# Aleksandra Iximova

Aleksandra Osipovna (Iosifovna) Iximova (errusieraz: Александра Осиповна (Иосифовна) Ишимова; Kostroma, 1805eko urtarrilaren 6a/1804ko abenduaren 25a – San Petersburgo, 1881eko ekainaren 16a/ekainaren 4a) errusiar idazle, itzultzaile eta argitaratzailea izan zen, Errusiako haur literaturako lehen idazle profesionaletako bat.

## Bizitza

Kostroman jaio zen eta San Petersburgoko barnetegi pribatuetan ikasi zuen. 1818an bere aita eskandalu batean sartuta geratu zen, eta familia osoak San Petersburgotik alde egin behar izan zuen.
1825ean, Iximova San Petersburgora itzuli zen, tsarrak emandako entzunaldi batean parte hartu zuen eta aitarentzako barkamena lortu zuen. Ikastetxe pribatu bat sortu zuen eta literatur itzulpenak egiten hasi zen. 1831ean lehen itzulpena argitaratu zuen, Joseph Drozen Essai sur l'art d'être heureux. Garai hartan Piotr Viazemski, Vasili Zhukovski, Aleksandr Puxkin eta beste hainbat idazle ezagutu zituen.
1834ko abuztuan bere lan nagusia idazten hasi zen: Istoria Rossi v rasskazakh dlia detei. Haurrentzako liburu baten itzulpena argitaratu ostean, Errusiako historiaren inguruko haurrentzako liburu bat idazteko aholkatu zioten, «Walter Scottek Ingalaterrako historia haur ingelesei kontatu zien bezala». Garai hartan eskura zeuden Errusiako historiari buruzko iturri guztiak aztertu zituen eta, lehenik eta behin, Nikolai Karamzinen Istoria gosudarstva Rossiiskogo. Irakurle helduek zein gazteek ondo hartu zuten liburua, eta Vissarion Belinskik eta Aleksandr Puxkinek goraipatu zuten. 1841ean, Iximovak Demidov saria jaso zuen idazlan horrengatik.
Gainera, honako liburu hauek idatzi zituen: Rasskazy staruxki (1839), Sviastxennaia istoria v razgovorakh dlia malenkikh detei (1841), Kolokoltxik (1849), Pervoie txtenie i pervyie uroki dlia detei (1856-1860), Rasskazy iz Sviastxennoi istorii dlia krestianskikh detei (1878). Asko itzuli zituen frantsesetik eta ingelesetik errusierara eta, besteak beste, James Fenimore Cooperren eleberrien lehen itzulpenak egin zituen.
Bi hilabetekari argitaratu zituen: Zviozdotxka (haur txikiei zuzendutakoa, 1842-1863) eta Lutxi (neska gazteei zuzendutakoa, 1850-1860).
San Petersburgon hil zen 1881ean, eta Nikolskoie hilerrian lurperatu zuten, baina hilobiak ez du gaur egunera arte iraun.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Ingelesez) Fainshtein, Mikhail; Lanoux, Andrea. (1994). «Ishimova, Aleksandra Osipovna» Dictionary of Russian Women Writers. Greenwood Publishing Group, 262-263 or. ISBN 0-313-26265-9..
* 1 2 3 4 5 6 (Errusieraz) «Александра Иосифовна Ишимова» Elibron 2000-10-19 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2007-09-27) (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* 1 2 3 4 (Errusieraz) «Ишимова, Александра Иосифовна» Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. XIIIa Санкт-Петербург (argitaratze data: 1894), 605 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* 1 2 3 (Errusieraz) Жилинская, А. (2014). «Александра Осиповна Ишимова (1804-1881)» Универсальная хрестоматия. 4 класс. Эксмо ISBN 9785457602113. (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Errusieraz) Белинский, Виссарион. (1979). «История России в рассказах для детей. Сочинение Александры Ишимовой» Собрание сочинений в девяти томах. 4 Москва: Художественная литература (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Errusieraz) Пушкин, Александр. (1969). «250. А. О. Ишимовой» Пушкин: Письма последних лет, 1834—1837. Ленинград: Наука (argitaratze data: 1837-01-27), 186 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-30).
* ↑ (Errusieraz) Стыкалина, О. С. (2002). «К истории создания журналов для детей А. О. Ишимовой «Звездочка» и «Лучи»» Вестник Московского университета. Серия 10. Журналистика 6: 51-61..
* ↑ (Errusieraz) Пирютко, Юрий. (2011). «Никольское кладбище» in Кобак, А. В.; Пирютко, Ю. М. Исторические кладбища Санкт-Петербурга. (2. argitaraldia) Москва, Санкт-Петербург: Центрполиграф, Русская тройка, 251 or. ISBN 978-5-227-02688-0. OCLC .812571864.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4205606
* Multimedia: Aleksandra Ishimova / Q4205606