# Frida Schanz

Frida Schanz, ezkondu ondorengo abizenez Soyaux, (Dresden, 1859ko maiatzaren 16a – Warmbrunn/Schlesien, 1944ko ekainaren 17a) alemaniar idazle, irakasle, argitaratzaile eta itzultzailea izan zen, Alemanian oso ezagunak ziren poema, ipuin eta abesti ugari sortu zituena. Herrialdeko haur eta gazteentzako liburuen egile arrakastatsuenetakoa izan zen Lehen Mundu Gerraren aurretik.

## Bizitza

Frida Schanz Julius eta Pauline Schanz idazleen alaba izan zen. Bere aitak poesia, sagak eta maitagarri-ipuinak landu zituen, eta amak gazteentzako liburuak idatzi zituen. Nesken ikastetxe batean graduatu ondoren, Frida Schanzek eskola pedagokikoan ikasi zuen eta gero Bohemiara joan zen irakasle. Garai horretan idazteko gogoa piztu zitzaion.
1885ean Ludwig Soyaux (1846-1905) idazle eta kazetariarekin ezkondu zen Leipzigen. Soyaux Daheim aldizkariko zuzendaria izan zen, eta Schanzek asko lagundu zion. Eginkizun horretan, hainbat emakume gazteri lehen argitalpenak egiten lagundu zien.
1891az geroztik, senar-emazteak Berlinen bizi izan ziren. 1895ean, Frida Schanz eta Clementine Helm Junge Mädchen almanaka argitaratzen hasi ziren. Helm hurrengo urtean hil zenez, Schantzek bakarrik jarraitu zuen proiektua 1904ra arte. 30 urte baino gehiagoz, 1895etik 1926ra, Kinderlust urtekaria argitaratu zuen. 1905ean alargundu ondoren, Daheim aldizkaria zuzendu zuen eta Velhagen & Klasing argitaletxean lan egin zuen.
Guztira, haur eta gazteentzako 60 lan baino gehiago idatzi zituen, eta garaiko izpirituarekin bat zetorren, abertzaletasuna azpimarratuz eta irakurleei irakasle moduan zuzenduz. Idazle polifazetikoa zen eta haur literatura, neska gazteentzako liburuak, ipuin laburrak, alegiak, baladak, maitagarri-ipuinak, eleberri laburrak, oroitzapenak eta bidaldi-liburuak landu zituen. 1920ko hamarkadaren amaieran, Walther Günther Schreckenbachek Frida-Schanz-Bücher liburu saila argitaratu zituen, orduan oso ezaguna egin zena.
Idazle izateaz gain, ingelesezko, frantsesezko, italierazko eta gaztelaniazko literatura alemanierara itzuli zuen.

## Lanak

* Unser Hausglück (1885)
* In der Feierstunde (1886)
* Mit Ränzel und Stab (1887)
* Neues goldenes Bilderbuch (1887)
* Licht (1888)
* Prinzenreise (1888)
* Gedichte (1888)
* Kleine Leute von sonst und heute (1888)
* 101 neue Fabeln (1888)
* Die Reise mit dem Weihnachtsmanne (1889)
* Lichtstrahlen (1889)
* Zwölf Kindergeschichten (1889)
* Sterne der Heimat (1889)
* Jung-Japan beim Spiel (1889)
* Der Kleinen Lieblingsbuch (Johanna von Sydow eta Pauline Schanzekin batera, 1890)
* Lieder des Lebens (c. 1890)
* Um Leben und Liebe (1890)
* Vogel-Lieder. Eine poetische Anthologie (1890)
* In der heiligen Nacht (1890)
* Blumen und Früchte. Erzählungen für Mädchen (1890)
* Das Komtesschen und andere Erzählungen für die Jugend (1891)
* Mit sechzehn Jahren. Lustige Mädchengeschichten (1891)
* Filigran (1892)
* Der Harz in Bildern (1892)
* Rottraut und Ilse (1892)
* O du seelige Backfischzeit! (1892)
* Bilder vom Rhein (1893)
* Am trauten Herd. Märchen und Geschichten (1893)
* Im Sonnengold! Ein lyrischer Hausschatz (1893)
* Junges Blut. Drei Mädchengeschichten (1894)
* Bunter Sang. Eine Sammlung Kinderlieder (1895)
* Ährenlese. Neue Sprüche (1896)
* Die Alte. Erzählung (1896)
* Aus dem Jugendland. Sport. Der Pensionär. Zwei Erzählungen für junge Mädchen (1897)
* Gedichte (1898)
* Novellen in Versen (1898)
* Wolken (Tagebuch einer jungen Frau) (1900)
* Feuerlilie. Eine Erzählung für junge Mädchen (1900)
* Gedichte. Gesamtausgabe (1906)
* Hochwald (1908)
* Der flammende Baum. Neue deutsche Märchen (1916)
* Kinderballaden (1918)
* Das Kind (1920)
* Bunte Blätter (1925)
* Komm mit! Ein schwarzfröhliches Bilderbuch (1925)
* Geliebte Leutchen (1926)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Alemanez) Altner, Manfred. «Frida Schanz» Sächsische Biografie (Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde) 2008-09-26 (Noiz kontsultatua: 2025-03-10).
* ↑ (Alemanez) Reicke, Ilse. (1984). «Die großen Frauen der Weimarer Republik» Herderbücherei (Freiburg) 1029: 62..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2696691
* Multimedia: Frida Schanz / Q2696691