# Ignacio María del Castillo

Ignacio María del Castillo y Gil de la Torre (Jalapa, 1817-Madril, 1893) militar eta politikari espainiarra izan zen. Militar bezala hirugarren karlistadan borrokatu zuen eta politikari bezala Bizkaiko probintziako senatari izan zen 1876an, 1886an eta 1887an, Kubako gobernadore (1883-84) eta Gerra ministro (1886-87) Espainiako Borboien berrezarkuntzan. 1887ko irailaren 17an, María Kristina Habsburgo-Lorenakoa erregina erregeordeak Bilboko kondearen noblezia-titulua eman zion, Espainiako Handitasunarekin.

## Biografia
### Gaztaroa eta formazioa

Ignacio María del Castillo Jalapan jaio zen, gaur egun Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan (Mexiko), 1817ko otsailaren 9an, Joaquín Castillo kantabriarraren, Jalapako gobernadore militar eta politikoaren, eta Manuela Gil de la Torre veracruzarraren semea.

### Ingeniarien Armaren kidea

1835eko irailean Ingeniarien Errege Akademian sartu zen soldadu ikasle gisa, eta 1836an lehen karlistadan Guadalajarako defentsan parte hartu zuen ikasle konpainiarekin. Ikasketak amaitu ondoren, 1838an, Iparraldeko armadara bidali zuten teniente lanpostuarekin. Ramalesko batailan eta Guardaminoko setioan parte hartu zuen, Baldomero Esparteroren agindupeko lehen karlistaldiko beste gertakari batzuen artean.
Gerra amaitu ondoren, Ingeniarien Akademiako irakasle laguntzailea izan zen, eta kapitain mailara igo zuten. Ondoren, hainbat destino eta enplegutatik igaro zen (Iruñea, Lleida), 1847an Concha jenerala buru izan eta Septembrismoa garaitu zuen Portugalerako espedizio militarrean parte hartu aurretik, Maria II.a Portugalgogobernuan berrezarriz.
Espedizio honetan parte hartzeagatik San Fernandoren Ordenako 1. mailako gurutzearekin eta Portugalgo Kristoren Ordenako Zaldunarekin kondekoratua, 1848an Madrilera igaro zen teniente koronel graduarekin. 1866ko ekainaren 22ko gertakarietan Leopoldo O 'Donnellen gobernuari laguntza emanez, Aranjuezeko ingeniarien errejimenduaren buru izan zen eta brigadier enplegura igotzearekin saritu zuten. Madrilgo eta Errege Tokietako goarnizio erregimentuko buruzagi militar gisa, 1868ko udan lehen batailoiaren buruan errege familia eskoltatu zuen Euskal Herriko oporretatik pasatzeko, eta, 1868ko iraultzaren ondoren, erreginari Hendaiara lagundu zion, gero Madrilera itzuliz.

### Hirugarren karlistaldia eta Bilboko setioa

1868ko urrian, brigadier zuzendari gisa, Aragoira bidali zuten, eta han parte hartu zuen 1869ko matxinada errepublikarraren errepresioan, Zaragozan. Hirugarren karlistada piztu zenean, Iparraldeko Armadara bidali zuten Ingeniarien komandante jeneral gisa. Gipuzkoako komandantzia militarrean eskuratutako merituengatik, landa-mariskal gisa sustatu zen. 1873ko urrian, Emilio Castelar Lehen Errepublikako botere exekutiboko presidente zela, Bizkaiko komandante nagusi eta Bilbo plazako gobernadore militar izendatu zuten, eta indar karlistek menderatu zuten setioan defentsaz arduratu zen. Defentsa hori 1873ko abenduaren 27tik 1874ko maiatzaren 2ra arte luzatu zen. Arma-gertakari horien sari gisa, teniente jeneral izendatu zuten, eta Granadako kapitaintza nagusia zuzendu zuen lehenik, eta Valentziakoa urtea amaitu baino lehen.

### Kargu ezberdinak, Kubako gobernadorea

Valentziako kapitaintza orokorrari uko egin zion Saguntoren erabakiaren ondoren, monarkismoa gorabehera, edozein matxinada moduren aurka zegoelako. 1876tik 1877ra bitartean, senatari izan zen Madrilen, Bizkaiko Probintzia ordezkatuz, non ospe handia lortu zuen hedabide liberaletan, Bilboren defentsan parte hartzeagatik. 1886an probintzia bereko senatari hautatu zutenean, 1887ko martxoan karguari uko egin zion, eta egun batzuk geroago, karguaz jabetzera iritsi gabe, biziarteko senatari karguari ere uko egin zion, horretarako otsailean izendatua izan baitzen.
1877tik 1882ko urtarrilera, Aragoiko kapitain jenerala izan zen; Madrilgoa gero, eta Kubakoa 1883ko udaberrian. Urtebete pasatxo egin zuen kargu horretan, osasun-arrazoiengatik.

### Gerra ministro gisa

1886ko urrian, Alderdi Liberaleko Sagasta buru zuen kabinete batean Gerra ministro izendatu zuten, eta 1887ko martxoaren 9ra arte izan zen karguan. Orduan, karguari uko egin zion, eta, aldi berean, senatari izateari utzi zion, osasun arrazoiengatik. Otsaileko egun batzuetan zehar, Itsas Armadako kartera ere bete zuen.
Bere agintaldian, bete-betean ekin zion armada eta administrazio militarra berrantolatzeari. Bere erreforma nagusia sarjentu lehenaren erabilera ezabatzea izan zen, lehen sarjentuak matxinada militarren tresna nagusia zirela uste baitzuen.
Kargua utzi ondoren, Bilboko Kondearen noblezia-titulua eman zitzaion (1887-4-4), eta Alabardarien Errege Kidegoko komandante jeneral izendatu zuten (1887-4-29).
1889ko otsailaren 11n, Alabarderoen komandante jeneral izateari utzi eta armadako estatu nagusiaren erreserbara igaro zen.
1893an hil zen, Madrilen, eta haren gorpuzkiak Bilboko panteoi batera eraman zituzten. Bertan, Hirugarren Karlistaldian herria defendatzen hil zirenak lurperatuta zeuden.
Haren omenezko kale bat dago Bilboko San Frantzisko-Gorte auzoan (Gaztelu Jeneralaren kalea).

## Erreferentziak

* ↑ La Ilustración Española y Americana, año XXX, n.º XLII, 15 de noviembre de 1886.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5913412
* Multimedia: Ignacio María del Castillo / Q5913412