# Debbie Brill

Debbie Arden Brill, OC (Kanada, 1953ko martxoaren 10a) jauzi handiko atleta kanadarra da, 16 urte zituela 6 oin libratu zituen lehen emakume iparamerikarra bihurtu zena. Bere alderantzizko jauzi estiloak, orain ia elite altuko jumper-en teknika besterik ez denak, Brill Bend (Brill-aren kurba) izendatu zuten, eta berak garatu zuen neskatoa zenean, gutxi gorabehera Dick Fosbury Estatu Batuetan Fosbury-ren antzeko Fosbury Flop-a garatzen ari zen aldi berean. Brill-ek 1970eko Commonwealtheko Jokoetan eta 1971n Panamerikar Jokoetan urrea irabazi zuen. 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan zortzigarrena amaitu zuen, eta gero kirola utzi zuen Municheko sarraskiaren ondoren, hiru urte geroago itzuliz. Urrea irabazi zuen IAAF Munduko Kopan, 1979an, eta 1982 Commonwealth jokoetan. Kanadako jauzi errekorrari eutsi dio 1969tik, eta egungo errekorra ezarri zuen: 1,99 metro 1982an, lehen umea erditu eta hilabete batzuetara.

## Ibilbidea

Brill Missionen jaio zen, Columbia Britainiarrean, aita kanadar baten bost seme-alabetako bat eta ama estatubatuarra. Nerabezaro aurreko gisa familiaren etxaldean salto egiteko estiloa garatu zuen aitak apar goma zuen lurreratze putzu bat egin zuenean. Berrogeita hamar urte geroago honela deskribatu zuen: "Nire gorputzak egiteko esaten zidanaren berezko hedadura bat. Intuizio fisikoa zen; ez zen ezer irakatsia". Teknika, barraren gainean bere aurpegiarekin zerura salto egin eta bere bizkarrean lurreratzean zetzana, "Brill-en kurba" ezizena jarri zioten. Taldekideek pentsatu zuten bakarra zela, harik eta jakin zuten arte atleta estatubatuar zaharrago bat, Dick Fosbury, teknika bera erabiltzeagatik zela ezaguna.
Brill 1966an hasi zen Columbia Britainiarrean lehiatzen, 13 urte zituela. Hurrengo urtean, Kanadako nazio mailan lehiatu zuen. Bere lehen nazioarteko lehiaketa 1968an izan zen, 15 urte zituela. 1970ean, 17 urterekin, 6 oineko (1,83 m) jauzia egin zuen mendebaldeko hemisferioko lehen emakumea bihurtu zen.
Brill-ek Canadian National High Jump-en errekorra 1969tik mantendu du, Canadian High Jump-en lehen kanpoko errekorra 16 urte zituenean ezarriz. 1.98 metre (6 ft 6 in) 1984ko irailean. 1,99 metroko (6oin 6hazbete)indoor (barruko) errekorra 1982an ezarri zen. 2017tik aurrera, Brill-en Kanadako errekorrak zutik daude oraindik. Pazifikoko lehen Konferentzia Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, 1969an. Berriz ere Pazifikoko Konferentziako Jokoetako titulua irabaziko zuen 1977an.
Brill-ek 1970eko Commonwealth Games Edinburgh-en, Eskozian, EBn, irabazi zuen eta Elizabeth Erreginak eman zion urrezko domina . Berak 1971eko Pan Am Jokuak irabazi zuen. Brill zortzigarrrena sartu zen 1972ko Olimpiadatan Munich-en. Berak kanpaina egin zuen Jokuak geratzeko Munich-eko sarraskiaren ostean eta kirola itxi zuen olinpiadaren espierentziaren desilusioarekin. Bera konpetiziora bueltatu zen 1975ean 4. kokatu zen Pan Am jokuetan. 1976ko Montreal Olimpiadatan, baliogabetu egin zuten hasierako altura ez egiteagatik hiru aldiz eta kritikatu zuten ondorengo elkarrizketa baten barre egiteagatik, gero berak idatzi arren bera dezepzionatuta zegoela bere porrotarekin. 3. postua lortu zuen Munduko lehen kopan 1977an, eta zidarrezko domina irabazi zuen etxean Edmonton-en 1978ko Commonwealth Jokuetan..1979an, Brill-ek urrezko domina irabazi zuen atletismoko Munduko Kopan Montreal-en, Canadan. Bera munduko jauzi haundiaren lehengoa izan zen 1979an.
Lehenengoa kalifikatuta egon zenez Track and Field News 1979an, Brill faboritoa zen1980ko Olimpiadatan, hauek Canadaren boycota izan zuten U.R.R.S.ren Afganistan-en egindako mugimendu militarragatik . 1982ko Urtarrilan Brillek Munduko barruko altuera jauziko errekorra ezarri zuen 1.99 metroetan Edmonton-en, Alberta-n, 5 hilabete bere lehenengo semra Neil jaio ondoren. Alaba bat Katelin eta beste seme bat Jacob ditu. Mediku batekin ezkonduta dago, Douglas Coleman doktorea. 1982an Commonwealth Txapelduna barriro izan zen Brisbane-ko jokuetan
1970tik 1985era urteroko Track and Field News merezimenduen sailkapenetan , Brill munduko top ten -en (10 hoberenak) artean zegoen hamabi aldiz eta TOP 5-en sei aldiz. Inha Babakova eta Stefka Kostadinova dira altuera jauzietan emakume bakarrak sailkapen hobeagorekin, biak hamairu urteekin.
1983an, Brill, Order of Canadaren ofiziala egin zuten "Canada's premier woman high-jumper" (Canadako altuera jazietako lehen emakumea". izategatik. 2012an, Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal. domina eman zuten
1999an, 46 urteekin, Brillek munduko masters errekorra lortu zuen (45+ adina) 1.76 metres egin zituenean Gateshead-en. 2004an, berak 50+ adineko masters errekorra lortu zuen1.60 m eginez Langley-n. 2016tik aurrera, Brill'-en munduko adin talde errekorrak mantentzen dira oraindik.

## Lorpenak
### Errekorrak

* Canadian National High Jump Record – 1.98 m (1984, has held national record since 1969)
* Canadian National Indoor Record – 1.99 m (1982, former world indoor record)
* World Masters Record (W45+) – 1.76 (1999)
* World Masters Record (W50+) – 1.60 m (2004)

### Titulu Nazionalak

* 11 times Canadian National High Jump Champion – 1968-71,1974,1976,1978,1980,1982-1984 (11aldiz txapelduna)
* 2 times United States National High Jump Champion – 1979, 1982 (bitan)
* WAAA National (UK) High Jump Champion – 1971

### Nazioarteko konpetizioak

Nazioarteko lehiaketak :
| Urtea | Lehiaketa | Tokia | Emaitza | Altuera |
| 1969 | Pacific Conference Games | Tokyo, Japan | 01 ! | 1.71 m |
| 1970 | British Commonwealth Games | Edinburgh, United Kingdom | 01 ! | 1.78 m |
| 1971 | Pan American Games | Cali, Colombia | 01 ! | 1.85 m |
| 1972 | Olympic Games | Munich, West Germany | 8th | 1.82 m |
| 1975 | Pan American Games | Mexico City, Mexico | 4th | 1.81 m |
| 1976 | Olympic Games | Montreal, Quebec, Canada | — | NM |
| 1977 | Universiade | Sofia, Bulgaria | 02 ! | 1.90 m |
| 1977 | Pacific Conference Games | Canberra, Australia | 01 ! | 1.88 m |
| 1977 | World Cup | Düsseldorf, Germany | 03 ! | 1.89 m$^1$ |
| 1978 | Commonwealth Games | Edmonton, Alberta, Canada | 02 ! | 1.90 m |
| 1979 | Pan American Games | San Juan, Puerto Rico | 03 ! | 1.85 m |
| 1979 | World Cup | Montreal, Quebec, Canada | 01 ! | 1.96 m$^1$ |
| 1982 | Commonwealth Games | Brisbane, Australia | 01 ! | 1.88 m |
| 1983 | World Championships | Helsinki, Finland | 6th | 1.88 m |
| 1984 | Olympic Games | Los Angeles, United States | 5th | 1.94 m |
| 1985 | World Indoor Games | Paris, France | 03 ! | 1.90 m |
| 1986 | Commonwealth Games | Edinburgh, United Kingdom | 5th | 1.88 m |
Note: At the 1976 Olympic Games, Brill had three failures at her opening height of 1.75 m in the qualifying round. (hiru aldiz hasierako altura ez zuen egin)
$^1$Representing the Americas. (amerika ordezkatuz)

## Erreferentziak

* ↑ Neuhaus, Cable. (March 15, 1982). «Debbie Brill Is Still Tops in the High Jump, but Her Personal Best Is a Leap into Motherhood» People.
* 1 2 3 Hutchins, Aaron. (Jun 28, 2014). «'When I first started, I was all gangly and awkward': Debbie Brill figured out how to jump higher» Macleans.
* ↑ She gets her back up: Only five women in history have jumped higher than Canada's Debbie Brill, who gives it a twist, Sports Illustrated (Vault), Anita Verschoth, Feb. 22, 1971.
* 1 2 Russell, Scott. (July 7, 2017). «Profile: Debbie Brill raised the bar» CBC.
* ↑ «Debbie Brill: Taking a bad day in stride» CBC Digital Archives.
* ↑ «WOMEN'S WORLD RANKINGS, 1956–2010» 14-wHJRank.pdf (Track and Field News).
* ↑ Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal. .
* ↑ «IAAF standings 1972–1985» iaaf.org – The official athletics website (IAAF).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2722767
* Multimedia: Debbie Brill / Q2722767