OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Murinae

Murinae Muridae familiaren barnean dagoen karraskarien subfamilia da.

## Generoak

Abditomys Abeomelomys Aethomys Anisomys Anonymomys †Antemus †Anthracomys Apodemus Apomys Archboldomys Arvicanthis Baiyankamys Bandicota Batomys †Beremendimys Berylmys Bullimus Bunomys †Canariomys Carpomys †Castillomys †Castromys †Chardinomys Chiromyscus Chiropodomys Chiruromys Chrotomys Coccymys Colomys Conilurus †Coryphomys Crateromys Crossomys Cremnomys Crunomys Dacnomys Dasymys Dephomys Desmomys †Dilatomys Diomys Diplothrix Echiothrix Eropeplus †Euryotomys Golunda Grammomys Hadromys Haeromys Hapalomys Heimyscus †Hooijeromys †Huaxiamys †Huerzelerimys Hybomys Hydromys Hylomyscus Hyomys Kadarsanomys †Karnimata Komodomys †Kritimys Lamottemys Leggadina Lemniscomys Lenomys Lenothrix Leopoldamys Leporillus Leptomys Limnomys Lorentzimys Macruromys Madromys Malacomys Mallomys †Malpaisomys Mammelomys Margaretamys Mastacomys Mastomys Maxomys Melasmothrix Melomys Mesembriomys Micalaemys Microhydromys Micromys †Mikrotia Millardia Mirzamys Muriculus Musseromys Mus Mylomys Myomyscus Myotomys Nesokia Nesoromys Nilopegamys Niviventer Notomys Oenomys †Orientalomys Otomys Palawanomys †Paraethomys †Parapodemus Papagomys Parahydromys Paraleptomys Paramelomys Parotomys †Parapelomys Paruromys Paulamys Pelomys Phloeomys Pithecheir Pithecheirops Pogonomelomys Pogonomys Praomys †Progonomys Protochromys †Qianomys Pseudohydromys Pseudomys †Ratchaburimys Rattus Rhabdomys †Rhagamys †Rhagapodemus Rhynchomys †Saidomys Saxatilomys Solomys Sommeromys Soricomys †Spelaeomys Srilankamys Stenocephalemys †Stephanomys Stochomys Sundamys Taeromys Tarsomys Tateomys Thallomys Thamnomys Tokudaia Tonkinomys Tryphomys Uromys Vandeleuria Vernaya Waiomys †Wushanomys Xenuromys Xeromys †Yunomys Zelotomys Zyzomys

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30266
* Multimedia: Murinae / Q30266
* Espezieak: Murinae
# Nobusuke Kishi

Nobusuke Kishi (japonieraz: 岸 信介, Kishi Nobusuke, Tabuse, 1896ko azaroaren 13a – Tokio, 1987ko abuztuaren 7a) japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1957tik 1960ra.
Samuraien familia batean jaio zen eta zuzenbidea ikasi zuen Tokioko Unibertsitatean. 1935ean Mantxukuo estatu txotxongiloaren arduradun ekonomiko izendatu zuten eta "Shōwa aroko Munstro" ezizena jaso zuen. Hideki Tōjōren gobernuko Merkataritza ministroa izan zen eta Estatu Batuei gerra deklarazioa sinatu zionetako bat izan zen.
Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, hiru urte eman zituen kartzelan gerrako kriminalagatik, baina azkenean Estatu Batuek ez zuten auzipetu. Ameriketako Estatu Batuen babesarekin, alderdi kontserbadorea zuzendu zuen Japonian, eta Alderdi Liberal Demokratikoaren sortzaileetako bat izan zen. 1957tik 1960ra bere herrialdeko lehen ministro izan zen.
Eisaku Satōren anaia eta Shinzo Aberen aitona izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315572
* Multimedia: Nobusuke Kishi / Q315572
# Mus (generoa)

    Artikulu hau animaliari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sagu (argipena)».
Mus Muridae familiako karraskari-taldea da. Generoren espezierik ezagun eta hedatuena sagu arrunta da (Mus musculus). Normalean, sagu hitza esaten dugunean, genero honi buruz ari gara, baina egon daitezke Mus generokoak ez diren saguak ere.

## Taxonomia

Genero honek 38 espezie ditu, lau azpigenerotan banatuak:
* Mus (Pyromys) azpigeneroa
** Mus platythrix
** Mus saxicola
** Mus philipsi
** Mus shortridgei
** Mus fernandoni
* Mus (Coelomys) azpigeneroa
** Mus mayori
** Mus pahari
** Mus crociduroides
** Mus vulcani
** Mus famulus
* Mus (Mus) azpigeneroa
** Mus caroli
** Mus cervicolor
** Mus cookii
** Mus booduga
** Mus terricolor
** Mus musculus
** Mus spretus
** Mus macedonicus
** Mus spicelegus
* Mus (Nannomys) azpigeneroa
** Mus callewaerti
** Mus setulosus
** Mus triton
** Mus bufo
** Mus tenellus
** Mus haussa
** Mus mattheyi
** Mus indutus
** Mus setzeri
** Mus musculoides
** Mus minutoides
** Mus orangiae
** Mus mahomet
** Mus sorella
** Mus kasaicus
** Mus neavei
** Mus oubanguii
** Mus goundae
** Mus baoulei

## Erreferentziak

* ↑ A. J. Mitchell-Jones, G. Amori, W. Bogdanowicz, B. Krystufek, P. J. H. Reijnders, F. Spitzenberger, M. Stubbe, J. B. M. Thissen, V. Vohralik, J. Zima: The Atlas of European Mammals. Poyser, Londres, 1999: 298–299. orr. ISBN 0-85661-130-1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39275
* Multimedia: Mus / Q39275
* Espezieak: Mus
# Hayato Ikeda

Hayato Ikeda (japonieraz: 池田 勇人, Ikeda Hayato, Hiroshima, 1899ko abenduaren 3a – Tokio, 1965eko abuztuaren 13a) 1960tik 1964ra Japoniako lehen ministro izan zen politikari japoniarra izan zen. Ezaguna izan zen bere Errenta Bikoizteko Planagatik, 10 urtean Japoniako ekonomiaren tamaina bikoiztuko zuela hitzeman zuena, eta 1964ko Udako Olinpiar Jokoak buru izateagatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q299142
* Multimedia: Hayato Ikeda / Q299142
# Eisaku Satō

Eisaku Satō (japonieraz: 佐藤 榮作, Satō Eisaku, Tabuse, 1901eko martxoaren 27a – Tokio, 1975eko ekainaren 3a) japoniar politikaria izan zen. Alderdi Liberaleko idazkari nagusi izan ondoren (1946), Posta eta Telegrafoetako ministroa (1951-1952), eta eraikuntzakoa izan zen (1952-1953). Lehen ministroa zen bere anaia Kishik Finantzetako ministro izendatu zuen lehenik (1958-1960) eta Industria eta Barne Merkataritzakoa, ondoren (1961-1962). Teknologia eta Indar Atomikoko ministro izan zen ondorengo bi urteetan, eta Tokioko Olinpiar Jokoak antolatzeko arduradun nagusi izendatu zuten. 1964an Lehen ministro egin zuten, eta kargu hori izan zuen 1972. urtera arte. 1974. urtean Bakearen Nobel saria eskuratu zuen, Seán MacBride irlandar politikariarekin batera, arma nuklearrak ez hedatzeko hitzarmena sinatu zuelako.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179871
* Multimedia: Eisaku Satō / Q179871
# Kakuei Tanaka

Kakuei Tanaka (japonieraz: 田中 角栄 edo 田中 角榮, Tanaka Kakuei, Nishiyama, Niigata, 1918ko maiatzaren 4a – Tokio, 1993ko abenduaren 16a) japoniar politikaria izan zen. 1947. urtean hasi zen politikan Parlamentuko kide hautatu zutenean. 1957-1958 bitartean Posta eta Telekomunikazio ministro izan zen, 1962-1965 urteetan Finantza ministro, eta 1971-1972 bitartean Industria eta Merkataritza ministro. 1972. urtean Alderdi Liberal Demokratikoko lehendakari izendatu zuten, eta Lehen ministro izan zen. 1974. urtean bi kargu horiek utzi behar izan zituen, dirua bere interesen alde erabili izana leporatu baitzioten. Hala eta guztiz ere, Alderdiko alde bat zuzentzen jarraitu zuen, eta 1979. urtean Parlamentuko kide hautatu zuten berriro.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q297644
* Multimedia: Kakuei Tanaka / Q297644
# Takeo Miki

Takeo Miki (japonieraz: 三木 武夫, Miki Takeo, Tokushima, 1907ko martxoaren 17a – Tokio, 1988ko azaroaren 14a) 1974tik 1976ra Japoniako lehen ministro izan zen politikari japoniarra izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q317675
* Multimedia: Takeo Miki / Q317675
# Takeo Fukuda

Takeo Fukuda (japonieraz: 福田 赳夫, Fukuda Takeo, Takasaki, 1905eko urtarrilaren 14a – Tokio, 1995eko uztailaren 5a) japoniar politikaria izan zen. Japoniarko lehen ministroa izan zen 1976tik 1978ra.
Samurai familia batean jaio zen eta zuzenbidean lizentziatu zen Tokioko Unibertsitatean. Gerran burokrata izan zen Finantza Ministerioan. 1952an diputatu hautatu zuten, eta ondoren Nekazaritza, Finantza eta Kanpo Arazoetako ministro. 1976an Alderdi Liberal Demokratikoko presidente eta lehen ministro hautatu zuten. Neutral mantendu zen Txinaren eta Sobietar Batasunaren arteko gatazketan, eta harremanak hobetu zituen Asiako hego-ekialdeko herrialdeekin.
Yasuo Fukuda bere semea ere Japoniako lehen ministroa izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315584
* Multimedia: Takeo Fukuda / Q315584
# Irantzu

    Artikulu hau Deierriko etxaldeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Irantzu (Izarbeibar)».
Irantzu Abartzuzako iparraldean dagoen auzoa da, mendialdean kokatutakoa. 2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak bederatzi biztanle baino ez ditu.

## Demografia eta biztanleria

Irantzuko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| 11 | 12 | 17 | 17 | 17 | 22 | 25 | 5 | 3 | 4 | 3 | 9 |

## Monasterioa

Irantzuko monasterioa Erdi Aroko zistertar eraikina da. Klaustro gotiko ederra dago barnealdean.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko onomastika

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Irantzuko monasterioa
* Datuak: Q12259713
# Masayoshi Ito

Masayoshi Itō (japonieraz: 伊東 正義, Itō Masayoshi, 1913ko abenduaren 15a - 1994ko maiatzaren 21a) japoniar politikari bat izan zen. 1980an Japoniako jarduneko lehen ministro izan zen Masayoshi Ōhiraren bat-bateko heriotzaren ostean. Ondoren, Japoniako Atzerri ministro izan zen 1980tik 1981era.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q744989
* Multimedia: Masayoshi Ito / Q744989
# Zenkō Suzuki

Zenkō Suzuki (japonieraz: 鈴木 善幸, Suzuki Zenkō, Iwate, 1911ko urtarrilaren 11a – Tokio, 2004ko uztailaren 19) 1980tik 1982ra Japoniako lehen ministro izan zen politikari japoniarra izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315551
* Multimedia: Zenkō Suzuki / Q315551
# Yasuhiro Nakasone

Yasuhiro Nakasone (japonieraz: 中曽根 康弘 Nakasone Yasuhiro; Takasaki, 1918ko maiatzaren 27a - Tokio, 2019ko azaroaren 29a) japoniar abokatua eta politikaria izan zen. 1946an hasi zen politikan lanean, Alderdi Demokrataren barruan, baina, handik denbora gutxira, Alderdi Liberal Demokratan sartu zen. 1959tik aurrera, behin baino gehiagotan izan zen ministro. Zenkō Suzukiren gobernua bukatu ondoren (1982), Nakasone izendatu zuten haren lekua hartzeko, bai Alderdi Liberalaren agintaritzan eta bai Lehen Ministro karguan. 1987an utzi zuen kargua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q250828
* Multimedia: Yasuhiro Nakasone / Q250828
# Noboru Takeshita

Noboru Takeshita (japonieraz: 竹下 登, Takeshita Noboru, Kakeyama, 1924ko otsailaren 26a – Minato, 2000ko ekainaren 19a) japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1987tik 1989ra.
Alderdi Liberal Demokratikoko kide izan zen eta Ordezkarien Ganberako eserleku bat bete zuen 1958tik 2000ra. Finantza ministroa eta alderdiko presidentea izan zen. 1987tik 1989ra Japoniako lehen ministro izan zen burbuila ekonomikoaren garaian, eta bere agintaldian Shōwa enperadorea hil zen eta Akihito tronura iritsi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315561
* Multimedia: Noboru Takeshita / Q315561
# Sōsuke Uno

Sōsuke Uno (japonieraz: 宇野 宗佑, Uno Sōsuke, Shiga, 1922ko abuztuaren 27a – Shiga, 1998ko maiatzaren 19) Japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1989an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315591
* Multimedia: Sōsuke Uno / Q315591
# Toshiki Kaifu

Toshiki Kaifu, japonieraz 海部 俊樹, Kaifu Toshiki (Nagoya, Japonia, 1931ko urtarrilaren 2a - Tokio, 2022ko urtarrilaren 9a) japoniar politikaria izan zen.

## Biografia

Alderdi Liberal Demokratikoaren (PLD) aholkulari legegile izendatu zuten 1954an. 1960ko hauteskundeetan, diputatu aukeratu zuten, eta birritan izan zen Hezkuntza saileko buru. 1989an, Sosukek kargua utzi zuenean (geisha batekin maitasun-harremanak izan zituelako susmopean), eta Takako Doi andrearen talde sozialista Senatuan gailendu zela ikusita, Kaifuk alderdiaren buruzagitza hartu zuen bere gain. 1990eko hauteskundeetan, liberalek gehiengoa lortu zuten, eta Kaifu Lehen Ministro izendatu zuten. 1991n utzi zuen kargua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315579
* Multimedia: Toshiki Kaifu / Q315579
# Kiichi Miyazawa

Kiichi Miyazawa (japonieraz: 宮澤 喜一, Miyazawa Kiichi, Fukuyama, 1919ko urriaren 8a – Tokio, 2007ko ekainaren 28a) japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1991tik 1993ra.
Alderdi Liberal Demokratikoko kidea izan zen eta berrogeita hamar urtez diputatua izan zen. Hainbat gobernutan Industria, Kanpo Arazo, Telekomunikazio, Nekazaritza eta Finantza ministroa izan zen.
1991ko azaroaren 5ean Toshiki Kaifu ordezkatu zuen lehen ministro karguan. Bakea mantentzeko misioetan japoniar soldaduak kanpora bidaltzea baimentzeko legea onartu zuen. Estatu Batuekin merkataritza akordio bat ere negoziatu zuen eta finantza erreformak sartu zituen.
1993ko abuztuan zentsura mozioa galdu zuen eta 38 urtez ALDren gobernua amaitu zuten Japonian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315565
* Multimedia: Kiichi Miyazawa / Q315565
# Morihiro Hosokawa

Morihiro Hosokawa (japonieraz: 細川 護煕, Hosokawa Morihiro, Tokio, 1938ko urtarrilaren 14a) 1993tik 1994ra Japoniako lehen ministro izan zen politikari japoniarra da. Zortzi alderdiko koalizio gobernua zuzendu zuen, 1955az geroztik Alderdi Liberal Demokratikoa (LDP) lehen ministroa buru ez zuen lehen gobernua izan zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315555
* Multimedia: Morihiro Hosokawa / Q315555
# Tsutomu Hata

Tsutomu Hata (japonieraz: 羽田 孜, Hata Tsutomu, Tokio, 1935ko abuztuaren 24a - ibidem, 2017ko abuztuaren 28a) japoniako 51. lehen ministroa izan zen. Alderdi Demokratikoaren kidea, Kanpo Harremanetako ministroa izan zen 1993 eta 1994 bitartean. 1994ko apirilaren 28an lehen ministro karguan hartu zuen Morihiro Hosokawaren ordez. 1994ko ekainaren 30ean dimititu zuen. Tomiichi Murayama izan zen bere ondorengoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315720
* Multimedia: Tsutomu Hata / Q315720
# Japoniako Alderdi Demokratikoa

Japoniako Alderdi Demokratikoa (japonieraz: 民主党, Minshutō, PD, PDJ edo DPJ laburtua) Japoniako alderdi politiko zentrista izan zen. 1998an sortu zuten oposizioko zenbait alderdi bilduz. 2009an mende erdiz poterea izan zuen Alderdi Liberal Demokratikoa ordezkatu zuen baina bere barneko arazoek eta gobernuan egindako lanak arazoak eragin zituzten. 2016an Berrikuntzaren Alderdiarekin bat egin zuen eta Minshinto izeneko alderdi berria sortu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. [#5209 Estilo Liburua. .
* ↑ Karan, Pradyumna P.. (2005). Japan in the 21st century: environment, economy, and society. University Press of Kentucky, 295 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200314
* Multimedia: Democratic Party of Japan / Q200314
# Lope Artaxoakoa

Lope Artaxoakoa (Artaxoa, ? - Iruñea, 1159ko urriaren 11) nafar elizgizona izan zen. 1142-1159 urteetan Iruñeko apezpikua izan zen.

## Bizitza

Izenak adierazten duen bezala, Artaxoan jaio zen. 1135etik Iruñeko katedraleko sakristaua eta diruzaina zen. 1142an aukeratu zuten Iruñeko apezpiku, Antso Larrosaren ondorengo.
1134an, Alfontso Borrokalaria hil ondoren, Iruñeko eta Aragoiko erresumak behin betiko bereizi ondoren, eliz-arazoak sortu ziren. Lope auzitan aritu zen Huescako apezpikuarekin Valdonsellako eliza batzuk zirela kausa, eta aldeko epaia lortu zuen. Ejea, Tauste eta Lunako tenpluak, aldiz, Zaragozakoaren esku utzi behar izan zituen. 1147an, akordio bat iritsi zuen San Juan de la Peña monasterioarekin Lizarrako elizak zirela-eta. Era berean, 1149an amaiera eman zion Iruñeko apezpikuek eta Montearagongo abadeek izandako liskar luzeari.
Leireko monasterioa salbuespen kanonikoa lortzen saiatu zen, alegia, apezpikuaren agintetik at gelditzea, baina arrakastarik gabe. Haren apezpikualdian hasi ziren eraikitzen Olibako eta Tulebrasko monasterioak Nafarroan, eta Fiterokoa Gaztelako mugan.
1150ean, urrezko 1250 txanponekin lagundu zion Antso VI.a Jakituna errege berriari, Nafarroako Erresuma oso une ekonomiko txarrean baitzegoen. Baina Nafarroaren eta Aragoiren arteko gerrak erabat mikaztu zuen bien arteko harremana. 1156an, bitartekari ibili zen Bartzelonako konde Erramun Berenger IV.aren aurrean, su-etena lortzeko, eta honek bahitu gisa atxiki zuen. Antso VI.ak meniaren baldintzak bete ez zituenez, Lopek bi urte igaro behar izan zituen Aragoin. Deserrialdi hartan, Antso VI.ak harenganako uste ona galdu zuen.
1159an, Nafarroak eta Aragoik bakea adostu zutelarik, Lope eta Antso VI.a adiskidetu ziren. Apezpikua hilabete batzuk geroago hil zen, urriaren 11n.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Lope de Artajona. Gran Enciclopedia Navarra, enciclopedianavarra.com (Noiz kontsultatua: 2025-3-5).
* 1 2 3 Madoz, José. Dos hijos ilustres de Artajona en la silla de San Fermín. Príncipe de Viana, ISSN 0032-8472, 13. urtea, 48-49. zenbakia, 1952, dialnet.unirioja.es (Noiz kontsultatua: 2025-3-5).
* ↑ Alfontso I.a Borrokalaria. Elhuyar, puntubi.com (Noiz kontsultatua: 2025-3-6).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132963289
# Tomiichi Murayama

Tomiichi Murayama (japonieraz: 村山 富市, Murayama Tomiichi, Oita, 1924ko martxoaren 3a) japoniar politikaria da.
1972an, diputatu sozialista hautatu zuten Oitako prefekturan, eta, 1974an, Alderdi Sozialistako presidente. 1994an, Lehen Ministro hautatu zuten. Murayamak erregimen garden eta demokratikoa mantenduko zuela agindu zuen. Baina 1996an, dimisioa aurkeztu zuen zenbait arrazoirengatik: 1991tik aurrera, Japoniako ekonomiak atzeraldi nabarmena izan zuen; krisi-garaian Lehen Ministroaren kudeaketak kritika ugari izan zituen; eta Goreneko Egia sektak atentatu gogorrak egin zituen. Bere agintaldian, indartu egin ziren Japoniaren joera bakezaleak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310126
* Multimedia: Tomiichi Murayama / Q310126
# Maxim Kontsevitx

Maxim Lvovitx Kontsevitx (errusieraz: Макси́м Льво́вич Конце́вич; Khimki, Errusiako SESF, 1964ko abuztuaren 25a) errusiar matematikaria da. Frantziako Ikerketa Zientifiko Aurreratuetarako Institutuko irakasle eta Estatu Batuetako New Brunswickeko Rutgers Unibertsitateko irakasle bisitaria da. Moskuko Unibertsitatean ikasi ondoren, Informazioa Prozesatzeko Problemen Institutuan lan egin zuen. 1992an eskuratu zuen doktoregoa, Bonngo Unibertsitatean (Alemania). Harvard, Princeton, Berkeley eta Bonnen lana egiteko aukera eman zioten. Kontsevitxek matematika hutsaren eta fisika teorikoaren arteko erlazio asko sortu ditu, Richard Feynmann eta Edward Wittenek egindako lanaren eraginpean bereziki. Ekarpenik garrantzitsuenak korden teorian eta kuantuen teorian egin ditu. Dena dela, geometriako lau problema ebaztu zituenean egin zen ezaguna. Wittenen konjetura bat frogatzeaz gainera, grabitazio kuantikoko bi ereduen baliokidetasun matematikoa ere frogatu du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) "Maxim Kontsevich | Russian mathematician".. Encyclopedia Britannica..
* ↑ (Ingelesez) Chang, Kenneth.. (2014). "The Multimillion-Dollar Minds of 5 Mathematical Masters".. The New York Times..

## Kanpo estekak

(Ingelesez) Fields Medal
* Datuak: Q369588
* Multimedia: Maxim Kontsevich / Q369588
# Ryutaro Hashimoto

Ryutaro Hashimoto (japonieraz: 橋本龍太郎, Hashimoto Ryūtarō, Sōja, Japonia, 1937ko uztailaren 29a - Tokio, Japonia, 2006ko uztailaren 1a) japoniar politikaria izan zen.

## Biografia

1963an hautatu zuten lehenbizikoz parlamentari, Alderdi Liberal Demokratikoko zerrendetan. Gerora hainbat kargu izan zituen Japoniako administrazioan: Garraio, Finantza, Atzerri eta Industria ministro izan zen, besteak beste. 1995ean ALDko buru hautatu zuten, eta Lehen Ministro 1996an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309374
* Multimedia: Ryūtarō Hashimoto / Q309374
# Keizō Obuchi

Keizō Obuchi (japonieraz: 小渕 恵三, Obuchi Keizō, Nakanojō, 1937ko ekainaren 25a - Tokio, 2000ko maiatzaren 14a) japoniar politikaria izan zen. Japoniako lehen ministroa izan zen 1998tik 2000ra.
1963an 26 urterekin Ordezkarien Ganberako kide aukeratu zuten, eta kide gazteena bihurtu zen. Alderdi Liberal Demokratikoan gora egin zuen, eta 1980ko eta 1990eko hamarkadetan Kabineteko idazkari buru eta Kanpo Arazoetako ministro izan zen.
1998an lehen ministro izendatu zuten. Bi helburu nagusiak Errusiarekin bake ituna sinatzea eta Japoniako ekonomia suspertzea izan ziren, gastu publikoa handituz eta zergak jaitsiz. Apirilaren 1ean bihotzekoa izan zuen eta koma egoeran sartu zen. Apirilaren 5ean Yoshirō Morik ordezkatu zuen eta maiatzaren 14an hil zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313339
* Multimedia: Keizō Obuchi / Q313339
# Yoshirō Mori

Yoshirō Mori (japonieraz: 森 喜朗, Mori Yoshirō, Ishikawa, 1937ko uztailaren 14a) 2000tik 2001era Japoniako lehen ministro eta Alderdi Liberal Demokratikoa presidente izan zen politikari japoniarra da. Inkestetan ez zen ezaguna izan karguan egon zen garaian, eta ezaguna da adierazpen polemikoak egiteagatik, bai lehen agintaldian bai ondoren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233499
* Multimedia: Yoshirō Mori / Q233499
# Junichiro Koizumi

Junichiro Koizumi (japonieraz: 小泉 純一郎, Koizumi Junichiro, Yokosuka, 1942ko urtarrilaren 8a) japoniar politikaria da. Japoniako lehen ministroa izan zen 2001etik 2006ra.
Ekonomia ikasi zuen bere herrialdean eta Londresen, eta 1972an diputatu hautatu zuten lehen aldiz. Ondoren, Posta eta Komunikazio ministro eta Osasun eta Ongizate ministro izan zen.
Japoniako Alderdi Liberal Demokratikoko buru eta lehen ministro izan zen 2001 eta 2006 artean. Estatuaren zorra murrizteko eta posta-zerbitzua pribatizatzeko politika ekonomiko neoliberalak aplikatu zituen.
Erretiratu eta urte batzuetara, nuklearren aurkako jarrerak defendatu zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130852
* Multimedia: Junichiro Koizumi / Q130852
# Shinzō Abe

Shinzō Abe (japonieraz: 安倍 晋三, Abe Shinzō, abe ɕinzoː ahoskatua; Nagato, 1954ko irailaren 21a - Nara, Japonia, 2022ko uztailaren 8a) Japoniako Lehen ministroa izan zen. Alderdi Liberal Demokrataren buruzagi nagusia, Bigarren Mundu Gerra eta gero jaiotako lehendabiziko Lehen Ministroa izan zen.
2006an lehendabizikoz hautatu zuten, historian lehen ministrorik gazteena izanik. Osasun-arazoak zirela medio, 2007an kargua utzi zuen. Bere ordezkoek ez zuten luzaro iraun eta 2012an itzuli zen. Berriz ere Lehen ministro izan zen 2012tik 2020ko abendura arte, Japonian kargu horretan denbora gehien egon den politikaria bihurtuz. 2020ko irailean berriz ere osasun-arazoengatik utzi zuen kargua.
2022ko uztailaren 8an hil zuten tiroz mitin bat ematen ari zenean.

## Erreferentziak

* ↑ Foster, Malcolm. Abe wins vote to lead Japan main opposition party. Associated Press.
* ↑ «Japoniako lehen ministroak kargua utziko du, osasun arrazoiengatik» EITB 2020-08-28 (Noiz kontsultatua: 2022-07-08).
* ↑ Berria. «Hil egin dute Japoniako lehen ministro ohia, tirokatuta» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-07-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132345
* Multimedia: Shinzō Abe / Q132345
# Yasuo Fukuda

Yasuo Fukuda (japonieraz: 福田 康夫, Fukuda Yasuo, Takasaki, 1936ko uztailaren 16a) japoniar politikaria eta herrialde horretako 91. Lehen Ministroa. Karguan 2007ko irailaren 25ean izendatu zuten eta 2007ko irailaren 26ak Akihito Japoniako Enperadoreak karguan berretsi zuen.
Alderdi Liberal Demokratikoko kidea da eta Takeo Fukuda bere aita ere Lehen Ministro izan zen 1970eko hamarkadan. Dimisioa aurkeztu zuen Shinzō Aberen ordezkoa izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101137
* Multimedia: Yasuo Fukuda / Q101137