# Ildikó Fenyes

Hajnal Ildikó Fényes de Kunckel (Budapest, Hungaria, 1937ko urriaren 11 – Ibidem, 2021eko azaroaren 28a) hungariar jatorriko venezuelar fisikaria, irakaslea eta zientzialaria izan zen, eta Venezuelako Unibertsitate Zentraleko zientzia-fakultatean fisika irakatsi zuen lehen emakumea.

## Bizitza

Fényes de Dengeleg hungariar familia noble baten baitan jaio zen. Ildikó Fényes Marianne Zboray de Zboro-ren (1908–1977) eta Ivan Fényes de Dengeleg-en (1901–? ) alaba zen. Ivan Fényes, aita, Venezuelako Unibertsitate Zentraleko (UCV) Ingeniaritza Mekanikoa Sailaren sortzaileetako bat izan zen. Bere bizitzako azken urteetan, Ildikó Fényes Hungariako Erakundeen Latinoamerikako Federazioko (LAMOSZSZ) presidentea izan zen.
Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, Hajnal Ildikóren familiak sobietar armadatik ihes egin behar izan zuen errefuxiatu gisa, Hungaria, Austria eta Alemania zeharkatuz. 1947an, gerra amaitu eta bi urtera, Fenyesdarrek Venezuelara emigratzea erabaki zuten. Behin Caracasen, Hajnal Ildikók Guadalupeko Ama Ikastetxean hasi zituen ikasketak. Baina, ikastetxe horrek batxilergoko azken urteko mailarik oraindik ez zuenez, Andres Bello Lizeoan amaitu behar izan zituen ikasketak; horrela, 1954an Zientzietako Batxilergo titulua jaso zuen.
Ildikó Fényes Poughkeepsie-ra (New York, AEB) joan zen Vassar College-n ikastera. Han, 1958an, Fisikako Lizentziatu titulua lortu zuen. Ondoren, graduondoko ikasketak egin zituen Bryn Mawr College-n, Pennsylvaniako estatuan (Ameriketako Estatu Batuak), eta bertan lortu zuen zientzietako maistratza. 1961ean, doktoretza-ikasketak amaitu gabe, Venezuelara itzuli behar izan zuen, amaren gaixotasun larri baten ondorioz. 1962an UCVko Zientzia Fakultateko fisikako irakasle izatea lortu zuen eta 1964an unibertsitate horretako irakasle laguntzaile izatera igo zen.
Zientzia Fakultatea Industria Eskola Teknikora aldatu zenean, Ildikó Fényesek unibertsitate bereko Ingeniaritza Fakultatera pasatzea erabaki zuen, eta fakultate horretako Fisika Aplikatua Saileko lehen irakasleetako bat izan zen. 1988an, Ingeniaritza Fakultateko irakasle elkartu izendatu zuten; eta 1993an, Testuliburu Onenaren saria eman zion erakunde horrek, Fisikako Hastapenetarako laborategirako Gidagatik. Fényes irakasleak 1991n erretiroa hartu zuen.
AEBn egon zen bitartean, Dietrich Kunckel ezagutu zuen, jatorri alemaniarreko arkitektoa (Tomas Lugo Marcano eta Jesus Sandovalekin batera Teresa Carreño Antzokia diseinatzeko lehiaketa irabazi zuena). Kunckel eta Ildiko Fenyesen ezkontzatik hiru seme-alaba jaio ziren: Béla, Csilla eta Zoltan.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1993an, Testuliburu Onenaren saria, Fisikako Hastapenetarako laborategirako Gidagatik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Piña | @sciencelover_rs, Rosmina Suárez. (2021-12-10). «Hajnal Ildikó Fényes, la primera mujer que enseñó física en la UCV» Efecto Cocuyo (Noiz kontsultatua: 2025-03-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Castro, Alexandra De. (2019-02-11). «PIONERAS DE LA CIENCIA EN VENEZUELA: SUS HISTORIAS INSPIRADORAS» REVISTA PERSEA (Noiz kontsultatua: 2025-03-06).
* ↑ (Ingelesez) Chegoyo » La Física en femenino. (Noiz kontsultatua: 2025-03-06).
* ↑ Verenzuela, Lic Sonia. (miércoles, 10 de octubre de 2018). «VENEZUELA E HISTORIA: HAJNAL ILDIKÓ FÉNYES DE KUNCKEL» VENEZUELA E HISTORIA (Noiz kontsultatua: 2025-03-06).
* ↑ Homepage LAMOSZSZ. .
* ↑ José Álvarez-Cornett. (15 de enero de 2015). Hajnal Ildikó Fényes, la primera mujer en enseñar Física en la Universidad Central de Venezuela. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28924632