# Marie Lipsius

Ida Marie Lipsius, ezizenez La Mara, (Leipzig, Alemania, 1837ko abenduaren 30a – Schmölen, Saxonia, Alemania, 1927ko martxoaren 2a) alemaniar idazlea, musika historialaria, musikagilea eta irakaslea izan zen.

## Bizitza

Marie Lipsius 1837ko abenduaren 30ean jaio zen Leipzigen, Karl Heinrich Adelbert Lipsiusen alaba, gerora Santo Tomas Eskolako zuzendaria izan zena, eta hirian hazi zen, non Richard Müller musikagile saxoniarraren musika prestakuntza zabala jaso zuen. Bere hiru nebak Richard Adelbert Lipsius teologoa, Constantin Lipsius arkitektoa eta Justus Hermann Lipsius ikertzaile klasikoa izan ziren. 1856an, hemeretzi urte zituela, Franz Liszt ezagutu zuen kontzertu batean, eta une hartatik aurrera haren lagun-talde intimokoa izan zen.

### Ibilbidea

XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran, eragin handia izan zuen Alemaniako musika-negozioan, batez ere Weimarren gortean eta Richard Wagnerren Bayreuth zirkuluan. Carolyne zu Sayn-Wittgenstein printzesak, Liszteko bizitza osoko lagun minak, ohorezko irakasle titulua eman zion, 1917an 80 urte bete zituelako.
Zenbait bidaia-zirriborro goiztiarrez gain, La Mara ezizenaren pean, Mariek musikari hilen zein garaikideen biografia ugari argitaratu zituen, 1867tik aurrera, lehenik eta behin Monatshefte Westermanns-en inprimatu zirenak, orduan ezaguna zen Musikalische Kopenköpfe serie herrikoian (Erretratu musikalen estudioa) argitaratuak. Bere erretratu ondo ñabartuak eta enpatikoki idatziak askotan deskribatzen zituen musikari askoren ezagutza pertsonalean inspiratuak izan ziren, eta sasoiko musika alemaniarraren gizartean parte hartzen zuen emakume garaikide baten benetako testigantza gisa ere karakteriza daitezke —horregatik du garrantzia egungo musikaren historian.
Bere jatorrizko idatziez gain, Franz Liszten korrespondentziaren edizio batez ere arduratu zen. 1917an, bi liburukik osatzen djuten Durch Musik und Leben im Dienste des Ideals autobiografia argitaratu zuen.

## Argitalpenak
### Egile

* Musikalische Studienköpfe, 5. liburukia, Leipzig 1868-1882:
** Hector Berlioz, Leipzig 51913.
** Joseph Haydn, Leipzig 51913.
** Adolf Henselt, Leipzig 91919.
** Edvard Grieg, Leipzig 91919.
** Franz Schubert, Leipzig 121919.
** Johann Sebastian Bach, Leipzig 71919.
** Johannes Brahms, Leipzig 1919.
** Richard Wagner, Leipzig 121919.
** Robert Schumann, Leipzig $^{12}$ 1919.
** Anton Rubinstein, Leipzig 91920.
** Carl Maria von Weber, Leipzig 121920.
** Felix Mendelssohn, Leipzig 121920.
** Franz Liszt, Leipzig 131920.
** Georg Friedrich Händel, Leipzig 6-71921.
** Hans von Bülow, Leipzig 9-101921.
** Wolfgang Amadeus Mozart, Leipzig 8-91922.
** Christoph Willibald Gluck, Leipzig 6-71923.
** Ludwig van Beethoven, Leipzig 10-121923.
** Friedrich Chopin, Leipzig 41924.
* Classisches und Romantisches aus der Tonwelt, Leipzig 1892.
* Beethovens unsterbliche Geliebte. Das Geheimnis der Gräfin Brunswik und ihre Memoiren, Leipzig 1909.
* Liszt und die Frauen, Leipzig 1911.
* An der Schwelle des Jenseits. Letzte Erinnerungen an die Fürstin Carolyne Sayn-Wittgenstein, die Freundin Liszts, Leipzig 1925.

### Editore

* Franz Liszt:
** Franz Liszt's Briefe, 8. liburukia, Leipzig 1893-1905.
** Correspondencia entre Franz Liszt et Hans von Bülow, Leipzig 1899. (frantsesez)
** Correspondance entre Franz Liszt et Charles Alexandre (Grand-Duc de Saxe), Leipzig 1909. (frantsesez)
** Franz Liszts Briefe an seine Mutter. 5. Aus dem Frz., Leipzig 1918.
* Aus der Glanzzeit der Weimarer Altenburg. Bilder und Briefe aus dem Leben dem Fürstin Carolyne Sayn-Wittgenstein, Leipzig 1906.
* Beethoven und die Brunsviks. Nach Familienpapieren aus Therese Brunsviks Nachlass, Leipzig 1920.

## Erreferentziak

* ↑ Nocturno, El Mirador. (lunes, 30 de diciembre de 2024). «El Mirador Nocturno: Marie Lipsius» El Mirador Nocturno (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ «Object Metadata» mugi.hfmt-hamburg.de (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Marie Lipsius» Los diccionarios y las enciclopedias sobre el Académico (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ «libros libros libros escritores escritores escritores: Biografía de Ida Marie Lipsius, alias La Mara» libros libros libros escritores escritores escritores (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ «Lipsius, Marie (1837–1927) | Encyclopedia.com» www.encyclopedia.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ «Lipsius, Marie (1837–1927) | Encyclopedia.com» www.encyclopedia.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).

## Bibliografia

* Deutsche Biographische Enzyklopädie delakoan sartzea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q460534
* Multimedia: Marie Lipsius / Q460534