# Anna J. Harrison

Anna Jane Harrison (Missouri, 1912ko abenduaren 23a - Massachusetts,1998ko abuztuaren 8a) estatubatuar kimikari organikoa izan zen eta kimikako irakaslea Mount Holyoke Collegen ia berrogei urtez. American Chemical Society-ko lehen emakume lehendakaria izan zen, eta hogei ohorezko titulu jaso zituen. Nazio mailan irakaskuntzan egindako lanagatik eta nazioartean emakumeek zientzian duten presentziaren defendatzaile aktibo gisa ezaguna izan zen.

## Biografia

Anna Harrison 1912ko abenduaren 23an jaio zen Benton Cityn, Missourin. Albert Harrison eta Mary Katherine Jones Harrison nekazarien alaba zen. Bere aita Annak zazpi urte zituenean hil zen, eta ama familiaren etxaldea administratzeaz eta bikotearen bi seme-alabak zaintzeaz arduratzen utzi zuen. Zientzian interesatu zen lehen aldiz, Mexiko, Missourin, bigarren mailako eskolara joaten zen bitartean. Kimikako lizentziatura lortu zuen 1933an, Hezkuntzako lizentziatura 1935ean, Kimikako maisutza 1937an eta Kimika Fisikoan doktoretza 1940an, guztiak Misuriko Unibertsitatean.

## Ibilbidea

Kimikako maisutza-titulua lortzeko ikasten ari zela, Harrisonek lehen hezkuntzako eskolak eman zituen gela bakarreko landa-eskola batean, Audrain konderrian, Missourin, non haurra zela ikasi baitzuen. Ondoren, Sophie Newcomb Memorial Collegen, Tulane Unibertsitateko emakumeentzako ikastetxean, Kimika irakatsi zuen 1940tik 1945era. 1942an, Bigarren Mundu Gerran, irakaskuntzatik alde egin zuen eta ikerketa sekretu batzuk gidatu zituen Missouriko Unibertsitatean. Ke toxikoari buruzko ikerketa bat egin zuen 1944an, Defentsa Nazionalaren Ikerketa Batzorderako; Kansas Cityko (Missouri) AJ Griner Co.-rako eta Corning-eko (New York) Corning Glass Works-erako. Bere aurkikuntzak AEBetako Armadarentzat kea detektatzeko ekipoen sorreran oso garrantzitsuak izan ziren. American Ceramic Societyren Frank Forrest saria jaso zuen lan horrengatik.
1945ean Mount Holyoke College-ko Kimika sailera batu zen, Emma P. Carr irakasle eta ikertzailearekin irakasle laguntzaile gisa lan egiteko. Irakasle titular izan zen 1950ean, eta departamentuko buru 1960tik 1966ra. Unibertsitatean lanean ari zela, National Science Board-en ere aritu zen 1972tik 1978ra. 1979an, Mount Holyoke Collegetik erretiratu zen, eta, erretiroa hartu ondoren, Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Akademian irakatsi zuen, Annapolisen (Maryland). 1978an, American Chemical Societyko lehen emakume presidentea izan zen, eta 1983an, Amerikako Estatu Batuetako Zientziaren Aurrerapenerako Elkarteko presidente ere izan zen.
Hezitzaile eta ikertzaile gisa, Harrisonek erakunde zientifiko askorekin lan egin zuen Estatu Batuetan, bereziki American Chemical Society, Zientziaren Aurrerapenerako Elkarte Estatubatuarra, Association of American Colleges and Universities, American Chemistry Council, Education Commission of the States, Lunar and Planetary Institute, Zientzien Akademia Nazionala, Ikerketa Kontseilu Nazionala, National Science Board eta Zientziarako Fundazio Nazionala. Erakunde horien ordezkari gisa, hainbat bidaia egin zituen: Indiara, Zientziarako Fundazio Nazionalerako, 1971n; Antartikara, National Science Board-erako, 1974an; Japoniara, Espainiara eta Thailandiara, American Chemical Society-ko presidente gisa, 1978an; eta Indiara, Zientziaren Aurrerapenerako Elkarte Estatubatuarrerako, 1983an.
Harrisonen ikerketa konposatu organikoen egituran eta argiarekin duten interakzioan oinarritu zen, bereziki banda ultramore eta urruneko ultramoreetan. American Chemical Society-ren Petrolio Ikerketarako Funtsaren Aholku Batzordearen dirulaguntza jaso zuen, "hautatutako konposatu organikoen ultramoreen xurgapen-espektroen eta fotodeskonposizioko produktuen azterketa esperimentala" egiteko. Journal of the American Chemical Society, Chemical & Engineering News eta Encyclopædia Britannica egunkarietarako artikuluak idatzi zituen. National Science Teachers Association-eko Journal of College Science Teaching eta Chemical & Engineering News-eko argitalpen-kontseiluetako kide izan zen. Chemistry: A Search to Understand (1989) testuliburuaren egilekidea izan zen, Edwin S. Weaver Mount Holyoke College-ko lankidearekin batera.
Beti izan zuen interesa estatuko agentziek eta agentzia federalek hezkuntza zientifikorako finantzaketa handitzea lortzeko eta emakumeak zientzian integratzearen arrazoia sustatzeko.1998ko abuztuaren 8an hil zen Holyoken (Massachusetts), laurogeita bost urte zituela, istripu zerebrobaskular baten ondorioz.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Saxon, Wolfgang. «Anna J. Harrison, 85, Led U.S. Chemical Society». The New York Times.
* 1 2 3 4 5 6 «Missouri Women in the Health Sciences - Biographies - Anna J. Harrison» beckerexhibits.wustl.edu (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2018-06-07). «Anna J. Harrison: La ciencia no es solo ciencia» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Anna Jane Harrison» Science History Institute (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ «Anna Harrison dies at age 85» Chemical & Engineering News Archive 76 (33): 9. 1998-08-17 doi:10.1021/cen-v076n033.p009a. ISSN 0009-2347. (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* 1 2 (Ingelesez) «ACS President: Anna Jane Harrison (1912-1998)» American Chemical Society (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ (Ingelesez) «Anna Jane Harrison | American Chemist & Educator of Women’s Rights | Britannica» www.britannica.com 2024-12-19 (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* 1 2 3 4 5 6 7 «Harrison, Anna J. Finding Aid» web.archive.org 2011-06-06 (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ «Anna Harrison fills ACS board vacancy» Chemical & Engineering News Archive 54 (4): 6. 1976-01-26 doi:10.1021/cen-v054n004.p006a. ISSN 0009-2347. (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ ««Chemistry : a search to understand»» search.worldcat.org (Worldcat entry) (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ «Anna Jane Harrison, Chemical Education Leader and First Woman President of the American Chemical Society, Dies at 85 | Mount Holyoke College» web.archive.org 2014-01-14 (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).

## Kanpo estekak

* Anna Jane Harrisonen dokumentuak Mount Holyoke College-n
* Datuak: Q7485
* Multimedia: Anna Jane Harrison (chemist) / Q7485