OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gonzalo Puente Ojea

Gonzalo Puente Ojea (Cienfuegos, 1924ko uztailaren 21a - Getxo, 2017ko urtarrilaren 10a) espainiar saiakeragile eta diplomazialaria izan zen.

## Biografia

Kuban jaioa, galiziar familiakoa, Madrilen zuzenbide ikasketak amaitu ondoren, Puente Ojea Eskola Diplomatikoan sartu zen eta 1950ean enbaxadako idazkari gisa sartu zen Kanpo Arazoetako Ministerioan. 1953an Espainiak Marseillan duen kontsultatu orokorrean kontsul laguntzaile gisa jardun ondoren, 1956an kontsul izendatu zuten Argentinako Mendoza hirian.
1961ean Madrilera itzuli zen eta hurrengo urtean Arabiar Munduko Kultura Politikako Ataleko zuzendari izendatu zuten Kultura Harremanetarako Zuzendaritza Nagusian. Ondoren, Espainiak Atenasen zuen enbaxadara bidali zuten.
Felipe Gonzálezen gobernuan, Fernando Morán ministroak Kanpo Arazoetako Ministerioko idazkariorde izendatu zuen, eta, ondoren, Francisco Fernández Ordóñezek Espainiako enbaxadore Egoitza Santuan (1985-1987). Bere izendapenak zalaparta sortu zuen bere ateismo aitortua (dibortziatua egoteaz gain) kargua betetzeko iraingarria zela uste zutenen artean. Bere kritikoek argudiatu zuten ez zela bidaliko antiestatubatuar bat Espainiako enbaxadore gisa Estatu Batuetako Gobernuan. Bere defentsan, Puente Ojeak esan zuen enbaxadore estatubatuar bati ere ez zitzaiola eskatzen komunista izatea Moskun aritzeko.
1987an, 63 urterekin, karrera diplomatikotik erretiratu zen, «Espainiako enbaxadore» tituluarekin.

## Lanak

* Problemática del catolicismo actual (1955)
* Fenomenología y marxismo en el pensamiento de M. Merleau-Ponty (1956)
* De la función y el destino de las ideologías (1966)
* Ideología e historia. El fenómeno estoico en la sociedad antigua. Madrid, Siglo XXI (1974)
* Ideología e historia. La formación del cristianismo como fenómeno ideológico. Madrid, Siglo XXI (1974)
* Imperium Crucis: consideraciones sobre la vocación de poder en la Iglesia católica (1989)
* Fe cristiana, Iglesia, poder (Madrid, 1991)
* El evangelio de Marcos. Del Cristo de la fe al Jesús de la historia (Madrid, 1992)
* Elogio del ateísmo. Los espejos de una ilusión (Madrid, 1995)
* Ateísmo y religiosidad. Reflexiones sobre un debate (Madrid, 1997)
* El mito de Cristo (Madrid, 2000)
* El mito del alma. Ciencia y religión (Madrid, 2000)
* Opus minus. Una antología (Madrid, 2002)
* La andadura del saber. Piezas dispersas de un itinerario intelectual (Madrid, 2003)
* Animismo. El umbral de la religiosidad (Madrid, 2005)
* Vivir en la realidad (Madrid, 2007)
* La existencia histórica de Jesús. Las fuentes cristianas y su contexto judío (2008)
* La religión ¡vaya timo! (Editorial Laetoli, 2009) ISBN 978-84-92422-09-8
* La cruz y la corona. Las dos hipotecas de la Historia de España (Txalaparta, 2011) ISBN 978-84-81366-13-6
* Crítica antropológica de la religión. Las sendas equivocadas del conocimiento humano (Signifer, 2012)
* Ideologías religiosas. Los traficantes de milagros y misterios (Txalaparta, 2013)

## Erreferentziak

* ↑ «Edición del sábado, 14 septiembre 1985, página 4» La Vanguardia.
# Juan Rodríguez Soriano

Juan Rodríguez Soriano (Bartzelona, 1933 - Neguri, 2010) kataluniar medikua izan zen, pediatrian aditua.

## Biografia

Medikuntza ikasi zuen Bartzelonan, eta bertan lizentziatu zen 1956an. New Yorken eta Parisen egonaldiak egin ondoren, 1960ko hamarkadaren amaieran, Bartzelonara itzuli zen, eta Vall d'Hebrongo Unibertsitate-Ospitaleko buru klinikoa izan zen hiru urtez. 1970ean, Gurutzetako Ospitaleko Pediatria Sailaren ardura hartu zuen. Bertan, Euskal Herriko Unibertsitateko Pediatria katedradun gisa lan egin zuen, 2003. urtean erretiroa hartu zuen arte.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Rodríguez Soriano. Auñamendi Eusko Entziklopedia
* ↑ V. García Nieto, L. Hernando. In memoriam. Profesor Doctor Juan Rodríguez Soriano (1933-2010). Nefrologia 2011;31(1):128
# Eline McGeorge

Eline McGeorge (1970eko abenduaren 7a) norvegiar artista da, Londresen eta Osloren artean bizi eta lan egiten duena. Erakusketa ugaritan parte hartu du Norvegian eta nazioartean.

## Bizitza

Eline McGeorge 1970ean jaio zen. 2000n Arte Ederretako masterra egin zuen Londresko Unibertsitateko Goldsmiths' Collegen. Marrazkia, animazioa, collagea, artista-liburuak eta ehungintza lantzen ditu. Bere lanek abstrakzioa, erreferentzia zehatzak eta dokumentalismoa dituzte ezaugarri eta demokrazia, ingurumen-arazoak, ondare feminista eta zientzia-fikzioa bezalako gaiak jorratzen dituzte.

## Bakarkako erakusketak

* Fotogalleriet, Oslo (2007)
* Galleri Kirkhoff, Kopenhage (2008)
* Hollybush Gardens, Londres (2012)
* Oslo Kunstforening, Oslo (2016)

## Talde erakusketa hautatuak

* MoMA PS1, New York (2009)
* Momentum, Moss (2009)
* Frieze Art Fair, Londres (2012)
* David Risley galeria, Kopenhage (2012-2013)
* Henie Onstad arte zentroa, Oslo (2014)
* Bhau Daji Lad museoa, Mumbai (2015)
* Georges Pompidou Zentroa, Paris (2017)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Eline McGeorge» New Contemporaries (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «Eline McGeorge» Artspace (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) «Oppsummering 1990-2009» Fotogalleriet jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-03-06) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «Eline McGeorge» Hollybush Gardens jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018-09-17) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «Eline McGeorge» Oslo Kunstforening jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-04-05) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «MoMA PS1: Exhibitions: B Hotel» MoMA PS1 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-03-28) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «Eline McGeorge» MoMA (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Ingelesez) «Painting without Paint» David Risley Gallery jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-04-19) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) «Årets største samtidskunstutstilling på Henie Onstad Kunstsenter» Fritt Ord 2014-02-11 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-03-28) (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
# Juan Urrutia Zulueta

    Artikulu hau ingeniariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Juan Urrutia».
Juan Urrutia Zulueta (Amurrio, 1866ko azaroaren 14a - Getxo, 1925eko abuztuaren 16a) arabar ingeniari eta politikaria izan zen.

## Biografia

Jatorri xumeko familia batetik zetorren: aita, Rufino Urrutia, errementaria zen Urduñan, eta arbasoak artisauak eta laborariak izan zituen. Bilbon eta Gasteizen heziketa ertaina egin ondoren, Madrilgo Meatze Ingeniarien Eskolan matrikulatu zen, eta 1896an amaitu zuen bere prestakuntza.
Ikasketak amaitu bezain laster, jarduera profesionalari ekin zion ur-jauziak proiektatuz eta Donostiako Konpainia Elektrikoa kudeatuz. 1901. urtearen hasieran, Eduardo Aznar eta Tutor eta José Orueta eta Nenín enpresariak, Ebro Garaian Quintana, Besantes eta Camajongo jauzien ustiapena zeukatenak, Urrutiarekin harremanetan jarri ziren, haien ekoizpen elektrikoa kudeatuko zuen sozietate bat eratzeko. Horrela sortu zen Hidroeléctrica Ibérica, Espainian elektrizitate-hornikuntzako lehen enpresa handia bihurtu zena.
1907an, Lucas Urkixo Urrutia bankariarekin batera, Hidroeléctrica Española sozietatea sortu zuen, 12 milioi pezetako hasierako kapitalarekin, eta Hidroeléctrica Ibérica enpresak % 44ko partaidetza izan zuen, 18 kontseilarietatik 6 izendatuz. Beraz, bere filialtzat hartu zen. Trukean, enpresa berriak Tajo ibaian eta Molinar urtegian zituen emakidak jaso zituen Iberiar Uhartetik, Villa de Vesko Molinar zentral hidroelektrikoarekin. Urtebete geroago, hainbat konpainia banatzaile bateratu zituen Unión Eléctrica Vizcaína sortzeko, eta horrela Bizkaiko merkatuaren zatirik handiena menderatzea lortu zuen.
Negozio elektrikoa modu adimentsuan berregituratu zuen, zaharkituta geratzen ziren energia-iturri klasikoak ordezkatzera bideratuta. Gainera, bere sozietateetan enpresa-ikuspegi egokia aplikatu zuen, eta, horri esker, mozkin-marjina zabalak lortu zituen.
Sinesmen liberaleko familia batean hazi zen, eta, beraz, Alderdi Liberalaren hainbat hauteskunde-deialditan parte hartu zuen. Huesca probintziako diputatua izan zen 1918an eta 1919,6an, eta senataria 1921etik 1923ra bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ Fernández, Tomás & Tamaro, Elena. «Biografía de Juan Urrutia Zulueta» Biografías y vidas.
* ↑ Sánchez Molina, Adrián. España sin luz ¿un delito de Estado?. Adrián Sánchez Molina, 2014. ISBN 8490764824
* ↑ García Adán, Juan Carlos; Diego Martín, Yolanda. EL ARCHIVO HISTÓRICO DE IBERDROLA Y LA INDUSTRIA ELÉCTRICA EN ESPAÑA: FONDOS PARA LA INVESTIGACIÓN HISTÓRICA. CONGRESO DE HISTORIA ECONÓMICA. Santiago de Compostela, septiembre de 2005

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108763635
* Multimedia: Juan de Urrutia y Zulueta / Q108763635
# Juan Urrutia

Juan Urrutia izan daiteke:
* Juan Urrutia Zulueta (1866-1925) arabar ingeniari eta politikaria
* Juan Urrutia Elexalde (1944-), ekonomialaria
# Juan Urrutia Elexalde

    Artikulu hau ekonomialariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Juan Urrutia».
Juan Urrutia Elexalde (Bilbo, 1944ko martxoaren 16a) bizkaitar ekonomialaria da.

## Biografia

1967ko Deustuko Unibertsitatean lizentziatu zen eta, ondoren, Estatu Batuetara joan zen Boulder Unibertsitatean Ekonomiako Doktoretza ikasketak egitera. Itzuli zenean, 1972ko udan, zuzenbideko doktoretza ere lortu zuen. 1973tik 1989ra Euskal Herriko Unibertsitatean irakatsi zuen, lehenik irakasle agregatu gisa eta gero katedradun gisa. Dekanoa ere izan zen 1980 eta 1982 artean. 1990eko hamarkadaren hasieran, Karlos III.a Unibertsitatea sortzera joan zen Madrilera, eta gaur egun teoria ekonomikoko katedraduna da (eszedentzian dago). 1984an bederatzi hilabetez Euskal Autonomia Erkidegoko Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu izan zen, Karlos Garaikoetxearen gobernuaren barruan. 1990eko hamarkadan BBVAko kontseilari izan zen.
2007ko ekainera arte Expansión egunkariko eta Actualidad Económica aldizkariko Argitalpen Kontseiluko lehendakaria izan zen, eta Manuel Conthek ordezkatu zuen. Era berean, Urrutia Elejalde Fundazioko presidentea izan da. Fundazioaren misioa 2018ra arte zen, hau da, 2018. urtera arte, ekonomiaren sustrai filosofikoetan sakontzea eta diziplina anitzeko analisi ekonomikoa sustatzea.

## Lanak

* Metaeconomía . Ed. Desclèe de Brouwer. Bilbao, 1982
* Economía Neoclásica (Seducción y verdad). Ed. Pirámide. Madrid, 1983
* Economía Posmoderna. Inteligibilidad y Sentido. Ed. UPV/EHU. Bilbao, 1990
* Innovar, ¿para qué?. Ed. Fundación Babcock para la Innovación Tecnológica. Bilbao, 1994
* Redes de personas, Internet y la lógica de la abundancia. Un paseo por la Nueva Economía, Ekonomiaz, vol.46, 2001, pp. 182-201
* Economía en Porciones. Pearson Educación, 2003.
* Aburrimiento, Rebeldía y Ciberturbas, 2003.
* La Mirada del EconomistaEditorial Biblioteca Nueva, 2004
* Economía en porciones, Prentice-Hall, 2003
* El capitalismo que viene, Colección Planta 29, Ediciones El cobre, 2008.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5952730
# GATEPAC

GATEPAC (gaztelaniaz: Grupo de Artistas y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea), Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian osatu zen arkitekto taldea zen. C.I.A.M. taldearen espainiar taldea zen, eta bere helburua arkitektura arrazionalista sustatzea izan zen.

## Historia

Zaragozako Gran Hotelean sortu zen ofizialki 1930ko urrian. Talde honetako kide nabarmenenak Josep Lluis Sert, Josep Torres Clave, Antoni Bonet i Castellana, Fernando García Mercadal eta Jose Manuel Aizpurua ziren.
Taldearen ekialdeko atalak, katalanak, GATCPAC (Grup d'Arquitectes i Tècnics Catalans per al Progrés de l'Arquitectura Contemporània) izena zuen, eta erdialdeko eta iparraldeko atalek baino arrakasta handiagoa izan zuen.
GATEPACeko kide gehienak Espainiako Gerra Zibilean errepublikaren alde agertu ziren. Torres Clave bera gerran sartuta zebilela hil zen; Josep Lluis Sert erbesteratu zen, eta Harvardko Unibertsitatean katedradun izan zen; Antoni Bonetek Buenos Airesera alde egin zuen. Jose Manuel Aizpurua, berriz, falangista zen, eta 1936ko uztaileko estatu kolpearen aldekoa; Donostian atxilotu eta fusilatu zuten.
GATEPACek ez zuen eraginik izan Espainian, Francoren erregimenak haien aldizkariari (A.C. Documentos de Actividad Contemporánea) zentsura kendu zion arte, 1950. hamarkadan. Orduan, arkitektura modernoan kokatzen zen belaunaldi berri batek haien ekarpena jaso zuen.

## Ikus, gainera

* CIAM
* PAGON
* (Katalanez) «El GATPAC (Grup d'Arquitectes i Tècnics per al Progrés de l'Arquitectura Contemporània) : de l'arquitectura a la revolució» (audio). l'Arxiu de la Paraula. Ateneu Barcelonès, 2014.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2856219
# Luis Vallejo

Luis Vallejo Real de Azua (Bilbo, 1901eko otsailaren 18 – Getxo, 1964ko azaroaren 27) arkitekto bizkaitarra izan zen.

## Biografia

Emilio Vallejo Arana abokatuaren eta Asua Aranoren Sofia Realen semea. Madrilgo Arkitektura Goi Eskola Teknikoan ikasi zuen, eta 1926an titulatu zen bertan. Jaioterrira itzuli ondoren, Manuel Maria Smithen estudioan lan egin zuen. Bere lehen lana Santurtziko Patronatuko apaizaren etxea izan zen (1927), oraindik estilo akademikoan eraikia.
1928an Donostiako Euskal Artisten Erakusketan parte hartu zuen, itsas ondoko landetxe baten proiektuarekin. Hurrengo urtean, Jose Manuel Aizpuruarekin Arkitektura Modernoari buruzko I. Nazioarteko Kongresuan parte hartu zuen La Sarrazen (Suitza), eta nazioarteko abangoardia arkitektonikoarekin harremanetan jarri zen. II. Kongresuan, Frankfurten, gutxieneko etxebizitza proiektu bat aurkeztu zuen, garai hartako moda-tipologia bat, bereziki Alemanian (Existenzminimum)
1932tik aurrera, apurka-apurka utzi zuen familiaren negozioei eskainitako arkitektura. Gerra Zibilean euskal nazionalismotik gertu zegoen bere begikotasun politikoagatik espetxeratu zuten

## Erreferentziak

* ↑ Francisco Javier Muñoz Fernández. «Luis Vallejo del Real y Asúa» bilbaopedia.
* ↑ Baldellou, Miguel Ángel; Capitel, Antón. (1995). Summa Artis XL: Arquitectura española del siglo XX. Madril: Espasa Calpe ISBN 84-239-5482-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64958412
# Jose Manuel Aizpurua

Jose Manuel Aizpurua Azketa (Donostia, 1902- Donostia, 1936ko irailaren 6a) gipuzkoar arkitekto eta argazkilaria izan. Ezaguna da Donostiako Klub Nautikoa eraikin arrazionalista proiektatu eta garaiko arkitektura eta arte ideia berritzaileak zabaldu zituelako.

## Bizitza

Donostian jaio eta Madrilen egin zituen ikasketak 1921-1927 artean; bertako Residencia de estudiantesen ezagutu zituen Federico Garcia Lorca, Luis Buñuel eta Salvador Dali.
Joaquín Labaienekin batera, 1929an Donostiako Klub Nautikoa diseinatu zuen, Europako eraikin arrazionalista goiztiar eta garrantzitsuenetakotzat jotzen dena, hain zuzen. Orduko Kasino Handiaren ondoan kokatua (oraingo Udaletxea), haren itxura garbiak, zuritasunak eta itsas munduko formak erabiliz, berehala lotzen dute garaiko makinismo eta Le Corbusier arkitektoaren pentsamolde abangoardistekin.
Ideia berritzaile horiek zabaldu nahian, 1930. urtean abangoardiarako garrantzi berezia izandako erakusketa bat antolatu zen Kursaalean, Gipuzkoako Ateneoak antolatuta: "Arkitektura eta pintura modernoen erakusketa". Ateneoak antolatu arren, Aizpurua eta Labaien izan ziren haren babesle nagusiak, baita Mercadal eta Txurruka ere. Erakusketa horretan, GATEPAC (Grupo de Artistas y Tecnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporanea) sortu zen 1930 amaieran, Iparraldeko Taldea izena hartuz. GATEPAC taldeak Espainiako Arkitekturaren garapena zuen helburu, Kataluniako GATCPAC (Grup d'Arquitectes i Tècnics Catalans per el Progrés de l'Arquitectura Contemporània) delakoaren urratsei jarraiki.
Aizpuruak 1930ko hamarkadan ideia faxistekin bat egin zuen, eta Espainiako Falangearen sortzaile eta kide nabarmena izan zen 1933an, baita Jose Antonio Primo de Riveraren laguna ere. Espainiako Gerra Zibilean, Loiolako kuarteleko setioa amaituta, Ondarretara atxilotu eta, epaiketa militarraren ondoren, Donostian bertan fusilatu zuten irailaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «Jose Manuel Aizpurua Azketa» Auñamendi Eusko Entziklopedia (Noiz kontsultatua: 2016-6-24).

## Ikus, gainera

* Valentzia etxea, Donostian.
* Donostiako Klub Nautikoa
* Donostiako historia
* Datuak: Q3699333
* Multimedia: José Manuel Aizpurúa / Q3699333
# Burionagonatotorekagageazkoetxea

Burionagonatotorekagageazkoetxea omen da ezagutzen den euskal abizen luzeena (32 hizki). Antza, abizen hori 1867an jaso zen eta Madrilgo Finantza Ministerioko langile batena zen (Burionagonatotorecagageazcoechea).
Datua topiko bihurtu da eta, beste informaziorik gabe, zenbait hizkuntzatako wikipediatan aurki daiteke. Espainiako Estatistika Institutuak ez du abizena jasotzen. Eta EAEko agiri sakramentaletan ere, ez da dokumentatzen.

## Izen luzeak beste hizkuntzetan

Topiko bihurtu da euskal deitura batzuk oso luzeak direla. Auzokoen izen luzeak deigarri bihurtu dira zenbait kulturatan. Hizkuntza batzuk zein zailak diren erakusteko, turismoa erakartzeko edo auskalo zertarako, leku-izen luze-luzeak asmatu eta finkatu egin dira munduan zehar. Baina izen luze-luzeen atzetik, normalean, hitz elkarketak edo jatorrizko hizkuntzan erraz ahoskatu daitezkeen esaldiak egoten dira. Esate baterako:
* Galesko iparraldeko Ynys Môn uhartean Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch herria. (Biologian, badago herri horren izena hartu duen bakterio bat: Myxococcus llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogochensis).
* Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg izena ei zeukan lakua, gaur egun Chaubunagungamaug Lakua. Webster, Massachusetts.
* Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu, Zeelanda Berriko mendixka baten izen, maorieraz omen datorren toponimoa, baina maorierazko esaldi bat da, ez izena.

## Erreferentziak

* ↑ Josep Maria Albaigès (1996): Enciclopedia de los nombres propios. Bartzelona: Planeta. ISBN 84-08-01286-X.
* ↑ http://www.ine.es/apellidos/formGeneralresult.do?vista=1
* ↑ Bilatzailea - Agiri sakramentalak - EAE -. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez): Basque surnames
* Datuak: Q20492235
# Luis Maria Ybarra Oriol

Luis Maria Ybarra Oriol (Getxo, 1912ko azaroaren 20a - ib., 2001eko martxoaren 10a) enpresaburua eta bankaria izan zen.

## Bizitza

Neguriko goi burgesia osatzen zuten familietako batean jaioa, Deustuko Unibertsitatean ikasi zuen. 1936ko otsailaren 11n Flora Zubiria Kalbetonekin ezkondu zen. Cabo Quilates presondegian aita, anaia nagusia eta bi iloba atxilotu eta hil ondoren, Luis Mariak hainbat hilabetez ezkutatu behar izan zuen, eta ezin izan zuen garai hartan jaiotako alaba zaharrena ezagutu. Bere emaztea, Flora, Donostian babestu zen neskatoarekin. Gerra amaitzean, bere ahizpa Isabel hil zen, bi seme-alaba utzita.
Luis Mariak, bere lehengusu Javier Ybarra Bergérekin batera – Ybarra-Zubiría familiatik bizirik atera ziren biak –, Espainiako bizitza ekonomikoan eragin nabarmena izan zuten finantza- eta energia-enpresetan erantzukizuneko postuak bete zituzten, gerraostean eta 1940ko eta 1950eko hamarkadetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ibarra da abizenaren euskara batuko idazkera (ikus Euskal Onomastikaren Datutegia), baina pertsona ospetsu horren abizenaren grafia oso finkatuta dago Ybarra formarekin.
* ↑ Luis Mª de Ybarra y Oriol (1912-2001). La discreta grandeza de un empresario. Servicio de Publicaciones de la Universidad de Navarra, 115 or. ISBN 8480810084..
* ↑ Fernández Pérez, Paloma; Díaz Morlán, Pablo. (2015). Familias empresarias y grandes empresas familiares en América Latina y España: una visión de largo plazo. Bilbo: Fundación BBVA, 347-380 or. ISBN 9788492937554..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28361481
# Juan Otxoantezana

Juan Otxoantezana Milikua (Plentzia, 1912ko urriaren 25a - Getxo, 1998ko otsailaren 10a), Juanito Otxoa izenaz ezaguna, bizkaitar futbolari eta entrenatzailea zen, aurrelari moduan aritu zena.

## Futbolari ibilbidea

* Valencia CF (1934-1935).
* Indautxu Kirol Elkartea (?-?)
* Real Madril (1943-1944)
* Datuak: Q3810894
# Llanfairpwllgwyngyll

Llanfairpwllgwyngyll, Llanfair PG edota Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, Ynys Môn uharteko herri bat da, Galesen, 58 hizkirekin Erresuma Batuko toponimorik luzeena da eta munduko hirugarrena.

## Izena

Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch galesezko herriaren izenak hau esan nahi du euskaraz: «Haize zurrunbilo azkar batetik gertu dagoen urrondo huts zurian dagoen Santa Mariaren eliza eta leize gorritik gertu dagoen San Tisilioren eliza». Izena horrela dago eratuta, hitzez hitz: Santa Mariaren eliza (Llanfair) urrondo huts zuria (gwyn gyll) gertu (go ger) haize zurrunbilo azkar batetik (y chwyrn drobwll) San Tisilioren eliza (Llantysilio) leize gorritik ([a]g ogo[f] goch).
Halere, herriaren izena Llanfair PG moduan laburbiltzen da (galestarrentzat, Llanfairpwll). Horrekin, nahikoa da Llanfair izeneko Galesko beste leku batzuetatik ezberdintzeko.
Izena 1860ko hamarkadan herriko biltzarrak hautatu zen, gehienbat Britainia Handiko tren geltokietako izenik luzeena izateko pribilejioarengatik: ezin liteke berezko izen galestartzat har, lekuaren jatorrizko izena Llanfair Pwllgwyngyll da eta galesezko abezedarioko 16 hizki ordezkatzen ditu eta ingeles abezedarioko 19.
Kartelean bertsio fonetiko irakurrrerazagoa aurkezten da, galesez: Llan-vire-pooll-guin-gill-go-ger-u-queern-drob-ooll-llandus-ilio-gogo-goch. Ingeles ahoskeraz, berriz, honela litzateke: Clan vira pulth gwinn gith gor gerrick win drob uth clan tay see lee oh go go gokh (euskaraz "San-bairr-pux-guin-gix-go-ge-ra-jiern-drob-uhl-san-ti-si-lio-go-go-goj", <j> gipuzkeraz bezala ahoskatua).

## Zinema

Udalerriaren luze eta korapilatsu hau 1968ko Barbarella filman pasahitza zail moduan erabilia izan zen.

## Turismoa

Turismogune oso bisitatua da. Turistek, herriaren kartelaren aldamenean argazkiak ateratzen dituzte, edota bertako udaletxean euren pasaporteak zigilatu.
Hurbileko beste ikuskizun bat Anglesey-ko Markesaren zutabea da, bertatik Anglesey eta Menai itsasartearen ikuspegi ezin hobea dagoelarik.

## Ikus, gainera

* Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu

## Kanpo estekak

* Herriaren Webgune Ofiziala
* Datuak: Q322
* Multimedia: Llanfairpwllgwyngyll / Q322