OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arrano apain

Arrano apaina (Spizaetus ornatus) Spizaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Arrano apain» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Spizaetus
* Accipitridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q602388
* Multimedia: Spizaetus ornatus / Q602388
* Espezieak: Spizaetus ornatus
# Arrano nagi

Arrano nagi (Aquila rapax) Aquila generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.

## Azpiespezieak

Arrano nagik hiru azpiespezie ditu:
* Aquila rapax belisarius - Maroko eta Algeria; hegoaldeko Arabia eta ekialdeko Afrika.
* Aquila rapax rapax - hegoaldeko Kenya eta Zairetik Angolaraino, Namibia eta Hegoafrika.
* Aquila rapax vindhiana - Pakistan, India eta hegoaldeko Nepal.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ J.F. Clements, T.S. Schulenberg, M.J. Iliff, B.L. Sullivan, & C.L. Wood. (2010). (xls) The Clements Checklist of Birds of the World, Version 6.5. Cornell University Press.

## Ikus, gainera

* Aquila
* Accipitridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q374141
* Multimedia: Aquila rapax / Q374141
* Espezieak: Aquila rapax
# Pallas itsas arrano

Pallas itsas arranoa (Haliaeetus leucoryphus) Haliaeetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago. Asiako hainbat eskualdetan bizi den hegazti honek ez dauka azpiespezierik.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Haliaeetus
* Accipitridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q271462
* Multimedia: Haliaeetus leucoryphus / Q271462
* Espezieak: Haliaeetus leucoryphus
# Martin handi iparramerikar

Martin handi iparramerikarra (Megaceryle alcyon) Megaceryle generoko animalia da. Hegaztien barruko Alcedinidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Megaceryle
* Alcedinidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q736052
* Multimedia: Megaceryle alcyon / Q736052
* Espezieak: Megaceryle alcyon
# Erle-txori papargorri

Erle-txori papargorri (Merops persicus) Merops generoko animalia da. Hegaztien barruko Meropidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Merops
* Meropidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1951359
* Multimedia: Merops persicus / Q1951359
* Espezieak: Merops persicus
# Belatz mantxuriar

Belatz mantxuriarra (Falco amurensis) Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Falco
* Falconidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q481742
* Multimedia: Falco amurensis / Q481742
* Espezieak: Falco amurensis
# Belatz urdin

Belatz urdin (Falco concolor) Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Ekialdeko Afrikan eta Pertsiar golkoan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Falco
* Falconidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q747785
* Multimedia: Falco concolor / Q747785
* Espezieak: Falco concolor
# Sakre belatz

Sakre belatz (Falco cherrug) Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.

## Azpiespezieak

Sakre belatzak bi azpiespezie ditu:
* Falco cherrug cherrug - Eurasiakoa.
* Falco cherrug milvipes - ipar-ekialdeko Asiakoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Clements, J. F. 2007. The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. Cornell University Press. Downloadable from Cornell Lab of Ornithology

## Ikus, gainera

* Falco
* Falconidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q165974
* Multimedia: Falco cherrug / Q165974
* Espezieak: Falco cherrug
# Ipar-belatz

Ipar-belatz (Falco rusticolus) Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago. Eskualde azpiartikoko hegaztia da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Falco
* Falconidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q177688
* Multimedia: Falco rusticolus / Q177688
* Espezieak: Falco rusticolus
# Guakamaio hori-urdin

Guakamaio hori-urdina (Ara ararauna) Ara generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Bizkarraldea eta hegoak urdinak, eta sabel-paparrak horiak dituena. Ameriketako hegoaldean, Argentinara bitarteko lurraldeetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Ara
* Psittacidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q205477
* Multimedia: Ara ararauna / Q205477
* Espezieak: Ara ararauna
# Tesh Sidi

Teslem Andala Ubbi (Tindufeko errefuxiatuen kanpamentua, Aljeria, 1994ko maiatzaren 30an jaiota), Tesh Sidi bezala ezagunagoa (arabieraz: تسلم سيدي‎), informatika ingeniari eta politikari hispaniar-saharar bat da. Aktibista antikolonialista eta saharar herriaren independentziaren aldeko ekintzailea izan ondoren, Diputatuen Kongresuan diputatua da, Sumar alderdian.

## Erreferentziak

* ↑ «Teslem Andala Ubbi - XV Legislatura - Congreso de los Diputados» www.congreso.es (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119268257
* Multimedia: Tesh Sidi / Q119268257
# Ivan Aivazovski

Ivan Konstantinovitx Aivazovski (armenieraz: Հովհաննես Այվազովսկի, errusieraz: Иван Константинович Айвазовский; Feodosia, 1817ko uztailaren 29a/uztailaren 17a - 1900eko maiatzaren 2/apirilaren 19a) pintore errusiarra, jatorri armeniarra, famatua bere itsas pinturengatik.

## Biografia

1833an San Petersburgoko Arteen Akademian sartu zen, eta bi urte geroago zilarrezko dominarekin graduatu zen.
1841ean bost urteko bidaia hasi zuen, Italia, Portugal, Espainia, Frantzia, Erresuma Batua eta Herbehereak ezagutu zituen, beste batzuen arte.
1842an Turner paisaia-pintorea ezagutu zuen. Errusiara itzuli zenean, 1844an, San Petersburgoko Arteen Akademiako kide izendatu zuten, eta bi urte geroago, bertako irakaslea izan zen.
1845ean, Aivazovskik Istanbulera joan zen Abdulmezid I.ak gonbidatuta, eta 1845–1890 urteen bitartean errepikatu zuen bidaia. Bidaia horietakoak dira hainbat sultanek eskatutako margolanak.
1848an egin zuen bere lehenengo erakusketa Moskun. 1853an Feodosiako arkeologia-indusketetan parte hartu zuen, eta handik ateratako artelan ugari Hermitage museoko bilduman daude gaur egun.
1857an, Parisen egin zuen erakusketa bikain baten ondoren, Aivazovskiri Ohorezko Legioa intsignia eman zioten. 1869an Egipto bisitatu zuen.
Aivazovskyrengan eragin handia izan zuen Asia Txikiko armeniar sarraskiak (1895), hori dela eta, hainbat koadro margotu zituen gai horren inguruan, Mercury bi itsasontzi turkiarrek erasotua esate baterako.
Bere azken egunak Feodosian igaro zituen, non arte-eskola bat eta historia museo bat ireki zituen. Feodosian hil zen 1900. urtean.

## Galeria

* Mercury bi itsasontzi turkiarrek erasotua, 1892
* Ekaitza, 1854
* Bederatzigarren olatua
* Kaukasia
* Çeşmeko gudua
* Tallinneko ikuspegia

## Ikus, gainera

* Joseph Mallord William Turner

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ivan Aivazovskiren margoak
* (Errusieraz) Ivan Aivazovskiren margoak eta Biografia
* Datuak: Q181568
* Multimedia: Ivan Aivazovsky / Q181568
# Mika urdin iberiar

Cyanopica cookii Cyanopica generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Cyanopica
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q12256020
* Multimedia: Cyanopica cooki / Q12256020
* Espezieak: Cyanopica cooki
# Txoriandre buztanbeltz

Txoriandre buztanbeltz (Ammomanes cinctura) Ammomanes generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago. Basamortu epeletan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Ammomanes
* Alaudidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1584207
* Multimedia: Ammomanes cinctura / Q1584207
* Espezieak: Ammomanes cinctura
# Hegatxabal adardun

Hegatxabal adarduna (Eremophila alpestris) Eremophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago. Belarrien gainean adar itxurako lumatxo batzuk ditu eta horrek egiten du bereizgarri alaudidoen artean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Eremophila
* Alaudidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q207249
* Multimedia: Eremophila alpestris / Q207249
* Espezieak: Eremophila alpestris
# Europar erreaktore presurizatu

EPR (ingelesez: European Pressurized Reactor) erreaktore nuklear mota baten akronimoa da. 1600 MW-eko potentzia duen hirugarren belaunaldiko ur presurizatuzko erreaktore baten diseinua da EPR. Batez ere Framatomek, Electricité de Francek (EDF) Frantzian, eta Siemensek Alemanian diseinatu eta garatu zuten. European Pressurized Reactor (Europako Erreaktore Presurizatua) du izena, baita Evolutionary Power Reactor (Potentzia Eboluzionatuko Erreaktorea) deitzen zaio ere. Maiz, EPR soilik deitzen da, eta Estatu Batuetan US-EPR izena hartzen du.

## Erreferentziak

* ↑ «¿Qué fue del EPR?» Revista de Ingeniería Dyna 17 de mayo de 2018.
# Hume txio

Hume txioa (Phylloscopus humei) Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Phylloscopus
* Phylloscopidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q608313
* Multimedia: Phylloscopus humei / Q608313
* Espezieak: Phylloscopus humei
# Txio iberiar

Txio iberiarra (Phylloscopus ibericus) Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Phylloscopus
* Phylloscopidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q976787
* Multimedia: Phylloscopus ibericus / Q976787
* Espezieak: Phylloscopus ibericus
# Sasi-txori txiki

Sasi-txori txiki (Hippolais caligata) Hippolais generoko animalia da. Hegaztien barruko Acrocephalidae familian sailkatua dago. Asiako eskualde epeletan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Hippolais
* Acrocephalidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q757116
* Multimedia: Iduna caligata / Q757116
* Espezieak: Iduna caligata
# Leiotrix mokogorri

Leiotrix mokogorria (Leiothrix lutea) Leiothrix generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Leiothrix
* Leiothrichidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q589245
* Multimedia: Leiothrix lutea / Q589245
* Espezieak: Leiothrix lutea
# Marcel Schwob

Marcel Schwob (jaiotza-izena: André Mayer; Chaville, 1867ko abuztuaren 23a - Paris, 1905eko otsailaren 26a) frantses idazle eta itzultzailea izan zen.
Interesgune asko izan zituen bere idatzietan: Erdi Aroa, zientziak, astrologia eta hizkuntza zahar eta berriak. Artikulu asko eta hainbat itzulpen (Defoeren Moll Flanders, Shakespeareren Hamlet) argitaratu zituen. Bere interes-zabaltasunagatik eragin handia izan zuen bere garaiko frantses idazleengan. Estilista fin bezala egin zen ezagun.

## Lan nagusiak

* Coeur double (1891, Bihotz bikoitza),
* Le Roi au masque d´or (1893, Urrezko maskaradun erregea, Pedro Diez de Ultzurrunek euskaratua),
* Les mimes (Mimoak, Mikel Lasak euskaratua),
* Livre de Monelle (1894),
* La Croisade des enfants (1896,
* Haurren gurutzada, (Joseba Sarrionandiak euskaratua),
* Vies imaginaires (1896, Irudimenezko bizitzak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q472697
* Multimedia: Marcel Schwob / Q472697
# Arabazozo gorrizta

Arabazozo gorrizta (Pastor roseus) Pastor generoko animalia da. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Pastor
* Sturnidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q20823352
* Multimedia: Pastor roseus / Q20823352
* Espezieak: Pastor roseus
# Azuki

Azuki babarruna (Vigna angularis), batzuetan soja gorria, Ekialde Urrunean eta Himalaian egiten den lekale bat da. Izena japonieratik datorkio: 小豆 (hiragana: アズキ), azuki.
Bere haziak 5mm inguruko tamaina du eta normalean bariazio handirik gabeko kolore gorri ilun uniforme bat izaten du, aipatzekoa da, kasu gutxi batzuetan txuria, grisa edo beltza ere izan daitekeela.

## Deskribapena

Urteko belarrak dira, zutituak edo txirikordatuak eta 30-90 cm inguruko altuerara iristen direnak. Talo angeluarrak, iletsuak. 8 mm inguruko lantza itxurazko txorten-hostoak dituzte. Foliolo edo hostoxka obalatuak edo erronboide-obalatuak dituzte, 5-10 x 5-8cm-ko tamaina dutenak. Infloreszentziak galtzarbeko edo axilar-mordoan dituzte, 5 edo 6 loreekin, pedunkulu edo kanduekin. Kanpai itxurako kaliza dute, 3-4mm ingurukoa. Bestalde, 15mm-ko korola horia aurki dezakegu landare hauetan. Zilindro-itxurako lekaleak dira, 5-8 x 0,5-0,6 cm-koak, ilegabeak edo ia ilegabeak. Haziari dagokionez, kolore gorri ilunekoak izan ohi dira, nahiz eta beste kolore batekoak ere izan daitezkeen, luzangak dira, 5-6 x 4-5 mm-koak, ebakia bat dute bi muturretan.

## Ekoizpena

Txinan asko ekoizten da eta era basatian ere aurki daiteke. Jatorriz Asiako landare bat den arren, Amerikan, Afrikan eta beste lurraldeetan gizakiak modu artifizialean sartu du.

## Gastronomia

Bere zapore gozoa dela eta, hainbat gastronomia ezberdinetan erabiltzen da, erabilera nagusienetako bat gozogintzan aurki dezakegu, izan ere, pasta moduan asko ikusten da (japonieraz anko bezala ezagutzen da ore hori). Japonian eta Txinan "soja-kimuak" hozitzeko erabiltzen dira, kimu hauek kolore gorrikoak izango dira ordea. Aipatzekoa da, barietate beltzekoa (Vigna mungo) eta horikoa (benetako soja: Glycine max) lortzeko ere berdina egiten dela. Malaysian aldiz, izozkiak egiterakoan aurkitzen zaio erabilgarritasuna, adibidez, Ais kacang izeneko izozkian.
Lekale honek beste lekaleek baino grasa gutxiago dituenez, errazagoa izaten da digeritzeko.

## Historia

Genetikak erakutsi digu azuki landarea lehenengo Himalaian hasi zela landatzen eta ondoren, Txinara eta Koreara sartu zela (K.A. 1000. urtetik aurrera), azkenik Japoniara iristeko. Bertan, gaur egun gehien kontsumitzen den bigarren lekalea da, sojaren atzetik.

## Izenak

Landarearen mendebaldeko izena japonieraz duen izenean oinarrituta dago: アズキ (azuki). Japonian azuki lekalea adierazteko txineratik hartutako mailegua ere erabiltzen da: shōzu (小豆), "hazi txikia" esan nahi du (sojarekin alderatuta: 大豆 [daizu], "hazi handia"). Kanji karaktereetan shozu bezala idaztea ohikoa da, baina ahoskatzeko unean /azuki/ esaten da.
Txinan dagokion izena (小豆 xiǎodòu) oraindik ere botanikan eta nekazaritzan erabiltzen da. Hala ere, gehien erabiltzen den hitza hongdou (红豆; hóngdòu) da, "babarrun gorria" esan nahi du, bere kolore gorri uniformearengatik.
Kontuz! Beste hizkuntza batzuetan "babarrun gorria" hitza erabiltzea nahasgarria izan daiteke, izan ere, babarrun arruntekin nahastera eraman gaitzake.

## Ikus, gainera

* Lekalea
* Soja
* Taiyaki

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380279
* Multimedia: Vigna angularis / Q380279
* Espezieak: Vigna angularis
# Objektu matematiko

Objektu matematikoa matematikan ikasitako objektu abstraktua da. Objektu matematikoen ohiko adibide batzuk zenbakiak, multzoak, funtzioak eta irudi geometrikoak dira. Objektu matematikoen existentzia eta izaera eztabaidagaia da matematikaren filosofian, eta hainbat pentsamendu-korronte sorrarazi ditu, hala nola logizismoa, platonismo matematikoa eta formalismo matematikoa.
Matematikaren filosofian, "objektu matematiko" kontzeptuak existentziari, nortasunari eta errealitatearen izaerari buruzko gaiak ukitzen ditu. Metafisikan, objektuak propietateak dituzten izakitzat hartzen dira, eta beren artean erlazio desberdinak izan ditzakete. Filosofoek eztabaidatzen dute ea objektu matematikoek giza pentsamendutik (errealismoa) kanpoko existentzia independentea duten, edo ea horien existentzia buru-eraikuntzen edo hizkuntzaren araberakoa den (idealismoa eta nominalismoa). Objektuak aldatu egin daitezke, konkretutik hasi (matematika aplikatuan ikasten diren objektu fisikoak, adibidez) eta abstrakturaino (matematika hutsean ikasten dena). "Objektu" bat dena funtsezkoa da filosofiaren arlo askotan, hasi ontologiatik (izatearen azterketa) eta epistemologiaraino (ezagutzaren azterketa). Matematikan, objektuak mundu fisikotik aparte existitzen diren entitatetzat hartu ohi dira, eta horrek haien estatus ontologikoari buruzko galderak planteatzen ditu. Hainbat pentsamendu-eskola daude gaiari buruz ikuspegi desberdinak eskaintzen dituztenak, eta matematikari eta filosofo ospetsu askok iritzi desberdinak dituzte zein den zuzenena.

## Erreferentziak

* ↑ Rettler, Bradley; Bailey, Andrew M.. (2024). Zalta ed. Object. (Summer 2024. argitaraldia) Metaphysics Research Lab, Stanford University.
* ↑ Burgess, John, and Rosen, Gideon, 1997. A Subject with No Object: Strategies for Nominalistic Reconstrual of Mathematics. Oxford University Press. ISBN 0198236158
* ↑ Falguera, José L.; Martínez-Vidal, Concha; Rosen, Gideon. (2022). Zalta ed. Abstract Objects. (Summer 2022. argitaraldia) Metaphysics Research Lab, Stanford University.
* ↑ Horsten, Leon. (2023). Zalta ed. Philosophy of Mathematics. (Winter 2023. argitaraldia) Metaphysics Research Lab, Stanford University.

## Kanpo estekak

* Stanford Encyclopedia of Philosophy: "Abstract Objects" - Gideon Rosen.
* Wells, Charles. "Mathematical Objects".
* AMOF: The Amazing Mathematical Object Factory
* Mathematical Object Exhibit
* Datuak: Q246672
* Multimedia: Mathematical objects / Q246672
# Zozo bekainzuri

Zozo bekainzuria (Turdus obscurus) Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Turdus
* Turdidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1591663
* Multimedia: Turdus obscurus / Q1591663
* Espezieak: Turdus obscurus
# Euli-txori papargorri

Euli-txori papargorria (Ficedula parva) Ficedula generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Ficedula
* Muscicapidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q241499
* Multimedia: Ficedula parva / Q241499
* Espezieak: Ficedula parva
# Soja-kimu

Soja-kimua sojaren erneketa da. Hazien sustraiak eta azala kendu ondoren, kimuak egosi, xukatu eta sesamo-olioa, soja-saltsa, tipuleta xehatua, sesamo-haziak, baratxuria eta pipermin ehotu ukitu batekin ontzen dituzte.
Soja-kimuak ere osagai nagusia dira kongnamulbap (arrozaren gaineko kimuak), kongnamulguk (kimu-zopa) eta, jakina, kongnamulgukbap (arroza kimu-zopan) errezetetan.

## Historia

Koreako Hiru Erresumen garaian jada soja-kimuak jaten zituztela esaten dute. Kongnamul laborantzaren erregistroak XIII. mende hasierako medikuntza liburu batean daude, Goryeon argitaratutakoa. Liburuak 935ean, Goryeo fundatu zenean, Taebongeko jeneral batek, Bae Hyeon-gyeongek, soldadu gosetiei soja-kimuak eskaini zizkiela dio.
Soja-kimuen platerak prestatzeko metodoak Sallim kyŏngje liburuan daude, Joseon garaikoa. Joseon garaiko beste dokumentu batek behartsuek soja-kimuak juk egiteko erabiltzen zituztela dio. Cheongjanggwango Lan Osoen arabera, Joseonen garaiko saiakera bilduma bat, soja-kimua gosete garaian kontsumitutako elikagai nagusietako bat zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* 1 2 (Koreeraz) «콩나물국밥» Hansik Archive (Korean Food Foundation).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1036741
* Multimedia: Soybean sprouts / Q1036741
# Txolarre ilun

Txolarre iluna (Passer hispaniolensis) Passer generoko animalia da. Hegaztien barruko Passeridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Passer
* Passeridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q466200
* Multimedia: Passer hispaniolensis / Q466200
* Espezieak: Passer hispaniolensis
# Urre-txolarre

Urre-txolarrea (Passer luteus) Passer generoko animalia da. Hegaztien barruko Passeridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Passer
* Passeridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q901708
* Multimedia: Passer luteus / Q901708
* Espezieak: Passer luteus
# Arroz frijitu

Arroz frijitua (txinera tradizionalez: 炒飯; txinera sinplifikatuz: 炒饭; pinyinez: chǎofàn) Txinako arroz platera da, wok batean prestatzen dena.
Txinako plater herrikoi hau jada k. a. IV. milurtekoan jaten zuten eta mundu osora zabaldu da. Hainbat aldaera ditu: Bai cha (Kanbodian), Htamin gyaw (Myanmarren), Khao pad (Thailandia), Bokkeumbap (Korean), Nasi goreng (Indonesia, Malaysia eta Singapurren), Sinangag (Filipinetan), Cha-Han edo Yakimeshi (Japonian), Cơm chiên edo Cơm rang (Vietnamen), Chaufa (Perun) edo Arroz mamposteao (Puerto Ricon). Euskal Herrian hiru gutiziako arroza izenaz ezagunagoa da.

## Erreferentziak

* ↑ March, Lourdes. (1985). El libro de la paella y de los arroces. (1. argitaraldia) Madril: Alianza Editorial ISBN 84-206-0101-2..
* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1076874
* Multimedia: Fried rice / Q1076874
# Buztanikara txukotkar

Buztanikara txukotkarra (Motacilla tschutschensis) Motacilla generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Motacilla
* Motacillidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q4810698
* Multimedia: Motacilla tschutschensis / Q4810698
* Espezieak: Motacilla tschutschensis