# Camiño Noia

María Camiño Noia Campos, ezagunagoa Camiño Noia izenez (Santiago de Compostela, Coruña, Galizia, 1945eko irailaren 21a) irakaslea eta idazlea da.

## Bizitza

1963an Santiago de Compostelako Unibertsitatean hasi zituen ikasketak, eta hantxe lortu zuen Filosofia eta Letretako lizentziatura, 1968an. Fakultateko kideekin, batez ere Maria del Carmo Ríos Panisse eta Carlos Casarrekin, eman zituen lehen urratsak galiziar munduan, 1966an. Ikasleen gazteria katolikoaren elkartean (JEC) parte hartu zuen, eta 1968ko manifestazioetan presente egiten zuen askatasunen aldeko militantziaz ohartu zen.

### Lan ibilbidea

Urte horretan bertan hasi zen irakasle laguntzaile lanean fakultate bereko Espainiar Literaturako mintegian, eta, era berean, galizieraren normalizazio akademikoaren lehen urratsetan aitzindaria izan zen. Galizierazko Albiste narratiboari buruzko bere lizentziatura tesia da galegoz aurkeztu zen lehena. Vigora joan zen 1969an, “Curros Enríquez” ikastetxearen sorreran parte hartzeko. Bigarren hezkuntzako de facto lehenengo ikastetxe mistoa izan zen, eta emakumeen alderdiaren zuzendari jardun zuen. Sasoi horretan “Asociación Cultural de Vigo”-ko zuzendaritza batzordean sartu zen, Camilo Nogueira Román lehendakari zela.
1975ean, Aurrezki Kutxak finantzatutako Vigoko Unibertsitate Ikastetxean galiziera ikasgaia emateko deitu zioten. 1980an doktoretza-tesia defendatu zuen, Elebitasunaren deskribapena eta neurketa Vigo inguruko bi ikasle-taldetan.
Irakaslea izan zen galegozko irakasleen hobekuntza-ikastaroetan, eta material didaktikoa egin zuen, hala nola Luna Nueva IV (1980), Lengua (1985), galegozko lehen eskuliburua unibertsitate aurreko ikasketetarako, eta Diccionario de sinónimos de la lengua gallega (1997), Xosé María Gómez Clementerekin eta Pedro Benaventerekin. 1978an Xulian Maure Rivas eta German Sanchez Ruipérezekin batera, Ediciones Generales de Galicia egunkariaren sortzailea izan zen. Galiziako Hizkuntza eta Literaturako katedraduna Vigoko Unibertsitatean, Vigoko Unibertsitate Eskolako zuzendaria izan zen eta Vigoko Unibertsitateko Filologia Fakultateko dekanoa. Viceversa sortu zuen. 1995ean Revista Galega de Tradución sortu zuen, Galiziar itzultzaileen elkarteko beste kide batzuekin batera. 1989an Ikasketa Galiziarren Katedra ireki zuen New Yorken, Galiziar Narratiba Berriari buruzko ikastaro batekin. 1991n Genevako Unibertsitateko École de Traducteurs et d’Interpretètes bisitatu zuen, Vigoko Unibertsitatean koordinatu zuen Itzulpengintza eta Interpretazioko lizentziatura berriaren ikasketa-plana egiteko informazioa lortzeko.
Buenos Aireseko Unibertsitateko Letren Fakultatean (UBA) irakasle gonbidatua izan zen hiru ikasturtetan (2000, 2001 eta 2003) .
2011n Galizian (Vigo, Mondariz, Santiago) koordinatu zuen maxes de muller. Representación da feminidade en mitos, contos e lendas argitalpenean jasotako Groupe de Recherche européen sur Narrative orale (GRENO/ERGON) topaketaren VI. Feminitatean.
Vigoko Unibertsitateko Galiziako Hizkuntza eta Literatura Saileko zuzendari gisa, Xosé Filgueira Valverderen (1996) eta Xosé Luis Méndez Ferrínen (1999) honoris causa doktoretzetan amabitxi jardun zuen.
Grial, Verba, Festa da Palabra Silenciada, Boletín Galego de Literatura, Anuario de Estudios Literario Galegos, Viceversa eta Revista de Dialectología y Tradiciones Populares aldizkarietan kolaboratu zuen.

## Beste erantzukizun batzuk

Galiziar Itzultzaileen Elkartearen sorreran bazkide sortzailea izan zen 1984ko apirilean, Vigon, eta bertako diruzaina izan zen 2006ko ekainetik 2011ko abendura arte. 1980an Vigon sortutako Fiesta de la palabra silenciada aldizkariko erredakzio-zigilua duen taldeko kidea. Galiziar Literatura Ikasketen Urtekariaren erredakzio-kontseiluko kidea, 1992an Vigon sortu zenetik. Viceversa sortu zuen, eta zuzendari lanean jardun zuen lehen lau urteetan. Galiziako itzulpengintza aldizkaria, Galiziako Itzultzaileen Elkarteak eta Vigoko Unibertsitateko Galiziar Filologia Sailak 1995ean sortua. Galiziako PEN Clube-ko kidea, 2000ko martxoaren 21etik kideek aho batez erabakita. Lana Ebaluatzeko Batzorde Nazionaleko Giza Zientzietako 11. Batzordeko Aholku Batzordeko kidea (Filosofia, Filologia eta Hizkuntzalaritza). Ikerketa Jarduera. Batzorde hori Hezkuntza, Kultura eta Portugaldar Ministerioko Hezkuntza eta Unibertsitate Estatu Idazkaritzaren mendeko erakundea da, eta Galiziar eta Portugaldar Filologia zientzia-arloan seiurtekoen eskaerak ebaluatzeko izendatu zuten 2005eko abenduaren 23tik abenduaren 23ra. ANECAren programako aditu taldeko kidea 2009ko otsailetik. Diccionario histórico de la traducción en España-ko Aholku Batzordeko kidea (Madril: Gredos, 2009).

## Bizitza pertsonala

Xulian Maurerekin ezkondu zen eta Brenda Maure Noia medikuaren eta Elena Maure Noia arkitektoaren ama da.

## Lanak

* Lúa Nova IV (1980)
* Néveda, deFrancisca Herrera Garridorena (1982, Xerais de Galicia argitaletxea)
* A nova narrativa galega (1992)
* Palabra de muller (1992)
* Historia da tradución galega (2004)
* Contos galegos de tradición oral (2002). Gaztelaniara itzuñia.
* Catálogo tipolóxico do conto galego de tradición oral: clasificación, antoloxía e bibliografía (2010). Vigoko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzua.
* Alvaro Cunqueiro. Trinta poemas. Selección e comentarios de Camiño Noia (2014)

### Talde-lanak

* Lingua (1985)
* Women Writers of Spain (New York, 1986)
* Double Minorities of Spain (New York, 1994)
* Diccionario de sinónimos da lingua galega (Galaxia, 1997)
* Diccionario histórico de la traducción en España. (2009) Madril: Gredos,

## Sariak eta aintzatespenak

* Pontevedrako Diputazio Probintzialaren Ikerketa Saria (1982)
* Kultura Ministerioaren saiakera eta ikerketa modalitatean literatur sorkuntzari laguntza (1990)
* Filgueira Valverde Katedraren ikerketa-poltsa (1996-2000)
* AULIGAk omenaldia egiten dio Vigoko Unibertsitateko Itzulpen Fakultatearen sortzaile gisa (2004)
* Galiziako Xuntaren ikerketa-poltsa “Erdi Aroko eta Ahozko narratibaren tipologia” proiekturako (2004-2007)
* 2012ko Plácido Castro saria, Alain Fournierren Lo gran Meaulnes lanaren itzulpenarekin
* Datozenentzat erein. Camino Noiari omenaldia. Vigoko Unibertsitatea 2012
* Vigoko Unibertsitateko Irakasle Emeritu izendatua (2015)
* Arteixoko Udalak Maria Camino Noya Campos izena eman zion Baer bizitegi-eremuko kale berri bati.

## Errefrentziak

* ↑ Clementa, Xosé María Gómez. (2012). «Camiño Noia: a afouteza do compromiso» Sementar para os que veñan: homenaxe a Camiño Noia (Servizo de Publicacións): 7–27. ISBN 978-84-8158-597-1. (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «O que compre saber da Lingua Galega. Xesús Alonso Montero.» todocoleccion.net (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «María Camiño Noia Campos | Galegos | Gallegos» galegos.galiciadigital.com (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ «| Secretaría Online Universidade de Vigo» secretaria.uvigo.gal (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ «Bitraga. Biblioteca de tradución galega» web.archive.org 2020-05-27 (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ Txantiloi:Gl-ES asociacionescritoras-es. (2012-11-28). Lourenzo Maroño e Elena Sherevera e Camiño Noia, Premios de Tradución Plácido Castro | ::Axenda cultural AELG::. (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) De, Callejero. «Rúa María Camino Noya Campos en La Coruña» Callejero De España (Noiz kontsultatua: 2025-02-27).

## Kanpo estekak

* Fitxa hemen: gallegos.info
* Curriculuma Vigoko Unibertsitatean
* X. M. Gómez Clemente “Konpromisoaren afouteza”
* Datuak: Q41984380