OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Serrasalmidae

Serrasalmidae arrain karaziformeen familietako bat da, Hego Amerikako ibai atlatikoetan bizi dena.

## Taxonomia

Bere sailkapena taxonomikoa zalantzazkoa da eta badaude Characidae familiaren subfamiliatzat jotzen dutenak. Bere karazimormeekin duten harremana oraindik erabakitzeke dago.

## Genero eta espezieak

Familiak 16 generotan ditu:
* Acnodon
* Catoprion
* Colossoma
* Metynnis
* Mylesinus
* Myleus
* Myloplus
* Mylossoma
* Ossubtus
* Piaractus
* Pristobrycon
* Pygocentrus
* Pygopristis
* Serrasalmus
* Tometes
* Utiaritichthys

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc, 232 or. ISBN 0-471-25031-7..
* ↑ Freeman, Barbie; Nico, Leo G.; Osentoski, Matthew; Jelks, Howard L.; Collins, Timothy M.. (2007). «Molecular systematics of Serrasalmidae: Deciphering the identities of piranha species and unraveling their evolutionary histories» (PDF) Zootaxa 1484 (2).
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18372588
* Multimedia: Serrasalmidae / Q18372588
* Espezieak: Serrasalmidae
# Serpenticobitis

Serpenticobitis arrain zipriniformeen generoetako bat da, Laosen eta Thailandian bizi dena. Serpenticobitidae familiako genero bakarra da, hau da, monotipikoa.

## Genero eta espezieak

Serpenticobitis generoak 3 espezie ditu:
* Serpenticobitis cingulata T. R. Roberts, 1997
* Serpenticobitis octozona T. R. Roberts, 1997
* Serpenticobitis zonata Kottelat, 1998

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc, 232 or. ISBN 0-471-25031-7..
* ↑ Kottelat, M.. (2012). «Conspectus cobitidum: an inventory of the loaches of the world (Teleostei: Cypriniformes: Cobitoidei)» The Raffles Bulletin of Zoology (26): 1-199..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2506637
* Multimedia: Serpenticobitis / Q2506637
* Espezieak: Serpenticobitis
# Sebastidae

Sebastidae arrain eskorpeniformeen familietako bat da, mundu osoko ur epeletan bizi dena.
Sailkapen guztiek ez dute familia hau onartzen, ITISek Scorpaenidae familian sailkatzen ditu bere kideak.

## Genero eta espezieak

Familiak 132 espezie ditu, 7 generotan banaturik:
* Adelosebastes
* Helicolenus
* Hozukius
* Sebastes
* Sebasticus
* Sebastolobus
* Trachyscorpia

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc, 232 or. ISBN 0-471-25031-7..
* ↑ (Ingelesez) Sebastes. Integrated Taxonomic Information System (Noiz kontsultatua: 2006-6-12).
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1313107
* Multimedia: Sebastidae / Q1313107
* Espezieak: Sebastidae
# Scophthalmidae

Scophthalmidae arrain pleuronektiformeen familia da, iparraldeko Ozeano Atlantikoan, Mediterraneo itsasoan, Itsaso Beltzan eta Itsaso Baltikoan bizi dena. Barnean oilarrak eta erreboiloak ditu.

## Genero eta espezieak

Hona hemen FishBasek proposaturiko zerrenda:
* Lepidorhombus generoa (Günther, 1862)
** Lepidorhombus boscii (Risso, 1810)
** Lepidorhombus whiffiagonis (Walbaum, 1792)
* Phrynorhombus generoa (Günther 1862)
** Phrynorhombus norvegicus (Günther, 1862)
* Psetta generoa (Swainson, 1839)
** Psetta maeotica (Pallas, 1814)
** Psetta maxima (Linnaeus, 1758)
* Scophthalmus generoa (Rafinesque, 1810)
** Scophthalmus aquosus (Mitchill, 1815)
** Scophthalmus rhombus (Linnaeus, 1758)
* Zeugopterus generoa (Gottsche, 1835)
** Zeugopterus punctatus (Bloch, 1787)
** Zeugopterus regius (Bonnaterre, 1788)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Scophthalmidae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7924326
* Multimedia: Scophthalmidae / Q7924326
* Espezieak: Scophthalmidae
# Scombrops

Scombrops arrain pertziformeen generoa da, Scombropidae familia osatzen duen bakarra.
Generoak hiru espezie besterik ez ditu:
* Scombrops boops (Houttuyn, 1782)
* Scombrops gilberti (Jordan & Snyder, 1901)
* Scombrops oculatus (Poey, 1860)

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ (Ingelesez) Scombropidae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1331715
* Multimedia: Scombrops / Q1331715
* Espezieak: Scombrops
# Scomberesocidae

Scomberesocidae arrain beloniformeen familia da. Bi genero ditu, espezie bina dituztenak. Arrain epipelagikoak dira, ur epel eta tropikaletan bizi direnak.

## Erreferentziak

* ↑ Joseph S. Nelson. (1994). Fishes of the World. John Wiley & Sons, 253 or. ISBN 0-471-54713-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1342872
* Multimedia: Scomberesocidae / Q1342872
* Espezieak: Scomberesocidae
# Scoloplax

Scoloplax arrain siluriformeen generoa da, Scoloplacidae familia osatzen duen bakarra. Hego Amerikako ibaietan bizi da.
Generoak bost espezie besterik ez ditu:
* Scoloplax baileyi M. S. Rocha, Lazzarotto & Rapp Py-Daniel, 2012
* Scoloplax baskini M. S. Rocha, R. R. de Oliveira & Rapp Py-Daniel, 2008
* Scoloplax dicra R. M. Bailey & Baskin, 1976
* Scoloplax distolothrix S. A. Schaefer, S. H. Weitzman & Britski, 1989
* Scoloplax dolicholophia S. A. Schaefer, S. H. Weitzman & Britski, 1989
* Scoloplax empousa S. A. Schaefer, S. H. Weitzman & Britski, 1989

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc ISBN 0-471-25031-7..
* 1 2 Rocha, R., Lazzarotto, H. & Rapp Py-Daniel, L.. (2012). «A New Species of Scoloplax with a Remarkable New Tooth Morphology within Loricarioidea (Siluriformes: Scoloplacidae).» Copeia (4): 670-677..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064940
* Espezieak: Scoloplax
# Schindleria

Schindleria arrain pertziformeen generoa da, Schindleriidae familia osatzen duen bakarra.
Generoak hiru espezie besterik ez ditu:
* Schindleria brevipinguis Watson & Walker, 2004.
* Schindleria pietschmanni (Schindler, 1931).
* Schindleria praematura (Schindler, 1930).

## Erreferentziak

* ↑ Watson, William; Walker, Jr., H. J.. (2004). «The World’s Smallest Vertebrate, Schindleria brevipinguis, A New Paedomorphic Species in the Family Schindleriidae (Perciformes: Gobioidei)» Records of the Australian Museum (Australian Museum) 56: 139–142. doi:10.3853/j.0067-1975.56.2004.1429..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q914039
* Espezieak: Schindleria (Schindleriidae)
# Schilbeidae

Schilbeidae arrain siluriformeen familia da, Afrikan eta hegoaldeko Asian bizi direnak. Ur irekietan ibiltzea dute gustukoa.
FishBasek genero hauek dituela dio:
* Ailia
* Ailiichthys
* Clupisoma
* Eutropiichthys
* Irvineia
* Laides
* Neotropius
* Parailia
* Pareutropius
* Platytropius
* Proeutropiichthys
* Pseudeutropius
* Schilbe
* Silonia
* Siluranodon

## Erreferentziak

* ↑ Joseph S. Nelson. (1994). Fishes of the World. John Wiley & Sons, 253 or. ISBN 0-471-54713-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1529827
* Multimedia: Schilbeidae / Q1529827
* Espezieak: Schilbidae
# Scatophagidae

Scatophagidae arrain pertziformeen familia bat da, Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena. Bere izen zientifikoa dioen moduan arrain koprofagoak dira.

## Espezieak

FishBasek lau espezie dituela dio:
* Scatophagus generoa Cuvier, Cuvier eta Valenciennes, 1831
** Scatophagus argus (Linnaeus, 1766)
** Scatophagus tetracanthus (Lacépède, 1802).
* Selenotoca generoa Myers, 1936
** Selenotoca multifasciata (Richardson, 1846).
** Selenotoca papuensis Fraser-Brunner, 1938.

## Generoen bilakaera

Hona hemen genero batzuen bilakaera:

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q585021
* Multimedia: Scatophagidae / Q585021
* Espezieak: Scatophagidae
# Samaridae

Samaridae arrain pleuronektiformeen familia da, eremu Indo-Barean bizi dena.
FishBase 30 espezie dituela dio, hurrengo hiru generotan banaturik:
* Plagiopsetta
* Samaris
* Samariscus

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Samaridae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1723123
* Multimedia: Samaridae / Q1723123
* Espezieak: Samaridae
# Salangidae

Salangidae arrain osmeriformeen familia da, hegoaldeko Asiako ur gezatan bizi dena. Osmeridoekin lotura estua dute.
FishBase 20 espezie dituela dio, hurrengo sei generotan banaturik:
* Hemisalanx
* Neosalangichthys
* Neosalanx
* Protosalanx
* Salangichthys
* Salanx

## Erreferentziak

* ↑ McDowell, Robert M.. (1998). Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press, 117 or. ISBN 0-12-547665-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134852
* Multimedia: Salangidae / Q134852
* Espezieak: Salangidae
# Saccopharynx

Saccopharynx arrain sakofaringiformeen generoa da, Saccopharyngidae familia osatzen duen bakarra. Arrain abisal hauek 1.800 metroko sakoneran bizi dira.
Generoak hamar espezie besterik ez ditu:
* Saccopharynx ampullaceus Harwood, 1827
* Saccopharynx berteli Tighe & J. G. Nielsen, 2000
* Saccopharynx harrisoni Beebe, 1932
* Saccopharynx hjorti Bertin, 1938
* Saccopharynx lavenbergi J. G. Nielsen & Bertelsen, 1985
* Saccopharynx paucovertebratis J. G. Nielsen & Bertelsen, 1985
* Saccopharynx ramosus J. G. Nielsen & Bertelsen, 1985
* Saccopharynx schmidti Bertin, 1934
* Saccopharynx thalassa J. G. Nielsen & Bertelsen, 1985
* Saccopharynx trilobatus J. G. Nielsen & Bertelsen, 1985

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc ISBN 0-471-25031-7..
* ↑ FishBase

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1538889
* Multimedia: Saccopharynx / Q1538889
* Espezieak: Saccopharynx
# Rondeletia (animalia)

    Artikulu hau arrainen generoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Rondeletia».
Rondeletia arrain zetomimiformeen generoa da, Rondeletiidae familia osatzen duen bakarra.
Generoak bi espezie besterik ez ditu:
* Rondeletia bicolor Goode & Bean, 1895
* Rondeletia loricata T. Abe & Hotta, 1963

## Erreferentziak

* ↑ FishBase

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2167047
* Multimedia: Rondeletia / Q2167047
# Rhinochimaeridae

Rhinochimaeridae arrain kimeriformeen familia da.

## Espezieak

Chimaeridae familiak 8 espezie ditu, hiru generotan banaturik:
* Harriotta generoa Goode & Bean, 1895
** Harriotta haeckeli Karrer, 1972
** Harriotta raleighana Goode & Bean, 1895
* Neoharriotta generoa Bigelow & Schroeder, 1950
** Neoharriotta carri Bullis & J. S. Carpenter, 1966
** Neoharriotta pinnata Schnakenbeck, 1931
** Neoharriotta pumila Didier & Stehmann, 1996
* Rhinochimaera generoa Garman, 1901
** Rhinochimaera africana Compagno, Stehmann & Ebert, 1990
** Rhinochimaera atlantica Holt & Byrne, 1909
** Rhinochimaera pacifica Mitsukuri, 1895

## Erreferentziak

* ↑ Joseph S. Nelson. (1994). Fishes of the World. John Wiley & Sons, 253 or. ISBN 0-471-54713-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q730710
* Multimedia: Rhinochimaeridae / Q730710
* Espezieak: Rhinochimaeridae
# Plesiopidae

Plesiopidae arrain pertziformeen familia da, Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena. Familiak 49 espezie ditu, 12 generotan banaturik:

## Espezieak

* Acanthoclinus (Jenyns, 1841)
** Acanthoclinus fuscus (Jenyns, 1842).
** Acanthoclinus littoreus (Forster, 1801).
** Acanthoclinus marilynae (Hardy, 1985).
** Acanthoclinus matti (Hardy, 1985).
** Acanthoclinus rua (Hardy, 1985).
* Acanthoplesiops (Regan, 1912)
** Acanthoplesiops echinatus (Smith-Vaniz & Johnson, 1990).
** Acanthoplesiops hiatti (Schultz, 1953).
** Acanthoplesiops indicus (Day, 1888).
** Acanthoplesiops naka (Mooi & Gill, 2004).
** Acanthoplesiops psilogaster (Hardy, 1985).
* Assessor (Whitley, 1935)
** Assessor flavissimus (Allen & Kuiter, 1976).
** Assessor macneilli (Whitley, 1935).
** Assessor randalli (Allen & Kuiter, 1976).
* Beliops (Hardy, 1985)
** Beliops batanensis (Smith-Vaniz & Johnson, 1990).
** Beliops xanthokrossos (Hardy, 1985).
* Belonepterygion (McCulloch, 1915)
** Belonepterygion fasciolatum (Ogilby, 1889).
* Calloplesiops (Fowler y Bean, 1930)
** Calloplesiops altivelis (Steindachner, 1903).
** Calloplesiops argus (Fowler & Bean, 1930).
* Fraudella (Whitley, 1935)
** Fraudella carassiops (Whitley, 1935).
* Notograptus (Günther, 1867).
** Notograptus gregoryi (Whitley, 1941).
** Notograptus guttatus (Günther, 1867).
** Notograptus kauffmani (Tyler & Smith, 1970).
** Notograptus livingstonei (Whitley, 1931).
* Paraplesiops (Bleeker, 1875)
** Paraplesiops alisonae (Hoese & Kuiter, 1984)
** Paraplesiops bleekeri (Günther, 1861).
** Paraplesiops meleagris (Peters, 1869).
** Paraplesiops poweri (Ogilby, 1908).
** Paraplesiops sinclairi (Hutchins, 1987).
* Plesiops (Oken, 1817)
** Plesiops corallicola (Bleeker, 1853).
** Plesiops facicavus (Mooi, 1995).
** Plesiops genaricus (Mooi & Randall, 1991).
** Plesiops gracilis (Mooi & Randall, 1991).
** Plesiops insularis (Mooi & Randall, 1991).
** Plesiops malalaxus (Mooi, 1995).
** Plesiops multisquamata (Inger, 1955).
** Plesiops mystaxus (Mooi, 1995).
** Plesiops nakaharai (Tanaka, 1917).
** Plesiops auritus (Mooi, 1995).
** Plesiops cephalotaenia (Inger, 1955).
** Plesiops coeruleolineatus (Rüppell, 1835).
** Plesiops nigricans (Rüppell, 1828).
** Plesiops oxycephalus (Bleeker, 1855).
** Plesiops polydactylus (Mooi, 1995).
** Plesiops thysanopterus (Mooi, 1995).
** Plesiops verecundus (Mooi, 1995).
* Steeneichthys (Allen y Randall, 1985)
** Steeneichthys nativitatus (Allen, 1997).
** Steeneichthys plesiopsus (Allen & Randall, 1985).
* Trachinops (Günther, 1861)
** Trachinops brauni (Allen, 1977).
** Trachinops caudimaculatus (McCoy, 1890).
** Trachinops noarlungae (Glover, 1974).
** Trachinops taeniatus (Günther, 1861).

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1479667
* Multimedia: Plesiopidae / Q1479667
* Espezieak: Plesiopidae
# Leiognathidae

Leiognathidae arrain pertziformeen familia da, Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Barean bizi dena.

## Generoa

* Aurigequula
* Equulites
* Eubleekeria
* Gazza
* Karalla
* Leiognathus
* Nuchequula
* Photopectoralis
* Secutor
Hona hemen generoen bilakaera:

## Erreferentziak

* 1 2 Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634284
* Multimedia: Leiognathidae / Q634284
* Espezieak: Leiognathidae
# Kľušov

Kľušov Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 15,37 km²ko azalera du eta 1092 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1072925
* Multimedia: Kľušov, Bardejov District / Q1072925
Bardejoveko barrutiko udalerriak :
HiriakBardejovHerriakAbrahámovce • Andrejová • Bartošovce • Becherov • Beloveža • Bogliarka • Brezov • Brezovka • Buclovany • Chmeľová • Cigeľka • Dubinné • Frička • Fričkovce • Gaboltov • Gerlachov • Hankovce • Harhaj • Hažlín • Hertník • Hervartov • Hrabovec • Hrabské • Hutka • Janovce • Jedlinka • Kobyly • Kochanovce • Komárov • Koprivnica • Kožany • Krivé • Kružlov • Kríže • Kurima • Kurov • Kučín • Kľušov • Lascov • Lenartov • Lipová • Livov • Livovská Huta • Lopúchov • Lukavica • Lukov • Malcov • Marhaň • Mikulášová • Mokroluh • Nemcovce • Nižná Polianka • Nižná Voľa • Nižný Tvarožec • Ondavka • Ortuťová • Osikov • Oľšavce • Petrová • Poliakovce • Porúbka • Raslavice • Regetovka • Rešov • Richvald • Rokytov • Smilno • Snakov • Stebnícka Huta • Stebník • Stuľany • Sveržov • Tarnov • Tročany • Vaniškovce • Varadka • Vyšná Polianka • Vyšná Voľa • Vyšný Kručov • Vyšný Tvarožec • Zborov • Zlaté • Šarišské Čierne • Šašová • Šiba :
# Rosamel Araya

Rosamel Araya (San Antonio, 1936ko abuztuaren 30a – Buenos Aires, 1996ko otsailaren 12a) Txileko bolero abeslaria izan zen. Bere itxura sendo eta gizonezkoenak kontraste handia egiten zuen bere ahots gozoarekin, eta laster nabarmendu zen abeslari melodikoen artean.

## Karrera

1958an, 21 urte zituela, Rosamel Araya Mendoza hirira (Argentina) iritsi zen lanera. Boleroa izan zen bere gotorleku musikala. Argentinan ibili zen lehenik, eta Latinoamerikan gero. Azkenik, Buenos Airesen finkatu zen Araya, eta han egin zuen bere ibilbidearen zati handi bat. «Quémame los ojos», «Damepentida», «Nuestro juramento» eta «La carta» izan ziren orduan arrakasta itzelak, bakarlari gisa zuten ospea sendotu zutenak. Bere ospe handiena hirurogeiko hamarkadan lortu zuen.
22 diskotan Juanjo Dominguez gitarra-jotzaile gaztea izan zuen lagun, besteak beste.
Astebururo kontratazioak izaten zituen dantzak animatzeko eta telebistako musika saioetan parte hartzen zuen. Hainbat bira egin zituen Hego Amerikan eta dozenaka disko grabatu zituen (guztira laurogeitik gora eman zituen ezagutzera). 1976an errepresio garai latza hasi zen Argentinan. 1978an, Araya Txilera itzuli zen, eta han bizi izan zen urte batzuetan.
1979an Buenos Airesen izan zen La carpa del amor film argentinarrean parte hartzeko, Cacho Castaña, Ricardo Darín, Carlitos Balá, Tormenta, Manolo Galván, Carlos Torres Vila eta Katungarekin.
1983an, berriz ere demokrazian bizi zen Argentinara itzuli zen behin betiko, Txilen diktadurak jarraitzen zuen bitartean. Boleroak musika latinoaren beste adierazpen batzuei bidea eman zien, baina Rosamel oso aktibo egon zen, batez ere barnealdean egin zituen ibilaldietan.
1994an bere azken diskoa izango zena erregistratu zuen: A mi manera.

## Heriotza

1995ean, osasun-arazoak zirela eta, bertan behera utzi behar izan zuen Miamin eta Erdialdeko Amerikako herrialdeetan egindako bira luze bat. 59 urte zituela, Anchorenako (Buenos Aires) erietxean sartu behar izan zuten, gibeleko gaitz baten ondorioz. Arnas gutxiegitasun baten ondorioz hil zen, 1996ko otsailaren 12an, 2:45ean.
Elkarte Argentinarrak La Chacaritako hilerrian duen panteoian daude haren gorpuzkiak.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Murió el cantante Rosamel Araya», artikulua La Nación egunkarian 1996ko otsailaren 13an.
* ↑ «Entrevista con Juanjo Domínguez, guitarrista», Artikulua Clarín egunkarian 2000ko otsailaren 9an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3442255
# Sebastião Salgado

Sebastião Salgado (Aimorés, Minas Gerais, 1944ko otsailaren 8a) brasildar argazkilaria da, zuri-beltzeko argazkilaritzaren maisutzat hartua dena. 1998an, Arteetako Asturiasko Printzearen saria eman zioten, Espainian.

## Bizitza

Urte asko igaro ditu Parisen, eta han bizi da gaur egun ere. Gizon, emakume eta haurren sufrimendua erakusten saiatzen da. Haren lan egiteko moduari dagokionez, presak ez du eraginik izaten, urteak igaro litezke lan bat amaitutzat ematen duen arte. 1994an, berrehun eta berrogeita hamar argazkiz osatutako erakusketa bat aurkeztu zuen Rio de Janeiroko Arte Modernoko Museoan. Haren obrako gai nagusiak tuaregak, hainbat tribu, Indonesiako sufre-meategietako langileak, Kazakhstan hegoaldeko langileak eta antzekoak dira.
Salgadoren argazki gogoangarri batzuk Lurra eta Langileak liburuetan daude. Nazioarteko sariak irabazi dituzten irudi nagusiak, berriz, hauek dira: Nômades atravessando o Lago Faguibim, ressecado (Mali, 1985), Refugiados da Seca (Txad, 1985), Refugiados en marcha para o Sudão (1985), Mina de ouro de Serra Pelada (Brasil, 1986), Franceses na Indochina (1987), Familia de Mineiro de Carvão (India, 1989), Guerra do Golfo (Kuwait, 1991).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Sebastião Salgadoren webgunea, amazonasimages.com
* Datuak: Q358158
* Multimedia: Sebastião Salgado / Q358158
# Annie Hall

Annie Hall 1977ko estatubatuar komedia erromantiko filma da, Woody Allenek zuzendutakoa, film onenaren Oscar saria irabazi zuena. Allenen film entzutetsuenetakoa da, bere lana seriotasun maila berrira eraman zuelako. Halaber, bere zinema estiloren ezaugarriak bideratzen hasi ziren: errealistikoki idatzitako hizketaldiak, gehienetan moztu gabe filmatuta, edo barregurari eta atsekabeari adinako garrantzia ematea.
Esamesen arabera, istorioa benetazko bizitzan bikote izan ziren Allen eta Keatonen bikote harremanaren hausturan oinarritua omen dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alvy Singer (Woody Allen) newyorkar komediante neurotikoa eta bera bezain neurotikoa den Annie Hall (Diane Keaton) neskalagunaren bikote bizitza azaltzen da. Euren lehenbiziko topaketatik hasiz, urteen poderioz bikotearen harreman afektiboaren bilakaera agertzen da, 1970eko hamarkadako bikoteen maitasun harremanen ispilu gisa.

## Aktoreak

* Woody Allen: Alvy "Max" Singer
* Diane Keaton: Annie Hall
* Tony Roberts: Rob
* Carol Kane: Allison Portchnik
* Paul Simon: Tony Lacey
* Janet Margolin: Robin
* Shelley Duvall: Pam
* Christopher Walken: Duane Hall
* Colleen Dewhurst: Hall andrea
* Donald Symington: Hall jauna
* Joan Newman: Singer andrea
* Marshall McLuhan: Bere burua antzeztuz
* Mordecai Lawner: Alvyren aita

## Kanpo estekak

* Annie Hall filmaren iragarkis ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Annie Hall filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q233464
# The Taking of Pelham One Two Three (1974ko filma)

The Taking of Pelham One Two Three (euskaraz Pelhamen Bat Bi Hiruaren Hartzea), 1974ko Joseph Sargent estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Morton Freedgood idazleak John Godey ezizenez idatzitako 1973ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Walter Matthau, Robert Shaw, Martin Balsam eta Héctor Elizondo aktoreek antzeztu zuten.
1998an eta 2009an izenburu berdineko eta eleberrian oinarritutako berregokitzapenak izan zituen.
Quentin Tarantino Reservoir Dogs (1992) filmeko taldekideek kolore ezizenak izateko film honetan oinarritu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York, gaizkile talde batek New Yorkeko metroaren bagoi bat bahitu eta bertan doazen 17 bidaiari gatibu hartuko dituzte. Berak askatze aldera, ordu bateko epean milioi bat dolar jasotzea eskatuko dute, bestelakoan minutu atzerapen bakoitzeko gatibu bat hiltzeko mehatxatuz. Dirua jaso arte Urdin jauna (Robert Shaw) taldeburu zorrotza entretenitzeko helburuz, Zachary Garber (Walter Matthau) polizia tenienteak bere asmamen guztia erabili beharko du.

## Aktoreak

* Walter Matthau: Zachary Garber tenientea
* Robert Shaw: Bernard Ryder, Urdin jauna
* Martin Balsam: Harold Longman, Berde jauna
* Héctor Elizondo: Giuseppe Benvenuto, Gris jauna
* Earl Hindman: George Steever, Marroi jauna
* James Broderick: Denny Doyle
* Dick O'Neill: Frank Correll
* Lee Wallace: Alkatea
* Tom Pedi: Caz Dolowicz
* Tony Roberts: Warren LaSalle, alkateordea
* Doris Roberts: Jessie, Alkatearen emaztea
* Jerry Stiller: Rico Patrone tenientea
* Nathan George as Ptl. James
* Beatrice Winde: Jenkins andrea
* Rudy Bond: Phil polizia komisionatua
* Kenneth McMillan: Harry barrutiko agintaria
* Julius Harris: Daniels inspektorea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q633171