# John Ford

John Ford (Cape Elizabeth, Maine, 1894ko otsailaren 1a - Portland, Oregon, 1973ko abuztuaren 31) irlandar jatorriko Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria izan zen. Lau Oscar irabazita, haren estiloak eragin handia izan du mota guztietako zuzendariengan: Akira Kurosawa, Martin Scorsese, Steven Spielberg, Sam Peckinpah, edo Sergio Leone esaterako. Beste zinemagile askok, Ingmar Bergmanek eta Orson Wellesek besteak beste, historiako film zuzendari onena izendatu dute.

## Bizitza

John Martin "Jack" Feeney izena jaso zuen bataioan, guraso John Augustine Feeneyk eta Barbara "Abbey" Curranek hala jarrita (dena den, Fordek berak esana zen bere ponteko izena Sean Aloysius O'Feeny edo Sean Aloysius O'Fearna zela).. Gurasoak irlandarrak ziren. Ama Aran uharteetako Inishmore uhartean jaio zen, eta aita, Spiddalen (Galwayko konderria).
Ford-ek Unibertsitatean ikasi zuen, baina azkar utzi zuen eta Hollywoodera joan zen, anaiarekin lan egiteko. Hasieran eszenatokien muntatzaile eta extra moduan aritu zen, baina azkar hasi zen zuzendari laguntzaile gisa lan egiten.
| « | John Ford westerna-rekin lotzen da (bakeroak etab), baina askoz harago doa. Gauza guztien gainetik, zinema egiten zuen poeta bat zen, lirismo handikoa. Aipatzekoa da Gizon isila-ren musua euripean, ETk telebistan ikusi eta, hunkituta, Elioti igel artean errepikarazi zionekoa. Filmak sakonak ziren, geruzez eta argi-ilunez beteak, bere pertsonaiak bezalakoak: Liberty Vallance akatu zuen gizona-ko Tom Doniphon, edota The Searchers-eko Ethan Edwards (John Wayne, zu zara nagusia!). | » |
| —Jon Intxaurraga, Uriola.eus, 2024 |||

## Lan-ibilbidea
### Lehen zuzendaritza lanak

1917an, Ford-ek bere lehen film luzea zuzendu zuen, "The Tornado". Mugarri horretatik aurrera, hainbat film isil zuzendu zituen, baina benetako arrakasta soinuzko zinemaren etorrerarekin iritsi zen. 1930eko hamarkadan, Ford-ek hainbat film gogoangarri zuzendu zituen, hala nola "The Informer" (1935), zeinak bere lehen Oscar Saria eman zion.

### Westernak eta Aitzindaritza

Ford-ek westerna generoaren maisua izan zen. 1939an, "Stagecoach" zuzendu zuen, John Wayne aktoreari izar bihurtu zuena eta western klasikoen eredu bihurtu zena. Filma Monument Valley-ko kokapen ikonikoetan filmatu zen, eta Ford-ek bertan kokatu zituen ondorengo hainbat western ere.
Ford-en westernek sarritan gai sakonak jorratzen zituzten, hala nola, zibilizazioaren eta naturaren arteko gatazka, eta justizia eta indibidualismoaren kontzeptuak. "My Darling Clementine" (1946) eta "The Searchers" (1956) filmek westernaren eremuan maisulan gisa hartuak dira, eta azken hori, bereziki, askotan historian onenetariko bat bezala aipatzen da.

### Gizarte eta Historia Gaiak

Westernez gain, Ford-ek gizarte eta historia gaiak ere jorratu zituen bere lanetan. "The Grapes of Wrath" (1940) John Steinbeck-en izen bereko eleberrian oinarritzen da eta Depresio Handiaren garaian Okie familian oinarritutako drama bat da. Film honek beste Oscar bat eman zion zuzendariari.
Beste film historiko eta sozial nabarmenak dira "How Green Was My Valley" (1941), Galesko meatzari familia baten bizitzan oinarrituta, eta "The Quiet Man" (1952), zeinak irlandar herri batean kokatutako komedia erromantiko bat den. Azken film honek ere Oscar Saria ekarri zion Ford-i.

### Bigarren Mundu Gerra

Bigarren Mundu Gerran, John Ford AEBko Itsas Armadako Erreserban sartu zen eta dokumental batzuk zuzendu zituen, horien artean "The Battle of Midway" (1942) eta "December 7th" (1943), zeinak Oscarrak irabazi zituzten. Gerrako esperientziek eragina izan zuten Ford-en gerra gaiei buruzko ikuspegian eta beranduago egindako filmetan ere antzeman daiteke hori.

### Ondare eta Eragina

John Ford-ek eragin izugarria izan zuen zinemagintzan, eta bere eragina gaur egun ere nabaria da. Westernaren generoaren garapenean eta eboluzioan funtsezko rola izan zuen, eta Hollywoodeko beste zuzendariek, hala nola, Steven Spielberg, Martin Scorsese eta Clint Eastwood-ek, askotan aitortu dute Ford-en eragina beren lanean.
Bere estilo berezia, kontakizun indartsuak eta paisaia ikusgarrien erabilera dira Ford-en zinemaren ezaugarri nagusiak. Bere lanak sarritan Amerikako paisaiaren eta bertako jendearen ospakizuna dira, eta askotan, sinbolo eta metafora sakonez josita daude.
Ford-en lanak bere garaiko arazo sozial eta politikoak ere islatzen dituzte. Adibidez, "The Grapes of Wrath"-ek Depresio Handiaren ondorioz bizi izandako sufrimendua erakusten du, eta "The Quiet Man" filmak Irlandako nortasunaren eta kultura berreskuratzearen inguruko gaiak lantzen ditu.

## Bizitza Pertsonala

John Ford 1920an Mary McBryde Smith-ekin ezkondu zen eta bi seme-alaba izan zituzten. Bizitza osoan zehar zinemaren munduan murgilduta egon zen eta bere familiarekiko harremana nahiko pribatua izan zen. Ford-ek alkoholarekin arazoak izan zituen eta horrek bere bizitza pertsonala eta profesionala ere baldintzatu zituen.
Ford 1973ko abuztuaren 31n hil zen Palm Desert-en, Kalifornian, minbizi baten ondorioz. Hil ondoren, bere lana eta ondarea bizirik mantendu dira, eta oraindik ere zinema zale eta adituen artean errespetu eta miresmen handia du.

## Oscar sariak

| Urtea | Saria | Filma | Irabazlea |
| 1932 | Film onena | Arrowsmith | Irving G. Thalberg – Grand Hotel |
| 1935 | Film onena | The Informer | Irving G. Thalberg – Mutiny on the Bounty |
| 1935 | Zuzendari onena | The Informer | John Ford |
| 1939 | Zuzendari onena | Stagecoach | Victor Fleming – Gone with the Wind |
| 1940 | Film onena | The Long Voyage Home | David O. Selznick – Rebecca |
| 1940 | Zuzendari onena | The Grapes of Wrath | John Ford |
| 1941 | Film onena | How Green Was My Valley | How Green Was My Valley |
| 1941 | Zuzendari onena | How Green Was My Valley | John Ford |
| 1942 | Dokumental onena | The Battle of Midway | The Battle of Midway |
| 1943 | Dokumental labur onena | December 7th | December 7th |
| 1952 | Film onena | The Quiet Man | Cecil B. DeMille – The Greatest Show on Earth |
| 1952 | Zuzendari onena | The Quiet Man | John Ford |

## Filmografia hautatua

Sakontzeko irakurri: John Forden filmak
Hasieran soinurik gabeko 62 film egin zituen.
| # | Izenburua | Konpainia | Generoa | Antzezleak | Oharrak |
| - 1934 - ||||||
| 81 | The Lost Patrol | RKO Pictures | Akzioa | Victor McLaglen eta Boris Karloff | |
| - 1935 - ||||||
| 85 | The Informer | RKO Pictures | Drama | Victor McLaglen eta Heather Angel | Fordek Zuzendari onenaren Oscar saria jaso zuen; Film onenaren sarirako izendapena ere jaso zuen. |
| - 1936 - ||||||
| 89 | The Plough and the Stars | RKO Pictures | Drama | Barbara Stanwyck eta Preston Foster | |
| - 1937 - ||||||
| 91 | The Hurricane | United Artists | Drama - Abentura | Dorothy Lamour eta Jon Hall | |
| - 1938 - ||||||
| 93 | Four Men and a Prayer | Fox Film Corporation | Abentura | Loretta Young eta Richard Greene | |
| - 1939 - ||||||
| 95 | Stagecoach | United Artists | Western | Claire Trevor eta John Wayne | |
| - 1940 - ||||||
| 98 | The Grapes of Wrath | Twentieth Century Fox Film Corporation | Drama | Henry Fonda eta Jane Darwell | Fordek Zuzendari onenaren Oscar saria irabazi zuen; eta Jane Darwellek won emakumezko bigarren aktore onenarena. |
| 99 | The Long Voyage Home | United Artists | Drama | John Wayne eta Thomas Mitchell | |
| - 1941 - ||||||
| 101 | How Green Was My Valley | Twentieth Century Fox Film Corporation | Drama | Walter Pidgeon eta Maureen O'Hara | Film honek bost Oscar sari jaso zituen. |
| - 1946 - ||||||
| 108 | My Darling Clementine | Twentieth Century Fox Film Corporation | Western | Henry Fonda eta Linda Darnell | |
| - 1948 - ||||||
| 110 | Fort Apache | RKO Pictures | Western | John Wayne eta Henry Fonda | |
| - 1949 - ||||||
| 113 | She Wore a Yellow Ribbon | RKO Pictures | Western | John Wayne eta Joanne Dru | |
| - 1950 - ||||||
| 116 | Rio Grande | Republic Pictures | Western | John Wayne eta Maureen O'Hara | |
| - 1952 - ||||||
| 118 | The Quiet Man | Republic Pictures | Erromantikoa | John Wayne eta Maureen O'Hara | Fordek Zuzendari onenaren Oscar saria jaso zuen. Filmak argazkigintza onenarena ere irabazi zuen, eta beste bost izendapen izan zituen. |
| - 1953 - ||||||
| 121 | Mogambo | MGM | Abentura | Clark Gable, Ava Gardner eta Grace Kelly | |
| - 1956 - ||||||
| 125 | The Searchers | Warner Bros. | Western | John Wayne eta Jeffrey Hunter | |
| - 1957 - ||||||
| 127 | The Rising of the Moon | Warner Bros. | Komedia-Ddrama | Tyrone Power | |
| - 1959 - ||||||
| 131 | The Horse Soldiers | United Artists | Western | John Wayne eta William Holden | |
| - 1960 - ||||||
| 132 | Sergeant Rutledge | Warner Bros. | Western | Woody Strode eta Jeffrey Hunter | |
| - 1961 - ||||||
| 133 | Two Rode Together | Columbia Pictures | Western | James Stewart eta Richard Widmark | |
| - 1962 - ||||||
| 134 | The Man Who Shot Liberty Valance | Paramount Pictures | Western | John Wayne eta James Stewart | |
| 135 | How the West Was Won | MGM | Western | James Stewart, Henry Fonda, Gregory Peck, eta John Wayne | Gerra zibilari dagokion atala. |
| - 1963 - ||||||
| 136 | Donovan's Reef | Paramount Pictures | Akzioa | John Wayne eta Elizabeth Allen | |
| - 1966 - ||||||
| 139 | 7 Women | MGM | Drama | Anne Bancroft eta Margaret Leighton | Forden fikziozko azken lana. |

## Filmen aktoreak, ekoizlea eta izenburuak

Taula honetan ikus daitezke filmaren bi aktoreak, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak beste hizkuntza batera itzuli bada (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera):
| Urtea | Filma | Antzezleak | Ekoizlea | Hizkuntzak |
| 1917 | The Soul Herder | Harry Carey , Hoot Gibson | New York Motion Picture Company | frantsesez: Pour son gosse |
| 1917 | The Scrapper | John Ford , Duke Worne | Bison Film Co. | |
| 1917 | Bucking Broadway | Harry Carey , Molly Malone | Universal Pictures | frantsesez: À l'assaut du boulevard |
| 1917 | Red Saunders plays Cupid | William Steele , Claire Du Brey | | frantsesez: Red Saunders Plays Cupid |
| 1917 | The Trail of Hate | Duke Worne , John Ford | | |
| 1917 | Cheyenne's Pal | Harry Carey , Gertrude Astor | Universal Pictures | |
| 1917 | The Tornado | John Ford , Duke Worne | Bison Film Co. | frantsesez: The Tornado (film, 1917) |
| 1917 | Straight Shooting | Harry Carey , Duke R. Lee | Universal Pictures | gaztelaniaz: A prueba de balas frantsesez: Le Ranch Diavolo |
| 1917 | A Marked Man | Harry Carey , Hoot Gibson | Universal Pictures | |
| 1917 | The Secret Man | Harry Carey , Steve Clemente | Universal Pictures | frantsesez: L'Inconnu |
| 1918 | The Phantom Riders | Harry Carey , Molly Malone | | frantsesez: Le Cavalier fantôme |
| 1918 | A Woman's Fool | Harry Carey , Molly Malone | | frantsesez: Le Bébé du cow-boy |
| 1918 | Wild Women | Harry Carey , Molly Malone | | frantsesez: La Femme sauvage |
| 1918 | Hell Bent | Harry Carey , Duke R. Lee | | gaztelaniaz: El cowboy vengador frantsesez: Du sang dans la prairie |
| 1918 | Three Mounted Men | Harry Carey , Neva Gerber | | frantsesez: Le Frère de Black Billy |
| 1918 | The Craving | Francis Ford , Duke Worne | | |
| 1918 | The Scarlet Drop | Harry Carey , Molly Malone | | frantsesez: La Tache de sang |
| 1918 | Thieves' Gold | Harry Carey , Harry Tenbrook | | |
| 1919 | Bare Fists | Harry Carey , Betty Schade | | frantsesez: Le Serment de Black Billy |
| 1919 | The Gun Packer | Pete Morrison , Duke R. Lee | | |
| 1919 | By Indian Post | Pete Morrison , Duke R. Lee | | |
| 1919 | Ace of the Saddle | Harry Carey , Peggy Pearce | | frantsesez: Le Roi de la prairie |
| 1919 | A Gun Fightin' Gentleman | Harry Carey , Lydia Yeamans Titus | Universal Pictures | gaztelaniaz: The Gun-Fighting Gentleman |
| 1919 | The Fighting Brothers | Pete Morrison , Hoot Gibson | | |
| 1919 | Gun Law | Pete Morrison , Hoot Gibson | | |
| 1919 | A Fight for Love | Harry Carey , Neva Gerber | | frantsesez: À la frontière |
| 1919 | Roped | Harry Carey , Neva Gerber | | frantsesez: Sans armes |
| 1919 | Rider of the Law | Harry Carey , Vester Pegg | | frantsesez: Black Billy au Canada |
| 1919 | The Last Outlaw | Harry Carey , Ed "Too Tall" Jones | | |
| 1919 | Marked Men | Harry Carey , J. Farrell MacDonald | Universal Pictures | frantsesez: Les Hommes marqués |
| 1919 | The Outcasts of Poker Flat | Harry Carey , Charles Hill Mailes | | gaztelaniaz: Los parias de la sierra frantsesez: Le Proscrit |
| 1919 | Riders of Vengeance | Harry Carey , Seena Owen | | frantsesez: La Vengeance de Black Billy |
| 1919 | The Rustlers | Hoot Gibson , Helen Gibson | Universal Pictures | |
| 1920 | The Girl in Number 29 | Frank Mayo , Claire Anderson | | |
| 1920 | Just Pals | Buck Jones , Helen Ferguson | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: Buenos amigos frantsesez: Pour la sauver |
| 1920 | Hitchin' Posts | Frank Mayo , Duke R. Lee | Universal Pictures | frantsesez: L'Obstacle |
| 1920 | The Prince of Avenue A | James John Corbett , Richard Henry Cummings | | |
| 1921 | The Wallop | Harry Carey , William Steele | | |
| 1921 | The Big Punch | Buck Jones , Barbara Bedford | | frantsesez: Un homme libre |
| 1921 | The Freeze-Out | Harry Carey , Helen Ferguson | Universal Pictures | |
| 1921 | Desperate Trails | Harry Carey | Universal Pictures | katalanez: Desperate Trails (pel·lícula de 1921) |
| 1921 | Jackie | Shirley Mason , William Scott | | |
| 1921 | Action | Hoot Gibson , Clara Horton | | |
| 1921 | Sure Fire | Hoot Gibson , George Fisher | | |
| 1922 | Little Miss Smiles | Shirley Mason , Gaston Glass | | gaztelaniaz: La señorita sonrisas |
| 1922 | The Village Blacksmith | Will Walling , Virginia True Boardman | Fox Film Corporation | frantsesez: Le Forgeron du village |
| 1922 | Silver Wings | Mary Carr , Percy Helton | Fox Film Corporation | frantsesez: Le Foyer qui s'éteint |
| 1923 | Cameo Kirby | John Gilbert , Gertrude Olmstead | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Sota, caballo y rey |
| 1923 | North of Hudson Bay | Tom Mix , Kathleen Key | | frantsesez: Le Pionnier de la baie d'Hudson |
| 1923 | The Face on the Bar-Room Floor | Henry B. Walthall , Ruth Clifford | Fox Film Corporation | frantsesez: L'Image aimée |
| 1923 | Three Jumps Ahead | Tom Mix , Alma Bennett | Fox Film Corporation | |
| 1923 | Hoodman Blind | David Butler , Gladys Hulette | | frantsesez: La Tornade |
| 1924 | Hearts of Oak | Hobart Bosworth , Pauline Starke | Fox Film Corporation | frantsesez: Les Cœurs de chêne |
| 1924 | The Iron Horse | George O'Brien , Madge Bellamy | 20th Century Studios | gaztelaniaz: El caballo de hierro frantsesez: Le Cheval de fer |
| 1925 | Thank You | Alec B. Francis , Jacqueline Logan | Fox Film Corporation | frantsesez: Extra Dry |
| 1925 | Lightnin' | Jay Hunt , Wallace MacDonald | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: Don Pancho frantsesez: Sa nièce de Paris |
| 1925 | The Fighting Heart | George O'Brien , Billie Dove | 20th Century Studios | frantsesez: Le Champion |
| 1925 | Kentucky Pride | Gertrude Astor , Peaches Jackson | | gaztelaniaz: Sangre de pista frantsesez: La Fille de Négofol |
| 1926 | The Shamrock Handicap | Janet Gaynor , Leslie Fenton | | gaztelaniaz: La hoja de trébol frantsesez: Gagnant quand même |
| 1926 | The Blue Eagle | George O'Brien , Janet Gaynor | Fox Film Corporation | frantsesez: L'Aigle bleu |
| 1926 | 3 Bad Men | George O'Brien , Olive Borden | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Tres hombres malos frantsesez: Trois Sublimes Canailles |
| 1927 | Upstream | Earle Foxe , Emile Chautard | | gaztelaniaz: Ser o no ser |
| 1928 | Riley the Cop | J. Farrell MacDonald , Billy Bevan | Fox Film Corporation | |
| 1928 | Four Sons | James Hall , Frank Reicher | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: Cuatro hijos frantsesez: Les Quatre Fils |
| 1928 | Hangman's House | Victor McLaglen , June Collyer | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: Legado trágico frantsesez: La Maison du bourreau |
| 1928 | Mother Machree | Belle Bennett , Neil Hamilton | Fox Film Corporation | frantsesez: Maman de mon cœur |
| 1928 | Napoleon's Barber | Otto Matieson , Buddy Roosevelt | | |
| 1929 | Strong Boy | Victor McLaglen , Leatrice Joy | | frantsesez: Le Costaud |
| 1929 | The Black Watch | Victor McLaglen , Myrna Loy | Fox Film Corporation | frantsesez: La Garde noire |
| 1929 | Salute | George O'Brien , Helen Chandler | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: El triunfo de la audacia |
| 1930 | Men Without Women | Frank Albertson , J. Farrell MacDonald | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: Tragedia submarina frantsesez: Hommes sans femmes |
| 1930 | Up the River | Spencer Tracy , Claire Luce | | gaztelaniaz: Río arriba |
| 1930 | Born Reckless | Edmund Lowe , Catherine Dale Owen | Fox Film Corporation | gaztelaniaz: El intrépido |
| 1931 | The Brat | Sally O'Neil , Alan Dinehart | 20th Century Studios | gaztelaniaz: La huerfanita |
| 1931 | Seas Beneath | George O'Brien , Henry Victor | | frantsesez: Le Corsaire de l'Atlantique |
| 1931 | Arrowsmith | Ronald Colman , Helen Hayes | Samuel Goldwyn Productions | |
| 1932 | Flesh | Wallace Beery , Ricardo Cortez | | frantsesez: Une femme survint |
| 1932 | Air Mail | Ralph Bellamy , Gloria Stuart | Universal Pictures | gaztelaniaz: Hombres sin miedo frantsesez: Tête brûlée katalanez: Correu aeri |
| 1933 | Doctor Bull | Will Rogers , Marian Nixon | | gaztelaniaz: The Last Adam |
| 1933 | Pilgrimage | Henrietta Crosman , Heather Angel | | frantsesez: Deux Femmes |
| 1934 | The Lost Patrol | Victor McLaglen , Boris Karloff | RKO Pictures | gaztelaniaz: La patrulla perdida frantsesez: La Patrouille perdue katalanez: La patrulla perduda galizieraz: A patrulla perdida |
| 1934 | The World Moves On | Madeleine Carroll , Franchot Tone | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Paz en la Tierra frantsesez: Le Monde en marche |
| 1934 | Judge Priest | Will Rogers , Tom Brown | 20th Century Studios | gaztelaniaz: El juez Priest katalanez: El jutge Priest |
| 1935 | The Whole Town's Talking | Edward G. Robinson , Jean Arthur | Columbia Pictures | gaztelaniaz: Pasaporte a la fama frantsesez: Toute la ville en parle |
| 1935 | Steamboat Round the Bend | Will Rogers , Anne Shirley | 20th Century Studios | |
| 1935 | The Informer | Heather Angel , Victor McLaglen | RKO Pictures | gaztelaniaz: El delator frantsesez: Le Mouchard euskaraz: « The Informer (1935eko filma) » katalanez: El delator galizieraz: O delator |
| 1936 | Mary of Scotland | Katharine Hepburn , Fredric March | RKO Pictures | frantsesez: Marie Stuart katalanez: Maria Estuard |
| 1936 | The Prisoner of Shark Island | Warner Baxter , Gloria Stuart | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Prisionero del odio frantsesez: Je n'ai pas tué Lincoln |
| 1937 | The Plough and the Stars | Barbara Stanwyck , Preston Foster | RKO Pictures | gaztelaniaz: La osa mayor y las estrellas frantsesez: Révolte à Dublin |
| 1937 | The Hurricane | Dorothy Lamour , Jon Hall | Samuel Goldwyn Productions | gaztelaniaz: Huracán sobre la isla frantsesez: Hurricane |
| 1937 | Wee Willie Winkie | Shirley Temple , Victor McLaglen | 20th Century Studios | gaztelaniaz: La mascota del regimiento frantsesez: La Mascotte du régiment |
| 1938 | Four Men and a Prayer | Loretta Young , Richard Greene | 20th Century Studios | gaztelaniaz: 4 hombres y una plegaria frantsesez: Quatre hommes et une prière |
| 1938 | Submarine Patrol | Richard Greene , Nancy Kelly | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Patrulla submarina frantsesez: Patrouille en mer |
| 1939 | Drums Along the Mohawk | Claudette Colbert , Henry Fonda | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Corazones indomables frantsesez: Sur la piste des Mohawks |
| 1939 | Stagecoach | John Wayne , Claire Trevor | United Artists Corporation | gaztelaniaz: La diligencia frantsesez: La Chevauchée fantastique galizieraz: A dilixencia |
| 1939 | Young Mr. Lincoln | Henry Fonda , Alice Brady | 20th Century Studios | frantsesez: Vers sa destinée |
| 1940 | The Grapes of Wrath | Henry Fonda , Jane Darwell | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Las uvas de la ira frantsesez: Les Raisins de la colère katalanez: El raïm de la ira galizieraz: As uvas da ira |
| 1940 | The Long Voyage Home | John Wayne , Thomas Mitchell | | frantsesez: Les Hommes de la mer katalanez: El retorn a casa |
| 1941 | Women in Defense | | | |
| 1941 | Tobacco Road | Charley Grapewin , Marjorie Rambeau | 20th Century Studios | frantsesez: La Route au tabac |
| 1941 | How Green Was My Valley | Walter Pidgeon , Maureen O'Hara | 20th Century Studios | gaztelaniaz: ¡Qué verde era mi valle! frantsesez: Qu'elle était verte ma vallée katalanez: Que verda era la meva vall galizieraz: Que verde era o meu val |
| 1942 | The Battle of Midway | Henry Fonda , Jane Darwell | | frantsesez: La Bataille de Midway |
| 1942 | Torpedo Squadron | | | |
| 1942 | Sex Hygiene | George Reeves , Richard Derr | | |
| 1943 | December 7th | Walter Huston , Dana Andrews | | gaztelaniaz: 7 de diciembre |
| 1943 | Pearl Harbour December 7Th | | | |
| 1943 | Undercover: How to Operate Behind Enemy Lines | | | gaztelaniaz: Undercover |
| 1943 | We Sail at Midnight | | | |
| 1945 | They Were Expendable | Robert Montgomery , John Wayne | Metro-Goldwyn-Mayer | gaztelaniaz: No eran imprescindibles frantsesez: Les Sacrifiés |
| 1946 | My Darling Clementine | Henry Fonda , Victor Mature | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Pasión de los fuertes frantsesez: La Poursuite infernale |
| 1947 | The Fugitive | Henry Fonda , Dolores del Rio | RKO Pictures | gaztelaniaz: El fugitivo frantsesez: Dieu est mort katalanez: El fugitiu galizieraz: O fuxitivo |
| 1948 | 3 Godfathers | John Wayne , Pedro Armendáriz | Argosy Pictures | frantsesez: Le Fils du désert euskaraz: « 3 Godfathers (1948ko filma) » katalanez: Three Godfathers |
| 1948 | Fort Apache | John Wayne , Henry Fonda | RKO Pictures | frantsesez: Le Massacre de Fort Apache |
| 1950 | When Willie Comes Marching Home | Dan Dailey , Corinne Calvet | 20th Century Studios | gaztelaniaz: Bill, qué grande eres frantsesez: Planqué malgré lui |
| 1950 | She Wore a Yellow Ribbon | John Wayne , Joanne Dru | RKO Pictures | gaztelaniaz: La legión invencible frantsesez: La Charge héroïque katalanez: La legió invencible |
| 1950 | Rio Grande | John Wayne , Maureen O'Hara | Republic Pictures | gaztelaniaz: Río Grande |
| 1950 | Pinky | Jeanne Crain , Ethel Barrymore | 20th Century Studios | frantsesez: L'Héritage de la chair |
| 1950 | Wagon Master | Ben Johnson , Joanne Dru | RKO Pictures | frantsesez: Le Convoi des braves katalanez: Wagonmaster galizieraz: Caravana de paz |
| 1951 | This is Korea | John Ireland , Douglas MacArthur | | gaztelaniaz: This Is Korea! frantsesez: This Is Korea! |
| 1952 | What Price Glory (1952 film) | James Cagney , Corinne Calvet | 20th Century Studios | gaztelaniaz: El precio de la gloria frantsesez: Deux Durs à cuire |
| 1952 | The Quiet Man | John Wayne , Maureen O'Hara | Argosy Pictures | frantsesez: L'Homme tranquille galizieraz: O home tranquilo |
| 1953 | Mogambo | Clark Gable , Ava Gardner | Metro-Goldwyn-Mayer | |
| 1953 | The Sun Shines Bright | Charles Winninger , John Russell | Republic Pictures | gaztelaniaz: El sol siempre brilla en Kentucky frantsesez: Le soleil brille pour tout le monde |
| 1955 | The Long Gray Line | Tyrone Power , Maureen O'Hara | Columbia Pictures | gaztelaniaz: Cuna de héroes frantsesez: Ce n'est qu'un au revoir katalanez: Bressol d'herois galizieraz: Berce de heroes |
| 1955 | Rookie of the Year | John Wayne , Vera Miles | | |
| 1955 | Mister Roberts | Henry Fonda , James Cagney | Warner Bros. | gaztelaniaz: Mr Roberts frantsesez: Permission jusqu'à l'aube katalanez: Escala a Hawaii |
| 1956 | The Searchers | John Wayne , Jeffrey Hunter | Warner Bros. | frantsesez: La Prisonnière du désert katalanez: Centaures del desert |
| 1957 | The Rising of the Moon | Cyril Cusack , Noel Purcell | | gaztelaniaz: La salida de la luna frantsesez: Quand se lève la lune katalanez: Quan surti la lluna |
| 1957 | The Wings of Eagles | John Wayne , Dan Dailey | Metro-Goldwyn-Mayer | frantsesez: L'aigle vole au soleil katalanez: Escrit sota el sol |
| 1957 | | | | |
| 1958 | Gideon's Day | Jack Hawkins , Dianne Foster | | gaztelaniaz: Un crimen por hora frantsesez: Inspecteur de service |
| 1958 | The Last Hurrah | Spencer Tracy , Basil Rathbone | Columbia Pictures | gaztelaniaz: El último hurra frantsesez: La Dernière Fanfare katalanez: L'últim hurra |
| 1959 | The Horse Soldiers | John Wayne , William Holden | The Mirisch Company | frantsesez: Les Cavaliers katalanez: Missió d'audaços galizieraz: Misión de audaces |
| 1959 | Korea: Battleground for Liberty | George O'Brien | | |
| 1960 | Sergeant Rutledge | Woody Strode , Jeffrey Hunter | Warner Bros. | frantsesez: Le Sergent noir katalanez: El sergent negre galizieraz: O sarxento negro |
| 1961 | Two Rode Together | James Stewart , Richard Widmark | Columbia Pictures | frantsesez: Les Deux Cavaliers katalanez: Dos cavalquen junts |
| 1962 | How the West Was Won | Carroll Baker , Lee J. Cobb | Cinerama Releasing Corporation | gaztelaniaz: La conquista del Oeste frantsesez: La Conquête de l'Ouest katalanez: La conquesta de l'Oest galizieraz: A conquista do Oeste |
| 1962 | Flashing Spikes | James Stewart , John Wayne | | |
| 1962 | The Man Who Shot Liberty Valance | James Stewart , John Wayne | Paramount Pictures | frantsesez: L'Homme qui tua Liberty Valance katalanez: L'home que va matar Liberty Valance |
| 1963 | Donovan's Reef | John Wayne , Lee Marvin | Paramount Pictures | frantsesez: La Taverne de l'Irlandais katalanez: La taverna de l'irlandès galizieraz: A taberna do irlandés |
| 1964 | Cheyenne Autumn | Richard Widmark , Carroll Baker | Warner Bros. | frantsesez: Les Cheyennes katalanez: El gran combat galizieraz: O gran combate |
| 1966 | 7 Women | Anne Bancroft , Margaret Leighton | Metro-Goldwyn-Mayer | gaztelaniaz: Siete mujeres frantsesez: Frontière chinoise katalanez: Set dones |
| 1976 | Chesty: A Tribute to a Legend | John Ford , John Wayne | | |

## Erreferentziak

* ↑ 1894ko jaiotzak Cape Elizabetheko 1900.eko erroldan jaso ziren, eta 'John Martin Feeney' inskripzioa da agerian dakartena
* ↑ EYMAN, Scott. Print the Legend: The Life and Times of John Ford, New York, 1999. I. atala.
* ↑ Intxaurraga, Jon. (2024). «John Ford, John Ford, John Ford -» Uriola.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).

## Kanpo estekak

* John Ford IMDB atarian
* La furia umana/3, 2010eko negua, John Forden gaineko argitalpen berezia, Julio Bressane, Paul Vecchiali, Raymond Bellour, Art Redding, Toni D'Angela, Juan Gorostidi Munguia, Tag Gallagher, Joseph McBride, Jacques Aumont, John Zorn, Barry Gifford, Giulio Giorello, Alberto Abruzzese, Eva Truffaut, eta gehiagoren testuak hainbat hizkuntzatan. www.lafuriaumana.it atarian.
* "Ford Till '47" Tag Gallagher-en testua, SensesofCinema.com atarian.
* "John Ford" Richard Franklin-en testua, SensesofCinema.com atarian.
* John Forden gaineko bibliografia, Film.Virtual-History.com atarian.
* Forden gainean berbetan, Portland-en, Mainen: , Michael C. Connolly eta Kevin Stoehr, John Ford in Focus liburuaren editoreak, audioan jasotako solasaldia.
* The Influence of Western Painting and Genre Painting on the Films of John Ford, 1986. Artea eta zinema uztartzen dituen ikerketa baten berri.
* Datuak: Q51114
* Multimedia: John Ford (director) / Q51114