# Sotiate

Egiten
Sotiateak (latinez: soziati) Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu edo herri bat zen, gaur egungo Condomois eskualdeko iparraldean eta Nérac inguruan bizi zirenak. Zalantzazkoa da akitaniarrak edo galiarrak ziren.
Elusate eta Basate artean kokaturik, bere hiriburua Sosetik gertu zegoen oppidum bat izan zen, Oppidum Sotiatum izenekoa. Jean-Pierre Brèthes klasizistaren esanetan, sonoritateen herria, Sos eskualdean gune harresitu batzuena, oppidum bat (Oppidum Sotiatum), bizi zen, borrokatzen zen, txanpona egiten zuen eta beren burua administratzen zuten herri galiar bat bezala.
Herri hau Publio Lizinio Krasoren aurka bakarrik borrokatu ziren bere errege Adiatuanoren agindupean (bere izenak "handinahia" esan nahi du galieraz), beste herri akitaniar guztiek koalizio bat osatu duten bitartean. Horrek pentsa arazten du Akitaniako ateetan kokaturiko galiarrak izan litezkeela. Akitaniarrek ziren zalantzak eragiten dituen beste datu bat da, III. mendean, administrazio inperialak Akitaniako hegoaldeko herriak katalogatu zituenetan, ez zituela sotiateak aipatu Akitaniako "Bederatzi Herrien" artean;; Izan ere, elusatarren lurraldeei atxikiak agertu ziren, Elusateen oppidum-aren hegoaldean. Elusa (Eauze) Novempopulaniako hiriburua izango zen.
Aldi berean,beste hizkuntzalari batzuek Theo Vennemann, José Ignacio Hualde ou Joseba Andoni Lakarra akitanieraren presentzia azpimarratzen dute Adiatuanosen guardiako gerlarien izenetan, "soldurii" izendatuak, bai eta Sos-en inperioaren garaian, aurkitutako inskripzioetako akitanierazko izenetan: "Adehio" eta "Harbelesteg", besteak beste. Gainera sotiateen gerla buruzagiaren latinezko izenena, Adiatuannus, -annus atzizki horren bidez, akitanierara egokitu dela ikusten da.
Joaquín Gorrochategui hizkuntzalariaren esanetan: «Akitaniak ere eragin galiarra izan zuen, nabarmenagoa Pirinioetatik iparralderantz eta ekialderantz urrundu ahala. Sartze horren lekukoak hauek dira: pertsona eta jainko galiarren izenak, -ates bukaera duten herrien izenak , eta geroago, "-ac" bukaera duten toponimo erromatarrak"»

## Konkista erromatarra

Sotiateak Galietako gerraren kondairaren baitan agertzen dira Historian. Zesarrek sotiateek beren aurka egindako eraso bategatik mendekua hartu nahi zuela idatzi zuen, baina badirudi Hispaniarako bidea ziurtatu nahi zuela bere legionetzat. Izan ere, K.a. 78an Valerio Prekonio legatua hil zuten. Landetako Sotiate haiek Garonako Baïse ibaiak Garonan duen bokalean beren kobrea uzten zuten, Kornuallestik eztainuz kargaturiko itsasontzietan kargatzen zuten, Erromako brontzezko galdategietara eramateko, han brontzea egiteko. Kobrearen prezioarekin ez ziren ados jarri, eta arazoa bideratzeko, Valerio Prekonioren zenturioiak bidali zituzten. Sotiateek berehala garaitu zituzten zenturioiak. horiek Landetako harearantz lasterka ihes egin zuten eta zingira higikorretan ito ziren. Sarraskia izana omen zen azken soldadua ere akabatu omen zuten. Lucio Manlio, Galia Transalpinako prokontsula berak ihes egin behar zian zuen.
K.a. 56. urtean Adiatuanosen (Adiatuannus) gidaritzapean, Publio Lizinio Kraso izan zuten aurrez aurre, hamabi legionario-kohorte, zalditeria handi bat eta erromatar probintziaren menpeko lurraldeak Tolosa, Carcasona eta Narbonatik etorritako laguntza ugaria alboan zuena. Zalditerien arteko borroka batean galdu egin eta euren hiriburuan (Sos-en) errefuxiatu ziren. Setiaturik egon ziren eta azkenean amore eman zuten. Zesarrek beren defentsa "erresistentzia tematia " izan zela idatzi zuen.
Geroago, Gori Inperioaren garaian, Akitaniako herri hau elusatarren eta oskidateen (Houeillès, Lot-et-Garonne) artean zeudela aipatzen ditu Pliniok, K.o. I. mendeok idazlea, hau da konkista eta ia ehun urte geroago.. Haien lurraldea, zalantzarik gabe, egungo Sos-en-Albret eskualdea da Lot eta Garona departamentuan, eta, agian, egungo Sos herria sotiateen hiriburua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 3 or..
* ↑ (Frantsesez) Fénié, Jean-Jacques eta Bénédicte. (2009). Dictionnaire des Landes. Sud Ouest, 349 or. ISBN 978-2-87901-958-1..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) Delamarre, Xavier. (2008). Dictionnaire de la langue gauloise : Une approche linguistique du vieux-celtique continental. Errance, 32 or. ISBN 978-2-87772-369-5..
* ↑ (Ingelesez) Matasović, Ranko. (2009). Etymological Dictionary of Proto-Celtic. Leiden: Brill, 24 eta 434 or. ISBN 978-90-04-17336-1..
* ↑ (Frantsesez) Boyrie-Fénié, Bénédicte; Fénié, Jean-Jacques. (2009). Jean-Jacques et Bénédicte Fénié, Dictionnaire Des Landes. Bordele: Éditions Sud Ouest, 349 or. ISBN 9782879019581..
* ↑ (Ingelesez) Theo Vennemann; Noel Aziz Hanna, Patrizia. (2003). Europa Vasconica, Europa Semitica. Berlin, New York: De Gruyter Mouton - Walter de Gruyter ISBN 9783110170542..
* ↑ (Ingelesez) Hualde, Joseba Andoni; Trask, Larry. (1995). Towards a History of the Basque Language. Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing, 49 or. ISBN 9789027236340..
* ↑ (Gaztelaniaz) Gorrotxategi, Joakin. (1989). «Indígenas y romanos en Aquitania a través de la epigrafía» RIEV 41 ISSN 0212-7016..
* ↑ Gorrochategui, Joaquín. (2013-01-01). «Linguistisque et peuplement en Aquitania» L’âge du Fer en Aquitaine et sur ses marges. Mobilité des hommes, diffusion des idées, circulation des biens dans l’espace européen à l’âge du Fer. Actes du 35e Colloque international de l’AFEAF (Bordeaux, 2-5 juin 2011) sous la direction de Anne Colin et Florence Verdin (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) cristau. «La conquête romaine en Gascogne» Le Blog de Cristau de Hauguernes (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) «Le saviez-vous ? Après le siège de Sos, les Sotiates ont été vengés par les Parthes» SudOuest.fr 2021-02-28 (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Frantsesez) «Aquitains écrasent l'armée de Lucius Manlius [-78 - 8770 - L'encyclopédie - L'Arbre Celtique»] arbre-celtique.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) Valverde, Luis Amela. (2016). «Un pasaje del De Bello Gallico (3, 20, 1). La participación de L. Manlio en el conflicto sertoriano» Anuari de Filologia. Antiqua et Mediaeualia (6): 23–40. doi:10.1344/AFAM2016.6.2. ISSN 2014-1386. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Salluste, Jules César, C. Velléius Paterculus et A. Florus par Firmin-Didot frères, fils et Txantiloi:Cie, 1874, 727 pages
* ↑ Jules César, Commentaires sur la guerre des Gaules, livre III, 20-22
* ↑ Vennemann, Theo; Aziz Hanna, Patrizia Noel. (2003). Europa Vasconica, Europa Semitica.. Berlin, New York: De Gruyter Mouton - Walter de Gruyter, 695 or. ISBN 9783110170542..
* ↑ (Frantsesez) Brèthes, Jean-Pierre. (2012-12-01). «Et l’Aquitaine devint romaine» Modèles linguistiques XXXIII (66): 29–45. doi:10.4000/ml.285. ISSN 2274-0511. (Noiz kontsultatua: 2025-03-15).
* ↑ Plinio Zaharra, Natura Historia, IV, 19, 108

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1165485