OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Rafael Correa

Rafael Vicente Correa Delgado (Guayaquil, Ekuador, 1963ko apirilaren 6a) politikari eta ekonomista ekuadortarra da. 2007ko urtarrilaren 15etik 2017ra Ekuadorko Errepublikako Presidentea izan zen, 2006ko eta 2009ko Hauteskunde Presidentzialak irabazirik. 2009ko abuztutik 2010ko azarora arte Unasurreko Presidente pro tempore izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Berria.info: Correa ezkertiarra izango da Ekuadorko presidentea, lehen emaitza ofizialen arabera
* ↑ eitb.eus: Correa lehen bueltan hautatu dute berriro presidente
* Datuak: Q19581
* Multimedia: Rafael Correa / Q19581
# León Febres-Cordero

León Esteban Francisco Febres-Cordero Ribadeneyra (Guayaquil, Ekuador, 1931ko martxoaren 9a - Guayaquil, 2008ko abenduaren 15a) ekuadortar ingeniari eta politikaria izan zen. Errepublikako lehendakaria izan zen 1984tik 1988ra.

## Biografia

Estatu Batuetan lortu zuen ingeniari-titulua. Guayaquilgo enpresa garrantzitsuen buru izan zen, eta merkataritza-ganberako lehendakari. Diputatu eta senatari izan zen, eta, 1979an, alderdi sozial-kristauan sartu zen.
1984ko hauteskundeetan kontserbadoreen hautagai zela, errepublikako lehendakari aukeratu zuten bigarren itzulian. Bere agintaldian, politika ekonomiko neoliberala bultzatu zuen, eta Osvaldo Hurtado lehendakari ohiaren (1982-1984) kontra egin zuen dirua bidegabe erabiltzeagatik. 1986an, Vargas jeneralak zuzendutako estatu-kolpe ahalegina jasan zuen eta, hurrengo urtean, bahitu egin zuen hainbat orduz militar haren aldeko militar talde batek.
1992an, Guayaquilgo alkate izendatu zuten, eta, 1996an, berriz aukeratu zuten. 2000. urtera arte egin zuen postu horretan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q471324
* Multimedia: León Febres-Cordero Ribadeneyra / Q471324
# 2025eko Ipar itsasoko itsasontzi-talka

2025eko Ipar itsasoko itsasontzi-talka martxoaren 10ean gertatu zen. MV Stena Immaculate petrolio-ontziak eta MV Solong zamaontziak elkar jo zuten Ipar itsasoan. Tripulazioetako kide guztiek itsasontzietatik irtetea lortu dutela jakinarazi zuen Salbaontzien Errege Erakunde Nazionalak; eta horietatik bat ospitalera eraman zuten.
Petrolio-ontziak AEBetako bandera zuen, eta zamaontziak, Portugalgoa. Ez zuten argitu zerk eragin zuen istripua. Petrolio-ontziak Stena AB Suediako enpresarentzat egiten zuen lan. Petrolio-ontziaren jabeak, Crowley logistika enpresa estatubatuarrak, ohar batean baieztatu du itsasontziak erregaia garraiatzen zuela, eta itsasora isuri dela. Gainera, Erresuma Batuko hedabideen arabera, zamaontziak sodio zianuroa zeraman, gai kimiko toxiko bat.

## Erreferentziak

* 1 2 «Petroliontzi batek eta zamaontzi batek elkar jo dute Ipar itsasoan» Berria 2025-03-10 (Noiz kontsultatua: 2025-03-12) CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133251327
# Diane Rodríguez

Diane Marie Rodríguez Zambrano (Guayaquil, Ekuador, 1982ko martxoaren 16a) pertsona transexualen eskubideen aldeko ekintzailea da. Gay, lesbiana, bisexual, transexual eta transexualen eskubideen aldeko Silueta X elkartearen presidentea da.
Gizon jaio arren, bere burua emakumetzat dauka. 2009an Ekuadorko erregistro zibilari salaketa jarri zion bere gizonezko Luis Benedicto izena emakumezko Diane Marie izenarengatik alda ziezaion.
2013ko Ekuadorko hauteskunde orokorretan bere burua hautagai aurkeztu zuen Ruptura 25 alderdiarekin. Ekuadorko lehenengo hautagai transexuala bihurtu zen. Hala ere, ez zuten hautatu.
2014ko irailaren 19an Ekuadorko lehenengo bikote transexuala eratu zuen bere bikotekide transexualarekin, biak izatezko bikoteen erregistroan sartu zituztenean. Gutxira, baina, banandu ziren.
2015eko urtarrilean transexualitateari buruzko haurrentzako ipuina argitaratu zuen, Benedicto se siente niña izenburukoa eta bere bizipenetatik idatzia. 2015eko irailean Ekuadorko LGBT Erakundeen Federazioko lehendakari izendatu zuten. Gainera, urte berean, Front Line Defendersen saria irabazteko bost hautagaietako bat izan zen.
2015eko abuztuan, Fernando Machado, bere mutil-laguna haurdun zegoela adierazi zuen. Nazioartean, haurra erditzeko zain egondako aurrenetako bikote transexualetako bat bihurtuz.
* Datuak: Q16556733
* Multimedia: Diane Rodríguez / Q16556733
# Benjamin Urrutia

Benjamin Urrutia (1950eko urtarrilaren 24a) idazlea eta jakintsua da. Guy Davenport-ekin, Urrutiak The Logia of Yeshua argitaratu zuen, eta Urrutiak eta Davenport-ek Jesusen benetako esaeratzat hartzen dituztenak bildu zituen hainbat iturri kanoniko eta ez-kanonikoetatik. Urrutiak Jesusen eginkizuna lidergo gisa interpretatzen du " Israeldarren erresistentzia ez bortitza erromatarren zapalkuntzaren aurrean".

## Biografia

Urrutia Guayaquilen jaio zen, Ekuadorren. Ekuadorren bizi izan zen 1968ra arte, eta ordutik Amerikako Estatu Batuetan bizi izan da, 1974ko maiatzetik 1977ko uztailera bitartean Israelen bizi izan zenean izan ezik. Brigham Young Unibertsitatean, Hugh Nibleyren eskutik ikasi zuen. Nibley-k Mormonen Liburua Shiblon eta Shiblom izenak arabiar errotik shibl, "lehoi-kumea"-tik erator daitezkeela ikasita, Urrutiak hau Olmeka herriaren "Jaguar Kumea" irudiarekin lotu zuen.
Urrutiak Nibleyren argudioan ere sakondu du Makhshava hitza, normalean "pentsamendua" bezala itzulia, "plana" bezala itzultzen dela zuzenago. Urrutiak ekarpen batzuk egin ditu Mormon Liburuan Egiptoko Izenen azterketan .
Urte hauetan, Urrutiak JRR Tolkienen lanarekin zerikusia duten gaiei buruzko hainbat artikulu, gutun, poema eta kritika idatzi eta argitaratu ditu.
Benjamin Urrutiak LDSF saileko liburuki guztietan ipuinak lagundu zituen - LDS Gaiekin Zientzia Fikzioko antologiak. Saileko bigarren eta hirugarren liburukiak editatu zituen.
Urrutia 1970etik liburu kritikaria da eta 1981etik zinema kritikaria. 2017tik aurrera, liburuen kritikaria eta The Peaceable Table filmaren kritikari nagusia da.Barazkizaletasun kristauaren defendatzaile sendoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Benjamin Urrutia, "The Name Connection", New Era, June 1983, 39
* ↑ See Bruce Warren, "A Cautious Interpretation of a Mesoamerican Myth: Reflections Upon Olmec-Jaredite Roots," in the Newsletter and Proceedings of the Society for Early Historic Archaeology, Number 154, July 1983. Warren accepts Urrutia's connection between the Olmec and the Jaredite peoples, and more specifically the meaning of Shiblon as "Lion Cub." This he uses to make a connection between Shiblon and Ixbalanque, one of the Hero Twins of Maya Mythology. "The consonants ... of Shiblon are equivalent to the consonants of the first part of Ixbalanque ('ix' is pronounced 'ish')." The names are as close semantically as they are phonetically, as Ixbalanque means "Jaguar Cub."
* ↑ See Mythlore from 1978 to 1986, e.g.
* ↑ LDSF2, 1985, Parables, Ludlow, MA – ISBN 0-9614960-0-2
* ↑ LDSF3, 1988, Parables, Ludlow, MA – ISBN 0-9614960-1-0
* ↑ VegetarianFriends.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4889323
# 2024ko Erresuma Batuko istiluak

2024ko Erresuma Batuko istiluak, uztailaren 30a eta abuztuaren 5a artean, Erresuma Batuko hainbat hirietan jazotako manifestazioak eta istiluak izan ziren. Gertakari hauen jatorria eta eragilea Merseysideko Southport udalerrian sastakatze masiboa baten ondorioz 3 haur hil eta beste 10 persona (horietatik 8 haur) larriki zauritzea izan zen.

## Ipar Irlanda

Manifestazio hauetan Ipar Irlandan lehendabiziko aldiz immigrazio gehien jasotzen duten auzo langileetako irlandar errepublikar eta unionisten hainbat talde elkarrekin immigrazio masiboaren aurka manifestatu ziren, hauetan Irlandako Errepublikako banderak eta Erresumako banderak erakutsiz

## Ikus gainera

* 2024ko Southporteko sastakatze masiboa
* 2023ko Dublingo istiluak
* 2011ko Ingalaterrako istiluak

## Erreferentzia

* ↑ Belfast: Anti-immigration protesters fly Tricolour and Union Jack together - Never seen in my life!, GBNews, 2024ko abuztuaren 3a. YouTube com
* ↑ Belfast riots unite far-right and extreme loyalists, 2024ko abuztuaren 9a, Tortoisemedia.com
* Datuak: Q128281666
* Multimedia: 2024 United Kingdom riots / Q128281666
# Leonidas Proaño

Leonidas Eduardo Proaño Villalba (San Antonio de Ibarra, Ekuador, 1910eko urtarrilaren 29a - Quito, 1988ko abuztuaren 31) apezpiku erromatar katolikoa izan zen. Haren pentsaera Askapenaren Teologiaren ildoan ezarri ohi da.

## Bizitza

Ibarra hiriko San Diego Apaiztegi Txikian sartu zen. Hiriburuko San Jose Apaiztegi Handian sartu zen 1930 inguruan eta bertan ikasi zituen Filosofia eta Teologia. Apaiztu egin zen 1936an. Apezpiku egin ondotik egun gutxira, 1954 urtean, Riobambara heldu zen, elizbarrutiaren ardura hartzeko.
"Guadalupeko Ama Birjina" Etxe Indigena sortu zuen 1958 urtean. CELAM Latinoamerikar Apezpiku Batzordearen aurrean ordezkari lana bete zuen. Hain zuzen ere, CELAMen bitartez Latinoamerikako Institutu Pastoral Ibiltaria eratu zuen. Ekuadorko Herri Irrati Eskolak (ERPE) sortu zituen herri indigenen alfabetatze, heziketa eta ebanjelizazio programak burutzeko asmoarekin. Vatikanoko II. kontzilioan parte hartu zuen.
Hitzaldi ugari aurkeztu zituen, Ekuadorren bertan nahiz kanpoan, lan pastoralaz edo Latinoamerikako gizartearen, ekonomiaren eta kulturaren auziaz. Indigenek hala eskatuta, Joan Paulo II.a aita santuak "Indiarren Apezpiku" izendatu zuen.
1973 urtean gerrilaritzat salatu zuten eta Erromara agertu behar izan zuen, baina salaketa guztiak absolbitu zizkioten, nahiz eta 1976an preso egon Guillermo Rodríguez Lara jeneralaren diktadurapean. 1985an uko egin zion apezpikutzari eta Pastoral Indigenaren presidente izendatu zuten.
Hainbat Honoris Causa doktorego jaso zituen bai Ekuadorren eta bai atzerrian ere. Bakearen Aldeko Rothko Saria (Houston, AEB) jaso zuen 1986 urtean eta Giza Eskubideen aldeko Bruno Kreiski Saria (Austria), 1988an. Hil aurretik Ekuadorko Indiar Herria Fundazioa sortu zuen. Quiton zendu zen 1988ko abuztuaren 31an.
2008an Ekuadorko Biltzar Konstituziogileak Leonidas Proaño nazioaren ikur eta belaunaldi guztiendako eredu deklaratu zuen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Leonidas Proañoaren biografia
* (Ingelesez) Catholic Hierarchy web guneko fitxa
* (Gaztelaniaz) Ekuadorko Biltzar Konstituziogilearen ebazpena (2008)
* (Gaztelaniaz) Ekuadorko Kultur Ministerioaren hitzaldia (2010)
* (Gaztelaniaz) Creo en el hombre y la comunidad dokumentala YouTube web gunean
* Datuak: Q1398412
# Mikroarkitektura

Konputazio-ingeniaritzan, mikroarkitektura (batzuetan, µarch edo uarch bezala laburtua), konputagailuaren antolaketa bezala ere deitua, instrukzio-jokoaren arkitektura (ISA, Instruction Set Architecture) prozesadore batean inplementatzeko modua da. ISA jakin bat hainbat mikroarkitekturekin inplementatu daiteke. Inplementazioak desberdinak izan daitezke diseinu-helburuen edo teknologia-aldaketen ondorioz. Konputagailu arkitektura instrukzio-jokoaren eta mikroarkitekturaren diseinu zehatzaren konbinazioa da.

## Kanpo loturak

* Mikroarkitekturaren definizioa
* Datuak: Q259864
* Multimedia: Microarchitectures / Q259864
# Jorge Enrique Adoum

Jorge Enrique Adoum (Ambato, Ekuador, 1926ko ekainaren 29a - Quito, Ekuador, 2009ko uztailaren 3a) ekuadortar idazlea izan zen.

## Biografia

Ekuadorko Kultura Etxearen Edizioak argitaletxearen zuzendaria izan zen, eta Nazio Batuen Erakundearen eta UNESCOren funtzionario gero. Gizartearekiko kezka izan zen nagusi bere lehen poema-liburuan, Ecuador amargo (1949, Ekuador samina) izenekoan, eta gero, Pablo Nerudaren eraginez (haren idazkari izan zen aldi batez), baita ondorengo hauetan ere: Los orígenes (1952, Hastapenak); El enemigo y la mañana (1952, Etsaia eta goiza); Dios trajo la sombra (1959, Jainkoak iluntasuna ekarri zuen); eta Eldorado y Las ocupaciones nocturnas (1961, Eldorado eta gaueko eginkizunak). Los cuadernos de la tierra (1961, Lurraren koadernoak) lana osatzen dute guztiek; bertan ahalegin aipagarria egin zuen, antzinatik hasi eta konkistaren eta kolonizazioaren garai mingarrietarainoko Ekuadorko gizon-emakumeen esperientzia historikoak berreskuratzeko. Notas del hijo pródigo (1951, Seme galduaren oharrak); Relatos del extranjero (1953, Arrotzaren kontakizunak); Y me fui con tu nombre por la tierra (1964, Eta zure izenarekin ibili nintzen munduan zehar); Curriculum mortis (1968); eta No son todos los que están (1980, Ez dira dauden guztiak) liburuetan kezka horiek berak eta pertsonalagoak azaldu zituen; aldi berean, lehenaldiko hizkuntza poetiko asaldatua baztertzen hasi zen, eta gizon-emakume modernoei buruz hitz egiteko egokiagoa zen esamolde arruntagoa bilatu zuen. Antzerki-lanak ere idatzi zituen: El sol bajo las patas de los caballos (1975, Eguzkia zaldien hankapean); eta La Subida a los infiernos (1976, Infernuetarako igoera), esate baterako. Arrakasta handia izan zuen Entre Marx y una mujer desnuda (1976, Marxen eta emakume biluzi baten artean) nobelak.
Literatura-kritika ere landu zuen; besteak beste, Poesía del siglo XX (1957, XX. mendeko poesia); eta Sin ambages (1989, Argi eta garbi) liburuetan.
1994an, Santo Domingoko (Dominikar Errepublika) Unibertsitate Autonomoko ohorezko irakasle izendatu zuten. Aurrerago, De cerca y de memoria, recuerdos de lecturas, autores y lugares argitaratu zuen, kultura latinoamerikarreko idazle, margolari, politikari eta beste zenbait pertsona ospetsuren pasadizoak biltzen dituena.
Ondorengo autore hauen poesia itzuli zuen gaztelaniara: T. S. Eliot, Langston Hughes, Jacques Prévert, Yannis Ritsos, Vinícius de Moraes, Nazım Hikmet, Fernando Pessoa, Joseph Brodsky, eta Seamus Heaney.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q941655
# Hondamendi ekologiko

Hondamendi ekologikoa edo katastrofe ekologikoa ekosistemak suntsitzen dituelako edo baliabide naturalak desagerrarazten dituelako, ingurumenean kalte handi eta atzeraezinak eragiten dituen gertakaria da. Gizakiaren jarduerak eragiten du eta, ez da natura-hondamendien kontzeptuarekin nahastu behar.
Kasu honetan, gizakiak ekosisteman eragindako aldaketak ondorio orokorrak eta/edo iraupen luzekoak ekarri ditu. Animalien (gizakiak barne) eta landareen heriotzak sar daitezke, edo giza bizitzaren alterazio larria, ziurrenik migrazioa eskatuko duena.
Hondamendi ekologikoek eragina izan dezakete nekazaritzan, biodibertsitatean, ekonomian eta giza osasunean. Arrazoiak kutsadura, baliabide naturalen agortzea, industria- edo nekazaritza-jarduera dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
* ↑ Euskalterm: [Ingurumena Hiztegi Entziklopedikoa] [2009]
* ↑ Jared M. Diamond, Colapso: Cómo las sociedades eligen fracasar o tener éxito, 2005
* ↑ Resumen ilustrado de los desastres ambientales ocasionados por la actividad humana
* ↑ Un escenario del final del Mundo: desastre ambiental
* ↑ Environmental Disaster Videos
# Katherine Briçonnet

Katherine Briçonnet edo Catherine Briçonnet (Frantziako Erresuma, 1494-1526), Chenonceauko gaztelua eraiki zuen Thomas Bohier senarrarekin batera.

## Lehen urteak

Katherine Briçonnet frantses noble bat zen, Raoulette de Beaune eta Guillaume Briçonnet, Luis XI.aren erregealdian Languedoc eskualdeko finantzen superintendentearen alaba. Thomas Bohierrekin ezkondu zen, Karlos VIII.a, Luis XII.a eta Frantzisko I.a erregeen finantza eta zerga ministroarekin.

## Lanak

Indre-et-Loiren dagoen Damen Gaztelua Unescok Gizateriaren Munduko Ondare izendatutako Châteaux de la Loire zirkuituaren parte da. Frantziako monumentu historiko pribatu bisitatuena da.
1512an, Bohierrek XIII. mendeko erortzear zegoen gaztelu bat erosi zuen, eta Briçonnetek 1513 eta 1521 artean eraikitzea gainbegiratu zuen, bere senarra Italian borrokan ari zen bitartean.
Dorrea eta gunea, Damen Gaztelua deituak, Briçonnetek egin zituen. Geroago, Diana Poitierskoak eta Katalina Medicik handitu zuten eraikina.
Eraikinak arkitektura errenazentistaren printzipioei jarraitzen die, eta simetria-ardatzak kaperaren bolumen poligonalak eta liburutegiak bakarrik hausten dituzte. Eskailera zuzen diseinatuta dago, garai hartan ez ohikoa zen eran eta ibaira ematen duten irekiguneek argiztatzen dute. Eraikinaren angeluetan, bainugelak eta gordelekuak dituzten dorreak daude. Estilo italiarreko liburutegiko egurrezko kasetoiak TBK inizialak ditu (Thomas Bohier eta Katherine).
1944an, alemaniarrek okupatutako gaztelua aliatuek bonbardatu egin zuten. 1952an zaharberritu zuten.

## Ikus, gainera

* Emakumeak arkitekturan

## Erreferentziak

* ↑ «Katherine Briçonnet 1494-1525» Un día / una arquitecta 8 de marzo de 2015.
* ↑ Aubry-Vitet, M. E.. (1867). «Chenonceau» Revue des deux mondes (69).
* ↑ «Chenonceau Katherine Briçonnet la bâtisseuse» Châteaux Story 30 de marzo de 2013.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3194029
* Multimedia: Katherine Briçonnet / Q3194029
# Hermenegildo Alvariño

Hermenegildo Alvariño (Galizia – Barakaldo, Bizkaia, 1933ko azaroaren 19an) galiziar jatorriko eusko langile eta Eusko Abertzale Ekintzako militantea zen. Espainiako Langile Alderdi Sozialistako pistolari batzuek lau tiro emanda erail zuten Barakaldoko Beta tabernaren aurrean 1933ko Espainiako hauteskunde orokorren egun berean. Zaurien ondorioz, egun batzuk geroago zendu zen.

## Testuingurua

Bortxakeriaz betetako garai hartan, alderdi ezberdinen gazteria ez zen atzean geratzen. Adibidez, 1932an egon zen greba orokor batean Hermenegildo eta Eustakio Agirregomezkortaren ekintzailekidea zen Gabino Arretxek zen zera esan zienː "(Greba orokorrean itxi ez duen) Asland enpresa itxi eta (bide batez) ahal dugun zementu guztia eraman behar dugu gure egoitzarako". Kontua da, zaintzaile lanean zegoen Pepe Garciak aurre egin ziela. Hermenegildok pistola bat zuen eta zaintzailearen aurka erabili zuen. Gauzak ez ziren gehiagora joan eta azkenean inor zauritu ez bazen ere ia-ia hildakoak egon ziren. Ekintza honetan EAEko taldekideak esku hutsik joan ziren baina zaintzailearen aldetik salaketarik jaso ez zutenez, zigorrik ere ez zuten izan.
Giroa ez zen lasaiagoa izan 1933ko Espainiako hauteskunde orokorren egunean. Ezkerraldean garai haietan ohikoak ziren karlisten, espainiar sozialisten, espainiar errepublikanoen eta eusko abertzaleen arteko enfrentamenduak, eta ondorioz, hainbat alderditako militanteek ezkutuan armak izaten zituzten. Gainera, PSOEk hegemonia izan ohi zuen kanpotik etorritako langileengan. Hermenegildo hil eta gero, gazte sozialistak ez zituzten atxilotu, bai ordea Hermenegildoren alderdiko kideak.

## Ikus, gainera

* Usansoloko gertaerak

## Erreferentziak

* ↑ Renobales, Eduardo. (2005). ANV, el otro nacionalismo. Historia de Acción Nacionalista Vasca - Eusko Abertzale Ekintza. Txalaparta, 148 or..
* ↑ https://www.txemateria.com/historia-de-una-saga-xi-un-milagro-sin-venganza/
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/barakaldon-hermenegildo-alvarino-hil-zuten-galiziar-jatorriko-langile-eta-eae-anvko-militantea
* Datuak: Q30019039
# Pierre Nguyễn Soạn

Pierre Nguyễn Soạn (vietnameraz: Phêrô Nguyễn Soạn; Phước Sơn, 1936ko abenduaren 15a – Quy Nhon, 2024ko uztailaren 8a) vietnamdar elizgizon katolikoa izan zen, 1999tik 2012ra Quy Nhơngo apezpiku izan zena.

## Bizitza

Pierre Nguyễn Soạn 1936ko abenduaren 15ean jaio zen Phước Sơnen. Filosofia eta teologia Quy Nhơngo Làng Sông apaizgaitegi txikian, Nha Trangeko apaizgaitegi txikian eta Da Lateko San Pio X.aren Akademia Pontifikalean ikasi zituen. Horrez gain, 1971n ingelesezko literaturan graduatu zen Saigongo Unibertsitatean.
1968ko abenduaren 21n apaiztu zen. Geroago Erromara joan zen Urbaniana unibertsitatean ikastera, eta 1974an zuzenbide kanonikoan doktoratu zen. Vietnamera itzuli ondoren, parroko eta apaizgaitegiko zuzendaria izan zen. 1989an, bikario jeneral eta katedraleko parroko izendatu zuten.
1999ko ekainaren 3an, Joan Paulo II.a aita santuak Quy Nhơngo apezpiku izendatu zuen. Urte bereko abuztuaren 12an apezpiku ordenatu zuten. Scis Quia Amo Te leloa hautatu zuen.
Vietnamgo apezpiku-konferentziako idazkari nagusi izan zen 2001etik 2007ra.
2012ko ekainaren 30ean erretiroa hartu zuen.
2024ko uztailaren 8an hil zen, 87 urte zituela.

## Ondorengotza apostolikoa

* Yohannan VIII.a Hormizd patriarka
* Isaie Jesu-Yab-Jean Guriel apezpikua (1795)
* Augustin Hindi artzapezpikua (1804)
* Joseph VI.a Audu patriarka (1825)
* Pierre Élie XII Abbolyonan patriarka (1874)
* Yousef VI.a Emmanuel II.a Thomas patriarka (1892)
* François David apezpikua (1910)
* Antonin-Fernand Drapier artzapezpikua (1929)
* Pierre Martin Ngô Đình Thục artzapezpikua (1938)
* Philippe Nguyễn Kim Ðiễn artzapezpikua (1961)
* Étienne Nguyễn Như Thể artzapezpikua (1975)
* Pierre Nguyễn Soạn apezpikua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Bishop Emeritus Soan Pierre Nguyen» Union of Catholic Asian News (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Vietnameraz) «Ðức Cha Pierre Nguyễn Soạn Giám Mục Qui Nhơn» Lycos Search (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Vietnameraz) «Tân Giám Mục Phêrô Nguyễn Soạn» Vietnamese missionaries in Asia (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* 1 2 (Italieraz) «Lutto nell’episcopato» L'Osservatore Romano 2024-07-08 (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Vietnameraz) «GPn Qui Nhơn» Hội Đồng Giám Mục Việt Nam 2017-12-01 (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Vietnameraz) «Nhìn lại chặng đường hình thành và phát triển của Hội đồng Giám mục Việt Nam qua 13 kỳ đại hội» btgcp.gov.vn 2019-02-25 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-02-25) (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Italieraz) «Rinuncia e successione del vescovo di Quy Nhon (Viêt Nam)» Bollettino Sala Stampa della Santa Sede 2012-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Ingelesez) «Bishop Pierre Nguyễn Soạn †» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16480952
* Multimedia: Pierre Nguyên Soan / Q16480952
# Thích Quảng Đức

Thích Quảng Đức (; jaiotza izenez Lâm Văn Túc; 1897 – 1963ko ekainaren 11) Vietnameko Mahayana Budismo monje bat zen.

## Heriotza

1963ko ekainaren 11n bere buruari su eman zion Saigoneko errepide bidegurutze batean. Lurrean eseri, gasolinaz busti eta bere buruari su eman zion. Abade budista kexa imintziorik egin gabe hil zen.
Quảng Đứcek protesta honekin Ngô Đình Diệmen Hego Vietnameko gobernuak Budistak jazartzen zituela salatu zuen. Aurretik, arazoak handitzen ari ziren AEBek babesten zuten Hego Vietnamgo gobernu eskuindarrak gutxiengo katolikoari ematen zion pisu politikoagatik, biztanleriaren %80a budista zen herrialdean. Hilabete lehenago, Hue hirian, budisten manifestazio bat tiroka disolbatu zuen gobernuak eta zortzi hildako eragin zituen.
Bere suizidioaren argazkiek mundu osoko atentzioa eskuratu zuten eta Diemen gobernuaren aurkako kolpe handia izan zen. Quảng Đứcen ekimenak nazioarteko presioa ekarri zioen Diệmi, eta budistak gehiago ez jazartzeko asmoa zuten erreformak iragarri zituen. Hala ere aldaketa horiek ez ziren egin eta gatazka areagotu egin zen. Presidentearen anaia zen Ngô Đình Nhuk pagodak erasotu eta hainbat hildako eragin zituen. Quảng Đứcen eredua jarraituz hainbat monjek bere burua erre zuten.
1963ko azaroaren 2an estatu-kolpe batek Diem gobernutik kendu zuen.
Malcolm Brownek egin zuen argazkia eta Pulitzer Saria eskuratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/thich-quang-duc-abade-budista-vietnamdarrak-lurrean-eseri-gasolinaz-busti-eta-bere-buruari-su-eman-zion-saigonen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271847
* Multimedia: Thich Quang Duc / Q271847