OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hilma Angered-Strandberg

Hilma Kristina Elisabeth Angered-Strandberg (Stockholm, 1855eko ekainaren 10a – Meran, 1927ko urtarrilaren 23a), Lilian eta Skjalf izengoitiz ere ezaguna, suediar idazlea izan zen.

## Bizitza

Carl Gustaf Strandberg epailearen eta Eva Strandbergen bost seme-alabetatik zaharrena, Hilma Strandberg Stockholmen jaio zen 1855ean. Oso gaztea zela, gurasoak hil zitzaizkion, eta bere bizimodua irabazi behar izan zuen. Denbora batez irakasle pribatu izan ondoren, telegrafo-operadore bihurtu zen eta 1883tik 1888ra Fjällbackan lan egin zuen. Garai horretan, hainbat aldizkaritarako ipuinak idazten hasi zen.
1888an Hjalmar Angered margolariarekin ezkondu zen eta Ameriketako Estatu Batuetara joan zen bizitzera. Bi seme-alaba izan zituen, baina biak umetan hil ziren. Ezkontzatik sei urtera, senar-emazteak Suediara itzuli ziren.
1898an, Ipar Amerikan girotutako bi eleberri plazaratu zituen, Den nya världen eta På prärien. 1904an, Lydia Vik eleberria argitaratu zuen, neurri batean autobiografikoa.
Osasun kaskarra eta zailtasun ekonomikoak izan arren, asko bidaiatu zuen Italian eta Suitzan zehar. 1905ean, Under söderns sol bilduma argitaratu zuen, Italian jasotako inpresioetan oinarritua. Hemma (1912) eleberriaren eta På bygator och alpvägar (1915) ipuinen argumentua ere Italian gertatzen da.
1916an, Hilma Angered-Strandberg Suediako Bederatzien Elkartearen sari nagusia jaso zuen. 1919an senarra hil zitzaion. 1924an, idazlearen azken liburua argitaratu zen, Barbarens son eleberri historikoa, zeinaren argumentua Erdi Aroko Italian gertatzen den. Eleberri honen hitzaurrea Ellen Keyk idatzi zuen. 1888tik 1925era bi idazlek gutunak idazten zizkioten elkarri, eta haien arteko korrespondentzia, 228 gutun biltzen dituena, gaur egunera arte gorde da. Hilma Angered-Strandberg 1927an hil zen Meranen, Italian.

## Lanak

* I dur och moll: smärre dikter (1886)
* Västerut: skisser och noveller (1887)
* Den nya världen : roman (1898)
* På prärien: roman (1898)
* Från det nya och gamla landet: noveller (1899)
* Min väg till diktning (1902)
* Lydia Vik : en själs historia (1904)
* Under söderns sol (1905)
* Trollmark och andra berättelser (1907)
* Ödesglimtar (1908)
* Hemma: roman i tre delar (1912)
* På bygator och alpvägar (1915)
* Barbarens son: berättelse (1924)
* Det illeste folk hör här i Fjellbacka, det är sanningen (hil ostekoa, 1992)
* Synd: noveller av det moderna genombrottets kvinnor (hil ostekoa, 1993)
* Ur tvennes liv (hil ostekoa, 1999)

## Sariak

* 1916: Bederatzien Elkartearen Sari Nagusia

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) Åkerström, Ulla. «Hilma Kristina Elisabeth Angered-Strandberg» Svenskt kvinnobiografiskt lexikon 2018-03-08 (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).
* 1 2 (Suedieraz) Lotass, Lotta. «Hilma Angered-Strandberg (1855-1927)» Svenskt biografiskt lexikon (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).
* ↑ (Suedieraz) Svensson, Anders. «Hilma Angered-Strandberg» Det Gamla Göteborg 2016-11-11 (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q462700
* Multimedia: Hilma Angered-Strandberg / Q462700
# Akelarrea (Goya, 1823)

    Artikulu hau Goyaren 1798ko margolanari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Akelarre (argipen)».
Akelarrea edo Aker Handia (gaztelaniaz, El aquelarre edo El gran cabrón) Francisco Goyak 1820-1823 bitartean egindako freskoa da.
Deabrua aker eta gizakiaren arteko irudi batean agertzen da, soslaiez, ilargi betearen azpian sorgin itsusi eta itxuragabetuen bilkura baten burutzan. Sorginak dardarka daude haren aurren, beldurraren beldurrez.
Goyak 75 urterekin margotu zuen, bakarrik eta etsipenez bizi zelarik. Margolan Beltzetako bat, etxeko hormen gainean dago egina. Besteek bezala, Goyaren nahigabea islatzen du margolan honek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2528477
* Multimedia: The Great He-Goat by Francisco de Goya / Q2528477
# Margolan Beltzak

Margolan Beltzak (gaztelaniaz, Las pinturas negras) Francisco Goyak bere bizitzako azken urteetan (1819-1823 bitartean) egindako margolan multzo bati ematen zaien izena da. Ilunak eta hunkigarriak dira, eta Goyak erotasunari zion beldurra eta, garai horretarako, gizateriari buruz zeukan iritzi etsia islatzen dituzte.
Goya, 1819an, 72 urte zituela, Quinta del Sordo (Gorraren Etxea) zeritzon bi solairuko etxera joan zen bizitzera, Madrilgo kanpoaldean. Etxeari izena aurreko jabearengatik jarri bazioten ere, Goya bera ia guztiz gorra zen garai hartan, 46 urte zituelarik pairatu zuen eritasun baten ondorioz.
Napoleondar Gerrak pasa ondoren, Goyak jarrera mikatza garatu zuen gizakiarenganako. Bertatik bertara zituen ikusiak izua eta ikara. Bitan egona zen hiltzeko zorian, eta gero eta urduriago eta egonezinago bizi zen, berriz gaixotzeko beldurrez. Horrek guztiak eraman zuen Goya Margolan Beltzak deritzaten lanak egitera.
Olio pinturaren bidez eta egongelako eta jangelako hormetan zuzenean margotuta, gai iluneko koadro hunkigarri eta atsekabetu hauek egin zituen Goyak. Inork ez zizkion eskatu, eta ez ziren etxetik ateratzeko. Baliteke Goyak nahi ez izatea publikoak ikus zitzan. Goyak ez zien izenik eman, eta egungo izenak artearen historialariek emanak dira.

## Margolanak

* Saturnok semea jaten
* Parkak.
* Akelarrea
* Borroka makilaka
* Bi zahar zopa jaten
* Ametsezko bisioa
* San Isidroko erromeria
* Txakur erdi hondoratuta
* Bi zahar
* Gizonak irakurtzen
* Judith eta Holofernes,
* Emakumeak barrez
* San Isidroko iturrirako prozesioa
* Leocadia
* Buruak paisaia batean, (Hamabosgarren margolana, agian)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1988253
* Multimedia: Pinturas negras / Q1988253
# Sorginetxe

    Artikulu hau Arrizabalagako trikuharriari buruzkoa da; Aralarko leizea gaitzat duena beste hau da: «Sorgin Etxea»
Sorginetxe Eneolitoko trikuharri eta hilobi-monumentu bat da, K.a. 2500. urtearen ingurukoa, Arrizalan (Agurain, Araba) kokatua. Sorginetxen aurkitutako hondakin arkeologikoak Brontze Aroraino iristen dira. 1890ean Julian Apraiz Saenz de Elburgok induskatu zuen. Harri mugerrezko gezi puntak eta giza gorpuzkiak aurkitu zituen. Horiek guztiak leku ezezagunean daude. Euskadin egoera onenean dagoen monumentu megalitikoetakoa da Sorginetxekoa. "Biluzik" dago, hau da, tumulurik gabe. Kareharrizko sei lauzek osatzen dute, ganbera poligonala (2,3 m x 1,90 m, eta 2,35 m garai) mugatzen dutenak. Horietatik bost bertikalean jarrita daude, eta beste bat horizontalki denak estaltzen. Nabarmendu behar da estalkia kontserbatzea ez dela oso ohikoa. Ez dauka korridorerik eta ez dakigu ezer jatorriz egitura estaliko zuen tumuluaz. Leiho bat dauka irekita mendebalderantz.

## Monumentu kalifikatua

2011ko uztailaren 26ko, 183/2011 dekretuan, Arabako Lurralde Historikoko behe-lurretako trikuharriak monumentu-multzo kategoriako kultura-ondasun gisa sailkatu ziren.
Arabako Lurralde Historikoko behe-lurretako trikuharrien monumentu-multzoa hemen daude: Arabako Lautadan, Arabako Errioxan gehienbat, Lantaronen eta Kuartangon. Egitura, kronologia eta material aldetik Iberiar Penintsulako mesetako antzeko beste batzuekin izan dezake loturarik.Monumentu-multzoan sartzen diren trikuharriak hauek dira: Chabola de la Hechicera eta El Encinal (Elvillar); Lazaya, San Martín, Alto de la Huesera eta Los Llanos (Guardia); El Sotillo (Leza/Laguardia); La Mina eta La Lastra (Lantaron); Sorginetxe (Agurain); Aizkomendi (Donemiliaga); San Sebastián I, San Sebastián II, Gurpide Hegoa eta Gurpide Iparra (Kuartango) eta El Montecillo (Villabuena Araba).

## Erreferentziak

* 1 2 «Sorginetxe trikuharria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-25).
* ↑ «Trikuharriak Araban» www.euskalnet.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-25).
* ↑ turismoa.euskadi.net
* ↑ Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 152 zk. 2011-08-11

## Kanpo estekak

* Rivas, Daniel. 2012ko martxaok 12. Sorginetxeko trikuharriari buruzko orrialdea. Alava Camina (Gaztelaniaz)
* Sorginetxe trikuharria. Euskal Kultura Ondarea osatzen duten elementuen inguruko informaziorako eta geolokalizaziorako sarbidea. Eusko Jaurlaritza.
* Datuak: Q3491189
* Multimedia: Sorginetxe (Salvatierra/Agurain) / Q3491189
# Biroleo

Biroleo Karrantzan dagoen bi harrespilez osatutako gunea da, Turtzioz eta Rasines (Kantabria) muga artean. Armañongo estazio megalitikoaren parte da.

## Ezaugarriak

Bi harrespilez osatutako multzoa da, hareharriz egindakoa. Lehenengoa 1966an aurkitu zuten P. M. Gorrotxategik eta J. M. Iparragirrek, eta bigarrena 1975ean Gorrotxategik berak J. Gorrotxategirekin batera. Hala ere, ez da ziurra lehenengoa historiaurrekoa ote den. Edonola ere, bigarrenak 7 metroko diametroa du kanpoko eraztunean eta 5 metrokoa barnekoan. 55 lekuko ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Peñalver Iribarren, Xabier. (2004). «Mairubaratzak: Pirinioetako harrespilak» Munibe. Suplemento (19): 1–271. ISSN 1698-3807. (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133258059
# Maistrugain mendebalde

Maistrugain mendebaldea Baztango Erratzun dagoen harrespil bat da. Otsondo – Iparlako estazio megalitikoaren parte da.

## Deskribapena

Tumulu motako harrespila da, 3 metroko diametrokoa eta 0,2 metroko garaierakoa. Erdialdean bi lauza ditu lurrean eta hareharrizkoa da. 1984an aurkitu zen eta ez da indusketarik egin.

## Erreferentziak

* ↑ Millán-San-Emeterio, L. (Luis); Martínez-Manteca, A. (Alfonso); Txintxurreta-Díaz, I. (Iñigo); Gaztelu-Iraundegi, I. (Iñaki); Mercader-Mendiburu, G. (Goyo); Tamayo-Cervigón, M. (Manolo); Barrero-Hidalgo, B. (Balere). (2005). Catálogo de monumentos megalíticos en Navarra. Homenaje a Francisco Ondarra (1925-2005). ISSN 1133-1542. (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).
* ↑ Peñalver Iribarren, Xabier. (2004). «Mairubaratzak: Pirinioetako harrespilak» Munibe. Suplemento (19): 1–271. ISSN 1698-3807. (Noiz kontsultatua: 2025-03-11).
# José Sánchez Guerraren gobernua

José Sánchez Guerra Espainiako Ministroen Kontseiluko presidentea izan zen 1922ko martxotik abendura bitartean. Bere gobernuaren ezaugarri nagusia mauristen, kontserbadoreen eta Kataluniako Lligako kideen koalizioa izatea izan zen. Bere agintaldi laburrean, Sanchez Guerrak hainbat erronka politiko gainditu behar izan zituen, tartean Primo de Riveraren diktaduraren aurkako jarrera

## Kabinetea

Ministroen Kontseilua, 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 7a :
| Funtzioa | Izena eta abizenak | Denbora |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | José Sánchez Guerra | 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 7a |
| Gerra ministroa | José Sánchez Guerra | 1922ko uztailaren 15a – abenduaren 7a (bitarteko) |
| Gerra ministroa | José Olaguer Feliú | 1922ko martxoaren 15a – uztailaren 15a |
| Agintaritza ministroa | Vicente Piniés Bayona | 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 7a |
| Estatu ministroa | Joaquín Fernández Prida | 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 4a |
| Estatu ministroa | Francisco Bergamín García | 1922ko abenduaren 4a – abenduaren 7a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Carlos Cañal y Migolla | 1922ko abenduaren 4a – abenduaren 7a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Mariano Ordóñez García | 1922ko apirilaren 1a – abenduaren 4a |
| Grazia eta Justizia ministroa | José Bertrán y Musitu | 1922ko martxoaren 8a – apirilaren 1a |
| Ogasun ministroa | Francisco Bergamín García | 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 4a |
| Ogasun ministroa | Juan José Ruano | 1922ko abenduaren 4a – abenduaren 7a |
| Sustapen ministroa | Luis Rodríguez de Viguri | 1922ko abenduaren 4a – abenduaren 7a |
| Sustapen ministroa | Manuel Argüelles | 1922ko martxoaren 8a – abenduaren 4a |
| Itsas Armada ministroa | Mariano Ordóñez García | 1922ko martxoaren 8a – apirilaren 1a |
| Itsas Armada ministroa | José Rivera Álvarez de Canero | 1922ko apirilaren 1a – abenduaren 7a |
| Irakaskuntza Publikoa eta Arte Ederretako ministroa | César Silió | 1922ko martxoaren 8a – apirilaren 1a |
| Irakaskuntza Publikoa eta Arte Ederretako ministroa | Tomás Montejo Rica | 1922ko apirilaren 1a – abenduaren 4a |
| Irakaskuntza Publikoa eta Arte Ederretako ministroa | Isidoro de la Cierva y Peñafiel | 1922ko abenduaren 4a – abenduaren 7a |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25388866
# Ziklope

Greziar mitologian, Ziklopeak (antzinako grezieraz: Κύκλωφ Kuklôps, pluralean Κύκλωπες Kyklôpes. Jatorria : κύκλος kuklos, «gurpil», «biribil» eta ὤψ ôps, «begi») erraldoi begibakarren arraza bat ziren.
Bi belaunaldi zeuden:
Lehenak, Urano eta Gaiaren semeak ziren, artisau eta eraikitzaile onak eta erretxinak. Bere itsusitasunagatik, Uranok Tartaroan hertsi zituen. Gaiak askatu eta Kronosekin batera aita menperatu zuten. Gatazka amaitzean, Kronosek, beraien indarraren beldur, berriro espetxeratu zituen. Baina historia berriro errepikatu zen. Kronosen seme Zeusek askatuak, honi lagundu zioten Olinpoko tronua lortzen. Eskerrordain gisa, Zeusi tximistaz egindako lantza bat oparitu zioten, Poseidoni hiruortz bat eta Hadesi ikustezin egiten zuen kasko bat.
Bigarren belaunaldikoak Odiseok irla urrun batean topatu zituenak dira. Abeltzainak eta gizajaleak ziren. Erraldoi hauetako batek, Polifemok, Odiseo eta bere gizonak bere kobazuloan espetxeratu zituen, pixkanaka jaten joateko, baina gau hartan bertan Odiseok itsu utzi zuen burdin gori batekin eta gero ihes egin zuten ardi larru batzuekin mozorroturik.
Arreta deitzen du Odiseako pasarte honek eta Euskal mitologiako Tartaloren historiak duten antzekotasunak. Toti Martinez de Lezea idazlearen arabera, posible da garai batean euskal eta greziar marinelek izandako hartu-emanagatik zabaldu izana historia hau.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128430
* Multimedia: Cyclops / Q128430
# 1955eko Eibarko Bizikleta

IV. Eibarko Bizikleta 1955eko apirilaren 14tik apirilaren 17ra egin zuten.
Garaileak, José Escolano espainiarrak, 26.32'02" behar izan zituen 871 km-ko ibilbidea osatzeko.

## Etapak

| Etapa | Data | Ibilbidea | km | Etaparen irabazlea | Sailkapen orokorreko liderra |
| 1. etapa | 1955-4-14 | Eibar-Eibar | 250 | Antoni Gelabert | Antoni Gelabert |
| 2. etapa | 1955-4-15 | Eibar-Eibar | 224 | Federico Martín Bahamontes | Emilio Rodríguez |
| 3. etapa | 1954-4-16 | Eibar-Bilbo | 155 | Miguel Poblet | José Escolano |
| 4. etapa | 1954-4-16 | Bilbo-Eibar | 45 | Bernardo Ruiz | José Escolano |
| 5. etapa | 1955-4-17 | Eibar-Eibar | 197 | Gabriel Company | José Escolano |

## Erreferentziak

* ↑ «1955eko Eibarko Bizikleta» Firstcycling.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132891298
# Jaumendreu garaikurra

Jaumendreu garaikurra 1945 eta 1969 artean Katalunian ospatu zen txirrindularitza proba bat da.
Montjuïcen ospatzen zen, Bartzelonan
1963 eta 1969 artean Setmana Catalanako etapa bat bezala ospatu zen.
Miguel Poblet eta Francesc Massip izan dira proba hau gutxienez bi aldiz irabaztea lortu duten bakarrak.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1945 | Miguel Poblet | Antonio Martín Egia | Francesc Massip |
| 1946 | Bernardo Ruiz | Antoni Gelabert | Miguel Gual |
| 1947 | Miguel Poblet | Bernardo Ruiz | Bernat Capó |
| 1948 | Francesc Massip | Miguel Poblet | Vicente Torrella |
| 1949 | Antoni Gelabert | Bernat Capó | Artur Dorsé |
| 1950 | Francesc Massip | Joaquin Filba | Sergio Celebrowsky |
| 1951 | Mariano Corrales | Juan Crespo | Miguel Chacón |
| 1952 | Francisco Tarragona | Angel Paris | Santiago Mostajo |
| 1953 | José Segú | Federico Martín Bahamontes | Jaime Calucho |
| 1954 | Anicet Utset | José Segú | Santiago Mostajo |
| 1955 | Salvador Botella | Santiago Mostajo | Alfred Esmatges |
| 1956 | Miguel Bover | Salvador Botella | Gabriel Company Bauzà |
| 1957 | Antonio Ferraz | Miguel Bover | Jesús Galdeano |
| 1958. Ez zen jokatu ||||
| 1959 | Juan Campillo | Fernando Mitjà | José Carlos Sánchez |
| 1960 | Antonio Bertrán | José Pérez Francés | Joan Escolà |
| 1961 | José Martín Quesada | Antonio Gómez del Moral | Juan Antonio Belmonte |
| 1962 | Salvador Rosa | Luis Mayoral | Ángel Ibáñez |
| 1963 | Fernando Manzaneque | Antonio Suárez | José Pérez Francés |
| 1964 | Joseph Novales | Gabriel Mas | Manuel Martín Piñera |
| 1965 | Gregorio San Miguel | Luis Otaño | Juan José Sagardui |
| 1966 | Antonio Gómez del Moral | José Antonio Momeñe | José Manuel López Rodríguez |
| 1967 | José Pérez Francés | Txomin Perurena | Jaume Alomar |
| 1968 | Paul Lemeteyer | Serge Bolley | José Ramón Goienetxe |
| 1969 | Dino Zandegù | Guido Reybrouck | Georges Vandenberghe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3539819
# 1955eko Espainiako Itzulia

1955eko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 10. edizioa izan zen. 1955eko apirilak 23 eta maiatzak 8 artean ospatu zen, 15 etapatan banatutako 2740 kilometroko ibilbidea eginez eta Bilbaon hasi eta amaituz.
Lau urtez proba hau ospatu gabe egon ondoren, El Correo egunkaria arduratu zen Vueltaren antolakuntzaz, Itzulia berrabiaraztea lortuz eta txirrindularien kopurua eta kalitatea handituz.
Beste berrikuntza bat maillot horia sartu izana da sailkapen nagusiko liderra bereizteko.
106 txirrindularik parte hartu zuten 18 taldetan banatuta, eta 63 izan ziren proba amaitu zutenak.
Garailea Jean Dotto frantziarra izan zen, eta proba, batez beste, 33,799 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Puntukako sailkapena Fiorenzo Magnirentzat izan zen, mendikoa Giuseppe Burattirentzat eta taldekakoa Frantziako talde nazionalarentzat.
Etapa gehien irabazi zituen Fiorenzo Magni izan zen, 3 etaparekin. Jesus Galdeano izan zen etapa bat irabazi zuen euskal txirrindulari bakarra.

## Sailkapenak

Lau sailkapen jokatu ziren eta honakoak izan ziren emaitzak:
Clasificación general :
| 1. | Jean Dotto | Frantzia | 81h 04' 02" |
| 2. | Antonio Jiménez Quiles | Espainia | + 3' 06" |
| 3. | Raphael Geminiani | Frantzia | + 5' 05" |
| 4. | Jesús Loroño | Euskadi | + 5' 52" |
| 5. | Vicenç Iturat | Espainia | + 6' 24" |
| 6. | Gabriel Company | Espainia | + 6' 30" |
| 7. | Josep Serra Gil | Espainia | + 7' 31" |
| 8. | Giuseppe Buratti | Italia | + 8' 42" |
| 9. | Cosme Barrutia | Euskadi | + 9' 37" |
| 10. | Georges Gay | Frantzia | + 9' 44" |
Puntukako sailkapena :
| 1. | Fiorenzo Magni | Italia | 128 puntu |
| 2. | Gabriel Company | Espainia | 161 puntu |
| 3. | Jesús Loroño | Euskadi | 177 puntu |
Mendiko sailkapena :
| 1. | Giuseppe Buratti | Italia | 35 puntu |
| 2. | Antonio Gelabert | Espainia | 31 puntu |
| 3. | Gilbert Bauvin | Frantzia | 20 puntu |
Taldekako sailkapena :
| 1. | FRANCIA | Frantzia | 243h 40' 11" |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606328
# 1950eko Espainiako Itzulia

1950eko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 9. edizioa izan zen. 1950eko abuztuak 17 eta irailak 10 artean ospatu zen, aurreko urtean ospatu gabe geratu ondoren. Horietako hiru bikoitzak izan ziren 22 etapatan banatutako 3932 kilometroko ibilbidea izan zuen, garailea izan zen Emilio Rodríguezek, batez beste, 29,118 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Madrilen hasi eta amaitu zen.
42 txirrindularik hasi eta 34k amaitu zuten proba.
Emilio Rodríguezek mendiko sailkapena ere irabazi zuen. Edizio honetan, liderraren maillota ordurarte ohikoa izan zen laranja koloretik hori kolorera pasa zen, Frantziako Tourraren antzera.
Emilio Rodríguez nabarmendu zen etapa garaipenetan, 5 etapa irabaziz.

## Sailkapenak

Hiru sailkapen jokatu ziren eta honakoak izan ziren emaitzak:
Clasificación general :
| 1. | Emilio Rodríguez | Espainia | 134h 49' 19s |
| 2. | Manuel Rodríguez | Espainia | + 15' 30s |
| 3. | Josep Serra Gil | Espainia | + 16' 05s |
| 4. | Bernardo Ruiz | Espainia | + 19' 16s |
| 5. | Umberto Drei | Italia | + 25' 23s |
| 6. | Senén Mesa | Espainia | + 31' 44s |
| 7. | Bernat Capó | Espainia | + 36' 29s |
| 8. | Alighiero Ridolfi | Italia | + 46' 38s |
| 9. | Antoni Gelabert | Espainia | + 47' 03s |
| 10. | Jesús Loroño | Euskadi | + 1h 00' 26s |
Mendiko sailkapena :
| 1. | Emilio Rodríguez | Espainia | 40 puntu |
| 2. | Josep Serra Gil | Espainia | 30 puntu |
| 3. | Jesús Loroño | Euskadi | 17 puntu |
Taldekako sailkapena :
| 1. | España | Espainia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1051068
# Txakur erdi hondoratuta

Txakur erdi hondoratuta edo Txakurra bestetik gabe (gaztelaniaz: Perro semihundido) 1819an Francisco Goyak egindako margolana da, Margolan Beltzen sailekoa, Quinta del Sordo (Gorraren Etxea) zeritzon bi solairuko etxean jarrita, Madrilgo kanpoaldean. Gaur egun Pradoko museoan ikus daiteke, Madrilen.
Analisi garaikide batzuek geroagoko beste mugimendu artistiko batzuen lehen aztarnak ikusi nahi izan dituzte obran, hala nola inpresionismoarenak.

## Deskribapena

Margolan handia da: 130 x 84 zm.
Oso koadro soila da: txakur baten burua baino ez du ageri, plano inklinatu baten atzetik. Plano hori okre ilun kolorekoa da, eta espazio bertikal baten gainean ageri da, tonu argiagoan, koadroaren espazioan beste irudirik gabe. Txakurraren buruaren begirada gorantz doa, eta bakardadea irudika lezake.

## Historia

Gainerako Pintura Beltzak bezala, Txakurra hormatik mihisera eraman zuen Salvador Martínez Cubellsek 1873tik aurrera, 1878ko Parisko Erakusketa Unibertsalean saltzeko asmoa zuen Émile d'Erlanger baroiaren enkargua jaso ondoren. Hala ere, lanek ez zuten eroslerik erakarri eta baroiak berak eman zizkion dohaintzan, 1881ean, Pradoko museoari; gaur egun bertan daude ikusgai.

## Interpretazioak

Lanaren interpretazio desberdinak egin dira:
* Lana bukatu gabe dago.
* 1874an J. Laurent argazkilariak egindako argazkiaren azterketatik abiatuta egindako interpretazio batzuen arabera, txakurrak txori batzuen hegaldiari begiratzen dio oso interesaturik.
* Valeriano Bozalek, 1997an, iritzi guztiak bildu zituen, tartean txakurrak hegan doazen bi txori ikusten dituela, edo Goyak koadroa amaitu ez zuela barne. Hala ere, erabat baieztatzen du bat bera ere ez dela argudio erabakigarria, eta ez ginatekeela ziur egon animalia hondoratzen ari denik ere.

## Erreferentziak

* ↑ https://theartwolf.com/es/goya/perro-semihundido/
* ↑ José Manuel Arnaiz, Las pinturas negras de Goya, Madril, Antiqvaria, 1996, 36.or. ISBN 978-84-86508-45-6
* ↑ Valeriano Bozal, Pinturas negras de Goya, Madril, Tf Editores, 1997, 98.or. ISBN 84-89162-75-1

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Pradoko museoaren fitxa.
* Datuak: Q500936
* Multimedia: Perro semihundido / Q500936
# Karla Bustamante Valles

Karla Bustamante Valles (Chihuahua, Mexiko, XX. mendea) zientzialaria da, bioteknologian espezializatua. Biogenierako Ikerketa Zentroko presidentea da. Zentro horretan, ikerketa biomedikoko, diagnostikoko eta errehabilitazio-terapietako mekanismo teknologiko berriak garatzen dira.

## Bizitza

Ingeniaritza Elektronikoa ikasi zuen Chihuahuako Teknologikoan; Zientzietako maistratza, Conacyt-en bekaduna, eta Ingeniaritza Biomedikoko doktoretza Surreyko Unibertsitatean, eta Errehabilitazio Aurreratuko doktoretza ondokoa Marquetteko Unibertsitatean. Ingeniaritza Biomedikoko Ikertzaileen Sistema Nazionalean (Mexiko) dago, I. mailan.

### Lan ibilbidea

Biomedikuntzako Teknologia eta Ikerketa Zentroaren sorreran parte hartu zuen, baita Chihuahuan Errehabilitazio Robotikoko Gimnasioan ere.
2009an, Karla Bustamantek Engineering World Health Chihuahua taldea sortu zuen. Talde horretan, ikasleek eremu baztertuetako ospitaleetan egiten dute lan, eta mediku-aparailuak lortu edo konpondu egiten dituzte.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2016. Rotarios Destacados delakoen aintzatespena, Teknologia eta Berrikuntza kategorian
* 2013. Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako Estatuko Saria, Osasun eta Berrikuntzaren arloan
* 2012. Gazteriaren Sari Nazionala, Engineering World Health Chihuahuako ikasleekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ «Campus Chihuahua desarrolla innovadores proyectos en tecnología médica» Cronica Intercampus.
* ↑ López, Andrea. (18 de febrero de 2016). Chihuahua tiene un nuevo laboratorio de impresión 3D - TecReview. .
* ↑ Diario, Lourdes Díaz/ - El. Abren laboratorio de impresión 3D; buscar hacer prótesis a bajo costo. .
* ↑ La Palabra / Marzo 2015. .
* ↑ Policiaca, La. (7 de octubre de 2011). Abre sus puertas el gimnasio de robótica para rehabilitar a personas con discapacidades físico-motoras. .
* ↑ «Ganan Premio Nacional de la Juventud 2012 por su compromiso con la salud» sitios.itesm.mx.
* ↑ «Entregan reconocimientos a rotarios destacados» www.omnia.com.mx.
* ↑ Encabeza Duarte entrega del Premio Estatal de Ciencia, Tecnología e Innovación | La Opción de Chihuahua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51883439