# Antolina Gorospe

Antolina Gorospe Petralanda (Mañaria, Bizkaia, 1905eko martxoaren 1a - 1990), frankismoaren biktima izan zen, 1936ko Espainiako Gerra Zibilean kartzelaratua eta beraien pentsaeragatik errepresaliatuak izan ziren hamahiru andre mañariarren artekoa.

## Biografia

Anastasio Gorospe Yza eta Antera Petralanda Uriarteren alaba, Iturrixa baserrian bizi zela Felix Aldekoa senarrarekin eta 4 eta 6 urteko txikiekin 1936ko gerrak irten zuen. Frontera joanda, senarra desagertu egin zen eta bera milizianoentzat ogiak egitegatik salatu zuen gizon batek eta, bere esanetan, horregatik sartu zuten kartzelan. Beste bederatzi emakumerekin batera, kamioi baten sartu eta preso eraman zuten 1937ko uztailaren 29an.
Abuztuaren 12an, Mañariko Elizateko udalbatza guztia batuta, Bilboko Instrukzio Militarreko 4. Epaitegiari luzatutako idatzian aipatzen dute Ageda Goiti eta zerrendatutako beste 9 andrazkok, EAJko kideak guztiak, “jokabide ona antzeman izan zaiela, bai alderdi moralean, bai erlijiosoan”.
Abuztuaren 12an bertan ere epaile militar baten aurrean deklaratu zuen eta hark egindako galderei erantzunez zioen ez zegoela inongo alderdi politikoari lotuta eta nazionalisten aldeko botoa eman zuela. Larrinagako espetxean preso izan zuten eta justu bi hilabete egiten zituen egunean askatu zuten, irailaren 29an, Irene Bizkarra, Julia Bizkarra, Salome Arteaga, Maxima Arteaga eta Clara Goiti herrikideekin batera.
Gutxi jatearen ondorioz, asko argalduta etxeratu zen. Kartzelan zer egiten zuten galdetzean, “gau eta egun negar” zen bere erantzuna. Bere umeak beste pentsamendurik ez zuen izan, 16 urteko neskato ezagun baten kargu utzi behar izan zituelako eta haien berri ez zuelako.

## Aitortzak

* 2020an, Gerediaga Elkartearen ikerketa historikoaren ondoren Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak izenburuko dokumentala aurkeztu zen, “oroimena berreskuratzeko eta egindako kaltea konpontzeko” xedearekin Mañariko udalak bultzatutakoa eta Bideografikek ekoiztutakoa
* Mañariko pilotalekuaren ostean mural bat dago ikusgai Wallart arte estudioak margotuta Antolina bera eta kartzelaratuak izan ziren gainontzeko 12 emakumeen omenez, guztien izen-abizenak jasoz
* Jaioterrian herriko plazan jarrita dagoen erakusketa iraunkorreko parte da Antolina Gorospe

## Erreferentziak

* ↑ «SIGA-AKIS .:. AHEB-BEHA» www.internet.aheb-beha.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).
* ↑ «Frankismoan atxilotutako hamahiru emakumeren istorioa kontatzen duen dokumentala estreinatuko dute bihar Mañarian - Mañaria» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ «“Atxiloketekin mezu bat bidaltzen zuten, agintean nor zegoen gogoratzen zuten” - Mañaria» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) DURANGON. (2020-07-29). «Frankismoak kartzelaratutako 13 emakume mañariar omenduko dira ‘Atearen ostean’ ekimenarekin» durangon.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ Erredakzioa. (2020-10-26). «‘Atearen ostean, Mañariako 13 alabak’ dokumentala aurkeztu dute» Zinea (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ Mugalari. (2020-10-20). «'Atearen ostean, Mañariko 13 alabak' , zapatuan» MugaKultura (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ Cayado, Nahikari. (2020-07-22). «Frankismoak kartzelan sartu zituen Mañariako 13 emakume omenduko dituzte» El Correo (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).

## Kanpo estekak

* Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak dokumentala, Julen Orbegozok eta Carlos Iglesiasek zuzendua
* Datuak: Q133040411