OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Haitz Ortiz

Haitz Ortiz Tolaretxipi (Aia, 1981eko martxoaren 23a) ziklo-kroslari eta arraunlari gipuzkoar ohia da.
Ziklo-krosetik erretiratu ostean, goi mailako arraunean jardun zuen, 2012tik 2014ra Orion eta 2015etik 2018ra San Pedron.

## Palmaresa Ziklo-krosean

1997-98
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan (junior)
1998-99
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan (junior)
2000-01
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan (23 urtez azpikoa)
2002-03
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan (23 urtez azpikoa)
2003-04
* Karrantzako ziklo-krosa
* 2. Elorrioko ziklo-krosan
* 3. Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketan
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
* 3. Itsasondoko ziklo-krosan

## Erreferentziak

* ↑ «Kontxako estropadarako sailkatuta denboraldiari amaiera bikaina eman diogu» orioguka.eus 2018-09-26.
* ↑ Eusko Label Liga. .

## Kanpo estekak

* «Haitz Ortiz» cyclocross24.
* Datuak: Q132294323
# Japonierazko literatura

Japonierazko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da.
Japonierazko bi idazlek lortu dute Nobel Saria: Yasunari Kawabata-k (1968) eta Kenzaburo Oe (1994).

## Idazle klasikoak

* Murasaki Shikibu. Japonia. (973-1014?).
* Matsuo Basho. Honshu. (1644-1694).
* Natsume Sôseki. Tokio. (1867-1916).

## Idazle garaikideak

* Ichiyō Higuchi (1872-1896).
* Yasunari Kawabata. Osaka. (1899-1972).
* Fumiko Hayashi (1903-1951).
* Fumiko Enchi (1905-1986).
* Yukio Mishima. Tokio. (1925-1970)
* Kyoko Hayashi (1930-2017).
* Kenzaburō Ōe. Shikoku. (1935-...).
* Takeshi Kitano. Tokio. (1947-...).
* Haruki Murakami. Kioto. (1949-...).
* Amy Yamada (1959-...).

## Manga

Japonieraz egindako komikiek, oro har, "manga" izena hartzen dute, normalean estilo zehatz batekin soilik erabiltzen bada ere.
Literaturaren parte kontsideratu daitezke agian, dudarik gabe liburugintzaren parte eta idatzizko japonierazko ekoizpen kulturalaren parte, parte nabarmena izan ere,
Azpigeneroak dituen produkzioa edo mundu kulturala da manga komikiena. Seinen mangak dira, 18 urtetik gorako gizonentzako genero bat non sexua, bortizkeria eta politikarekin harremana duten aferak aurki genitzake. Shojo mangak dira 10 eta 18 urte artekoentzat, pre-nerabe eta nerabeek kontsumitzen dituzte, neskek bereziki. Yaoi mangetan harreman erotiko eta sexual homosexualak agertzen dira.

## Ikus, gainera

* Asiar literatura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q231425
* Multimedia: Literature of Japan / Q231425
# Bami eraikina

Bami eraikina Bilboko bulego eraikin baten izena da, Basurtu auzoan.

## Kokalekua

Bami eraikinak hegoaldean Basurtuko Unibertsitate Ospitalea, Garellano auzoa, Termibus autobus geltokia eta San Mames geltokia ditu, mendebaldean Olabeaga auzoa eta Olabeagako geltokia, iparraldean Basurtuko tunela eta ekialdean berriz, Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoa, Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola eta San Mames estadioa.

## Historia

1990eko hamarkadan eraiki zen Bilboko Nazioarteko Erakustazokaren luzapen moduan eta eraikina sustatu zuen higiezinen enpresaren izena jarri zioten. Bilbao Exhibition Centre eraikitzean eta erakustazoka zaharra botatakoan Bami eraikinean, Bizkaiko Foru Aldundiaren ogasun saila, Euskal Irrati Telebistaren Bizkaiko egoitza eta bestelako komunikabide batzuen egoitzak ezarri dira.
1982-2007 bitartean EITBko egoitza nagusia EITB Iurretan egon ondoren, 2007ko udan Bami eraikinera lekualdatu zen.
2009ko urrian eraikinean Arte Eszenikoen Zentroa bertan egokitzeko egitasmoa aurkeztu zen.

## Iruditegia

* Erredakzioa
* ETB1eko Gaur Egun albistegiaren platoa
* Errealizazio kontrol nagusia
* Erredakzioa 2008ko martxoaren 9an

## Erreferentziak

* ↑ Deia. «El centro de Artes Escénicas de Bilbo abrirá en 2011 como prolongación de EiTB».

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) EiTBren webgunea
* Datuak: Q12254748
* Multimedia: Edificio Bami / Q12254748
# Le Pen

Le Pen abizen bretoia da (bretainieraz, Ar Penn), burua esan nahi duena, adiera pertsonalean ("buruzagia") nahiz geografikoan ("lurmuturra").
Frantziako politikan ezagunak dira Le Pen familiako politikariak, aita-alabak:
* Jean-Marie Le Pen.
* Marine Le Pen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Quora. Why do Breton surnames sound and look French?. (Noiz kontsultatua: 2019-09-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85952888
# Union Dortmund Sari Nagusia

Union Dortmund Sari Nagusia (izen ofiziala alemanieraz Großer Preis der Dortmunder Union-Brauerei) Alemanian urtero abuztuan jokaturiko egun bakarreko txirrindularitza lasterketa klasiko bat izan zen.
1962an sortua, irteera eta helmuga Dortmunden izaten ziren eta 1984an antolatu zen azkeneko aldiz.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 1962 | Piet Damen | Jaap Kersten | Coen Niesten |
| 1963 | Willy Vannitsen | Jacques Anquetil | Horst Oldenburg |
| 1964 | Rudi Altig | Hans Junkermann | Peter Post |
| 1965 | Jan Hugens | Jan Lauwers | Wim de Jager |
| 1966 | Wim de Jager | Peter Glemser | Guido De Rosso |
| 1967 | Jean-Baptiste Claes | Winfried Boelke | Peter Post |
| 1968 | Eric De Vlaeminck | Roger Lagrange | Frans Verbeeck |
| 1969 | Julien Stevens | Winfried Boelke | Walter Godefroot |
| 1970 | Eddy Merckx | Noël Van Clooster | Maurice Dury |
| 1971 | Herman Van Springel | Julien Stevens | Eddy Merckx |
| 1972 | Eddy Merckx | Wilfried Peffgen | Gerben Karstens |
| 1973 | Antoon Houbrechts | Willy Teirlinck | Eddy Merckx |
| 1974 | Hennie Kuiper | Joseph Bruyère | Jos Huysmans |
| 1975 | Rik Van Linden | André Dierickx | Dietrich Thurau |
| 1976 | André Dierickx | Dietrich Thurau | Roland Schar |
| 1977 | Dietrich Thurau | Jozef Jacobs | Frank Hoste |
| 1978 | Gery Verlinden | Daniel Willems | Alfons De Bal |
| 1979 | Patrick Sercu | Sean Kelly | Willem Peeters |
| 1980 | Jostein Wilmann | Bruno Wolfer | Roberto Ceruti |
| 1981 | Theo de Rooij | Gregor Braun | Jean-Marie Grezet |
| 1982 | Ad Wijnands | Adri van der Poel | Eric McKenzie |
| 1983 | Theo de Rooij | Gerard Veldscholten | Adri van der Poel |
| 1984 | Gerard Veldscholten | Theo de Rooij | Louis Luyten |

## Kanpo estekak

* «Union Dortmund Sari Nagusia» memoire-du-cyclisme.eu.
* Datuak: Q17632099
# Bétharramgo Jesusen Bihotzeko apaizak

Bétharramgo Jesusen Bihotzeko apaizak (latinez: Societas Presbyterorum Sacratissimi Cordis Iesu de Bétharram) Mixel Garikoitz Nafarroako santuak Betharramen sorturiko erlijio ordenakoa, betarramista edo garikoiztar ere deitzen zaiona. Irakaskuntzari eman zaio ordena hori eta Hego Europan eta Hego Ameriketan zabaldu da batez ere. Apaiz Baionesen ordena ere deitu izan zaio. Bere helburua gazteen hezkuntzaren bidez ebanjelizatzea da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1567432
* Multimedia: Society of Priests of the Sacred Heart of Betharram / Q1567432
# Andre Mariaren santutegia (Bétharram)

Andre Mariaren santutegia (frantsesez: Sanctuaire de Notre-Dame) Lestelle-Bétharramgo santutegi katolikoa da. Santutegiak bi kapera ditu:
* Jatorrizkoa, XVII. mendeko santutegiarena, eta
* Mixel Garikoitzena, XX. mendean Baionako Apaizen ordenaren sortzailearen omenez eraikia.
Bertara ailegatzeko gurutze-bide bat dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q429387
* Multimedia: Sanctuaire de Notre-Dame de Bétharram / Q429387
# Mixel Garikoitz

San Mixel Garikoitz (Ibarre, 1797ko apirilaren 15a— L'Estela-Bètharram, 1863ko maiatzaren 14) Kanboko apaiza eta euskal santua izan zen. “Societas Sacratissimi Cordis Jesu Betharram” ordena sortu zuen (euskaraz: Betharramgo Jesusen Bihotzeko Apaizen Elkartea edo ezagunago Baionako Apaizak).
Laborarien familia batean jaio zen, eta 1823ko abenduaren 20an Baionan apaiz ordenatu zuten. Bere lehen misioa Kanboko elizan egin bazuen ere, hiru urte geroago Bètharramgo apaizgaitegira igorri zuten, eta bertako zuzendaria izan zen. Apaizgaitegia Baionara eraman zuten, eta Garikoitzek Bètharramen bere ordena sortu zuen bost apaizekin batera: aita Fondeville, aita Guimon, aita Perguilhen, aita Larrouy eta aita Chirou.
Ordenak misioei eta hezkuntzari ekin zien: Gaskonia, Ipar Euskal Herria eta Bearnon zehar misiolariak bidali zituen; eta Maulen, Orthezen, Oloroe-Donamarian eta L'Estela-Bètharramen (azken hirurak Bearnon, Okzitania) zenbait eskola eraiki zituen.
Aita Garikoitz 1923ko martxoaren 15 dohatsu bihurtu zen eta 1947ko uztailaren 6an Pio XI.ak aldarera goratu zuen. Bere jaia maiatzaren 14an ospatzen da.

## Bibliografia

* Jean-Baptiste Etxeberrik Michel Garikoitz sainduaren bizia eta bertuteak liburua idatzi zuen.
* Junes Casenavek 1994an, Donaixti-Ibarren, San Mixel garikoitz pastorala plazaratu zuen.

## Ikus, gainera

* Augusto Etxekopar

## Kanpo-estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* (Frantsesez) Biografia
* Datuak: Q977986
* Multimedia: Michael Garicoits / Q977986
# Ignacio Gogortza

Ignacio Gogortza Izagirre (Azkoitia, 1936ko uztailaren 28a) gipuzkoar apaiz katolikoa da. Apaiz betharramita, Paraguaira joan zen misiolari. Joan Paulo II.ak 1988an Coronel Oviedoko gotzain izendatu zuen.
# Lestelle-Bétharram

Lestelle-Bétharram (frantsesez lɛstɛl betaʁam ahoskatua; okzitanieraz: L'Estela e Bètharram) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Paueko uhaitzak eta bere ibaiadarrek udalerria zeharkatzen dute.

## Historia

Lestelle Gaston Foixkoak, Roger Bernart Foixkoaren eta Margarita Biarnokoaren semeak, 1335ean Assongo lurraldean (Artigauxko auzoa) sortutako bastida izan zen. Lestellek, urtero, Assoni hiru libra ordaintzen zizkion.
1832an, Mixel Garikoitz kanbotarrak Notre-Dame de Bétharram ikastetxea, Bétharramgo Jesusen Bihotzeko apaizak ordenaren egoitza, sortu zuen.
1940ko uztailaren 5ean, Carl Einstein alemaniar idazle, ekintzaile eta arte kritikariak bere buruaz beste egin zuen. Espainiako Gerra Zibileko beterano anarkista hau Frantzian erbesteratu zen matxinoen garaipenaren ondoren. Alemaniar inbasioaren ondoren ihes egin bazuen ere, heriotza aukeratu zuen ezinezko egoera baten irtenbide.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1896 | 1901 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2007 |
| 1510 | 1437 | 1157 | 1059 | 985 | 879 | 865 | 786 | 801 |

## Ikustekoak

* Andre Mariaren santutegia
* Bétharramgo leizeak

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Lestelle Bétharram, La Bastide entre Gave et Montagne» lestelle-betharram.fr.
* ↑ Lester, David. (2005). Suicide and the Holocaust. Nova Publishers, 73 or. ISBN 978-1-59454-427-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q645112
* Multimedia: Lestelle-Bétharram / Q645112
# Them Crooked Vultures

Them Crooked Vultures 2009. urtean Los Angelesen (Kalifornia) sorturiko musika taldea da. Bertan parte hartzen dute musikan garrantzi asko izan duten hiru partaide: Josh Homme ahotsa eta kitarjolea (Queens of The Stone Age, Kyuss), John Paul Jones baxujolea (Led Zeppelin) eta Dave Grohl baterijolea (Nirvana, Foo Fighters). 2009. urtean Them Crooked Vultures deituriko album bakarra jarri zuten salgai.

## Taldekideak

* Josh Homme - kitarra eta ahotsa
* John Paul Jones - Baxua eta ahotsa
* Dave Grohl - Bateria eta ahotsa
* Alain Johannes - Kitarra (bakarrik zuzenean)

## Diskografia

* Them Crooked Vultures (2009)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala.
* Datuak: Q544121
* Multimedia: Them Crooked Vultures / Q544121
# Abílio Rodas de Sousa Ribas

Abílio Rodas de Sousa Ribas (Várzea do Soajo, Arcos de Valdevez, 1931ko urtarrilaren 2a – Braga, 2025eko otsailaren 2a) portugaldar elizgizon katolikoa izan zen, Espiritu Santuaren kongregazioko kidea, 1984tik 2006ra Sao Tome eta Principeko apezpikua izan zena.

## Bizitza

Espiritu Santuaren eta Mariaren Bihotz Garbiaren kongregazioan sartu zen eta bertan, 1953ko martxoaren 8an, betiko botoak eman zituen. 1957ko irailaren 21ean apaiztu zen.
1968an katekesi pastoralgintzan espezializatu zen Parisko Institutu Katolikoan.
Angolara misiolari joan zenean, hainbat kargu bete zituen kongregazioaren barruan zein kanpoan: misioen arduradun, parroko, Luandako apaizgaitegi txiki eta nagusietako eta Huamboko elizbarrutiko apaizgaitegiko irakasle eta errektore. Bere kongregazioko nagusi, Rádio Ecclesia irrati-kate katolikoaren zuzendaria eta Angolako eta Sao Tomeko apezpiku-konferentziako idazkaria ere izan zen.
1984ko abenduaren 21ean, Angolako Caritas erakundeko idazkari laguntzaile kargua bete zuenean, Joan Paulo II.a aita santuak Sao Tome eta Principeko apezpiku izendatu zuen.
1985eko otsailaren 24an apezpiku ordenatu zuten Sao Tomeko Errukiaren Andre Mariaren katedralean. Kargu horretan geratu zen 2006an erretiroa hartu arte.
Bragan hil zen 2025eko otsailaren 2an, eta hileta otsailaren 6an egin zen.

## Ondorengotza apostolikoa

* Scipione Rebiba kardinala
* Giulio Antonio Santorio kardinala (1566)
* Girolamo Bernerio kardinala (1586)
* Galeazzo Sanvitale artzapezpikua (1604)
* Ludovico Ludovisi kardinala (1621)
* Luigi Caetani kardinala (1622)
* Ulderico Carpegna kardinala (1630)
* Paluzzo Paluzzi Altieri degli Albertoni kardinala (1666)
* Benedikto XIII.a aita santua (1675)
* Benedikto XIV.a aita santua (1724)
* Klemente XIII.a aita santua (1743)
* Giovanni Francesco Albani kardinala (1760)
* Carlo Rezzonico kardinala (1773)
* Antonio Dugnani artzapezpikua (1785)
* Jean-Charles de Coucy artzapezpikua (1790)
* Gustave-Maximilien-Juste de Croÿ-Solre artzapezpikua (1820)
* Charles-Auguste-Marie-Joseph Forbin-Janson apezpikua (1824)
* François-Auguste-Ferdinand Donnet kardinala (1835)
* Charles-Émile Freppel apezpikua (1870)
* Louis Luçon kardinala (1888)
* Charles Binet kardinala (1920)
* Maurice Feltin kardinala (1928)
* Jean-Marie Villot kardinala (1954)
* Giovanni De Andrea artzapezpikua (1975)
* Alexandre do Nascimento kardinala (1975)
* Abílio Rodas de Sousa Ribas apezpikua

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Bishop Abílio Rodas de Sousa Ribas, C.S.Sp. †» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* 1 2 3 4 5 6 (Portugesez) «Faleceu D. Abílio Ribas 1931 – 2025» Diocese de São Tomé e Príncipe 2025-02-02 (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* 1 2 3 4 5 6 (Portugesez) «Vida Consagrada: Faleceu D. Abílio Ribas, bispo emérito de São Tomé e Príncipe» Agência Ecclesia 2025-02-03 (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Portugesez) «Faleceu D. Abílio Ribas (de Arcos de Valdevez), bispo emérito de S. Tomé e Príncipe» Rádio Vale do Milho 2025-02-02.
# Bétharramgo leizeak

Bétharramgo leizeak (frantsesez: grottes de Bétharram) Pirinio Atlantikoak eta Pirinio Garaiak artean dauden leizeak dira.
Eremua Pirinio Atlantikoetako Asson eta Lestelle-Bétharram eta Pirinio Garaietako Saint-Pé-de-Bigorre herrien artean dago, sarrera Assonen eta irteera Saint-Pé-de-Bigorren izanik.

## Geografia

Urak karekizko mendian 2,8 km luzera duen lurrazpiko ibilbidea egin du, hiru galeriatan banaturik. Goialdean areto handiak daude, sabai hanpaturik dutena. Erdialdean ibaiaren antzinako ibilgua, higidurak sortua, eta behealdean egungo ibilgua dago, Paueko uhaitzara doana.

## Historia

1810ean topatua, lehenengo leize bisitagarrietako bat bilakatu zen. 1880ko hamarkadan, Pauen bizi ziren ingelesek lehenengo bisitak egin zituzten eta 1903an Léon Rossen lanari esker (batez ere elektrifikazioari esker) jende orokorrentzat ireki zituen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q2426730
* Multimedia: Grottes de Bétharram / Q2426730
# Notre-Dame de Bétharram ikastetxea

Notre-Dame de Bétharram 1837an Mixel Garikoitz kanboarrak Lestelle-Bétharramen sortutako lizeo katolikoa da. Bétharramgo Jesusen Bihotzeko apaizak kongregazioa ere sortu zuen. 2009an, erakunde erlijiosoak izenaz aldatu eta Le Beau Rameau bilakatu zen.
Ikastetxea hainbat auzi judizialekin lotuta izan da, adin txikikoei sexu erasoak eta bortxaketak eginez. 2024an, ikasle ohiek, hala nola Euskal Herriko ikasle ohi batzuek, 1960 eta 2004 artean gertatuak izan diren gertakariei buruzko ehun bat salaketa helarazi zizkioten justiziari. Erasotzaileen zerrenda bat ere osatu zuten ikasle ohiek, hamar bat izenez osatua: apezak eta zaindari laikoak.
«Mediapart» aldizkariak atera zituen adierazpen eta dokumentuek erakusten zuten Bayrou 1990eko hamarralditik jakinean zela ikastetxe katoliko hartako gertakariez. Besteak beste, bere garaian bi ikasle ohik jarri salaketak jakinak zirelako Bayrou Frantziako Hezkuntza ministro zelarik. Bayrou senar-emazteen haur batzuk Notre-Dame de Betharram ikastetxe katoliko horretan ibili ziren ikasle, eta Elisabeth Bayrou emazteak katixima eskolak eman zituen bertan.

## Erreferentziak

* ↑ «Dozenaka ikasle ohik Betharramgo ikastetxe katolikoan jasan tratu txarrak salatu dituzte» Berria 2024-06-06 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* 1 2 «Polemika handitzen ari da Frantzian, Bayrou Betharramgo gertakariez jakinean zela agertu ondotik» Berria 2025-02-13 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124607548
# Nafarroako Ikastetxea

Nafarroako Ikastetxea (frantsesez: Collège de Navarre, kɔlɛʒ də navaʁ ahoskatua), Joana I.a Nafarroakoaren testamentuari esker, 1309an Parisen sortutako ikastetxea izan zen. Ikastetxea egin zedin, Joanak bere Hôtel de Navarre, garai hartan Parisen zegoen etxandi ederrenetako bat, legatu zuen. Oso prestigio handiko ikastegia izan zen, XVI. mendean Sorbonarekin lehiatzera iritsi zena. 1793an, Frantziako Iraultzaren ondoren, itxia izan zen. 1805ean bertan kokatu zuen Napoleonek Parisko Ikastetxe Politeknikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Carlos Sanchez-Marco: Collège de Navarre. Historia Medieval del Reyno de Navarra

## Kanpo estekak

* Nafarroako ikastetxea. Puntubi.com
* Datuak: Q1110010
* Multimedia: Collège de Navarre / Q1110010
# Gustaaf De Smet

Gustaaf De Smet (Gante, 1935eko maiatzaren 15a - Oostaker, 2020ko maiatzaren 28a) flandriar txirrindularia izan zen, profesionala 1957tik 1968ra.

## Palmaresa

1956
* Flandriako Tourra (amateurra)
1957
* 2. Schaal Selsen
1960
* Schaal Sels
1961
* Belgikako Erdialdeko Zirkuitua
* 3. Flandriako txapelketan
* 8. Paris-Toursen
1962
* Gante-Brujas-Anberes
* Boucles de la Lys
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
* 3. Isberguesko Sari Nagusian
* 5. Paris-Toursen
1963
* Denaingo Sari Nagusia
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* 3. Flèche Brabançonnen
1963
* Denaingo Sari Nagusia
* Nationale Sluitingsprijs
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* 2. De Drie Zusterstedenn
* 3. Flèche Brabançonnen
* 3. Orchies Sari Nagusian
* 3. Flandriako Erdialdeko Zirkuituan
1964
* Flandriako txapelketa
* Nationale Sluitingsprijs
* Circuit des régions flamandes
* 2. De Kustpijl Heisten
* 3. Paris-Toursen
* 8. Flandriako Tourrean
1965
* Dunkerqueko Lau Egunak eta hiru etapa
* Denaingo Sari Nagusia
* 2. Paris-Toursen
* 2. Schaal Selsen
* 2. Roubaix-Cassel-Roubaixen
* 2. Elfstedenronden
* 3. Gante-Wevelgemen
* 3. Flandriako txapelketan
* 3. Nokere Koersen
* 8. Flandriako Tourrean
1966
* Kuurne-Brusela-Kuurne
* Sint Martens-Lierde
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
* 2. Tielt-Anberes-Tielten
* 3. Paris-Roubaixen
* 3. Flandriako txapelketan
* 3. Ekialdeko Flandriako Itzulian
* 5. Paris-Bruselan
1967
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* 3. Zottegemeko Sari Nagusian
1968
* Brusela-Bever

## Kanpo estekak

* Gustaaf De Smet - ProCyclingStats
* Datuak: Q2491484
# Garoa (eleberria)

    «Garoa» orriak hona dakar. Bestelako esanahiei buruzko orria hau da: «Garo (argipena)»
Garoa Txomin Agirrek idatzitako eleberria da. Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkarian kapituluka argitaratu zen lehen aldiz, 1907tik 1912rako aleetan, azken lau kapituluak argitaratu gabe utzita. Kresala bezala, hau ere Durangon inprimatu zen, 1912. urtean. Bizkaiko euskaran jarritako Kresalan, itsasoko bizimodua erakusten zaigu; Garoa, berriz, gipuzkeraz idatzi zuen Agirrek, eta nekazaritza munduan girotu.
Eleberrian, ikuspegi soil ohiturazaletik, Oñatiko baserritarrak ageri dira euskal bizimoduaren eredutzat. Joanes, baserritar familia bateko burua, agertzen zaigu euskaldun zintzo eta kristauaren erakusgarri. Kaletar erdaldun eta kanpotarrak, ostera, eleberriko pertsonaia gaiztoak dira.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Oñati aldean kokaturiko Zabaleta basetxeko jauna den Joanes artzain-baserritarraren bizitzaren azken urteak -eta bere familiarenak- kontatzen zaizkigu. Garibaiko Ana Joxeparekin hiru seme hazi zituztela esaten zaigu, Jose Ramon oinordeko izatera deitua eta gurasoak legez kristau ona, Iñazio Mari apustuetara emandako aizkolari aiurriz ahula eta Juan Andres erbestera joango den diruzalea. Morroi bat ere badu Zabaletak, zahartuko denean ordezkatua izango dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Literaturaren Hiztegia (ELH). (Noiz kontsultatua: 2024-06-12).

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda
* Auñemendiko lorea
* Kresala

## Kanpo estekak

* Testu osoa, Klasikoen Gordailuan.
* Datuak: Q12258221
# Marokoko ekonomia

Marokoko ekonomia gorabidean dagoen herrialde bati dagokiona da, sistema ekonomiko mistoa duena. 1993tik gobernuak enpresa publikoak pribatizatzeko politika jarraitu zuen, baita ekonomiaren sektore askoren liberalizazioa ere.
Azken urteetan gobernuek dibertsifikazio ekonomikoko politika bat jarraitu duten arren, nekazaritzak (BPGaren %14 baino ez da) biztanleria aktiboaren %43 enplegatzen du. 2009an, krisiak munduaren zati bat astindu bazuen ere, Marokok %5,0ko hazkundea lortu zuen, neurri batean, Marokoko bankaren gehiegizko protekzionismoari eta nekazaritza-sektorean izandako emaitza onei esker.
Herrialdearen diru-sarrerak honako hauetatik datoz: nekazaritza, %13,6; industria, %29,3; eta zerbitzuak, %57,1 (2018). Inflazioa 1,2 puntukoa da eta herritarren %15 pobrezia egoeran bizi da. Langabezian dagoen biztanleria aktiboaren portzentajea %9,2 da (2019).
Maroko 30 herrialdeen artean dago deslokalizazio industriaren garapenean, gertutasun geografikoagatik, kulturalagatik eta, batez ere, ordu-eremuagatik. Hala, Marokok Frantziako dei-zentroen erdiak eta espainiar asko erakarri ditu. 2007an Marokok 200 dei-zentro baino gehiago zituen, horietako 30 tamaina handikoak eta 18.000 pertsona baino gehiagori lana ematen dietenak.
Marokok hainbat herrialderen arteko merkataritza akordioak sinatu ditu, besteak beste, TLC Maroko-AEB akordioa, TLC Maroko-Turkia, GAFTA, TLC Maroko-Kanada edo Europar Batasunarekiko Estatutu Aurreratua.
Gazteen langabezia tasa %26,0koa da 2018an. Enpleguen %80 inguru informalak dira eta diru-sarreren arteko aldeak oso handiak dira. 2019an, Maroko munduko 188 herrialdeetatik 123. postuan zegoen Giza Garapenaren Indizean (GGI), Aljeriaren (83.a) eta Tunisiaren (97.a) atzetik. Afrika iparraldeko herrialderik desorekatuena da, Oxfam GKEaren arabera.

## Erreferentziak

* ↑ Le Maroc, pays le plus inégalitaire d’Afrique du Nord. 2019ko maiatzaren 1a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q615580
* Multimedia: Economy of Morocco / Q615580