OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# António de Spínola

António Sebastião Ribeiro de Spínola (Santo André, Estremoz, 1910eko apirilak 11 – Lisboa, 1996ko abuztuak 13) portugaldar militar eta politikaria izan zen. Portugalgo Errepublikako 14. presidentea izan zen, Krabelinen Iraultzaren osteko lehenbizikoa.

## Biogafia

Zalduneriako alferez gisa bukatu zituen militar ikasketak, eta Guardia Nazional Errepublikanoan (GNR) eta Azore uharteetan zerbitzatu zuen. 1961etik 1963ra bitartean, Angolan izan zen. Handik itzultzean Zalduneriako zuzendari izendatu zuten, eta GNRko komandanteorde. 1968an Ginea Portugaldarreko (Ginea Bissau, gaur egun) gobernadore eta komandante nagusi izendatu zuten.
1973an itzuli zen Portugalera, eta gudarosteko Estatu Nagusiko buruorde izendatu zuten (1974). Hala ere, berehala kendu zuten kargutik, Portugal e o Futuro liburuan Portugalgo kolonientzat irtenbide politikoa aldarrikatzeagatik. Handik gutxira, 1974ko apirilaren 25ean, Krabelinen Iraultza deituan, Kapitainen Mugimendu deituak Marcelo Caetanoren gobernua erorarazi zuen. Gudarosteen Mugimenduak hartu zuen aginpidea, eta Nazioaren Salbaziorako Batzorde bat eratu zuen, Spínolaren lehendakaritzapean. Batzordeak Spínola bera izendatu zuen Portugalgo Errepublikaren lehen lehendakari.
Aginpidean izan zen lau hilabetean, Gudarosteen Mugimenduaren babesa izan zuen, baina gainerako guztiak aurka izan zituen, botere guztia biltzen saiatu zelako. Uztailaren 27an koloniak burujabe izateko eskubidea aitortu zuen. Portugalen COPCON (Kontinenteko Operazio Komandoa) sortu zen, Otelo Saraiva de Carvalho jeneralaren zuzendaritzapean, Gudarosteen Mugimendua defendatzeko, baina baita herri-mugimenduak defendatzeko ere, ezkerreko sektoreen gorakadaren seinale. Vasco Gonçalves, komunista, lehen ministro izendatu zutenean, bere karguaren dimisioa eman zuen.
Aginpidea indarrez hartzen ahalegindu zen, baina huts egin zuen, eta Espainiara erbesteratu zen lehenbizi, eta Brasila gero. Han, Portugalen Askapenerako Mugimendu Demokratikoa sortu zuen. Urte hartako azaroan Portugalera itzuli ahal izan zen, eta gudarosteko erreserban geratu zen. 1981ean mariskal izendatu zuten. Gai politiko-militarreko zenbait liburu idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q336884
* Multimedia: António de Spínola / Q336884
# José Félix Uriburu

José Félix Uriburu (Salta, Argentina, 1868ko uztailaren 20a - Paris, 1932ko apirilaren 29a) militar argentinarra izan zen, de facto Nazioaren Lehendakaritza hartu zuen 1930eko irailaren 8tik otsailaren 20ra, 1932koa estatu kolpe baten bidez, ordura arte aurrekaririk gabeko gertaera Argentinako historian.

## 1930eko irailaren 6ko kolpea eta gobernu militarra

193ko irailaren 6an, Uriburuk Hipólito Yrigoyen gobernu konstituzionala indargabetu zuen estatu kolpea zuzendu zuen eta diktadura militarra ezarri zuen, 1983ra arte iraungo zuen serie bateko lehena.
Uriburuk Leopoldo Lugones poetaren esku utzi zuen iraultza-aldarrikapena idaztea, baina lehen bertsioa kritikatu egin zuen José María Sarobe koronelak eta Agustín P. Justo jeneralak bere eduki faxistengatik. Lugonesek aldatu egin behar izan zuen.
Irailaren 10ean, Uriburu Nazioko presidente de facto izendatu zuten de facto gobernuen doktrina sortu zuen Justizia Auzitegi Gorenaren Saio ospetsu eta galdekatu baten bidez. Kongresua desegin zuen, salbuespen-egoera deklaratu zuen, probintzia guztietan esku hartu zuen eta, oro har, izaera faxista zuen gobernu elitista autoritario bat eratu nahi zuen, mireslea zen erregimena.
Errepresioaren erregimena ezarri zuen, polizia federaleko Atal Berezia sortzearen bidez aurkari politikoen aurkako torturaren erabilera sistematikoa lehen aldiz abian jarri zuen. Hainbat buruzagi politiko atxilotu zituen, horien artean Hipólito Yrigoyen, zentsura ezarri zien egunkariei, esku hartu zuen unibertsitateetan 1918ko Unibertsitate Erreformatik ezarritako autonomia eta elkar gobernua baliogabetuz.
1931 hasieran hauteskundeak antolatu zituen Buenos Aires probintzian, baina gero bertan behera utzi zituen Unió Cívica Radical (Batasun Zibiko Erradikala) irabazi zuelako. Urte horretako azaroan hauteskundeak deitu zituen berriro, hautagaitza erradikalistak debekatu eta publikoki iruzurtzat onartuta zegoen sistema antolatu ondoren. Baldintza horietan, Agustín P. Justo jenerala hautatu zuten lehendakari, Sáenz Peña Legearen zigorrarekin amaitu zuen kontserbatorismo liberala ordezkatzen zuena.
Boterea entregatu ondoren, Uriburu atzerrira joan zen osasun arrazoiengatik eta Parisen hil zen, urdaileko minbiziagatik ebakuntza egin eta bi hilabete geroago.
Momentu honetan Balcarce hirian Uriburu izeneko monumentua dago, izen bereko kalearen hasieran. Kentzeko udal ordenantzen proiektu desberdinak izan arren, batek ere ez zuen aurrera egin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q363555
* Multimedia: José Félix Uriburu / Q363555
# Joseph Arthur Ankrah

Joseph Arthur Ankrah (Akkra, Urre Kosta, 1915eko abuztuaren 18a - Akkra, 1992ko azaroaren 25a) ghanatar militar eta politikaria izan zen, Ghanako estatuburua 1966–1969 bitartean.

## Bizitza

Joseph Arthur Ankrah Akkran jaio zen 1915eko abuztuaren 18an. 1937an, goi hezkuntza amaitu ostean, zerbitzu zibilean sartu zen, eta armadan geroago. Bigarren Mundu Gerraren hasieran mobilizatu bazuten ere, 1940an Akkrako bulegora igorri zuten. Gerra ondoan, ikasketa militarrak egin zituen Britainia Handian, eta 1947an lehenbiziko afrikarra izan zen Urre Kostako Armadako ofizial maila lortzen. 1956an, major gradura goititu zuten, eta teniente koronelera 1960an. Nazio Batuen bake indarren parte izan zen Kongoko krisialdian.
1965ean armadatik bota zuten, estatu kolpe bat prestatzen ari zelakoan, baina Inbertsioetako Banku Nazionalaren zuzendari izendatu zuten. 1966ko otsailaren 24an, Kwame Nkrumah presidentea eraitsia izan zen estatu kolpe baten bitartez, eta Ankrah Askapen Nazionalerako Kontseiluko buru izendatu zuten. 1967ko urtarrilean, bitartekari aritu zen Biafrako bake negoziazioetan. Askapen Nazionalerako Kontseiluaren barneko desadostasunak zirela eta, dimisioa eman zuen 1969ko apirilean; Akwasi Afrifak ordeztu zuen Ghanako lehendakaritzan. Geroago, Accra Hearts of Oak S. C. futbol taldeko zuzendaria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Ghana: Heads of State: 1960-2020. archontology.org (Noiz kontsultatua: 2020-12-12).
* 1 2 Etsiah, Akylnba Kofi. Former Leaders: Lt-Gen Joeseph Arthur Ankrah. The Castle, 2007ko irailak 28, web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2020-12-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q356728
* Multimedia: Joseph Arthur Ankrah / Q356728
# Victoriano Huerta

José Victoriano Huerta Márquez (Colotlán, Jalisco; 1845eko martxoaren 23a - El Paso, Texas; 1916ko urtarrilaren 13a) Mexikoko ingeniari eta militarra izan zen, Mexikoko presidentea 1913 eta 1914 artean, estatu kolpe baten ondorioz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q299168
* Multimedia: Victoriano Huerta / Q299168
# Yakubu Gowon

Yakubu Gowon (Kanke, Nigeria 1934ko urriaren 19a) nigeriar militar eta politikari ohia da.
Ironsi lehendakariaren hilketaren ondoren (1966) hartu zuen aginpidea. Briafrako banaketari aurre egin behar izan zion (1967-1970). Nigeriaren batasuna, bakea eta aurrerabidearen alde jardun zuen, baina eragozpen ekonomiko eta sozialen aurrean, eta aginpidea zibilen eskuetara itzuli nahi ez zuenez, kargutik egotzi zuten (1975).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-10-08 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q354695
* Multimedia: Yakubu Gowon / Q354695
# Mohamed Ould Abdel Aziz

Mohamed Ould Abdel Aziz (arabieraz: محمد ولد عبد العزيز‎, Muḥammad Wald 'Abd al-'Azīz; 1956ko abenduaren 20an jaio zen) Mauritaniako presidentea izan zen, 2009. urteaz geroztik 2019ra. Karrera soldadua eta goi-mailako ofiziala izan zen. 2005eko abuztuaren 5ean, Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya presidentea kargutik kendu zuen estatu-kolpeko buruzagia izan zen, eta 2008ko abuztuan, Sidi Ould Cheikh Abdallahi presidentea bere postutik kendu zuen beste kolpe bat zuzendu zuen. 2008ko kolpearen ostean, Abdel Aziz Estatuko Kontseilu Nagusiko lehendakaria izatera iritsi zen hauteskunde berrietara bideratutako trantsizio politiko gisa deskribatzen denaren parte izanik. 2009ko apirilean, postu horretatik dimisioa eman zuen 2009ko uztaileko hauteskunde presidentetzarako hautagai izateko. 2009ko abuztuaren 5ean zin egin zuen eta haren agintaldia 2019ko abuztuaren 1ean amaitu zen, Mohamed Ould Ghazouani ordezkatu zuenean.
Abdel Aziz Afrikako Batasuneko presidentea ere izan zen 2014tik 2015era arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q294969
* Multimedia: Mohamed Ould Abdel Aziz / Q294969
# Gaafar Nimeiry

Gaafar Muhammad an-Nimeiry (baita Jaafar Nimeiry, Gaafar Nimeiry edo Gaafar Muhammad Numayri ere; arabieraz: جعفر محمد نميري‎; Omdurman, Sudan, 1930eko urtarrilaren 1a - Khartum, Sudan, 2009ko maiatzaren 30a) militar eta politikaria izan zen. Sudango presidentea izan zen 1969-1985 bitartean.

## Bizitza

Postari musulman baten semea zen, eta Sudango Akademia Militarrean graduatu zen 1952. urtean. Urte horretan, britainiarrak Egiptotik bota eta Faruk I.a erregea kargutik kendu zuen Nasserren estatu-kolpeak eragin handia izan zuen Nimeiryrengan. Hainbat konspiraziotan nahasirik egon zen, eta armadatik aldi baterako kanporatuta zegoen 1969. urtean botereaz jabetu zen estatu kolpe ezkertiarra egin zenean. Horren ondorioz, Sudango Kontseilu Iraultzaileko buru eta lehen ministro bilakatu zen.
Nazionalista sutsua izanik, 1969an Antzara talde erlijioso kontserbadorea suntsitu zuen, eta 1971n Sudango Alderdi Komunista, botereaz jabetzen ahalegindu eta porrot egin baitzuen. Urte horretan, Sudango Errepublikako lehendakari aukeratu zuten. 1972an Sudango iparraldearen eta hegoaldearen arteko 17 urteko gerra zibila amaitzea lortu bazuen ere, ez zen gauza izan Sudango arazo ekonomiko kronikoei irtenbiderik aurkitzeko. 1977an eta 1983an, berriz hautatu zuten Sudango lehendakari. Lege koranikoak sartuz eta bere burua Sudango Iman musulman handitzat aldarrikatuz 1983an hasi zuen errepresiozko politika zela medio, berradiskidetze nazionalaren politikak porrot egin eta Sudango hegoaldearen altxamendua eragin zuen 1984an. 1985eko apirila arte izan zen Sudango lehendakari, urte horretan odolgabeko estatu kolpe batek bere kargutik kendu baitzuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q311798
* Multimedia: Gaafar Nimeiry / Q311798
# Jehu

Jehu (hebreeraz: יֵהוּא‎, Yehu, "Bera da Yahu" esan nahi duena; akaderaz: Ia-ú-a; latinez: Iehu) Israelgo erregea (K.a. 842 ? - 815 ?) izan zen. Ahaben gobernuaren aurkako izan zen eta Baal jainkoaren gurtza kendu zuen. Transjordaniako lurraldea galdu zuen. Erregeen II. Liburuan daude bilduta Jehuren eginkizunak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019-10-18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q313225
* Multimedia: Jehu / Q313225
# René Barrientos

René Barrientos Ortuño (1919ko maiatzaren 30a - 1969ko apirilaren 27a) Boliviako ofizial militar eta politikaria izan zen, 1964tik 1966ra eta 1966tik 1969ra bi aldiz jarraian eta 1966tik 1969ra Boliviako 47. presidente izan zena. Bere lehen agintaldiaren zati handi batean, Alfredo Ovandorekin batera presidente gisa partekatu zuen 1965etik 1966ra eta aurretik Boliviako 30. presidenteorde izan zen 1964an
Barrientos jenerala 1964an Victor Paz Estenssoro presidentearen gobernua bota zuen Boliviako estatu kolpearen ondoren iritsi zen boterera. Bere hiru urteko agintean, Barrientosek eta armadak bere erregimenaren aurkako ezkerreko oposizioa zapaldu zuten, Che Guevarak zuzendutako gerrilla talde bat barne, 1967an

## Erreferentziak

* ↑ Ernesto "Che" Guevara (World Leaders Past & Present), by Douglas Kellner, 1989, Chelsea House Publishers, ISBN 1-55546-835-7, pg 97

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332074
* Multimedia: René Barrientos / Q332074
# Juan Carlos Onganía

Juan Carlos Onganía (Marcos Paz, Buenos Airesko probintzia, 1914ko martxoaren 17a - Buenos Aires, 1995eko ekainaren 8a) argentinar politikaria eta militarra. 1966 eta 1970 artean Argentinako de facto-ko presidentea izan zen.

## Bizitza

Hamazazpi urte zituela sartu zen Eskola Militarrean, eta hogeirekin irten, teniente-graduarekin. 1959an, jeneral-gradura igo zuten. 1962ko irailean, herrialdea gerra zibiletik gertu zegoela, Onganíak aurre egin zion José María Guido Errepublikako lehendakaria kargutik kentzeko ahaleginari. 1962tik 1965era armadako komandanteburua izan zen.
1966ko ekainaren 28an, Arturo Umberto Illia lehendakaria kargutik kendu zuen kolpe militarraren ondoren, berak hartu zuen Errepublikaren lehendakaritza, diktadura militar baten gidari. 1969an, gogor zapaldu zuen sindikatuek eta ikasleek deitutako greba. 1970ean, Alejandro Agustín Lanusse jenerala buru zuen batzorde militar batek kendu zuen kargutik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q365326
* Multimedia: Juan Carlos Onganía / Q365326
# Pierre Buyoya

Pierre Buyoya (Rutovu, Ruanda-Urundi, 1949ko azaroaren 24a - Paris, 2020ko abenduaren 17a) Burundiko presidentea izan zen. Tutsi etniako kidea zen. 1987ko irailean estatu kolpe bat zuzendu zuen Jean-Baptiste Bagazaren aurka eta hirugarren errepublikari hasiera eman zion. Bere lehendakaritzan hutu matxinada bat gertatu zen 1988an. 1993an hauteskunde demokratikoak antolatu zituen eta boterea Melchior Ndadayeri eman zion. 1996ko uztailaren 25ean, beste estatu-kolpe bat eman zuen eta boterera itzuli zen bigarren aldiz. 2003an Domitien Ndayizeye presidenteordeari eman zion boterea. 2020ko urrian biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten Melchior Ndadayeren hilketagatik. 2020ko abenduan COVID-19tik gaixotu zen Malin. Parisera bidali zuten hegazkinez, baina ospitalera iritsi aurretik hil zen.
* Datuak: Q380916
* Multimedia: Pierre Buyoya / Q380916
# Ely Ould Mohamed Vall

Ely Ould Mohamed Vall (arabieraz: إعلي ولد محمد فال‎, I‘lī Wald Muḥammad Fāl; Nuakxot, 1953 – Zouerat, 2017ko maiatzaren 5a) mauritaniar politikari eta militarra izan zen. Maaouya Ould Sid'Ahmed Tayaren aliatua izan zen eta boterea lortzen lagundu zion 1984ko estatu-kolpean. 1987an Mauritaniako poliziaren zuzendari izendatu zuten. 2005eko abuztuan Tayak boterea galdu zuen beste estatu kolpe batean eta Junta militarrak Vall estatuburu izendatu zuen. 2006an erreferenduma egin zen konstituzioa berritzeko, eta gobernuen agintaldiaren iraupena mugatu zen. Vallek 2007ko apirilaren 19an eman zion boterea Sidi Ould Cheikh Abdallahi presidente hautatuari. 2009an presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztu zen, baina ez zuen arrakastarik izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q451521
# Gregorio Conrado Álvarez

Gregorio Conrado Álvarez Armelino, "El Goyo" (Lavalleja, Uruguai, 1925eko azaroaren 26a - Montevideo, 2016ko abenduaren 28a) Uruguaiko militar eta diktadore izan zen 1981etik 1985era.
Militarren familia bateko kidea, hainbat kargu militar izan zituen bere ibilbidean. 1978an Armadaren Komadante Nagusi izendatu zuten, eta kargu horretan zegoela Informazio eta Defentsa Zerbitzua bere kargu utzi zuen. 1980an izandako Konstituzio erreferendumean herritarrek demokraziara itzultzeko hautua hartu zuten, baina Gregorio Álvarez ez zegoen ados eta Nazioaren Kontseilua izenekoa deitu zuen 1981eko irailaren 1ean. Honek de facto Errepublikaren presidentzia berari eman zion, lau urteko diktadura bati hasiera emanez. 1982an, presio politikoa handia medio, 1984an hauteskunde legislatibo eta presidentzialak egitea onartu zuen.
1978an gertatu ziren hainbat erailketen ondorioz gartzelaratua izan zen. 2015ean bere osasunak okerrera egin zuen eta 2016an hil zen oraindik preso zegoela.
* Datuak: Q365334
* Multimedia: Gregorio Álvarez / Q365334
# Gustavo Rojas Pinilla

Gustavo Rojas Pinilla (Tunja, Boyacá, 1900eko martxoak 12 – Melgar, Tolima, 1975eko urtarrilak 17) kolonbiar militar eta politikaria izan zen. Estatu kolpe bat egin ostean, 1953-1957 bitartean Kolonbiako presidentea izan zen. XX. mendean herrialde horretako diktadore bakarra izan zen.

## Biografia

Akademia Militarrean ikasketak egin ondoren, ingeniaritzakoak egin zituen. Postako ministro zen 1949an, Estatu Nagusiko buruzagi 1950ean eta Armadako komandante nagusi 1951n.
Laureano Gómez lehendakariaren aurkako estatu-kolpearen buruzagi izan zen 1953an, eta bere burua lehendakari izendatu zuen. 1957. urtean burgesiak bultzatutako estatu-kolpe bati aurre egin behar izan zion, eta azkenik, Espainiara erbesteratu behar izan zuen.
1958. urtean itzuli zen, baina kargu guztiak galdu zituen, 1963an itzuli zitzaizkion arte. 1965ean ANAPO alderdia sortu zuen, eta Kolonbiako lehendakaritza betetzeko hauteskundeetara aurkeztu zen kristau sozialistekin bat eginik, baina ez zuen lortu garaipena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q455692
* Multimedia: Gustavo Rojas Pinilla / Q455692
# Seyni Kountché

Seyni Kountché (Fandou, Mendebaldeko Afrika Frantsesa, 1931ko uztailaren 1a - Paris, 1987ko azaroaren 10a) nigertar militar eta politikaria izan zen. Nigerko bigarren presidentea izan zen.
Frantziako armadaren kidea izan zen Nigeren independentziara arte. 1974ko apirilaren 5ean estatu-kolpe bat zuzendu zuen Hamani Dioriren aurka eta Militar Gorena Batzordearen lehendakari bihurtu zen. Parisen hil zen eta Ali Saibou haren ondorengoa izendatu zen.
* Datuak: Q353198
* Multimedia: Seyni Kountche / Q353198
# Andrés Rodríguez Pedotti

Andrés Rodríguez Pedotti (Borja, 1923ko ekainaren 19a - New York, 1997ko apirilaren 21a) paraguaiar militar eta politikaria izan zen. 1989-1993 bitartean Paraguaiko presidentea izan zen.

## Bizitza

Ikasketa militarrak egin zituen, eta tenienteorde izendatu zuten 1946an, koronel 1964an eta, azkenik, jeneral izatera iritsi zen 1970ean. Partido Colorado alderdiko joera tradizionalistaren jarraitzaile izan zen, eta 1947an alderdi haren legezko gobernuaren alde agertu zen, matxinatuen kontra. Alfredo Stroessner lehendakariaren (1954-1989) laguntzaile-taldeko kidea izan zen, eta gudarosteko guda-talde aurreratuenaren buruzagia.
1989an Stroessner lehendakari eta aitaginarreba bere kargutik eraitsi zuen estatu-kolpea zuzendu zuen. Urte hartan bertan Errepublikako lehendakari izendatu zuten, Partido Colorado alderdiaren oniritziarekin. Behin-behineko lehendakari zela, giza eskubideak errespetatuko zituela eta demokraziarako prozesua bideratuko zuela agindu zuen, besteak beste; gobernu-taldea osatu eta diktadurak legez kanpo utzitako alderdiak legeztatu zituen, eta ordura arte debekatuta egondako zenbait komunikabide berriro zabaltzea onartu zuen.
Rodríguez izan zen, bestalde, Iberoamerikako Merkatu Bateratua (Mercosur) bultzatu zuen politikarietako bat. Bere agintaldian konstituzio berria idatzi zen, 1992an indarrean jarri zena. Hurrengo urtean, 1993an, Rodríguezek bere alderdikide Juan Carlos Wasmosyren esku utzi zuen bere kargua, eta gudarostean erretiroa hartu ondoren, hil arteko senatari izendatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q440837
* Multimedia: Andrés Rodríguez Pedotti / Q440837
# Ashur-nadin-apli

Ashur-nadin-apli (akkadikoz "Asurrek seme bat eman du"), urte gutxi batzuk (K.a. 1208-K.a. 1204 gobernatu zuen errege asiriar bat izan zen, bere aita Tukulti-Ninurta I.a hil ondoren.
Ez da ezagutzen zehazki, Ashur-nadin-apli tronura igo izanaren arrazoia, bere anaia Ashur-nasir-pal izan baitzen euren aita Kar-Tukulti-Ninurtan setiatu, eta, ziuraski, hil zuena. Bere erregealdiari buruz ere ez da ezer ezagutzen, bere ondorengoa, bere iloba Ashur-nirari III.a izan zela ezik.
Garai honetan, Asiriak, gainbehera azkar bat izan zuen, Babiloniaren protektoratu bezala.
# Jean-Baptiste Bagaza

Jean-Baptiste Bagaza (Rutovu, Ruanda-Urundi, 1946ko abuztuaren 29a - Brusela, 2016ko maiatzaren 4a) Burundiko presidentea izan zen 1976tik 1987ra. Tutsi etniaren izan zen. Burundiko armadan kide izan zen eta Micomberoren agintaldian mailaz igotzea lortu zuen. Michel Micombero boteterik kendu zuen 1976ko azaroaren 1ean estatu kolpe batean. 1972ko genozidioan parte hartu bazuen ere, erreforma modernizatzaileak eta hutu gehiengoari kontzesioak egin zizkion. Bere agintaldia gero eta errepresiboagoa egin zen 1984tik, bereziki Eliza Katolikoaren aurka. 1987an Pierre Buyoyak kargutik kendu eta erbestera joan zen, eta handik itzuli zen 1994an.
* Datuak: Q377765
* Multimedia: Jean-Baptiste Bagaza / Q377765
# Faedon Gizikis

Faedon Gizikis (grezieraz: Φαίδων Γκιζίκης; Volos, 1917ko ekainaren 16a - Atenas, 1999ko uztailaren 26a) greziar militar eta politikaria izan zen. Greziako presidentea izan zen 1973tik 1974ra.
1939an Akademia Militarrean graduatu zen eta Grezia-Italia Gerran eta Greziako Gerra Zibilean esku hartu zuen.
1967ko estatu-kolpe militarra eta diktadura zuzendu zuen Junta militarra babestu zituen. 1973ko azaroaren 25ean presidente izendatu zuten Georgios Papadopulos kargutik kendu ondoren. 1974an ez zien turkiarrei aurre egin Zipren, eta Juntaren kolapsoaren ondoren, Konstantinos Karamanlis izendatu zuen lehen ministro. Beste lau hilabete eman zituen presidente, Konstituzio berria onartu arte, eta agintaldia amaitzean, armadatik erretiratu zen.
* Datuak: Q365196
* Multimedia: Phaedon Gizikis / Q365196
# Selim I.a

Selim I.a (Amasya, 1465 - Tekirdağ, 1520ko irailaren 22a), Ausarta edo Zorrotza (turkieraz, Yavuz) izenez ere ezaguna, Otomandar Inperioko sultana izan zen 1512tik 1520an hil zen arte.
Bayezid II.a aita tronutik kendu zuen 1512an. Handik gutxira hil zen, Dimetokako erretirorako bidean.
Otomandar Inperioan bere tronuratzea sendotzeko, senideak eta ilobak hil zituen. Otomandarren dinastian behin baino gehiagotan erabilitako praktika zen; besteak beste, Selimen aitona zen Mehmed II.ak horrela jokatu zuen.
Sultanerri mameluktarrari eraso egin eta suntsitu egin zuen, eta horrek Siria, Palestina eta Egipto anexionatzea ekarri zuen. Era berean, otomandarren boterea Meka eta Medina hiri santuetara hedatu zuen.
Aitona Mehmed Konkistatzailea sultanak egin zuen bezalaxe, kalifa titulua eskatu zuen beretzako. Titulu horrek ("Islamaren zaindaria") titulu horren eramailea Islameko —bai adar xiita eta bai adar sunia—, agintari zibil eta erlijioso garrantzitsuen kontsideratzen du.
Selim Egiptoko kanpainatik itzuli eta Rodaserako espedizioa prestatzen ari zela, gaixotu eta agintaldiko bederatzigarren urtean hil egin zen. Karbunkoa zuen, agintaldiko zortzi urtetako kanpainetan garatu zuena.
Hil aurretik bere seme Soliman hautatu zuen ondorengo izateko, eta gainerako seme-alaba guztiak hil egin zituen, Solimanek sultanerrian barne-arazorik izan ez zezan.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Noor sultan
Şehzade Mahmud
Şehzade Mustafa
Şehzade Murad
Fatma Nur
Şehzade Mehmed
Suleiman I.a
Mihrimah Sultan
Hafize Sultan
Şehzade Abdullah
Hatice Sultan
Selim II.a
Beyhan Sultan
Mehmed II.a
Şehzade Bayezid
Bayezid II.a
Fatma Sultan
Gülbahar Hatun
Selim I.a
Șehzade Cihangirs
Ayşe Gülbahar Hatun
Raziye Sultan
Şah Huban Sultan
Esmehan Hanim Sultan
Üveys Pasha
Şehzade Sultan :
* Datuak: Q494660
* Multimedia: Selim I / Q494660