OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Txori zezen amerikar

Txori zezen amerikarra (Botaurus lentiginosus) Botaurus generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Txori zezen amerikar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Botaurus
* Ardeidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q743017
* Multimedia: Botaurus lentiginosus / Q743017
* Espezieak: Botaurus lentiginosus
# Pelikano zuri eurasiar

Pelikano arrunta (Pelecanus onocrotalus) Pelecanus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pelecanidae familian sailkatua dago.
Kolorez zuria da, baina hego puntak beltzak, mokoa horia eta hankak arrosak ditu. 1,40-1,70 m luze izaten da. Europako hego-ekialdean, Asiako ekialdean eta Afrikan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Pelecanus
* Pelecanidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Pelikano zuri eurasiar

Pelikano zuri eurasiarra (Pelecanus onocrotalus) Pelecanus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pelecanidae familian sailkatua dago.
Kolorez zuria da, baina hego puntak beltzak, mokoa horia eta hankak arrosak ditu. 1,40-1,70 m luze izaten da. Europako hego-ekialdean, Asiako ekialdean eta Afrikan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Pelikano zuri eurasiar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Pelecanus
* Pelecanidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q199427
* Multimedia: Pelecanus onocrotalus / Q199427
* Espezieak: Pelecanus onocrotalus
# Pelikano gorrizta

Pelikano grisa (Pelecanus rufescens) Pelecanus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pelecanidae familian sailkatua dago.
Kolorez grisa da, eta mokoa eta paparreko poltsa horiak dituena. Pelikano arrunta baino txikiagoa da, 1,20-1,40 m luze. Saharatik hegoalderako aintzira, ibai eta bokaleetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Pelecanus
* Pelecanidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Pelikano gorrizta

Pelikano gorrizta (Pelecanus rufescens) Pelecanus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pelecanidae familian sailkatua dago.
Kolorez grisa da, eta mokoa eta paparreko poltsa horiak dituena. Pelikano arrunta baino txikiagoa da, 1,20-1,40 m luze. Saharatik hegoalderako aintzira, ibai eta bokaleetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Pelikano gorrizta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Pelecanus
* Pelecanidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q527830
* Multimedia: Pelecanus rufescens / Q527830
* Espezieak: Pelecanus rufescens
# Antzandobi buztangorri

Lanius phoenicuroides Lanius generoko animalia da. Hegaztien barruko Laniidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Lanius
* Laniidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Antzandobi buztangorri

Artzandobi buztangorria (Lanius phoenicuroides) Lanius generoko animalia da. Hegaztien barruko Laniidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Antzandobi buztangorri» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Lanius
* Laniidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q15055407
* Multimedia: Lanius phoenicuroides / Q15055407
* Espezieak: Lanius phoenicuroides
# Antzandobi isats-luze

Antzandobi burubeltza (Lanius schach) Lanius generoko animalia da. Hegaztien barruko Laniidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Lanius
* Laniidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Antzandobi isats-luze

Antzandobi isats-luzea (Lanius schach) Lanius generoko animalia da. Hegaztien barruko Laniidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Antzandobi isats-luze» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Lanius
* Laniidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q795567
* Multimedia: Lanius schach / Q795567
* Espezieak: Lanius schach
# Mika urdin asiar

Mika urdina (Cyanopica cyanus) Corvidae familiako hegazti ertaina da, mika baino txikiagoa. Buru beltza du, papar zuria eta bizkar nabarra. Arraun-lumetako eta buztan luzeko urdinak izena ematen dio. Zuhaitz batetik bestera hegal egiten du. Nahiko arrunta da jatorrizko lekuetan, baso eta landaretzetan, gizakiaren jardunetik urrun. Iberiar Penintsulako erdialde eta hegoaldean egonkorra da, baina iparraldean, urria eta lekualdakorra. Nahiko lotsati eta ezkutua da.
# Mika urdin asiar

Mika urdin asiarra (Cyanopica cyanus) Corvidae familiako hegazti ertaina da, mika baino txikiagoa. Buru beltza du, papar zuria eta bizkar nabarra. Arraun-lumetako eta buztan luzeko urdinak izena ematen dio. Zuhaitz batetik bestera hegal egiten du. Nahiko arrunta da jatorrizko lekuetan, baso eta landaretzetan, gizakiaren jardunetik urrun. Iberiar Penintsulako erdialde eta hegoaldean egonkorra da, baina iparraldean, urria eta lekualdakorra. Nahiko lotsati eta ezkutua da.

## Erreferentzia zerrenda

* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Mika urdin asiar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503807
* Multimedia: Cyanopica cyanus / Q503807
* Espezieak: Cyanopica cyanus
# Bele dauriar

Bele dauriarra (Coloeus dauuricus) Coloeus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Bele dauriar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Coloeus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q201461
* Multimedia: Coloeus dauuricus / Q201461
* Espezieak: Coloeus dauuricus
# Bele indiar

Indiar belea (Corvus splendens) Corvus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Corvus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q507383
* Multimedia: Corvus splendens / Q507383
* Espezieak: Corvus splendens
# Bele indiar

Bele indiarra (Corvus splendens) Corvus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Bele indiar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Corvus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q507383
* Multimedia: Corvus splendens / Q507383
* Espezieak: Corvus splendens
# Belatxiki dauriar

Bele dauriarra (Coloeus dauuricus) Coloeus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Belatxiki dauriar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Coloeus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q201461
* Multimedia: Coloeus dauuricus / Q201461
* Espezieak: Coloeus dauuricus
# Belatxiki dauriar

Belatxiki dauriarra (Coloeus dauuricus) Coloeus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Belatxiki dauriar» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Coloeus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q201461
* Multimedia: Coloeus dauuricus / Q201461
* Espezieak: Coloeus dauuricus
# Margaret Murray Robertson

Margaret Murray Robertson (Stuartfield, 1823ko apirilaren 22a – Montreal, 1897ko otsailaren 14a) eskoziar-kanadar irakasle eta idazlea izan zen.

## Bizitza

Margaret Murray Robertson Stuartfielden jaio zen, Eskozian, 1823ko apirilaren 22an. James Robertson artzain kongregazionalistaren eta Elizabeth Murrayren alaba izan zen. Lau haurride zituen: Mary, John, Joseph eta Andrew. 1832an ama hil zitzaion Orduan familiak Vermont estatuko Derby herrira emigratu zuen, eta lau urte geroago Quebeceko Sherbrooke hirira. Maryk eta Margaretek Massachusettsko Mount Holyoke ikastetxean ikasi zuten eta gero Sherbrooke Ladies' Academyra joan ziren irakasle. Margaret han geratu zen 1865era arte.
1864an, Galt saria irabazi zuen An Essay on Common School Education izeneko saiakerarengatik. 42 urte zituela, bere irakasle karrera utzi zuen lanaldi osoko idazle izateko. Lehen eleberria, Christie Redfern's Troubles, 1866an argitaratu zuen. Guztira 14 eleberri edo gehiago kaleratu zituen 1890era arte. Bere eleberrietako protagonista gehienak emakumezkoak ziren, eta jorratu zituen gai nagusiak etxea eta familia ziren.
Robertson Montrealen hil zen 1897an, 73 urte zituela.

## Lanak

* Christie Redfern's troubles (1866)
* Christie, or, the way home (bi liburukitan, 1866)
* Stephen Grattan's faith (1867)
* The Orphans of Glen Elder (1868)
* Ethan Hale, or, light at last (1869)
* Janet's Love and Service (1869)
* The little house in the hollow (1869)
* Little Serena in a strange land (1870)
* The Inglises, or, how the way opened (1872)
* The twa Miss Dawsons (1880)
* Frederica and her guardians: the perils of orphanhood (1874)
* The story of Little Gabriel (1881)
* Shenac's work at home (1883)
* Eunice (1887)
* Allison Bain, or, by a way she knew not (1887)
* David Fleming's forgiveness (1891)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Ingelesez) McMullen, Lorraine. «Margaret Murray Robertson» Dictionary of Canadian Biography Online (University of Toronto/Université Laval) 12 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* 1 2 3 (Ingelesez) MacMillan, Carrie; McMullen, Lorraine; Waterston, Elizabeth. (1990). Silenced Sextet: Six Nineteenth-Century Canadian Women Novelists. McGill-Queen's Press, 83-106 or. ISBN 0773509453. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Margaret Murray Robertson

Margaret Murray Robertson (Stuartfield, 1823ko apirilaren 22a – Montreal, 1897ko otsailaren 14a) eskoziar-kanadar irakasle eta idazlea izan zen.

## Bizitza

Margaret Murray Robertson Stuartfielden jaio zen, Eskozian, 1823ko apirilaren 22an. James Robertson artzain kongregazionalistaren eta Elizabeth Murrayren alaba izan zen. Lau haurride zituen: Mary, John, Joseph eta Andrew. 1832an ama hil zitzaion Orduan familiak Vermont estatuko Derby herrira emigratu zuen, eta lau urte geroago Quebeceko Sherbrooke hirira. Maryk eta Margaretek Massachusettsko Mount Holyoke ikastetxean ikasi zuten eta gero Sherbrooke Ladies' Academyra joan ziren irakasle. Margaret han geratu zen 1865era arte.
1864an, Galt saria irabazi zuen An Essay on Common School Education izeneko saiakerarengatik. 42 urte zituela, bere irakasle karrera utzi zuen lanaldi osoko idazle izateko. Lehen eleberria, Christie Redfern's Troubles, 1866an argitaratu zuen. Guztira 14 eleberri edo gehiago kaleratu zituen 1890era arte. Bere eleberrietako protagonista gehienak emakumezkoak ziren, eta jorratu zituen gai nagusiak etxea eta familia ziren.
Robertson Montrealen hil zen 1897an, 73 urte zituela.

## Lanak

* Christie Redfern's troubles (1866)
* Christie, or, the way home (bi liburukitan, 1866)
* Stephen Grattan's faith (1867)
* The Orphans of Glen Elder (1868)
* Ethan Hale, or, light at last (1869)
* Janet's Love and Service (1869)
* The little house in the hollow (1869)
* Little Serena in a strange land (1870)
* The Inglises, or, how the way opened (1872)
* The twa Miss Dawsons (1880)
* Frederica and her guardians: the perils of orphanhood (1874)
* The story of Little Gabriel (1881)
* Shenac's work at home (1883)
* Eunice (1887)
* Allison Bain, or, by a way she knew not (1887)
* David Fleming's forgiveness (1891)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) McMullen, Lorraine. «Margaret Murray Robertson» Dictionary of Canadian Biography Online (University of Toronto/Université Laval) 12 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* 1 2 3 (Ingelesez) MacMillan, Carrie; McMullen, Lorraine; Waterston, Elizabeth. (1990). Silenced Sextet: Six Nineteenth-Century Canadian Women Novelists. McGill-Queen's Press, 83-106 or. ISBN 0773509453. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) «Margaret M. Robertson» The Online Books Page (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Errol azpizuri

Errol azpizuria (Corvus albus) Corvus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Errol azpizuri» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Corvus
* Corvidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q949603
* Multimedia: Corvus albus / Q949603
* Espezieak: Corvus albus
# Silvestre II.a

Silvestre II.a (jatorrizko izenez Gerbert Ohrlhacekoa) (Belliac, c. 946 - † Erroma, 1003ko maiatzaren 12a) Eliza Katolikoaren 139. Aita Santua izan zen 999 eta 1003 urteen bitartean.
Aritmetika, matematika eta astronomia klasikoaren ikerketak bultzatu zituen, Europan abakoa eta esfera armilarra berriro sartuz.

## Lanak

Orduko zientifikorik nagusienetariko bat izan zen. Hona hemen bere idazlanak:
* Matematikazkoak
** Libellus de numerorum divisione
** De geometria
** Regula de abaco computi
** Liber abaci
** Libellus de rationali et ratione uti
* Eklesiastikoak
** Sermo de informatione episcoporum
** De corpore et sanguine Domini
** Selecta e concil. Basol., Remens., Masom., etc.
* Eskutitzak
** Epistolae ante summum pontificatum scriptae
** Epistolae et decreta pontificia
* Besteak
** Acta concilii Remensis ad S. Basolum
** Leonis legati epistola ad Hugonem et Robertum reges

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* ↑ Brown, Nancy Marie. The Abacus and the Cross: The Story of the Pope Who Brought the Light of Science to the Dark Ages (Basic Books; 2010)
* 1 2 3 4 5 Darlington, Oscar G.. (1947). «Gerbert, the Teacher» The American Historical Review 52 (3): 468..

## Bibliografia

* Zuberogoitia, Aitor (2024): Zero. Transhumanismoa ate-joka Erdi Aro berrian, Andoain, Jakin. ISBN 978-84-949759-6-7
* Datuak: Q172383
* Multimedia: Sylvester II / Q172383
# William Robertson Smith

William Robertson Smith (Keig, Aberdeenshire, Eskozia, 1846ko azaroaren 8a - Cambridge, Ingalaterra, 1894ko martxoaren 31) antropologo eskoziarra izan zen. Eskoziako eliza librearen ministroa, Encyclopædia Britannica-ren editorea izan zen. Bere Religion of the Semites lana funtsezkotzat hartzen da erlijioen azterketa konparatuan.
* Datuak: Q461733
* Multimedia: William Robertson Smith / Q461733
# Villa Playboy (Como aintzira)

Villa Playboy, hasieran Casa di fine settimana per uno scapolo izenez ezagutua, arkitekto eta ingeniari Giulio Minolettik 1941ean diseinatutako egoitza ikonikoa da. Italianoaren arrazionalismoaren adierazpen gorentzat hartzen da Como aintzirako testuinguruan, modernitatearen, funtzionaltasunaren eta esperimentazio artistikoaren fusio ezin hobea irudikatuz. Proiektuan Lucio Fontana artista ere parte hartu zuen, espazio-artearen elementu berritzaileekin barne diseinuan lagunduz.

## Historia

Vila hau 1940ko hamarkadan diseinatu zen arrazionalismoaren esperimentu gisa, gizon moderno eta autonomo baten beharretara egokitutako espazioa sortzeko asmoz. Jatorrizko izena, Casa di fine settimana per uno scapolo, bizi-estilo esklusibo baten ideia azpimarratzen zuen, aisialdi eta erlaxaziorako diseinatua, etxebizitza tradizionalen estandarrak gaindituz.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, vila kultura- eta industria-eliteen sinbolo bihurtu zen, eta artista, intelektual eta diseinuaren munduko pertsona ospetsuen bisita ugari jaso zituen. Egituraren berrikuntza eta ingurunearekin zuen harmonia Italiako arkitektura modernoaren erreferente bihurtu zuten.

## Arkitektura

Villa Playboyk ezaugarri arkitektoniko bereziak ditu, Como aintzirako arrazionalismoaren maisulan gisa hartzen denak:
* Beira eta hormigoi armatuaren erabilera berritzailea! Leiho handiek barnealdea eta kanpoaldea uztartzen dituzte, Como aintziraren ikuspegi panoramikoa eskainiz.
* Espazioen banaketa funtzionala! Barruko horma zurrunak saihestu dira, eremu ireki eta loturatuak sortuz.
* Lucio Fontanaren ekarpena! Artista ospetsuak barne diseinuan parte hartu zuen, espazio-artea kontzeptuarekin, argiaren eta bolumenaren dinamika hobetzeko ebaki eta hutsune bereziekin.
* Altzairua, beira eta egurraren erabilera! Estilo minimalista eta dotorearen adierazpen garbia.

## Eragina eta balio historikoa

Villa Playboy Italiako arrazionalismoaren arkitektura-obra garrantzitsuenetako bat da. Etxebizitza modernoaren garapenean eragin nabarmena izan du Italian eta Europan. Vila hainbat argitalpen espezializatutan agertu da:
* Casabella, 1942
* Domus, 1948
* The Architectural Review, 1955

## Erakusketak eta sariak

Arkitektura arrazionalistari eta diseinuari eskainitako hainbat erakusketatan parte hartu du:
* Triennale di Milano, 1951
* Veneziako Bienala - Arkitektura atala, 1960
* Fondazione MAXXI, Erroma, 2012 - "Arrazionalismoa eta Abangoardia Italian"

## Bibliografia

* Giulio Minoletti, Casa di fine settimana per uno scapolo, Varenna, Lecco, 1941-1945, Ed. Hoepli, 2011
* Leonardo Benevolo, Arkitektura Modernoaren Historia. Laterza, 1998
* Manfredo Tafuri, Proiektu eta Utopia. Einaudi, 1973
* Bruno Zevi, Arkitektura ikustea. Einaudi, 1948
* Casabella, n. 231, 1942
* Domus, n. 456, 1948

## Kanpo estekak

* Triennale di Milano
* Fondazione MAXXI - Arkitektura Modernoa
* Italiako Arkitektura
# Laysango albatros

Laysan albatrosa (Phoebastria immutabilis) Phoebastria generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.
Izena hartzen du espezieak Laysan uhartetik, Midway uharteetako bat Papahānaumokuākea naturgunean. Hawaieraz Kamale deritzo uharte horri, baina uharte zehatz honetaz gain, inguruko beste batzuk ere badira habia egiteko tokia espezie honentzat.
Espezie honetakoa da 21. mendean ezagutzen den hegazti indibidual zaharrena, Wisdom albatrosa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ (Ingelesez) «Papahānaumokuākea Marine National Monument» localhost (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* ↑ «Munduko hegaztirik zaharrena, 65 urteko Wisdom albatrosa, ama izan da berriro» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).

## Ikus, gainera

* Phoebastria
* Diomedeidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Laysango albatros

Laysango albatrosa (Phoebastria immutabilis) Phoebastria generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.
Izena hartzen du espezieak Laysan uhartetik, Midway uharteetako bat Papahānaumokuākea naturgunean. Hawaieraz Kamale deritzo uharte horri, baina uharte zehatz honetaz gain, inguruko beste batzuk ere badira habia egiteko tokia espezie honentzat.
Espezie honetakoa da 21. mendean ezagutzen den hegazti indibidual zaharrena, Wisdom albatrosa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ {{txoriak|phoebastria-immutabilis}]
* ↑ (Ingelesez) «Papahānaumokuākea Marine National Monument» localhost (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* ↑ «Munduko hegaztirik zaharrena, 65 urteko Wisdom albatrosa, ama izan da berriro» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).

## Ikus, gainera

* Phoebastria
* Diomedeidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q934841
* Multimedia: Phoebastria immutabilis / Q934841
* Espezieak: Phoebastria immutabilis
# Albatros sudurrori atlantiko

Albatros sudur-hori (Thalassarche chlororhynchos) Thalassarche generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Thalassarche
* Diomedeidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
# Albatros sudurrori atlantiko

Albatros sudurrori atlantikoa (Thalassarche chlororhynchos) Thalassarche generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Albatros sudurrori atlantiko» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).

## Ikus, gainera

* Thalassarche
* Diomedeidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1146629
* Multimedia: Thalassarche chlororhynchos / Q1146629
* Espezieak: Thalassarche chlororhynchos
# Fulmar boreal

Fulmar (Fulmarus glacialis) Fulmarus generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Antxetaren antzekoa, batzuek luma guztiak grisak izaten dituzte, beste batzuek zuriak sabelaldean eta grisak bizkarraldean. Itsas soinberak eta arrainak jaten ditu, baina baita zetazeo hilen gantza ere. Groenlandian, Islandian, Faroe uharteetan eta Britainia Handian bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Fulmarus
* Procellariidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q26896
* Multimedia: Fulmarus glacialis / Q26896
* Espezieak: Fulmarus glacialis
# 3-aminofenol

3-aminofenola edo meta-aminofenola konposatu organiko aromatikoa da C$_6$H$_7$NO formula duena. Amina eta hidroxilo funtzio-taldeak ditu. Bi isomero ditu 2-aminofenola eta 4-aminofenola. Solido kristalino zuria da. Disolbagarria da dietil eterretan, etil azetatotan, azetonatan, uretan eta etanoletan; disolbagaitza bentzenotan eta toluenotan. Narritagarria da.

## Sintesia

3-aminofenola prestatzeko bi molde nagusi daude. Batean, azido 3-aminobentzenosulfonikoa sodio hidroxidoarekin berotzen dan 245 C-tan sei orduz. Bestean erresortzinola amonio hidroxidoarekin tratatzen da eta prozesuak ordezkapen-erreakzio bati segitzen dio.

## Erabilera

3-aminofenola erabileraugari ditu: kosmetikan ile-tindu bezala, bitarteko produktu gisa hainbat botiken eta tinduen sintesian, egonkortzaile termoplastiko kloratuetan eta metal astunak ur zikinetatik ezabatzeko usatzen diren erretxina kelatzaileen osagai, besteak beste.

## Errefentziak

* ↑ Smith, R. J.; Bryant, R. G.. (1975-10-27). «Metal substitutions incarbonic anhydrase: a halide ion probe study» Biochemical and Biophysical Research Communications 66 (4): 1281–1286. doi:10.1016/0006-291x(75)90498-2. ISSN 0006-291X. PMID 3. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* 1 2 (Ingelesez) Mitchell, Stephen C.; Waring, Rosemary H.. (2000). «Aminophenols» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (John Wiley & Sons, Ltd) doi:10.1002/14356007.a02_099. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Fulmar boreal

Fulmar boreala (Fulmarus glacialis) Fulmarus generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Antxetaren antzekoa, batzuek luma guztiak grisak izaten dituzte, beste batzuek zuriak sabelaldean eta grisak bizkarraldean. Itsas soinberak eta arrainak jaten ditu, baina baita zetazeo hilen gantza ere. Groenlandian, Islandian, Faroe uharteetan eta Britainia Handian bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Fulmar boreal» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Fulmarus
* Procellariidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q26896
* Multimedia: Fulmarus glacialis / Q26896
* Espezieak: Fulmarus glacialis