# 1878
## Gertaerak

* Otsailaren 2a – Greziak gerra deklaratu zion Turkiari.
* Apirilaren 20a – Bizkaiko Golkoa astindu zuen enbata bortitz batek 322 arrantzale hildako utzi zituen: 132 kantabriar eta 190 euskaldun.
* Maiatzaren 3a – Errusia-Turkia Gerrari amaiera eman zion San Stefanoko hitzarmena sinatu zuten.
* Ekainaren 13a–uztailaren 13a – Europan Otomandar Inperioak zituen lurraldeei buruzko Berlingo Biltzarra egin zuten.

## Zientzia eta teknologia

* Otsailaren 19a- Thomas Edison asmatzaileak patentatu zuen fonografoa.
* Urriaren 14a – Thomas Edisonek argi elektrikoaren patentea eskatu zuen.

## Jaiotzak
#### Urtarrila

* Urtarrilaren 4a – Augustus John, galestar margolari, marrazkilari eta grabatzailea (h. 1961).
* Urtarrilaren 6a – Carl Sandburg, estatubatuar poeta, historialari, eleberrigile eta folklorista (h. 1967).
* Urtarrilaren 8a – Baltasar Ametzola, bilbotar enpresaburu eta politikari abertzale eta jeltzalea (h. 1960).
* Urtarrilaren 9a – John Broadus Watson, estatubatuar psikologoa (h. 1958).
* Urtarrilaren 11 – Theodoros Pangalos, Greziako diktadorea (h. 1952).
* Urtarrilaren 12a – Ferenc Molnár, hungariar antzerkigile, antzerki-zuzendari, eleberrigile eta olerkaria (h. 1952).
* Urtarrilaren 13a – Vasili Xulgin, Ukrainan jaiotako errusiar identifikazioko politikari, filosofo eta kazetari kontserbakorra (h. 1976).
* Urtarrilaren 14a – Victor Segalen, frantziar itsas armadako mediku, eleberrigile, olerkari, etnografo, sinologo, esploratzaile eta arkeologoa (h. 1919).
* Urtarrilaren 15a – Pedro Gimon, bizkaitar arkitektoa (h. 1939).
* Urtarrilaren 20a – Finlay Currie, eskoziar aktorea (h. 1968).
* Urtarrilaren 23a – Oton Župančič, esloveniar poeta eta itzultzailea (h. 1949).
* Urtarrilaren 29a – Mary Jobe Akeley, estatubatuar esploratzaile, egile, alpinista eta argazkilaria (h. 1966).
* Urtarrilaren 30a – A. H. Tammsaare, estoniar idazlea (h. 1940).

#### Otsaila

* Otsailaren 1a – Milan Hodža, Txekoslovakiako lehen ministroa (h. 1944).
* Otsailaren 1a – Thomas MacDonagh, irlandar ekintzaile politiko, olerkari, antzerkigile, irakasle eta errepublikar iraultzailea, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (h. 1916).
* Otsailaren 2a – Alejandro Mallona, EAJko politikari eskuindar, katoliko eta abertzalea, Mundakako alkatea (h. 1937).
* Otsailaren 3a – Alberto Arrue, euskal margolaria (h. 1944).
* Otsailaren 3a – Gordon Coates, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1943).
* Otsailaren 5a – André Citroën, frantziar ingeniaria eta industrialaria, Citroën automobil fabrikatzailearen sortzailea (h. 1935).
* Otsailaren 7a – Ossip Gabrilovitx, errusian jaiotako pianista eta orkestra-zuzendaria (h. 1936).
* Otsailaren 8a – Martin Buber, Austrian jaiotako filosofo judua (h. 1965).
* Otsailaren 10a – Gillermo Bengoetxea, Txindurri, bizkaitar bertsolari, idazle eta pilotaria (h. 1966).
* Otsailaren 13a – Benigno Oreja, bizkaitar mediku eta politikaria (h. 1962).
* Otsailaren 14a – Kōki Hirota, Japoniako lehen ministroa (h. 1948).
* Otsailaren 14a – Viktor Nogin, errusiar militante eta sindikalista boltxebikea (h. 1924).
* Otsailaren 16a – Pamela Colman Smith, Pixie, britaniar artista, ilustratzaile, idazle, argitaratzaile eta okultista, Rider-Waite tarota ilustratzeagatik ezaguna (h. 1951).
* Otsailaren 18a – Maria Ulianova, errusiar militante boltxebikea, Vladimir Leninen arreba gazteena (h. 1937).
* Otsailaren 19a – Kristofer Uppdal, norvegiar idazlea (h. 1961).
* Otsailaren 22a – Alistair Mackay, eskoziar mediku eta esploratzaile polarra, Hego polo magnetikora iritsi ziren hiru esploratzailetako bat (h. 1914).
* Otsailaren 24a – Felix Bernstein, alemaniar matematikaria (h. 1956).
* Otsailaren 28a – Gumersindo de Azcárate Gómez, espainiar militarra, Euzko Gudarosteko operazio-inspektorea (h. 1937).
* Otsailaren 28a – Beltran Pagola, euskal musikagile, piano-jole eta musikako irakaslea (h. 1950).

#### Martxoa

* Martxoaren 7a – Boris Kustodiev, errusiar margolaria (h. 1927).
* Martxoaren 10a - Amelia Cuñat Monleon, espainiar marrazkilaria, zeramikaria eta bildumazalea (h. 1946).
* Martxoaren 10a – Karel van de Woestijne, flandriar idazlea (h. 1929).
* Martxoaren 12a – Gemma Galgani, italiar mistiko pasiotarra (h. 1903).
* Martxoaren 15a – Reza Shah Pahlavi, Irango shah edo enperadorea (h. 1944).
* Martxoaren 16a – Clemens August Graf von Galen, alemaniar kardinala (h. 1946).
* Martxoaren 23a – Franz Schreker, austriar konpositorea (h. 1934).

#### Apirila

* Apirilaren 1a – Sarah Lorenzana, galiziar irakasle, kazetari eta idazlea (h. c. 1960).
* Apirilaren 1a – Carl Sternheim, alemaniar idazlea (h. 1942).
* Apirilaren 2a – Edward Kasner, estatubatuar matematikaria, googol terminoaren dibulgatzailea (h. 1955).
* Apirilaren 11 – Leopoldo Eijo, galiziar apezpiku eta idazlea, Gasteizko apezpiku izandakoa (h. 1963).
* Apirilaren 15a – Robert Walser, alemanierazko suitzar idazlea (h. 1956).
* Apirilaren 16a – Carolina Beatriz Ângelo, portugaldar medikua eta feminista, Portugalen lehen emakume zirujaua (h. 1911).
* Apirilaren 20a – José Miaja, espainiar militarra (h. 1958).
* Apirilaren 24a – Fidel Dávila, espainiar militarra (h. 1962).
* Apirilaren 28a – Lionel Barrymore, estatubatuar antzerki, zinema eta irrati aktorea (h. 1954).
* Apirilaren 30a – Paul Hazard, frantziar letragizon, historialari eta saiakera idazlea (h. 1944).
* Apirilaren 30a – Juan José Maiztegi, bizkaitar apaiza (h. 1943).

#### Maiatza

* Maiatzaren 1a – Enrique de Francisco, Getafen jaiotako gipuzkoar politikari sozialista (h. 1957).
* Maiatzaren 10a – Gustav Stresemann, Alemaniako kantzilerra eta 1926ko Bakearen Nobel Saria (h. 1929).
* Maiatzaren 12a – Massimo Bontempelli, italiar idazlea (h. 1960).
* Maiatzaren 16a – Alberto Pelairea, nafar olerkari eta antzerkigilea (h. 1939).
* Maiatzaren 21a – Secundino Esnaola, gipuzkoar abesbatza zuzendaria eta musikagilea (h. 1929).
* Maiatzaren 24a – Lillian Gilbreth, estatubatuar ingeniari eta kudeaketa-aditua (h. 1972).
* Maiatzaren 30a – Raymond Smith Dugan, estatubatuar astronomoa (h. 1940).
* Maiatzaren 30a – Augustin Trébuchon, Lehen Mundu Gerran hil zen azken soldadu frantsesa (h. 1918).

#### Ekaina

* Ekainaren 1a – John Masefield, ingeles olerkari eta idazlea (h. 1967).
* Ekainaren 5a – Bonifazio Etxegarai, gipuzkoar idazle eta legegilea (h. 1956).
* Ekainaren 5a – Willy Koch, Donostian bizi izandako alemaniar argazkilaria, Koch argazkilari dinastiaren aitzindaria (h. 1950).
* Ekainaren 5a – Santiago Meabe, bizkaitar politikaria, ezker abertzalearen aitzindaria (h. 1961).
* Ekainaren 5a – Pancho Villa, Mexikoko Iraultzaren buruzagi garrantzitsuenetako bat (h. 1923).
* Ekainaren 9a – Luis Eleizalde, Eleizalde'tar Koldo, euskal herritar politikari, idazle eta pedagogoa (h. 1923).
* Ekainaren 12a – James Oliver Curwood, estatubatuar eleberrigile eta kazetaria (h. 1927).
* Ekainaren 12a – Isabel Oyarzábal, espainiar itzultzailea, kazetaria, idazlea, aktorea eta diplomatikoa (h. 1974).
* Ekainaren 19a – Adolphe Buhl, frantziar matematikari eta astronomoa (h. 1949).
* Ekainaren 19a – Edmond Jaloux, frantziar eleberrigile eta literatura-kritikaria (h. 1949).
* Ekainaren 24a – Miguel Otamendi, gipuzkoar ingeniaria (h. 1958).
* Ekainaren 26a – Paul Guillaume, frantziar psikologoa, gestalt psikologiaren ordezkari nagusietariko bat (h. 1962).
* Ekainaren 30a – Maurice Legendre, frantziar intelektual katoliko eta hispanista (h. 1955).

#### Uztaila

* Uztailaren 6a – Eino Leino, finlandiar poeta, eleberrigilea eta saiakera-idazlea (h. 1926).
* Uztailaren 11 – Hjørdis Grøntoft Raknerud, norvegiar arkitektoa, Eskandinaviako lehen emakume arkitektoetako bat (h. 1918).
* Uztailaren 22a – Lucien Febvre, frantziar historialaria (h. 1956).
* Uztailaren 24a – Lord Dunsany, anglo-irlandar idazkea (h. 1957).

#### Abuztua

* Abuztuaren 1a – Konstantinos Logothetopoulos, Greziako lehen ministroa (h. 1961).
* Abuztuaren 4a – Julio Artetxe, euskal herritar bankari eta politikari liberala (h. 1960).
* Abuztuaren 9a – Eileen Gray, irlandar arkitekto, artista eta altzari diseinatzailea, arkitektura modernoaren aitzindarietako bat (h. 1976).
* Abuztuaren 9a – Juan Maria Roman Dornaku, euskal idazle eta lexikologoa (h. 1959).
* Abuztuaren 10a – Alfred Döblin, alemaniar eleberrigilea (h. 1957).
* Abuztuaren 14a – Georgios Kondylis, Greziako erregeorde eta lehen ministroa (h. 1936).
* Abuztuaren 16a – Shigeho Tanaka, japoniar iktiologoa eta zoologia irakaslea (h. 1974).
* Abuztuaren 19a – Manuel Quezón, filipinetako burujabetasunaren aldeko mugimenduaren buruzagia (h. 1944).
* Abuztuaren 26a – Lina Stern, erruso-sobietar zientzialaria, Genevako Unibertsitatean irakasle titulua jaso zuen lehen emakumea (h. 1968).
* Abuztuaren 27a – Pyotr Nikolaievitx Wrangel, errusiar jenerala (h. 1928).
* Abuztuaren 28a – George Whipple, estatubatuar medikua, 1934ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1976).
* Abuztuaren 30a – Guerau de Liost, kataluniar politikari eta poeta (h. 1933).

#### Iraila

* Irailaren 2a – Gabriel Roby, lapurtar margolaria (h. 1917).
* Irailaren 8a – Kepa Enbeita, Urretxindorra, muxikar idazle eta bertsolaria (h. 1942).
* Irailaren 8a – Nestor Zubeldia, nafar apaiz, idazle eta pentsalaria (h. 1963).
* Irailaren 9a – María de Echarri, espainiar zutabegile eta propagandista katolikoa, politikaria eta feminista (h. 1955).
* Irailaren 13a – Maria Unzueta, gipuzkoar pilotaria, ezagutzen den lehenengo emakume puntista (h. 1948).
* Irailaren 20a – Upton Sinclair, estatubatuar idazle eta kazetaria (h. 1968).
* Irailaren 22a – Shigeru Yoshida, Japoniako Lehen Ministroa (h. 1967).
* Irailaren 24a – Charles Ferdinand Ramuz, frantsesezko poeta, eleberrigile eta saiakera-egile suitzarra (h. 1947).
* Irailaren 25a – Holger Thiele, daniar-estatubatuar astronomoa (h. 1946).

#### Urria

* Urriaren 9a – Maria Gabriela Bavarian, Dukesa Bavarian (h. 1912).
* Urriaren 11 – Nicole Girard-Mangin, Frantziako armadan Lehen Mundu Gerran aritu zen emakume mediku bakarra, tuberkulosian aditua (h. 1919).
* Urriaren 12a – Karl Buresch, Austriako kantzilerra (h. 1936).
* Urriaren 13a – Eduardo Gancedo, nafar elizgizona eta idazlea (h. 1950).
* Urriaren 13a – Stepan Xaumian, Georgian jaiotako armeniar boltxebikea (h. 1818).
* Urriaren 15a – Paul Reynaud, Frantziako Hirugarren Errepublikako lehen ministroa (h. 1966).
* Urriaren 16a – Franz Reichelt, frantziar-austriar jostuna (h. 1912).
* Urriaren 30a – Arthur Scherbius, alemaniar ingeniari elektrikoa, Enigma makinaren asmatzailea (h. 1929).

#### Azaroa

* Azaroaren 1a – Carlos Saavedra Lamas, argentinar politikari eta jurista, 1936ko Bakearen Nobel Saria (h. 1959).
* Azaroaren 4a – José Ángel Berraondo, gipuzkoar futbolari eta entrenatzailea (h. 1950).
* Azaroaren 5a – Mikhail Artsybaxev, ukrainar idazlea (h. 1927).
* Azaroaren 5a – Kuzma Petrov-Vodkin, errusiar margolari eta idazlea (h. 1939).
* Azaroaren 7a – Lise Meitner, austriar fisikaria, fisio nuklearraren aurkitzailea (h. 1968).
* Azaroaren 14a – Julie Manet, frantziar margolaria eta arte bildumagilea (h. 1966).
* Azaroaren 16a – Nikolai Avksentiev, errusiar eseristen buruetako bat (h. 1943).
* Azaroaren 18a – Hubert Loutsch, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1946).
* Azaroaren 21a – Ramon Intzagarai, Elurmendi, euskal idazlea (h. 1947).
* Azaroaren 24a – Paul J. Sachs, estatubatuar enpresaria eta museo zuzendaria (h. 1965).
* Azaroaren 25a – Georg Kaiser, alemaniar antzerkigilea (h. 1945).
* Azaroaren 27a – William Orpen, irlandar margolaria (h. 1931).
* Azaroaren 28a – Peder Kolstad, Norvegiako lehen ministroa (h. 1932).
* Azaroaren 29a - Micaela Díaz Rabaneda, nafar maistra, pedagogoa eta politikaria.

#### Abendua

* Abenduaren 2a – Javier Gortazar Manso de Belasko, bizkaitar politikari jeltzalea (h. 1977).
* Abenduaren 4a – Mikel Aleksandrovitx Romanov, Errusiako Duke Handia (h. 1918).
* Abenduaren 7a – Akiko Yosano, japoniar idazle, poeta, feminista pionero, bakezale eta aktibista (h. 1942).
* Abenduaren 10a – Chakravarti Rajagopalachari, azken Indiako gobernadore orokorra (h. 1972).
* Abenduaren 14a – José Franco y Ribate, Bilbon bizi izandako espainiar banda-zuzendaria eta musikagilea (h. 1951).
* Abenduaren 15a – Hans Carossa, alemaniar poeta eta eleberrigilea (h. 1956).
* Abenduaren 16a – Josep Clarà, kataluniar eskultorea (h. 1958).
* Abenduaren 18a – Josef Stalin, sobietar politikaria, SESBeko bigarren buruzagi gorena (h. 1953).
* Abenduaren 21a – Tomas Biurrun, nafar artikulugilea (h. 1941).
* Abenduaren 21a – Jan Łukasiewicz, poloniar logikaria (h. 1956).
* Abenduaren 25a – Louis Chevrolet, suitzar-estatubatuar lasterketako pilotua, “Chevrolet” automobil konpainiaren fundatzailea (h. 1941).
* Abenduaren 31 – Horacio Quiroga, uruguaiar idazlea (h. 1937).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea

* Clement Andurain Maitie, Zibero, euskal idazlea (h. 1916).
* Luis Etxebarria, bizkaitar enpresaburu eta politikari monarkikoa (h. 1936).
* Luis Llaguno, bizkaitar politikaria (h. 1975).
* Manuel Guzmán García, gipuzkoar politikari errepublikanoa (h. 1936).
* Alice Manfield, australiar mendi-gidaria, naturalista, txaleten jabea, argazkilaria eta feminista (h. 1960).
* Gabriela Lorente Sáenz, errioxar etxekoandrea, gerra zibilean fusilatua (h. 1936).
* Ioannis Rallis, Greziako lehen ministroa (h. 1946).
* Josefina Blanco, espainiar aktorea (h. 1957).
* María Cambrils, valentziar idazle eta feminista (h. 1939).

## Heriotzak
#### Urtarriletik ekainera

* Urtarrilaren 5a – Alfonso La Marmora, Italiako lehen ministroa (j. 1804).
* Urtarrilaren 8a – Charles Cousin-Montauban, Frantziako lehen ministroa (j. 1796).
* Urtarrilaren 8a – Nikolai Nekrasov, errusiar olerkaria eta kazetaria (j. 1821).
* Urtarrilaren 9a – Viktor Emanuel II.a Italiakoa, Sardiniako azken erregea eta Italiako lehenbizikoa (j. 1820).
* Urtarrilaren 17a – Mateo Moraza, arabar politikaria (j. 1817).
* Urtarrilaren 18a – Antoine César Becquerel, frantziar fisikaria (j. 1788).
* Urtarrilaren 19a – Henri Victor Regnault, frantziar kimikaria eta fisikaria (j. 1810).
* Urtarrilaren 24a – Pieter Bleeker, herbeheretar mediku eta zoologoa (j. 1819).
* Urtarrilaren 26a – Kirkpatrick Macmillan, eskoziar errementaria, orokorrean pedaldun bizikletaren asmatzailetzat hartua (j. 1812).
* Otsailaren 1a – George Cruikshank, britainiar karikaturagile eta liburu-ilustratzailea (j. 1792).
* Otsailaren 7a – Pio IX.a, Aita santua (j. 1792).
* Otsailaren 8a – Elias Magnus Fries, suediar botanikari eta mikologoa (j. 1794).
* Otsailaren 10a – Claude Bernard, frantziar fisiologoa (j. 1813).
* Otsailaren 19a – Charles-François Daubigny, frantziar margolari eta marrazkigilea (j. 1817).
* Otsailaren 26a – Angelo Secchi, italiar apaiz eta astronomoa (j. 1818).
* Martxoaren 8a – Frantzisko Karlos Austriakoa, austriar artxidukea (j. 1802).
* Martxoaren 20a – Caroline Gravière, belgikar idazlea (j. 1821).
* Martxoaren 20a – Julius Robert von Mayer, alemaniar fisikari eta medikua (j. 1814).
* Apirilaren 25a – Anna Sewell, ingeles eleberrigilea (j. 1820).
* Maiatzaren 4a – Julian Zulueta, arabar politikari, merkatari, esklabo-trafikatzaile eta indianoa (j. 1814).
* Maiatzaren 14a – José María Ybarra, Ybarrako kondea, bizkaitar enpresaburua (j. 1816).
* Maiatzaren 28a – John Russell (Russelleko I. kondea), Erresuma Batuko lehen ministroa (j. 1792).
* Ekainaren 12a – William Cullen Bryant, estatubatuar olerkari eta kazetaria (j. 1794).
* Ekainaren 12a – Jurgi V.a Hannoverkoa, azken Hannoverko erregea (j. 1819).
* Ekainaren 16a – Kikuchi Yōsai, japoniar margolaria (j. 1781).
* Ekainaren 26a – Maria de las Mercedes Orleanskoa, Espainiako erregina ezkontidea (j. 1860).

#### Uztailetik abendura

* Uztailaren 17a – Julia Cecilia Stretton, ingeles idazlea (j. 1812).
* Uztailaren 22a – Natalia Xalikova, errusiar idazle eta kazetaria (j. 1815).
* Uztailaren 23a – Hilarion Eslaba, nafar musikagilea (j. 1807).
* Uztailaren 23a – Karl von Rokitansky, austriar sendagilea (j. 1803).
* Abuztuaren 13a – Elizabeth Prentiss, estatubatuar erlijio idazlea (j. 1818).
* Abuztuaren 22a – Maria Kristina Borboikoa, Espainiako erregina ezkontidea (j. 1806).
* Abuztuaren 26a – Maria Jesus Gurutzekoarena, karmeldar moja (j. 1846).
* Irailaren 8a – Jose Areso, nafar apaiza, misiolaria eta idazlea (j. 1797).
* Irailaren 27a – Paul Raymond, frantziar artxibozain eta historialaria (j. 1833).
* Urriaren 11 – Félix Dupanloup, frantziar prelatua (j. 1802).
* Urriaren 12a – Adelina Haitikoa, Haitiko enperatriz ezkontidea (j. 1820).
* Urriaren 20a – José Tomás Urmeneta, euskal jatorriko txiletar politikari eta industrialaria (j. 1808).
* Urriaren 30a – Ricardo Altzugarai, nafar politikari liberala.
* Azaroaren 1a – Valentín Berastegi, arabar militar eta politikaria (j. 1789).
* Azaroaren 16a – Đura Jakšić, serbiar idazlea (j. 1832).
* Azaroaren 30a – Francisco Linares Alcántara, Venezuelako presidentea (j. 1825).
* Abenduaren 16a – Karl Gutzkow, alemaniar idazlea (j. 1811).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea

* Patricio de la Escosura, espainiar politikaria eta idazlea (j. 1807).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7776
* Multimedia: 1878 / Q7776