# Alexandro II.a Errusiakoa

Alexandro II.a (errusieraz: Александр II Николаевич, Aleksandr II Nikolaievitx) (Mosku, 1818ko apirilaren 29a/apirilaren 17a – San Petersburgo, 1881eko martxoaren 13a/martxoaren 1a), 1855-1881 bitartean Errusiako enperadorea izan zen.
Nikolas I.aren semea zen, eta Vasili Zhukovski poeta liberalaren ardurapean hazi zen. Krimeako gerra galdu ondoko urteetan (Parisko Ituna, 1856), Alexandro II.ak mendebaldeko herrien aldean Errusiak bizi zuen atzerapenaz oharturik, munta handiko erreformak eragin zituen: basailuak askatu (1861); administrazioaren erreforma (1864); hezkuntza publikoaren erreforma; azkenik, burdinbide-sarearen garapenaz bultzada handia eman zion ekonomiari.
1863an bat egin zuen Prusiarekin, abertzale poloniarren altxamendua zapaltzeko. Turkiaren aurkako gerran abiatu zelarik (1877-1878), Bismarckek laguntza ukatu eta atzera egin zien Alexandro II.ak Europari buruz zituen asmoei (San Stefanoko hitzarmena). Bitartean, Kaukasoko konkista amaitu (1859) eta Erdialdeko Asian barneratu zen (Tashkent, 1865; Bukhara eta Samarkanda, 1868). Errusia barnean, bestalde, politika absolutistaren aurka altxatu zen herri-mugimendua (Narodnaia Volia, 1870) garatu zen. Mugimendu horretako nihilista-talde batek bonba batez hil zuen.
1881eko martxoaren 13an, Alexandro II.a Errusiako tsarra hil zuten lehergailuak jaurtita. Narodnaia Volia (Herriaren nahia) talde klandestino iraultzailearen lehen lehergailuak agintariaren ibilgailua hondatu zuen, eta bigarrenak tsarra bera larri zauritu zuen. Alexandro II.aren gizonek Neguko Jauregira eraman zuten eta 45 minuturen buruan hil zen.

## Ezkontza eta seme-alabak

1841eko apirilaren 28an, Alexandro II.a Gilemina Maria Hesseko printzesarekin ezkondu zen, Errusian Maria Alexandrovna izenez ezaguna zena. Zortzi seme-alaba izan zituzten:
| Izena | Bizitzako urteak | Oharrak |
| Alexandra | 1842-1849 | Sei urte zituela hil zen, meningitisak jota. |
| Nikolas | 1843-1865 | Tronuaren oinordekoaю Hogeita bat urte zituela hil zen, meningitis tuberkulosoak jota. |
| Alexandro | 1845-1894 | Errusiako enperadorea (1881-1894) |
| Vladimir | 1847-1909 | |
| Alexis | 1850-1908 | |
| Maria | 1853-1920 | |
| Sergio | 1857-1905 | |
| Paulo | 1860-1919 | |

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Grand Duchess Alexandra Alexandrovna of Russia
Jevgeni Ivanovitx Alekseiev
Nicholas Alexandrovich, Tsesarevich of Russia
Nikolas II.a Errusiakoa
Grand Duke Alexander Alexandrovich of Russia
Grand Duke George Alexandrovich of Russia
Alexandro III.a Errusiakoa
Grand Duchess Xenia Alexandrovna of Russia
Mikel Aleksandrovitx Romanov
Grand Duchess Olga Alexandrovna of Russia
Grand Duke Alexander Vladimirovich of Russia
Grand Duke Kirill Vladimirovich of Russia
Grand Duke Vladimir Alexandrovich of Russia
Grand Duke Boris Vladimirovich of Russia
Bohdan Michał Ogiński
Grand Duke Andrei Vladimirovich of Russia
Grand Duchess Elena Vladimirovna of Russia
Grand Duke Alexei Alexandrovich of Russia
Aleksey Belevsky-Zhukovsky
Alfred, Hereditary Prince of Saxe-Coburg and Gotha
Maria Errumaniakoa
Paulo I.a Errusiakoa
Princess Victoria Melita of Saxe-Coburg and Gotha
Nikolas I.a Errusiakoa
Grand Duchess Maria Alexandrovna of Russia
Maria Feodorovna (Sofia Dorotea Württembergekoa)
Princess Alexandra of Saxe-Coburg and Gotha
Alexandro II.a Errusiakoa
Frederiko-Gilen III.a Prusiakoa
unnamed son Saxe-Coburg and Gotha
Karlota Prusiakoa
Luisa Mecklenburg-Strelitzekoa
Princess Beatrice of Saxe-Coburg and Gotha
Vera Marie Grace Stolte
Peppino Stolte
Antoinette Bayer
James de St. Leger
Grand Duke Sergei Alexandrovich of Russia
Joan de St. Leger
Julio Antonio Jaeger
Grand Duchess Maria Pavlovna of Russia
Dmitri Pavlovitx Errusiakoa
Grand Duke Paul Alexandrovich of Russia
Vladimir Paley
Princess Irina Pavlovna Paley
Natalia Pavlovna Paley
Prince George Alexandrovich Yuryevsky
Aleksandr Yuryevsky
Alexander Graf von Merenberg
Princess Olga Alexandrovna Yurievskaya
George von Merenberg
Prince Boris Yourievsky
Olga Gräfin von Merenberg
Andrey Baryatinsky
Catherine Alexandrovna Yurievskaya
Aleksandr Baryatinsky
Joseph Raboxicz :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/alexandro-iia-errusiako-tsarra-hil-zuten-lehergailuak-jaurtita
* ↑ (Errusieraz) Николай I. (1842). «Манифест. О совершившемся бракосочетании Его Императорского Высочества Государя Наследника Цесаревича и Великого Князя Александра Николаевича с Великою Княгиней Мариею Александровною, Дочерью Великого Герцога Гессен-Дармштадтского» Полное собрание законов Российской империи. Собрание второе. XVI Санкт-Петербург: Типография II отделения Собственной Его Императорского Величества канцелярии, 308 or. (Noiz kontsultatua: 2024-05-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83171
* Multimedia: Alexander II of Russia / Q83171