# Tomás Zurueta

Tomás Zurueta militar argentinarra Itsas Armadako ministro izan zen Hipolito Yrigoyenen lehen Presidentetzan.

## Biografia

1888an hasi zuen bere ibilbidea Untzi Eskolatik egresatuz, eta hurrengo urtean Ushuaia inguruan zerbitzua ematen zuen Comodoro Py abisuaren agintea hartu zuen. Vicente Montes ofizialarekin lankidetzan aritu zen Fagnano aintzira ofizialki ezagutzeko aukera eman zuen espedizioan, Suaren Lurraldeko Uharte Handiaren erdian dagoena. Bere agindupeko ontzia suntsitu egin zuten ekaitz batean kostaldearen kontra amildu zenean, eta, ondorioz, Zurueta Buenos Airesera itzuli zen, eta hirugarren geratu zen Itsas Elkargoko agintean. 1890eko Parkeko Iraultzan parte hartu zuen, eta horrek kostatu egin zitzaion berriki izandako igoera bat galtzea eta bere itsas ibilbidea atzeratzea.
Bere ibilbidea XX. mendearen hasierara arte bere historian izan zuen orbanak oztopatu zuen; nahiz eta igoerak lortu, ez zuen aginte handirik lortu 1903. urtera arte, Armadako Torpedoen Dibisioko agintea hartu zuen arte. 1902an, ARA Patria gurutzaontziaren buru zela, espedizio bat egin zuen Estatuen Uhartera, kartzelako matxinada bat erreprimitzera, eta handik gutxira Hegoafrikara egin zuen bidaia. 1903an Italiara bidali zuten, eta Rivadavia eta Moreno korazatuen eraikuntza ikuskatu zuen. Bi urte beranduago Buenos Aireseko Arsenal Navaleko Armamentu Burua izan zen. Urte horretan bertan, Argentina eta Paraguairen arteko muga gisa erabiltzen den Pilcomayo ibaiaren ibilbide zehatza zehaztuko zuen batzordeko kide izan zen.
1906an Colegio Navaleko zuzendariordea izan zen eta hiru urte beranduago Rio de la Platako Batzorde Hidrografikoko burua. Ondoren, Armadako ofizialentzako Gerra Kontseiluko buru izan zen, eta, azkenean, Itsas Elkargoko zuzendari izatera iritsi zen. 1918an, kontralmirante mailara igo zuten.
1916an Presidentetza hartu zuenean, Hipolito Yrigoyenek ez zuen konfiantzazko gizonik Argentinako Armadan; bestalde, espero zuen Itsas Ministerioa merkataritza-ontzidia sustatzeko politika nazional baten koordinatzaile gisa erabili ahal izatea. Horregatik, zibil bat izendatu zuen ministro kargurako: Federico Alvarez de Toledo. Baina Armadan oso gogorra izan zen, eta, bestalde, ez zuen aurrerapen handirik lortu merkataritza-ontzidian, eta, azkenean, uko egin zion 1919ko otsailean.
Yrigoyenek uko egin zion kargu hori betetzeari, eta Julio Moreno gerra ministroaren eta funtzionarioen ardura bateratupean geratu zen. Azkenik, 1921eko otsailean, ministro izendatu zuen Batasun Zibiko Erradikalari leialtasuna noizbait adierazi zioten itsasgizonen artean entzutetsuena: Parkearen Iraultzan parte hartu zuen Zurueta kontralmirantea.
1921eko urriaren 29ko presidentetza-dekretu baten bidez, Itsas Abiazioko Eskola eta Portu Militarreko Aire-basea sortu zituen, egungo Puerto Belgranon, eta horixe izan zen haren neurri gogoratuenetako bat. Dekretu horrek ere sinatu zuen. Dekretu horrek, Marcos Zarekin batera, "Itsas Abiazioaren Fundatzaile" izendatzea balioko luke.
Yrigoyenen bigarren presidentetzan, 1928 eta 1930ean boteretik kendu zutenean, berriro ministro izan zen. Buenos Airesen hil zen, 1931n.

## Erreferentziak

* ↑ Héctor E. Van Aken, Tiempo Fueguino, Río Grande, 1993ko otsailaren 6a, pág. 15-17.
* ↑ William Belmont Parker, Argentines of Today', en Hispanic Notes and Monographs, de la Hispanic Society of America, año 1920, tomo II, pág.1037.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6148685
* Multimedia: Tomás Zurueta / Q6148685