OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eta Aquilae

Eta Aquilae (η Aql / η Aquilae / 55 Aquilae / HD 187929) Aquila konstelazioko izar aldakor bat da, gure eguzki-sistematik 1180 argi-urteko distantziara dagoena. Antzina Antinoo konstelazioaren zati zen, gaur egun baztertua.
Eta Aquilae F6Iab espektru motako supererraldoi hori bat da, gure eguzkia baino 3400 aldiz argitsuagoa eta 61 eta 65 eguzki erradio arteko erradioarekin. Eta Aquilae interesgarria bada bere aldakortasuna 1784tik ezagutzen den zefeida izar aldakor bat izateagatik da. Bere irudizko magnitudea +3,6 eta +4,6 artekoa da 7,176641 egunetan (7 egun, 4 ordu, 14 minutu eta 22 segundo). Mekbuda (ζ Geminorum), Beta Doradus eta W Sagittariirekin batera zefeidarik esanguratsuenetako bat da; izarra bera eta bere distira aldakorra begi hutsez ikus daitezke.
Beste zefeida batzuk bezala, Eta Aquilae bere bizitzaren azken etapetan dago, 26 milioi urte baino ez dituen arren. Bere eboluzioaren fase honetan izarra ezegonkorra da, izarra tamainaz eta tenperaturaz aldatzea eragiten duten pultsazioak gertatuz. Bere espektro mota F6 eta G artean aldatzen da, bere tenperatura 6200 Ktik 5300 Kra jaistea eragiten duena. Eboluzionatzen jarraitzen duen heinean, pultsazio horiek desagertu egingo dira, bere kanpo geruzak kanporatuko ditu, eta , azkenik, bere bizitza Lurra baino txikiagoa izango den nano zuri bezala amaituko du.

## Erreferentziak

* 1 2 3 van Leeuwen, F.. (2007ko azaroa). «Validation of the new Hipparcos reduction» Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664. doi:10.1051/0004-6361:20078357. Bibcode: 2007A&A...474..653V..
* 1 2 3 4 5 Remage Evans, Nancy; Bond, Howard E.; Schaefer, Gail H.; Mason, Brian D.; Karovska, Margarita; Tingle, Evan. (2013). «Binary Cepheids: Separations and Mass Ratios in 5 M ⊙ Binaries» The Astronomical Journal 146 (4): 93. doi:10.1088/0004-6256/146/4/93. Bibcode: 2013AJ....146...93R..
* ↑ Gallenne, A.; Kervella, P.; Mérand, A.; Evans, N. R.; Girard, J. H. V.; Gieren, W.; Pietrzyński, G.. (2014). «Searching for visual companions of close Cepheids» Astronomy & Astrophysics 567: A60. doi:10.1051/0004-6361/201423872. Bibcode: 2014A&A...567A..60G..
* 1 2 3 Luck, R. E.; Lambert, D. L.. (1981eko maiatza). «The abundances of carbon, nitrogen, and oxygen in the atmospheres of Cepheid variables - Evidence for helium enrichment» Astrophysical Journal, Part 1 245: 1018–1034. doi:10.1086/158879. Bibcode: 1981ApJ...245.1018L..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141708
* Multimedia: Eta Aquilae / Q1141708
# Kepler-186

Kepler-186 sekuentzia nagusiko M1 motako izarra da, Eguzki-sistematik 492 argi-urtetara kokatua Cygnus konstelazioan. Eguzkia baino hotzagoa da, bere metalizitatea erdia izanik. Bost planeta dauzka, azkena Lurraren adinako eta bizitzarako egokia den lehen planeta izanik: Kepler-186f.

## Erreferentziak

* 1 2 3 SIMBAD, KIC8120608
* 1 2 Quintana, E. V.; Barclay, T.; Raymond, S. N.; Rowe, J. F.; Bolmont, E.; Caldwell, D. A.; Howell, S. B.; Kane, S. R. et al.. (2014-04-18). «An Earth-Sized Planet in the Habitable Zone of a Cool Star» Science 344 (6181): 277–280. doi:10.1126/science.1249403..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16389425
* Multimedia: Kepler-186 / Q16389425
# NGC 6956

NGC 6956 galaxia bat da, Delphinus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1784ko urriaren 19an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6956» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6956» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6956 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1148766
* Multimedia: NGC 6956 / Q1148766
UGC objektuak
# T Tauri izar

T Tauri izarrak, izar aldagarri ez erregular mota bat dira, euren izena, taldeko objektu prototipikoa den T Tauri izarretik jasotzen dutena. Oraindik sekuentzia nagusira iritsi ez diren izar gazteak dira (sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak). Hodei molekularretatik gertu daude, eta bere izar aldagarritasunagatik eta bere kromosferan dituen lerro biziengatik identifikatzen dira.

## Ezaugarriak

T Tauri izarrak, ikus daitezkeen izarrik gazteenak dira, F, G, K eta M espektro motakoak eta bi eguzki masa baino masa txikiagoarekin. Euren azaleko tenperatura, sekuentzia nagusian aurkitzen diren antzeko masadun izarrenen antzerakoa da, baina bere argitasuna askoz handiagoa da, bere erradioa handiagoa baita. Bere erdiko tenperaturak, ziur aski, erreakzio termonuklearrak hasteko baxuegiak dira. Honen ordez, bere energia iturria, grabitate energiaren askapenean oinarritua dago, izarra, sekuentzia nagusiko izar bat eratzeko uzkurtzen doan heinean, egoera honetara iristen, 10 eta 100 milioi urte eman ditzakeelarik. T Tauri izarrek, errotazio periodo laburrak dituzte (hamabi egun inguru, gure eguzkiak hilabete behar duen bitartean), eta oso aktibo eta aldagarriak dira.
X izpi eta irrati uhinen igorpen bizi eta aldagarriak dituzte, eta askok, eguzki haize oso indartsuak dituzte. Euren espektroek, gure eguzkiarena eta sekuentzia nagusiko beste izar batzuena baino litio ugaritasun handiagoa dute, elementu kimiko hau, 2.500.000 gradu kelvinetik gorako tenperaturetan suntsitu egiten baita.
Gutxi gora-behera, aztertutako T Tauri izarren erdiak, disko zirkumestelarrak dituzte, kasu honetan disko protoplanetario deituak, gure Eguzki-sistema bezalako planeta sistemen balizko sortzaileak baitira. T Tauri izar gehienak, sistema bitarretan daude.
T Tauri izarren antzeko objektuak, baina masa handiagokoak (2 eta 8 eguzki masa artekoak), Herbig Ae/Be izarrak deritzenak dira, oraindik sekuentzia nagusian sartu ez diren A eta B espektro motako izarrak direnak. Oraindik ez da ikusi 8 eguzki masa baino gehiagoko mota honetako objekturik, oso azkar eboluzionatzen baitute: ikus daitezkeenean, nukleoan jada hidrogenoaren fusioa gertatzen ari da, eta, beraz, sekuentzia nagusiko izarrak dira.

## Ikus, gainera

* Izar eraketa
* Herbig Haro objektua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6232
* Multimedia: T Tauri stars / Q6232
# Izar aldakor irregular

Izar aldakor irregular bat, bere distira aldaketek, tarte detektagarririk ez duten izar aldakor mota bat da. Bi talde oso ezberdinduetan bereiz daitezke:
* Izar aldakor eruptibo irregularrak
* Izar aldakor oszilatzaile irregularrak

### Aldakor eruptibo irregularrak

Hiru mailatan bana daitezke:
* I taldea: Hau, aldi berean, IA (Otik Arako espektro motak) eta IB (Ftik Mrako espektro motak) azpitaldeetan banatzen da.
* IN taldea: (aldakor irregular lainotsuak), izar eraketa gertatzen ari den tokietan aurkitzen direnak. Zenbait magnitude alda dezakete, egun 1 eta 10 bitartean magnitude 1eko aldaketa azkarrekin. Espektro motaren arabera, INA eta INB azpitaldeetan ere bana daitezke; gainera, INT azpitaldea dago T Tauri izarrentzako edo INT (YY), YY Orionis izarrentzako.
* IS taldea: 0,5 eta magnitude 1 arteko aldaketa azkarrak izaten dituzte ordu edo egun gutxi batzuetan. Hauek ere, aurreko bi mailak bezala, azpitaldetan banatzen dira, ISA eta ISB azpitaldeetan, zehazki

### Aldakor oszilatzaile irregularrak

Espektro mota berantiarretako (K, M, C, S) izar oszilatzaileak dira. Bi mailatan bana daitezke:
* L-LB motakoak, izar erraldoiak badira
* LC motakoak, izar superrerraldoiak badira
Mota honetako izar aldakor batzuk, askorik aztertu ez diren izar aldakor erdi irregularrak izan daitezke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141054
# Sekuentzia nagusiko aurreko izar

Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak, sekuentzia nagusiaren aurreko eboluzio fasean aurkitzen diren izarrak dira. T Tauri do FU Orionis izarretan, 2 eguzki masa baino gutxiagoko masadunak, eta Herbig Ae/Be izarretan, 2 eta 8 eguzki masa arteko masa dutenak, banatzen dira.
Energia iturria objektu hauetan, kolapso grabitazionaletik dator, sekuentzia nagusian aurkitzen diren izarretan ez bezala, hauen energia, euren nukleoan, hidrogenoaren fusioaren bidez lortzen delarik. Hertzsprung-Russellen diagraman, sekuentzia nagusiaren aurreko etapa, gure eguzkiaren masaren erdia baino masa gutxiago duten izarrentzat, Hayashiren ibilbide ebolutiboetan luzetaranzko mugimendu bat izatera pasatzen da (ia bertikalki beherantz), eta, aurrerago, Henyeyen ibilbide ebolutiboetan zehar (ia horizontalki ezkerrerantz, sekuentzia nagusirantz).
Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak, izar nanoetatik, euren espektroa, grabitate eta tenperaturaren arteko baliokidetasuna neurtzeko aztertuz ezberdin daiezke. PMS izar batek, sekuentzia nagusiko batek baino itxura "puztuagoa" erakutsiko du.
Inguruko materia erdiko kondentsaketaren gainean erortzen ari den bitartean, objektua protoizartzat hartzen da. Inguruko gas eta hautsezko estaldura sakabanatu eta akrezio prozesua eteten denean, izarra, sekuentzia nagusiaren aurreko izartzat hartzen da. PMS izarrak, espektro ikusgarrian, izar jaiotzaren lerroa zeharkatzen dutenean hasten dira ikusgai izaten, sekuentzia nagusiaren eskuinean dagoena Hertzsprung-Russellen diagraman. Sekuentzia nagusiaren aurreko etapak, izarraren bizitzaren %1a baino gutxiago irauten du, izarrak, bere existentziaren %80a inguru, sekuentzia nagusian pasako duen bitartean.
Uste denez, etapa honetan, izar guztiek dituzte disko zirkumestelar trinkoak, planetak eratzeko tokirik ohikoena izan litekeena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1062509
# Maria Pilar Perea Sabater

Maria Pilar Perea Sabater (Bartzelona, Katalunia Atonomia Erkidegoa, 1960) katalan filologoa, ikertzailea eta katalan dialektologia eta katalan hizkuntzaren historia irakaslea da.

## Lan ibilbidea

Katalan hizkuntzaren historia irakaslea da Bartzelonako Unibertsitatean. Deskribapen linguistikoan, dialektologian eta hitzezko morfofonologian espezializatua da, eta katalan hizkuntzaren historiarekin lotutako azterlanak garatu ditu, baita Antoni Maria Alcover eta Francesc de Borja Moll -en lanari buruzko ikerketak ere. Bartzelonako Unibertsitateak koordinatutako Hizkuntza-Aldakuntzaren eta Gramatika Teorikoko sare tematikoan parte hartzen du, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoak koordinatuta. Kataluniako atlas informatizatuaren lehen proposamena argitaratu zuen, “La flexió verbal en els dialectes catalans. Les dades i els mapes (Hitzezko flexioa katalanetan Datuak eta mapak) (2001).” 2003an, Premis 31 de desembre. (es) sarietako bat irabazi zuen.

## Lanak

Besteak beste, lan hauexek egin ditu:
* Compleció i ordenació de "La flexió verbal en els dialectes catalans" d'A. M. Alcover i F. de B. Moll (1999)
* Complements a "La flexió verbal en els dialectes catalans" (1999)
* Els dietaris de les eixides filològiques de mossèn Alcover (2001)

### Lankidetzan

* M. Pilar Pera , Tomàs Forteza i Antoni M. Alcover. Història d'una amistat (1880-1898), Barcelona. (2007)
* Viaplana, Joaquim; Lloret, Maria Rosa; Perea, Maria-Pilar; Clua, Esteve, Publicació del CD sobre el COD (Corpus Oral Dialectal), Barcelona. (2007)
* Emili Boix-Fuster eta Maria Pilar Perea (ed.), Llengua i dialectes: esperances per al català, el gallec i el basc, Barcelona. (2020)
* Lluís Payrató, Emili Boix-Fuster, Maria-Pilar Perea i Clàudia Pons-Moll (editors), Noves perspectives en lingüística catalana. Passat, present i futur, Barcelona. (2023)

## Sariak eta aintzatespenak

* 2003an, Premis 31 de desembre. (es) sarietako bat irabazi zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 «Maria Pilar Perea Sabater | Departament de Filologia Catalana i Lingüística General» departament-filcat-linguistica.ub.edu (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ «Maria Pilar Perea Sabater. Facultat de Filologia i Comunicació (UB)» webgrec.ub.edu (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ «Maria Pilar Perea Sabater» scholar.google.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ «Maria Pilar Perea Sabater | Universitat de Barcelona - Academia.edu» ub.academia.edu (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ «Maria Pilar Perea Sabater» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).

## Kanpo estekak

* Curriculuma
* Datuak: Q11935467
# Klaus-Peter Thaler

Klaus-Peter Thaler (Netphen, 1949ko maiatzaren 14a) alemaniar txirrindulari ohia da.
Ziklo-krosean bereziki nabarmendu zen eta bitan irabazi zuen Munduko txapelketa.

## Taldeak

* Teka (1977).

## Palmaresa errepidean

1972
* Gilen Tell Sari Nagusiko etapa bat.
1973
* Lillers hiriko Sari Nagusia.
1974
* Milk Raceko etapa bat.
* 2. Renania-Palatinatuko Itzulian
1975
* Gilen Tell Sari Nagusiko etapa bat.
1977
* 5. Andaluziako Itzulian eta etapa bat.
* Asturiasko Itzuliko etapa bat.
* 3. Espainiako Vueltan.
* Frantziako Tourreko etapa bat.
1978
* Frantziako Tourreko etapa bat.
1979
* Dauphine Libereko etapa bat.
* Alemaniako Itzuliko etapa bat.
1980
* Espainiako Vueltako etapa bat.
* Valentziako itzulia eta etapa bat.
* Asturiasko Itzuliko etapa bat.
* Paris-Nizako etapa bat.
* 3. Kantabriako Itzulian.
1981
* Valentziako Itzuliko bi etapa.

## Palmaresa Ziklo-krosean

1976-77
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 9. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
1977-78
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 3. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
1978-79
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
1979-80
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 2. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
1980-81
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
* 5. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
1981-82
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
* Igorreko ziklo-krosa
1982-83
* 3. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketan
1984-85
* Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa
* 2. Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
1985-86
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
1986-87
* Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak
1987-88
* Alemaniako Ziklo-kroseko Txapelketak

## Kanpo estekak

Klaus-Peter Thaler - ProCyclingStats
* Datuak: Q66883
* Multimedia: Klaus-Peter Thaler / Q66883
# Ravindra Prabhat

Ravindra Prabhat (Mahindwara, Sitamarhi, Bihar, India, 1969ko apirilaren 5a - ) hindiz idazten duen poeta, kazetari, eleberrigile eta narrazio laburren idazlea da.

## Erreferentziak

* A Brief Introduction of Ravindra Prabhat
* Introduction of Ravindra Prabhat
* Interview with Ravindra Prabhat
* Ravindra Prabhat her second novel released today
* Virtual International Authority File
* Library of Congress Name Authority File
* the world's cat identities
* The story of an Indian Village Lady: Ras Bathia By Ravindra Prabhat
* Datuak: Q4170763
* Multimedia: Ravindra Prabhat / Q4170763
# Raxt

Raxt (persieraz: رشت‎, Rašt) Irango ipar-mendebaldeko hiria da, Gilan probintziako hiriburua. Kaspiar itsasoaren ertzean dago, Sefid-Rud ibaiaren ahoan. 2011n 639.951 biztanle zituen

## Geografia
### Klima

Raxt hiriak klima subtropikal hezea dauka, Cfa Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Raxt) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 30 | 31 | 34.6 | 37 | 37.6 | 37 | 37 | 37.2 | 40 | 37.4 | 36 | 32 | 40 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 10.8 | 10.9 | 13.1 | 19.0 | 24.2 | 28.3 | 30.5 | 29.9 | 26.8 | 21.7 | 17.7 | 13.6 | 20.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.9 | 2.5 | 5.1 | 9.3 | 14.2 | 18.0 | 20.2 | 19.8 | 17.2 | 12.8 | 8.3 | 4.2 | 11.1 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -19 | -18 | -6.4 | -2 | 3.6 | 5 | 11 | 9 | 7 | 1 | -4 | -10 | -19 |
| Euria (mm) | 147.9 | 119.2 | 111.3 | 61.6 | 53.3 | 38.7 | 40.2 | 73.8 | 142.6 | 130.2 | 170.7 | 166.0 | 1255.5 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 11.7 | 10.7 | 12.0 | 8.6 | 7.7 | 4.3 | 3.7 | 6.8 | 9.5 | 12.3 | 10.7 | 11.4 | 109.4 |
| Eguzki orduak | 89.9 | 79.1 | 71.3 | 114.0 | 161.2 | 204.0 | 210.8 | 167.4 | 138.0 | 108.5 | 93.0 | 86.8 | 1524.0 |
| Hezetasuna (%) | 84 | 85 | 84 | 80 | 78 | 74 | 74 | 77 | 82 | 86 | 85 | 85 | 81.2 |
| Iturria (1): World Climate ||||||||||||||
| Iturria (2): Shahrekord Meteorology Database ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Iran: Major Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2017-2-20).
* ↑ Rasht, Iran: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data, climate-charts.com
* ↑ Climatological Norms of Iran synoptic stations, chaharmahalmet.ir

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, rasht.ir
* Datuak: Q178373
* Multimedia: Rasht / Q178373
# Arabiar Iraultza

Arabiar Iraultza Otomandar Inperioaren aurkako matxinada bat izan zen, Siriatik Yemeneraino zabaltzen zen estatu arabiar bat sortzea helburu zuena. Bi urte iraun zituen, 1916tik 1918ra eta denbora labur horretan erreinu arabiar bat ekarri zuen, geroago zatiketa kolonialagatik ordezkatua izan zena.
XX. mendearen hasieran turkiarrak eta arabiarrek ziren Otomandar Inperioko etnia nagusiak. Azken hauek ordea iraultza kulturala hasi berri zuten, kontzientzia nazionala hartuz. Lehen Mundu Gerratea astean, Otomandar Inperioak Alemaniaren alde egin zuen. Bere aldetik Britania Handiak Otomandar Inperioaren aurka lagundu ezkero estatu arabiar bat sortzen lagunduko zuela zin egin zien arabiarrei. Arabiarren laguntza ezinbestekoa izan zen aliatuentzat. Guda amaitzean, Otomandar Inperioa desegin egin zen eta estatu arabiarra aldarrikatu zen. Baina aliatuek traizio egin zieten eta lurralde osoa Britania Handia eta Frantziaren artean banatu zuten. Gainera, Palestinan estatu judu bat sortzeko asmoa erakutsi zuten.
Iraultza hau famatua da Lawrence of Arabia filmagatik; bertan T. E. Lawrence militar, arkeologo eta idazlearen biografia azaltzen da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) The Revolt in Arabia
* Datuak: Q239060
* Multimedia: Arab Revolt / Q239060
# Paul Kern

Paul Kern (hungarieraz: Kern Pál, 1884 - 1955) soldadu hungariarra izan zen Lehen Mundu Gerran. 1915eko ekainaren 24an, soldadu errusiar batek buruan tiro egin zion Galitziako Chlebovice herriaren aurkako eraso batean. Bala kopetako gingiletik atera zuten. Hil beharrean, horrek eragin zuen handik aurrera lo egiteko gai ez izatea.
Tiroaren ondorioz, Lviveko ospitalera eraman zuten, eta eskuineko gingilaren zati bat galdu zuen. Medikuak heriotzaren zain zeuden, baina handik egun batzuetara esnatu egin zen, eta ordutik ez zen berriro lo egiteko gai izan.
Ernst Freyk, Eötvös Lorándeko Unibertsitatean buruko eta nerbio-gaixotasunen irakasle zenak, Kern tratatu zuen, baina ez zen gaixotasun horren kausarik aurkitzeko gai izan.
Honen ondoren, armada utzi eta Kern Budapestera joan zen. Han egon zen bitartean, egunero lan egin zuen Pentsioen Sailean.
Hurrengo urteetan ez zuen ezer lo egin, 1955eko otsailaren 16an hil zelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Sleepless for 15 years. Curious effect of war-wound. 1930eko urtarrilaren 14a.
* ↑ L'homme qui n'a pas dormi depuis 22 ans. 1937ko abenduaren 30a, 2 or..
* ↑ Unique Case of the Man Who Hasn't Slept for 15 Years. 1930eko apirilaren 11, 25 or..
* ↑ Sleepless man still a puzzle. 1938ko irailaren 25a.
* ↑ No sleep for 15 years. Night club life. Astonishing case of a wounded officer. 1930eko otsailaren 14a.
* ↑ Adelaide doctor thinks man could go without sleep for 15 years. 1930eko urtarrilaren 15a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14800163
# Arabiar Errepublika Batua

Arabiar Errepublika Batua (arabieraz: ﺍﻟﺠﻤﻬﻮﺭﻳﺔ ﺍﻟﻌﺮﺑﻴﺔ ﺍﻟﻤﺘﺤﺪﺓ, Al-Ŷumḥūriyya Al-'Arabiyya Al-Muttaḥida) Egiptok eta Siriak 1958. urtean bat egin zutenean sortu zen estatu arabiarra izan zen, eta indarrean egon zen 1961. urtera arte. Hiriburua Kairo izan zen. Beste hamar urtean, 1971. urtera arte, Egiptok izan zuen izen ofiziala izaten jarraitu zuen. Hizkuntza ofiziala arabiera zen.

## Historia

Siriak izan zuen Arabiar Errepublika Batua sortzeko ekimena, estatu arabiar guztiak batzekotan, eta panarabismo ideologia Siriak eta Egiptok zeukatenez, biek egin zuten bat 1958. urteko otsailaren 1ean. Otsailaren 5ean Gamal Abdel Nasser, ordura arte Egiptoko presidente zena, izendatu zuten Arabiar Errepublika Batuko presidente; martxoaren 5ean estatu berriko Konstituzioa onartu zuten. 1.186.630 km²-ko azalera zeukan estatu berriak.
Egiptoko presidente izandakoak oso prestigio ona lortuta zuen inguruko herrialdeetako panarabisten artean Suezko kanalaren krisian egindako lanagatik. Hala ere, Nasser presidente eta hiriburua Kairo izateak Sirian ez zuen harrera onik izan, Egiptok Siria bereganatu zuelakoan. Bestalde, Siriako agintarien bizilekua Kairotik urrun egoteak botere-egoitzak aldatu zituen.

### Iraupena

Arabiar Errepublika Batuak oso gutxi iraun zuen, besteak beste, legegintzan herrialde biek (Siriak eta Egiptok) zituzten aldeengatik, gizarteen antolaketa ezberdinengatik, politikoen ikuspegi anitzengatik, eta nazionalismoen presioengatik, orokorki, era askotako arazoak sortu zirelako.

### Amaiera

1961. urteko irailaren 28an Siriak kolpe militarra jo zuen, eta Arabiar Errepublika Batua bertan behera amaitu zen. Edozein modutan ere, Egiptok "Arabiar Errepublika Batua" izena 1971. urtera arte izan zuen.

## Biztanleria

Denera, 81.121 milioi biztanle inguru izan zituen Arabiar Errepublika Batuak.

## Erreferentziak

* ↑ Egypt 1960–1979 - nationalanthems.info

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170468
* Multimedia: United Arab Republic / Q170468
# Arabiar nazionalismo

Arabiar nazionalismoa (arabieraz: القومية العربية‎, al-Qawmīya al-ʿArabīya) arabiarrek nazio bat osatzen zutela adierazten duen eta arabiarren batasuna bultzatzen duen ideologia nazionalista da. Arabiar nazionalistek Arabiar munduaren batasuna, bere zibilizazioa eta arabiera bultzatzen dituzte. Bere helburu nagusienetariko bat Arabiar Munduan Mendebaldeko eragina baztertzea da, arabiar nazionalistentzat Mendebaldea arabiarren "nemesis" delako. Ideologia honek XX. mendearen hasieran Otomandar Inperioaren gainbeheran bere une gorenak bizi zuen, justu Sei Eguneko Gerran arabiar armadak menderatuak izan ziren arte.
Ideologia honen buruzagi eta talde nagusien artean Faisal I.a Irakekoa erregea, Gamal Abdel Nasser egiptoar presidentea, Muammar al Kadafi libiar agintaria, Palestinaren Askapenerako Erakundea edota Baath Alderdi Arabiar Sozialista daude. Panarabismo guztiz loturiko ideologia da eta bere ondorengo bilakatu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Dawisha, Adeed. (2003ko negua). «Requiem for Arab Nationalism» Middle East Quarterly.
* ↑ Smith, Charles. Fawcett, Louise ed. The Arab-Israeli Conflict. in: International Relations in the Middle East., 220 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114213
* Multimedia: Arab nationalism / Q114213
# Panarabiar koloreak

Panarabiar koloreak, gorria, beltza, zuria eta berdea dira, eta panarabismoa ordezkatzen dute. Jatorria 1917ko Arabiar Iraultzan dute, gaur egun Saudi Arabian dagoen Al-Hijazeko erregeak Otomandar Inperioaren aurka borrokatzen zeramatzan koloreak baitziren.
Lehenbiziko hiru koloreak Egipto eta Yemeneko banderek dauzkate, hiru horiez gain berdea ere Irak, Jordania, Kuwait, Palestina, Somalia, Libia, Sudan, Siria eta Arabiar Emirerri Batuen banderek, gainera Aljeria eta Siriako banderek berdea, zuria eta gorria dauzkate, ez ordea beltza.
# Beagle (argipena)

Beagle izenak hainbat adiera du:
* Beagle itsasontzia, Charles Darwinen bidaia ospetsuko ontzia. Honen izena du:
** Beagle kanala, Suaren Lurraldeko itsasartea.
** 656 Beagle, nanoplaneta.
* Beagle, txakur arraza bat.
# Minaketari

    Artikulu hau gerraontzi motari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Dragamina (argipena)».
Minaketari edo dragamina gerraontzi txiki bat da, itsasoko minak (lehergailu mota bat) desegiteko diseinatua. Gerra garaian itsas-minak oso erabiliak direnez, ontzi hauek zenbait teknologia darabiltzate minak desketibatzeko, eta bide nabigagarriak libre mantentzen dituzte itsas garraio segurua izateko.

## Erreferentziak

* ↑ Fundazioa, Elhuyar. «minaketari» Elhuyar Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2023-08-01).