# 1837
## Gertaerak
### Euskal Herria

* Irailaren 14a – Andoaingo gudua borrokatu zuten armada liberalak eta karlistak. Egun batzuetan borrokaldia parekatuta egon ostean, karlistek erasoaldia jo zuten gaurko egunez, eta liberalek atzera egin behar izan zuten, Donostiara.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 1a – Cecilia Viets Jamison, estatubatuar idazlea (h. 1909).
* Urtarrilaren 2a – Mili Alekseievitx Balakirev, errusiar musikagilea (h. 1910).
* Otsailaren 5a – Felipe Dugiols, gipuzkoar militarra (h. 1900).
* Otsailaren 12a – Emilia Calé, galiziar idazlea (h. 1908).
* Otsailaren 12a – Thomas Moran, Hudson Ibaiaren Eskolako margolari estatubatuarra (h. 1926).
* Otsailaren 13a – Valentin Zubiaurre Urionabarrenetxea, bizkaitar musikagilea (h. 1914).
* Otsailaren 17a – Pierre Auguste Cot, frantziar margolari akademizista (h. 1883).
* Otsailaren 23a – Rosalia de Castro, galiziar idazlea (h. 1885).
* Otsailaren 23a – Horace de Choiseul-Praslin, frantziar diplomatiko eta politikaria (h. 1915).
* Martxoaren 1a – William Dean Howells, estatubatuar eleberrigile, literatura kritikari eta antzerkigilea (h. 1920).
* Martxoaren 7a – Henry Draper, estatubatuar astronomoa (h. 1882).
* Martxoaren 15a - Matilde Orbegozo, bizkaitar poeta (h. 1891).
* Martxoaren 18a – Grover Cleveland, Ameriketako Estatu Batuetako 22. Presidentea (h. 1908).
* Martxoaren 21a – Theodore Gill, estatubatuar liburuzain eta zoologoa, arrainetan aditua (h. 1914).
* Martxoaren 27a – Wild Bill Hickok, esploratzailea, abenturazalea, jokalaria, ehiztaria, pistolaria eta Ameriketako Estatu Batuetako marshalla (h. 1876).
* Apirilaren 3a – Paul Robin, frantziar pedagogo eta hezitzaile anarkista (h. 1912).
* Apirilaren 5a – Algernon Charles Swinburne, ingeles poeta eta kritikaria (h. 1909).
* Apirilaren 9a – Eugénia Câmara, portugaldar aktore, poeta, idazle eta itzultzailea (h. 1874).
* Apirilaren 13a – Joséphine Marchais, frantziar jornalaria, Parisko Komunan parte hartu zuena (h. 1874).
* Apirilaren 21a – Fredrik Bajer, danimarkar idazle, irakasle eta politikari bakezalea, 1908ko Bakearen Nobel Saria (h. 1922).
* Apirilaren 29a – Georges Boulanger, frantziar jeneral eta politikaria (h. 1891).
* Maiatzaren 5a – Georges Lafenestre, frantziar arte kritikaria, historialaria eta poeta (h. 1919).
* Maiatzaren 9a – Maria Mazzarello, italiar lekaimea, Andre Maria Laguntzailearen Alaben Institutuaren sortzailea (h. 1881).
* Maiatzaren 9a – Adam Opel, alemaniar ingeniaria, Opel auto lantegiaren sortzailea (h. 1895).
* Maiatzaren 16a – Jean Dominique Julien Sallaberri, euskal legegizona eta idazlea (h. 1903).
* Ekainaren 1a – Hilary R. W. Johnson, Liberiako presidentea (h. 1901).
* Ekainaren 8a – Ivan Kramskoi, errusiar margolari eta arte-kritikaria (h. 1887).
* Ekainaren 17a – Alexander Skene, eskoziar ginekologoa (h. 1900).
* Ekainaren 22a – Paul Morphy, estatubatuar xakelaria, garai guztietako onenetakotzat joa (h. 1884).
* Uztailaren 4a – Carolus-Duran, frantziar margolaria (h. 1917).
* Uztailaren 9a – Luis Zirilo Iza, bizkaitar idazlea (h. 1892).
* Uztailaren 17a – Wilhelm Lexis, alemaniar estatistikari, ekonomialari eta demografoa (h. 1914).
* Uztailaren 18a – Vasil Levski, bulgariar iraultzailea (h. 1873).
* Abuztuaren 1ean bataiatua – Mary Harris, Mother Jones, gizarte-mugimenduen eta sindikatuen aldeko borrokalari irlandar-amerikarra (h. 1930).
* Abuztuaren 11 – Marie François Sadi Carnot, Frantziako Hirugarren Errepublikako 4. presidentea (h. 1894).
* Abuztuaren 25a – Luisa Pérez de Zambrana, kubatar poeta (h. 1922).
* Abuztuaren 31 – Édouard Stephan, frantziar astronomoa (h. 1923).
* Irailaren 16a – Petri V.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1861).
* Urriaren 28a – Tokugawa Yoshinobu, Tokugawa shogunerriko hamabosgarren eta azken shoguna (h. 1913).
* Urriaren 29a – Maria Abbadia-Ürrüstoi, frantziar ekintzaile feminista (h. 1913).
* Urriaren 29a – Abraham Kuyper, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1920).
* Azaroaren 8a – Ilia Txavtxavadze, georgiar idazlea eta politikaria (h. 1907).
* Azaroaren 9a – Antonio López Ferreiro, galizierazko idazle nabarmen eta historialaria (h. 1910).
* Azaroaren 23a – Johannes Diderik van der Waals, herbeheretar fisikaria, 1910eko Fisikako Nobel Saria (h. 1923).
* Azaroaren 28a – John Wesley Hyatt, estatubatuar asmatzailea, plastikoaren sortzailetzat hartua (h. 1920).
* Abenduaren 2a – Joseph Bell, eskoziar doktorea eta zientzialaria (h. 1911).
* Abenduaren 9a – Émile Waldteufel, frantziar muikagilea (h. 1915).
* Abenduaren 11 – Esther Saville Allen, estatubatuar idazlea (h. 1913).
* Abenduaren 24a – Hans von Marées, alemaniar margolaria (h. 1887).
* Abenduaren 24a – Sissi, Austriako enperadorearen emaztea eta Hungariako erregina ezkontidea (h. 1898).
* Bazilio Joanategi, baxenafar idazlea (h. 1921).
* Juan Cruz Untzeta, bizkaitar apaiz katolikoa, Begoñako Andra Mari elizako parrokoa 40 urtez (h. 1921).
* Manuela Zubiaurre, Doña Manuela Bertsolari, gipuzkoar bertsolaria (h. 1916).
* Amalia López Cabrera, espainiar dagerrotipista eta argazkilaria, Espainiako lehen argazki estudio propioa ireki zuen emakumea (h. 1899).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 11 – François Gérard, frantziar margolaria (j. 1770).
* Urtarrilaren 20a – John Soane, ingeles arkitekto neoklasikoa (j. 1753).
* Urtarrilaren 23a – John Field, irlandar musikaria eta piano-jotzailea (j. 1782).
* Urtarrilaren 27a – Jose Maria Fagoaga, gipuzkoar matxinatua eta konspiratzailea, Mexikoko independentziaren alde borrokatu zuena (j. 1764).
* Otsailaren 7a – Gustavo IV.a Adolfo Suediakoa, Suediako erregea (j. 1778).
* Otsailaren 10a – Aleksandr Puxkin, errusiar poeta, nobelagile, dramagile eta istorio motzen idazlea (j. 1799).
* Otsailaren 12a – Ludwig Börne, alemaniar idazlea (j. 1786).
* Otsailaren 13a – Mariano Jose de Larra, espainiar idazlea (j. 1809).
* Otsailaren 19a – Georg Büchner, alemaniar antzerkigile, olerkari, itzultzaile eta iraultzailea (j. 1813).
* Martxoaren 16a – François-Xavier Fabre, frantziar margolaria (j. 1766).
* Martxoaren 31 – John Constable, ingeles margolari erromantikoa (h. 1776).
* Maiatzaren 18a – Marguerite Gérard, frantziar margolaria, rokoko estilokoa (j. 1761).
* Maiatzaren 27a – Vicente Ignacio Iturbe, paraguaitar borrokalaria (j. 1786).
* Maiatzaren 29a – Manuel Gurrea, nafar militarra (j. 1790).
* Ekainaren 6a – Diego Portales, Txileko diktadorea (j. 1793).
* Ekainaren 14a – José Aznárez Navarro, espainiar politikaria (j. 1759).
* Ekainaren 14a – Giacomo Leopardi, italierazko idazlea (j. 1798).
* Ekainaren 20a – Gilen IV.a Erresuma Batukoa, Erresuma Batua eta Britainiar Jabegoen erregea (j. 1765).
* Uztailaren 19a – Agustín Eyzaguirre, Txileko behin-behineko lehendakaria izandakoa (j. 1768).
* Abuztuaren 13a – Joaquín María Barroeta, gipuzkoar politikaria (j. 1763).
* Abuztuaren 25a – Pedro Sarsfield, espainiar militarra, Nafarroako erregeordea (j. 1779).
* Irailaren 21a – Amália Bezerédj, hungariar idazlea (j. 1804).
* Urriaren 5a – Hortense de Beauharnais, Holandako erregina ezkontidea (j. 1783).
* Urriaren 10a – Charles Fourier, frantziar filosofoa (j. 1772).
* Urriaren 17a – Johann Nepomuk Hummel, austriar musikagile eta piano-jotzailea (j. 1778).
* Agustin Arruti Larragoien, Izuela Artzaina, gipuzkoar bertsolaria (j. 1780).
* Azaroaren 16a - Leon Iriarte, Zarandaja, nafar militar liberala.
* Tsultrim Gyatso, Tibeteko 10. Dalai Lama (j. 1816).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7608
* Multimedia: 1837 / Q7608