OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joana Falxa

Joana Falxa (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1983ko irailaren 25a) legelaria da, Zuzenbide Pribatu eta Zientzia Kriminaletan doktorea eta Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitateko irakaslea. UEUko Talde Eragileko kidea ere bada.

## Ikerketa

Zuzenbide Pribatu eta Zientzia Kriminaletan doktorea da. Bere ikerketa-arlo nagusiak kartzelako zuzenbidea, zigor zuzenbide konparatua, prozedura penal konparatua eta sexu-delituak dira.

## Dibulgazioa

Zuzenbide arloko UEUren hainbat jardunaldi eta ikastarotan izan da koordinatzaile, irakasle edo hizlari. Besteak beste, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaz edota Pandemia garaiko ezohiko neurriez. 2024ko UEUren Udako Ikastaroetako "Euskararen estatus juridikoa Euskal Herrian: egoerak eta aukerak" hasiera ekitaldian ere parte hartu zuen. Baita Unibertsitate gaiak Ipar Euskal Herriko gizarteari euskaraz hurbildu eta eztabaida sustatzeko helburuarekin Ipar Euskal Herriko Eusko Ikaskuntzak eta UEUk antolatutako Tartarika izeneko hitzaldi-zikloan ere. Kasu honetan espetxe barneko zuzenbideaz hitz egiteko.

## UEUkidea

UEUko bazkide izateaz gain 2025etik UEUko Talde eragileko kidea da.

## Erreferentziak

* ↑ «Joana Falxa: "Talde eragilera zubi lanak egiteko asmoz nator, Iparraldearekin eta Iparraldeko ikerlari euskaldunekin"» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ elkartea, IPARLA BAIGURA KOMUNIKAZIOA. (2025-03-03). «Joana Falxa Udako Euskal Unibertsitateko Talde Eragileko kide bilakatu da» Kazeta.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Giza Eskubideen Europako Auzitegia. Zertarako? (Udako Ikastaroak)» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Estrasburgoko Auzitegia: giza eskubideen babeserako tresna. Hitzaldia.» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Joana Falxa: “Elur jauzi bat bezala erori da zuzenbidea jendearen gainera”» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Pandemia eta Zuzenbidea: ezohiko neurrien azterketa Euskal Herritik.» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Euskararen estatus juridikoa Euskal Herrian: egoerak eta aukerak (Hasiera Ekitaldia).» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «AKADEMIATIK TARTARIKA hitzaldi zikloa Ipar Euskal Herrian» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ «Espetxe barneko zuzenbidea» kanaldude.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).
* ↑ (Ingelesez) «Joana Falxa: «UEUko talde eragileak euskal ikerlariak saretu eta horien arteko lotura egiten du»» Euskal Irratiak 2025-03-13 (Noiz kontsultatua: 2025-03-14).

## Kanpo estekak

* Joana Falxa Artizarra sare sozial profesionalean
* Joana Falxa Inguma datu-basea
* Datuak: Q133274941
# Metil salizilato

Metil salizilatoa konposatu organiko aromatikoa da C$_8$H$_8$O$_3$ formula duena, esterren klasekoa. Azido salizilikoaren metil esterra da. Likido hori-gorriska da. Disolbagarria da kloroformotan eta etil eterretan. Narritagarria eta toxikoa da.
Metil salizilatoa produktu naturala da eta hainbat landaretan aurki daiteke hala nola, Gaultheria procumbens eta Betula lenta.

## Sintesia

Garai batean metil salizilatoa Gaultheria procumbens eta Betula lenta landareetaik erauzten zen. Egun produktu komertziala azido salizilikoa metanolez esterifikatuz ekoizten da.
${\ce {C6H4(OH)COOH + CH3OH -> C6H4(OH)COOCH3 + H2O}}$

## Erabilera

Metil salizilatoa gehien bat kosmetikan, elikagaigintzan eta hainbat botiketan usatzen da usaina edota zaporea emateko. Erabilera horietan normalean metil salizilatoaren kontzentrazioa % 0,04tik behera egoten da.
Kontzentrazio handitan ukendu analgesikoetan usatzen da, nahiz eta bere benetako eraginkortasuna zalantzakoa izan. Ukendu hauetan metil salizilatoa beste konposatu batzurekin, hala nola lidokaina edo mentola, nahasirik egon daiteke.

## Toxikotasuna

Metil salizilatoa hilgarria izan daiteke kantitate handitan irentsiz gero. Hala ere, metil salizilatoaren toxizitate-arazo usuena ukenduen gehiegizko aplikazioa izaten da, umeengan bereziki.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Methyl Salicylate» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-03-13).
* ↑ Budavari, S. (ed.). (1989). The Merck Index - Encyclopedia of Chemicals, Drugs and Biologicals. Merck and Co., Inc.,, 961 or..
* ↑ Bergfeld, Wilma F et als. (2019). Amended Safety Assessment of Salicylic Acid and Salicylates as Used in Cosmetics. Cosmetic Ingredient Review.
* ↑ Tramer, Martin R. (2004). It's not just about rubbing—topical capsaicin and topical salicylates may be useful as adjuvants to conventional pain treatment. BMJ,328(7446), 998 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407669
* Multimedia: Methyl salicylate / Q407669
# Alejandro Calvo García

Alejandro Calvo García, ezizenez Jandro (Ordizia, Gipuzkoa, 1972ko urtarrilaren 1a), euskal futbol jokalari ohi bat da, erdilari postuan jokatzen zuena.

## Futbolari ibilbidea

Errealaren gazte mailetan jokatu eta Beasain Kirol Elkartean nabarmendu zen. Bere ibilbide profesionala Eibar Kirol Elkartean hasi zuen, batzutan aurrelari bezala ere jokatuz. Espainiako futbol ligako bigarren mailan 2 denboralditan zehar 47 partidu jokatu eta 4 gol sartu zituen.
1996an, 24 urterekin, Ingalaterrako Scunthorpe United Football Club taldeak fitxatu zuen. 1999ko maiatzaren 29an, Leyton Orient Football Club taldearen aurka gola sartu eta Scunthorp Unitedek Ingalaterrako futbol ligako bigarren mailarako igoera lortu zuen.

## Ondoren

Erretiroa hartu ondoren, Jandrok Iñigo Gurrutxaga kazetariarekin batera Scunthorpe taldean bizitako egunei buruzko "Scunthorpe hasta la muerte" ("Scunthorpe hil arte") liburua argitaratu zuen.

## Taldeak

| Taldea | Herrialdea | Denboraldia | Partiduak | Golak |
| Erreala B | Euskal Herria | 1989–1992 |
| Beasain KE | Euskal Herria | 1992–1994 | 51 | 10 |
| Eibar KE | Euskal Herria | 1994–1996 | 47 | 4 |
| Scunthorpe FC | Ingalaterra | 1996–2004 | 236 | 33 |
| GUZTIRA | – | 1989–2004 | 355 | 52 |

## Kanpo estekak

* Jandro, BDfutbol (Ingelesez)
* Jandro, Soccerbase.com (Ingelesez)
* "Alex Calvoren ingeles abentura" artikulua irakurgai (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q4714497
# Budiná

Budiná Eslovakiako udalerri bat da, Lučeneceko barrutian kokatuta. 17,30 km²ko azalera du eta 241 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q851301
* Multimedia: Budiná / Q851301
# Altenburg (Alemania)

Altenburg Alemaniako hiria da, Turingiako Estatu federatuan dagoena. Leipzigetik 40 kilometro hegoaldera dago, Dresdetik 90 kilometro mendebaldera eta Erfurtetik 100 kilometro ekialdera. Altenburgeko eskualdeko hiriburua da, eta Gera, Zwickau eta Chemnitz arteko antzinako metalen eta ehungintzako ekoizpen industrialaren eskualde polizentriko baten parte da, milioi bat biztanle baino gehiago dituena, hiriak 33.000 biztanle dituen bitartean.

## Galeria

* Gaztelua
* Antzerkia
* Pauritz
* Udaletxea

## Kanpo estekak

* Altenburg
* turismo informazio bulegoa
* Datuak: Q15976
* Multimedia: Altenburg (Thuringia) / Q15976
# David Beattie

David Stuart Beattie (Sydney, 1924ko otsailaren 29a – Upper Hutt, 2001eko otsailaren 4a) zeelandaberritar epaile eta politikaria izan zen, Zeelanda Berriko gobernadore orokorra 1980tik 1985era.
Australian jaio zen eta bere amak Zeelanda Berrian hezi zuen. 17 urterekin armadara batu zen Bigarren Mundu Gerran, sarjentu mailarekin. 1944tik 1945era New Zealand services teams-en errugbian jokatu zuen.
Zuzenbidea ikasi zuen Aucklanden eta abokatu lanetan aritu zen. 1969an Auzitegi Goreneko epaile izendatu zuten. 1980tik 1985era Zeelanda Berriko gobernadore nagusia izan zen. 1984ko krisi konstituzionalean ia Robert Muldoon lehen ministroa kargutik kendu behar izan zuen.
Ondoren, Zeelanda Berriko Batzorde Olinpikoko presidente izan zen hamaika urtez.
* Datuak: Q3017475
* Multimedia: David Beattie / Q3017475
# Web garatzaile

Web garatzailea bat World Wide Web-eko aplikazioak edo HTTP bidez web-zerbitzari batetik web-nabigatzaile batera exekutatzen diren sareko aplikazioak garatzen espezializatutako edo modu espezifikoan dedikatutako programatzailea da.

## Lan-profila

Web garatzaileek mota guztietako erakundeetan lan egin dezakete, hala nola, enpresa handietan, gobernuetan eta enpresa txiki eta ertainetan, edo beren kontura, autonomo gisa. Web-garatzaile batzuek lanaldi osoko langile finko gisa lan egiten dute erakundeentzat, eta beste batzuek, berriz, ziurrenik ereginak independente gisa edo enplegu-agentzietako kontratista gisa lan egiten dute.

## Zereginak

Web aplikazioek, askotan, hiru geruza edo gehiago izaten dituzte, eta, lan-taldearen tamainaren arabera, garatzailea geruza horietako batean edo batzuetan espezializa daiteke, edo diziplinartekotasun handiagoa izan dezake. Adibidez, bi garatzailez osatutako talde batean, baliteke horietako bat bezeroak jasotzen dituen teknologietan aritzea (HTML, JavaScript, CSS, etab.) eta zerbitzariaren azpiegiturei (Perl, Python, Ruby, PHP, Java, ASP, .NET, .NET MVC, etab.) bezeroari edukiak eta script-ak emateko erabiltzen dira; beste garatzailea, berriz, zerbitzariaren aldeko azpiegituren, web-zerbitzariaren eta datu-basearen sistemaren arteko interakzioaz ardura daiteke.
Gainera, erakundearen tamainaren arabera, garatzaile horiek erredaktore sortzaile batekin, marketin-aholkulari batekin, web diseinatzaile batekin, web produktore batekin, proiektu-kudeatzaile batekin, programa informatikoen arkitekto batekin edo datu-baseen administratzaile batekin ere lan egin dezakete; edo baliteke haiek izatea web diseinuaren edo proiektuen kudeaketaren arduradun.

### Konpondu beharreko arazoak

* Kodea hainbat programazio-lengoaiatan idazten dute, hala nola HTML, XML PHP edo JavaScript.
* Aplikazio edo Interneteko gune berriak diseinatzen dituzte, aplikazioen edo Interneteko guneen arkitekturaz gain.
* Interneteko aplikazio edo guneetarako programazio-lengoaiarik onena hautatzen dute.
* Interneteko aplikazioak edo guneak garatzen dituzte.
* Grafikoak, audioa eta bideoa integratzen dituzte aplikazioan edo webgunean.
* Gunearen kalitatea neurtzeko eta aplikazioetan edo Interneteko guneetan dauden akatsak detektatzeko probak egiten dituzte, horretarako hainbat arakatzaile erabiliz.
* Webgunea edo aplikazioak aurkezten dizkiete bezeroei.

### Web garatzaile baten irtenbideak

* Proiektu edo esleipen berriak jasotzen dituzte.
* Interneteko gune edo aplikazio berrietarako parametroak berritzen dituzte.
* Aplikazioak edo gunea erabiltzean akatsak detektatzeko probak egiten dituzte
* Erabiltzaileek eta Testerrek (software probatzaileak) arazoei buruz dituzten iritziak entzuten dituzte
* Taldeko gainerako kideek egindako kodea berrikusi dute.
* Interneteko guneetara eta lehendik dauden aplikazioetara eguneratzeak inplementatzen dituzte.
* Bezeroei eta proiektu-kudeatzaileei Interneteko aplikazioei edo guneei buruzko informazioa ematen diete.
* Akatsak konpontzen dituzte edo aplikazioak edo webguneak exekutatzean.

## Kanpo loturak

* Datuak: Q6859454
* Multimedia: Web developers / Q6859454
# Altorricón-El Torricó

Altorricón edo El Torricó (izen ofiziala Altorricón-El Torricó, katalanezkoa El Torricó, gaztelaniazkoa Altorricón) Huescako udalerria da.

## Ikus, gainera

* Huescako udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Ley 25/2002 de creación de la Comarca de la Litera /la Llitera

## Kanpo estekak

* C.D. Altorricón
* Datuak: Q444400
* Multimedia: Altorricón / Q444400
# Patsy Reddy

Dame Patricia Lee Reddy (1954ko maiatzaren 17a) Zeelanda Berriko abokatu eta enpresaria da, eta Zeelanda Berriko 21. gobernadore nagusia izan zen 2016tik 2021era.
Gobernadore nagusi bihurtu baino lehen, Reddy abokatu bulego bateko bazkidea zen, adimen agentzien berrikuspen garrantzitsu bat zuzendu zuen, zuzendaritza anitz egin zituen, Zeelanda Berriko Zinema Batzordearen buru izan zen eta Waitangiko ituneko negoziazio buru gisa aritu zen. John Key lehen ministroak [tSir Jerry Mateparae]]ren ondoren erreginaren ordezkari izateko gomendatu zuen; Reddy 2016ko irailaren 28an zin egin zuen Gobernadore nagusi kargua.

## Ikus, gainera

* Emakumezko Estatu buruen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Key, John. PM welcomes Dame Patsy Reddy as the next Governor-General. .
* Datuak: Q23498274
* Multimedia: Patsy Reddy / Q23498274
# Autobidea A1 (Portugal)

A1 autobidea edo Iparraldeko Autopista Portugalgo autobidea da, Lisboa eta Oporto lotzen dituena, Lisboa metropoli-eremuko eskualdea Eta Lezíria do Tejoko azpi-erregioa( Alentejo eskualdea, Tejo Ingurunea, Leiria eskualdea, Coimbra Eskualdea eta Aveiro Eskualdea, Erdialdeko Eskualdea) eta Oportoko Metropoli Eremuko azpi-erregioa lotuz, Ipar Eskualdearena da, 301,6 km-ko luzerarekin.
Lisboan, autobidea hiriaren iparraldean hasten da, Marechal Craveiro Lopes etorbidearen amaieran, eta A12arekin gurutzatuko da, Euskal Zubia Gama zubirantz Setubalerantz. Aurrerago, Alvercan, autobideak A9arekiko bidegurutzea du, hego-mendebalderantz Caxiaseraino doana, Lisboa hiriaren kanpoko errepidea izanik. Carregadotik igarotzean, autobidea A10arekin gurutzatzen da, hego-mendebalderantz Arruda binhos-eraino eta ekialderantz Samora Correira eta Benaventeraino. Santarém inguruan, autobideak A15 errepidearekiko bidegurutzea du, mendebalderantz Doana Caldas da Rainharaino. Torres Novasen, autobidea A23arekin gurutzatzen da, eta ipar-ekialderantz doa Castelo Branco eta Guarda. Coimbra iritsi baino lehen, autobidea A13-1 errepidearekin lotzen da, ekialderantz Condeixa-a-Nova eta Coimbra igaroz, hiriaren iparraldean, autobideak A14arekin bidegurutzea du, eta mendebalderantz doa Figueira da Foz.
Albergaria-a-Velhatik igaroz, Aveiro hiritik gertu, autobidea A25arekin gurutzatzen da, eta mendebalderantz doa Aveiro hiriaren erdialderaino eta ekialderantz Viseu eta Guarda. Nogueira da Regedouran, autoak A41 errepidearekiko bidegurutzea du, mendebalderantz Espinhoraino eta Valongo ipar-ekialdetik Matosinhos, Oporto hiriaren kanpoko errepidea izanik. Oporto hirira iristean, Vila Nova de Gaian, autobidea A20arekin gurutzatzen da lehenik, hau da, ipar-mendebalderantz Oporto, hiri bereko barne-barneko errepidea izanik, gero autobidea A29arekin gurutzatzen da, hego-mendebalderantz Espinho eta, aurrerago, A44arekin, Vila Nova de Gaia hiria iparraldetik hegora lotzen duena. Arrábida zubitik igaroz, autobideak A28arekin lotzen du, iparralderantz Viana do Castelo eta A20arekin, Freixoko zubitik Vila Nova de Gaia, eta berriro autobide berarekin bat egingo du.
Brisak ematen du eta bidesarikoa da (Lisboa eta Oporto gertu dauden tarteetan izan ezik). Lisboa eta Oporto arteko bidaia batek 23,60 €-ko balio du Klase 1eko ibilgailu batentzat.
E01 Europako Errepidearen zati bat da osorik, eta E 80 Europako Errepidearen zati bat, eta 2000ko Errepideen Plan Nazionalean identifikatuta, IP1aren zati gisa, Pedrosoko Carvalhos bidegurutzeraino, handik IC2aren azken kilometroak integratuz, IC1arekin bat eginez, A29arekiko bidegurutzetik.
# Autobidea A2 (Portugal)

A2 edo Hegoaldeko Autobidea Portugalgo autobidea da, Lisboa eta Paderne lotzen dituena, Lisboa metropoli-eremuko eskualdea Alentejo Litoral eta Baixo Alentejo azpi-erregizioekin( Alentejo eskualdekoak) eta Algarve eskualdearekin( 240,8 km-ko luzera) lotuz.
Portugalg bigarren autobiderik luzeena da. Lisboa eta herrialdearen hegoaldearen arteko lotura ezartzen du, hau da, Algarve eskualdea, Eta Alentejo Litoral, Erdialdeko Alentejo eta Baixo Alentejo eskualdeak erabiltzen ditu. Eskualde horiek herrialdearen gainerakoari zuten irisgarritasun eskasa arindu zuen (Lisboa eta Algarve arteko lotura 2 ordu eskasetan egitea ahalbidetu zuen), eta, azkenean, ardatz egituratzaile bat izan zen eskualdearentzat berarentzat, eta ipar eta erdialdetik herrialdearen hegoalderaino bidaiatzen duten gidari gehienek oso erabili zuten.
Hala ere, Lisboa metropoli-eremuko eskualdean duen garrantzia ez da ahaztu behar, Tajoko hegoaldeko ertzetik hiriburura joaten diren milaka ibilgailuk egunero erabiltzen dutelako.
Hasiera batean, hiri-eremu handi bat zeharkatzen du, Almada, Seixal eta Palmela udalerriek osatua, eta Maratekako bidegurutzeraino iristen da, non autobideak A6arekin Evora eta Espainiarantz lotzen duen, eta A12arekin Montijo eta Lisboa ekialdeko sarrerarekin, Vasco da Gama zubia. Ordutik aurrera, landa-eremu batean barneratzen da. Alcácer do Sal, Grândola, Aljustrel, Castro Verde, Ourique eta Almodôvar udalerrietatik igaroz, Albufeira udalerrira iristen da, eta bertan autobidea A22arekin lotzen da.
Errepidea 2002an amaitu zen, apirilaren 25eko Zubia (orduan Salazar zubia) inauguratu eta 36 urtera.
Brisak ematen du bidesariaren arabera, eta ordainketa horretatik salbuetsita dagoen zati bakarra, Almada eta Fogueteiro artean. Lisboa eta Via do Infante arteko bidaia batek 20,45 € balio du 1 motako ibilgailu batentzat (Apirilak 25 zubia zeharkatzeko prezioa, Lusoponteri kontzesionarioa, ez barne).
# Autobidea A3 (Portugal)

A3 edo Entre-Douro-e-Minho autobidea Portugalgo autobidea da, Porto eta Valença lotzen dituena, eta Espainiako mugaraino jarraitzen du, Ipar Eskualdeko do Porto, Ave, Cávado eta Minho Garaiko metropoli-eremuak lotuz, guztira 112 km-ko luzerarekin.
Brisa emakidadunak A3 operazioa egin du eta Oporto, Braga eta Viana do Castelo barrutietatik igarotzen da. Bidesaria da, eta A 3 handitzeak 8,15 € balio du 1 motako ibilgailu batentzat.
1998an amaitua, Espainiako iparraldea eta Galizia lotzen dituen funtsezko ardatza da, 112 km-ko luzerarekin. Autobidea Via de Cintura Interna-n hasten da, Porto hiriaren bihotzean, eta A4 tik irten ondoren, ekialderantz, Aguas Santas eta Ermesinde-n, Maia eta Alfenako polo industrial eta ekonomikoetatik hurbil, Santo Tirso, Trofa eta Famalicão eskualde emankorra zeharkatzen du, Artzapezpikuen hirira hurbilduz. Bragatik Limako Ponte dotoreraino doa eta han hasten da Argako Serra zeharkaldi bikaina, Valençako Miño haranera, Galizia topo egiten duen tokira.
2012ko urrian, Maiako ordainleku plazaren eta Trofa/Santo Tirso bidegurutzearen arteko 2tik 3ra zabaltzea osatu zen.
A3a E01 Europako errepidearen parte da, eta A Coruñaraino jarraitzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q786571
* Multimedia: A3 (Portugal) / Q786571
# Autobidea A5 (Portugal)

A5 edo Estorileko kostaldeko autobidea Portugalgo autobidea da, Lisboa eta Cascais lotzen dituena, Lisboako metropoli-eremuko iparraldeko hegoaldeko kostaldea 25 km-ko luzerarekin lotuz.
Portugalgo autobiderik zaharrena da, 1944an inauguratutako lehen zatia eta 2015ean erabat amaitua, eta Lisboa eta Estoril eta Cascais lotzen dituen ardatz nagusia da, 25 km-ko luzeran. A5a bat dator 15 (IC15) ibilbide osagarriarekin.
Autobide hau Monsantoko Serraren oinetan hasten da, Lisboa hiriko hiri-mugan, eta Vale do Jamorrera doa, bertan Jamor estadio Nazionalarekin topo egiten du eta A9 (CREL) kalearekin gurutzatzen da. Hainbat parke zientifiko eta teknologiko ikusita, A5ak Oeiras eta Carcavelos eta Estoril bainu-gunetik jarraitzen du, Cascais ipar-mendebaldean amaitzeko, Sintra-Cascais Parke Naturalaren mugatik gertu eta Mendebaldeko kostaldetik eta Guincho hondartzatik kilometro gutxira.
Brisa emakidadunak ebakuntza egin eta mantendu egiten du, eta zati batean bidesaria da. Oeiras eta Estoril artean, 1,50 €-ko tarifa kobratzen da autobideko sarreran edo irteeran.
# Autobidea A6 (Portugal)

A6 edo Alentejoko autobidea Portugalgo autobidea da, Marateka eta Elvas lotzen dituena, Espainia mugaraino jarraituz, Lisboa metropoli-eremuko eskualdea Alentejo Central eta Alentejo Goi-erregoiekin( Alentejo eskualdekoak) lotuz, guztira 157,9 km-ko luzerarekin.
1999an amaitua, Lisboa eta Espainia arteko lotura nagusia da, Lisboa-Madril ardatz garrantzitsuari eutsiz. Bere hedadura osoan, IP7aren eta Europako 90.
Autobide hau Hegoaldeko Autobidean hasten da, Maratekan, Alentejo Garaiko paisaietatik Montemor-o-Novo, Évora eta gero Serra d' Ossa - Estremoz, Borba eta Elvaseko marmol guneraino, Caiako mugatik gertu amaituz. Caian, A6ak A-5 autobiarekin lotzen du, Madrilen amaitzen dena, Badajoz eta Meridatik igaroz.
A6a Brisak ematen du eta bidesariak ditu, Elvas (mendebaldea) eta Caia/Badajoz mugaren artean izan ezik. 2023ko urtarrilaren 1ean, Lisboa (Fogueteiro) eta Elvas arteko bidaiak 17,85 € balio du 1 motako ibilgailu batentzat.
# Autobidea A20 (Portugal)

A 20 - Barnealdeko Zirkularra do Porto (CRIP) Portugalgo autobidea da, eta Porto hiria inguratzen du iparraldetik eta ekialdetik. Luzeraren zatirik handienean Barne Zinturako bidea (Porto ingurabide-karieta) sartzen du, eta gainerakoetan Porto hirirako ekialdeko sarbide gisa balio du, hegoaldetik datorren trafikorako, A1, A29 eta A32 autobideen bidez.
A 20aren lehen zatia 1989an osatu zen, Frankoen eta Amalen arteko Barne Gerriko Bidearen luzapenarekin. Une horretan, aurreratuta zeuden Duero ibaiaren gaineko zubi berri bat eraikitzeko planak eta azterlanak, hiriaren ekialdean, eta Lisboarekin lotuko duen etorkizuneko autobide nagusia igaro beharko luke, Arrábidako zubiaren ordez. 1994an, VCI Antasera hedatu zen, D. João II hiribidea xurgatuz eta Manuel I.aren Praçako biribilgunea ordezkatuz, Fernão de Magalhães etorbidearen erdian, errepide-gurutze baten bidez. Hurrengo urtean, iparraldeko autobiderako sarbideak osatu eta Freixoko zubia inauguratuko da, eta bertan VCI luzatzen da, hegoaldetik datorren trafikoa jasotzeko.
Amaitu ondoren, eta Errepideen Plan Nazionala berrikusita, orain A 20k hainbat izen jaso zituen: Pedroso eta Ponte do Freixo artean IP 1 izan zen, Freixo eta Antas IP 1 eta IC 23 artean, eta handik Francosera IC 23. Urte batzuk geroago, autobideen sare nazionala eguneratuta, tarte horiek guztiak egungo izenarekin sailkatu ziren. Hala ere, seinaleak gutxi aldatu dira eta gaur egun seinale gutxik adierazten dute A20.
Porto zirkuluerdi-formako garrantzi naturalaz gain, une honetan, hiriaren iparraldean eta hegoaldean dauden hirien arteko lotura nagusia da.
AEDL eman zion, eta horri Litoral Dueroaren Emakida esleitu zitzaion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690507
* Multimedia: A20 (Portugal) / Q690507
# Autobidea A23 (Portugal)

A 23 - Beira barruko autobidea Portugalgo autobidea da ofizialki. Guarda, Castelo Branco, Portalegre eta Santarém barrutiak zeharkatzen ditu, Torres Novas (A 1) eta Guarda (IP5/A 25) konektatuz. 217 km-ko luzera du, eta herrialdeko 4 autobiderik luzeena da, eta Portugal errepide-sarean egituratzailetzat jotzen da, Izan ere, Lisboa hiriburutik Vilar Formosoko mugarako loturarik azkarrena da. 2000ko hamarkadaren erdialdera arte, errepide hau ez zen autobidetzat hartzen, baizik eta autobideko zeharkako sekzio profila zuen autobide bat (IC19 edo IC32), eta IP6 bezala zenbakitu zen Torres Novas eta Sarnadas artean, eta IP2 gisa, handik Guarda. Autobide hori eraiki aurretik, IP6ak N3aren zati bat integratzea erabaki zuten.
2003ko uztailaren 27an amaitu zen, eta IP 6 (entre Torres Novas eta Abrantes artean) eta IP 2 (Alcains eta Fundão artean) ibilbide nagusien zeharkako tarteak aprobetxatu zituen.
GLOBALVIA A23-Beira Barne operadoreari ematen zaio ibilbidearen zatirik handienerako (Abrantes eta Guarda artean). Gainerako kilometroak, Torres Novas eta Abrantes artean, Portugal Estradasen babespean daude, eta hori da autobide osoko zatirik bihurgunetsuena (Rio de Moinhoseko bidegurutzearen ondoan itxitako bihurgunea), izan ere, zaharrena ere bada, hasiera batean autobide gisa sailkatua (IP6).
2011ko abenduaren 8tik aurrera, A23ko zirkulazioa bidesari elektronikoekin bakarrik kargatuta. A 23 – Beira Barne Autopistako Erabiltzaileen Batzordea, Covilhã-n egoitza duena eta A 23a igarotzen den barrutietako erabiltzaileak biltzen dituena, SCUTeko autobideetan bidesariak sartzearen aurka, izan ere, argudiatu du "iraganean bidesaririk gabeko autobide bat sortzera eraman zituzten arrazoiak (kohesio nazionalekoak) direla, orainean eta etorkizunean erabat justifikatuta egotea"
2025eko urtarrilaren 1etik bidesariak ordaintzeari utzi diote eta autobidea doakoa izatera pasa da ibilbide osoan.

## Historia

A 23 autobidea, batez ere, Torres Novas eta Abrantes artean eraiki diren IP6ko tarteen erabilera gisa diseinatu zen. Alcains eta Fundão artean dagoen IP2aren zati batzuk ere erabili ziren, IP2a ez baitago lehen zatian, A23arekin batera baizik.
Gainerako zatia, hau da, Guarda, geroago eraiki zen, kostaldearen eta kostaldearen arteko loturak ezartzeko arrazoi bereziagatik.
Inauguratu ziren azken bi zatiak Gardete eta Castelo Branco artean eta Alcaria eta Belmonte artean izan ziren, 2003an.