# Eskistosomiasi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Eskistosomiasia (bilharziasi ere deitua) gaixotasun parasitarioa da, Schistosoma generoko platelmintoek eragindakoa. Espeziearen arabera, gernu-aparatuan, gibelean edo hesteetan ezar daitezke eskistosomak. Gaixoari makaltasuna eragiten dio eta muturreko kasuetan heriotza ere ekar dezake. Afrika, Asia eta Hego Amerikako eskualde tropikaletan hedatuen dagoen eritasunetako bat da. 2015ean, 252 milioi pertsona zeuden eskistosomiasiak joak mundu osoan, gehienak garatzeko bidean dauden herrialdeetan. Eskistosomiasia da, malariaren ondoren, gaixotasun parasitario hedatuena munduan zehar
Schistosoma generoaren barruan bost espezie parasito daude:
* Schistosoma mansoni eta Schistosoma intercalatum: hesteak kaltetzen dituzte
* Schistosoma haematobium: gernu-puxika kaltetzen du
* Schistosoma japonicum eta Schistosoma mekongi: Asiako eskistosomiasia sortzen dute
Infekzioa kutsatutako uretan bainatzean (urtegiak, lakuak, eta oro har, ur gezak) harrapatzen da. Platelminto parasitoa larruazaletik sartu eta hortik zirkulazio-aparatura iristen da, gorputzaren zehar barreiatuz. Kutsatuta dauden gizabanakoek gorozkien edo gernuaren bidez parasitoaren arrautzak kanporatzen dituzte, eta horiek uretan bizi diren barraskilo batzuen barrura sartzen dira (barraskilo horiek -ur gezatakoak- parasitoaren bitarteko ostalariak dira). Barraskiloen barruan Schistosomaren harrak ugaltzen dira, eta hortik uretara berriz pasatzen dira, gizakia infektatuz eta zikloa itxiz.
Gaitza kronikoa izan ohi da. Hesteak kaltetzen direnean, tripako mina eta beherakoak dira sintoma nagusiak, aszitisarekin batera. Traktu urogenitala kaltetzen denean, hematuria, zistitisa eta puxikako minbizia pairatzeko joera areagotua. Harrak gorputzaren barruan ugaltzen direnean sukarra eta hotzikarak ohikoak dira. Hainbat kasutan nerbio-sistema eta gibela ere kaltetuak dira.
Aipatu behar da infektatutako pertsona ugari guztiz asintomatikoak direla.
Eskistosomiasiaren diagnostikoa gaixoaren gorozkiak edo gernua aztertzean egiten da ( bertan, parasitoaren arrautzak agertu behar dira). Odoleko edo gernuko laginetan ere parasitoaren aurkako antigorputzak antzematen gaitzaren diagnostikoa egin daiteke.
Prazicuantel da eskistosomiasiaren aurka lehentasunezko tratamendua. Botika eraginkor eta merkea da. Bakarrik ala kortikosteroideekin batera erabiltzen da. Gaur egun (2025ean) oraindik ez dago gaitzaren aurkako txertorik, ikerketa asko egon arren.

## Erreferentziak

* ↑ Nobel alternatiboa. Elhuyar aldizkaria, 31. zenbakia, 1990eko urtarrilak 1, CC-BY-SA-3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2019-6-11).
* ↑ Lehenengo txerto antiparasitarioa. Elhuyar aldizkaria, 11. zenbakia, 1987ko urriak 1, CC-BY-SA-3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2019-6-11).
* ↑ Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet. 2016 Oct 8; 388(10053): 1545–1602. doi: 10.1016/S0140-6736(16)31678-6, ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2019-6-11).
* ↑ Basaras, Miren: Osasun bakarra, jomuga eskuraezina EHU (2024), 101-102 orr. ISBN: 978-84-9082-717-8
* ↑ Ingraham, J., Ingraham, C.: Introducción a la microbiología Vol. II, Ed. Reverté (1998), 695 orr. ISBN: 84-291-1871-3

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221159
* Multimedia: Schistosomiasis / Q221159