OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tortosako geltokia

Tortosa Kataluniako Baix Ebre eskualdeko tren geltoki bat da, Tortosa udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Tarragona — Valentzia

## Zerbitzuak
### Eskualdeko trenak

Kataluniako Renfe Aldiriak :
| Hasiera | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Amaiera ⁠ |
| Bartzelona–Frantzia ← | Camp-redó | ◄   ► | Ulldecona–Alcanar–la Sénia | → Ulldecona–Alcanar–la Sénia |

### Distantzia ertaina

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 50 | Valentzia Iparraldea | Valentzia–Cabanyal • Sagunt • Vila-real • Castelló de la Plana • Benicàssim • Orpesa • Torreblanca • Alcalà de Xivert • Benicarló–Peníscola • Vinaròs • Ulldecona–Alcanar–la Sénia • l'Aldea–Amposta–Tortosa | Tortosa |

### Distantzia luzea

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| Avant | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Cambrils • l'Hospitalet de l'Infant | Tortosa |

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5647848
* Multimedia: Tortosa train station / Q5647848
# Beneharnum

Beneharnum Akitaniako erromatar probintziako oppidum edo ziutadela bat izan zen, Galian. III. mendean hiri izatera igaro zen, Civitas Beneharnensium izenarekin, bertan bizi ziren beneharniar leinuaren aipamena. Ez dakigu zein den aurretik zuen izena. Uste da Beneharnum izena Bearnoren aurrekaria dela.
Antoninoren Ibilbidea bitan agertzen da, bata Caesaraugusta-Beneharum erromatar galtzadaren bidez, gaur egungo Zaragoza, Nafarroa Garaiko ekialdea, Jaka eta Somportetik bidea egiten zuena; bestea Aquae Tarbellicae-Tolosa erromatar galtzadaren baitan, Akize eta Tolosa Okzitania batzen zituena.
VI. mendera arte apezpiku baten egoitza izan zen, eta Galaktorio apezpikua Agdeko kontzilioan hartu zuen parte, 506an. 844an edo 848an vikingoek Beneharnum suntsitu zuten, eta hiria bertan behera utzi zuten. Handik mende batera gertu monasterio bat sortu zen, gaur egungo Leskarre herriaren oinarrian dagoena. Denbora luzez pentsatu zen hiria Orthez zela, baina gaur egun aurkitu dira hainbat egitura argi uzten dutenak Leskarren zegoela.

## Erreferentziak

* ↑ Issartel, Thierry. (2015-01). «Les saints évêques de Beneharnum (Lescar): enjeux religieux et politiques de la mémoire épiscopale dans la souveraineté de Béarn (xvie-xviie siècles)» Espace sacré, mémoire sacrée. Le culte des évêques dans leurs villes (IVe-XXe siècle) (Brepols Publishers) 10: 281–300. doi:10.1484/m.hag-eb.5.103683. ISBN 978-2-503-54531-8. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Bats, Michel; Bui-Thi-Maï. (1984). «Une étude pollinique aux origines de Beneharnum gallo-romain (Lescar, Pyrénées-Atlantiques)» Aquitania 2 (1): 269–275. doi:10.3406/aquit.1984.1009. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Roudier, Matthieu; Pichonneau, Jean-François; Réchin, François. (2012). «Les thermes publics de Lescar-Beneharnum et d'Oloron-Sainte-Marie-Iluro (Pyrénées Atlantiques). Découvertes récentes» Aquitania (21): 493–518. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8246241
# Beltrán Leyvako kartela

Beltrán Leyvako Kartela (gaztelaniaz: Cártel de los Beltrán Leyva) drogen trafikoko talde kriminala da. Sinaloako Kartelarekin lotuta zegoen. Jatorriz hauek ziren buruak: Arturo Beltrán Leyva, Alfredo Beltrán Leyva, Carlos Beltrán Leyva eta Héctor Beltrán Leyva, guztiak anaiak.
Beltrán Leyva anaiak 2008ko apirilean banandu ziren behin betiko Sinaloako Karteletik, eta, 2008ko urtarrilean Alfredo Beltrán Leyva atxilotu zutenean, gerra kriminala izan zuten Mexikoko hainbat lekutan kide ohien aurka. Kartela 2010etik aurrera, modu independentean lan egin zuten erakunde txikietan banatu zen.

## Kanpo estekak

* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
* ↑ https://web.archive.org/web/20080924011417/http://www.narcoticnews.com/Cocaine/2008/Jan/Cocaine_2008_Jan_21_Culiacan_Sinaloa_Mex_Alredo_Beltranleyva.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20090827010930/http://usembassy-mexico.gov/eng/releases/ep080530kingpin.html
# Beltrán Leyvako Kartela

Beltrán Leyvako Kartela (gaztelaniaz: Cártel de los Beltrán Leyva) drogen trafikoko talde kriminala da. Sinaloako Kartelarekin lotuta zegoen. Jatorriz hauek ziren buruak: Arturo Beltrán Leyva, Alfredo Beltrán Leyva, Carlos Beltrán Leyva eta Héctor Beltrán Leyva, guztiak anaiak.
Beltrán Leyva anaiak 2008ko apirilean banandu ziren behin betiko Sinaloako Karteletik, eta, 2008ko urtarrilean Alfredo Beltrán Leyva atxilotu zutenean, gerra kriminala izan zuten Mexikoko hainbat lekutan kide ohien aurka. Kartela 2010etik aurrera, modu independentean lan egin zuten erakunde txikietan banatu zen.

## Kanpo estekak

* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
* ↑ https://web.archive.org/web/20080924011417/http://www.narcoticnews.com/Cocaine/2008/Jan/Cocaine_2008_Jan_21_Culiacan_Sinaloa_Mex_Alredo_Beltranleyva.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20090827010930/http://usembassy-mexico.gov/eng/releases/ep080530kingpin.html
# Beltrán Leyva kartela

Beltrán Leyvako Kartela (gaztelaniaz: Cártel de los Beltrán Leyva) drogen trafikoko talde kriminala da. Sinaloako Kartelarekin lotuta zegoen. Jatorriz hauek ziren buruak: Arturo Beltrán Leyva, Alfredo Beltrán Leyva, Carlos Beltrán Leyva eta Héctor Beltrán Leyva, guztiak anaiak.
Beltrán Leyva anaiak 2008ko apirilean banandu ziren behin betiko Sinaloako Karteletik, eta, 2008ko urtarrilean Alfredo Beltrán Leyva atxilotu zutenean, gerra kriminala izan zuten Mexikoko hainbat lekutan kide ohien aurka. Kartela 2010etik aurrera, modu independentean lan egin zuten erakunde txikietan banatu zen.

## Kanpo estekak

* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
* ↑ https://web.archive.org/web/20080924011417/http://www.narcoticnews.com/Cocaine/2008/Jan/Cocaine_2008_Jan_21_Culiacan_Sinaloa_Mex_Alredo_Beltranleyva.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20090827010930/http://usembassy-mexico.gov/eng/releases/ep080530kingpin.html
# Beltrán Leyva kartela

Beltrán Leyvako Kartela (gaztelaniaz: Cártel de los Beltrán Leyva) drogen trafikoko talde kriminala da. Sinaloako Kartelarekin lotuta zegoen. Jatorriz hauek ziren buruak: Arturo Beltrán Leyva, Alfredo Beltrán Leyva, Carlos Beltrán Leyva eta Héctor Beltrán Leyva, guztiak anaiak.
Beltrán Leyva anaiak 2008ko apirilean banandu ziren behin betiko Sinaloako Karteletik, eta, 2008ko urtarrilean Alfredo Beltrán Leyva atxilotu zutenean, gerra kriminala izan zuten Mexikoko hainbat lekutan kide ohien aurka. Kartela 2010etik aurrera, modu independentean lan egin zuten erakunde txikietan banatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
* ↑ https://web.archive.org/web/20080924011417/http://www.narcoticnews.com/Cocaine/2008/Jan/Cocaine_2008_Jan_21_Culiacan_Sinaloa_Mex_Alredo_Beltranleyva.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20090827010930/http://usembassy-mexico.gov/eng/releases/ep080530kingpin.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q816215
* Multimedia: Beltrán-Leyva Cartel / Q816215
# Beltrán Leyva kartela

Beltrán Leyvako Kartela (gaztelaniaz: Cártel de los Beltrán Leyva) drogen trafikoko talde kriminala da. Sinaloako Kartelarekin lotuta zegoen. Jatorriz hauek ziren buruak: Arturo Beltrán Leyva, Alfredo Beltrán Leyva, Carlos Beltrán Leyva eta Héctor Beltrán Leyva, guztiak anaiak.
Beltrán Leyva anaiak 2008ko apirilean banandu ziren behin betiko Sinaloako Karteletik, eta, 2008ko urtarrilean Alfredo Beltrán Leyva atxilotu zutenean, gerra kriminala izan zuten Mexikoko hainbat lekutan kide ohien aurka. Kartela 2010etik aurrera, modu independentean lan egin zuten erakunde txikietan banatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
* ↑ https://web.archive.org/web/20080924011417/http://www.narcoticnews.com/Cocaine/2008/Jan/Cocaine_2008_Jan_21_Culiacan_Sinaloa_Mex_Alredo_Beltranleyva.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20090827010930/http://usembassy-mexico.gov/eng/releases/ep080530kingpin.html

## Ikus, gainera

* Sinaloako kartela

## Kanpo estekak

* Datuak: Q816215
* Multimedia: Beltrán-Leyva Cartel / Q816215
# Martin Johnson

Msrtin Osborne Johnson (Solihull, 1970eko martxoaren 9a) ingeles hamabosteko errugbilari eta entrenatzaile ohia da, bigarren lerroko postuan aritzen zena.
Hamasei urteko ibilbidean 362 partida jokatu zituen Leicester Tigers taldean. Ingalaterrako errugbi selekzioarekin debuta egin zuen 1993an eta 84 partida jokatu zituen, horietatik 39 kapitain gisa. Ingalaterrarekin jokatu zuen azken partidan, 2003ko Munduko Errugbi Txapelketan txapeldunaren kopa altxatu zuen.
British and Irish Lions taldearen hiru biratan parte hartu zuen, 1993an Zeelanda Berrira, 1997an Hegoafrikara eta 2001ean Australiara. Taldearen kapitaina izan zen Hegoafrikako bira garailean, apartheidaren amaieraren ondorengo lehena.
Ingalaterrako selekzioko hautatzailea izan zen 2008tik 2001era eta 2011ko Sei Nazioen Txapelketa irabaztea lortu zuen.

## Palmaresa
### Jokalaria
#### Leicester

* Ingalaterrako errugbi txapelketa (5): 1994–95, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2001–02
* Heineken Cup (2): 2001, 2002
* Pilkington Cup (2): 1992–93, 1996–97

#### Ingalaterra

* Sei Nazioen Txapelketa:
** Irabazlea (5): 1995, 1996, 2000, 2001, 2003
* Grand Slam:
** Irabazlea (2): 1995, 2003
* Triple Crown:
** Irabazlea (6): 1995, 1996, 1997, 1998, 2002, 2003
* Munduko Errugbi Txapelketa:
** Irabazlea (1): 2003

#### Lions

* 1993ko Zeelanda,Berrira bira, 2–1 portota
* 1997ko Hegoafrikara bira, 2–1 garaipena, kapitaina
* 2001eko Australiara bira, 2–1 porrota, kapitaina
* Datuak: Q2036406
* Multimedia: Martin Johnson / Q2036406
# Martin Johnson

Msrtin Osborne Johnson (Solihull, 1970eko martxoaren 9a) ingeles hamabosteko errugbilari eta entrenatzaile ohia da, bigarren lerroko postuan aritzen zena.
Hamasei urteko ibilbidean 362 partida jokatu zituen Leicester Tigers taldean. Ingalaterrako errugbi selekzioarekin debuta egin zuen 1993an eta 84 partida jokatu zituen, horietatik 39 kapitain gisa. Ingalaterrarekin jokatu zuen azken partidan, 2003ko Munduko Errugbi Txapelketan txapeldunaren kopa altxatu zuen.
British and Irish Lions taldearen hiru biratan parte hartu zuen, 1993an Zeelanda Berrira, 1997an Hegoafrikara eta 2001ean Australiara. Taldearen kapitaina izan zen Hegoafrikako bira garailean, apartheidaren amaieraren ondorengo lehena.
Ingalaterrako selekzioko hautatzailea izan zen 2008tik 2001era eta 2011ko Sei Nazioen Txapelketa irabaztea lortu zuen.

## Palmaresa
### Jokalaria
#### Leicester

* Ingalaterrako errugbi txapelketa (5): 1994–95, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2001–02
* Heineken Cup (2): 2001, 2002
* Pilkington Cup (2): 1992–93, 1996–97

#### Ingalaterra

* Sei Nazioen Txapelketa:
** Irabazlea (5): 1995, 1996, 2000, 2001, 2003
* Grand Slam:
** Irabazlea (2): 1995, 2003
* Triple Crown:
** Irabazlea (6): 1995, 1996, 1997, 1998, 2002, 2003
* Munduko Errugbi Txapelketa:
** Irabazlea (1): 2003

#### Lions

* 1993ko Zeelanda,Berrira bira, 2–1 portota
* 1997ko Hegoafrikara bira, 2–1 garaipena, kapitaina
* 2001eko Australiara bira, 2–1 porrota, kapitaina

### Entrenatzailea
#### Ingalaterra

* Sei Nazioen Txapelketa
** Irabazlea: 2011
** Txapeldunordea: 2009
* Calcutta Cup
** Irabazlea: 2009, 2010, 2011
* Cook Cup
** Irabazlea: 2010
* Datuak: Q2036406
* Multimedia: Martin Johnson / Q2036406
# Prototaxites

Prototaxites Siluriarrean agertu eta Devoniarrean desagertu ziren onddo genero bat izan zen. Prototaxitesek enborren moduko egiturak sortzen zituzten, metro bateko zabalerakoak eta 8 metroko altuerakoak, 50 mikrometroko diametroa zuten tutuen batera jarrita. Euren garaiko lehorreko izaki bizidunik handienak ziren, diferentzia handiarekin.
Prototaxitesen taxonomia eztabaida iturri izan da. Gaur egun onddo gisa hartzen dute gehienek, baina eztabaida ez dago guztiz itxita. Gainontzeko onddoekin duten harremana ezezaguna da. Ziurrenik urte bat baino gehiago irauten zuten izakiak ziren, urteroko zikloetan hazten zirenak. Ekologia ere ez da ziurra, batzuek proposatu dute saprofitoak zirela, gaur egungo onddo gehienak bezala, edo liken baten moduko sistema autotrofoa zuela.

## Erreferentziak

* ↑ Nelsen, Matthew P.; Boyce, C. Kevin. (2022-07). «What to Do with Prototaxites?» International Journal of Plant Sciences 183 (6): 556–565. doi:10.1086/720688. ISSN 1058-5893. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Vajda, Vivi; Cavalcante, Larissa; Palmgren, Kristoffer; Krüger, Ashley; Ivarsson, Magnus. (2023-01). «Prototaxites reinterpreted as mega-rhizomorphs, facilitating nutrient transport in early terrestrial ecosystems» Canadian Journal of Microbiology 69 (1): 17–31. doi:10.1139/cjm-2021-0358. ISSN 0008-4166. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Prototaxites

Prototaxites Siluriarrean agertu eta Devoniarrean desagertu ziren onddo genero bat izan zen. Prototaxitesek enborren moduko egiturak sortzen zituzten, metro bateko zabalerakoak eta 8 metroko altuerakoak, 50 mikrometroko diametroa zuten tutuen batera jarrita. Euren garaiko lehorreko izaki bizidunik handienak ziren, diferentzia handiarekin.
Prototaxitesen taxonomia eztabaida iturri izan da. Gaur egun onddo gisa hartzen dute gehienek, baina eztabaida ez dago guztiz itxita. Gainontzeko onddoekin duten harremana ezezaguna da. Ziurrenik urte bat baino gehiago irauten zuten izakiak ziren, urteroko zikloetan hazten zirenak. Ekologia ere ez da ziurra, batzuek proposatu dute saprofitoak zirela, gaur egungo onddo gehienak bezala, edo liken baten moduko sistema autotrofoa zuela.

## Erreferentziak

* ↑ Nelsen, Matthew P.; Boyce, C. Kevin. (2022-07). «What to Do with Prototaxites?» International Journal of Plant Sciences 183 (6): 556–565. doi:10.1086/720688. ISSN 1058-5893. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Vajda, Vivi; Cavalcante, Larissa; Palmgren, Kristoffer; Krüger, Ashley; Ivarsson, Magnus. (2023-01). «Prototaxites reinterpreted as mega-rhizomorphs, facilitating nutrient transport in early terrestrial ecosystems» Canadian Journal of Microbiology 69 (1): 17–31. doi:10.1139/cjm-2021-0358. ISSN 0008-4166. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2061593
* Multimedia: Prototaxites / Q2061593
# Jocondea

Joconde 1975ean sortutako eta gaur egun sarean eskuragarri dagoen datu-base zentrala da, Frantziako Kultura Ministerioak mantentzen duena, Musées de France izendatzen diren Frantziako museo publiko eta pribatu nagusien bildumetako objektuetarako, Code du patrimoine L. 441-1 artikuluaren arabera, 1.200 erakunde baino gehiagorekin.
"La Joconde" Mona Lisaren frantsesezko izena da, Louvreko bildumen erdia bezala, datu-basean sartuta dagoena, Leonardo da Vinciren, ondorengo edo harekin lotutako 295 elementuetako bat bezala; horietatik, 42 obra baino ez dira Leonardo da Vincirenak, 6 margolan barne. 2012ko azarorako, Jocondek 475.000 objektu baino gehiago zituen sarean eta 290.000 baino gehiago irudiekin, Frantziako 366 bildumatako 209.350 marrazki, 63.547 margolan, 34.561 estanpatu, 34.102 eskultura edo 16 osagarri eta jantziak zabaltzen ari dira oraindik. 2022ko ekainerako 636.405 objektu zenbatu zituen.
Datu-basea publikoaren informaziora ez ezik, museoetako administratzaile eta arduradunen beharretara ere badago, tresna profesionalak sarean aurkezteari esker, museoen bildumak katalogatzea eta estatuko inbentarioa errazteko (récolement). Horrek zerrenden zehaztasun handia azaltzen du. Museoek borondatez parte hartzen dutenez datu-basearen ohiko aberastean, batzuek beren bildumaren zati handi bat aurkez dezakete, eta beste batzuk, berriz, lehenengoek egindako gordailu iraunkor hutsengatik bakarrik agertzen dira.
1992tik Frantziako Minitel sisteman zuzenean, datu-basea sarean jarri zen 1995ean. Jatorriz arte ederretako eta dekorazio-arteetako objektuetarako soilik, 2004an Joconde arkeologia eta etnologiako objektuen datu-base bereiziekin bat egin zuen. Ministerioaren "Direction des Musées de France" (DMF) atalaren menpe dago.
Objektu ezagunenetako kopuru txiki batek prosako iruzkin bat dauka. Irudi guztiak ez daude koloretan, batez ere bilduma arkeologikoetarako. mendearen erdialdetik sortutako objektu batek irudirik ez duenean gehienetan copyright arrazoiengatik gertatzen da. Jatorrizko datu-basean, 49 bilaketa-irizpideen zerrenda oso egituratuta dago, hiztegi berezi bat erabiliz, bilaketa oso zehatz eta zehatzak egiteko aukera ematen duena, indizeak lagunduta ere.
2019ko uztailaren 9az geroztik, Joconde eskuragarri dago Plateforme Ouverte du Patrimoine (POP), kultura ministerioaren datu-base orokorrean, 8 datu-base biltzen dituena eta bilaketa aurreratu-irizpide nagusi 9 soilik eskaintzen dituena, baina 3.976.845 objektu, 2022ko ekainaren 25ean, 253.2606, 253.214 margo edo marrazki barne. 226.777 eskultura. Joconde-ren lehen bilaketa orria eskuragarri dago oraindik, baina ez dago eguneratu gehiago 2019ko martxoaren 19az geroztik.

## Erreferentziak

* ↑ «Code du patrimoine - Legifrance» www.legifrance.gouv.fr.
* ↑ «Joconde - catalogue - présentation» www2.culture.gouv.fr.

## Kanpoko estekak

* Joconde hasierako orria (in French)
* POP orri nagusia (in French)
* Datuak: Q809825
* Multimedia: Images from Joconde / Q809825
# Azido 4-aminosaliziliko

Azido 4-aminosalizilikoa konposatu organiko aromatikoa da C$_7$H$_7$NO$_3$ formula duena, azido karboxilokoen klasekoa. Fenoltzat ere jo daiteke. Solido zuria da. Disolbaezina da kloroformotan eta ohiko disolbatzaile organikoetan, disolbagarria, aldiz, uretan. Narritagarria da.

## Sintesia

Aziso 4-aminosalizilikoa meta-aminofenola amonio karbonatoarekin erreakzionaraziz prestatzen da disoluzioan eta presiopean.

## Erabilera
### Medikuntzan

Azido 4-aminosalizilikoa botika gisa baliatzen da tuberkulosia, hesteetako hanturazko gaixotasuna, Crohn gaitza eta kolitis ultzeraduna tratatzeko. Espainian eta Frantzian Granupas markarekin saltzen da. Ahoz hartzen da.
Albo-ondorioen artean botagura, beherakoa eta sabeleko mina aipa daitezke.

### Bestelako erabilerak

Azido 4-aminosalizilikoa elikagaien kontserbagarri eta sintesi kimikoan bitarteko produktu gisa ere usatzen da, metoklopramidaren sintesian etsenplurako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «4-Aminosalicylic acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ The Merck Index. 9th ed. Merck & Co., Inc, 485 or..
* 1 2 (Ingelesez) «Aminosalicylic Acid Monograph for Professionals» Drugs.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Granupas. .
* ↑ «★ ACIDO PARAAMINOSALICÍLICO LUCANE 4 g Gránulo gastrorresistente - FICHA TÉCNICA 🥇» www.vademecum.es (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ «p-Aminosalicylic acid - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
# Azido 4-aminosaliziliko

Azido 4-aminosalizilikoa konposatu organiko aromatikoa da C$_7$H$_7$NO$_3$ formula duena, azido karboxilokoen klasekoa. Fenoltzat ere jo daiteke. Solido zuria da. Disolbaezina da kloroformotan eta ohiko disolbatzaile organikoetan, disolbagarria, aldiz, uretan. Narritagarria da.

## Sintesia

Aziso 4-aminosalizilikoa meta-aminofenola amonio karbonatoarekin erreakzionaraziz prestatzen da disoluzioan eta presiopean.

## Erabilera
### Medikuntzan

Azido 4-aminosalizilikoa botika gisa baliatzen da tuberkulosia, hesteetako hanturazko gaixotasuna, Crohn gaitza eta kolitis ultzeraduna tratatzeko. Espainian eta Frantzian Granupas markarekin saltzen da. Ahoz hartzen da.
Albo-ondorioen artean botagura, beherakoa eta sabeleko mina aipa daitezke.

### Bestelako erabilerak

Azido 4-aminosalizilikoa elikagaien kontserbagarri eta sintesi kimikoan bitarteko produktu gisa ere usatzen da, metoklopramidaren sintesian etsenplurako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «4-Aminosalicylic acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ The Merck Index. 9th ed. Merck & Co., Inc, 485 or..
* 1 2 (Ingelesez) «Aminosalicylic Acid Monograph for Professionals» Drugs.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Granupas. .
* ↑ «★ ACIDO PARAAMINOSALICÍLICO LUCANE 4 g Gránulo gastrorresistente - FICHA TÉCNICA 🥇» www.vademecum.es (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ «p-Aminosalicylic acid - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* Datuak: Q229924
* Multimedia: 4-Aminosalicylic acid / Q229924
# Varenna

Varenna Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 693 biztanle ditu, 12,57 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Varennak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lierna Menaggio Oliveto Lario Bellagio Griante Perledo Esino Lario

## Loturak

* Como Lakuaren Zentroa
* Villa Playboy (Como aintzira)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42776
* Multimedia: Varenna / Q42776
# Virna Cedeño Escobar

Virna Alexia Cedeño Escobar (Guayaquil, Ekuador, 1967ko azaroaren 25a) zientzialaria, biologoa, akademikoa, ikertzailea eta politikaria da. Ekuadorreko presidenteordetzarako hautagaia izan zen 2021eko presidentetzarako hauteskundeetan, Pachakutik alderdi politikoaren eskutik.

## Bizitza

Virnak biologia ikasi zuen Guayaquilgo Unibertsitatean, maistratasuna lortu zuen Pierre eta Marie Curie Unibertsitatean (Paris VI) eta bioteknologia molekularrean doktoretza Montpellierreko Unibertsitatean.

### Lan ibilbidea

Guayaquilgo Unibertsitateko bioteknologia-programaren koordinatzaile akademiko-zientifikoa izan zen, eta bioteknologia molekularrean Ekuadorreko lehen maistratasunaren sorrera sustatu zuen.
Bestalde, egoera zailean dauden adin txikikoak erreskatatzeko programetan parte hartu du eta zortzi urtez akuikultura eta nekazaritza sozialari buruzko eskola programa garatu zuen Itsasertzeko Espetxean. 2017an Guayas gunean ustelkeriaren aurkako batzordeko kideetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Científica Virna Cedeño acompañará a Yaku Pérez en la carrera a la Presidencia de la República por Pachakutik. 30 de agosto de 2020.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Del laboratorio a la comunidad | La Revista | EL UNIVERSO» www.larevista.ec (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ «Pachakutik elige a la bióloga Virna Cedeño para completar binomio con Yaku Pérez» Primicias 2020-08-30 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Virna Cedeño: 'He planteado llegar con un rol de la ciencia, de la tecnología, la innovación y educación'» El Universo 2020-12-16 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Txantiloi:Es-EC Televistazo. (2020-08-31). «Yaku Pérez - Virna Cedeño, binomio presidencial de Pachakutik para el 2021» www.ecuavisa.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Virna Cedeño: 'He planteado llegar con un rol de la ciencia, de la tecnología, la innovación y educación'. 16 de diciembre, 2020.

## Kanpo estekak

* Virna Cedeño Escobar erabiltzailearen orria, Facebook zerbitzuan
* Virna Cedeño Escobar erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan
* Virna Cedeño Escobar erabiltzailearen orria, Instagram zerbitzuan
* Datuak: Q105412850