OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Klagenfurt am Wörthersee

Klagenfurt am Wörthersee (alemanez ˌklaːɡn̩fʊʁt ʔam ˈvœʁtɐzeː ahoskatua, euskaraz: «Wörth aintzirako ibia»; eslovenieraz: Celovec ob Vrbskem jezeru; italieraz: Clanforte; friulieraz: Clanfurt; kroazieraz: Celovac) hegoaldeko Austriako hiria da, Karintia estatuko hiriburua eta hiririk handiena. Wörthersee lakuaren bazterrean dago, Esloveniako mugatik oso gertu.
Hiria, honako 15 auzotan banatzen da: Innere Stadt, St. Veiter Vorstadt, Völkermarkter Vorstadt, Viktringer Vorstadt, Villacher Vorstadt, Annabichl, St. Peter, St. Ruprecht, St. Martin, Viktring, Wölfnitz, Hörtendorf eta Welzenegg.

## Klima

Datu klimatikoak (Klagenfurt am Wörthersee) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 16.4 | 21.5 | 24.0 | 26.7 | 31.4 | 33.1 | 35.8 | 35.5 | 29.7 | 26.3 | 18.3 | 16.6 | 35.8 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 0.3 | 4.4 | 10.3 | 14.9 | 20.2 | 23.4 | 25.5 | 25.1 | 20.6 | 14.2 | 5.8 | 0.8 | 13.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -4.0 | -1.4 | 3.6 | 8.3 | 13.7 | 16.9 | 18.8 | 18.2 | 13.8 | 8.2 | 1.7 | -2.7 | 7.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -7.2 | -5.4 | -1.3 | 2.8 | 7.8 | 11.1 | 12.9 | 12.7 | 9.0 | 4.3 | -1.0 | -5.2 | 3.4 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -25.1 | -25.6 | -19.1 | -5.9 | -2.2 | 1.9 | 3.0 | 3.4 | -1.6 | -8.9 | -17.4 | -21.8 | -25.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 30.9 | 35.2 | 50.2 | 64.5 | 78.5 | 113.5 | 117.6 | 98.6 | 89.7 | 82.9 | 78.9 | 48.9 | 889.4 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 5.1 | 4.9 | 6.2 | 8.0 | 9.6 | 11.5 | 10.2 | 9.4 | 7.2 | 7.3 | 7.1 | 5.4 | 91.9 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 23.1 | 18.5 | 8.2 | 1.1 | 0.2 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 5.0 | 15.9 | 72.1 |
| Eguzki orduak | 78.8 | 123.0 | 158.3 | 175.2 | 212.5 | 217.5 | 241.2 | 233.0 | 180.5 | 125.6 | 66.0 | 57.4 | 1869.0 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Galeria

* Antzoki eta Opera Zibikoa
* Karintikoa Estatu-Museoa
* Udalerria
* Klagenfurteko katedrala
* Lend ubidea
* Annabichl jauregia
* Ehrental jauregia
* Krastowitz jauregia
* Tentschach gaztelua
* San Petriren basilika
* Britainiar gerra-hilobia
* Falkenberg tunela
* Maria Teresa Austriakoa enperatrizen estatua
* Lindworm iturria

## Erreferentziak

* ↑ Landesgesetzblatt 2008 vom 16. Jänner 2008, Stück 1, Nr. 1: Gesetz vom 25. Oktober 2007, mit dem die Kärntner Landesverfassung und das Klagenfurter Stadtrecht 1998 geändert werden. (link)
* ↑ http://www.zamg.ac.at/fix/klima/oe71-00/klima2000/klimadaten_oesterreich_1971_frame1.htm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41753
* Multimedia: Klagenfurt / Q41753
Txantiloi:Austriako hiri nagusiak Txantiloi:Austriako estatu federaleko hiriburuak
# Vespertilionidae

Vespertilionidae chiropteraren barruko animalia familia da, saguzaren 300 espezieak sailkatuta dago.

## Taxonomia

* Vespertilioninae subfamilia
** Eptescini leinua
*** Arielulus
*** Eptesicus
*** Hesperoptenus
** Lasiurini leinua
*** Lasiurus
** Nycticeiini leinua
*** Nycticeinops
*** Nycticius
*** Rhogeessa
*** Scoteanax
*** Scotoecus
*** Scotomanes
*** Scotophilus
*** Scotorepens
** Nyctophilus leinua
*** Nyctophilus
*** Pharotis
** Pipistrellini leinua
*** Glischropus
*** Nyctalus
*** Pipistrellus
*** Scotozous
** Plecotini leinua
*** Barbastella
*** Corynorhinus
*** Euderma
*** Idionycteris
*** Otonycteris
*** Plecotus
** Vespertilionini leinua
*** Chalinolobus
*** Eudiscopus
*** Falsistrellus
*** Glauconycteris
*** Histiotus
*** Hypsugo
*** Ia
*** Laephotis
*** Mimetillus
*** Neoromicia
*** Niumbaha
*** Philetor
*** Tylonycteris
*** Vespadelus
*** Vespertilio
* Antrozoinae subfamilia
** Antrozous
** Bauerus
* Myotinae subfamilia
** Cistugo
** Lasionycteris
** Myotis
* Murininae subfamilia
** Harpiocephalus
** Murina
* Kerivoulinae subfamilia
** Kerivoula
** Phoniscus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210358
* Multimedia: Vespertilionidae / Q210358
* Espezieak: Vespertilionidae
# Monodontidae

Monodontido (Monodontidae) zetazeoen ordenako izen bereko familiako animaliez esaten da. Bular-hegal luzeak dituzte eta ez dute bizkar-hegalik. Zefalopodoak jaten dituzte. Ipar Buruaren inguruetan bizi dira. Zetazeoen ezohiko bi espezie hartzen ditu barnean: narbala (Monodon monoceros), arrak letagin luzea duena, eta beluga (Delphinapterus leucas), zetazeo zuri bakarra.
Bi espezieak tamaina ertainekoak dira, 3 eta 5 metro arteko luzera dute, meloi bat dute aurrealdean, mutur irtenik ez, eta bizkar-hegala izan beharrean gandor luze eta meharra dute bizkarrean, eta hori nabarmenagoa da narbalean; hegalik ez duenez, izotz-geruzen azpian estropezu egin gabe mugitu daiteke. Animalia oso bokalak dira eta askotariko soinuen bidez komunikatzen dira. Odontozeto gehienek bezala, ekolokalizazioa erabiltzen dute mugitzeko eta elikatzeko.
Familia horiek arrain, molusku eta krustazeo txikietan oinarritutako dieta haragijalea dute. Hortzeria txikia du edo ez du, narbaletan bi hortz baino ez dira kontserbatzen, eta horietako batek adarra osatzen du arretan. Haurdunaldiak 14 eta 15 hilabete artean irauten du, eta kume bakarra erditzen da. Kumeak bi urte bete arte ez zaie erabat esnea kentzen, eta 5 eta 8 urte bitartean sexu-heldutasunera iristen dira.

## Taxonomia

Odontoceti subordena
* Delphinoidea superfamilia
** Monodontidae familia
*** Delphinapterinae subfamilia
**** Delphinapterus generoa
***** Delphinapterus leucas, beluga
**** † Denebola generoa
***** Denebola brachycephala
*** Monodontinae subfamilia
**** Monodon generoa
***** Monodon monoceros, narbal

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* 1 2 (Ingelesez) Brodie, Paul. (1984). Macdonald, D. ed. The Encyclopedia of Mammals. New York: Facts on File, 200-203 or. ISBN 0-87196-871-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q219419
* Multimedia: Monodontidae / Q219419
* Espezieak: Monodontidae
# Lactarius lactarius

Lactarius lactarius Lactarius generoko animalia da. Arrainen barruko Lactariidae familian sailkatzen da. Bere familiaren eta generoaren espezie bakarra da, hau da, monotipikoa da. Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Barean bizi da.

## Banaketa

Espezie hau Agulhasko itsaslasterran aurki daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Lactarius lactarius», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q1787410
* Multimedia: Lactarius lactarius / Q1787410
* Espezieak: Lactarius lactarius
# Eisenstadt

Eisenstadt (alemanez ˈaɪzn̩ʃtat ahoskatua; bavarieraz: Eisnstod; hungarieraz: Kismarton; kroazieraz: Željezni grad edo Željezno; eslovenieraz: Železno) Austriako hiria, Vienaren hegoaldean, Hungariako mugatik hurbil dagoena; 12.000 biztanle. Mahastiak ditu. Hungariako Esterhazy printzeen gaztelua (XVII-XVIII. m) eta Haydn musikagilearen etxea (museoa) hiri honetan daude.

## Historia

Eisenstadt hiriaren lehenengo berriak historiaurrekoak eta erromatarren garaikoak dira. Hiri aberatsa zen XIV. mendean; Austriaren koroaren mende egon zen 1491-1648 bitarteko urteetan, eta ondoren hungariarren eskuetara igaro zen. 1920an Austriaren mende geratu zen berriro. Esterhazy printzeek gorte ospetsua eratu zuten bertan XVIII. eta XIX. mendeetan. Joseph Haydn musikagileak urte asko igaro zituen gorte hartan, kapellmeister edo orkestra-zuzendari gisa.

## Klima

Datu klimatikoak (Eisenstadt) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 18.8 | 19.7 | 27.4 | 27.2 | 30.8 | 36.1 | 36.4 | 37.0 | 33.7 | 26.4 | 21.9 | 19.8 | 37.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 2.8 | 5.3 | 10.4 | 15.3 | 20.6 | 23.4 | 25.9 | 25.7 | 20.9 | 14.8 | 7.7 | 4.0 | 14.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -0.4 | 1.3 | 5.5 | 9.9 | 15.1 | 18.1 | 20.2 | 19.8 | 15.3 | 9.8 | 4.3 | 1.1 | 10.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -2.9 | -1.6 | 1.9 | 5.5 | 10.1 | 13.2 | 15.2 | 15.1 | 11.4 | 6.5 | 1.7 | -1.2 | 6.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -21.6 | -19.8 | -19.2 | -4.0 | -1.6 | 3.7 | 6.2 | 3.8 | 2.1 | -5.3 | -12.3 | -17.8 | -21.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 33.7 | 29.7 | 45.1 | 51.9 | 62.6 | 71.2 | 66.7 | 59.8 | 58.8 | 43.7 | 53.6 | 41.2 | 618.0 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 6.1 | 5.9 | 8.1 | 7.7 | 8.5 | 9.3 | 8.5 | 8.2 | 7.0 | 5.9 | 7.8 | 6.9 | 89.9 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 12.3 | 7.6 | 2.8 | 0.3 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 2.3 | 6.8 | 32.1 |
| Eguzki orduak | 68.9 | 105.8 | 136.1 | 188.0 | 237.1 | 232.5 | 252.3 | 244.0 | 176.2 | 136.3 | 70.4 | 50.1 | 1897.7 |
| Iturria: Central Institute for Meteorology and Geodynamics ||||||||||||||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Klimadaten von Österreich 1971 - 2000 - Eisenstadt. Central Institute for Meteorology and Geodynamics (Noiz kontsultatua: January 23, 2013).

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala (Alemanez)
* Datuak: Q126321
* Multimedia: Eisenstadt / Q126321
# Sankt Pölten

Sankt Pölten (alemanez zaŋkt ˈpœltn̩ ahoskatua; bavarieraz: St. Pödn), gehienetan eta ofizialki St. Pölten, laburtua, Austria Beherea lurralde austriarraren hiriburua da. Udalerriak norbere estatutua duenez, hiria eta barrutia da aldi berean administratiboki.

## Banaketa administratiboa

Hiria honako estatistika-barrutitan banaturik dago: Altmannsdorf, Dörfl at Ochsenburg, Eggendorf, Ganzendorf, Hafing, Harland, Hart, Kreisberg, Matzersdorf, Mühlgang, Nadelbach, Oberradlberg, Oberwagram, Oberzwischenbrunn, Ochsenburg, Pengersdorf, Pottenbrunn, Pummersdorf, Ragelsdorf, Ratzersdorf at the Traisen, Reitzersdorf, Schwadorf, Spratzern, St Georgen on the Steinfelde, St Pölten, Stattersdorf, Steinfeld, Teufelhof, Unterradlberg, Unterwagram, Unterzwischenbrunn, Viehofen, Völtendorf, Waitzendorf, Wasserburg, Weitern, Wetzersdorf, Windpassing, Witzendorf, Wolfenberg, Wörth eta Zwerndorf.

## Klima

Datu klimatikoak (Sankt Polten) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 1.8 | 4.0 | 9.7 | 9.7 | 14.5 | 20.3 | 22.8 | 25.0 | 25.1 | 20.1 | 14.0 | 6.5 | 3.0 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -1 | 2 | 4 | 9 | 13 | 17 | 18 | 18 | 14 | 9 | 3 | 1 | 8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -3.3 | -2.3 | 1.1 | 4.4 | 9.2 | 12.3 | 14.1 | 14.0 | 10.6 | 5.9 | 1.3 | -1.7 | 5.5 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 31 | 35 | 44 | 55 | 78 | 94 | 97 | 82 | 54 | 40 | 20 | 44 | 702 |
| Eguzki orduak | 55.2 | 87.4 | 129.7 | 168.8 | 224.6 | 221.9 | 234.9 | 232.5 | 165.8 | 118.3 | 58.8 | 45.4 | 1743.3 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

Sankt Pölten ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Altoona (Pennsylvania) (AEB)
* Brno (Txekia)
* Clichy (Frantzia)
* Heidenheim (Alemania)
* Kurashiki (Japonia)
* Nyíregyháza (Hungaria)
* Wuhan (Txina)

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) St. Pöltner Stadtrecht 1977. .
* ↑ Weatherbase. Weatherbase (Noiz kontsultatua: December 8, 2012).

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala (Alemanez) (Ingelesez)
* Datuak: Q82500
* Multimedia: St. Pölten / Q82500
# Nezumia infranudis

Nezumia infranudis Nezumia generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Nezumia infranudis», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Nezumia
* Macrouridae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q1096792
* Espezieak: Nezumia infranudis
# Leoben

Leoben (alemanez leˈoːbn ahoskatua) Austriako udalerri bat da, Leoben barrutian. Azken zentsuaren arabera 24.645 biztanle zituen, 108 kilometro karratuko azaleran.

## Leobendar ospetsuak

* Walter Schachner (1957-), futbolaria.
* Martin Weinek (1964-), aktorea.
* Gernot Plassnegger (1978-), futbolaria.
* Joachim Standfest (1980-), futbolaria.
* Roland Linz (1981-), futbolaria.
* Lisa Eckhart (1992-), abeslaria.

## Herri eta hiri senidetuak

* Xuzhou (CHN), 1994
* Leoben 1900 inguruan.
* Leobenen ikuspegia 2009an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q485294
* Multimedia: Leoben / Q485294
# Lienz

Lienz (alemanez ˈliːɛnt͡s; hegoaldeko bavarieraz: Lianz) Austriako udalerri bat da, Lienz barrutian. Azken zentsuaren arabera 11.935 biztanle zituen, 15,94 kilometro karratuko azaleran.

## Klima

Datu klimatikoak (Lienz (1971–2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 12.9 | 21.0 | 24.0 | 25.9 | 30.0 | 33.0 | 37.7 | 33.7 | 30.0 | 26.0 | 17.2 | 15.5 | 37.7 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 0.1 | 4.7 | 10.1 | 14.4 | 19.3 | 22.5 | 24.9 | 24.4 | 20.5 | 14.2 | 5.7 | 0.2 | 13.4 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -5.2 | -1.9 | 3.1 | 7.6 | 12.7 | 15.9 | 17.9 | 17.2 | 13.0 | 7.3 | 0.6 | -4.2 | 7.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -9.0 | -6.3 | -1.6 | 2.1 | 6.7 | 9.9 | 11.8 | 11.5 | 7.8 | 3.0 | -2.7 | -7.3 | 2.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -24.7 | -24.5 | -15.6 | -5.7 | -7.4 | 1.3 | 3.1 | 1.8 | -2.2 | -11.6 | -18.8 | -21.1 | -24.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 42.4 | 35.0 | 58.6 | 65.6 | 85.4 | 97.8 | 119.0 | 99.9 | 88.5 | 96.3 | 76.5 | 50.1 | 915.1 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 5.4 | 4.2 | 5.7 | 7.4 | 10.6 | 11.8 | 11.2 | 11.2 | 7.9 | 7.3 | 6.4 | 5.9 | 95.0 |
| Eguzki orduak | 76.1 | 151.2 | 175.4 | 175.8 | 200.2 | 205.6 | 237.5 | 227.7 | 194.1 | 164.6 | 97.0 | 46.2 | 1952.0 |
| Hezetasuna (%) | 74.1 | 55.4 | 48.6 | 46.8 | 50.5 | 51.7 | 51.0 | 52.7 | 54.4 | 57.8 | 69.7 | 79.9 | 57.7 |
| Iturria: Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Gorizia (ITA), 2000
* Jackson (Wyoming) (USA), 1970
* Selçuk (TUR), 1970

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik. Klimadaten von Österreich 1971–2000 – Tirol-Lienz. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q336250
* Multimedia: Lienz / Q336250
# Luvarus imperialis

Luvarus imperialis Luvarus generoko animalia da. Arrainen barruko Luvaridae familian sailkatzen da. Espezie bakarra edo monotipikoa da bere genero eta familian.
Jateko ona bada ere, arraroa da arrandegietan

## Iraungitako taxoiak

Familiak Luvarus generoko espezie bat eta genero bi zituen Paleogenon, hiru Kushlukia generoa kontuan hartzen bada:
* Luvarus necopinatus
* Avitoluvarus
* Beerichthys
* Kushlukia

## Banaketa

Espezie hau Egeo itsasoan aurki daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Luvarus imperialis », FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.
* ↑ (Ingelesez) Luvarus imperialis. Integrated Taxonomic Information System.
* ↑ Louvar: A Fish You May Never Taste.. Larry Levine, Table Talk at Larry's 2012-1-3.

## Ikus, gainera

* Luvarus
* Luvaridae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q1208946
* Multimedia: Luvaridae / Q1208946
* Espezieak: Luvarus imperialis
# Steyr

Steyr (alemanez ˈʃtaɪɐ ahoskatua; bavarieraz: Steia) Austria Garaiko hiri bat da. Steyr-Land barrutiko hiriburu administratiboa da, baina ez da estatuaren parte. Austria Garaiko hirugarren hiririk populatuena da, 38.034 biztanlerekin.
Hiriak enpresari lotutako historia garrantzitsua du, eta enpresa askok bertan dute egoitza, adibidez Steyr-Daimler-Puch eta Steyr Motors enpresek.

## Steyrar ospetsuak

* Franz Xaver Swediauer, medikua
* Franz Kosch, apaiza
* Oscar Holub, margolaria
* Erich Hackl, idazlea
* Wilhelm Molterer, politikaria
* Till Mairhofer, idazlea
* Marlen Haushofer, idazlea

## Herri eta hiri senidetuak

* Betleem (PLE)
* Kettering (Ohio) (USA)
* Plauen (GER)
* San Benedetto del Tronto (ITA)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q260320
* Multimedia: Steyr / Q260320
# Wels

Wels (alemanez vɛls ahoskatua; bavarieraz: Wös) Austria Garaiko hiri bat da, Linzetik gertu, Traun ibaiaren alboan. Wels-Land barrutiaren hiriburua da eta azken zentsuaren arabera 65.303 biztanle zituen, Austriako zortzigarren hiririk handiena.

## Geografia

Hausruckviertelen dago, itsas mailatik 317 metrora. Hegoaldetik iparraldera 9,5 km-ko hedadura du gehienez, eta mendebaldetik ekialdera 9,6 km-koa. Eremuaren % 3,4 basoak dira. % 23,5 nekazaritza-lurzatiak dira. Hiria bost auzok osatzen dute: Innenstadt, Lichtenegg, Vogelweide, Neustadt eta Pernau.

## Historia

Wels inguruko eskualdea populatuta egon zen Neolitotik, baina garrantzia hartu zuen erromatarren garaian, Norika probintzia erromatarrean baitzegoen. Lehenengo aipamen historikoaren aurretik, K.a. 15 inguruan, Wels ustez herri zelta bat zen, gero ovilaviar bilakatu zena. 120. urtean Udal Forua jaso zuen, eta izen hau eman zioten: Municipium Ovilava. 215 inguruan Karakala enperadoreak Colonia Aurelia Antoniana Ovilabis izendatu zuen. Hiriak 18.000 biztanle zituen. Wels zaharraren ezaugarri bereizgarri bat: 4 km-ko harresia, 50 dorrerekin. Baziren adreiluzko etxeak, termak, zirku bat, eta ureztatze sistema bat. Erromatar erregimenaren gainbeherarekin, Welsek bere garrantzi guztia galdu zuen.
Babenbergertarren erregimenean, 1222an, Welsi berriro udal-forua eman zioten. Pribilegio ekonomikoengatik eta erdiguneko kokapenagatik eta Traun ibaitik gertu, hiria garrantzitsua zen eskualdean. Maximiliano I.a Germaniako Erromatar Inperio Sakratuko enperadorea 1519ko urtarrilaren 12an hil zen Welsen.

## Ekonomia

Wels merkataritza- eta industria-hiri garrantzitsua da, eta, gainera, Welser Messe bi urtero antolatzen duen azokagatik da ezaguna.

## Welstar ospetsuak

* Christoph Sieber, itsaslaria.
* Elisabeth Udolf-Strobl, poltikaria.
* Saint Lu, abeslaria.
* Friz Mayr, musikagilea.
* Marcel Sabitzer, futbolaria.

## Herri eta hiri senidetuak

* Chichigalpa (NIC)
* Baia Mare (ROU)
* Straubing (DEU)
* Tábor (CZE)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178582
* Multimedia: Wels / Q178582
# Fluoximesterona

Fluoximesterona konposatu organikoa da, C$_{20}$H$_{29}$FO$_3$ formula duena, esteroide anabolikoen familiakoa. Konposatu organofluoratutzat jo daiteke. Solido kristalino zuria da. Piridinatan disolbagarria da, baina nekez disolbatzen da ohiko disolbatzaile organikoetan eta disolbaezina da uretan eta hidrokarburoetan.
Fluoximesterona botika gisa baliatzen da. AEBetan eta beste estatu gutxi batzuetan merkaturatzen da soilik. Espainian eta Frantzian ez da merkaturatzen.

## Sintesia

Fluoximesteronaren sintesia androstenedionatik abiatzen da beheko eskemaren arabera.

## Erabilera

Fuoximesterona gizasemeen pubertaroko testosterona-maila txikiak tratatzeko, emakumeen bular-minbizia tratatzeko baliatzen da. Anemia ere tratatzeko usatzen da. Pilula gisa hartzen da.
Halaber, kirolariek errendimendua hobetzeko baliatzen dute, kulturismoan eta pisu-altxaketan esaterako.

## Albo-ondorioak

Fluoximesteronarekin lotu diren albo-ondorioak hauek dira: aknea, edema, seborrea, alopezia, hirsutismoa, ahotsa sakontzea, maskulinizazioa oro har, bularreko mina, hilekoaren asaldurak, hipogonadismoa, barrabilen atrofia, klitoria handitzea, zakila handitzea, agresibitatea indartzea, prostata handitzea, toxikotasun kardiobaskularra eta hepatotoxikotasuna, besteak beste.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Fluoxymesterone» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* ↑ Ford, SM & Roach, SS. (2013). Roach's Introductory Clinical Pharmacology. Lippincott Williams & Wilkins., 502 or. ISBN 978-1-4698-3214-2..
* ↑ Llewelly, W. (2011). Anabolics. Molecular Nutrition Llc., 500–508 or. ISBN 978-0-9828280-1-4..
* Datuak: Q410663
* Multimedia: Fluoxymesterone / Q410663
# Pseudotriakidae

Pseudotriakidae Carcharhiniformes ordenako ur gaziko marrazo-familia da. Familiak 4 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
* Gollum (Compagno), 1973
** Gollum attenuatus (Garrick), 1954
** Gollum suluensis (Last & Gaudiano), 2011
* Pseudotriakis (Brito Capello), 1868
** Pseudotriakis microdon (Brito Capello), 1868
* Planonasus (Weigmann,Stehmann & Thiel), 2013
** Planonasus parini (Weigmann,Stehmann & Thiel), 2013

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142404
* Multimedia: Pseudotriakidae / Q142404
* Espezieak: Pseudotriakidae
# Pseudopimelodidae

Pseudopimelodidae arrain siluriformeen familia da. Lehen Pimelodidae familiaren barneko subfamilia bat izan zen. Kideak Hego Amerikako ur gezatana bizi dira. Familiak 38 espezie ditu, 6 generotan banaturik.

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1506994
* Multimedia: Pseudopimelodidae / Q1506994
* Espezieak: Pseudopimelodidae
# Neoceratodus forsteri

Neoceratodus forsteri arrain birikaduna da. Arrainen barruko Sarcopterygii klasean sailkatzen da eta, egun, bere genero, familia eta ordenako kide bakarra da, hau da, monotipikoa. Fosil bizidun hau Australiako endemismoa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Neoceratodus forsteri», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.
* ↑ Lake, John S.. (1978). Australian Freshwater Fishes. Nelson Field Guides. Melbourne: Thomas Nelson Australia Pty. Ltd., 12 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782345
* Multimedia: Neoceratodus forsteri / Q782345
* Espezieak: Neoceratodus forsteri
# Proscylliidae

Proscylliidae Carcharhiniformes ordenako ur gaziko marrazo-familia da. Familiak 6 espezie ditu, 3 generotan banaturik:

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334892
* Multimedia: Proscylliidae / Q334892
* Espezieak: Proscylliidae
# Prochilodontidae

Prochilodontidae Characiformes ordenako ur gezako arrain-familia da, hegoaldeko Paraguain eta iparraldeko Argentinan bizi dena. Familiak 21 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
** Ichthyoelephas
** Ichthyoelephas humeralis
** Ichthyoelephas longirostris
* Prochilodus
** Prochilodus argenteus
** Prochilodus brevis
** Prochilodus britskii
** Prochilodus costatus
** Prochilodus hartii
** Prochilodus lacustris
** Prochilodus lineatus
** Prochilodus magdalenae
** Prochilodus mariae
** Prochilodus nigricans
** Prochilodus reticulatus
** Prochilodus rubrotaeniatus
** Prochilodus vimboides
* Semaprochilodus
** Semaprochilodus brama
** Semaprochilodus insignis
** Semaprochilodus kneri
** Semaprochilodus laticeps
** Semaprochilodus taeniurus
** Semaprochilodus varii

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q522723
* Multimedia: Prochilodontidae / Q522723
* Espezieak: Prochilodontidae
# Pristigasteridae

Pristigasteridae Clupeiformes ordenako arrain-familia da. Bere sailkapen taxonomikoa oraindik zalantzazkoa da, lehen Clupeidae familiaren barnean baitzegoen. FishBasek familiak 38 espezie dituela dio, 9 generotan banaturik, baina ITISek 24 espezie, hiru generotan banaturik, proposatzen ditu:
* Ilisha generoa (Richardson, 1846)
** Ilisha africana (Bloch, 1795)
** Ilisha amazonica (Miranda Ribeiro, 1920)
** Ilisha compressa (Randall, 1994)
** Ilisha elongata (anónimo [Bennett], 1830)
** Ilisha filigera (Valenciennes, 1847)
** Ilisha fuerthii (Steindachner, 1875)
** Ilisha kampeni (Weber y de Beaufort, 1913)
** Ilisha lunula (Kailola, 1986)
** Ilisha macrogaster (Bleeker, 1866)
** Ilisha megaloptera (Swainson, 1839)
** Ilisha melastoma (Bloch y Schneider, 1801)
** Ilisha novacula (Valenciennes, 1847)
** Ilisha obfuscata (Wongratana, 1983)
** Ilisha pristigastroides (Bleeker, 1852)
** Ilisha sirishai (Seshagiri Rao, 1975)
** Ilisha striatula (Wongratana, 1983)
* Pellona generoa (Valenciennes in Cuvier and Valenciennes, 1847)
** Pellona altamazonica (Cope, 1872)
** Pellona castelnaeana (Valenciennes, 1847)
** Pellona dayi (Wongratana, 1983)
** Pellona ditchela (Valenciennes, 1847)
** Pellona flavipinnis (Valenciennes, 1837)
** Pellona harroweri (Fowler, 1917)
* Pristigaster generoa (Cuvier, 1816)
** Pristigaster cayana (Cuvier, 1829)
** Pristigaster whiteheadi (Menezes y de Pinna, 2000)

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org
* ↑ (Ingelesez) Pristigasteridae. Integrated Taxonomic Information System.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q814741
* Multimedia: Pristigasteridae / Q814741
* Espezieak: Pristigasteridae