# Txantrea

Txantrea (lagunartean Txan izenez ezaguna) Iruñeko auzoa da, hiriaren iparraldean dago. 1950ko hamarkadan sortutako hirigintza-garapenekin bat dator.
Iparraldean Ezkaba auzoa eta Antsoaingo artean dago, ekialdean Burlata eta Atarrabiako artean, hegoaldean Beloso-Erripagaña auzoen eta mendebaldean Arrotxapea eta Alde Zaharra auzoen artean.
2020ko maiatzean 19 784 biztanle erregistratu zituen, horietatik 9 573 gizonak eta 10 211 emakumeak.

## Berezko nortasuna

Frankismo garaian auzolanean eraikia, nortasun handiko langile auzoa da, non hainbat ekimen auzolanean egin izan diren. Berezko ikurrak baditu eta, umore onean, Txantreako Errepublika Independentea ezizena ematen zaio. Gaur egun herria ez izan arren (auzoa da), herria ematen duela esaten dute askok, eta Txantreako biztanle askok iruindartzat ez, baizik txantreartzat dute beren burua.

### "Auzo gatazkatsua"

Barricada rock taldearen bigarren disko luzea Barrio Conflictivo (1985), Txantrea auzoari eskainita zegoen non, 1980. hamarkadan mugimendu politiko indartsua zegoen. Bertako borroka hain zen handia non askotan atxiloketak, manifestazioak, barrikadak eta poliziaren aurkako liskarren ondorioz, komunikabide espainiarrek "auzo gatazkatsua" ezizena ipini zioten.

## Izenaren jatorria

Abesbatzaren ardura zuen Katedraleko kalonjeari txantre zeritzon (gaztelaniaz chantre, frantsesezko chanteur [«abeslari»] izenetik), eta hari zegozkion lurretan eraiki baitzen auzoa, Txantrea izena egokitu zitzaion auzune hari ere. Hedaduraz, hango etxe baxu eta ondoan baratzea duten beste herrietako etxetxoei ere txantrea deitzen zaie sarritan Iruñe inguruan. Gaur egun hor mintzatzen diren bi hizkuntza nagusietan (euskara eta gaztelania) euskarazko idazkera erabiltzen da gehienbat: Txantrea. Areago, 2017.eko maiatzean ekimena plazaratu zuten bertakoek izen ofizial bakarra horixe izan dadin Iruñeko udalari eskatuz, eta honek hala erabaki zuen 2017ko abenduan.

## Biztanleria

Txantreak 19.797 biztanle ditu (2017).

## Hauteskundeen emaitzak

1999ko udal hauteskundeak:
| Alderdia | Botoak |
| EH | 2.961 |
| UPN | 2.600 |
| PSN | 2.014 |
| IUN-NEB | 928 |
| CDN | 794 |
| EA-PNV | 300 |
| Besteak | - |
Udal hauteskundeak 2009:
| Alderdia | Botoak | % |
| NaBai | 3.284 | 31,8 |
| UPN | 2.851 | 27,6 |
| PSN | 2.000 | 19,4 |
| EAE-ANV | 1.320 | 12,8 |
| IUN-NEB | 538 | 5,2 |
| Besteak | 319 | 3,1 |
| Guztira | 10.312 | 100 |

## Jaiak

Txantreako jaiak Maiatzaren lehena zubian ospatzen dira, langileriaren omenez. 2013an, adibidez, apirilaren 30etik maiatzaren 5era bitartean izan dira. Jaiak auzoko eragileek, eta auzokideek orokorrean, antolatzen dituzte auzolanaren bidez. Jaierako azken larunbatean "kaldereteak" egiten dira, azken urteotan, Alemanak deituriko auzoko zatian, eta igandean "paellada" Txantreako plazan. Horietako egun bat Gazte Eguna da eta gazte bazkari erraldoia egiten da "Festalekua" deituriko karpan. Gauean, gainera, adin guztietarako egitarau oparoa prestatzen du Txantreako Festa Biltzarrak: mexikanak, gazteentzako Festalekuan kontzertuak, Felix plazan (Armonia Txantreana peñak antolatutakoak) etab.
Festak hasi aurreko asteburuan txantrearrek hitzordua dute Auzotegi auzo-etxean taldeak egin eta festen egitaraua etxerik etxe banatzeko. Hala, txantrear guztiek, borondatearen truke, egitaraua eskutara, edo bestela auzoko dendatxoetan hartuta, izaten dute irakurgai.

## Ondarea

* Done Jakue eliza: 1966ean eraikia eta Javier Guibert eta Fernando Redón iruindar arkitektoek diseinatua.
* Txantreako zubia
* Alemanen oinzubia
* Magdalenako zubia
* Munduko parkea
* Felix plaza
* Txantrea plaza (duela urte batzuk bertan "rastroa" egiten zen)
* Ritxiren iturria

## Kultura

* Txantreako liburutegi publikoa
* Txantrea Kirol eta Kultur Elkartea
* Peña Armonía Txantreana

## Musika

* Barricada

## Hezkuntza

* Eunate BHI
* Jesuitinas

## Kirola

* Txantrea Kirol eta Kultur Elkartea

## Garraioa

Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 6 linea daude:
Eskualdeko Hiri Garraioa Txantrea :
Eguneko Zerbitzua :
iea  3  Zirkularra Mendebaldea: Hirigunea ↔ Antsoainiea 3  Zirkularra Mendebaldea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak /10 • Noain Anaiak (Artzaintsa Jainkotiarra) • Atarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak) • Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Antsoain 4ANTSOAINNoain Anaiak /10Ikus artikulua: 3. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  5  Orvina 3 ↔ Nafarroako Unibertsitateaiea 5  Orvina 3 → Nafarroako UnibertsitateaIRUÑA (Txantrea)Fermin Daoiz 1 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • Zaragoza 6-8 • Zaragoza /13IRUÑA (Arrosadia)Zaragoza /25 • Zaragoza 32 • Zaragoza 56-58 • Iñigez 8IRUÑA (Iturrama)Iturrama /11 • Nafarroako Unibertstiatea (Mendaur Ikastetxe Nagusia)Ikus artikulua: 5. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 5  Nafarroako Unibertsitatea → Orvina 3IRUÑA (Iturrama)Nafarroako Unibertstiatea (Mendaur Ikastetxe Nagusia) • Iturrama 15IRUÑA (Arrosadia)Iñigez/Turrillas • Zaragoza 61 • Zaragoza 45-47 • Zaragoza 25IRUÑA (2. Zabalgunea)Zaragoza 13 • Navarro Villoslada/Gurutzea • Paulino Caballero 15IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Fermin Daoiz 1Ikus artikulua: 5. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  7  Atarrabia ↔ Barañainiea 7  Atarrabia → BarañainATARRABIAFermin Tirapu/Bidaburua • Bidaburua/Serapio Huici • Serapio Huici (Aditueskola)BURLATANagusi 53-55 • Zangoza 10 • Zangoza 18 • Mugazuri/IturrondoIRUÑA (Txantrea)Mugazuri/Fermin Daoiz • Ezkaba 5 • San Kristobal/Etxalar • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINEHGIRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta /132 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4IRUÑA (Sanduzelai)RENFE • Sanduzelai/Fleming • Sanduzelai/Sanduzelai • Sanduzelai/Sanduzelai • Nafarroa 3IRUÑA (Donibane)Oliva 25 • Baiona 30 • Baiona 40IRUÑA (Ermitagaña)Barañain 52 • Barañain (Bideko Amaren Ospitalea) • Barañain (Kanpoko Kontsultak)BARAÑAINIruña/Ezkiak • Iruña/Sahats • Iruña /39 • Iruña 39Ikus artikulua: 7. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 7  Barañain → AtarrabiaBARAÑAINIruña 39 • Iruña 23 • Iruña 1IRUÑA (Ermitagaña)Barañain (Kanpoko Kontsultak) • Barañain (Bideko Amaren Ospitalea) • Barañain/YamaguchiIRUÑA (Donibane)Baiona 45 • Belate/Azuelo • Oliva/JasokundeaIRUÑA (Sanduzelai)Nafarroa/Juaristi Doktorea • Sanduzelai 71 • Sanduzelai (Osasunetxea) • Sanduzelai /10IRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Marcelo Zelaieta 136ANTSOAINAtarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Ezkaba /7 • Mugazuri/MoreaBURLATAMugazuri/Iturrondo • Bentak 17 • Ezkababide /4 • Nagusi 36 • Nagusi 70ATARRABIASerapio Huici 11 • Bidaburua 4 • Fermin Tirapu/BidaburuaIkus artikulua: 7. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  11  Ezkaba ↔ Galaria / Mutiloko Industrialdeaiea 11  Ezkaba → Galaria / Mutiloko IndustrialdeaIRUÑA (Txantrea)Kanala /25 • Kanala /20 • Kanala/Jimeno Jurio • Ioan Taraxoakoa 299 • Adoain Aita /44 • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • Zaragoza 6-8 • Zaragoza /13IRUÑA (Arrosadia)Zaragoza /25 • Zaragoza 32 • Zaragoza 56-58 • Zaragoza 72 • Sadar/Zolia • Sadar 14GALAR (Kordobila)Galaria (Sario) • GalariaARANGUREN (Mutiloa)Sadar (Sario) • Morea/C • Morea/CIkus artikulua: 11. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 11  Mutiloko Industrialdea / Galaria → EzkabaARANGUREN (Mutiloa)Morea/CGALAR (Kordobila)GalariaIRUÑA (Arrosadia)Sadar (Sario) • Sadar (Nafarroa Arena) • Sadar /14 • Sadar/Iruñeko Orfeoia • Zaragoza /72 • Zaragoza 61 • Zaragoza 45-47 • Zaragoza 25IRUÑA (2. Zabalgunea)Zaragoza 13 • Navarro Villoslada/Gurutzea • Paulino Caballero 15IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Ioan Taraxoakoa /41 • Ioan Taraxoakoa /41 • Kanala/Iruñerria • Kanala 18-20 • Kanala /25Ikus artikulua: 11. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  21  Zirkularra Ekialdea: Hirigunea ↔ Antsoainiea 21  Zirkularra Ekialdea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak (San Kosme) • Noain Anaiak 38IRUÑA (Arrotxapea)Antsoain 19 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4 • Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (Basotxoa)IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Oliveto Kontea 3 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINAtarrabia/Euskal Herria • Noain Anaiak (San Kosme)Ikus artikulua: 21. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :
Gaueko Zerbitzua :
iea  N7  Pablo Sarasate ↔ Bexe Nafarroaiea N7 Pablo Sarasate → Bexe NafarroaIRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak)IRUÑA (1. Zabalgunea)Navas de Tolosa/San AntonIRUÑA (Donibane)Baiona 4 • Belate/Azuelo • Oliva/JasokundeaIRUÑA (Sanduzelai)Nafarroa/Juaristi Doktorea • Sanduzelai 71 • Sanduzelai (Osasunetxea) • Sanduzelai /10IRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Marcelo Zelaieta 136ANTSOAINAtarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Bexe Nafarroa 9bisIkus artikulua: N7 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea N7 Bexe Nafarroa → Pablo SarasateIRUÑA (2. Zabalgunea)Bexe Nafarroa 9bisIRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 3IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINAtarrabia/Euskal HerriaIRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta /132 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4IRUÑA (Sanduzelai)RENFE • Sanduzelai/Fleming • Sanduzelai/Sanduzelai • Sanduzelai/Sanduzelai • Nafarroa 3IRUÑA (Donibane)Oliva 25 • Baiona/Irurita • Baiona 5IRUÑA (1. Zabalgunea)Armada (Zitadela)IRUÑA (2. Zabalgunea)Bianako Printzea/ZangozaIRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak)Ikus artikulua: N7 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :

## Armarria eta ereserkia

Txantreak, bere nortasun sentimendua dela eta, armarri propioa dauka. Auzoko etxe tipikoak, mugakidea den Magdalena auzoko zubiak eta Txantrea hitzak osatzen dute armarria.
Ereserkia ere badauka, gaztelaniaz:
| Vinimos de acá y de allá salimos de nuestras tierras formamos un nuevo hogar nuevo pueblo, sangre nueva. Uniendo sudor y afán sembrando vida en la piedra llegó el fruto a germinar el barrio de la Txantrea. Txantrea, Txantrea barrio trabajador de la Iruña bella. Txantrea, Txantrea lucha, sudor y unión es tu bandera. Txantrea, Txantrea en busca abierta y noble de un ideal. | Siempre los txantreanos, marchando juntos mano con mano vivamos todos en amistad. Humilde fue tu linaje humilde al nacer tu día difícil el ver tu sangre entre burlas y entre risas. tengo una casita blanquita para ti en un rincon de la txantrea (bis) en tu balcon yo te esperare hasta el amanecer (bis) Injerto con savia vieja llegaste a mostrar un día la sangre que hay en tus venas es sangre de Euskal Herria |
Gazteen artean oso entzuna den abesti bat ere badago. Banda Batxokik, auzoko talde batek, euskaratu zuen. Hona hemen zati bat:
    Etxe txuri bat badaukat zuretzat
    Txantreako txoko batean (bis)
    Zure balkoipean iluntzerako ohohohooooh
    egongo naiz, zu maitatzeko! (bis)
    horregatikan neska-mutil guztiek
    oheratzeko ordua baino lehen leihoa
    zabal-zabalik uzten dute ea txantrearrik
    sartzen den!
    Txantrea beti aurrera, aurrera!
    Txantrea beti aurrera!
    Euskal Herriko probintzietan pareko tokirik ez da!

## Auzotar ospetsuak

* Enrique Villarreal Armendariz El Drogas (1959), abeslaria, Barricada musika taldeko kidea.
* Sergio Iribarren, "Kako", Banda Batxoki taldeko abeslaria.
* Gorka Iraizoz (1981), futbolaria.
* Borja Ekiza (1988), futbolaria.
* Mikel Idoate (1989), pilotaria.
* Iker Muniain (1992), futbolaria.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.pamplona.es/eu/node/15378
* ↑ Iruñeko udala. Populazioaren datuak 2017-01-02
* ↑ Resultados electorales 1999, página 10. Txantrean Auzolan

## Ikus, gainera

* Iruñeko auzoak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Txantrea.net, Txantreako auzo mugimenduaren webgunea
* Datuak: Q3015636
* Multimedia: Txantrea / Q3015636