# Chaouia

Chaouia (arabieraz: الشاوية‎, shāwiyya) Marokoko lautada eta eskualde historiko eta kulturala da. Muga hauek ditu: Oum Er-Rbia ibaia hego-mendebaldean, Cherrate ibaia ipar-ekialdean, Tadla lautada hego-ekialdean eta Ozeano Atlantikoa ipar-mendebaldean. Ia 14.000 km²-ko azalera hartzen du.
Geografikoki, Chaouia bi azpieskualdetan bana daiteke: altua eta baxua. Chaouia Behera kostaldetik hurbilen dagoen eremua da, eta Chaouia Garaia, berriz, barnealdekoa. Lurzoruak emankortasunean aldatzen dira: tir ilunak errendimendu handiengatik estimatzen dira eta Mdhakra, Ouled H'riz eta Oulad Said lurrekin bat datoz. Terra rossazko lurzoruak ere badaude.
Herrialdeko historian zehar, Chaouia garia eta garagarra lantzeagatik famatua izan zen, Casablanca, Mohammedia edo Azemmourrera asko esportatzen zituztenak. Horrek «Marokoko aletegia» ezizena eman zion. Chaouia ardia bere artileagatik estimatzen eta Marseillara esportatzen zuten, non wardigha izenaz ezagutzen zuten barnealdeko tribuetako bati erreferentzia eginez.
Gaur egun, Chaouia Casablanca-Settat eskualde administratiboaren parte da.

## Etimologia

«Chaouia» hitzak «Chaouiatarren lurraldea» esan nahi du, «artaldeen artzainak» esan nahi duen amazigerazko hitza.
| « | Chaoui termino pluralak «artaldeen jabe» esan nahi du. Jatorrian, ziurrenik berbere nomadei deitzeko erabili zen, eta haien etimologia kontuan hartu den guztietan, Ibn Khaldunek egin bide duen bezala, Chaouia izena ez zaie bereizi gabe eman Tamsnako tribu guztiei, baina soilik kostaldeko lautadako partzialki nekazaritzari baino hobeto aplikatzen zitzaien barnealdeko estepei. Ondoren, kalifikatzaile hau benetako izen etniko bihurtu zen eta bere jatorrizko esanahia ahanzturan erori zen. | » |
| —F. Weisberger (1935) |||

## Historia

Chaouia Barghawata emirerriaren zati bat zen, Maroko almorabideen bidez bateratu zen arte.
Barghawataren XII. mendeko porrotaren ondoren, Hilal eta Sulaym tribu arabiarrak eskualdean finkatu ziren, bertako berbereekin nahastu eta arabiartuz. XIII. eta XIV. mendeetan, marindarrek zenata berbereak eraman zituzten Maroko ekialdetik Chaouia aldera.
XX. mendearen hasieran, Chaouiak matxinada gogorra jasan zuen. 1907an, frantsesak eskualdera sartu ziren beren kontrola Maroko osoan hedatu aurretik.
Frantziar protektoratuaren garaian, Chaouia «Casablancako azpizatiketa autonomoaren» parte izan zen. Ondoren, hiru barruti zibiletan banatu zuten: Chaouia-Nord (Casablanca), Chaouia-Centre (Berrechid) eta Chaouia-Sud (Settat).

## Erreferentziak

* ↑ "Chaouia", on Encyclopédie Universalis
* ↑ J.F. Troin & M. Berriane, Les espaces satellites de Casablanca : Chaouia et Doukkala, in Maroc : régions, pays, territoires, 2002, pp.71-86 (
* ↑ E. Lapeyre & E. Marchand, Casablanca, la Chaouia, 1918 (N. 2 43-120-3)
* ↑ Dr F. Weisgerber sur les pistes des Chaouia. .
* 1 2 S. Lévy, Pour une histoire linguistique du Maroc, in Peuplement et arabisation au Maghreb occidental: dialectologie et histoire, 1998, pp.11-26 (ISBN 84-86839-85-8)
* ↑ E. Burke, Mouvements sociaux et mouvements de résistance au Maroc: la grande siba de la Chaouia (1903-1907), dans Hesperis Tamuda Rabat, vol.17, 1976, pp.149-163
* ↑ J. Augarde, Le général d'Amade pacificateur de la Chaouia, in Revue historique de l'armée, n°166, 1987, pp.24-32 (ISSN 0035-3299)