OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cumann na nGaedhael

Cumann na nGaedhael (euskaraz: «Gaeldarren Elkartea») Irlandako Estatu Askeko alderdi politiko bat izan zen. Irlandako Gerra Zibilaren ondoren, 1923ko apirilaren 27an Itun anglo-irlandarraren alde zeuden Sinn Féin alderdiko diputatuek sortu zuten. 1922an Michael Collins eta Arthur Griffith hil zirelarik, alderdi politiko berri honen buruzagia William T. Cosgrave izan zen. 1923ko Dáil Éireann legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkeztu eta 63 eserleku lortu zituen, honela 1932. urterarte Irlandako Estatu Askearen gobernu guztien agintean egon zen.
1933ko irailaren 3an National Centre Party eta Army Comrades Association alderdiekin elkartu eta Fine Gael alderdi berria sortu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1143631
* Multimedia: Cumann na nGaedheal / Q1143631
# Plataforma Zibikoa

Plataforma Zibikoa —polonieraz: Platforma Obywatelska edo PO— Poloniako alderdi politiko liberala da. 2001ean sortua, bere kide gehienak Akcja Wyborcza Solidarność eta Unia Wolności alderdietatik datoz.
Donald Tuski esker, 2007an eta 2011n gobernua erdietsi zuen.

## Presidenteak

* Maciej Płażyński (2001-2003)
* Donald Tusk (2003-2014)
* Ewa Kopacz (2014-2016)
* Grzegorz Schetyna (2016-2020)
* Borys Budka (2020-2021)
* Donald Tusk (2021-)

## Erreferentziak

* ↑ «PO alderdi liberalak irabazi ditu Poloniako Legebiltzarrerako hauteskundeak» Berria 2007-10-22.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156868
* Multimedia: Platforma Obywatelska / Q156868
# Zentro Demokratiko eta Soziala

Zentro Demokratiko eta Soziala (gaztelaniaz Centro Democrático y Social) Espainiako alderdi politikoa da, ideologia zentrista eta progresistakoa. 1981eko otsailaren 23ko estatu-kolpe saiakeraren ondoren eta UCDren porrotaren ondoren, alderdia Adolfo Suárezek sortu zuen 1982ean. Suarez bera buru zela, 1982, 1986 eta 1989ko hauteskunde orokorretan parte hartu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q788345
* Multimedia: Centro Democrático y Social / Q788345
# Nekazarien Alderdi Nazional Kristau-Demokratikoa

Nekazarien Alderdi Nazional Kristau-Demokratikoa (errumanieraz: Partidul Național Țărănesc Creștin Democrat, PNȚCD) Errumaniako alderdi kristau-demokratiko eta nekazarizalea da. PNȚCDk 1926tik 1947ra artean jardun zuen Nekazarien Alderdi Nazionalaren (PNȚ) ondorengotzat dauka bere burua (Transilvaniako Errumaniar Alderdi Nazionalak eta Valakiako Nekazarien Alderdiek bat egitetik sortuta).
Europa mailan 1987tik Europako Alderdi Popularraren (EPP) kide izan zen, baina 2017ko ekainean bota egin zuten. 2020ko otsailetik, PNȚCD Europako Kristau Higikunde Politikoaren (ECPM) kidea da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Ramet, Sabrina P.. (2010-02-18). Central and Southeast European Politics since 1989. Cambridge University Press, 79 or. ISBN 978-1-139-48750-4. (Noiz kontsultatua: 2021-04-06).
* 1 2 (Ingelesez) Caramani, Daniele. (2015-09-09). The Europeanization of Politics. Cambridge University Press, 310 or. ISBN 978-1-107-11867-6. (Noiz kontsultatua: 2021-04-06).
* ↑ (Errumanieraz) de AndreiArvinte. «Primul partid românesc din PPE a fost EXCLUS! “ A fost o EXECUŢIE în stil BOLŞEVIC”» evz.ro (Noiz kontsultatua: 2021-04-06).
* ↑ (Ingelesez) «PNTCD Romania becomes the newest member of ECPM» ECPM (Noiz kontsultatua: 2021-04-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q259887
* Multimedia: Christian Democratic National Peasants' Party / Q259887
# Mugimendu Demokrata

Mugimendu Demokrata (MoDem) (frantsesez Mouvement Démocrate) 2007ko maiatzean François Bayrou politikari frantziarrak, UDF alderdiaren presidente dena, alderdi hau birmoldatzeko saiakera bat egitekotan sortutako alderdi politiko frantsesa da. Ideologikoki erdialdean kokatzen du bere burua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q587370
* Multimedia: Mouvement démocrate (France) / Q587370
# Demòcrates de Catalunya

Demòcrates de Catalunya (DC, euskaraz Kataluniako Demokratak) Kataluniako alderdi politikoa da, 2015ean sortua, ideologia sozialkristau eta independentistaduna. Unió Democràtica de Catalunya (UDC) alderdiaren eszisioa da, honek 2015eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetarako Kataluniaren independentzia-prozesuari babesa kendu eta CiU federazioa hautsi ostean sortua. Honen erantzun gisa, UDCko kide independentistek alderdi berria eratzea erabaki zuten, UDCko kritikoen Hereus UDC 1931 plataformaren ondorengoa, independentziarekiko apustu garbia eginez. Alderdi honen sustatzaile nagusiak Antoni Castellà, Núria de Gispert eta Joan Rigol izan ziren.
2015eko uztailean Kataluniako hauteskundeetara Junts pel Sí zerrenda independetista bateratuan aurkeztuko zela iragarri zen, Convergència Democràtica de Catalunya (CDC), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) eta Moviment d'Esquerres (MES) alderdiekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20667002
* Multimedia: Demòcrates de Catalunya / Q20667002
# Europako Kristau Gazte Politikoak

Europako Kristau Gazte Politikoak (ECPYouth) Europako Kristau Higikunde Politikoaren gazte-erakundea da, Europa osoan, politikan diharduten kristau-gazteak biltzen dituena. ECPYouthek, kristau-politika Europan indartzeko, gazteok hornitzea du helburu.

## Sorrera

ECPYouth 2004an sortu zen, Europako Kristau Gazte Politikoen Sare (ECPYN) gisa, Kortenbergen (Belgika), PerspectieFren ekimenez, Kristau Batasunaren gazte-erakundea. Udako Nazioarteko Eskolaren kariaz sortu zuten. Udako eskola hartan, Europa osoko gazteak esku hartu zuten.

## Udako Eskola

2004an, Kortenbergen, lehen Udako Nazioarteko Eskola egin zenetik, urteango ospakizun bihurtu da. Udako eskolan gai politiko bati buruzko txostengileak, lanketa-saioak eta txangoak egoten dira. 2005ean udako eskola Lunterenen (Herbehereak) izan zen, 2006an Birštonasen (Lituania), 2007an Wüzburgen (Alemania), 2008an Chisinaun (Moldavia), 2009an Risanen (Montenegro), 2010ean Ohriden (Ipar Mazedonia), 2011an Parisen (Frantzia), 2012an Zagreben (Kroazia) eta 2013an Helsinkin (Suomi).

## Jarduerak

Horretaz gain, ECPYouthek beste ekinbide batzuk ere antolatzen ditu: Europako hainbat aldetan egiten diren eskualdeko biltzarrak eta ECPMren biltzarretako gazteentzako egitarauak.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q993116
# Ikasketa Kristau-Demokratikoen Gunea

Ikasketa Kristau-Demokratikoen Gunea (serbieraz: Центар за хришћанско-демократске студије, Centar za hrišćansko-demokratske studije), antzina Serbiako Higikunde Kristau-Demokratikoa, Serbiako Errepublikako gobernuz kanpoko erakundea da. 2010ean sortu zuten. Bere estatutuen arabera, kristau-demokrazia, gizarte merkatu-ekonomia eta sendi-balioak sustatzen ditu.
Europako Kristau Higikunde Politikoko (ECPM) elkarte-kidea da.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) «26.03.2011, Workshop: Schule der Christdemokratie» www.kas.de 2011-03-25 (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
* ↑ (Ingelesez) «Our members and associates» ECPM (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).

## Ikus, gainera

* Kristau-demokrazia

## Kanpo estekak

* Ikasketa Kristau-Demokratikoen Gunearen webgune ofiziala
* Datuak: Q7452841
# Alemaniako Sendien Alderdia

Alemaniako Sendien Alderdia (alemanez: Familien-Partei Deutschlands, Familie) sendi-gaietan ardaztutako Alemaniako alderdi politiko txikia da. Familie sendi-politiken aldekoa da, eta alderdiak legezko tutoreek egikaritutako adingabeen bozkatzeko eskubidea ezarri nahi du.
2014ko Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetan, alderdiak eskualdez gaindiko lehen hautetsia lortu zuen, eta 2019an ostera ere lortu egin zuen. Sarreko estatuko hainbat udaletan hautetsiak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) «Einzelkämpfer im EU-Parlament: Arne Gericke (Familienpartei) - Treffpunkt Europa | europäisch, politisch, kritisch» web.archive.org 2016-01-30 (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
* ↑ (Ingelesez) Daniel, William T.. (2015). Career Behaviour and the European Parliament: All Roads Lead Through Brussels?. Oxford University Press ISBN 978-0-19-871640-2. (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
* ↑ (Ingelesez) Daniel, William T.. (2015). Career Behaviour and the European Parliament: All Roads Lead Through Brussels?. Oxford University Press, 135 or. ISBN 978-0-19-871640-2. (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
* ↑ (Ingelesez) «Small German EU Parliament Parties One Year Ahead of National Parliament Election» Europe Elects 2020-08-13 (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
* ↑ (Ingelesez) «Who’s going where? Tracking the musical chairs in the European Parliament | Europe Decides» web.archive.org 2015-08-28 (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q453366
* Multimedia: Familien-Partei Deutschlands / Q453366
# Alemaniarentzako Alternatiba

Alemaniarentzako Alternatiba (alemanez: Alternative für Deutschland, ˌaltɛʁnaˈtiːvə fyːɐ̯ ˈdɔʏtʃlant ahoskatua, AfD, aːʔɛfˈdeː ahoskatua, siglatik ezaguna) alemaniar alderdi politikoa da, muturreko eskuinekoa, doktrina kontserbadore eta euroeszeptikoa duena.
Bernd Lucke Hanburgoko Unibertsitateko Ekonomia irakasleak, Konrad Adam Frankfurter Allgemeine Zeitungeko kazetari ohiak eta Alexander Gauland eta Gerd Robanus CDUko politikari ohiek 2013an sortu zuten. Sortu zenetik, AfD ultraeskuinetik aldentzen saiatu da, eta liberalismo klasikora gehiago hurbildu nahi izan du.
Bere hauteskunde programa euroaren, herrialde periferikoen erreskateen eta alemaniar markoaren itzuleraren defentsan oinarritzen da. Eurogunearen desegite ordenatu eta pixkanakakoa defendatzen dute. Fundazio-kongresua 2013ko apirilaren 14an egin zen, Berlinen. AfD alderdiak Bundestagerako hauteskunde-kanpainan sartzea erabaki zuen, euroaren «akats historikoa» desegiteko deia eginez. Europako migrazio-krisiaren testuinguruan Alemaniara iritsitako migratzaileen oldearen aurka daude. AfD krisi hartatik herritarren babesa handitzen ari da, bai maila nazionalean, bai estatu federatuetan.
AfD alderdi populista eta ultraeskuindartzat jo izan dute. Hainbat kidek arrazista eta xenofobotzat jo izan diren adierazpenak egin dituzte. Alemaniar nazionalismoaren defentsan, hedabide batzuek AfD neonazismoarekin alderatu dute, alderdiak kategorikoki ukatzen duena; erantzun gisa, alderdiak debekatu egin du alderdikideek Alemaniako ultraeskuinarekin eta, bereziki, Die Heimat alderdi neonaziarekin loturarik izatea.
AfD 2017ko hauteskundeetan sartu zen lehenengoz parlamentura, botoen %12,6 eta 94 diputatu eskuratuta.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.dw.com/en/germanys-populist-afd-seeks-to-turn-online-censorship-to-its-advantage/a-42004730
* ↑ https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-afd/germanys-far-right-afd-chooses-nationalist-as-co-leader-idUSKBN1DW0JM
* ↑ https://www.economist.com/news/europe/21727107-squabbling-alternative-germany-party-headed-dozens-seats-septembers
* ↑ http://www.abc.es/internacional/20130415/abci-partido-antieuro-alemania-celebra-201304141755.html
* ↑ (Alemanez) «Politologe Hajo Funke - "Die AfD ist zu einer rechtsradikalen Partei geworden"» Deutschlandfunk.
* ↑ (Alemanez) Staud, Toralf. (2017-3-19). «Alternative für Deutschland: Extremismus auf dem "Extremismuskongress"» Die Zeit ISSN 0044-2070..
* ↑ (Alemanez) «Politikwissenschaftler Hanspeter Kriesi: „Die AfD nicht verbieten, sondern einbinden“» wiwo.de.
* ↑ http://www.dw.com/en/afds-alice-weidel-called-german-government-pigs-in-racist-email/a-40433932
* ↑ https://www.vox.com/world/2017/9/26/16360916/afd-german-far-right-racism-xenophobia
* ↑ http://www.newsweek.com/extremism-europe-rise-fringe-angela-merkel-670657
* ↑ «Alemaniako eskuin muturra, zatitzeko arriskuan» Berria 2020-05-23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6721203
* Multimedia: Alternative für Deutschland / Q6721203
# Bavariako Batasun Sozial Kristaua

Bavariako Batasun Sozial Kristaua (alemanez: Christlich-Soziale Union in Bayern, CSU) Bavariako alderdi politiko eskuindar nagusia da. CDUrekin batera egiten du lan Alemania mailan eta bietako kontserbadoreena da gai sozialetan. Bavariako estatua sortu zenetik egon da boterean 1954-1957 urteak izan ezik, botoen 2/3 inguru jasotzen hauteskundeetan.

## Alderdiburuak 1946tik aurrera

* Josef Müller 1946-1949
* Hans Ehard 1949-1955
* Hanns Seidel 1955-1961
* Franz Josef Strauß 1961-1988
* Theodor Waigel 1988-1999
* Edmund Stoiber 1999-2007
* Erwin Huber 2007-2008
* Horst Seehofer 2008-2019
* Markus Söder 2019-

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Andreas Glas. (2023-02-08). «Bayerns Parteien verlieren Mitglieder» Süddeutsche Zeitung (Noiz kontsultatua: 2023-11-22).
* ↑ «Berria Estilo Liburua» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-03).
* ↑ Ergebnisse früherer Bundestagswahlen (1949-2021) (pdf) (Alemanez)

## Kanpo-estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q49763
* Multimedia: Christlich-Soziale Union in Bayern / Q49763
# Clemens August Graf von Galen

Clemens Augustinus Emmanuel Joseph Pius Anthonius Hubertus Marie Graf von Galen (Dinklage, 1878ko martxoaren 16a - Münster, 1946ko martxoaren 22a) alemaniar kardinala izan zen.
Aristokrazia alemaniarreko kide izan zen eta bere hezkuntzaren zati bat Austria-Hungarian jaso zuen jesulagunekin. Apaiz ordenatu zen eta Berlingo parrokietan lan egin zuen 1906 eta 1929 bitartean, urte horretan Münsterrera bidali baitzuten.
Indibidualismoaren, sozialismoaren eta demokraziaren aurka agertu zen, eta nazionalista eta abertzale alemaniarra izan zen. Versaillesko Ituna bidegabetzat jo zuen eta boltxebismoa Alemaniarentzat eta Elizarentzat mehatxu gisa ikusi zuen.
1934tik aurrera nazien aurka egiten hasi zen. Arrazakeria, eutanasia programa eta Elizaren aurkako jazarpena gaitzetsi zituen.
Pio XII.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen 1946an eta Benedikto XVI.ak beatifikatu egin zuen 2005ean.
* Datuak: Q76439
* Multimedia: Clemens August von Galen / Q76439
# Freikorps

Freikorps (euskaraz: «gorputz aske») izena armada boluntarioei deitzeko erabili zen hasiera batean, baina bi gerra handien artean izan ziren talde paramilitar faxistek eman zieten ospea.
Lehenengo Freikorpsak Frederiko II.a Prusiakoak erabili zituen Zazpi Urteko Gerran eta Napoleonen gerretan ere ikus ditzakegu. Ez ziren armada erregularraren gustuko eta erantzukizun handirik gabeko lanak esleitzen zizkieten.
Hala ere, Freikorpsen esanahia aldatzen joan zen eta 1918ko azaroko iraultzaren ondoren, erakunde paramilitar faxistak izendatzeko erabiltzen hasi zen. Weimar Errepublika garaian haietako talde ugari ezin etsirik zeuden, gerra galdu izana ezin baitzuten irentsi. Gainera, espartakisten altxamendua piztu zenean, Gustav Noske defentsa ministroak Freikorpsen bortizkeria erabili zuen hura itzaltzeko, 1919ko urtarrilaren 19an Karl Liebknecht eta Rosa Luxemburg hil zituztenean.
Freikorps asko izan ziren Baltiko, Silesia eta Prusian Lehen Mundu Gerraren ondoren. 1920an ofizialki desegin zituzten, baina kide ohiek 1923ko estatu kolpean parte hartu zuten eta, gero, alderdi naziko lider asko Freikorps ohiak ziren, Ernst Röhm bezala, Sturmabteilungeko (SA) buruzagia izan zena edo Rudolf Höß, Auschwitzeko komandantea izan zena. Gehienek Hitlerri lagundu zioten, baina askok ezin zuten ahaztu 1919 eta 1920an ez zutela komunisten aurkako borroketan parte hartu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156611
* Multimedia: Freikorps / Q156611
# Wolfgang Kapp

Wolfgang Kapp (New York, AEB, 1858ko uztailaren 24a - Leipzig, Alemania, 1922ko ekainaren 12a) prusiar funtzionario eta kazetaria izan zen.

## Biografia

Lehen Mundu Gerraren ondoren bake-hitzarmenak ukatu zituen. 1916an Aberriaren Alderdia eratu zuen; Lüttwitz jeneralarekin batera Weimarko Errepublikaren kontrako estatu-kolpean esku hartu zuen. Suediara ihes egin zuen, baina 1922an itzuli, eta traizio salakuntza egin zioten. Epaiketa hasi baino lehentxeago minbiziaren ondorioz hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q58863
* Multimedia: Wolfgang Kapp / Q58863
# Pangermanismo

Pargermanismoa (jatorria grekerazko pān- aurrizkia, "dena" eta Germania hitzan du; alemanez: Pangermanismus edo Alldeutsche Bewegung) germaniar jatorriko herrialdeen bateratzearen aldeko mugimendu politiko eta ideologikoa da. Batasun honi alemanez Grossdeutschland deritzo ("Alemania Handia"), Volksdeutsche kontzeptuarekin ere parekatu ohi izan da.
Ideologia honen jatorria XIX. mendean Napoleondar Gerren garaian ezarri ohi da. XX. mendearen 1920eko hamarkadatik aurrera aldiz nazionalsozialismoari estuki lotu zitzaion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155812
* Multimedia: Greater Germany / Q155812
# 90 Aliantza/Berdeak

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Berdeak»
90 Aliantza/Berdeak (alemanez: Bündnis 90/Die Grünen) Alemaniako alderdi ekologista bat da. Munduko alderdi ekologista zaharrenen artean dago eta munduko alderdi berde arrakastatsuena izan da zalantzarik gabe.

## Historia

1979an sortu zen Die Grünen izenarekin. Poluzioa, Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearen estrategia eta gizarte industrializatuen beste arazoen kontra egiteko asmoarekin sortu zen. 1980ko hamarkada lehen aldiz Europako Parlamentuan eta Bundestagen eserlekuak lortu zuen. Txernobylgo hondamendia, euri azidoa, AEBren misil berrien instalazioa Alemania federalean eta beste auziak bere gorakada lagundu zuten. 1990eko hauteskundeetan Bundestagetik kanpo geratu ziren botoen %5 muga ez gainditzean. 1993an ekialdeko Alemaniako 90 aliantzarekin bat egin zuen eta hurrengo hauteskundeetan bundestagera itzuli ziren. 1998 eta 2005 bitartean gobernuan egon ziren SPDrekin batera. 2005an gobernua utzi zuten CDUren garaipenaren ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ https://web.archive.org/web/20181022165113/http://www.parties-and-elections.eu/germany2.html

## Kanpo estekak

* (Alemanez)Webgune ofiziala
* Datuak: Q49766
* Multimedia: Bündnis 90/Die Grünen / Q49766
# Liberalismo klasiko

Liberalismo klasikoa kontzeptu zabala da, XVII. eta XVIII. mendeetan gertatzen diren ideia politikoak biltzeko erabiltzen dena, gai zibiletan monarkaren edo Estatuaren botere absolutuaren edo esku-hartzearen aurkakoak, eta esparru politikoan, erlijiosoan eta ekonomikoan aristokratek, klero ofizialak eta gremioek zituzten lege-pribilegioen aurkakoak, gizabanakoak bere gaitasun indibidualak eta askatasuna garatu ahal izan ditzan. Liberalismoaren jatorrizko korrontea da, eta askatasun zibilen alde egiten du, legearen agindupean eta merkatu-ekonomiaren alde. Liberalismo klasikotzat sailkatutako John Locke eta Montesquieuren ideiek eragin nabarmena izan zuten bai Iraultza Loriatsuan, bai Amerikako Estatu Batuen Independentzian eta Frantziako Iraultzaren hasieran.
XIX. mendean liberalismo klasikoak gizabanakoaren askatasuna bermatzean jarri zuen arreta nagusia, Estatuaren boterea mugatuz eta merkatu kapitalistako indarren boterea maximizatuz, XIX. mendean Europan eta Estatu Batuetan izandako Industria Iraultzari eta urbanizazioari emandako erantzun gisa. Askatasun zibilen alde egiten du, gobernu mugatu batekin, legearen agindupean eta laissez-faire politika ekonomikoan oinarrituta. XIX. mendeko liberalismo klasikoa XVIII. mendean sortu ziren ideietan oinarritzen da, hala nola Adam Smith, John Locke, Jean-Baptiste Say, Thomas Malthus eta David Ricardoren ideia hautatuetan, merkatu librean eta zuzenbide naturalean, utilitarismoan eta aurrerapenean zuen sinesmena azpimarratuz. Liberal klasikoak kontserbadoreak baino mesfidatiagoak ziren gobernuaren rolean, gutxienekoa ez bazen behintzat, eta batzuek Thomas Hobbesen gobernu-teoria hartu zutenean, Estatua gizabanakoek elkarrengandik babesteko sortu zutela uste zuten. Liberalismo klasikoaren belaunaldi honetako erreferente bat Herbert Spencer soziologo eta pentsalari ingelesa da, anarkismo filosofikora hurbildu zena.

## Erreferentziak

* ↑ Hamowy, ed. (2008). xxix. orr.
* ↑ (Ingelesez) Hudelson, Richard. (1999). Modern Political Philosophy. M.E. Sharpe, 37–38 or. ISBN 9780765600219..
* ↑ Dickerson, M.O. et al.. (2009). An Introduction to Government and Politics: A Conceptual Approach. , 129 or..
* ↑ Bronfenbrenner, Martin. (1955). «Two Concepts of Economic Freedom» Ethics 65 (3): 157–17. doi:10.1086/290998..
* ↑ Appleby, Joyce. (1992). Liberalism and Republicanism in the Historical Imagination. , 58 or..
* ↑ Gaus, Gerald F.; Kukathas, Chandran. (2004). Handbook of Political Theory. , 422 or..
* ↑ Quinton, A.. (1995). Goodin, R. E. and Pettit, P. ed. Conservativism. in: A Companion to Contemporary Political Philosophy. Oxford: Blackwell Publishing, 246 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q794394
* Multimedia: Classical liberalism / Q794394
# Demokrazia Europan 2025 Mugimendua

Demokrazia Europan 2025 Mugimendua edo DiEM25 (ingelesez: Democracy in Europe Movement 2025), europar mugimendu politikoa da, 2015ean Gianis Varufakis Greziako finantza ministro ohiak bultzatu zuena. Mugimenduaren aurkezpen ofiziala 2011ko otsailaren 9an egin zen Berlingo Volksbühne antzokian. Mugimenduaren helburua Europar Batasuna erreformatzea da ordezkaritza zuzena izango duen Parlamentu burujabe bat sortzeko, Parlamentu nazionalekin eta gainerako eskualde edo tokiko erakundeekin boterea partekatuko duena".
Mugimendu honek Europaren ideia berrindartu nahi du demokraziaren arabera arautuko den jendearen batasuna bezala eta ez mugimenduak deitoratzen duen gaur egun Europar Batasuna; aginduak ematen dituen teknokratez osatutako estatu bat. Argumentu hori indartzeko, zortzi aspektu desberdin aipatzen dira gobernantza, konsentimentuz baino, elkarrekintzaren bitartez egiteko.
Mugimenduak Europako zenbait intelektualen, aktibisten eta politikoen babesa jaso du, hala nola, Julian Assange, Toni Negri italiar filosofoa, Saskia Sassen herbeheretar soziologoa, Brian Eno ingeles musikaria, James Galbraith estatubatuar ekonomilaria, Stuart Holland parlamentari laborista ohia edo Slavoj Žižek eslovakiar filosofoa, besteak beste.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Yanis Varoufakis: EU no longer serves the people. The Guardian 9 February 2016.
* 1 2 (Ingelesez) (PDF) The EU will be democratised. Or it will disintegrate!. Democracy in Europe Movement⋅2025 (Berlin) 2016-02-09 (Noiz kontsultatua: 2015ko otsailaren 9a).
* 1 2 3 Oltermann, Philip. (2016ko otsailaren 10a). «Yanis Varoufakis launches pan-European leftwing movement DiEM25» The Guardian.
* ↑ (Alemanez) Van Laak, Claudia. (2016ko otsailaren 9a). «Gründung von DiEM25 in Berlin:Varoufakis lädt zur Demokratiebewegung (DiEM25-en sorrera Berlinen: Varoufakis-ek demokraziaren aldeko mugimendu batera deitzen du» Deutschlandfunk (Noiz kontsultatua: 2016ko otsailaren 12a).

## Ikus, gainera

* Paneuropeismo

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Frantsesez) (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* (Ingelesez)Yanis Varoufakis TED Talk: Capitalism will eat democracy – unless we speak up
* Datuak: Q22674451
* Multimedia: Democracy in Europe Movement 2025 / Q22674451
# Kristinatar

Kristinatarra (gaztelaniaz: cristino), Lehen Karlistaldian, Fernando VII.a Espainiakoaren alarguna Maria Kristina Borboikoaren aldekoa zen. Arerioak karlistak izan ziren, Karlos Maria Isidro Borboikoaren aldekoak zirelako hala deituak.
Alderdi kristinatarrak nahiko talde heterogeneo osatzen zuen, barnean liberalak, Fernando VII.aren zale ohiak, absolutista erreformatuak, progresistak eta erbestetik etorritako frantsestuak zituelako. Hedaduraz, Baldomero Esparteroren erregeordetzan erreginaren zaleei horrela ere deitu zieten.

## Erreferentziak

* ↑ Kristinatar. Euskaltzaindiaren Hiztegia, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-23).

## Ikus, gainera

* Guiri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5791550
# Der Tagesspiegel

Der Tagesspiegel Alemaniako egunkari beteranoa da, egunero Berlinen argitaratua. 126 mila ale saltzen dituenez, herrialdeko egunkaririk nagusienetariko bat da.
The Wall Street Journal egunkariarekin harreman estua du.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Egunkariaren webgunea
* Datuak: Q10189
* Multimedia: Der Tagesspiegel / Q10189