# Itsas alpapa

Itsas alpapa edo itsas medikagoa (Medicago marina) Medicago generoko lekalea da, Mediterraneoko arroan jatorria duena.
Euskal Herrian populazio bakan batzuk soilik aurkitzen dira eta Espezie Mehatxatuen EAEko katalogoan "galtzeko arriskuan" dauden espezieen zerrendan agertzen da.

## Taxonomia

Lineok deskribatu zuen Zientziarako 1753. urtean, Species Plantarum liburuan.
Generoaren Medicago izenak grezierazko Mēdik´ē izenean du jatorria, horrela esaten zioten greziarrek alpapari (Medicago sativa). Plinio erromatar historiagilearen arabera Mediar Gerratan iritsi zen alpapa Greziara eta hortik jarri zioten izena.
Espeziearen marina izenak itsasertzean agertzen dela adierazten du.

## Deskribapena

Landare gris-berdeska da, ile zuri fin ugarik trinko estaltzen dutena. Errestan doan errizoma batetatik 10-50 cm arteko zurtoinak ateratzen dira, zurbilak, oinarrian zurkarak eta adarkadura gutxikoak.
Hosto trifoliatuak ditu, haragitsuak eta obobatuak, ertzak pixka bat zerratuak eta punta borobildua dutenak. Hauek ere ilaje trinkoa dute albo bietan.
Lore hermafroditak ditu 5-15 loretako multzoetan. Kanpai itxurako kaliza eta korola horia, fabazeoen itxurako lorea osatuz. Loreak 7-9 mm-ko luzera du eta estandartea gila eta hegoak baino luzeagoa da.
Fruitua kalizetik ateratzen den leka bat da, 4-6 mm diametroa duena, ertzetan zainak eta arantza txiki konikoen bi lerro dituena.

## Habitata

Itsasertzeko duna eta hareatzatan aurkitzen da, 0-50 metro arteko altueran. Berozalea da.

## Ugalketa eta bizi zikloa

Landare bizikorra da. Apirila eta ekaina artean loratzen da eta loreak intsektuek polinizatzen dituzte.
Haziak epizookoriaz barreiatzen dira, hots, dituzten kako itxurako arantzakin animalien ileetara itsasten dira eta haiek sakabanatzen dituzte.

## Ekologia

Sinorhizobium meliloti bakterioarekin harreman sinbiotikoa du eta horrela nitrogenoaren finkapena burutzen du.

## Mehatxua

XX. mendean Bizkaian hainbat aipamen jaso ziren: Lekeitio (Gandoger, 1917), Laida (Navarro, 1982), Laga (GUINEA, 1949), Ibarrangelu (GUINEA, 1949), Gorliz (JACA 4086.83) eta Somorrostro (JACA 4124.83). Gipuzkoan Donostian (COLMEIRO, 1886) eta Zarautzen aipatu zen.
Gaur egun EAE guztian Zarauzko populazioa, Iñurritzako biotopoan dagoena eta Zumaiako Santiago hondartzako dunetakoa soilik aurkitzen dira. Hainbat mehatxuri egin behar diete aurre; dunen berezko dinamikak eta itsas denboraleek habitataren egonkortasunean eragiten dute eta espezie inbaditzaile ugariren presentziak bizi eremua murrizten diete. Zarauzko kasuan gainera golf zelaia du alboan eta haren aktibitateak itsas alpaparen habitata asaldatzen du, bigarrenez

## Erreferentziak

* ↑ International Legume Database & Information Services
* 1 2 3 4 5 «Euskadiko Naturari buruzko Informazio Sistema» www.ingurumena.ejgv.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).
* ↑ «Tropicos» www.tropicos.org (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).
* 1 2 3 4 5 6 (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Medicago marina L.» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).
* 1 2 Benoît Larroque et Jean Favennec. (2016). Guide de la flore du littoral sableux méditerranéen : De la Camargue au Roussillon. Éditions Sud Ouest, 277 or. ISBN 9782817704487..
* ↑ Cubo, M. T.; Alías-Villegas, C.; Balsanelli, E.; Mesa, D.; de Souza, E.; Espuny, M. R.; Cubo, M. T.; Alías-Villegas, C. et al.. (2020). «Diversity of Sinorhizobium (Ensifer) meliloti Bacteriophages in the Rhizosphere of Medicago marina: Myoviruses, Filamentous and N4-Like Podovirus» Frontiers in Microbiology 11 doi:10.3389/FMICB.2020.00022. ISSN 1664-302X. (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).
* ↑ Iñurritzako Biotopo Babestua - Nekatur. www.nekatur.eus.
* ↑ «Larunbatean ekitaldi berezia egingo da Santiago hondartzan Natura 2000ren egunaren harira -» Zumaiaguka.eus (Noiz kontsultatua: 2025-03-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q770636
* Multimedia: Medicago marina / Q770636
* Espezieak: Medicago marina