OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antoine de Saint-Exupéry museoa

Antoine de Saint-Exupéry museoa aire-postaren museoa da, Marokoko Tarfaya hirian dagoena. 2004an ezarria, Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944) idazle eta hegazkinlari frantziarraren izena darama, hura Tarfayan bizi izan baitzen 1927tik 1929ra eta han aurkitu baitzuen bere idazlanen zati handi baten inspirazioa.
1927an, Saint-Exupéry Tarfayako eskualdeko geldialdi-aireportuko zuzendari izendatu zuten, lehen Juby lurmuturra bezala ezagutzen zena. 2004an, Tarfayak museoa ireki zuen Aéropostale airelinearen eta Tolosa Okzitaniatik Saint-Louisera (Senegal) ibilbidearen historia kontatzeko. Museoa hiriko turismo-gune nagusia da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Snarberg, Hanna. «Where ‘The Little Prince’ was Born» National Geographic 2013-01-15 (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ (Frantsesez) «Maroc: à Tarfaya, un musée est consacré à "St-Ex l'écrivain" et son Petit Prince» LExpress.fr 2015-05-22 (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ (Ingelesez) «Musée Saint-Exupéry» Lonely Planet (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ (Alemanez) «Musée de Antoine Saint Exupery, Tarfaya, Laayoune Sakia El Hamra Region, Soutwestern Marokko» Alamy (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ (Frantsesez) «Antoine de Saint-Exupéry - Son lien fort avec le Maroc» Le Petit Journal 2014-02-17 (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
# Tarfaya

Tarfaya (arabieraz: طرفاية Ṭarfāya) hego-mendebaldeko Marokoko hiria da, Ozeano Atlantikoko kostaldean dagoena.
Espainiarren okupazioan Villa Bens izena zuen.

## Klima

Datu klimatikoak (Tarfaya) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 19 | 19 | 20 | 21 | 21 | 22 | 22 | 23 | 23 | 23 | 22 | 20 | 21 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 16 | 16 | 17 | 18 | 18 | 19 | 20 | 20 | 20 | 20 | 19 | 16 | 18 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 13 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 18 | 18 | 17 | 16 | 13 | 16 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Turismo-guneak

* Antoine de Saint-Exupéry museoa, 2004an sortua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ Weatherbase: Historical Weather for Tarfaya. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q988654
* Multimedia: Tarfaya / Q988654
# Paul Ackford

Paul Ackford (Hannover, 1958ko otsailaren 26a) ingeles hamabosteko errugbilari ohia da, bigarren lerroko postuan aritzen zena.
Plymouth Collegen, Kenteko Unibertsitatean eta Cambridgeko Unibertsitatean hezi zen eta unibertsitate horretako errugbi taldean jokatu zuen 1979an.
Harlequins FC taldeko jokalaria izan zen eta 1988an hogeita hamar urterekin debutatu zuen Ingalaterrako errugbi selekzioan. 1988 eta 1991 artean 25 partida jokatu zituen selekzioarekin eta bigarren lerroa Wade Dooleyrekin partekatu zuen. Biak poliziak ziren lanbidez. British and Irish Lions taldeak Australiara egindako biran parte hartu zuen. 1991an Bost Nazioen Txapelketako Grand Slama irabazi zuen Will Carling kapitain zuen taldeko kide gisa. 1991ko Munduko Errugbi Txapelketan parte hartu zuen eta ondoren erretiratu egin zen. Ondoren, kazetaritzari ekin zion eta Daily Telegraph egunkarian idatzi zuen.
# Wade Dooley

Wade Dooley (Warrington, 1957ko urriaren 2a) ingeles hamabosteko errugbilari ohia da, bigarren lerroko postuan aritzen zena. Altuera handia duenez, "Blackpool dorrea" ezizena jarri zioten.
Hamahiruko errugbia jokatzen hasi zen eta hemeretzi urterekin hamabosteko errugbia izatera aldatu zen. Bere ibilbide gehiena Preston Grasshoppers taldean jokatu zuen, baina Fylde RFC eta New Brighton FC taldeetan ere jokatu zuen.
1985 eta 1993 artean 57 partida jokatu zituen Ingalaterrako errugbi selekzioarekin, gehienak Paul Ackfordi bigarren lerroan lagunduz. Ackford bezala, polizia izan zen. 1991an Bost Nazioen Txapelketako Grand Slama irabazi zuen Will Carling kapitain zuen taldeko kide gisa. 1989an British and Irish Lions taldeak Australiara egindako biran parte hartu zuen. 1993an Zeelanda Berrirako biran ere parte hartu zuen, baina Ingalaterrara itzuli zen aitaren hiletara joateko eta errugbitik erretiratzea erabaki zuen.
# Raymond Mastrotto

Raymond Mastrotto (Auch, Gers, 1934ko azaroaren 1a - Labatut (Landak), 1984ko martxoaren 11) txirrindulari frantziarra izan zen, profesionala 1958tik 1968ra.

## Kirol ibilbidea

Amateurretan, 1956ko eta 1957ko Route de France proba entzutetsua irabazi zuen. 1958ko ekainean profesionaletara pasatu zen. Frantziako Tourrean zortzi aldiz hartu zuen parte, 1960ko ekitaldian seigarren sailkatu zen eta 1967koan etapa bat irabazi zuen. Garaipenik nabarmenena, 1962ko Dauphiné Libéré izan zen.
1968an txirrindularitza utzi behar izan zuen, auto batek harrapatuta entrenatzen ari zelarik.
1984an hil zen, 49 urte besterik ez zituela, aneurisma baten ondorioz, txirrindulaz ibiltzen ari zenean.

## Palmaresa
### Amateurretan

1956
* Route de France eta 2 etapa
* Ruban granitier bretonko etapa 1
* 2. Béarn-Basque-Bigorre Zirkuituan
1957
* Route de France
* Ruban granitier bretonko etapa 1
* 2. Tour du Roussillonen
* 2. Béarn-Basque-Bigorre Zirkuituan eta etapa 1
* 3. Turin-Niza-n
* 3. Frantziako taldekako errepdieko txapeletan
1958
* Bakearen Lasterketako etapa 1
* Tour du Gard-eko etapa 1

### Profesionaletan

1959
* Tour de l'Ariège eta etapa 1
* 2. Dauphiné Libérén eta etapa 1
* 2. Tour du Sud-Esten
* 3. Midi Libren
* 3. Marsella-Nizan
* 3. Prestige Pernodean
* 6. Nazioen Sari Nagusian
1960
* Challenge Sedis
* Prestige Pernod
* Pirinioetako Mendietako Zirkuitua
* 2. Dauphiné Libérén eta etapa 1
* 3. Polymultipliéen
* 3. Midi Libren
* 3. Marsella-Nizan
* 3. Nazioen Sari Nagusian
* 4. Super Prestige Pernodean
* 6. Frantziako Tourrean
1961
* 2. Dauphiné Libérén
* 8. Tour de l'Auden
1962
* Dauphine Libere
* 2. Frantziako Challenge-an
* 3. Mont Coudoneko Igoeran
* 3. Tour du Sud-Esten
* 3. Polymultipliéen
* 4. Arrateko Igoeran
* 6. Tour de l'Auden
* 7. Midi Libren
1964
* 2. Midi Libren
* 3. Morbihango Zirkuituan
1965
* 7. Ticinoko Giroan
* 8. Midi Libren
1966
* Boucles du Bas-Limousin
* 10. Dauphiné Libérén
1967
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 6. Romandiako Tourrean

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Lasterketa | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | UT | 6. | 19. | 29. | - | 28. | 39. | 50. | 36. | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Raymond Mastrotto - ProCyclingStats
* Datuak: Q490663
# Ángeles Huerta

Ángeles Huerta González (Gijón, 1974) zinema-zuzendari eta gidoilari ezaguna da Esquece Monelos dokumentalean egindako lanarengatik. Galizian bizi da 2002tik.

## Ibilbidea

Literatura Konparatuan doktorea da, Oviedoko Unibertsitatean. Zinema-zuzendaritza ikasi zuen Londresko Met Film School-en, eta Normal people eta The Fetch film laburren filmazioan parte hartu zuen. Canneseko Zinemaldiko Short Film Corner-en hautatu zuten.
Esquece Monelos filmarekin estreinatu zen film luzeen zuzendari gisa. 2017an Galiziako dokumental sarituena izan zen. 'Maestro Mateo' izeneko saria jaso zuen lanak, Dokumental Onenaren, Argazki Zuzendaritza Onenaren (Jaime Pérez) eta Muntaketa Onenaren (Sandra Sánchez) kategorietan. Documentamadrid lehiaketako epaimahaiaren aipamen berezia ere lortu zuen. 2016ko Feroz Sarietan ere finalista izan zen, Dokumental Onenaren kategorian.
O corpo aberto izeneko fikziozko film luzea Lobosandaus kontakizunean oinarritutako beldurrezko filma da, Xosé Luis Méndez Ferrínek argitaratutako Arraianos ipuin-liburuan agertzen dena. Filma 2022 amaiera aldean estreinatu zen. Sandra Sánchezen La Nadadoraren gidoian ere egiten zuen lan.

## Lanak
### Film laburrak

* Corredor (2009)
* Io ti ailoviu (amore ossoleto) (2011)
* Normal People (a smartphone tragedy) (2013)
* Roma è troppo lontana (2013)
* The Fetch (2014)
* Próxima estación, San Sadurniño (2017)
* A nena azul (2018). Co-guionista.

### Film luzeak

* Esquece Monelos (2017)
* O corpo aberto (2022)

## Erreferentziak

* 1 2 «Biografía de Ánegles Huerta - Departamento de Bibliotecas y Documentación del Instituto Cervantes» www.cervantes.es.
* ↑ «Esquece Monelos | CRTVG» www.crtvg.es.
* ↑ «LA DIRECTORA» esquecemonelos.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) ««Me pasé mayo entre Cannes y Cans»» La Voz de Galicia 2015-06-03 (Noiz kontsultatua: 2022-03-23).
* ↑ «"Esquece Monelos"» RTVE.es 2017-11-08.
* ↑ «El documental «Esquece Monelos» recuerda la historia del barrio» La Voz de Galicia 2019-12-09.
* ↑ «Olvida Monelos - DOCUMENTAMADRID 2017» DOCUMENTAMADRID.
* ↑ Olvida Monelos (2016). .
* ↑ «Rodaxe na fronteira portuguesa de 'O corpo aberto'» G24.
* ↑ Ángeles Huerta rueda el largometraje 'O corpo aberto' | Cine y Tele. .
* ↑ A Cuarta Parede - Entrevista a Ángeles Huerta. .
* ↑ RTVE, PRENSA. (2021-11-11). «Comienza el rodaje de 'O corpo aberto', película participada por RTVE» RTVE.es.
* ↑ Entrevista a Angeles Huerta e Sandra Sánchez, segunda parte. (Noiz kontsultatua: 2022-03-23).

## Kanpo estekak

* Ficha personal en CREA (Asociación de Profesionales de la Dirección y Realización de Galicia)
* Datuak: Q64831520
# Xabier Lizardi saria

Xabier Lizardi saria euskarazko haur eta gazte literatura suspertzeko Zarauzko udalak 1982. urtetik antolatzen duen lehiaketa da, eta 18 urtetik gorako idazleek parte har dezakete.

## Saritutako lanak

| Izenburua | egile | Urtea | Argitaletxea | Mota |
| Airean ere negu usaina nabari da | Martin Etxeberria Xabier Etxeberria | 1999 | Erein | literatura-lana |
| Anekdotak | Ruben Ruiz | 2007 | Pamiela | literatura-lana |
| Asier eta egia gurutzatuen liburua | Gerardo Markuleta | 1994 | Erein | literatura-lana |
| Dado iratxoa eta nire hatzak | Seve Calleja Xabier Monasterio | 1985 | Portu jauregia | literatura-lana |
| Ebelina Mandarina | Castillo Suarez | 2009 | Erein | literatura-lana |
| Eddy Mercx-en gurpila | Javier Cillero | 1993 | Erein | literatura-lana |
| Egun bat Petre Romanescuren bizitzan | Xabier Mendiguren Elizegi | 2008 | Erein | literatura-lana |
| Egundokoa haiz, Segundo! | Pello Esnal | 2004 | Erein | literatura-lana |
| Ez dago argi | Idoia Etxeberria | 2011 | Elkar | literatura-lana |
| Gaur egun handia da | Imanol Azkue | 2002 | Erein | literatura-lana |
| Giltza | Arrate Egaña | 2010 | Erein | literatura-lana |
| Hari single bat | Idoia Garzes | 2018 | Erein | literatura-lana |
| Hau ez da zoo bat | Alaine Agirre | 2014 | Elkar | literatura-lana |
| Ibaia maitasunaren oztopo | Begoña Bilbao | 2000 | Erein | literatura-lana |
| Karakol txikiren ipuinak | Carlos Zabala | 2001 | Erein | literatura-lana |
| Kea airean bezala | Imanol Azkue | 2005 | Elkar | literatura-lana |
| Labarreko Itsasargia | Oihane Fernandez | 2012 | Elkar | literatura-lana |
| Lurpeko idoloa | Santi Urrutia | 1987 | Portu jauregia | literatura-lana |
| Mari Gonagorri eta hamazazpi berri | Yolanda Arrieta | 2022 | Denonartean Argitaletxea | literatura-lana |
| Matias Ploffen erabakiak | Patxi Zubizarreta | 1991 | Erein | literatura-lana |
| Montse Txikiren azio handiak | Xabier Mendiguren Elizegi | 1988 | Portu jauregia | literatura-lana |
| Nire kalea | Pedro Alberdi | 1997 | Erein | literatura-lana |
| Pentsatzeko txokoa | Nerea Arrien | 2015 | Erein | literatura-lana |
| Pikondoaren balada | Leire Bilbao | 2016 | | literatura-lana |
| Sasiolako errotaria | Ramon Olasagasti | 2017 | Erein | literatura-lana |
| Sugaar | Ramon Olasagasti | 2013 | Elkar | literatura-lana |
| Sugeak txoriari begiratzen dionean | Bernardo Atxaga | 1983 | Erein | literatura-lana |
| Tristuraren teoria | Felipe Juaristi | 1992 | Erein | literatura-lana |
| Txan fantasmaren etengabeko istorioa | Mariasun Landa | 1982 | Erein | literatura-lana |
| Ur eta Lur | Yolanda Larreategui | 2020 | Erein | literatura-lana |
| Urrutiko intxaurrak | Manu Lopez Gaseni | 1995 | Erein | literatura-lana |
| Zazpi gelako hodeietako etxea | Jesus Mari Olaizola | 1986 | Portu jauregia | literatura-lana |
| Zazpi kolore ditu ostadarrak | Pello Esnal | 1990 | Erein | literatura-lana |
| Zerria | Patxi Zubizarreta | 2021 | Erein | literatura-lana |

## Erreferentziak

* ↑ XXXVII. XABIER LIZARDI SARIA (2018 DEIALDIA). 2018-7-1.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31756986
* Multimedia: Lizardi Saria / Q31756986
# Carla Subirana

Carla Subirana (Bartzelona, 1972) Espainiako zinemako eta telebistako zuzendari eta gidoilaria da. Espainiako akademia militar bateko bizitza dokumentatu zuen lehen zinemagilea izan zen, Volar izeneko bigarren film luzearekin (2012). Murtziako San Javiergo Airearen Akademia Orokorrean pilotu militarren prestakuntzari buruzko filma da.

## Bizitza

Carla Subirana 1972. urtean jaio zen Bartzelonan. Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatu zen Pompeu Fabra Unibertsitatean. Espainiako CIMAko (Emakume Zinemagileen eta Ikus-entzunezko Baliabideen Elkartea) kidea da.

### Lan ibilbidea

Bost produkzio ditu, Espainiako eta nazioarteko industrian aintzatetsiak. Bere lanen artean aipatzekoak dira: Nadar (2008) bere opera 'prima', Valladolideko Zinemaldian (SEMINCI) lehiaketatik kanpo parte hartu zuena, Kanimambo (2012), Malagako Zinemaldiko Epaimahaiaren Aipamen Berezia jaso zuen film kolektiboa, eta Volar (2012), Gaudí sarietan dokumental onenaren sariduna.
Zinegile lana eta Blanquerna Komunikazio Zientzien Fakultatean eta Pompeu Fabra Unibertsitatean irakasle gisa egindako lana uztartu ditu. 2016. urtean bi produkzio egin zituen, eta bera izan zen lan horien zuzendari, ekoizle eta gidoilaria. Lehena, Atma (2016), autore-film laburra da (bideodantza), eta haren protagonista emakume-gudari bat izan zen. Gudua galdu eta armadak utzi ondoren, garaipenerako bideari ekin zion. Bigarren film laburrarekin, Jupiter i Mart-ekin (2016), zuzendariak bikote homosexualen bi seme-alaba zituzten haurren bizipenak erakutsi zituen. Feminismo-zinegotziak eta Bartzelonako Udaleko LGTBIk diskriminazio homofoboaren aurka borrokatzeko bultzatutako Diversidad en corto (Aniztasuna epe laburrean) programan parte hartu zuen lan horrek.

## Filmografia

* Nadar (2008)
* Kanimambo (2012)
* Volar (2012)
* Júpiter i Mart (2016)
* Atma (2016)
* Sica (2023). Galizieraz eta katalanez egina.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) «Carla Subirana - Biography» IMDb (Noiz kontsultatua: 2025-02-22).
* ↑ Carla Subirana - Mujeres de Cine. .
* ↑ "Volar" la "mirada limpia" de Carla Subirana a los entresijos del ejército. .
* ↑ «Carla Subirana – CIMA – Asociación de mujeres cineastas y de medios audiovisuales» cimamujerescineastas.es.
* ↑ Palmarés de la 15 Edición Málaga 2012. .
* ↑ «Volar» academiadelcinema.cat.
* ↑ «Curriculum Public» serveis.blanquerna.edu.
* ↑ «Playtime Audiovisuales» www.playtimeaudiovisuales.com.
* ↑ Barcelona adoctrinará a los niños en la 'diversidad sexual y afectiva' | La Gaceta. 1 de junio de 2017.
* ↑ La Facultad participa en el programa «Diversitat en curt». 5 de julio de 2016.
* ↑ (Galizieraz) «"O océano dá de comer á Costa da Morte, como dicía Lugrís, pero tamén che quita a vida, e esa dualidade está na xente"» Praza Pública 2023-05-20 (Noiz kontsultatua: 2025-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47509535
# Violeta Demonte

Violeta Delmonte Barreto (Paraná, Argentina, 1944ko ekainaren 27a) hizkuntzalari txomskyanoa da. Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Espainierako katedraduna izan da eta 2008an Giza eta Gizarte Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusikoa.

## Bizitza

Argentinan ikasi zuen, eta geroago, Indianako Unibertsitatean (AEB), Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. Hispaniar Filologian doktoretza lortu zuen UAMen, Las oraciones subordinadas sustantivas en una gramática generativa del español (Mendeko perpaus substantiboak gaztelaniaren gramatika sortzaile batean) tesiarekin, Fernando Lázaro Carreterren zuzendaritzapean.

### Lan ibilbidea

Sintaxi-eskuliburu bat, Teoria sintaktikoa, argitaratu zuen. De las estructuras a la rección (Síntesis, 1989) eta Detrás de la palabra liburua (Alianza, 1991). Halaber, Ignacio Bosque akademikoarekin lankidetzan aritu da, Gramática descriptiva de la lengua española (Gaztelaniaren gramatika deskribatzailea) (RAE/Espasa Calpe, 1999).
Bere lan akademikoaz gain, Administrazioan kargu garrantzitsuak izan ditu, hala nola Espainiako Hezkuntza eta Zientzia Ministerioko Ikerketako zuzendari nagusia (2004-2007). 2007ko irailaren 10ean utzi zuen kargua.

## Sariak

* 2014. urtean Ramón Menéndez Pidal Ikerketa Sari Nazionala eman zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Centro de Ciencias Humanas y Sociales
* ↑ (Gaztelaniaz) «Violeta Demonte Barreto» Real Academia Española 2024-01-19 (Noiz kontsultatua: 2025-02-22).
* ↑ «Violeta Demonte - Wikilengua» www.wikilengua.org (Noiz kontsultatua: 2025-02-22).
* ↑ (Ingelesez) «Violeta Demonte» Premios Fronteras (Noiz kontsultatua: 2025-02-22).
* ↑ Ministerio de Educación y Ciencia: «Real Decreto 1288/2004, de 21 de mayo, por el que se nombra Directora General de Investigación a doña Violeta Demonte Barreto.» Boletín Oficial del Estado (124): 19322. 22-05-2004.
* ↑ Ministerio de Educación y Ciencia: «Real Decreto 1183/2007, de 10 de septiembre, por el que se dispone el cese de doña Violeta Demonte Barreto como Directora General de Investigación.» Boletín Oficial del Estado (218): 37095. 11-09-2007.
* ↑ «Histórico de Premiados PNI 2020» www.ciencia.gob.es.

## Ikus, gainera

* Noam Chomsky
* Gramatika sortzailea

## Kanpo estekak

* Violeta Demonteren webgunea
* José Antonio Millánen elkarrizketa Ignacio Bosque eta Violeta Demonteri.
* Datuak: Q6163268
# Zitkala-Ša

Zitkala-Ša (1876ko otsailaren 22a–1938ko urtarrilaren 26a), baita Gertrude Simmons Bonnin gisa ezaguna ere, siux herriko emakume idazle, argitaratzaile, biolinista eta ekintzailea izan zen.

## Biografia

1876ko otsailaren 22an jaio zen Yankton amerindiar erreserban, Hego Dakotan. Ellen Simmons amak hazi zuen. Richmond-eko Earlham Collegen sartu zen, Indianan, eta, 1895ean, graduatu zen. Une horretatik aurrera, letrek eta musikarekiko interes handia erakusten hasi zen. 1897tik 1899ra bitartean biolina jo zuen Boston Conservatory of Musicen. Aldizkari eta egunkarietarako testu eta artikulu ugari idatzi zituen eta bertan indiar amerikarren tribuei atxikimendua erakutsi zien. William F. Hansonekin lan eginez, Zitkala-Šak The Sun Dance Opera (1913), Amerikako jatorrizko lehen operarako, abestiak idatzi zituen.
1926an Amerindiarren Kontseiluko sortzaileetako bat izan zen, tribuen herritartasunaren eta eskubide zibilen alde borrokatzeko. Kontseiluko presidente izan zen 1938an hil zen arte. Gertrude Simmons Bonnin izenarekin lurperatuta dago Arlingtongo Hilerri Nazionalean. Hil ondoren, Nebraskako Unibertsitateak amerikar natiboei buruzko bere testu asko berrargitaratu zituen.

## Zitkala-Šaren lan batzuk

* Old Indian Legends. Lincoln: University of Nebraska Press, 1985
* American Indian Stories. Lincoln: University of Nebraska Press, 1985.
* Zitkála-Šá. "Why I Am a Pagan." Atlantic Monthly, 1902.
* Zitkála-Šá, Fabens, Charles H. and Matthew K. Sniffen. Oklahoma's Poor Rich Indians: An Orgy of Graft and Exploitation of the Five Civilized Tribes, Legalized Robbery. Filadelfia: Office of the Indian Rights Association, 1924.
* Zitkála-Šá. Dreams and Thunder: Stories, Poems, and The Sun Dance Opera. P. Jane Hafen-en edizioa. Lincoln: University of Nebraska Press, 2001. ISBN:0-8032-4918-7.
* Zitkála-Šá: Letters, Speeches, and Unpublished Writings, 1898-1929. Tadeusz Lewandowskiren edizioa. Leiden, Boston: Brill Press, 2018. ISBN:9789004342101.

## Erreferentziak

* ↑ Buechel, Eugene; Paul Manhart (2002) [1970]. Lakota Dictionary: Lakota-English/English-Lakota (Edizio berria). Lincoln: University of Nebraska Press. OCLC 49312425.
* ↑ Hafen, P. Jane (1998). "A Cultural Duet/ Zitkala Sa And the Sun Dance Opera", Great Plains Quarterly, 1998, 2016
* ↑ Norton Anthology of American Literature (5. argitalpena).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668090
* Multimedia: Zitkala-Sa / Q2668090
# Ouergha

Ouergha edo Uarga (arabieraz: واد ورغة‎, Oued Ouerrha; amazigeraz: , Asif n Warɣa) Marokoko ibaia da, Seburen ibaiadarra dena. Rifeko mendien hegoaldeko muga osatzen du. El Jorf Melha eta Zouayed Douar herri txikietatik igarotzen da.
Ibai horretan dago Al Wahda urtegia, Marokoko handiena. 3,8 km³ bolumena eta 123 km²-ko azalera ditu eta 110.000 hekatreako ureztatze-eremua hornitzen du, arro horretan ohikoak ziren uholdeak saihesten ditu eta 240 MW energia hidroelektriko ekoizten ditu.

## Historia

Uarga ibaian, 1925ean, Marokoko Sultanerriaren aurkako Ouerghako gudua gertatu zen, frantziar esku-hartzearen funtsezko bataila izan zena. Guduak Louis Hubert Lyautey mariskalaren agindupeko indar kolonialen porrot handi bat suposatu zuen. Tropa riftarrak Fezetik, Marokoko Protektoratu Frantseseko hiriburutik, 30 kilometrotara baino ez zeuden.

## Historia naturala

Atlas Ertaineko goiko arroko aldeetan galzorian dagoen primate bat bizi da, Berberia makakoa (Macaca sylvanus), historiaurrean Afrikako iparraldean askoz ere banaketa handiagoa zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Hoisington, William A.. (2005). Lyautey and the French conquest of Morocco. .
* ↑ Windrow, Martin. (1999). French Foreign Legion 1914–1945. , 15 or. ISBN 1-85532-761-9..
* ↑ (Ingelesez) Hogan, C. Michael. (2008). Stromberg ed. «Barbary Macaque: Macaca sylvanus» GlobalTwitcher.com.
# Beni Mellal-Khenifra

Beni Mellal-Khenifra (arabieraz: بني ملال - خنيفرة‎, banī mallāl - ḵunayfira‎; amazigeraz: ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⴰⵍ - ⵅⵏⵉⴼⵕⴰ; frantsesez: Béni Mellal-Khénifra) Marokoko hamabi eskualdeetako bat da. 28.374 km²-ko eremua hartzen du eta 2.520.776 biztanle ditu, 2014ko Marokoko erroldaren arabera. Eskualdeko hiriburua Beni Mellal da. Beni mellal hiri arabiarra eta amazig.

## Historia

Beni Mellal-Khenifra 2015eko irailean sortu zen, Chaouia-Oardigha eskualdeko Khourigba probintzia eta Meknes-Tafilalet eskualdeko Khenifra probintzia aurretik Tadla-Azilal eskualdea osatzen zuten hiru probintzietan sartuz.

## Geografia

Beni Mellal-Khenifra herrialde barruan dago. Mugakide ditu Rabat-Sale-Kenitra iparraldean, Fez-Meknes ipar-ekialdean, Draa-Tafilalet hego-ekialdean, Marrakex-Safi hego-mendebaldean eta Casablanca-Settat ipar-ekialdean. Eskualdeko mendebaldean eta erdialdean Tadla lautada emankorra dago, Morbeya ibaiak ureztatua. Lautada hori Atlas Garaieko mendiek inguratzen dute, eskualdeko hegoaldea eta ekialdea zeharkatzen dituztenak, eta Atlas Ertaineko mendi-adarrak iparraldera.
Beni Mellal-Khenifrak bost probintzia ditu:
* Azilal probintzia
* Beni Mellal Probintzia
* Fquih Ben Salah probintzia
* Khenifra probintzia
* Juribga probintzia

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Décret fixant le nom des régions» Portail National des Collectivités Territoriales 20 de febrero de 2015.
* ↑ Région Béni Mellal-Khénifra: Pour un projet sociétal et un programme d’action mobilisant les efforts de tous les acteurs et intervenants locaux. .
* ↑ Ouassou, A.; Ameziane, T.; Ziyad, A.; Belghiti, M.. (2007). «Application of the Drought Management Guidelines in Morocco» Options Méditerranéennes, Series B (CIHEAM) (58): 343–372..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19953016
* Multimedia: Béni Mellal-Khénifra / Q19953016