OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eper gris

Eper grisa (Perdix perdix) phasianidae familiako hegaztia da. Espeziearen jatorrizko izen bat gehien iraun zuen eskualde euskaldunetan eper urdina da.
Ia Europa osoan eta mendebaldeko Asian bizi den hegazti hau, gizakiak Ipar Amerikara zabaldua izan da.
Hegazti hau garai historikoetan zabalduagoa egon zen Euskal Herrian, baina gizakiak eragindako habitataren aldaketak zein geheiegizko ehizak galdu zuten espeziea leku gehienetan. Egun bakarrik Populazio txiki bat mantentzen da Nafarroako zein Zuberoako Pirinioetan. Azken urtetan dena den hainbat egitasmo abiatu dira eper urdina berreskuratzeko Euskal Herrian. Haren ondorioz, esate baterako, hainbat hegazti askatu dira Gorbeiako natura parkean eta gauza berbera egiteko asmoa dago Valderejoko natura parkean ere.

## Azpiespezie

Eper grisak zazpi azpiespezie ditu:
* Perdix perdix perdix
* Perdix perdix sphangnetorum
* Perdix perdix armoricana
* Perdix perdix hispaniensis
* Perdix perdix lucida
* Perdix perdix robusta
* Perdix perdix canescens

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Eper gris» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Perdix perdix. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* ↑ http://www.hazi.es/es/proyectoshazi/eremu-naturala-eta-biodibertsitatea/237-gallipyr-gestion-y-recuperacion-de-galliformes-de-montana.html%5B%5D
* ↑ Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press.
* Datuak: Q26106
* Multimedia: Perdix perdix / Q26106
* Espezieak: Perdix perdix
# Giloi

Giloia (Crex crex) rallidae familiako hegaztia da.
Europan eta mendebaldeko Asian bizi den hegazti hau neguetan Afrikara migratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Giloi» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Robin Hull (2001). Scottish Birds: Culture and Tradition. Edinburgo: Mercat Press. 156. orr. ISBN 184183 0259
* Datuak: Q26017
* Multimedia: Crex crex / Q26017
* Espezieak: Crex crex
# Uroilanda pikart

Uroilanda pikarta (Porzana porzana) rallidae familiako hegaztia da, Europa eta mendebaldeko Asiako eskualde hezeetan bizi dena. Neguan Afrika eta Pakistanera migratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Uroilanda pikart» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Porzana porzana. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q194024
* Multimedia: Porzana porzana / Q194024
* Espezieak: Porzana porzana
# Kutturlio arrunt

Kutturlio arrunta (Galerida cristata) alaudidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasiako eskualde epel gehienetan, Portugaldik Txinako ipar-ekialde eta Indiako ekialderaino, eta iparraldeko Afrikan, Nigerreraino, bizi dena.
Kutturlio arrunta espezie ez-migratzailea da, eta bere izaera sedentarioa argi erakusten du Britainia Handira noizbehinka bakarrik heltzeak, Frantziako iparraldean hazi arren.
Hegazti arrunta da lur zabal eta lehorretan eta laborantza eremuetan. Habia lurrean jartzen du, bi edo hiru arrautza erruteko. Bere elikagaiak belar haziak eta intsektuak dira; bigarrenak, bereziki, ugalketa garaian.
Moko ertain-zorrotza eta gandor antzeko kalpar nabaria ditu. Hegaldian hegape gorrixkak edo krema kolorekoak erakusten ditu. Gorputzean kolore mimetikoak ditu nagusiki: arre-grisaxka gainetik eta gris-zurixka azpitik, marra finekin bularrean. Bere abestia gozoa eta doinu anitzekoa da.
Arreta handia behar da subespezie asko dituen kutturlio hau bere familia bereko beste espezie gertuetatik bereizteko, espezieak elkarrekin bizi diren guneetan. Sartaldean kutturlio mokolaburraren (Galerida theklae) oso antzekoa da eta Indiako sartaldean kutturlio malabarraren (Galerida malabarica) oso antzekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Kutturlio arrunt» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Galerida cristata. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q26982
* Multimedia: Galerida cristata / Q26982
* Espezieak: Galerida cristata
# Kutturlio mokolabur

Kutturlio mokolaburra (Galerida theklae) alaudidae familiako hegazti paseriformea da, Iberiar penintsulan, iparraldeko Afrikan eta Sahara azpiko Afrikan (Senegaletik Somaliara) bizi dena.
Hegazti arrunta da bizi den tokietako lur zabal eta lehorretan, sarritan toki garai samarretan. Habia lurrean jartzen du, bitik seira arteko arrautza erruteko. Bere elikagaiak belar haziak eta intsektuak dira; bigarrenak, bereziki, ugalketa garaian. Espeziea sedentarioa da.
Hegatxabal arruntaren (Alauda arvensis) antzekoa da baina zertxobait txikiagoa eta zutitzen duen gandor antzeko kalpar luzea du. Hegatxabala baino grisaxkagoa da eta ez ditu hegaletan eta buztanean hark dituen ertz zuriak.
Nahiko zabalduta dagoen kutturlio arruntaren (Galerida cristata) oso antzekoa da. Hala ere, bera baino txikiagoa eta grisaxkagoa da eta mokoa laburragoa eta kalparra xumeagoa du. Hegaldian hegape grisak erakusten ditu, ez gorrixkak kutturlio arruntak bezala. Gorputzean kolore mimetikoak ditu nagusiki: arre-grisaxka gainetik eta gris-zurixka azpitik, marra finekin bularrean, kutturlio arruntarenak baino lodiagoak eta nabarmenagoak.
Sexu bien banakoak antzekoak dira eta hazita dauden banakoen gorputzaren tamaina 15 eta 17 cm bitartekoa izaten da.
Bere abestia gozoa eta doinu anitzekoa da; kutturlio arruntarena baino leunagoa eta tonu gehiagokoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Kutturlio mokolabur» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Galerida theklae. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q851570
* Multimedia: Galerida theklae / Q851570
* Espezieak: Galerida theklae
# Dupont hegatxabal

Dupont hegatxabala (Chersophilus duponti), Portugalgo pirripio izenez ere ezaguna, alaudidae familiako hegazti paseriformea da, iparraldeko Afrikan (Aljeriatik Egiptoraino), Iberiar Penintsulan eta Frantzian bizi dena.

## Taxonomia

Dupont hegatxabalak azpiespezie bi ditu:
* Chersophilus duponti duponti. Europan eta ipar-mendebaldeko Afrikan bizi dena.
* Chersophilus duponti margaritae, ipar-ekialdeko Afrikan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Dupont hegatxabal» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Chersophilus duponti. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1266617
* Multimedia: Chersophilus duponti / Q1266617
* Espezieak: Chersophilus duponti
# Txoriandre arrunt

Txoriandre arrunta (Calandrella brachydactyla) alaudidae familiako hegazti paseriformea da, hegoaldeko Europan, ipar-mendebaldeko Afrikan eta Asiako eskualde epeletan (Turkiatik hegoaldeko Errusia eta Mongoliaraino) bizi dena.

## Taxonomia

Txoriandere arruntak 11 azpiespezie ditu:
* Calandrella brachydactyla artemisiana
* Calandrella brachydactyla brachydactyla
* Calandrella brachydactyla cinerea
* Calandrella brachydactyla dukhunensis
* Calandrella brachydactyla eremica
* Calandrella brachydactyla hermonensis
* Calandrella brachydactyla hungarica
* Calandrella brachydactyla longipennis
* Calandrella brachydactyla orientalis
* Calandrella brachydactyla rubiginosa
* Calandrella brachydactyla woltersi

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txoriandre arrunt» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Calandrella brachydactyla. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q24843
* Multimedia: Calandrella brachydactyla / Q24843
* Espezieak: Calandrella brachydactyla
# Basoetako gerri-txori

Basoetako gerri-txoria (Certhia familiaris) certhiidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasiako baso epeletan bizi dena.

## Deskribapena

Ia ez da bereizten bere itxuragatik gerri-txori arruntetik. Tamaina bera du (12 cm).
Landan ikusten zailak diren desberdintasun txikiak baino ez dituzte: kolore zuriagoa azpian, mokoa pixka bat laburragoa eta zuzenagoa eta azazkal luzeagoak. Hauen kantua entzun behar da ziurtasunez bereizteko, arruntak baino zorrotzagoa eta leunagoa.
Euskal Autonomia Erkidegoan bere ugalketa ez da ziurtasunez baieztatu, baina badirudi Nafarroako banaketa-eremua gutxienez Aralarko pagadietaraino heltzen dela.
Basokoa bere kidea bezala, Iberian eremu menditsuetan baino ez da agertzen: Kantauri mendilerroa, Pirinioak eta Iberiar Sistema, pagadi, harizti eta izei basoak okupatzen ditu.

## Taxonomia

Basoetako gerri-txoriak azpiespezie hauek ditu:

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Basoetako gerri-txori» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Certhia familiaris. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* ↑ (Gaztelaniaz) Administracion de la Comunidad Autonoma de Euskadi. (1989). Euskal Autonomiu Elkarteko Ornodunak. Graficas Santamaria S.A., 326 or. ISBN 84-7542-639-5..
* Datuak: Q193593
* Multimedia: Certhia familiaris / Q193593
* Espezieak: Certhia familiaris
# Elur-berdantza

Elur-berdantza (Plectrophenax nivalis) Calcariidae familiako hegazti paseriformea da, eskualde artikoetan bizi dena. Artikoko espezialista da, lurralde osoan zehar hedatua. Talde isolatu txikiak daude artikotik hegoaldera, adibidez Eskozian edo Alaska-Yukoneko mugan. Passeriformes guztien artean iparralderago bizi den espeziea da.

## Taxonomia

Elur-berdantzak lau azpiespezie ditu:
* Plectrophenax nivalis nivalis
* Plectrophenax nivalis insulae
* Plectrophenax nivalis vlasowae
* Plectrophenax nivalis townsendi

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Elur-berdantza» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Hofstad, E., Espmark, Y., Moksnes, A., Haugan, T., & Ingebrigtsen, M. (2002). The relationship between song performance and male quality in snow buntings (Plectrophenax nivalis). Canadian Journal of Zoology 80 (3): 524-531
* ↑ (Ingelesez) Sandberg, R.; Pettersson, J.. (1996-09-01). «Magnetic orientation of snow buntings (Plectrophenax nivalis), a species breeding in the high Arctic: passage migration through temperate-zone areas» Journal of Experimental Biology 199 (9): 1899–1905. ISSN 0022-0949. PMID 9319809. (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26416
* Multimedia: Plectrophenax nivalis / Q26416
* Espezieak: Plectrophenax nivalis
# Berdantza txiki

Berdantza txikia (Emberiza pusilla) emberizidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasiako taigan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Berdantza txiki» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Bangs, Outram (1932): Birds of western China obtained by the Kelley-Roosevelts expedition. Fieldiana Zoology 18(11): 343-379. online
* Datuak: Q216855
* Multimedia: Emberiza pusilla / Q216855
* Espezieak: Emberiza pusilla
# Negu-txonta

Negu-txonta (Fringilla montifringilla) fringillidae familiako hegazti paseriformea da, iparraldeko Eurasian bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Negu-txonta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Fringilla montifringilla. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q188877
* Multimedia: Fringilla montifringilla / Q188877
* Espezieak: Fringilla montifringilla
# Itsas txirta

Itsas txirta (Anthus petrosus) motacillidae familiako hegazti paseriformea da, mendebaldeko Europako kostalde harritsuetan bizi dena.

## Taxonomia

Itsas txirtak lau azpiespezie ditu:
* Anthus petrosus petrosus
* Anthus petrosus kleinschmidti
* Anthus petrosus meinertzhageni
* Anthus petrosus littoralis

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Itsas txirta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2008). Anthus petrosus. IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species
* Datuak: Q642685
* Multimedia: Anthus petrosus / Q642685
* Espezieak: Anthus petrosus
# Antzandobi arrunt

Antzandobi arrunta (Lanius collurio) laniidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasian bizi dena. Espezie migratzailea da, neguak Afrika tropikalean ematen dituena. Euskal Herrian aurkitu ahal den hiru antzandobi espezietako bat da.

## Deskribapena

16-18 zentimetro arteko txoria da. Antzandobi arraren bizkarra gorrixka da eta sabelaldea zuria. Buruak kolore urdinxka du eta antifaz beltz batek zeharkatzen du begi aldea. Emeak apalagoak dira, buru eta gainalde gorrixka eta azpialde zuria baitute.
Neurriz zozoaren antzekoa, bere buru handiak oso bereizgarri egiten du antzandobia, eta euskaraz eskualde askotan ematen zaion izenak ere ondo adierazten du gainontzeko txoriak baino kaxko handiagoa duela: buruhandia, txorihandia, begihandia...

## Elikadura

Intsektuak jaten ditu, baita animalia handiagoak ere, hala nola, txori txikiak, saguak eta sugandilak. Ohitura berezi bat badu, harrapakinak arantzatan sartzen ditu geroragoko biltegia osatuz. Elorri-arantzetan eta beste arantza zorrotz batzuk erabiltzen dituzte, baita gizakiek egindako alanbradak.
Ehizatzeko gehienbat zuhaixketan, zutoinetan, hesietan edota kableetan pausatu eta kokatzen da, lurrera adi-adi begiratzeko. Aldi berean, isatsa gora-beherantz ala aldeetarantz mantso-mantso mugitzen duen bitartean, zelatan egoten da. Lurrean harrapakin bat ikusten duenean, harantz albotik abiatzen da. Bestalde, bere inguruan pasatzen den intsektua erraz harrapatzen du. Hala ere, lurrean sarritan huts egiten du harrapaketan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Antzandobi arrunt» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Worfolk, Tim (2000) "Identification of red-backed, isabelline and brown shrikes" Dutch Birding 22 (6): 323-362
* ↑ «Antzandobi arrunta» txoriak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-23).
* ↑ «Antzandobi arrunta, harakin hegalaria - Zientzia.eus» zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-23).
* Datuak: Q26671
* Multimedia: Lanius collurio / Q26671
* Espezieak: Lanius collurio
# Negu-txirta

Negu-txirta (Anthus pratensis) motacillidae familiako hegazti paseriformea da, iparraldeko Europan eta ipar-mendebaldeko Asian bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Negu-txirta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2008). Anthus pratensis. IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species
* Datuak: Q26956
* Multimedia: Anthus pratensis / Q26956
* Espezieak: Anthus pratensis
# Elur-txonta

Elur-txonta (Montifringilla nivalis) passeridae familiako hegazti paseriformea da, Eurasiako mendietan bizi dena. 1.500 metrotik gora bizi ohi dira, Pirinio, Alpe, Korsika eta Balkanetan, eta hortik erdialdeko Asiaraino hedatzen dira eta Txinako mendebaldera. Karraskariek utzitako zuloetan edo arroken artean habia eratzen dute eta 3-4 arrautza utzi ohi dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Elur-txonta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2008). Montifringilla nivalis. IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species
* Datuak: Q499290
* Multimedia: Montifringilla nivalis / Q499290
* Espezieak: Montifringilla nivalis
# Benarriz kaskabeltz

Benarriz kaskabeltza (Acrocephalus melanopogon) sylviidae familiako hegazti paseriformea da, hegoaldeko Eurasiako eskualde epeletan eta ipar-mendebaldeko Afrikan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Benarriz kaskabeltz» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Acrocephalus melanopogon. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
* Datuak: Q385273
* Multimedia: Acrocephalus melanopogon / Q385273
* Espezieak: Acrocephalus melanopogon
# Txio txistulari

Txio txistularia (Phylloscopus sibilatrix) phylloscopidae familiako hegazti paseriformea da, Europako eskualde epeletan eta mendebaldeko Asian bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txio txistulari» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Clement, Peter (1995). The Chiffchaff. Londres: Hamlyn. ISBN 0-600-57978-6.
* Datuak: Q27075477
* Multimedia: Phylloscopus sibilatrix / Q27075477
* Espezieak: Phylloscopus sibilatrix
# Tximutx

Tximutxa (Panurus biarmicus) Panuridae familiako hegazti paseriformea da, Eurasiako eskualde epeletan bizi dena.
16 zentimetro inguru luze, gorputz sendoa eta isats luzea du. Bizkarreko eta isatseko lumak gorrixkak izaten ditu, burukoak gris berdexkak eta papar-sabeletakoak gorri zurixkak. Begiaren azpian hiruki baten egiturako orban beltz bat izaten du arrak. Europako hego-ekialdean bizi da; kanabera artean ibiltzen da batez ere. Intsektuak eta belar hazia jaten ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Tximutx» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins
* Datuak: Q192817
* Multimedia: Panurus biarmicus / Q192817
* Espezieak: Panurus biarmicus
# Durdula

Durdula (Turdus pilaris) turdidae familiako hegazti paseriformea da, iparraldeko Eurasian bizi dena.
25 bat zentimetro izaten da luze. Burua eta bizkarra kolore grisekoak ditu, eta isatsa iluna, beltza ia. Paparra hori-gorrixka du, eta marra beltzak ditu paparrean eta alboetan. Europako iparraldean eta Asian erruten ditu arrautzak, eta Europan, Asian, Afrikan eta Turkestan hegoaldean, eta India ipar-ekialdean bizi da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Durdula» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25777
* Multimedia: Turdus pilaris / Q25777
* Espezieak: Turdus pilaris
# Zozo paparzuri

Zozo paparzuria (Turdus torquatus) turdidae familiako hegazti paseriformea da, erdialde eta mendebaldeko Europako eskualde menditsuetan eta Kaukason bizi dena.

## Deskribapena

Zozo paparzuria ahaidetuta dago ohiko zozoarekin (Turdus merula). Paparzuria beste zozoez erraz bereizi ahal dugu bere lumajea ikusiz.. Bularreko lumajea zuria da. Gorputzaren lumen kolorea emeen eta arren artean desberdinak dira, emeak arreak eta bularra luma horail ilunez zipriztinduak dituzten bitartean, arrak lumail beltz bat dute.
Udazkenean luma batzuk grisaxkak itzultzen dira, ezkatadun itxura bat ematen animalia espezie honi.
Haien kantua esaldi labur desberdinez osatuta dago eta esaldi hauek 2 eta 4 biderrez errepikatzen dira (tac-tac-tac, chuc-chuc-chuc-chuc), normalean adar batetik edo lurretik, baina batzutan hegaldian zehar ere. Honako kasuetan soinua ez da errepikatzen.

## Erreferentziak

* Datuak: Q26641
* Multimedia: Turdus torquatus / Q26641
* Espezieak: Turdus torquatus
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Zozo paparzuri» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins
* ↑ (Gaztelaniaz) Turdus torquatus. 2016-04-02 (Noiz kontsultatua: 2017-10-05).
# Buztanzuri beltz

Buztanzuri beltza (Oenanthe leucura) muscicapidae familiako hegazti paseriformea da, Iberiar penintsulan eta ipar-mendebaldeko Afrikan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Buztanzuri beltz» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins
* Datuak: Q856062
* Multimedia: Oenanthe leucura / Q856062
* Espezieak: Oenanthe leucura
# Papourdin

Paparurdina edo papourdina (Luscinia svecica) muscicapidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasian eta mendebaldeko Alaskan bizi dena.
13 cm inguru luzea. Papo-urdin arraren lepoaldeko lumek kolore urdin bizia hartzen dute udaberrian. Bizkarraldekoak beti arreak izaten ditu eta sabelekoak zurixkak. Emeak luma beltzez osatutako eraztun moduko bat izaten du lepoan; gainerakoan arraren antzekoa izaten da. Uda Europako iparraldean eta erdialdean, eta Asian ematen du. Negu hasieran Afrikara nahiz Asiako hegoaldera migratzen du. Intsektuak eta arrak jaten ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Papourdin» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins
* Datuak: Q26578
* Multimedia: Luscinia svecica / Q26578
* Espezieak: Luscinia svecica
# Kanario

Kanaria, kanarioa edo kirrixkilet (Serinus canaria) fringillidae familiako hegazti paseriformea da.
Makaronesiako Kanarietan, Azoreetan eta Madeiran hegazti autoktonoa da. Lehen karnabaren (Carduelis carduelis) edo etxe-txolarrearen (Passer canarius) ahaidetzat hartzen bazen ere, egun txirriskilarena dela badakigu.
12 cm inguru luze da. Lumarik gehienak berde horixkak ditu, baina emearen bizkarrekoak gris arreak izaten dira. Azores, Madeira eta Kanaria uharteetan bizi dira. Oso kantari onak izaten dira, eta zaletasun handia izan da kanarioetarako; Kanaria uharteak aurkitu bezain laster hasi ziren, 1393. urtean, kanarioak alde orotara zabaltzen. Kaiolako txori gisa oso erabilia da. Belar haziak jaten ditu batez ere. Beste txori mota batzuekin ere gurutzatu ohi da, karnabarekin, tarinarekin eta txontarekin besteak beste.
Kanariar palmondoarekin (Phoenix canariensis) batera, Kanarietako ikurra da, legeak dioenez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Hiztegi Batua. Kanari. .
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Kanario» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Snow, D. W.; Perrins, C. M.. (1998). The Birds of the Western Palearctic concise ed.. Oxford: Oxford University Press ISBN 0-19-854099-X..
* Datuak: Q192524
* Multimedia: Serinus canaria / Q192524
* Espezieak: Serinus canaria
# Ganga azpibeltz

Ganga azpibeltza (Pterocles orientalis) Pteroclididae familiako hegaztia da, Iberiar penintsulan, iparraldeko Afrikan eta Asian bizi dena.

## Taxonomia

Ganga azpibeltzak bi azpiespezie ditu:
* Pterocles orientalis arenarius (Pallas, 1775) - Erdialdeko Asian bizi dena.
* Pterocles orientalis orientalis (Linnaeus, 1758) - Iberiar penintsulan, iparraldeko Afrikan eta Ekialde Hurbilean bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Ganga azpibeltz» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ BirdLife International (2004). Pterocles orientalis. 2006. IUCN Zerrenda Gorria.
* 1 2 Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press. Downloadable from Cornell Lab of Ornithology
* Datuak: Q383182
* Multimedia: Pterocles orientalis / Q383182
* Espezieak: Pterocles orientalis