |
| 2024 | Juan Ayuso | 15o 56' 50" | 832,1 | 6 | Sepp Kuss | Alex Aranburu | UAE Team Emirates | Juan Ayuso |

### Palmaresa herrialdeka

| Herrialde | Garaipen |
| Espainia | 17 |
| Euskal Herria | 9 |
| Italia | 7 |
| Suitza | 5 |
| Frantzia | 4 |
| Irlanda | 4 |
| Belgika | 3 |
| Alemania | 2 |
| Eslovenia | 2 |
| Kolonbia | 2 |
| Ameriketako Estatu Batuak | 1 |
| Lituania | 1 |
| Luxenburgo | 1 |
| Herbehereak | 1 |
| Errusia | 1 |
| Katalunia | 1 |
| Danimarka | 1 |

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ataletan banatutakoak independente moduan hartzen dugu.

## Kanpo estekak

* Euskal Herriko Itzuliaren webgunea.
* 2018ko Euskal Herriko Itzulia. Berria egunkaria
* Euskal Herriko Itzuliari buruzko argibidea, argazkiak eta bideoak. Eitb-ren webgunea
* (Gaztelaniaz)Euskadiko Txirrindularitza Federazioa
* Datuak: Q181266
* Multimedia: Vuelta al País Vasco / Q181266