# Margaret Kropholler-Staal

Margaret Kropholler-Staal (Haarlem, Herbehereak, 1891ko ekainaren 27a, - Amsterdam, Herbehereak1966ko azaroaren 15a) Herbehereetan arkitekto lan egin lehen emakume holandarra izan zen.

## Lehen urteak

Gaztetan Amsterdamera joan zen ikastera, eta hiri horretan bertan hasi zen 16 urte besterik ez zituela, Alexander J. nebaren arkitektura-estudioan ikasle..Kropholler, eta honen bazkidea, Jan Frederik Staalekin, zeinekin beranduago ezkondu zen.
Hasieran altzarien eta barrualdeen diseinuaz arduratu zen, eta, pixkanaka-pixkanaka, proiektu handiagoak esleitu zizkioten, etxebizitza-eraikinak diseinatzera iritsiz.

## Ibilbidea

Bere lehen enkargu independentea Etxea 1913ren barne-diseinua izan zen, Amsterdameko De Vrouw 1813-1913 erakusketarako etxebizitza idealaren prototipoa. Bi urte beranduago, 1915ean, hiriko Udaleko Hirigintza Sailarentzat lan egin zuen eta urte bat beranduago, arkitekto gisa bere bakarkako ibilbideari ekitea erabaki zuen, bere senarraren estudioko kolaborazioarekin uztartuz, Alexander J. Krophollerrengandik independizatuta zegoena.
1917an Bergeneko Meerwijk parkean hiru etxebizitza eta zubi bat diseinatzen lan egin zuen. Etxebizitza-unitateak: bat exentua (Villa Beukenhoek) eta bi binakakoak (Villa Meerhuis eta Villa Meezennest), material tradizionalen erabileran duten izaera espresionistagatik nabarmentzen dira. Urte hauetakoa eta antzeko estilokoa da Richard Roland Holst artistaren 1918ko Zundert etxe-estudioa.
1920ko hamarkadan, Amsterdamgo Eskolaren estilo bereziarekin jarraitu zuen. Eskola horretan, Holendrechtstraat (1921-22) etxebizitza-eraikinerako fatxadaren diseinua nabarmentzen da, Amsterdamgo Hegoaldeko Planaren barruan. Margaret Kropholler ezaguna zen adreiluzko fatxadak tratatzeko zuen trebezia eta gustuagatik, eta hasiera batean bere enkargua eraikinaren inguratzailera mugatzen zen. Apartamentuen banaketa hobetzeko proposamen bat sartzea lortu zuen proiektuan, funtzionalagoa, biltegiratze-espazio handiagoa irabaztera eta etxeko lanen kudeaketa hobetzera bideratua. Bere proposamenak aurkeztu eta formazio hitzaldiak ematen zituen Holandako Etxekoandreen Elkartean, etxeko lana errazteko etxebizitzaren diseinu arrazionalaren garrantzia erakutsiz. Wendingen aldizkarian ere kolaboratu zuen.
Hamarkadaren amaieran bere estiloak Mugimendu Modernorako hurbilketa izan zuen. Horren erakusgarri da Orteliusstraat kaleko etxebizitza-eraikina (1927), Amsterdamgo Mendebaldeko Planaren barruan arkitektoari enkargatu zitzaiona. 1930eko hamarkadan senarrarekin lankidetza estutu zuen, eta garai hartakoa da Rotterdameko Beurs-World (1936-40) bulego-eraikina.
Gerraostean, interiorismo eta errehabilitazio enkargu ugari jaso zituen. 1959an iritsi zitzaion bere azken enkargu handia, Amsterdameko Louise Went Eraikina, emakume ezkongabeentzako 171 apartamentu txiki dituen egoitza-eraikina, 1963an osatu zena, hil baino hiru urte lehenago.

## Arkitektura-lan garrantzitsuak

* 1913 Etxea, Amsterdameko Vrouw 1813-1913 erakusketarako etxebizitza idealaren prototipoa
* Villa Beukenhoek; Villa Meerhuis eta Villa Meezennest, Meerwijk parkean, Bergen (1917)
* Zubia, Meerwijk parkean, Bergen (1918)
* Zundert-en dagoen ikasketa-etxea (1918)
* Holendrechtstraat etxebizitza-eraikinerako fatxada, Amsterdam (1921-22)
* Orteliusstraat kaleko egoitza-eraikina, Amsterdam (1927)
* Beurs-World bulego-eraikina, Rotterdam (Alexander J. Kropholler-ekin batera 1936-40)
* Louise Went eraikina, Amsterdam (1959)

## Ikus, gainera

* Emakumeak arkitekturan

## Erreferentziak

* ↑ Judith Grutzbauch, "Staal Kropholler, Margaret", NAI Nederlands Architectuur Institut. (Nederlanderaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2679359
* Multimedia: Margaret Staal-Kropholler / Q2679359