OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anatoli Rybakov

Anatoli Naumovitx Rybakov (errusieraz: Анатолий Наумович Рыбаков; Txernihiv, 1911ko urtarrilaren 14a/urtarrilaren 1a - New York, 1988ko abenduaren 23a) ukrainar eta sobietar idazlea izan zen.
Errusiar Inperioaren Ukrainan jaio zen familia judu batean. 1934an atxilotu zuen NKVDk eta hiru urtez erbesteratu zuen Siberiara. Erbestearen ondoren garraioan lan egin zuen eta Bigarren Mundu Gerran tankeen komandante izan zen.
Haurrentzako liburuak eta nazien okupazioari eta Holokaustoari buruzko eleberriak idatzi zituen.
Bere eleberririk ezagunena Arbateko haurrak (errusieraz: Дети Арбата) da. 1960ko hamarkadan banatu zen, samizdat moduan, baina 1987ra arte ez zen argitaratu. Stalinen aurkako eleberria glasnostaren aitzindaria izan zen.

## Lanak
### Eleberri laburrak

* Daga (Кортик), 1948.
* Brontzezko txoria (Бронзовая птица), 1956.
* Kroshen abenturak (Приключения Кроша), 1960.
* Kroshen oporrak (Каникулы Кроша), 1966.
* Soldadu ezezaguna (Неизвестный солдат), 1970.
* Fusilaren tiroa (Выстрел), 1975.

### Eleberriak

* Gidariak (Водители), 1950.
* Ekaterina Voronina (Екатерина Воронина), 1955.
* Uda Sosniakin (Лето в Сосняках), 1964.
* Harea astuna (Тяжелый песок), 1978.
* Arbateko haurrak 1 (Дети Арбата) 1982.
* 35. urtea eta beste batzuk (Тридцать пятый и другие годы) 1988.
* Arbateko haurrak 2 : 'Beldurra (Страх), 1990.
* Arbateko haurrak 3 : Errautsak eta hautsak (Прах и пепел), 1994.
* Oroitzapenen liburua (Роман-воспоминание) (Мой XX век), 1997.
* Datuak: Q434926
# Lehen Mundu Gerrako Aliatuak

Lehen Mundu Gerrako Aliatuak Erdialdeko Potentziak zirelakoen aurka borrokatu zuten herrialdeak izan ziren. Batez ere Entente Hirukoitzaren Britainiar Inperioa, Frantzia eta Errusiar Inperioak osatzen zuten, alde batetik, baina bestetik Italia, Serbia, Montenegro, Errumania, Ameriketako Estatu Batuak, Belgika, Japonia, Txina, Grezia, Brasil eta Portugal ere bai.

## Buruzagi nagusiak

* Nikolas II.a Errusiakoa
* Alexei Alexeievich Brusilov
* Philippe Pétain
* Georges Clemenceau
* Joseph Joffre
* Ferdinand Foch
* Robert Nivelle
* Herbert Henry Asquith
* Douglas Haig
* John Jellicoe
* Vittorio Emanuele III.a
* Luigi Cadorna
* Armando Diaz
* Woodrow Wilson
* John J. Pershing

## Herrialde aliatu nagusiak

Guztira 8 herrialdek parte hartu zuten lehen Gerra Handian.
* Belgikako Erresuma ( bere indar kolonialak barne )
* Serbiako Erresuma
* Montenegroko Erresuma
* Frantziako Hirugarren Errepublika ( bere indar kolonialak barne )
* Errusiako Inperioa (1917ko martxora arte), Errusiako Behin-behineko Gobernuak kapituluatu zuen 1917ko azaroan.
* Britainiar Inperioa
** Britainia Handiko eta Irlandako Erresuma Batua
** Australia
** Itsasoaz haraindiko britainiar lurraldeak
** Britainiar Raj
** Kanada
** Ternuako Eremua
** Zelanda Berria
** Hegoafrikako Batasuna
* Italiako Erresuma (1915eko apiriletik aurrera eta bere indar kolonialak barne )
* Amerikako Estatu Batuak ( Amerikako Espedizio Indarrekin hasi zen 1917an)
** Puerto Rico (bere emanaldia Panamako kanalean izan zen 1917ko maiatzetik aurrera 65. Infanteria Erregimentuarekin (Estatu Batuak) , ingelesez 65th Infantry Regiment (United States) bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215669
* Multimedia: Allies of World War I / Q215669
# Hva vil folk si

Hva vil folk si (norvegieraz, Zer esango ote du jendeak) Iram Haq-ek idatzi eta zuzendutako 2017ko film dramatikoa da. Norvegian, Suedian eta Alemanian ekoitzi zuten. Norvegiako Indiako eszenatokietan filmatu zuten, batez ere Rajastan estatuan, Pakistanen ezin zutelako egin, nahiz eta irudien kokapen horiek pakistandarrak izan filmean.
Nazioartean izenburu hauek izan ditu filmak: What Will People Say (ingelesez), El viaje de Nisha (gaztelaniaz), eta La Mauvaise Réputation (frantsesez).

## Sinopsia

Nishak 16 urte ditu, eta Norvegian aspalditik bizi den familia pakistandar bateko hiru anai-arrebetatik bigarrena da. Bizitza bikoitza darama, kalean bizitza mendebaldetar norvegiarra egiten du, edan egiten du eta mutilagun zuria dauka; baina etxean musulman zintzo gisa agertzen saiatzen da. Halako batean gelan mutilagunarekin harrapauko du aitak eta bikote gaztea bortizki jipoitu. Gizarte zerbitzuetan egun batzuez babespean harten dute egun batzuez Nisha, baina beste plan bat du aitak: bahituta Pakistanera eraman alaba, han zentzatuko edo zuzenduko delakoan
Nisha protagonista bezala, Iram Haq zuzendaria ere jatorri musulman eta pakistandarreko emakume norvegiarra da, eta bere esperientzia dago oinarritua gidoia neurri handi batean.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «El viaje de Nisha» artikulutik itzulia izan da, 2024-03-13 data duen 158786734 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-03-13 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Ramón Rey. Iram Haq… a examen. Blog Cine Maldito.
* ↑ "Fue difícil vivir en medio de estas dos culturas". Diario de Sevilla 17 de agosto de 2018.
* ↑ Director Iram Haq: ‘I have to tell a story so we can build bridges’. The National 16 de septiembre de 2017.
* ↑ (Ingelesez) What Will People Say (2017) - Release info - IMDb. (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* ↑ (Ingelesez) Song, Sandra. (2018-07-19). «How Filmmaker Iram Haq Used Her Own Kidnapping As Inspiration» Nylon (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42293829
# Txistu handi

Txistu handia edo silbotea txistuaren familiako Euskal Herriko haize instrumentua da, baina txistua baino handiagoa, eta beraz, grabeagoa. Do, si edo si bemol tonalitateetan afinatuta aurki dezakegu. Tamaina dela eta, bi eskuz jotzen da. Txistu banda osatzen du, bi txistu eta atabalarekin batera.

## Ikus, gainera

* Euskal musika tradizionala
* Txistua

## Kanpo estekak

* https://txistulari.eus/
* Datuak: Q12268398
# Usapal turkiar

Usapal turkiarra (Streptopelia decaocto) columbidae familiako hegaztia da.
Eurasia osoan eta iparraldeko Afrikan bizi den hegazti honek azken mendeetan eskualde asko kolonizatu ditu.

## Deskribapena

Usapal turkiarra ornitologoen arreta erakartzen ari da, bizi duen hedapen ikusgarriagatik. Bere jatorriko eremutik, Ekialde Hurbiletik eta Hego Asiatik, Europa inbaditu du eta dagoeneko gure eremura iritsi da.
Erraz identifikatzen den espeziea da. 28 cm-ko tamaina du, usapal arruntaren antzeko tamainaz eta itxuraz, baina oso desberdina kolorez. Goiko eta beheko aldeak krema kolorekoak dira, beheko aldea apur bat arrosa eta tonu homogeneo horren barruan nabarmentzen diren gauza bakarrak lepoaren atze aldean duen erdi-lepoko beltza eta begi gorriak dira. Usapal arruntak eta espezie oso antzekoa den etxeko usapalak, ez bezala, primarioak beltzaxkak dira deskribatzen dugun espeziean. Isatsa, behetik ikusita oso ezaugarri bereizgarria da, batez ere hegaldian, oinarri beltza duelako eta gainerakoa zuria, kontraste bizian.

## Biologia eta ohiturak

Familiako gainerako espezieekin gertatzen den bezala, bi sexuak berdinak dira eta ez dituzte lumajeak aldatzen negutik ugalketa garaira igarotzean. Haien oinarrizko dieta haziek eta fruituek osatzen dute.
Ugalketa-zikloa martxotik irailera irauten du, oso gutxitan hasten da neguko hilabeteetan. Epe luze horretan hiru errunaldi edo gehiago egin ditzake. Normalean zuhaitzetan egiten du habia, nahiz eta ez den arraroa eraikinen erlaitzetan egitea ere. Habia usapal arruntaren oso antzekoa da, oso sinplea, zurtoin eta sustraiez egina. Errunaldia bi arrautza zurik osatzen dute, bi gurasoek inkubatzen dituztenak, lehenengo arrautza erruten denetik 14 eta 16 egun bitarteko epean. Denbora hori igaro ondoren, nidikolak, lumatxa horixka eta moko arrosa duten txitak jaiotzen dira. 18 eta 21 egun bitartean egoten dira habian, bi helduek zainduta. Behin habiatik atera ondoren arrak zaintzen ditu kumeak, emeak, berriz, errunaldi berri bat hasten du.

## Banaketa, habitata eta egoera

Hasieran adierazi dugu bere jatorri asiarra. Turkiatik sartu zen Europan, Bosforotik, Erdialdeko Europa inbaditu zuen eta mendebalderantz hedatzen jarraitu zuen. Dagoeneko Islandiara eta, Frantziatik barrena, Iberiar penintsularen iparraldera iritsi da.
Euskal Herrira 60ko hamarkadaren lehen aldi aldera iritsiko zen, Irunen finkatuz, non kolonia txiki batek hazten jarraitzen duen. Areeta-Algorta eremuan beste kolonia bat dago eta beharbada beste puntu batzuetan ere finkatu da jada.
Normalean, parkeak lorategiak edo hiri-bide edo laborantza soroen arteko zuhaiztiak kolonizatzen ditu. Hemen, momentuz, hiri inguruetara mugatuta dagoela dirudi.

## Erreferentziak

* ↑ Gibbs, David; Eustace Barnes; John Cox. Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World. Pica Press, 624 or. ISBN 1873403607..
* ↑ (Gaztelaniaz) Administracion de la Comunidad Autonoma de Euskadi. (1989). Euskal Autonomiu Elkarteko Ornodunak. Graficas Santamaria S.A., 192 or. ISBN 84-7542-639-5..
* Datuak: Q54696
* Multimedia: Streptopelia decaocto / Q54696
* Espezieak: Streptopelia decaocto
# Jorge Beauchef

Jorge Beauchef Isnel ( Le Puy-en-Velay, 1787 – Santiago, 1840ko ekainaren 10a ) Napoleondar gerretan parte hartu zuen frantziar militar bat izan zen, eta, ondoren, Txileko Independentzia Gerran.

## Karrera militarra Frantzian

Frantzian jaio zen, Le Puy-en-Velay herrixkan, Loira Garaia departamenduan. 18 urterekin Frantziako Armadan sartu zen, 1805eko kanpainetan parte hartuz, eta 1808an Espainiaren preso erori zen.
Ihes egin zuenean, Estatu Batuetara ihes egin zuen, non Rio de la Platako Probintzia Batuek gonbidatua izan zen Andeetako Armadan laguntzeko, ez zuen lan horretan laguntzerik lortu, eta, beraz, Txilera joan zen, bere armadan sartuz.

## Kanpo estekak

* Jorge Beauchef-en biografia
* Datuak: Q3079284
* Multimedia: Jorge Beauchef / Q3079284
# Hatsuyume

Japoniako kulturan, hatsuyume (japonieraz: 初夢) urte berrian egiten den lehen ametsa da. Tradizionalki, amets horren edukiak ameslariaren zoria iragartzeko aukera emango du, urte berriari lotuta. Japonian, ohikoa izaten zen abenduaren 31ko gaua lo egin gabe igarotzea, beraz hatsuyumea ohikoagoa zen urtarrilaren 1eko gauean; "lehenengo ametsaren" osteko egunari ere hatsuyume deitzen zaio, urtarrilaren 2a gaur egun, baina egutegi tradizionalaren arabera beste bat izan liteke.
Fuji mendia, belatz bat edo alberjinia bat agertzen badira, zorte bereziki ona izango dela esan ohi da. Sinismen hau Matsuo Bashōren olerkietan agertzen da, eta Edo aroan abiatu zen. Jatorriaren inguruko eta bereziki hiru elementu hauen zortearen inguruko teoria ugari daude. Teoria batek dio Fuji mendiak zorte ona ematen duela mendirik altuena delako, belatza argia eta indartsua delako eta alberjinia hitza (茄子, nasu edo nasubi) lotuta dagoelako zerbait handia lortzearekin (成す nasu). Beste teoria baten arabera, hiru elementu horiek Tokugawa Ieyasu shogunaren gustukoak ziren.
Superstizio hau oso ezaguna da Japonian, eta maiz memoriaz ikasten da, ichi-Fuji, ni-taka, san-nasubi (一富士、二鷹、三茄子; 1. Fuji, 2. Belatz, 3. Alberjinia), zerrendaren ostean datorrena ez da hian ezaguna. Normalki hau izaten da: yon-sen, go-tabako, roku-zatō (四扇、五煙草、六座頭; 4. Haizegailua, 5. Tabakoa, 6. akupresore itsua). Ez dago argi zerrenda osoa aldi berean eratu zen, edo beranduago gehitu ote ziren hiru hauek.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Basho. (2022-10-25). Basho: The Complete Haiku of Matsuo Basho. Univ of California Press ISBN 978-0-520-38559-7. (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* ↑ (Ingelesez) Pulvers, Roger. (2007-01-07). «Japan is 'beautiful' -- and don't you dare disagree» The Japan Times (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1588971
* Multimedia: Hatsuyume / Q1588971
# Felipe del Río

Felipe del Río Crespo (Nueva Montaña, Santander, 1912ko irailaren 9a - Lamiako, Bizkaia, 1937ko apirilaren 22a) hegazkinlaria izan zen, "Euskal eskuadrila" izeneko taldearen buruzagia eta Iparraldeko fronteko hegazkinlari bikainenetakoa Gerra Zibil garaian, .

## Biografia

Kantabrian jaio arren, haurtzarotik bizi zen Bilbon. Hegazkinlari bilakatu eta soldadutza egiterakoan, Aireko Armadan (Aeronáutica Militar Española) sartu eta Cuatro Vientosera bidali zuten. 1933aren amaierarako hegazkinlari militarra zen.
1936ko estatu-kolpea gertatu zenean, Del Río Bilbon zegoen eta Errepublikaren alde egin zuen. Gerraren hasieran Breguet 19 zaharrak erabili zituen, baina gero Errepublikak «Chato» ezizena zuten sobietar Polikarpov I-15 batzuk lortu zituen. Orduan, iparraldeko frontea defendatu behar zuen "Euskal eskuadrila" sortu zuten. Talde haren kide izan zen Del Río, Zarauza edo Comasekin batera. 1937ko apirilaren 15ean, Bilbo gainean, izugarrizko garaipena lortu zuen: bere abiaduragatik menderaezina zen alemaniar Dornier Do 17 bonbaketari bat eraitsi zuen. Iturri batzuen arabera, apirilaren 20an hil zen, José Luis Díez destruktore errepublikanoak Del Ríoren «chato»-a alemaniar borroka-hegazkin batekin nahastu zuelarik. Azken ikerketen arabera, ostera, apirilaren 22an hil zen, Lamiakoko aerodromoaren gainean Kondor Legioak botata.
Del Ríok guztira 7 garaipen izan zituen. Azkenekoan, Bilbo bonbardatzen ari zen Junkers Ju 86 bat bota zuen. 24 urte besterik ez zituen eta kapitaina zen hil zenean. Errepublikanoen artean heroitzat hartua, bere omenezko kale bat dago Leioako Lamiako auzoan, hil zuten tokian.

## Erreferentziak

* 1 2 Groehler, Olaf. (1988). Kampf um die Luftherrschaft. in: Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik., 19 or..
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Felipe del Río. .
* ↑ León, María Teresa. (2007). Crónica general de la Guerra Civil. , 279 or..
* ↑ Lopez, Rafael. (2013). Spanish Republican Aces. , 14 or..
* 1 2 Alas rotas. in: Memorias de Getxo. 2014-9-15.
* 1 2 Pecker, Beatriz; Pérez Grange, C.. (1998). Crónica de la Aviación Española. , 86 or..
* ↑ Solloso García, José Manuel. (2007). El destructor José Luis Díez: "Pepe de los Muelles" (1927-1965). Ediz. Cartagena histórica, 36-46 or. ISSN 1696-991X..
* 1 2 Forsyth, Robert. (2011). Aces of the Legion Condor. Osprey Publishing, 58 or..
* Datuak: Q1403255
# Vicus Julii

Vicus Julii (euskaraz: «Julioren auzoa») akitano-erromatar garaiko hiria izan zen egun Aire-sur-l'Adour dena.
Erromatarren konkista baino lehen, Atura izeneko oppidum bat zegoen Aire inguruan. Izen horretatik, Aturri ibaitik hartuta, Tursan eskualdeko (pagus aturensis) toponimoa datoz. Tarusate herri akitaniarrak (aitzin-baskoiak) bertan bizi zen.
K.a. 56 urte Krasok, Julio Zesarren komandanteak, tarusateak menderatu eta bere hiri nagusia Vicus Julii latinezko izena eman zion. 1884an Émile Tailleboisek bertan Marteri eskainitako bi erromatar aldare aurkitu zituen.
Joakin Gorrotxategi hizkuntzalariak Hagenbacheko botozko plakak ikertu zituenean, Pirinioetako Marteri eskainitako santutegi batetik Renaniara eramanak izan zirela ondorioztatu zuen. Eskualdeko santutegi ezagunenak Vicus Julii (Aire-sur-l'Adour) edo Lugdunum Convenarum (Saint-Bertrand-de-Comminges) hirietakoak ziren. Plakak jainko-jainkosa bati eskainitako zinopariak dira.
Hedapen aro baten ondoren, Vicus Julii 400. urte inguruan Notitia Gallorum aipaturiko civitas Aturensiumen hiriburua zena, gainbeheran izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Aire sur l’Adourreko Udala. Descubriendo el patrimonio histórico d'Aire sur l'Adour. .
* ↑ (Latinez) C. Julii, Caesaris. Commentarii de bello gallico et civili. .
* ↑ Taillebois, Émile. (1884). Deux Autels votifs romains découverts à Aire-sur-l'Adour (Landes). .
* ↑ Taillebois, Émile. (1885). Le temple de Mars Lelhunnus à Aire-sur-l'Adour. .
* ↑ (Frantsesez) Hiernard, Jean. (1997). «Un témoin archéologique exceptionnel des invasions du IIIe siècle: la trouvaille de Hagenbach (Rhénanie-Palatinat)» Cahiers du Centre Gustave Glotz: 255-260..
* ↑ Gorrotxategi Txurruka, Joakin. (2003). «Las placas votivas de plata de origen aquitano halladas en Hagenbach (Renania-Palatinado, Alemania)» Aquitania 19 (1): 25–47. doi:10.3406/aquit.2003.1349. (Noiz kontsultatua: 2023-02-15).
* ↑ (Frantsesez) Cabanot, Jean. (1989). «Chapiteaux de marbre inédits à Aire-sur-l'Adour» Bulletin Monumental 3 (147): 239..
# Tarusate

Tarusate (latinez: Tarusati) Antzinako Erroma baino lehen Akitanian bizi izan zen tribu bat zen, egungo Landetako Tursan eskualdean bizi zirenak.
Bere hiriburua Atura (Aire-sur-l'Adour) izeneko oppiduma izan zen. Hego-mendebaldean tarbeliarrak, ipar-mendebaldean kokosateak, iparraldean basateak, ekialdean elusateak, hego-ekialdean bigerrioiak eta hegoaldean beneharniarrak zituzten.
Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, K.a. 56an menderatu zituen. Atura Vicus Julii berrizendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ C. Julii, Caesaris. Commentarii de bello gallico et civili. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1170285
# Tursan

Tursan Okzitaniako lurralde historikoa da, Landetan dagoena. Hiri nagusiak Aire-sur-l'Adour eta Geauneko bastida ditu.
Iparraldean Petites-Landes, mendebaldean Chalosse, hegoaldean Bearno eta ekialdean Armañac ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3542400
* Multimedia: Tursan / Q3542400
# Aire-sur-l'Adour

Aire-sur-l'Adour (okzitanieraz: Aira) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Historia

Tarusateen hiriburua, Aire (Atura, Vicus Julii) errege bisigodoen egoitza izan zen. Bertan atera zuen 506an, Alariko II.ak Breviarium Alaricianum bere laburpen ospetsua.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 3 164 | 2 999 | 3 300 | 3 629 | 3 937 | 4 028 | 4 432 | 4 667 | 4 817 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 4 888 | 5 144 | 4 885 | 4 361 | 4 754 | 4 562 | 4 684 | 4 551 | 4 510 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 4 266 | 4 303 | 4 023 | 3 721 | 3 926 | 3 864 | 4 160 | 4 298 | 4 841 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 5 168 | 5 665 | 5 896 | 6 242 | 6 205 | 6 003 | - | - | - |

## Alkateak

Alkateen zerrenda :
| Agintaldia | Izena | Alderdia |
| 1967-1977 | Olivier Darblade | PS |
| 1977-1989 | Jean Cledès | UDF |
| 1989-2014 | Robert Cabe | PS |
| 2014- | Xavier Lagrave | UDI |

## Herri eta hiri senidetuak

* Castro-Urdiales (Espainia)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q408608
* Multimedia: Aire-sur-l'Adour / Q408608
# David Lodge

David John Lodge (Londres, 1935eko urtarrilaren 28a – Birmingham, 2025eko urtarrilaren 1a) ingeles idazle eta literatur kritikaria izan zen. Literatura ingeleseko irakaslea izan zen Birminghamgo Unibertsitatean. Bere eleberriek bizitzaren akademikoa satirizatzen dute. Katolizismoa da ohiko beste gai bat. Fikzioaz eta kritikaz gain, telebistako gidoiak eta antzezlanak idatzi zituen.

## Lanak
### Fikzioa

* The Picturegoers, 1960
* Ginger You're Barmy, 1962
* The British Museum Is Falling Down, 1965
* Out of the Shelter, 1970
* Changing Places: A Tale of Two Campuses, 1975
* How Far Can You Go?, 1980
* Small World: An Academic Romance, 1984
* Nice Work, 1988
* Paradise News, 1991
* A David Lodge Trilogy, 1993 – edukia: Changing Places, Small World and Nice Work
* Therapy, 1995
* The Man Who Wouldn't Get Up: And Other Stories, 1998
* Home Truths, 1999
* Thinks ..., 2001
* Author, Author, 2004
* Deaf Sentence, 2008
* A Man of Parts (H.G. Wells), 2011
* The Man Who Wouldn't Get Up and Other Stories, 2016

### Ez-fikziozkoak

* Language of Fiction, 1966
* The Novelist at the Crossroads, 1971
* The Modes of Modern Writing, 1977
* Working with Structuralism, 1981
* Write On, 1986
* After Bakhtin, 1990
* The Art of Fiction, 1992
* Modern Criticism and Theory: A Reader — 1992
* The Practice of Writing — 1997
* Consciousness and the Novel — 2003
* The Year of Henry James: The Story of a Novel, 2006
* Lives in Writing — 2014

### Autobiografia

* Quite a Good Time To Be Born: a Memoir, 1935–75 – 2015
* Writer's Luck: A Memoir: 1976-1991 – 2018
* Varying Degrees of Success: A Memoir: 1992-2020 – 2020

### Antzezlanak

* The Writing Game, 1990
* Home Truths, 1999
* Secret Thoughts, 2011

### Telebistarako egokitzapenak

* Small World – 1988
* Nice Work – 1989
* Martin Chuzzlewit – 1994
* The Writing Game – 1995

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313001
# Nahikari Gabilondo

Nahikari Gabilondo Mendizabal (Zarautz, Gipuzkoa, 1978ko urtarrilaren 1a) gipuzkoar bertsolaria, idazlea, itzultzailea eta erizaina da.

## Bizitza

Nahikari Gabilondo zarautz herrian jaio zen 1978an. Erizaintza ikasketak egin zituen. 11 urterekin hasi zen Zarauzko Etxebeltz bertso-eskolan. 14 urte zituela ekin zion bat-bateko bertsogintzari, eta eskolartekoetan, bat-bateko sariketetan eta Txapelketa Nagusietan aritu da. Motxian bertso-eskolako kidea ere bada.

### Lan ibilbidea

Ikasketaz erizaina bada ere, itzultzaile egiten du lan.
Gabilondoren lehen bertso saioa Zarautzen izan zen 1991n, ikastolako kurtso bukaerako bazkarian, kantulagun Julen Zulaika, Aitzol Illarramendi, Aritz Aranburu eta Imanol Epelde zituela.
Epaimahai lanetan jardun du hainbat bertso saiotan, hala nola, 2024an bere jaioterriko Basarri bertsopaper lehiaketan Andoni Egaña eta Unai Muniain ondoan zituela.

## Txapelketak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** finalaurrekoak (1): 2017
** final laurdenak (1): 2005
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
** finalaurreak (2): 2003, 2015
** final laurdenak (2): 2007, 2011

## Argitaratutako lanak
### Liburuak

* Tximeletak eta gozokiak (2022). Ibaizabal argitaletxea. ISBN 9788413703305

#### Artikuluak

* Bakardadeak, COVID-19aren sintomez haragoko sufrimendua (2020), Osagaiz: osasun-zientzien aldizkaria, 2 zk. (abendua), liburukia. 4, or. 79-82. ISSN 2530-9412,

#### Itzulpenak

* Caspar Addymanen Haurtxoak barreka eta barreka (2024), Ibaizabal argitaletxea, Ania Simeoneren ilustrazioekin.
* María Paz Brozas Poloren Jarduera gimnastiko eta akrobatikoen oinarriak (2021) Saroi Jauregirekin. Euskal Herriko Unibertsitatea, ISBN 978-84-1319-318-2
* Helen J. Hislopen Daniels eta Worthingham, muskulu-probak: eskuzko miaketarako eta funtzionamendua balioesteko teknikak (2020). Euskal Herriko Unibertsitatea. ISBN 978-84-1319-233-8

## Sariak

* Berritxu saria (1): 1995
* Xenpelar saria (1): 1996
* Osinalde saria (1): 1998
* Lizardi saria (1): 2001
* Erniarraitz saria (1): 2002

## Erreferentziak

* ↑ Mantxi. (1999). «Zarautz-Salbide: kontrario eta adiskide» Bertsolari Aldizkaria (Andoain) (35. zkia.): 120-122 or...
* ↑ Xenpelar Dokumentazio Zentroa. Nahikari Gabilondoren biografia bertsolaritzaren datu-basean. (Noiz kontsultatua: 2017ko irailaren 25ean).
* ↑ Norteko Ferrokarrilla. (2008ko martxoaren 19an). Medikuak bertsotan 1. (Noiz kontsultatua: 2017ko irailaren 25ean).
* ↑ (Gaztelaniaz) Amundarain, Pedro. (2024-05-09). «Zarautz sigue fomentando el euskera y la bertsolaritza» Noticias de Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Tximeletak Eta Gozokiak (libro del 2022). Escrito por GABILONDO NAHIKARI. ISBN 9788413703305» La Vanguardia 2022-11-24 (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* ↑ Haurtxoak Barreka Eta Barreka. .
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Nahikari Gabilondo Mendizabal» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).

## Kanpo loturak

* Nahikari Gabilondoren euskarazko ekoizpen akademikoa Inguma datu-basean
* Datuak: Q41025676