# Galesko errugbi selekzioa

    Artikulu hau Galesko gizonezkoen selekzioari buruzkoa da; emakumeen selekzioa gaitzat duena beste hau da: «Galesko emakumezkoen errugbi selekzioa»
Galesko errugbi selekzioa (galesez: Tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Cymru) Galesen ordezkaria da gizonezkoen errugbi partida ofizialetan, hala nola, Munduko Errugbi Kopan, Sei Nazioen Txapelketan eta test-partidetan. Haren gobernu erakundea, Welsh Rugby Union (WRU) da. 1881ean jokatu zuen Galesko selekzioak bere lehenbiziko partida, Ingalaterraren kontra. Etxeko neurketak Cardiffeko Millennium Stadiumen jokatzen ditu.

## Historia

Errugbia 1850ean iritsi zen Galesera, Rowland Williams apaizak Lampeterko St David ikastetxera eraman zuelarik. Galesko selekzioak 1881eko otsailaren 19an jokatu zuen lehenbiziko partida, Londresen, Ingalaterraren aurka. Urte bereko martxoaren 12an sortu zen Galesko Errugbi Federazioa (Welsh Rugby Union).
1883an hasi zen jokatzen Home Nations txapelketa (egungo Sei Nazioak), Gales, Ingalaterra, Eskozia eta Irlandaren artean. Galesek 1893an irabazi zuen aurrenekoz torneoa, Koroa Hirukoitzarekin batera. 1900-1911 bitartean, berriz, urrezko aroa bizi izan zuen, hamabi urtean zazpi garaipen lortu baitzituen, hiru Grand Slam barne.
1905-06 denboraldian, Zeelanda Berriko selekzioak bira luzea egin zuen, Estatu Batuak, Frantzia eta Britainiar uharteetan barrena; jokatu zituen 35 partidetatik 34 irabazi zituen, eta bakarra galdu, Galesen aurka hain zuzen ere. "Mendeko partida" deitu izan zen neurketa hori Cardiffen jokatu zen, 1905ko abenduaren 16an, eta etxekoak 3 eta 0 nagusitu ziren, Teddy Morganen entsegu bati esker.
Lehen Mundu Gerraren ondoan, krisialdi sakona pairatu zuen Galesko ekonomiak. Industriaren gainbeheraren ondorioz, milioi erdi lagun irten ziren herrialdetik, eta horrek errugbian ere izan zuen eragina. Selekzioko jokalari anitz hamahiruko errugbi profesionalera pasatu ziren, eta talde nazionalak emaitza kaskarrak izan zituen. 1930eko hamarkadan, egoera hobetuz joan zen; taldeak lau aldiz irabazi zuen torneoa, Bigarren Mundu Gerrak etenaldi luzea ekarri zuen arte.
1970eko hamarkada izan zen Galesen bigarren urrezko aroa. 1969-1979 bitartean, zortzi aldiz irabazi zuen Bost Nazioen Txapelketa, hiru Grand Slam barne (1971, 1976 eta 1978), eta sei aldiz bereganatu zuen Koroa Hirukoitza. Urte haietan, Gareth Edwards, JPR Williams, Gerald Davies, Barry John edota Mervyn Daviesen joko alai eta ederrak mundu osoko errugbizaleak liluratu zituen.
1980ko eta 1990eko hamarkadak, berriz, antzuak izan ziren galestarrentzat, 1979tik 2003ra torneo bakarra irabazi baitzuten, 1988koa, Frantziarekin berdindurik. 1987an Munduko Errugbi Kopa abiatu zen eta, paradoxikoki, orduan lortu zuen Galesek orain arteko emaitzarik onena, 3. postua hain zuzen ere. 27 June 1998ko ekainaren 27an, selekzioaren historiako porrotik handiena jasan zuen, Pretorian, Hegoafrikaren aurka: 96 eta 13.
2004an, Mike Ruddock entrenatzaileak hartu zuen taldearen ardura, eta hurrengo urtean Sei Nazioen Tzxapelketa bikaina egin zuen, irabazteaz gain Slam Nagusia ere eskuraturik, ia hiru hamarkadako agorraldiaren ostean. 2008-2019 bitartean, Warren Gatland izan zen entrenatzailea. Hamarkada luze horretan, beste hiru Grand Slam bereganatu zituen: 2008an, 2012an eta 2019an. Azken urte horretan, lehenbiziko postura iritsi zen World Rugbyren sailkapenean. 2019ko Munduko Errugbi Kopan, laugarren gelditu zen, brontzerako lehian Zeelanda Berriaren kontra galduta (17-40).

## Uniformea

Galesko selekzioko errugbilariek elastiko gorria, galtza zuriak (batzuetan beltzak) eta galtzerdi gorriak janzten dituzte, bihotz aldean WRU-ren logoa dutelarik. 2020tik Macron etxeak ekoizten du uniformea, eta 2023an Vodafone bilakatu zen babesle ofiziala.
* 1995-1996 ||
* 1998-2000 ||
* 2000-2001 ||
* 2003 (Munduko Tx) ||
* 2005 ||
* 2007 (Munduko Tx) ||
* 2008 ||
* 2011 ||
* 2014-2015 ||
* 2015-2018 ||
* 2019 (Sei Nazioak) ||
* 2019 (Munduko Tx) ||
* 2022 ||
* 2023 ||

## Palmaresa
### Munduko Errugbi Kopa

Munduko Errugbi Kopa :
| Urtea | Postua | J | I | B | G | AT | KT |
| 1987 | Hirugarrena | 6 | 5 | 0 | 1 | 126 | 104 |
| 1991 | Multzo fasea | 3 | 1 | 0 | 2 | 32 | 61 |
| 1995 | Multzo fasea | 3 | 1 | 0 | 2 | 89 | 68 |
| 1999 | Final laurdenak | 4 | 2 | 0 | 2 | 127 | 95 |
| 2003 | Final laurdenak | 5 | 3 | 0 | 2 | 149 | 126 |
| 2007 | Multzo fasea | 4 | 2 | 0 | 2 | 168 | 105 |
| 2011 | Laugarrena | 7 | 4 | 0 | 3 | 228 | 74 |
| 2015 | Final laurdenak | 5 | 3 | 0 | 2 | 130 | 85 |
| 2019 | Laugarrena | 7 | 5 | 0 | 2 | 189 | 147 |
| 2023 | Final laurdenak | 5 | 4 | 0 | 1 | 160 | 88 |
| Denera | | 49 | 30 | 0 | 19 | 1398 | 953 |
| Irabazlea Finalista Hirugarrena Laugarrena |||||||||

### Sei Nazioen Txapelketa

| | Ingalaterra | Frantzia | Irlanda | Italia | Eskozia | Gales |
| Parte-hartzeak | 128 | 95 | 130 | 25 | 130 | 130 |
| Bakarkako garaipenak (garaipen partekatuak) |||||||
| Home Nations | 5 (4) | — | 4 (3) | — | 9 (2) | 7 (3) |
| Bost Nazioak | 17 (6) | 12 (8) | 6 (5) | — | 5 (6) | 15 (8) |
| Sei Nazioak | 7 | 6 | 5 | 0 | 0 | 6 |
| Denera | 29 (10) | 18 (8) | 16 (8) | 0 (0) | 14 (8) | 28 (11) |
| Slam Nagusiak |||||||
| Home Nations | — | — | — | — | — | 2 |
| Bost Nazioak | 11 | 6 | 1 | — | 3 | 6 |
| Sei Nazioak | 2 | 4 | 3 | 0 | 0 | 4 |
| Denera | 13 | 10 | 4 | 0 | 3 | 12 |
| Koroa hirukoitzak |||||||
| Home Nations | 5 | — | 2 | — | 7 | 6 |
| Bost Nazioak | 16 | — | 4 | — | 3 | 11 |
| Sei Nazioak | 5 | — | 7 | — | 0 | 5 |
| Denera | 26 | — | 13 | — | 10 | 22 |
| Zurezko koilarak |||||||
| Home Nations | 7 | — | 10 | — | 5 | 6 |
| Bost Nazioak | 10 | 12 | 15 | — | 15 | 10 |
| Sei Nazioak | 0 | 1 | 0 | 18 | 4 | 2 |
| Denera | 17 | 13 | 25 | 18 | 24 | 18 |
* Txapelduna (28): 1893, 1900, 1902, 1905, 1908, 1909, 1911, 1922, 1931, 1936, 1950, 1952, 1956, 1965, 1966, 1969, 1971, 1975, 1976, 1978, 1979, 1994, 2005, 2008, 2012, 2013, 2019, 2021
* Txapeldun elkarbanatua (11): 1906, 1920, 1932, 1939, 1947, 1954, 1955, 1964, 1970, 1973, 1988
* Slam nagusia (12): 1908, 1909, 1911, 1950, 1952, 1971, 1976, 1978, 2005, 2008, 2012, 2019
* Koroa hirukoitza (22): 1893, 1900, 1902, 1905, 1908, 1909, 1911, 1950, 1952, 1965, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979, 1988, 2005, 2008, 2012, 2019, 2021
* Doddie Weir Cup (4): 2018, 2019, 2021, 2022
** Gales 4 - Eskozia 4

## Jokalarien errekorrak
### Partida gehien

| # | Jokalaria | Postua | Urteak | Partidak |
| 1 | Alun Wyn Jones | Bigarren lerroko | 2006–2023 | 158 |
| 2 | Gethin Jenkins | Harroin | 2002–2016 | 129 |
| 3 | George North | Hegaleko/erdiko | 2010–2024 | 121 |
| 4 | Dan Biggar | Zabaltzaile | 2008–2023 | 112 |
| 5 | Taulupe Faletau | Hirugarren lerroko erdiko | 2011– | 104 |
| 5 | Stephen Jones | Zabaltzaile | 1998–2011 | 104 |
| 7 | Leigh Halfpenny | Atzelari | 2008–2023 | 101 |
| 8 | Gareth Thomas | Hegaleko | 1995–2007 | 100 |
| 8 | Martyn Williams | Hirugarren lerroko hegal | 1996–2012 | 100 |
| 10 | Jonathan Davies | Erdiko | 2009–2022 | 96 |
2024ko martxoaren 16an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

### Entsegu gehien

| # | Izena | Postua | Urteak | J | En |
| 1 | Shane Williams | Hegaleko | 2000–2011 | 87 | 58 |
| 2 | George North | Hegaleko/erdiko | 2010–2024 | 121 | 47 |
| 3 | Gareth Thomas | Hegaleko | 1995–2007 | 100 | 40 |
| 4 | Ieuan Evans | Hegaleko | 1987–1998 | 72 | 33 |
| 5 | Colin Charvis | Hirugarren lerroko hegal | 1996–2007 | 94 | 22 |
| 6 | Josh Adams | Hegaleko | 2018– | 58 | 21 |
| 6 | Liam Williams | Atzelari | 2012– | 92 | 21 |
| 8 | Gerald Davies | Hegaleko | 1966–1978 | 46 | 20 |
| 8 | Gareth Edwards | Uztartze-erdilari | 1967–1978 | 53 | 20 |
| 8 | Tom Shanklin | Erdiko | 2001–2011 | 70 | 20 |
2024ko uztailaren 13an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

### Tanto gehien

| # | Izena | Postua | Urteak | J | T | En | Tr | Zk | Dr |
| 1 | Neil Jenkins | | 1991–2002 | 87 | 1049 | 11 | 130 | 248 | 10 |
| 2 | Stephen Jones | | 1998–2011 | 104 | 917 | 7 | 153 | 186 | 6 |
| 3 | Leigh Halfpenny | | 2008–2023 | 101 | 801 | 15 | 81 | 188 | 0 |
| 4 | Dan Biggar | | 2008–2023 | 112 | 631 | 8 | 102 | 120 | 9 |
| 5 | James Hook | | 2006–2015 | 81 | 352 | 13 | 46 | 61 | 4 |
| 6 | Paul Thorburn | | 1985–1991 | 37 | 304 | 2 | 43 | 70 | 0 |
| 7 | Shane Williams | Hegaleko | 2000–2011 | 87 | 290 | 58 | 0 | 0 | 0 |
| 8 | George North | Hegaleko/erdiko | 2010–2024 | 121 | 235 | 47 | 0 | 0 | 0 |
| 9 | Arwel Thomas | | 1996–2000 | 23 | 211 | 11 | 30 | 32 | 0 |
| 10 | Gareth Thomas | Hegaleko | 1995–2007 | 100 | 200 | 40 | 0 | 0 | 0 |
2024ko martxoaren 16an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

## Erreferentziak

* ↑ Six Nations history. sixnationsrugby (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).
* ↑ Wales v New Zealand 1905. rugbyrelics.com (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).
* ↑ de la Calle, Fermín. Fermín de la Calle: Barry John que estás en los cielos. jotdown.es (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).
* ↑ Osterhuis, Mark. Rugby Union: Boks brand Wales as worst in history. The Independent, 1998ko ekainak 28, independent.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).
* ↑ Griffiths, Gareth. Rugby World Cup 2019 bronze match: Wales 17-40 New Zealand. BBC Sport, 2019ko azaroak 1, bbc.com (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).

## Oharrak

* ↑ Partida hasi baino lehen, All Blacks-ek, ohi zuten bezala, Haka egin zuten. Amaitu zutelarik, Galesko jokalariek Hen Wlad Fy Nhadau abestuz erantzun zieten, eta ikusleak ere kantatzeari lotu ziren. Kirol neurketa baten aurretik ereserki nazionala abestu zen historiako lehenbiziko aldia izan zen.
* ↑ Galesi 1908ko eta 1909ko Slam Nagusiak aitortzen zaizkio; izan ere, Frantzia 1910 arte txapelketan onartua izan ez bazen ere, aurreko bi urteetan Galesko selekzioak, Koroa hirukoitza irabazteaz gain, Frantziari nagusitu zitzaion torneotik kanpo.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Galesko errugbi federazioa
* Datuak: Q822877
* Multimedia: Wales national rugby union team / Q822877