# Prentsa Askatasunaren eguna

1993an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, UNESCOko kide diren herrialdeen proposamenaren berri eman zuen, eta maiatzaren 3an Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna izendatu zuen. Ideia hau jarraitzen zuen: "Munduan prentsa-askatasuna sustatzea, prentsa aske bat bilatzea, pluralista eta independentea dena, gizarte demokratiko ororen funtsezko osagaia dela aitortzen da". Data horrek kazetaritzan jarduteko askatasunari dagokio, Windhoek-eko Adierazpena ezarri zela gogoratuz.

## Prentsa askatasuna

Prentsa-askatasuna edo komunikabideen askatasuna printzipio bat da, non, hainbat komunikabideren bidezko komunikazioa eta adierazpena, bitarteko inprimatuak elektronikoak barne, eta bereziki argitaratutako materialak, askatasunez erabiltzen den eskubidetzat hartu behar dira. Askatasun horrek Estatuaren interferentziarik eza dakar. Horrek aurretiazko zentsura debekatu egiten dela esan nahi du.
1948ko Nazio Batuen Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren 19. artikuluak aipatutakoa ezartzen da.

## Unesco-ren garrantzia

Urtero, UNESCOk data hau ospatzen du, modu honetan, munduaren inguruko kazetari ugariei zerga bat emanez, erabaki profesional baten ondorioz, euren bizitzak arriskuan jartzen baitituzte, euren gizartea informatzeko eta informazioaren fluxu askea sustatzeko ahaleginean.
UNESCOk prentsa-askatasunari eta kazetaritzari, informazioari eta komunikazioari buruzko topikoei buruz hausnartzeko deia egiten die herrialde kide guztiei maiatzaren 3an.
Aurreko urteetan eztabaidatu diren gaien artean honako hauek daude: "Komunikabideak eta gatazka armatuak", "Munduko terrorismoaren aurkako gerra-estaldura", "Hedabideak aldaketaren bultzatzaile gisa", "Komunikabideak eta gobernu ona", "Nork erabakitzen du zenbat informatzen den?" Eta "arrazismoari aurre eginez eta aniztasuna sustatuz: prentsa librearen papera".

## Eguneko ekitaldiak

Egun horrek prentsa-askatasunaren oinarrizko printzipioak ospatzeko balio du, eskubide hori mundu osoan errespetatzen den ebaluatzeko eta komunikabideak bere independentziaren aurkako atentatuetatik defendatzeko.
Nazio Batuek eta UNESCOk Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna dela-eta deitzen duten jarduerarik esanguratsuena UNESCO – Guillermo Cano Prentsa Askatasunaren Munduko Saria emateko ekitaldia da, baita UNESCOk urtero deitzen duen nazioarteko kazetari eta aditu ezagunek parte hartzen duten ekitaldi akademikoa ere.
Ekitaldi horiek maiatzaren 3an eta 4an egiten dira munduko herrialderen batean, UNESCOk eta herrialde anfitrioiak deitu eta antolatzen dituzte, Nazio Batuen zuzendari nagusiaren mezuarekin inauguratzen dira eta UNESCOren zuzendari nagusia eta herrialdeko presidentea dituzte buru.
Ekitaldi horiek herrialde hauetan egin dira:

#### Aurreko urteak

| Urtea | Herrialdea | Hiria | Gaia |
| 2021 | Namibia | Windhoek | Informazioa ondasun publiko gisa |
| 2020 | Herbehereak | Haga | Kazetaritza ausart eta inpartzialaren alde |
| 2019 | Etiopía | Adís Abeba | "Demokraziarako bitartekoak: Kazetaritza eta hauteskundeak desinformazioaren garaian" |
| 2018 | Ghana | Akkra | "Boterearen galgak eta kontrapisuak: komunikabideak, justizia eta zuzenbide-estatua" |
| 2017 | Indonesia | Jakarta | "Garai kritikoetarako buru kritikoak" |
| 2016 | Finlandia | Helsinki | Informazioa eta oinarrizko askatasunak eskuratzea. Zure eskubidea da! |
| 2015 | Letonia | Riga | Kazetaritzak aurrera egin dezala! "Aro digitaleko komunikabideetan informazio hobea, genero-berdintasun handiagoa eta segurtasun handiagoa izatearen alde" |
| 2014 | Frantzia | Paris | La libertad de prensa para un futuro mejor: la importancia de su inclusión en el programa de desarrollo para después de 2015 |
| 2013 | Costa Rica | San Jose | "Arriskurik gabe hitz egitea: adierazpen-askatasuna bitarteko guztietan segurtasunez erabiltzeagatik" |
| 2012 | Tunisia | Kartago | "Ahots berriak: komunikabideen askatasunak gizarteak eraldatzen laguntzen du" |
| 2011 | Estatu Batuak | Washington | "XXI. mendeko komunikabideak: muga berriak, oztopo berriak" |
| 2010 | Australia | Brisbane | "Informazio-askatasuna: jakiteko eskubidea" |
| 2009 | Qatar | Doha | "Elkarrizketa, elkar ulertzea eta adiskidetzea" |
| 2008 | Mozambike | Maputo | "Prentsa-askatasunaren oinarrizko printzipioak ospatuz" |
| 2007 | Kolonbia | Medellín | "Nazio Batuak eta prentsa askatasuna" |
| 2006 | Sri Lanka | Kolonbo | "Hedabideak aldaketaren bultzatzaile" |
| 2005 | Senegal | Dakar | "Komunikabideak eta gobernu ona" |
| 2004 | Serbia eta Montenegro | Belgrad | "Komunikabideei laguntzea gatazka-egoeran dauden eremuetan eta trantsizioan dauden herrialdeetan" |
| 2003 | Jamaika | Kingston | "Zigorgabetasuna" |
| 2002 | Filipinak | Manila | "Munduko Terrorismoaren aurkako Gerraren estaldura" |
| 2001 | Namibia | Windhoek | "Arrazakeria borrokatuz eta aniztasuna sustatuz: prentsa librearen papera" |
| 2000 | Suitza | Ginebra | "Berriaren berri mundu arriskutsu batean: komunikabideen papera gatazkak konpontzeko, adiskidetzean eta bakearen eraikuntzan" |
| 1999 | Kolonbia | Bogota | "Garai nahasiak: prentsa askatasunaren belaunaldien ikuspegiak" |
| 1998 | Frantzia Uganda | Paris Kampala | "Prentsa askatasuna Giza Eskubideen oinarria da" |
| 1996 | Yemen | Saná | Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1996 Ingelesez |
| 1995 | Frantzia | Paris | Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1995 Ingelesez |
| 1994 | Txile | Santiago | Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna 1994 Ingelesez |
1993ko abenduaren 20an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, 48/432 erabakian, Prentsa Askatasunaren Munduko Eguna izendatu zuen maiatzaren 3an, Windhoekeko Adierazpenaren urteurrenean.

## Ikus, gainera

* Ikerketa kazetaritza

## Erreferentziak

* ↑ «Organización de las Naciones Unidas» Las Naciones Unidas Hoy 2008 (UN): 3–79. 2010-04-13 ISBN 978-92-1-156300-9. (Noiz kontsultatua: 2021-05-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q592588
* Multimedia: World Press Freedom Day / Q592588