# Maurice Ravel

Joseph Maurice Ravel (San Estebania, Ziburu, Lapurdi, 1875eko martxoaren 7a - Paris, Frantzia, 1937ko abenduaren 28a) musikagilea eta piano jotzailea izan zen. Musikagile oparoa izan zen; orkestrarako musikagintzan iaioa bazen ere, lehenbizi pianorako lan ugari idatzi zituen. Bolero da haren lanik ezagunena mundu osoan.

## Bizitza

Ama, Marie Deluart (1840-1917) lapurtarra zen eta aita, Joseph Ravel (1832-1908), suitzar jatorriko ingeniaria zen.
1889. urtean Parisko kontserbatorioan sartu zen, eta Charles de Bériot, Émile Pessard, André Gedalge eta Gabriel Faurérekin egin zituen musika ikasketak. 1893an, Erik Satie ezagutu zuen, eta haren musikaren eragina izan zuen. Musika idazteko zuen estilo berezia zela eta, arazoak izan zituen kontserbatorioan Erromako saria irabazteko, eta 1905. urtean kontserbatorioa utzi behar izan zuen.
1920tik aurrera Montfort-l'Amauryn bizi izan zen. 1928. urtean lau hilabeteko bidaia egin zuen Estatu Batuetan eta Kanadan zehar, eta urte berean Ingalaterran egon zen, Oxfordeko Unibertsitateko ohorezko doktore titulua jasotzeko. 1933. urtetik aurrera, bost urte eman zituen ondoezik buruko gaixotasun baten ondorioz, eta ebakuntza baten ondoren hil zen.

## Euskal Herriari atxikia

Nazioartean ospea lortu zuen musikagile honek sarritan adierazi zuen jaioterriaren gaineko lotura. Zenbait adibide aipatzearren:
* Euskalduna den gauza orotan bada musika pittin bat...Ea Euskal Herrian maite dudan? Esango nuke Euskal Herria baino ez dudala maite.
* (Aita Donostiari buruz) Aberkidea dut; jakingo duzunez, guk euskal herritarrok bi aberri ditugu.
* Lehorra edo sentiberatasunik gabea naizela esaten dute batzuek, baina ez da egia. Dakizun bezala, Euskal Herrikoa naiz, eta euskaldunok gutxitan eta soilik gutxi batzuei zabaltzen diegu bihotza.

## Lan nagusiak

* Sérénade grotesque (1892-1893)
* Menuet antique (1895)
* Habanera pour deux pianos (1895)
* Valse en ré majeur pour piano (1898)
* Pavane pour une infante défunte (1899)
* Ouverture Schéhérazade (1899)
* Fugue en ré majeur (1900)
* Jeux d'eau pour piano en mi majeur (1901)
* Quatuor en fa majeur pour cordes (1902-1903)
* Shéhérazade (1903)
* Miroirs (1904)
* Introduction et allegro pour harpe, flûte, clarinette et quatuor (1905)
* Une barque sur l'océan (1906)
* Rhapsodie espagnole (orchestre) (1907)
* Gaspard de la nuit (1908)
* Daphnis et Chloé (ballet) (1909-1912)
* Ma Mère l'Oye (ballet) (1908-1910)
* Valses nobles et sentimentales (1911)
* Le Tombeau de Couperin (1914)
* Trio en la mineur (1914)
* Alborada del gracioso (1919)
* La valse (1920)
* Sonate pour violon et violoncelle(1920)
* L'enfant et les sortilèges (1919-1925)
* Berceuse sur le nom de Fauré (1922)
* Chansons Madécasses (1922)
* Tzigane (1924)
* Sonate pour violon et piano (1927)
* Boléro (1928)
* Concerto en ré majeur pour la main gauche (1929-1930)
* Concerto en sol majeur (1931-1932)

## Erreferentziak

* ↑ La Gazette de Biarritz, 1929ko irailaren 11.
* ↑ 1920ko maiatzean esana; Txomin Laxalt, Brèves de Pays basque 2008ko liburuko 79.or.
* ↑ 1939, Jacques de Zogheb, Souvenirs ravéliens

## Kanpo estekak

* Aurkenerena, Joseba. (2020-10-04). «Maurice Ravel, Ziburuko musikagile handia» zuzeu.eus.
* Ubeda, Garbiñe. (2025-03-09). «Musika gogoan, euskara bihotzean» berria.eus.
* Datuak: Q1178
* Multimedia: Maurice Ravel / Q1178