OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joconde

Joconde 1975ean sortutako eta gaur egun sarean eskuragarri dagoen datu-base zentrala da, Frantziako Kultura Ministerioak mantentzen duena, Musées de France izendatzen diren Frantziako museo publiko eta pribatu nagusien bildumetako objektuetarako, Code du patrimoine L. 441-1 artikuluaren arabera, 1.200 erakunde baino gehiagorekin.
"La Joconde" Mona Lisaren frantsesezko izena da, Louvreko bildumen erdia bezala, datu-basean sartuta dagoena, Leonardo da Vinciren, ondorengo edo harekin lotutako 295 elementuetako bat bezala; horietatik, 42 obra baino ez dira Leonardo da Vincirenak, 6 margolan barne. 2012ko azarorako, Jocondek 475.000 objektu baino gehiago zituen sarean eta 290.000 baino gehiago irudiekin, Frantziako 366 bildumatako 209.350 marrazki, 63.547 margolan, 34.561 estanpatu, 34.102 eskultura edo 16 osagarri eta jantziak zabaltzen ari dira oraindik. 2022ko ekainerako 636.405 objektu zenbatu zituen.
Datu-basea publikoaren informaziora ez ezik, museoetako administratzaile eta arduradunen beharretara ere badago, tresna profesionalak sarean aurkezteari esker, museoen bildumak katalogatzea eta estatuko inbentarioa errazteko (récolement). Horrek zerrenden zehaztasun handia azaltzen du. Museoek borondatez parte hartzen dutenez datu-basearen ohiko aberastean, batzuek beren bildumaren zati handi bat aurkez dezakete, eta beste batzuk, berriz, lehenengoek egindako gordailu iraunkor hutsengatik bakarrik agertzen dira.
1992tik Frantziako Minitel sisteman zuzenean, datu-basea sarean jarri zen 1995ean. Jatorriz arte ederretako eta dekorazio-arteetako objektuetarako soilik, 2004an Joconde arkeologia eta etnologiako objektuen datu-base bereiziekin bat egin zuen. Ministerioaren "Direction des Musées de France" (DMF) atalaren menpe dago.
Objektu ezagunenetako kopuru txiki batek prosako iruzkin bat dauka. Irudi guztiak ez daude koloretan, batez ere bilduma arkeologikoetarako. mendearen erdialdetik sortutako objektu batek irudirik ez duenean gehienetan copyright arrazoiengatik gertatzen da. Jatorrizko datu-basean, 49 bilaketa-irizpideen zerrenda oso egituratuta dago, hiztegi berezi bat erabiliz, bilaketa oso zehatz eta zehatzak egiteko aukera ematen duena, indizeak lagunduta ere.
2019ko uztailaren 9az geroztik, Joconde eskuragarri dago Plateforme Ouverte du Patrimoine (POP), kultura ministerioaren datu-base orokorrean, 8 datu-base biltzen dituena eta bilaketa aurreratu-irizpide nagusi 9 soilik eskaintzen dituena, baina 3.976.845 objektu, 2022ko ekainaren 25ean, 253.2606, 253.214 margo edo marrazki barne. 226.777 eskultura. Joconde-ren lehen bilaketa orria eskuragarri dago oraindik, baina ez dago eguneratu gehiago 2019ko martxoaren 19az geroztik.

## Erreferentziak

* ↑ «Code du patrimoine - Legifrance» www.legifrance.gouv.fr.
* ↑ «Joconde - catalogue - présentation» www2.culture.gouv.fr.

## Kanpoko estekak

* Joconde hasierako orria (in French)
* POP orri nagusia (in French)
* Datuak: Q809825
* Multimedia: Images from Joconde / Q809825
# Joconde

Joconde 1975ean sortutako eta gaur egun sarean eskuragarri dagoen datu-base zentrala da, Frantziako Kultura Ministerioak mantentzen duena, Musées de France izendatzen diren Frantziako museo publiko eta pribatu nagusien bildumetako objektuetarako, Code du patrimoine L. 441-1 artikuluaren arabera, 1.200 erakunde baino gehiagorekin.
"La Joconde" Mona Lisaren frantsesezko izena da, Louvreko bildumen erdia bezala, datu-basean sartuta dagoena, Leonardo da Vinciren, ondorengo edo harekin lotutako 295 elementuetako bat bezala; horietatik, 42 obra baino ez dira Leonardo da Vincirenak, 6 margolan barne. 2012ko azarorako, Jocondek 475.000 objektu baino gehiago zituen sarean eta 290.000 baino gehiago irudiekin, Frantziako 366 bildumatako 209.350 marrazki, 63.547 margolan, 34.561 estanpatu, 34.102 eskultura edo 16 osagarri eta jantziak zabaltzen ari dira oraindik. 2022ko ekainerako 636.405 objektu zenbatu zituen.
Datu-basea publikoaren informaziora ez ezik, museoetako administratzaile eta arduradunen beharretara ere badago, tresna profesionalak sarean aurkezteari esker, museoen bildumak katalogatzea eta estatuko inbentarioa errazteko (récolement). Horrek zerrenden zehaztasun handia azaltzen du. Museoek borondatez parte hartzen dutenez datu-basearen ohiko aberastean, batzuek beren bildumaren zati handi bat aurkez dezakete, eta beste batzuk, berriz, lehenengoek egindako gordailu iraunkor hutsengatik bakarrik agertzen dira.
1992tik Frantziako Minitel sisteman zuzenean, datu-basea sarean jarri zen 1995ean. Jatorriz arte ederretako eta dekorazio-arteetako objektuetarako soilik, 2004an Joconde arkeologia eta etnologiako objektuen datu-base bereiziekin bat egin zuen. Ministerioaren "Direction des Musées de France" (DMF) atalaren menpe dago.
Objektu ezagunenetako kopuru txiki batek prosako iruzkin bat dauka. Irudi guztiak ez daude koloretan, batez ere bilduma arkeologikoetarako. mendearen erdialdetik sortutako objektu batek irudirik ez duenean gehienetan copyright arrazoiengatik gertatzen da. Jatorrizko datu-basean, 49 bilaketa-irizpideen zerrenda oso egituratuta dago, hiztegi berezi bat erabiliz, bilaketa oso zehatz eta zehatzak egiteko aukera ematen duena, indizeak lagunduta ere.
2019ko uztailaren 9az geroztik, Joconde eskuragarri dago Plateforme Ouverte du Patrimoine (POP), kultura ministerioaren datu-base orokorrean, 8 datu-base biltzen dituena eta bilaketa aurreratu-irizpide nagusi 9 soilik eskaintzen dituena, baina 3.976.845 objektu, 2022ko ekainaren 25ean, 253.2606, 253.214 margo edo marrazki barne. 226.777 eskultura. Joconde-ren lehen bilaketa orria eskuragarri dago oraindik, baina ez dago eguneratu gehiago 2019ko martxoaren 19az geroztik.

## Erreferentziak

* ↑ «Code du patrimoine - Legifrance» www.legifrance.gouv.fr.
* ↑ «Joconde - catalogue - présentation» www2.culture.gouv.fr.

## Kanpo estekak

* Joconde hasierako orria (in French)
* POP orri nagusia (in French)
* Datuak: Q809825
* Multimedia: Images from Joconde / Q809825
# Palissy datu-basea

Palissy Frantziako ondare higigarriari buruzko datu-basea da. Kultura Ministerioaren Arkitektura eta Ondare Zuzendaritzak sortu zuen 1989an eta 1998an jarri zuen martxan. 2020ko urrian, 515.000 erregistro baino gehiago zituen.
Izena Bernard Palissy zeramikariaren ohorez eman zioten eta aldian-aldian eguneratzen da.

## Edukia

Palissy datu baseak Monumentu Historikoen zerbitzutik eta Kultura Ondarearen Inbentario Orokorretik datorren (Inventaire général du patrimoine culturel) informazioa biltzen du, eta honako hauei buruzkoa da: pintura, eskultura, objektu eta altzari zibilak eta erlijiosoak, monumentu-altzariak, beirateak, musika-tresnak, industria-ondarea, itsas eta ibai-ondarea, tresna zientifikoak, sarrailagintza, arte grafikoak eta abar.
Oinarriak bi fitxa mota ditu:
* Kultura-ondarearen inbentario orokorra: inbentarioko eskualde-zerbitzuek lekuan bertan egindako ikerketen ondorioz egindako inbentario-espedienteen deskribapen-fitxak dira eta baita ere, aurretik egindako inbentarioen, errolden, espediente zaharren eta abarren informazio laburtua.
* Monumentu historikoak: 1913ko Monumentu Historikoen Legean aurreikusitako babes-neurrietan oinarritutako erregistroak, monumentu historikoak sailkatzeko eta inskribatzeko aginduei buruzko erreferentziekin.
Beraz, Palissy oinarriak ez ditu soilik Monumentu Historiko izendapen ofiziala duten elementu babestuak identifikatzen.
Palissy oinarriak 280.000 fitxa zituen 2005ean; horietatik 170.000 inbentariokoak ziren eta 110.000 monumentu historikoetakoak. Horietako 25.000 fitxa edo ohar, Memoriaren oinarriak (Base Memoire) delakoen jasota dauden argazkiekin hornituta daude. 5.000 espediente dokumental oso fitxei lotuta daude.

## Lapurtutako artelanak bilatzeko tresna

Monumentu historikoei dagokienez, 2007ko otsaileko 114.765 jakinarazpenetatik,
* 1.584 sarrea lapurtutako obrei dagozkie: erretaula bateko estatua bat triptiko bateko panela...
* 1.380 jakinarazpen, desagertutako piezei buruz, salaketa eragin ez dutenak baina baina norbaitek artearen merkatuan aurkitu izan dituenak.
2006. urteaz geroztik, Palissyren datu-baseko bilaketa-pantaila espezifikoei esker, bilatu behar diren objektuen erregistroak ikus daitezke, haien argazkiekin batera.
Lehen lapurreta salaketak 1907an hasi ziren, eta artxibatutako erregistro horri esker, oso aspaldi lapurtutako objektuak aurkitu ahal izan ziren.
Azterketa estatistikoaren arabera, lapurtutako objektu sailkatuen %15 baino gehiago aurkitu ziren, batzuetan delitua egin eta hilabete batzuetara, batzuetan hogei edo berrogei urte geroago.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Frantsesez) «Palissy : un recensement du patrimoine mobilier français de la Préhistoire à nos jours» www.culture.gouv.fr (Noiz kontsultatua: 2024-04-11).
* ↑ (Frantsesez) Office central de lutte contre le trafic des biens culturels| (OCBC). (2007-02-22). Office central de lutte contre le trafic des biens culturels. ..

## Kanpo estekak

* Palissy datu-basea Ondarearen Plataforma Irekian
* Datuak: Q2886424
* Multimedia: Palissy / Q2886424
# Groenlandiar balea

Groenlandiar balea (Balaena mysticetes) balaenidae familiako zetazeo espeziea da. 20 metrorainoko luzera eta 136 tonako pisua izan ditzake. Ez du migraziorik egiten eta urte guztian Ozeano Artikoan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ Linnaeus. (1758). 1 Syst. Nat., 75 or..

## Ikus, gainera

* Sardako balea.

## Kanpo estekak

* MarineBio.org (Ingelesez)
* 'Balaena mysticetus'ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
* Datuak: Q174652
* Multimedia: Balaena mysticetus / Q174652
* Espezieak: Balaena mysticetus
# Azido 4-aminosaliziliko

Azido 4-aminosalizilikoa konposatu organiko aromatikoa da C$_7$H$_7$NO$_3$ formula duena, azido karboxilokoen klasekoa. Fenoltzat ere jo daiteke. Solido zuria da. Disolbaezina da kloroformotan eta ohiko disolbatzaile organikoetan, disolbagarria, aldiz, uretan. Narritagarria da.

## Sintesia

Azido 4-aminosalizilikoa meta-aminofenola amonio karbonatoarekin erreakzionaraziz prestatzen da disoluzioan eta presiopean.

## Erabilera
### Medikuntzan

Azido 4-aminosalizilikoa botika gisa baliatzen da tuberkulosia, hesteetako hanturazko gaixotasuna, Crohn gaitza eta kolitis ultzeraduna tratatzeko. Espainian eta Frantzian Granupas markarekin saltzen da. Ahoz hartzen da.
Albo-ondorioen artean botagura, beherakoa eta sabeleko mina aipa daitezke.

### Bestelako erabilerak

Azido 4-aminosalizilikoa elikagaien kontserbagarri eta sintesi kimikoan bitarteko produktu gisa ere usatzen da, metoklopramidaren sintesian etsenplurako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «4-Aminosalicylic acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ The Merck Index. 9th ed. Merck & Co., Inc, 485 or..
* 1 2 (Ingelesez) «Aminosalicylic Acid Monograph for Professionals» Drugs.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Granupas. .
* ↑ «★ ACIDO PARAAMINOSALICÍLICO LUCANE 4 g Gránulo gastrorresistente - FICHA TÉCNICA 🥇» www.vademecum.es (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ «p-Aminosalicylic acid - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q229924
* Multimedia: 4-Aminosalicylic acid / Q229924
# Hilda Villegas Castrejón

Hilda Villegas Castrejón (Mexiko Hiria, Mexiko, 1932ko otsailaren 26a – 2012ko abuztuaren 1a) zientzialaria, medikua eta kirurgialaria izan zen, Mikroskopia elektronikoan aitzindaria bere herrialdean eta Mexikoko Kirurgia Akademian sartu zen lehen emakumea.

## Bizitza

Bere aita, Andrés Villegas Reyes, mediku erradiologo militarra izan zen, txikitatik inspirazio iturri izan zuena. Pianoa ikasi zuen txikitatik eta musika klasikoaren zalea izan zen. Villegas 1955ean mediku kirurgialari gradua lortu zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko (UNAM) Medikuntza Fakultatean, lanbide horretan emakume gutxi graduatzen ziren sasoian. Anatomia patologikoan espezializatu zen Presbyterian/St. Chicagoko Luke's Medical Center eta Columbus Hospital zentroak, eta Berlingo Unibertsitate Librean medikuntza zientzietako doktoretza bat.

### Lan ibilbidea

1970ean, mikroskopia elektronikoko espezialitate bat egin zuen Berlingo Unibertsitate Librean, eta aitzindaria izan zen teknologia hori erabiltzen Mexikon, besteak beste, Siglo XXI Zentro Mediko Nazionalean, Perinatologiako Institutu Nazionalean eta Errehabilitazioko Institutu Nazionalean (INR). Azken bi horietan Villegas izan zen mikroskopia elektronikoko atalak sortu zituena eta INRn ikerketa
zuzendari kargua hartu zuen.

### Mexikoko Kirurgia Akademiako lehen emakumea

1990ean, Mexikoko Kirurgia Akademian morfologian aditu gisa sartu zen lehen emakumea izatea lortu zuen. Erakunde horrek 1933. urtetik ez zuen bere baitan sartu emakume kirurgialaririk. UNAMeko Medikuntza Fakultateko irakasle titularra izan zen.

## Argitalpenak

Maila akademikoan, 70 bat argitalpenetan parte hartu zuen, aldizkari arbitratuetan.

## Erreferentziak

* ↑ Hilda Villegas Castrejón’s research while affiliated with National Institute of Rehabilitation and other places. .
* ↑ Cirugía y cirujanos. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Hilda Villegas Castrejón» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2025-03-16).
* 1 2 Academia Mexicana de Cirugía. «"In memoriam" Acad. Dra. Hilda Villegas Castrejón-Acad. Dr. Luis Guillermo Ibarra Ibarra-06Nov2012» Canal de Youtube de la Academia Mexicana de Cirugía.
* ↑ (Gaztelaniaz) «La mujer en el ejercicio de la medicina | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-16).
* ↑ Primera mujer en la Academia Mexicana de Cirugía. México Diciembre 2003.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100288451
# Alderdi Iraultzaile Otsailzalea

Alderdi Iraultzaile Otsailzalea (gaztelaniaz: Partido Revolucionario Febrerista, PRF) 1936ko otsailaren 17ko Otsaileko Iraultzan jatorria duen Paraguaiko alderdi politiko bat da. Mugimendu iraultzaile hau 126.000 herritar antolatu inguruk osatu zuten, batez ere Gudari Ohien Elkarte Nazionaleko kideak, Chacoko Gerra amaitu eta gero. Elkarte honek Rafael Franco Paraguaiko Errepublikaren presidente izendatu zuen militar koalizio baten, ikasleen, intelektualen, nekazarien, indigenen eta langileen babesarekin.
Alderdi Iraultzaile Otsailzalea joera sozialdemokratako alderdi politikoa da. Argentinako Buenos Aires hirian eratu zen ofizialki 1951eko abenduaren 11n, erbestealdian. Alderdiaren gazte erakundea Gazteria Iraultzaile Otsailzalea da.
Bere historian zehar, alderdiak hainbat koalizio politikotan parte hartu du. Esaterako, 2008ko Paraguaiko hauteskunde orokorrak irabazi zituen Aldaketarako Aliantza Aberkoian eta Guasu Frontean. 2013ko Paraguaiko hauteskunde orokorretan Mario Ferreiroren hautagaitzaren alde egin zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1477511
* Multimedia: Partido Revolucionario Febrerista / Q1477511
# Turones

Turones herria (latinetik: "Turoni") Zesar garaiko Galiako herria izan zen. Egungo Indre eta Loira departamenduan, Loira hegoaldean bizi ziren. Haien historiari buruzko informazio gutxi dago.

## Etimologia

Turoni hitzaren interpretazioa ez dago oso garbi. Hipotesi desberdinak daude. Batzuentzat Turo hitz galiarratik dator, hau da, "Indartsuak" edo "Puztuak". Beste batzuk "Aldakorrak" bezala itzultzen dute. Turoni hitzatik Turena lurraldearen eta Tours hiriaren etonimoak datoz.

## Informazio historikoa

Turones herria historian, Galiako beste herri guztiak bezala, lehen aldiz Julio Zesarren lanei esker agertzen dira. K.a. 57 urteko kanpainaren ondoren Zesarren ejerzitoak Turonese herriaren lurraldean negua igaro zuen. Geroago, Zesarrek berak aldameneko karnutesekin batera aipatzen ditu. Beste tokitan ere piktonesekin, kadurkosekin, aulerkosekin... Vercingetorixek K.a.52 urteko erreboltan turosenen laguntza jaso zuen: 8.000 soldadu joan ziren haren laguntza.
Ptolomeoren arabera, haien hiriburua Tours edo Cesarodunum zen, Lugdunense probintziaren barruan.
Tiberioren garaian Sacrovirren matxinadak ere turonesen laguntza jaso zuen baina berehala menperatuak izan ziren.
Ezagutzen dira tribu horien txanponak. Zilarrezkoak dira eta alde batean emakume baten buruarekin "Turones" hitza dator. Ifrentzuan Cantorix agertzen da, lauhazka doan zaldi baten gainean.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez)Julio Zesar. Guerra de les Gàl·lies (vol. I): Llibres I-III [Google Books]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2461576
# Katalina Rambouilletekoa

Katalina Vivonne, Rambouillet-eko markesa (Catherine de Vivonne, frantsesez; Erroma, 1588-Paris, 1665eko abenduaren 2a), emakume bikaina izan zen, XVII. mendean Parisko lehen literatur aretoaren sortzailea, Rambouillet-eko jauregi hôtel-ean (Louvreko Thomas du Turillre kalean).
Bere osasun eskasagatik eta gorteko ohiturengatik, idazle eta artistak bere etxera erakartzea erabaki zuen. Arteen, literaturaren eta historiaren zale amorratua zen, eta hainbat hizkuntza zekizkien.
Arrakasta handiko areto bat mantendu zuen bere alaba Juliaren (1607-1671) laguntzarekin, honen omenez Juliaren girlanda sortu zuten. Alaba 1645ean, Montausierreko dukearekin ezkondu zen arte izan zuen laguntzaile..
Bere saloiak eragin handia izan zuen frantsesean eta bere garaiko literaturan. Molièrek areto hartan txandakatzen zirenen moldeak barregarri utzi bazituen ere, Irrigarri ederrak lanean, hain zuzen ere, «eder» horiek izan ziren frantses hiztegiaren berrikuntzan oso eginkizun garrantzitsua izan zutenak.
Saloi hau izan zen emakumeari nagusitasuna eman zion bakarretakoa, beste saloietan ez bezala, hauek ia gizonezkoak bakarrik joaten baitziren. Horretarako, Katalina Rambouilletekekoak emakume gazte talde bat zuzentzen zuen, ederki asko, denak etxe onekoak, bilerak beren xarma eta graziaz alaitzen zituztenak.
Horretarako, bere aitaren jauregitxoa (hôtel) berreraiki zuen berak diseinatutako planoetan oinarrituz, harreretarako gela prestatuagoak izan zitzan, italiar estilora komunikatutako saloi segida bat nabarmenduz.
Arthénice ezizena du, Malherbek konposatutako anagrama, eta Cléomire pertsonaiak irudikatzen du Madeleinek eta Georges de Scuderyk idatzitako Artaméne ou le Grand Cyrus obran. Cyrus Enghien da, Conte Handia irudikatzen duen pertsonaia.

## Ikus, gainera

* Emakumeak arkitekturan

## Erreferentziak

* ↑ Salonnière Madame de Rambouillet - The Salonniere. 4 de agosto de 2016.

## Kanpo estekak

* Katalina Vivonneren biografia Imago Mundin (frantsesez).
# Katalina Rambouilletekoa

Katalina Vivonne, Rambouillet-eko markesa (Catherine de Vivonne, frantsesez; Erroma, 1588-Paris, 1665eko abenduaren 2a), emakume bikaina izan zen, XVII. mendean Parisko lehen literatur aretoaren sortzailea, Rambouillet-eko jauregi hôtel-ean (Louvreko Thomas du Turillre kalean).
Bere osasun eskasagatik eta gorteko ohiturengatik, idazle eta artistak bere etxera erakartzea erabaki zuen. Arteen, literaturaren eta historiaren zale amorratua zen, eta hainbat hizkuntza zekizkien.
Arrakasta handiko areto bat mantendu zuen bere alaba Juliaren (1607-1671) laguntzarekin, honen omenez Juliaren girlanda sortu zuten. Alaba 1645ean, Montausierreko dukearekin ezkondu zen arte izan zuen laguntzaile..
Bere saloiak eragin handia izan zuen frantsesean eta bere garaiko literaturan. Molièrek areto hartan txandakatzen zirenen moldeak barregarri utzi bazituen ere, Irrigarri ederrak lanean, hain zuzen ere, «eder» horiek izan ziren frantses hiztegiaren berrikuntzan oso eginkizun garrantzitsua izan zutenak.
Saloi hau izan zen emakumeari nagusitasuna eman zion bakarretakoa, beste saloietan ez bezala, hauek ia gizonezkoak bakarrik joaten baitziren. Horretarako, Katalina Rambouilletekekoak emakume gazte talde bat zuzentzen zuen, ederki asko, denak etxe onekoak, bilerak beren xarma eta graziaz alaitzen zituztenak.
Horretarako, bere aitaren jauregitxoa (hôtel) berreraiki zuen berak diseinatutako planoetan oinarrituz, harreretarako gela prestatuagoak izan zitzan, italiar estilora komunikatutako saloi segida bat nabarmenduz.
Arthénice ezizena du, Malherbek konposatutako anagrama, eta Cléomire pertsonaiak irudikatzen du Madeleinek eta Georges de Scuderyk idatzitako Artaméne ou le Grand Cyrus obran. Cyrus Enghien da, Conte Handia irudikatzen duen pertsonaia.

## Ikus, gainera

* Emakumeak arkitekturan

## Erreferentziak

* ↑ Salonnière Madame de Rambouillet - The Salonniere. 4 de agosto de 2016.

## Kanpo estekak

* Katalina Vivonneren biografia Imago Mundin (frantsesez).
* Datuak: Q268696
* Multimedia: Catherine de Rambouillet / Q268696
# Zarya of the Dawn

Zarya of the Dawn Kris Kashtanovak idatzitako komiki labur bat da; New Yorken bizi den diseinatzaile grafikoa da eta Midjourney adimen artifizialeko softwarearekin erabat ilustratu du; erabilitako tresnak egile-eskubideen inguruko gatazka sortu du.

## Laburpena

Komikiaren protagonista, Zarya, haur ez-binarioa da. New Yorken esnatu da inolako oroitzapenik gabe eta ikusten duenez, hiria abandonatuta dagoela dirudi. Rusty izeneko pertsona baten postala erori zaio poltsikotik, bere izena eta helbide pertsonala gogoratzeko aukera emanez. Etxera itzuli eta arropa berria berreskuratu ondoren, Zaryak Raya topatu zuen, bere "laguntzaile adimentsua", eta hark esan zion 2023an izan zen osasun mentaleko krisi batek lurreko bizitza ia erabat suntsitzea ekarri zuela. Ondoren, Zarya Zaturaren mundura eramango du Rayak, onarpenaren mundura. Han, emakume misteriotsu bat ezagutu du Zaryak, eta harekin bere sentimenduak onartzen ikasi du. Central Parkera itzultzen direnean, negutegiz estalita dago. Zaryak ohartarazi duenez, «onarpena da hartua askatzearen lehenengo pausoa».

## Egile eskubideen inguruko auzia

2022ko irailean, Kris Kashtanovak bere komikiaren egile-eskubideak babesteko eskatu zuen United States Copyright Officen, baina honek ez zuen jakinarazi ilustrazioak Midjourney erabiliz sortu zirela, hots, irudiak sortzen dituen adimen artifiziala. Komikiak egile-eskubideen babesa du, baina United States Copyright Officek prozedura bat jarri zuen abian artelanaren babesa ezeztatzeko, nola egin ziren jakin ondoren. 2023ko otsailean ezeztatu zuten lanaren egile eskubideen babesa, eta United States Copyright Office erakundeak ebatzi zuen gizaki batek sortutako lanek soilik jaso dezakete babesa. Irudi hauek egile-eskubideek babesten ez dituzten arren, irudien antolamendua, testua eta liburuaren historia berriz, bai, Kris Kashtanovaren sormen-lana baitira, eta ez adimen artifizialarena.

## Erreferentziak

* ↑ Cronin, Brian. (2022-12-21). «AI-Created Comic Could Be Deemed Ineligible for Copyright Protection» CBR.
* ↑ Khanna, Monit. (2022-12-23). «Comic Book Made By AI Loses Copyright Protection» IndiaTimes.
* ↑ Hookway, James. (2023-01-29). «AI Generated Art for a Comic Book. Human Artists Are Having a Fit.» Wall Street Journal.
* ↑ «AI-Generated Comic Book Could Lose Copyright Protection» AI Business.
* ↑ Brittain, Blake. (2023-02-23). «AI-created images lose U.S. copyrights in test for new technology» Reuters.
* ↑ Codega, Linda. (2023-02-24). «An AI-Illustrated Comic Has Lost a Key Copyright Case» Gizmodo.
* ↑ Sachs, Sam. (2023-02-24). «US Copyright Office rules AI-generated artwork, content not legally protected» The Hill.
* ↑ Lawler, Richard. (2023-02-23). «The US Copyright Office says you can't copyright Midjourney AI-generated images» The Verge.
* ↑ Setty, Riddhi. «AI-Assisted 'Zarya of the Dawn' Comic Gets Partial Copyright Win» news.bloomberglaw.com.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Egilearen webgunea
* (Ingelesez) Zarya of the Dawn egilearen webgunean
* Datuak: Q115789820
* Multimedia: Zarya of the Dawn / Q115789820