# Gloria Zea

Gloria Zea Soto (Bogota, Kolonbia, 1935eko abenduaren 3a – Ib., 2019ko martxoaren 11) kolonbiar filosofoa, kultur kudeatzailea, arte bildumagilea eta mezenas izan zen. Bogotako Arte Modernoko Museoaren zuzendaria izan zen berrogeita sei urtez (1969-2016).

## Bizitza

Germán Zea Hernández buruzagi politiko liberalaren ezkontzaz kanpoko alaba eta Luis Zea Uribe mediku eta zientzialariaren biloba izan zen. Gymnasium batxilerra egin zuen eta Andeetako Unibertsitateko Filosofia eta Letretako profesionala izan zen.
Aitaren jarduera diplomatikoari esker, luxuz bizi eta hainbat herrialde ezagutu zituen gaztetan, eta goiz-goizetik jarri zen harremanetan arte plastikoen, musikaren eta antzerkiaren munduarekin.

### Ibilbidea

Kultura-kudeatzaile gisa lortu dituen lorpenen artean, Arte Modernoko Museoaren egungo lursailak handitzea eta lortzea eta Rogelio Salmonak diseinatutako museoaren egungo eraikina eraikitzea daude, baita Colón antzokia, Camarín del Carmen, Museo Nazionala, Bogotako Arte Kolonialeko Museoa eta Liburutegi Nazionala zaharberritua izana ere.
70eko hamarkadan Colculturako zuzendaria izan zen zortzi urtez. Handik, 1000 liburu argitaratu zituen, horien artean, Kolonbiako Oinarrizko Liburutegia, Colcultura Liburutegi Herrikoia eta Kolonbiako Historiaren Eskuliburua. Kultur ondarea berreskuratzeko programa ere abiatu zuen. Bogota eta Tunjako hainbat eliza zaharberritu zituen, eta Kolonbiako historiako aurkikuntza arkeologiko garrantzitsuenetako bat kudeatu zuen; Kolonbiako Antropologia Institutua, Colculturaren erakundearen menpekoa, Buritaca ibaiaren leku arkeologikoak ikertzen aritu zen, Santa Martako Sierra Nevadan.
1969tik 2016ra Bogotako Arte Modernoko Museoko zuzendaria izan zen. Museoaren buru izan zen bitartean, bilduma 80tik 3.500 lanetara pasa zen (2016ra arte, kargua eman zuen urtera arte). Karguari uko egin ostean, Claudia Hakim eskultorea utzi zuen karguan, ordura arte NC-arte galeriako zuzendaria izan zena. Arte Distrituko Eskolako zuzendaria ere izan zen hogeita zortzi urte baino gehiagoz. 1976an Kolonbiako Operako zuzendari izendatu zuten, eta 1988tik Camarín del Carmengo operako zuzendaria. Gainera, Colculturako zuzendaria izan zen zortzi urtez, erakundea Kultura Ministerioan eraldatu baino lehen, eta Andeetako Unibertsitateko Arte Fakultateko dekanoa izan zen.
2019ko martxoaren 11n hil zen Bogotako Cardio Haur Fundazioan, 83 urte zituela.

## Bizitza pertsonala

Fernando Botero Angulo margolariaren lehen emaztea izan zen 1955 eta 1960 artean, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Fernando Botero Zea politikari liberal eta Defentsa ministro ohia, Juan Carlos Botero Zea idazlea eta Lina Botero Zea telebista aurkezlea.
1960an Fernando Boterorengandik banandu ondoren, Gloria New Yorken zegoen, eta han ezagutu zuen bere bigarren senarra, Andres Uribe Campuzano enpresaburu kafegilea; 1963an ezkondu zen harekin, eta 17 urteko harremana izan zuen, 1980ra arte. Azken urteak Giorgio Antei senar berriaren ondoan eman zituen.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2015: Italiako Gobernuaren kondekorazioa “Italiako Izarraren Ordena” Ofizial Handiko Graduan.
* 2014: Frantziako Gobernuaren kondekorazioa “Arteen eta Letren Ofiziala”.
* 2006: Errepublikako Kongresuaren Kondekorazioa “Orden Congreso”-rekin ZaldunGraduan.
* 2005: Bogotako Kontzejuaren Kondekorazioa “Orden Civil al Mérito José Acevedo y Gómez” Gurutze Handiaren Graduan
* 2003: Kolonbiako Gobernuaren kondekorazioa “Kultura Ministerioaren Ordena Handia”.
* 1994: Kolonbiako Gobernuaren "Cruz de Boyacá" kondekorazioa Komendadore Graduan.
* 1991: Venezuelako Gobernuaren Kondekorazioa "Orden de Andrés Bello" Lehen Klasea Ohorezko Banda.
* 1987: Gonzalo Jiménez de Quesada saria, Bogotako Hobekuntza eta Apainketa Elkarteak emana.
* 1985: Urteko Emakume Exekutiboaren saria.
* 1979: Frantziako Gobernuaren kondekorazioa, "Arteen eta Letren Zalduna".
* 1978: Brasilgo Gobernuaren kondekorazioa "Orden Rio Branco" ofizial graduan.
* 1976: "Fundación Banco de Colombia" saria.
* 1975: Andrés Bello Ordena, Venezuelako Gobernua.

## Erreferentziak

* 1 2 «¿Quién era Gloria Zea en la vida del maestro Fernando Botero?» Publimetro Colombia 2023-09-15.
* ↑ «Gloria Zea. Comisario» ARTEINFORMADO 20140603.
* 1 2 3 4 «Gloria Zea» Enciclopedia | La Red Cultural del Banco de la República 2024-06-23 (Noiz kontsultatua: 2024-09-10).
* ↑ «Los amores entrañables de Fernando Botero y por qué el maestro no pudo seguir viviendo sin Sophia Vari» Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo 2023-09-16.

## Kanpo estekak

* Gloria Zea en sí sostenido, El Tiempo.
* Una experiencia singular de Gloria Zea Colarte.
* Nork nahi du Gloria Zea?,(¿Quién quiere a Gloria Zea?) Esfera Pública.
* 'Me encanta la controversia': Gloria Zea, El Espectador.
* Datuak: Q2918417