# Txantreako konpartsa

Txantreako konpartsa Iruñeko iparraldean kokatzen den Iruñeko auzoko erraldoi handi zein txikiak eta kilikiak barne hartzen dituen irudi multzoak osatzen du, baita hauek eramaten dituzten kideek ere.

## Historia

Konpartsaren lehen agerraldia 1984ko apirilaren 29an izan bazen ere, 1983ko abenduan otu zitzaion Armonia Txantreana Peñako Txikien Batzordeari konpartsa sortzea. Auzoan haur ugari eta hauei eskainitako ekintza gutxi zegoela ikusirik hasi ziren irudi eta pertsonaiak egiten auzokideen lagutzaz.

## Kideak
### Erraldoi handiak

4 dira pertsonaiak. Irudiak aukeratzeari dagokionez, gainontzeko konpartsetako irudiek normalean erregeak irudikatzen bazituzten ere, hauek euskal mitologiaren gaia aukeratu zuten irudiak sortzeko; hortik Tartalo, Sorgiñe, Basajaun eta Mari. Hauek egiteko profesional ezberdinen laguntza izan zuten. Zurezko estrukturak San Pedroko lanbide tailerrak egin zituen, buruak eta eskuak, buztin-eskaiola eta poliesterra erabiliz, auzolanean egin ziren Xabi Ganuzaren ardurapean eta jantziak Tere Aroz Txantreako jostunaren tailerrean egin ziren. Hasieran Sorgiñek 62, Basajaunek 65, Marik 67 eta Tartalos 69 kiloko pisua hartu zuten baina zenbait aldaketa egin eta gero zerbait arintzea lortu zen.

### Kilikiak

Kilikien kasuan auzoarekin eta haurren munduarekin harremana zuten pertsonaiak izatea erabaki zuten:
* Japi (13 kilo)
* Piripi (13 kilo)
* Cotilla (12 kilo)
* Profe (15 kilo)

#### Aker

Badira zaldikoen erabilera berarekin eginiko aker irudiko beste bi pertsonai ere. Hauek, kilikiek bezala, jendea maskuriekin kolpatzen dute

### Erraldoi txikiak

Guztira 6 dira konpartsa txikia osatzen duten erraldoiak. 1992an sortu zen Axular ikastolarekin lankidetzan. Euskal mitologiaren gaiarekin jarraituz eta Navarro Villosladak idatzitako “Amaia y los Vascos en el siglo VIII” liburuan oinarriturik lehenengo lauak egin zituzten: Garzia Ximenez, Amaia, Teodosio de Goñi eta Amagoia. 2017an beste bi pertsonai berri sortu zituzten: Butroigo Amaia eta Eudon.
Sorkuntza prozesuan Julian Lizarragak egin zituen modelatze lanak. Blas Subiza poliesterrarekin aritu zen, Mintxo Ilundain margoketa lanetan, Rafa Aldaz zura lanetan eta Maribel Belaskoain jostun lanetan.

## Dantzak

Bi dira kalean egindako emanaldietan nagusitzen diren dantza motak: leku batetik bestera joateko kalejirak eta plazetan edo leku finkoetan korreografi landu bat duten vals-ak. Dantza hauek gaitero edo txistularien laguntzarekin egiten dituzte.
Gainontzeko ikuskizunetan beste mota batetako koreografiak eta doinuak lantzen dituzte. Folklorikoen artean Larrain-dantza izan daiteke ezagunena. eta euskal kulturatik aldendu gabe ere, egile ezberdinen doinuen koreografia bereziak sortu dituzte. Egile hauen artean daude: Xabi Aburruzaga, Xabi Solano, Korrontzi edo eta Julen Alonso.

## Irteerak

Errepikatzen dituzten herriak badiren arren, 3 dira urtean zehar dituzten data finkoak: Maiatza hasieran ospatzen diren auzoko jaiak, iraila-urrian ospatzen den konpartsaren eguna eta abenduan ospatzen diren auzoko jai txikiak.
Urtean zehar 30 irteera inguru dituzten konpartsa da, lehen aipatu bezala, auzoan ospatutako egun berezietan parte hartzen duten. Hori gehitu beharko da, beste konpartsekin egiten dituzten harremanak, adibidez, Agoizko konpartsarekin, urtero elkarrekin egoten direlako. Agoitzekoak maiatzan Txantreara joaten dira, eta Txantreatarrak Agoitzera abuztuko jaietan elkarteratzen dira.Horiez gain, Gipuzko eta Bizkaia aldetik egiten dituzten hainbat irteera. Hala nola, Azpeitia, Azkoitia, Sopela...
Gehitu behar zaio, urtean zehar, Ene Kantak taldearekin daukaten harremana, 2014tik egon dira euskal herriko txokoak alaitzen. Konpartsak hainbat ikuskizuneetan parte hartu du, Ene Kantak taldeko, Oneka Marrazoaren ikuskizunean, Astonauta, Satorjator, Liluragarria, Emozio Festa eta azken urtean Bisonte Mastodontearen eskutik igaro dira. Konpartsak formatu berri batean murgildu dira, Ene Kantak "Dantzan" ikuskizunean. Talde honekin, Euskal Herriko hainbat txokoetan egon dira, hala nola, BECen, Navarra Arena, Kursaal antzokian edota Mendizorrotza polikiroldegian.

## Amalurra

Txantreako konpartsa bere 40.urteurrena zela eta, ikuskizun berri bat egitea proposatu zuen. Barañaingo auditorioan egindako 4 sesioekin estreinatu zuten ikuskizun hau. Ikuskizun honetan, euskal mitologiarekin zerikusia duten pertsonaiak agertu ziren, Galtzagorriak, Sorginak, eta euskal mitologiako erraldoiak ere, Tartalo, Sorgiñe, Basajaun eta Mari. Bere egunerokotasun bizitza modu normal batez egingo dute, baina ezusteko bi pertsona agertuko dira bakea suntsitzeko. Lortuko dute bi pertsonai hauei aurre egiteko? Ba murgildu historio honetan Amalurraren eskutik.
Ipuin musikatu berri honekin Txantreako Konpartsak Euskal Herriko toki guztietara eramatea gustatuko litzaieke. Ikuskizun honetara musika berri guztia sortuta da, Julen Leuzaren eskutik.

## Konpartsaren eguna

2015. urtean hasi ziren konpartsaren eguna ospatzen eta kaleetan zehar kalejiran ibili ondoren, edizio bakoitzean omenaldi bereziak egiten dituzte Felix Plazan, Armonia Txantreana Peñak egoitza duen leku berean. Hona hemen urtez urteko omenduak:
* 2015 I. Edizioa. Erraldoiek 4 haur aukeratu zituzten seme kuttun bezala. Tartalok Aitor, Sorgiñek Xabiku, Basajaunek Miren eta Marik Igarki.
* 2016 II. Edizioa. Omenduak:
** Tere Aroz: Erraldoien lehenengo jantzien jostuna.
** Maribel Belaskoain: Jantzi berriak egiteko arduraduna
** Julian Lizarraga: erraldoi txikiei forma eman zien auzokidea.
** Maria Cleo Fe Ros: Jantziak konpontzeko beti prest dagoen konpartsa laguna.
** Mintxo Ilundain: konpartsaren sorreratik taldeko margolaria:
* 2017 III. Edizioa. Omendua Natxo Subiza: danbor jolea konpartsan eta Txantreako Gaitero taldeko kidea
* 2018 IV. Edizioa.
* 2019 V. Edizioa.
* 2022.10.22 VI: Edizioa. Omenduak:
** Euskaldunon Biltoki Elkartea hauen 20. Urteurrena zela eta.
** Auzoko betiko Juanto dendako Lourdes jubilazioagatik
* 2023.10.14 VII. Edizioa. Omendua Jorge Milagro, konpartsako kidea izan zen, bere laguntzaz konpartsa mantenugaiak egin dituzte eta Jorge berak, konpartsaren merchandisinga banatzen duen pertsona. Egun horretan bertan, konpartsak, lehen aldiz, el Vergel agureen tokia bisitatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Txantreako Konpartsa | Txantreako Konpartsa» www.txantreakokonpartsa.org (Noiz kontsultatua: 2023-07-02).
* 1 2 3 4 NAFARROAKO ERRALDOIAK 2022 TXANTREA. (Noiz kontsultatua: 2023-07-02).

## Kanpo estekak

* https://www.txantreakokonpartsa.org/eu