OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alfredo Alonso-Allende Yohn

    Artikulu hau idazleari buruzkoa da; ongilea gaitzat duena beste hau da: «Alfredo Alonso-Allende Arregi»
Alfredo Alonso-Allende Yohn (Areeta, Getxo, Bizkaia, 1946) euskal idazle erdalduna da, Alfredo Alonso-Allende Arregi oingilearen biloba.
Kimika-zientziatan doktore, Alonso-Allende biologian eta zientzia esperimentaletan ikertzeagatik da ezaguna, baita moral katolikoari buruzko hainbat liburu plazaratzeagatik ere. Horietariko gehienetan laguntasuna du hizpide. Egun, Bilbon bizi da.

## Biografia eta lanak

Alfredo Alonso-Allendek Leioako Gaztelueta ikastetxean (Bizkaia) ikasi zuen. Bost espainiar unibertsitateetan egin zituen ikasketak, kimika-zientziatan doktore eta Biologo bihurtuz. Bere ikerlanengatik Juan de la Cierva saria eskuratu zuen.
British Council-ek lagunduta, Bristol-go Unibertsitateko Ortugintza eta Frutikultura Sailean egin zuen lan, Long Ashton Experimental Station delakoan (Ingalaterra). Fullbright-Hays bekari esker, Estatu Batuetako Hezkuntza Sailak 1979an onartu zuen, Salzburg Seminar in American Studies [Amerikar Ikerketen Salzburgoko Mintegia] delakoan parte har zezan, Harvardeko Unibertsitateak Salzburgon (Austria) antolatutakoa.
Unibertsitateko irakasle izan da. Baita ikerlaria ere, hainbat urtez Espainiako Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusian (CSIC, gazteleraz) lagunduz, Segura ibaiko Edafologia eta Biologi Aplikatuko Zentroan.
Hainbat ikerlan eta kultur entsegu plazaratu ditu, hedapen handikoak eta jarraian agertzen direnak.

### Monografiak zientzia esperimentalen inguruan

* Aspectos analíticos en la determinación de multirresiduos de plaguicidas organoclorados en pimiento (Capsicum annuum L.): Evoluciones durante su cultivo y en la elaboración industrial del pimentón. Doktore tesia. Segurako Edafologia eta Biologi Aplikatuko Zentroa, 1977.
* Principios de nutrición humana (T. Geoffrey Taylor eta C. Gonzalez Buigesekin batera). Omega, 1981.
* Legislación sobre plaguicidas y residuos de plaguicidas. Segurako Edafologia eta Biologia Aplikatuko Zentroa, 1978.

### Kristautasunari buruzko liburuak

* Creer. La fe es razonable y necesaria para vivir. Madril, Rialp, 2018.
* Amigos. Madril, Palabra, 2014 (euskarara itzulia autoedizio bidez -Lagunak-).
* La amistad del cristiano. Madril, Rialp, 2013
* Hacer amigos. Madril, Ediciones Internacionales Universitarias, 2010.
* Aprender a ser amigos. Madril, Palabra, 1999.
* Ser amigos. Bartzelona, Ediciones Internacionales Universitarias, 1997.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Tesis doctorales. Ciencias y técnica. Unibertsitate-kontseilua, 357 or. ISBN ISBN 84-369-1827-4..
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Alfredo, Alonso-Allende. (2018). Creer. La fe es razonable y necesaria para ser feliz. Rialp.

## Kanpo estekak

* Alfredo Alonso-Allende Yohn (Dialnet).
* Espainiako Liburutegi Nazionaleko Katalogoa.
* Datuak: Q58738073
# Alexandros Papanastasiou

Alexandros Papanastasiou (grezieraz: Αλέξανδρος Παπαναστασίου; Tripoli, 1876ko uztailaren 8a – Ekali, 1936ko azaroaren 17a) greziar abokatu, soziologo eta politikaria izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1924an eta 1932an.
Atenasko Unibertsitatean zuzenbidean doktoratu ondoren, gizarte-zientziak, legeak eta soziologia ikasi zituen Berlingo eta Heidelbergeko unibertsitateetan, eta ikasketak zabaldu zituen Parisen eta Londresen.
1910ean diputatu hautatu zuten lehen aldiz, eta Tesalian lurrak banatzeko nekazaritza-erreforma bat proposatu zuen. 1916an Eleuterios Venizelosen behin-behineko gobernuan sartu zen eta aliatuen taldean Lehen Mundu Gerran sartzeko proposamena babestu zuen. Sari gisa Joniako Uharteetako gobernadore izendatu zuten. Gerra amaitu ondoren, Garraio, Osasun eta Barne ministro izan zen Venizelosen zenbait gobernutan.
1921ean errepublikaren aldeko manifestu bat argitaratu zuen eta horregatik espetxeratu zuten. Turkiaren aurkako gerran porrota gertatu ondoren, Papanastasiou lehen ministro izendatu zuten 1924ko martxoan. Errepublika aldarrikatu zuen, hurrengo hilean plebiszitu batean onartu zena. Bere agintaldia 1924ko uztailean amaitu zen eta Senatua eta Tesalonikako Unibertsitatea sortzea proposatu zuen.
1926tik 1928ra Nekazaritza ministro izan zen eta 1932ko maiatzetik ekainera lehen ministro izan zen berriro. Ioannis Metaxas diktadorearen gobernuak 1936an etxeko kartzela agindu zuen.
* Datuak: Q734996
* Multimedia: Alexandros Papanastasiou / Q734996
# Jon Mentxakatorre Odriozola

Jon Mentxakatorre Odriozola (Galdakao, Bizkaia, 1992ko martxoaren 2a) Giza Zientzietan graduatua da (Deustuko Unibertsitatea) eta Filosofian (Madrilgo Unibertsitate Autonomoa) zein Euskal Filologian (UPV/EHU) doktorea. Mondragon Unibertsitatean ari da, gaur egungo gizartea eta hezkuntza gaien gainean irakas-ikerketan. UEUko filosofia Saileko arduraduna eta Talde Eragileko kidea da.

## Ikerketa

2019an defendatu zuen tesia (Madrilgo Unibertsitate Autonomoa) eta bertan J. R. R. Tolkien-en obraren azterketa filosofikoa egin zuen, metafisika eta estetika aztertuaz. 2023an, Euskal ahozko ipuinak eta lurpeko eremua antologia eta azterketa tesia aurkeztu zuen (UPV/EHU) filologia arloan.

## UEUkidea

2021. urtetik UEUko Filosofiako saileko burua da eta 2025etik UEUko Talde Eragileko kidea. Hainbat jardunaldiren antolaketan parte hartu izan du eta baita Filosofia Sailaren zenbait egitasmotatik eratorritako argitalpenetan ere:
* Adimen artifiziala: filosofia eta teknologiaren bilgunea. Aitzol Astigarraga Pagoagarekin batera (UEU eta UPV/EHUk koedizioan, 2023)
* Euskal pentsamenduaren garabideak. Haritz Azurmendi Arrue eta Alba Garmendia Castañosekin batera (UEU, 2024)

## Erreferentziak

* ↑ «Jon Mentxakatorre Odriozola: “Erlijioa atetik bota dugu, eta leihotik sartu zaigu”» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ Odriozola, Jon Mentxakatorre. (2023). Euskal ahozko ipuinak eta lurpeko eremua antologia eta azterketa. (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Jon Mentxakatorre Odriozola: "Talde eragilean sartzeko gonbidapena poz handiz hartu nuen, ohorez"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Jon Mentxakatorre Odriozola» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Jon Mentxakatorre: "Filosofiaren erronka nagusia bere izaera benetan ulertzea da"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Jon Mentxakatorre Odriozola: "Globalizazioaren muga guztiak ezagututa, horren osteko pausuez hitz egin beharrean gaude"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Jon Mentxakatorre: "Mitoa gizakiaren berezko gai eta elikagai da"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Adimen artifiziala: filosofia eta teknologiaren bilgunea» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Euskal pentsamenduaren garabideak» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ «Haritz Azurmendi Arrue: "Liburu honetan saiatu gara kapituluak sarbide izan daitezen euskal pentsamenduaren adar desberdinetara"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).

## Kanpo estekak

* Jon Mentxakatorre Odriozola Inguma datu-base akademikoan
* Jon Mentxakatorre Odriozola Artizarra sare sozial tekniko-profesionalean
* Datuak: Q104668791
# Miren Berasategi Zeberio

Miren Berasategi Zeberio (Donostia, Gipuzkoa, 1982ko irailaren 16a) Giza Zientziak eta Komunikazioan lizentziatua da eta Komunikazioan doktorea. Deustuko Unibertsitatean ikertzailea da eta irakaslea Komunikazioko Graduan. UEUko Talde Eragileko kidea ere bada. Baita Hezkuntzan librezale elkartekoa ere.

## Ibilbide akademiko eta profesionala

Komunikazioan lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean 2004an. Informazioa eta Ezagutzaren Gizartean masterra egin zuen gero (UOC, 2008). Tarte horretan, hedabide bateko web analitika arduradun izan zen (2009) eta estatistikan bi unibertsitateko aditu titulu osatu zituen UNEDen, 2010ean eta 2011n. Bazkide batekin batera lineako presentziaren kudeaketarako kooperatiba bat ere sortu zuen eta bertan aritu zen 2012ra arte. Gaur egun Deustuko Unibertsitateko Komunikazioko graduan irakaslea da. UEUk online eskaintzen duen Irakaskuntza Masterrean ere parte hartu du aditu moduan.

## Ikerketa

Komunikazioan doktorea da 2020tik (Deustuko Unibertsitatea). Komunikazioaren alderdi kuantitatiboaren eta honen irakaskuntzaren inguruko ikerketa egiten du.

## Dibulgazioa

2020ko Txiotesia lehiaketan parte hartu zuen Datuen kazetaritzaren lanketa Komunikazioko graduetan: proposamen bat antsietate matematikoaren eta honek errendimenduan duen eraginaren ikuspegitik lanarekin eta 2022ko lehiaketan epaimahaiko kide izan zen. Ikergazte kongresuan ere parte hartu zuen 2023an, Komunikazioko graduko euskal ikasleen matematika-antsietatea neurtzeko RMARS galdetegiaren euskarazko bertsioaren garapena lanarekineta 2025ean Batzorde Zientifikoko kide moduan.

## UEUkidea

UEUko bazkidea izateaz gain, 2025etik Talde Eragileko kide da.

## Erreferentziak

* ↑ «Miren Berasategi Zeberio: "UEU euskal unibertsitateen arteko katalizatzaile garrantzitsua da"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Miren Berasategi: "Antsietate matematikoa zenbakien edo eragiketa matematiko sinpleen aurrean agertzen da, eta eragina du errendimenduan"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Datuen kazetaritzaren lanketa Komunikazioko graduetan: proposamen bat antsietate matematikoaren eta honek errendimenduan duen eraginaren ikuspegitik» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «#txiotesia6 lehiaketako epaimahaia prest dugu» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «106 ikertzailek parte hartu dute #txiotesia lehiaketan» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ Zeberio, Miren Berasategi. (2023). Komunikazioko graduko euskal ikasleen matematika-antsietatea neurtzeko RMARS galdetegiaren euskarazko bertsioaren garapena. (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «#txiotesia6 lehiaketako epaimahaia prest dugu» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Batzordeak» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).

## Kanpo estekak

* Miren Berasategi: "Kazetaritzari eskatu behar geniokeena da behatzea, besteren artean, horrelako tresnek dituzten mugak"
* Miren Berasategi Zeberio. Artizarra sare sozial profesionalean.
* Datuak: Q133275595
# 1905eko Sestao eta Barakaldoko emakumeen greba

1905eko greba emakumeek Sestaon eta Barakaldon sustatutako greba bat izan zen, alokairuen egoera txarra salatzeko. Etxeko altzariak kalera atera zituzten eta garraiobideak moztu zituztenean, gatazka handiak sortu ziren. Egoera hain larria izan zenez, militarrak gerturatu ziren.

## Testuingurua

Alfonso XIIIaren erregealdia zenean, insdustrializazioa hasi eta migrazio mugimendu itzela jasan zuen Ezkerraldeak. Ondorioz, langileentzako etxebizitza falta egon zen.
Testuinguru honetan, Barakaldon «errentari elkartea» sortu zuten errenten jaitsiera lortzeko asmoz. Egoera oso larria zen, beraz, langileek ordaintzeari utzi zioten.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) roberto. (2021-05-07). «Barakaldo, 1905: la huelga de inquilinos que acabó en estado de guerra» Etikalia Inmobiliaria ética. Inmobiliaria en Bilbao y Vitoria-Gasteiz (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) roberto. (2021-05-07). «Barakaldo, 1905: la huelga de inquilinos que acabó en estado de guerra» Etikalia Inmobiliaria ética. Inmobiliaria en Bilbao y Vitoria-Gasteiz (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
# Buruko

Burukia edo buru-estalkia buruan eramaten den moda-osagarria da. Buruko hitza, euskaraz, oso orokorra da eta buruan jartzen den apaingarri edo babesle mota asko izendatzen ditu.

## Forma

Bi motatako buru-estalki nagusi daudela esan daiteke: ertzarekin edo ertzik gabe. Mota bakoitzerako bi forma bereizten dira:
* buru-hezurraren goiko forma hartzen duten egitura borobileko txanoa edo txapela;
* buruan pausatzen den zilindro-formako kapela.
Beste forma andana daude eta historikoki izan dira Ezagunen artean, gaur egun hauek aipa daitezke:
* Kaputxa, borobil-borobila; buru-hezurraren formarekin ezkontzen da, txanoa bezala, baina beherago erortzen da garondoan eta belarrietan, eta loturak ditu batzuetan;
* Turbantea, oihal zati bat da, buruaren inguruan kiribiltzen dean.
* Koroa, buruan pausatzen den disko huts gutxi-asko lodi bat.
Buruko estalkien artean, zapiak eta ohilak daude, horiek ere hamaika forma har dezaketenak.

## Europako Erdi Aroko eta Aro Modernoko buruko mota batzuk

* Kolonia inguruko emakumea "cornette" motako buruko zurria jansten, ca. 1550
* Aristotelesen "Etika, Politika eta Ekonomia" liburua, XV. mendeko edizioa
* Hieroneko maisuaren 3. liburua (XV. mendea)
* Geoffroi de La Tour Landry alabei irakaspenak ematen (XV. mendea). Hiru neskek "escoffion" motako burukoa daramate.
* Ezkontza ca. 1470 (Chroniques de Hainaut) Ezkerreko andreak buruan duen adardun buruko mota "hennin" izena du.
* London Wavrineko maisuaren Anciennes et nouvelles chroniques d'Angleterre
* Wavrineko maisua, ca. 1450
* The History of Witches and Wizards, 1720
* Penthesilearen irudikapena. Petit armorial équestre de la Toison d'or, ca.1470. Buruan "Escoffion" izena zuen burukoa darama.
* Hennin motako burukoa. Meyers Konversationslexikon, 1888.
Euskal Herrikoak:
* Oriako (Gipuzkoa) sorgin-dantzako kapiroteak.
* Euskal mengalak, Cristobal Balentziaga jostunak eredu zaharretatik eginak.
* Erdi Aroko Arabako dama bat, barbette batez jantzia (Durako elizako kapitelean).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14952
* Multimedia: Headgear / Q14952
# 1900eko Kontxako Bandera

1900eko Kontxako Bandera (Banderaren 16. edizioa), irailaren 8 eta 9rako zegoen prestatua. Getariak irabazitako 3. bandera izan zen, nahiz eta arraunean egin gabe irabazi.

## Kontakizuna

Donostiako Klub Nautiko Errealak hirugarren urtez antolatu zuen Bandera, eta belaontzien estropadei lehentasuna ematen jarraitu zuen, nahiz eta herritarren nahiak traineruen alde izan. Sarietan beherapena izan zen, eta txanda bakoitzeko hirugarren sailkatuak saririk izango ez zuela jakitean etorri ziren istiluak. Jadanik denak uretan ziren arren, Pasai San Pedroko bi traineruek esan zuten hirugarren sailkatuak saririk izan ezean ez zirela estropadan irtengo, eta Donostiako hiru traineruek bat egin zuten haiekin, Nautikoko antolatzaileei desafioa eginez. Getariakoak, aldiz, eta bertako guztien kexuak jasoz, estatxa hartuz bere kalean jarri ziren. Antolatzaileek berari eman zioten saria estropadarik jokatu gabe.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Getaria Pasai San Pedro Pasai San Pedro | Angel de la Guarda San Francisco de Asis Lersundi | Domingo Cobeñas Lukas Iturralde Vicente Sarria |
Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Donostia Donostia Donostia | Virgen del Mar Joshepa Antoni A la aventura | Tiburzio Eguren Miguel Jarga Franzisko Silva |

## Emaitzak

Esan bezala, ez zen estropada jokatu. Getaria besterik ez zen estatxan jarri.

## Tripulazio irabazlea

* Getaria
** Patroia: Domingo Cobeñas

## Bibliografia

AGUIRRE, Rafael (2002): Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha. Donostia: Kutxa Fundazioa, ISBN 84-7173-414-1

## Ikus, gainera

* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252446
# 1992ko Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

1992ko Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketa Araban eta Bizkaian egindako hirugarren edizio ofiziala izan zen, Bertsozale Elkarteak antolatutakoa.
Finala Bilbon ospatu zuten eta garailea Jon Enbeita bertsolari muxikarra izan zen berriz ere, aurreko edizioan legez.

### Finala
## Ikus, gainera

* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
* Arabako Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak

* Bizkaiko Txapelketaren historia Bertsozale Elkartearen webgunean
* Datuak: Q12252537
# 1992ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

1992ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 21. edizioa izan zen, 1992ko martxoaren 8 eta apirilaren 5 bitartean ospatu zen. Bertan, 24 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 4 saio ospatu ziren, horietatik 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 5ean ospatu zen Iruñean.
Manolo Arozenak jantzi zuen txapela bigarren urtez jarraian.

## Parte-hartzaileak
### Bertsolariak

* Mixel Aire “Xalbador II”
* Ernest Alkhat
* Txomin Amorena
* Joxe Fermin Argiñarena
* Joxe Migel Argiñarena
* Estitxu Arozena
* Manolo Arozena
* Joanes Arrosagarai
* Jexux Arzallus
* Urko Atxotegi
* Bittor Elizagoien
* Txomin Ezponda
* Euxebio Fagoaga “Fagoaga I”
* Joxe Mari Fagoaga “Fagoaga II”
* Jean Louis Harinordoki “Laka”
* Josetxo Iantzi
* Moises Jaso
* Bautista Madariaga
* Xalbador Madariaga
* Jean Pier Mendiburu
* Fermin Mihura
* Antonio Olano
* Bautista Perurena
* Xabier Silveira

### Epaileak

* Mikel Bujanda
* Aingeru Epaltza
* Panpi Etxegoin
* Mixel Itzaina
* Emile Larre
* Jose Urroz

### Gai-jartzaileak

* Patxi Larretxea
* Beñat Soule
* Mikel Taberna

## Erreferentziak

* ↑ Bertsozale.com: BDB datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188201
# 1992ko Donostia Klasikoa

XII. Donostia Klasikoaren ekitaldia 1992ko abuztuaren 8an ospatu zuten.

## Sailkapena

| # | Txirrindularia | Taldea | Denbora |
| 1.a | Raúl Alcalá | PDM-Ultima-Concorde | 5 o 58' 17" |
| 2.a | Claudio Chiappucci | Carrera-Vagabond-Tassoni | + 1'11" |
| 3.a | Eddy Bouwmans | Panasonic-Sportlife | + 1'12" |
| 4.a | Dimitri Konishev | TVM-Sanyo | d.b. |
| 5.a | Luc Roosen | Tulip Computers | d.b. |
| 6.a | Maximilian Sciandri | Motorola Cycling Team | + 1'38" |
| 7.a | Davide Cassani | Ariostea | d.b. |
| 8.a | Maurizio Fondriest | Panasonic-Sportlife | d.b. |
| 9.a | Jim Van De Laer | Tulip Computers | d.b. |
| 10.a | Enrique Alonso Casado | Lotus Festina | d.b. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3681728
# Real Sociedad 1992-1993

1992-1993 denboraldia Real Sociedad Ligan Errege Kopan UEFA Kopa
Entrenatzaile moduan John Benjamin Toshack aritu zen, eta presidentea Luis Uranga izan zen.

## Ikus, gainera

* Espainiako futbol ligako lehen mailako 1992/1993ko denboraldia
* Errealaren ibilbidea Europan

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Squad Real Sociedad 1992-93.
* Datuak: Q109330958
# Asteazken Beltza

Asteazken Beltza (ingelesez: Black Wednesday) 1992ko irailaren 16an izandako gertaera izan zen, noiz John Majorren gobernu kontserbadoreak libera esterlina beheko mugaz gain mantentzeko kapaz ez zenez truke-tasen mekanismotik (TTM) atera zuen. Erabaki horri esker, George Sorosek, garai hartako dibisa-merkatuaren inbertitzailerik ospetsuena, epe laburrerako salmentei esker mila milioi libera baino gehiagoko irabaziak izan zituen.
1997an Beroren Maiestatearren Altxorrak egindako ikerketa batean, Asteazken beltzak 3.400 milioi liberako kostua izan zuela zenbatetsi zuten. 2005ean, 2000. urteko Informazio Askatasunaren Legeari esker, benetako gastua 3.300 milioi liberakoa zela jakin zuten.
1992ko abuztu eta irailean izandako galera komertzialak 800 milioi liberakoak izan zirela taxutu zituzten, baina zergadunen galera nagusia debaluazio beratik zetorkien: britainiar gobernuak atzerritar dibisatan 24.000 milioi dolar mantenduko balitu, libera beherakada bera izango zatekeen eta Erresuma Batua k 2.400 milioi liberako irabazia izango zukeen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Litterick, David. (2002-9-13). «Billionaire who broke the Bank of England» The Daily Telegraph (Londres).
* ↑ (Ingelesez) Dury, Hélène. Black Wednesday. .
* ↑ (Ingelesez) Tempest, Matthew. (2005-2-9). «Treasury papers reveal cost of Black Wednesday» The Guardian.
* ↑ Financial Times, 2005-2-10

## Kanpo estekak

* Datuak: Q400500
# 1905eko abuztuaren 30eko eguzki eklipsea

1905eko abuztuaren 30eko eguzki eklipsea eklipse osoa izan zen. Eguzki eklipse bat Ilargia Lurra eta Eguzkiaren artean igarotzen denean gertatzen da, Lurrean dagoen ikusle batentzat Eguzkiaren argia osorik edo zati batean estaliz. Eguzki eklipse oso bat gertatzen da Ilargiaren itxurazko diametroa Eguzkiarena baino handiagoa denean, zuzenean eguzkiarne argi guztia blokeatuz, eta eguna iluntasunean bilakatuz. Osotasuna Lurraren gainean oso esparru estuan gertatzen da, eta eguzki eklipse partziala bere inguruan milaka kilometrotan zehar hedatzen da.
1.0477ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena Euskal Herrian izan zen eta 3 minutu eta 46 segundoko iraupena izan zuen. Euskal Herria zeharkatu zuen azken eklipse osoa izan zen, eta hurrengoa 2026ko abuztuaren 12an izango da.

## Erreferentziak

* ↑ NASA. Fitxa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7556241
* Multimedia: Solar eclipse of 1905 August 30 / Q7556241
# Catherine D'Ignazio

Catherine D'Ignazio (kanarinka izenez ere ezaguna) estatubatuar irakasle, artista eta software garatzaile da, batez ere feminismoan eta datuen alfabetatzean zentratuta. MITeko Data + Feminism laborategiko zuzendaria da. Batipat bere hackatoiengatik ezagutzen da: hala nola "Make the Bular Pump Not Suck", eta Lauren Kleinekin batera idatzi duen Data Feminism liburuagatik.

## Lanak

* D'Ignazio, Catherine (2024). Counting feminicide: data feminism in action. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press. ISBN 9780262048873.
* D'Ignazio, Catherine; F. Klein, Lauren (October 3, 2023). Data Feminism. The MIT Press. p. 328. ISBN 9780262547185.
* Thylstrup, Nanna Bonde (2021). Uncertain archives: critical keywords for big data. Cambridge, [Massachusetts]: The MIT Press. ISBN 9780262539883.
Wikilari bat lanean ari da BIO hau osotzeko

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Allers, Kimberly Seals. (April 26, 2018). «MIT Shows How to 'Make the Breast Pump Not Suck' for Women of Color» Women's eNews.
* ↑ (Ingelesez) Niemtus, Zofia. (August 13, 2018). «'Make the breast pump not suck': how women are redesigning breastfeeding» the Guardian.
* ↑ (Ingelesez) Carleton, Amy. (May 4, 2018). «The Problems With Breastfeeding Go Way Beyond Breast Pumps» The Atlantic.
* ↑ (Ingelesez) Dizikes, Peter. (March 9, 2020). «'Data feminism' examines problems of bias and power that beset modern information» phys.org.
* ↑ (Ingelesez) Corbyn, Zoë. (March 21, 2020). «Catherine D'Ignazio: 'Data is never a raw, truthful input – and it is never neutral'» The Observer ISSN 0029-7712..
# Nerea Mendizabal

Nerea Mendizabal Etxeberria (Zestoa, Gipuzkoa, 1976ko ekainaren 21a) psikopedagogoa da, Komunikazioa Ez Bortitzean aditua, gaiarekin lotutako lanak argitaratzeaz gain, hitzaldiak eta formazioak ematen ditu.

## Biografia

Psikopedagogian lizentziatua eta Gizarte Hezkuntzan diplomatua, Komunikazioa Ez Bortitzeko (KEB) eta haur masajeko hezitzailea da.
Non Violent Communication zentroaren bitartez, elkar ulertzeko komunikazio ez bortitzaren oinarriak ezagutu zituen eta ildo horretan formatu zen. Familien esparrura zein hezkuntza alorrera begira, gaiarekin lotutako hitzaldiak eta formazioak eman izan ditu, bai guraso zein irakasleak prestatuz.
Artikulu eta liburuen bitartez Marshall B. Rosenberg psikologoak sortutako Komunikazio Ez Bortitzaren eredua hedatzeko asmoz, hainbat lan argitaratu ditu, beti ere gatazken konponbidea bilatzeko lotura emozionala sortuz.
Zutani jolas didaktikoaren sortzailea da, adimen emozionala eta gatazken kudeaketa lantzea helburu duena.
Garikoitz Mendizabal txistulariaren arreba, eskaintzen dituen hitzaldi eta formazioetan musika eta kantak tartekatzen ditu, bere gitarra lagun,

## Lanak

* Kira Jirafa eta haserrearen diamanteak (ipuina)
* Jirafa hizkuntza (ikasleekin egiteko proposamenak)
* Elkarrekin hazi (seme-alabekin bat egiteko ariketak)
* KEB gida
* Ataska edo aska (diska digitala)
* Zutani (mahai-jolasa)

## Erreferentziak

* 1 2 3 «▷ Nerea Mendizabal» Nerea Mendizabal (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Castaño, Iker. (2023-04-26). ««Una relación cuidadosa empieza por uno mismo»» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-12-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Nerea Mendizabal - Juventud - Diputación Foral de Gipuzkoa» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Juego basado en la Comunicación NoViolenta "Zutani"» simple.cat (Noiz kontsultatua: 2024-12-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Zutani» Patapum (Noiz kontsultatua: 2024-12-31).

## Kanpo estekak

* Nerea Mendizabalen webgune ofiziala
* Datuak: Q131602963