OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sotiate

Sotiate (latinez: soziati) Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu edo herri bat zen, gaur egungo Condomois eskualdeko iparraldean eta Nérac inguruan bizi zirenak. Zalantzazkoa da akitaniarrak edo galiarrak ziren.
Elusate eta basate artean kokaturik, bere hiriburua Sosetik gertu zegoen oppidum bat izan zen, Oppidum Sotiatum izenekoa. Jean-Pierre Brèthes klasizistaren esanetan, sonoritateen herria, Sos eskualden guen harresitu batzuena, oppidum bat (Oppidum Sotiatum), bizi zen, borrokatzen zen, txanpona egiten zuen eta bern burua administratzen zuten herri galiar bat bezala.
Herri hau Publio Lizinio Krasoren aurka bakarrik borrokatu ziren bere errege Adiatuanoren agindupean (bere izenak "handinahia" esan nahi du galieraz), beste herri akitaniar guztiek koalizio bat osatu duten bitartean. Horrek pentsa arazten du Akitaniako ateetan kokaturiko galiarrak izan litezkeela. Akitaniarrek ziren zalantzak eragiten dituen beste datu bat da, III. mendean, administrazio inperialak Akitaniako hegoaldeko herriak katalogatu zituenetan, ez zituela sotiateak aipatu Akitaniako "Bederatzi Herrien" artean;; Izan ere, elusatarren lurraldeei atxikiak agertu ziren, Elusateen oppidum-aren hegoaldean. Elusa (Eauze) Novempopulaniako hiriburua izango zen.
K.a. 78an lehendabizikoz erromatarrak borrokatu eta Luzio Valerio Prekonio legatua hil zuten. Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, k. a. 56an menderatu zituen. Adiatuanos edo Adiatuanus izeneko erregeak gidaturik, hiriburuan babesa bilatu behar izan zuten eta, erresistentzia bortitz baten ondoren, garaituak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 3 or..
* ↑ Fénié, Jean-Jacques eta Bénédicte. (2009). Dictionnaire des Landes. Sud Ouest, 349 or. ISBN 978-2-87901-958-1..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) Delamarre, Xavier. (2008). Dictionnaire de la langue gauloise : Une approche linguistique du vieux-celtique continental. Errance, 32 or. ISBN 978-2-87772-369-5..
* ↑ (Ingelesez) Matasović, Ranko. (2009). Etymological Dictionary of Proto-Celtic. Leiden: Brill, 24 eta 434 or. ISBN 978-90-04-17336-1..
* ↑ (Frantsesez) Boyrie-Fénié, Bénédicte; Fénié, Jean-Jacques. (2009). Jean-Jacques et Bénédicte Fénié, Dictionnaire Des Landes. Bordele: Éditions Sud Ouest, 349 or. ISBN 9782879019581..
* ↑ C. Julii, Caesaris. Commentarii de bello gallico et civili. ..
* ↑ Vennemann, Theo; Aziz Hanna, Patrizia Noel. (2003). Europa Vasconica, Europa Semitica.. Berlin, New York: De Gruyter Mouton - Walter de Gruyter, 695 or. ISBN 9783110170542..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1165485
# Borrokalari

Borrokalari honakoa izan daiteke:
* Borroka batean parte hartzen duen edonor.
* Borroka kirola egiten duen pertsona bat.
* Borrokalari, Calidris pugnax hegaztiaren euskarazko izena.
# Sotiate

Sotiate (latinez: soziati) Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu edo herri bat zen, gaur egungo Condomois eskualdeko iparraldean eta Nérac inguruan bizi zirenak. Zalantzazkoa da akitaniarrak edo galiarrak ziren.
Elusate eta basate artean kokaturik, bere hiriburua Sosetik gertu zegoen oppidum bat izan zen, Oppidum Sotiatum izenekoa. Jean-Pierre Brèthes klasizistaren esanetan, sonoritateen herria, Sos eskualden guen harresitu batzuena, oppidum bat (Oppidum Sotiatum), bizi zen, borrokatzen zen, txanpona egiten zuen eta bern burua administratzen zuten herri galiar bat bezala.
Herri hau Publio Lizinio Krasoren aurka bakarrik borrokatu ziren bere errege Adiatuanoren agindupean (bere izenak "handinahia" esan nahi du galieraz), beste herri akitaniar guztiek koalizio bat osatu duten bitartean. Horrek pentsa arazten du Akitaniako ateetan kokaturiko galiarrak izan litezkeela. Akitaniarrek ziren zalantzak eragiten dituen beste datu bat da, III. mendean, administrazio inperialak Akitaniako hegoaldeko herriak katalogatu zituenetan, ez zituela sotiateak aipatu Akitaniako "Bederatzi Herrien" artean;; Izan ere, elusatarren lurraldeei atxikiak agertu ziren, Elusateen oppidum-aren hegoaldean. Elusa (Eauze) Novempopulaniako hiriburua izango zen.

## Konkista erromatarra

K.a. 78an lehendabizikoz erromatarrak borrokatu eta Luzio Valerio Prekonio legatua hil zuten. Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, k. a. 56an menderatu zituen. Adiatuanos edo Adiatuanus izeneko erregeak gidaturik, hiriburuan babesa bilatu behar izan zuten eta, erresistentzia bortitz baten ondoren, garaituak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 3 or..
* ↑ Fénié, Jean-Jacques eta Bénédicte. (2009). Dictionnaire des Landes. Sud Ouest, 349 or. ISBN 978-2-87901-958-1..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) Delamarre, Xavier. (2008). Dictionnaire de la langue gauloise : Une approche linguistique du vieux-celtique continental. Errance, 32 or. ISBN 978-2-87772-369-5..
* ↑ (Ingelesez) Matasović, Ranko. (2009). Etymological Dictionary of Proto-Celtic. Leiden: Brill, 24 eta 434 or. ISBN 978-90-04-17336-1..
* ↑ (Frantsesez) Boyrie-Fénié, Bénédicte; Fénié, Jean-Jacques. (2009). Jean-Jacques et Bénédicte Fénié, Dictionnaire Des Landes. Bordele: Éditions Sud Ouest, 349 or. ISBN 9782879019581..
* ↑ C. Julii, Caesaris. Commentarii de bello gallico et civili. ..
* ↑ Vennemann, Theo; Aziz Hanna, Patrizia Noel. (2003). Europa Vasconica, Europa Semitica.. Berlin, New York: De Gruyter Mouton - Walter de Gruyter, 695 or. ISBN 9783110170542..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1165485
# Txenada aleutiar

Aleutiar txenada (Onychoprion aleuticus) Onychoprion generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago. Ekialdeko Asian bizi da, behin baino ez dute Europan topatu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Onychoprion
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Txenada aleutiar

Txenada aleutiarra (Onychoprion aleuticus) Onychoprion generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago. Ekialdeko Asian bizi da, behin baino ez dute Europan topatu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txenada aleutiar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Onychoprion
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q793494
* Multimedia: Onychoprion aleuticus / Q793494
* Espezieak: Onychoprion aleuticus
# Txenadatxo arrunt

Txenada txikia (Sterna albifrons) sternidae familiako hegazti zangaluzea da.
Europa eta Asiako eskualde epel eta tropikaletan bizi den hegazti hau urtero hegoaldeko Afrikara eta Australiara migratzen da neguan.

## Erreferentziak

* ↑ Bridge, E. S.; Jones, A. W. & Baker, A. J. (2005): A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution. Molecular Phylogenetics and Evolution 35: 459–469. PDF
# Txenadatxo arrunt

Txenadatxo arrunta (Sterna albifrons) sternidae familiako hegazti zangaluzea da.
Europa eta Asiako eskualde epel eta tropikaletan bizi den hegazti hau urtero hegoaldeko Afrikara eta Australiara migratzen da neguan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txenadatxo arrunt» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Bridge, E. S.; Jones, A. W. & Baker, A. J. (2005): A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution. Molecular Phylogenetics and Evolution 35: 459–469. PDF
* Datuak: Q12267692
* Multimedia: Sternula albifrons / Q12267692
* Espezieak: Sternula albifrons
# I Modi

I Modi (Moduak), baita ere Hamasei plazerrak eta De omnibus Veneris Schematibus, sexu-posizioetan dauden bikoteen eszena esplizituen grabatuak dituen italiar errenazentista garaiko liburu erotiko ospetsua da.

## Edizioak

Jatorrizko edizioa Marcantonio Raimondi grabatzaileak sortu zuen, Giulio Romanok Mantuako Palazzo Te jauregi berrirako, Frederiko I. Gonzagaren enkarguz egin zituen pintura erotikoetan oinarrituta. Dirudienez, jatorrizko edizioa, 1524an argitaratua, Eliza katolikoak erabat suntsitu zuen, nahiz eta ondorengo edizio baten zatiak gorderik iraun duten.
1527an argitaratutako bigarren edizioarekin batera,erakutsitako sexu-ekintzak deskribatzen zituzten Pietro Aretinok idatzitako sonetoak zeuden. Jatorrizko ilustrazioak ziurrenik Agostino Carraccik kopiatu zituen; horiek dira dirauen bertsiokoak.

## Erreferentziak

* ↑ Walter Kendrick, The Secret Museum, Pornography in Modern Culture (1987:59)
* ↑ I Modi : the sixteen pleasures : an erotic album of the Italian renaissance / Giulio Romano ... [et al.], Lynne Lawnerren edizioa. Northwestern University Press, 1988. ISBN 0-7206-0724-8
# Saunders txenadatxo

Saunders txenada (Sternula saundersi) Sternula generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Sternula
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Saunders txenadatxo

Saunders txenadatxo (Sternula saundersi) Sternula generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Saunders txenadatxo» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Sternula
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1265260
* Multimedia: Sternula saundersi / Q1265260
* Espezieak: Sternula saundersi
# Txenadatxo antillar

Txenada txiki antillarra (Sternula antillarum) Sternula generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Sternula
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Txenadatxo antillar

Txenadatxo antillarra (Sternula antillarum) Sternula generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txenadatxo antillar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Sternula
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q28168
* Multimedia: Sternula antillarum / Q28168
* Espezieak: Sternula antillarum
# Forster txenada

Forster txenada (Sterna forsteri) Sterna generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Forster txenada» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Sterna
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q430529
* Multimedia: Sterna forsteri / Q430529
* Espezieak: Sterna forsteri
# I Modi

I Modi (Moduak), baita ere Hamasei plazerrak eta De omnibus Veneris Schematibus, sexu-posizioetan dauden bikoteen eszena esplizituen grabatuak dituen italiar errenazentista garaiko liburu erotiko ospetsua da.

## Edizioak

Jatorrizko edizioa Marcantonio Raimondi grabatzaileak sortu zuen, Giulio Romanok Mantuako Palazzo Te jauregi berrirako, Frederiko I. Gonzagaren enkarguz egin zituen pintura erotikoetan oinarrituta. Dirudienez, jatorrizko edizioa, 1524an argitaratua, Eliza katolikoak erabat suntsitu zuen, nahiz eta ondorengo edizio baten zatiak gorderik iraun duten.
1527an argitaratutako bigarren edizioarekin batera,erakutsitako sexu-ekintzak deskribatzen zituzten Pietro Aretinok idatzitako sonetoak zeuden. Jatorrizko ilustrazioak ziurrenik Agostino Carraccik kopiatu zituen; horiek dira dirauen bertsiokoak.

## Erreferentziak

* ↑ Walter Kendrick, The Secret Museum, Pornography in Modern Culture (1987:59)
* ↑ I Modi : the sixteen pleasures : an erotic album of the Italian renaissance / Giulio Romano ... [et al.], Lynne Lawnerren edizioa. Northwestern University Press, 1988. ISBN 0-7206-0724-8
* ↑ https://www.bu.edu/sequitur/2024/04/16/dangers-of-response-i-modi-and-its-censorship/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2464946
* Multimedia: I modi / Q2464946
# Txenada masailzuri

Txenada musuzuri (Sterna repressa) Sterna generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Sterna
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Txenada masailzuri

Txenada masailzuria (Sterna repressa) Sterna generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txenada masailzuri» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Sterna
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q921533
* Multimedia: Sterna repressa / Q921533
* Espezieak: Sterna repressa
# Sérgio Vieira de Mello

Sérgio Vieira de Mello (Rio de Janeiro, 1948ko maiatzaren 15a – Bagdad, 2003ko abuztuaren 19a) brasildar diplomazialaria izan zen
Filosofia ikasi zuen Parisko Unibertsitatean eta 1968ko maiatzeko matxinadan parte hartu zuen. 1969an Genevara joan zen eta Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandataritzan hasi zen lanean. 1971n Bangladeshko Askapen Gerran egon zen, 1972an Sudanen eta 1974an Zipren, turkiarren inbasioaren ondoren. Krisi horietan guztietan, elikadura-laguntza eta aterpea antolatzeaz arduratu zen.
Ondoren, Mozambike, Peru, Kanputxea, Libano eta Argentinara joan ziren. 1990eko hamarkadan Kanputxean eta Jugoslavian desminatua antolatzeaz arduratu zen. Kosovora ere bidali zuten, eta 1999tik 2002ra Ekialdeko Timorko administratzailea izan zen, Nazio Batuen izenean.
2002an Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Komisionatu izendatu zuten. 2003ko maiatzean, Nazio Batuen Idazkari Nagusiaren ordezkari berezi izendatu zuten Irakerako. Bagdadeko Canal hotelean Al-Qaedak egindako leherketan hil zuten.
# Nihil obstat

Nihil obstat Eliza Katolikoak onartzen dituen liburu eta beste argitalpenetan ezartzen duen esaldia. Eragozpenik ez, objekziorik ez, adierazten du, latinez. Eliza horren baimena duen zentsore batek ezarriko du baldin eta Elizaren doktrina eta moralaren aurkako ezer topatzen ez badu.
Garai batean zenbait lurraldetan nekez argitaratuko zen zerbait Elizak aurretik onartu gabe.
Esaldi hau aurretik erabili izan zen esaldi luzeago baten hasiera da, Nihil obstat quominus imprimatur, hau da, ez dago inprimatzeko eragozpenik. Beste pare bat esaldi ere erabil izan ziren testuinguru honetan Imprimi potest inprima liteke, Imprimatur inprima dezaten.

## Ikus baita

* Imprimatur
* Imprimi potest

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1994297
# Txenada handi afrikar

Txenada handi afrikarra (Thalasseus albididorsalis) Laridae familiako hegazti bat da. 2020ra arte txenada handi amerikarraren barnean sailkatzen zen. Ikerketa genetikoek erakutsi dute Bengalako txenadatik gertuago daudela.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txenada handi afrikar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ «Noddies, gulls, terns, auks « IOC World Bird List» web.archive.org 2020-04-27 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Collinson, J. Martin; Dufour, Paul; Hamza, Abdulmaula A.; Lawrie, Yvonne; Elliott, Michael; Barlow, Clive; Crochet, Pierre-André. (2017-06-01). «When morphology is not reflected by molecular phylogeny: the case of three ‘orange-billed terns’ Thalasseus maximus, Thalasseus bergii and Thalasseus bengalensis (Charadriiformes: Laridae)» Biological Journal of the Linnean Society 121 (2): 439–445. doi:10.1093/biolinnean/blw049. ISSN 0024-4066. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Nihil obstat

Nihil obstat Eliza Katolikoak onartzen dituen liburu eta beste argitalpenetan ezartzen duen esaldia. Eragozpenik ez, objekziorik ez, adierazten du, latinez. Eliza horren baimena duen zentsore batek ezarriko du baldin eta Elizaren doktrina eta moralaren aurkako ezer topatzen ez badu.
Garai batean zenbait lurraldetan nekez argitaratuko zen zerbait Elizak aurretik onartu gabe.
Esaldi hau aurretik erabili izan zen esaldi luzeago baten hasiera da, Nihil obstat quominus imprimatur, hau da, ez dago inprimatzeko eragozpenik. Beste pare bat esaldi ere erabil izan ziren testuinguru honetan Imprimi potest inprima liteke, Imprimatur inprima dezaten.

## Ikus, gainera

* Imprimatur
* Imprimi potest

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1994297
# Boli-antxeta

Boli-kaio (Pagophila eburnea) Pagophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago. Eskualde artikoetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Pagophila
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Dios Salve al Lendakari

Dios Salve al Lendakari (grafia originala) edo Dios Salve al Lehendakari Derribos Arias taldearen abestia da, 1982koa, Ignacio Gasca Poch donostiarrak idatzia (musika eta hitzak), eta talde haren lehen diskoan (Branquias bajo el agua EP luzera ertainekoa) argitaratu zen..
Post-punk ereserki gordin eta sarkastiko bat, Derribos Arias taldearen muinaren euskal jatorria agerian uzten duena (Poch eta Alejo Alberdi donostiarrek sortu zuten taldea). Izenburua Erresuma Batuko monarkiaren ereserkian du oinarria (God Save the Queen). Hitzak honela hasten dira: "Dios salve al Lendakari, que no es un rastafari, él es un txistulari..."
Bertsioak egin zituzten ondoren Siniestro Total (Galiziara egokitua: Dios Salve al Conselleiro) eta Negu Gorriak taldeek, azken horrek euskaraz (Jainkoak gorde beza lehendakaria).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Derribos Arias - Branquias Bajo El Agua» Discogs (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).
* ↑ (Ingelesez) Dios salve al Lendakari (Full Song & Lyrics) - Derribos Arias - Download or Listen Free - JioSaavn. (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).

## Kanpo estekak

* Abestia Youtuben.
* Datuak: Q104417458
# Sérgio Vieira de Mello

Sérgio Vieira de Mello (Rio de Janeiro, 1948ko maiatzaren 15a – Bagdad, 2003ko abuztuaren 19a) brasildar diplomazialaria izan zen
Filosofia ikasi zuen Parisko Unibertsitatean eta 1968ko maiatzeko matxinadan parte hartu zuen. 1969an Genevara joan zen eta Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandataritzan hasi zen lanean. 1971n Bangladeshko Askapen Gerran egon zen, 1972an Sudanen eta 1974an Zipren, turkiarren inbasioaren ondoren. Krisi horietan guztietan, elikadura-laguntza eta aterpea antolatzeaz arduratu zen.
Ondoren, Mozambike, Peru, Kanputxea, Libano eta Argentinara joan ziren. 1990eko hamarkadan Kanputxean eta Jugoslavian desminatua antolatzeaz arduratu zen. Kosovora ere bidali zuten, eta 1999tik 2002ra Ekialdeko Timorko administratzailea izan zen, Nazio Batuen izenean.
2002an Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Komisionatu izendatu zuten. 2003ko maiatzean, Nazio Batuen Idazkari Nagusiaren ordezkari berezi izendatu zuten Irakerako. Bagdadeko Canal hotelean Al-Qaedak egindako leherketan hil zuten.
* Datuak: Q334835
* Multimedia: Sérgio Vieira de Mello / Q334835
# Boli-antxeta

Boli-antxeta (Pagophila eburnea) Pagophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago. Eskualde artikoetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Boli-antxeta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Pagophila
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q723064
* Multimedia: Pagophila eburnea / Q723064
* Espezieak: Pagophila eburnea
# Kaio lepokodun

Hemprich kaio (Ichthyaetus hemprichii) Ichthyaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Ichthyaetus
* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Jainkoak gorde beza lehendakaria

Jainkoak gorde beza lehendakaria Negu Gorriak taldearen abestia da, Derribos Arias taldeak egindako Dios Salve al Lendakari originalaren bertsioa (hura Ignacio Gasca Poch-ek idatzi zuen 1982an). 1991n argitaratu zen Poch-en omenezko disko bilduma kolektibo batean: El chico más pálido de la playa de Gros. IZ estudioetan grabatu zen, Kaki Arkarazok ekoitzia.
Jatorrizko gaztelaniatik euskarara ekarriak datoz hitzak, tartean sarrera edo lelo nagusia (Jainkoak gorde beza lehendakaria / Ez dela ez rastafaria / Txistularia besterik ez da), baina hitzek gehigarriak dituzte, urte haietako gobernuburu Felipe González eta François Mitterrand aipatzen baitira. Bertsio bat da Poch-ek idatzitako abestiaren itzulpen eta inspirazio den neurrian, baina doinua oso desberdina du kantuak; punk kanta azkarra da Negu Gorriak-ena, non eta Derribos Arias-ena gehiago zen post-punk soinu bat, Joy Division-etik gertuagokoa.

## Erreferentziak

* ↑ «::: NEGU GORRIAK ::: Otras referencias» www.negugorriak.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).
* ↑ «Jainkoak gorde beza lehendakaria / letras / hitzak ::: NEGU GORRIAK :::» www.negugorriak.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Rayos C en la oscuridad» rayosc.blogspot.com (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).

## Kanpo estekak

* Abestia Youtuben.
* Datuak: Q104417507
# Kaio lepokodun

Kaio lepokoduna (Ichthyaetus hemprichii) Ichthyaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Kaio lepokodun» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Laridae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q589869
* Multimedia: Ichthyaetus hemprichii / Q589869
* Espezieak: Ichthyaetus hemprichii
# Sérgio Vieira de Mello

Sérgio Vieira de Mello (Rio de Janeiro, 1948ko martxoaren 15a – Bagdad, 2003ko abuztuaren 19a) brasildar diplomazialaria izan zen
Filosofia ikasi zuen Parisko Unibertsitatean eta 1968ko maiatzeko matxinadan parte hartu zuen. 1969an Genevara joan zen eta Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandataritzan hasi zen lanean. 1971n Bangladeshko Askapen Gerran egon zen, 1972an Sudanen eta 1974an Zipren, turkiarren inbasioaren ondoren. Krisi horietan guztietan, elikadura-laguntza eta aterpea antolatzeaz arduratu zen.
Ondoren, Mozambike, Peru, Kanputxea, Libano eta Argentinara joan ziren. 1990eko hamarkadan Kanputxean eta Jugoslavian desminatua antolatzeaz arduratu zen. Kosovora ere bidali zuten, eta 1999tik 2002ra Ekialdeko Timorko administratzailea izan zen, Nazio Batuen izenean.
2002an Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Komisionatu izendatu zuten. 2003ko maiatzean, Nazio Batuen Idazkari Nagusiaren ordezkari berezi izendatu zuten Irakerako. Bagdadeko Canal hotelean Al-Qaedak egindako leherketan hil zuten.
* Datuak: Q334835
* Multimedia: Sérgio Vieira de Mello / Q334835