OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lutxo

Lutxo (Esox) arrain esoziformeen genero bate izen arrunta da, Ipar Amerika eta Eurasiako ur gezetan bizi dena. Esocidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da. Ibai eta aintziretan bizi den arrain hauek jateko onak dira.

## Espezieak

* Esox aquitanicus Denysa, Dettaib, Persatc, Hautecœura & Keitha, 2014
* Esox americanus J. F. Gmelin, 1789
** Esox americanus americanus J. F. Gmelin, 1789
** Esox americanus vermiculatus Lesueur, 1846
* Esox cisalpinus Bianco & Delmastro, 2011
* Esox lucius Linnaeus, 1758 (lutxo arrunta)
* Esox masquinongy Mitchill, 1824
* Esox niger Lesueur, 1818
* Esox reichertii Dybowski, 1869
Eozenon Ipar Amerikan Esox kronneri (Grande, 1999) espeziea bizi zen.

## Erreferentziak

* ↑ Banister, Keith F.. (1998). Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press, 97 or. ISBN 0-12-547665-5..
* ↑ (Ingelesez) Esox. Integrated Taxonomic Information System.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Denysa, G. P. J., Dettaib, A., Persatc, H., Hautecœura, M. & Keitha, P.. (2014). «Morphological and Molecular Evidence of Three Species of Pikes Esox spp. (Actinopterygii, Esocidae) in France, including the Description of A New Species.» Comptes Rendus Biologies 337 (9): 521–534..
* ↑ Lucentini, Puletti, Ricciolini, Gigliarelli, Fontaneto, Lanfaloni, Bilò, Natali, Panara. (2011). «Molecular and Phenotypic Evidence of a New Species of Genus Esox (Esocidae, Esociformes, Actinopterygii): The Southern Pike, Esox flaviae» PLoS ONE 6 (12): e25218. doi:10.1371/journal.pone.0025218..
* ↑ Grande, L.. (1999). «The First Esox (Esocidae: Teleostei) from the Eocene Green River Formation, and a Brief Review of Esocid Fishes» Journal of Vertebrate Paleontology 19 (2): 271–292. doi:10.1080/02724634.1999.10011141..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191674
* Multimedia: Esox / Q191674
* Espezieak: Esox
# Pecora

Pecora ugaztun artiodaktiloen subordena da. Gehienek adarrak dituzte, Hydropotes eta Moschus izan ezik..

## Familiak

* Moschidae
* Cervidae
* Giraffidae
* Antilocapridae
* Bovidae
* Leptomerycidae †
* Palaeomerycidae †
* Climacoceratidae †
* Hoplitomerycidae †
* Gelocidae †

## Erreferentziak

* ↑ Hassanin, A., E. Douzery. (2003). «Molecular and Morphological Phylogenies of Ruminantia and the Alternative Position of the Moschidae» Systematic Biology (52): 206-228. doi:10.1080/10635150390192726..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q772442
* Espezieak: Pecora
# Chlamydoselachus

Chlamydoselachus marrazo hexankiformeen generoa da, ur sakonetan bizi dena. Chlamydoselachidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Chlamydoselachus africana Ebert & Compagno, 2009
* Chlamydoselachus anguineus Garman, 1884
* †Chlamydoselachus bracheri Pfeil, 1983
* †Chlamydoselachus fiedleri Pfeil, 1983
* †Chlamydoselachus garmani Welton, 1983
* †Chlamydoselachus goliath Antunes & Cappetta, 2002
* †Chlamydoselachus gracilis Antunes & Cappetta, 2002
* †Chlamydoselachus keyesi Mannering & Hiller, 2008
* †Chlamydoselachus landinii Carrillo-Briceño, Aguilera & Rodriguez, 2014
* †Chlamydoselachus lawleyi Davis, 1887
* †Chlamydoselachus tatere Consoli, 2008
* †Chlamydoselachus thomsoni Richter & Ward, 1990
* †Chlamydoselachus tobleri Leriche, 1929

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera (Chondrichthyes entry)» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Comephoridae - Baikal oilfishes. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311707
* Multimedia: Chlamydoselachus / Q311707
* Espezieak: Chlamydoselachus
# Crocodylus

Crocodylus krokodiloen familiako genero bat da. Barnean bost espezie iraungiturik eta hamahiru bizirik ditu:
* Crocodylus acutus (krokodilo muturzorrotza)
* Crocodylus anthropophagus †
* Crocodylus cataphractus
* Crocodylus checchiai †
* Crocodylus falconensis †
* Crocodylus intermedius (orinokotar krokodiloa)
* Crocodylus johnstoni
* Crocodylus mindorensis
* Crocodylus moreletii
* Crocodylus niloticus (nilotar krokodiloa)
* Crocodylus novaeguineae
* Crocodylus palaeindicus †
* Crocodylus palustris (zingira-krokodiloa)
* Crocodylus porosus (itsas krokodiloa)
* Crocodylus rhombifer
* Crocodylus siamensis
* Crocodylus suchus
* Crocodylus thorbjarnarsoni †

## Filogenia

Robert W. Meredith, Evon R. Hekkala, George Amato eta John Gatesy ikertzaileek 2011n DNA mitokondrialaren sekuentzia ikertu eta topologia ikusirik hurrengo kladograma proposatu zuten.
2012an Christopher A. Brochu eta Glenn W. Storrs ikertzaileek ikerketa morfologiko bat egin zuten eta hurrengo kladograma proposatu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 doi:10.1080/02724634.2012.652324 Zita hau gehitzeko bi modu daude: Botaren zain egon gabe edo eskuz egin
* ↑ McAliley, Willis, Ray, White, Brochu & Densmore. (2006). «Are crocodiles really monophyletic?—Evidence for subdivisions from sequence and morphological data» Molecular Phylogenetics and Evolution (39): 16-32..
* ↑ Brochu, C. A.; Njau, J.; Blumenschine, R. J.; Densmore, L. D.. (2010). «A New Horned Crocodile from the Plio-Pleistocene Hominid Sites at Olduvai Gorge, Tanzania» PLoS ONE 5 (2): e9333. doi:10.1371/journal.pone.0009333. PMID 20195356..
* ↑ Robert W. Meredith, Evon R. Hekkala, George Amato and John Gatesy. (2011). «A phylogenetic hypothesis for Crocodylus (Crocodylia) based on mitochondrial DNA: Evidence for a trans-Atlantic voyage from Africa to the New World» Molecular Phylogenetics and Evolution 60: 183–191. doi:10.1016/j.ympev.2011.03.026..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309495
* Multimedia: Crocodylus / Q309495
* Espezieak: Crocodylus
# Chirocentrus

Chirocentrus arrain klupeiformeen generoa da, Indiako eta mendebaldeko Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. Chirocentridae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Chirocentrus dorab (Forsskål, 1775)
* Chirocentrus nudus Swainson, 1839

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Chirocentridae - Wolf herring. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q933556
* Multimedia: Chirocentrus / Q933556
* Espezieak: Chirocentrus
# Centropomus

Centropomus arrain pertziformeen generoa da, Atlantikoan eta Amerikako ur gezatan bizi dena. Centropomidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Centropomus armatus T. N. Gill, 1863
* Centropomus ensiferus Poey, 1860
* Centropomus medius Günther, 1864
* Centropomus mexicanus Bocourt, 1868
* Centropomus nigrescens Günther, 1864
* Centropomus parallelus Poey, 1860
* Centropomus pectinatus Poey, 1860
* Centropomus poeyi Chávez, 1961
* Centropomus robalito D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1882
* Centropomus undecimalis (Bloch, 1792)
* Centropomus unionensis Bocourt, 1868
* Centropomus viridis Lockington, 1877

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Centropomidae - Snooks. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2140510
* Multimedia: Centropomus / Q2140510
* Espezieak: Centropomus
# Callichthyidae

Callichthyidae arrain siluriformeen familia da, Neotropikoko ur gezatan bizi dena..

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 201 espezie ditu, 9 generotan banaturik:
* Callichthyinae subfamilia
** Callichthys
** Dianema
** Hoplosternum
** Lepthoplosternum
** Megalechis
* Corydoradinae subfamilia
** Aspidoras
** Brochis
** Corydoras
** Scleromystax

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1045611
* Multimedia: Callichthyidae / Q1045611
* Espezieak: Callichthyidae
# Catostomidae

Catostomidae arrain zipriniformeen familia da, Txinako, ipar-ekialdeko Siberiako eta Ipar Amerikako ur gezetan bizi dena..

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 78 espezie ditu, 13 generotan banaturik:
* Catostominae subfamilia
** Catostomini leinua
*** Catostomus
*** Chasmistes
*** Deltistes
*** Xyrauchen
** Erimyzoninae leinua
*** Erimyzon
*** Minytrema
** Thoburniinae leinua
*** Hypentelium
*** Thoburnia
** Moxostomatini leinua
*** Moxostoma
* Cycleptinae subfamilia
** Cycleptus
* Ictiobinae subfamilia
** †Amyzon
** Carpiodes
** Ictiobus
* Myxocyprininae subfamilia
** Myxocyprinus
* Genero iraungituak
** †Jianghanichthys
** †Plesiomyxocyprinus
** †Vasnetzovia

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q826807
* Multimedia: Catostomidae / Q826807
* Espezieak: Catostomidae
# Bregmaceros

Bregmaceros arrain gadiformeen generoa da, mundu osoko ur tropikal eta azpitropikaletan bizi dena. Bregmacerotidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Bregmaceros arabicus D'Ancona & Cavinato, 1965
* Bregmaceros atlanticus Goode & Bean, 1886
* Bregmaceros bathymaster D. S. Jordan & Bollman, 1890
* Bregmaceros cantori Milliken & Houde, 1984
* Bregmaceros cayorum Nichols, 1952
* Bregmaceros houdei Saksena & Richards, 1986
* Bregmaceros japonicus S. Tanaka (I), 1908
* Bregmaceros lanceolatus S. C. Shen, 1960
* Bregmaceros mcclellandi W. Thompson, 1840
* Bregmaceros nectabanus Whitley, 1941
* Bregmaceros neonectabanus S. Masuda, Ozawa & Tabeta, 1986
* Bregmaceros pescadorus S. C. Shen, 1960
* Bregmaceros pseudolanceolatus Torii, Javonillo & Ozawa, 2004
* Bregmaceros rarisquamosus Munro, 1950

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Bregmacerotidae - Codlets. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1307961
* Multimedia: Bregmaceros / Q1307961
* Espezieak: Bregmaceros
# Puma (generoa)

Puma felidoen genero bat da. Egun Ameriketan jatorria duten bi kidek —puma eta yaguarundia, hain zuzen ere— osaturik dago baina Mundu Zaharrean kideak ere izan zituen (adibidez, Pliozenon Eurasian bizi zen Puma pardoides).

## Espeziea

* Puma concolor (Linnaeus, 1771) – Puma
* †Puma pardoides (Owen, 1846)
Jaguarundia ere genero honetan sailkatu zen aldi batez, baina 2017az geroztik Herpailurus generoaren barruan sailkatuta dago, bera bakarrik.

## Erreferentziak

* ↑ Hemmer, H.. (1965). «Studien an "Panthera" schaubi Viret aus dem Villafranchien von Saint-Vallier (Drôme)» Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen 122: 324–336..
* ↑ Hemmer, H., Kahlike, R.-D. & Vekua, A. K.. (2004). «The Old World puma Puma pardoides (Owen, 1846) (Carnivora: Felidae) in the Lower Villafranchian (Upper Pliocene) of Kvabebi (East Georgia, Transcaucasia) and its evolutionary and biogeographical significance» Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie, Abhandlungen 233: 197–233..
* ↑ (Ingelesez) Kitchener, A.C.; Breitenmoser-Würsten, C.; Eizirik, E.; Gentry, A.; Werdelin, L.; Wilting, A.; Yamaguchi, N.. (2017). «A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group» Cat News.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270748
* Multimedia: Puma / Q270748
* Espezieak: Puma
# Brachionichthyidae

Brachionichthyidae arrain lofiformeen familia da, hegoaldeko Australiako itsasoetan bizi dena..

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 14 espezie ditu, 5 generotan banaturik:
* Brachionichthys
* Brachiopsilus
* †Histionotophorus
* Pezichthys
* Sympterichthys
* Thymichthys

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1574997
* Multimedia: Antennariidae / Q1574997
* Espezieak: Brachionichthyidae
# Brachaelurus

Brachaelurus marrazo orektolobiformeen generoa da, ekialdeko Australiako itsasoetan bizi dena. Brachaeluridae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

** Brachaelurus colcloughi Ogilby, 1908
** Brachaelurus waddi Bloch & J. G. Schneider, 1801

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Brachaeluridae - Blind sharks. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5033268
* Multimedia: Brachaelurus / Q5033268
* Espezieak: Brachaelurus
# Bathyclupea

Bathyclupea arrain pertziformeen generoa da, Mexikoko golkoan, Indiako ozeanoan eta mendebaldeko Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. Bathyclupeidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Bathyclupea argentea Goode & T. H. Bean, 1896
* Bathyclupea elongata Trunov, 1975
* Bathyclupea gracilis Fowler, 1938
* Bathyclupea hoskynii Alcock, 1891
* Bathyclupea japanotaiwana Prokofiev, 2014
* Bathyclupea malayana M. C. W. Weber, 1913
* Bathyclupea megaceps Fowler, 1938
* Bathyclupea nikparini Prokofiev, 2014
* Bathyclupea schroederi Dick, 1962

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Bathyclupeidae - Deep-sea scalyfins. FishBase.
* 1 2 Prokofiev, A.M.. (2014). «Deepsea Herrings (Bathyclupeidae) of the Northwestern Pacific Ocean» Journal of Ichthyology 54 (2): 137-145..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1808625
* Multimedia: Bathyclupea / Q1808625
* Espezieak: Bathyclupea
# Bagridae

Bagridae arrain siluriformeen familia da, Afrika eta Asiako ur gezetan bizi dena..

## Taxonomia

Azken urteotan bere taxonomia asko aladatu da. 1990eko hamarkadatik honaino Olyridae, Claroteidae eta Austroglanididae sortu dira. Era berean, Auchenoglanididae batzuen ustez Claroteidae familiaren subfamilia bat da eta besteen ustez, familia osoa, Heptapteridae senide estua duena. Egun talde monofiletikoa dela esatea zaila da.

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 227 espezie ditu, 20 generotan banaturik:
* Bagrichthys
* Bagroides
* Bagrus
* Batasio
* Chandramara
* Coreobagrus
* Gnathobagrus
* Hemibagrus
* Hemileiocassis
* Horabagrus
* Hyalobagrus
* Leiocassis
* Mystus
* Nanobagrus
* Pelteobagrus
* Pseudobagrus
* Pseudomystus
* Rama
* Rita
* Sperata
* Tachysurus
* Eomacrones †
* Gobibagrus †
* Nigerium †
* Nkondobagrus †

## Erreferentziak

* ↑ Ferraris, Carl J., Jr.. (2007). «Checklist of catfishes, recent and fossil (Osteichthyes: Siluriformes), and catalogue of siluriform primary types» (PDF) Zootaxa 1418: 1–628..
* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q533709
* Multimedia: Bagridae / Q533709
* Espezieak: Bagridae
# Ariomma

Ariomma arrain pertziformeen generoa da, Atlantikoko, Indiako eta Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. Ariommatidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Ariomma bondi Fowler, 1930
* Ariomma brevimanum (Klunzinger, 1884)
* Ariomma dollfusi (Chabanaud, 1930)
* Ariomma helena Trunov, 1976
* Ariomma indicum (F. Day, 1871)
* Ariomma luridum D. S. Jordan & Snyder, 1904
* Ariomma melanum (Ginsburg, 1954)
* Ariomma parini Piotrovsky, 1987
* Ariomma regulus (Poey, 1868)

## Erreferentziak

* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Arripidae - Australian salmon. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8204391
* Multimedia: Ariomma / Q8204391
* Espezieak: Ariomma
# Alopias

Alopias marrazo lamniformeen generoa da, mundu osoko itsaso epel eta tropikaletan bizi dena. Alopiidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Alopias pelagicus H. Nakamura, 1935
* Alopias superciliosus R. T. Lowe, 1841
* Alopias vulpinus Bonnaterre, 1788
* Alopias sp. Eitner, 1995

## Erreferentziak

* ↑ Bourdon, J. (April 2009). Fossil Genera: Alopias. The Life and Times of Long Dead Sharks. Retrieved on October 6, 2009.
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Alopiidae - Thresher sharks. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q627902
* Multimedia: Alopias / Q627902
* Espezieak: Alopias
# Alepisaurus

Alepisaurus arrain aulopiformeen generoa da, Atlantikoko eta Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. Alepisauridae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Alepisaurus brevirostris Gibbs, 1960
* Alepisaurus ferox R. T. Lowe, 1833

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Alepisauridae - Lancetfishes. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12782074
* Multimedia: Alepisaurus / Q12782074
* Espezieak: Alepisaurus
# Salmo

    «Salmo» orriak hona dakar. Bibliako liburua buruzko artikulua hau da: «Salmoen liburua»
Salmo Salmonidae familiako arrain generoa da, izokinak eta amuarrainak barne hartzen dituena. Izen zientifikoa latinezko salmō («izokin») hitzetik dator.

## Espezieak

* Salmo akairos (Delling y Doadrio, 2005)
* Salmo aphelios (Kottelat, 1997)
* Salmo balcanicus (Karaman, 1927)
* Salmo carpio (Linnaeus, 1758)
* Salmo cettii (Rafinesque, 1810)
* Salmo coruhensis (Turan, Kottelat y Engin, 2010)
* Salmo dentex (Heckel, 1851)
* Salmo ezenami (Berg, 1948)
* Salmo ferox (Jardine, 1835)
* Salmo fibreni (Zerunian y Gandolfi, 1990)
* Salmo ischchan (Kessler, 1877)
* Salmo labrax (Pallas, 1814)
* Salmo letnica (Karaman, 1924)
* Salmo lumi (Poljakov, Filipi eta Basho, 1958)
* Salmo macedonicus (Karaman, 1924)
* Salmo marmoratus (Cuvier, 1829)
* Salmo nigripinnis (Günther, 1866)
* Salmo obtusirostris (Heckel, 1851)
* Salmo pallaryi (Pellegrin, 1924)
* Salmo pelagonicus (Karaman, 1938)
* Salmo peristericus (Karaman, 1938)
* Salmo platycephalus (Behnke, 1968)
* Salmo rhodanensis (Fowler, 1974)
* Salmo rizeensis (Turan, Kottelat eta Engin, 2010)
* Salmo salar (Linnaeus, 1758)
* Salmo schiefermuelleri (Bloch, 1784)
* Salmo stomachicus (Günther, 1866)
* Salmo taleri (Karaman, 1933)
* Salmo trutta (Linnaeus, 1758)
* Salmo visovacensis (Taler, 1950)
* Salmo zrmanjaensis (Karaman, 1938)

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310436
* Multimedia: Salmo / Q310436
* Espezieak: Salmo
# Blastoidea

Blastoideo (Blastoidea) ekinodermoen saileko animalia fosilez esaten da. Paleozoiko garaian bizi izan ziren animalia horiek. Lore kusku baten itxura zuten eta neurriz 1-2 zentimetro bitartekokoak ziren. Mississippi ibaiaren inguruetan harkaitzetan aurkitu dira asko.
Permo-Triasiar iraungipen masiboan desagertu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1566901
* Multimedia: Blastoidea / Q1566901
* Espezieak: Blastoidea
# Hyperoartia

Hyperoartia edo Petromyzontida ornodunen talde bat da, egungo lanproiak eta bere senide fosilak barnean dituena.
Adituen artean barailarik gabeko ornodunen barnean sailkatzea zalantzazkoa da, dibertsitate fosil urria dagoelako. Hona hemen egungo kideak:
* Jamoytius generoa (fosil)
* Endeiolepis generoa (fosil)
* Euphanerops generoa (fosil)
* Petromyzontiformes ordena – lanproiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188549
* Espezieak: Hyperoartia
# Ensifera

Ensifera ortopteroen subordena bat da, kilkerrak eta Tettigoniidae familiakoak barnean dituena.

## Sailkapena

* Grylloidea goifamilia
** Gryllidae
** Gryllotalpidae
** Mogoplistidae
** Myrmecophilidae
* Hagloidea goifamilia
** Prophalangopsidae
* Rhaphidophoroidea goifamilia
** Rhaphidophoridae
* Schizodactyloidea goifamilia
** Schizodactylidae
* Stenopelmatoidea goifamilia
** Anostostomatidae
** Cooloolidae
** Gryllacrididae
** Stenopelmatidae
* Tettigonioidea goifamilia
** Tettigoniidae
** Haglotettigoniidae
** Tettigoniidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27736
* Multimedia: Ensifera / Q27736
* Espezieak: Ensifera (Orthoptera)
# Arachnomorpha

Arachnomorpha artropodoen barnean dagoen klado bat da.

## Sailkapena

* ?Pycnogonida Latreille, 1806 (tartean Pantopoda Gerstaecker, 1863)
Arachnomorpha Lameere, 1890 [= Arachnata Paulus, 1979, = Palaeopoda Packard, 1903]
* Trilobita Walch, 1771
* Megacheira Hou & Bergstrom, 1997
* Strabopida Hou & Bergström, 1997
* Aglaspida Walcott, 1911
* Cheloniellida Broili, 1932
* Chelicerata Heymons 1901 [= Euchelicerata Weygoldt & Paulus, 1979]
** Xiphosura klasea Latreille, 1802
** Chasmataspida klasea Caster & Brooks, 1956
** Eurypterida klasea Burmeister, 1843
** Arachnida klasea Lamarck, 1801

### Filogenia

Hona hemen 2003an Bergström eta Houk proposaturiko kladograma.

## Erreferentziak

* ↑ Trevor J. Cotton & Simon J. Braddy. (2003). «The phylogeny of arachnomorph arthropods and the origin of the Chelicerata» Transactions of the Royal Society of Edinburgh: Earth Sciences 94 (3): 169–193. doi:10.1017/S0263593300000596..
* ↑ Jonathan R. Hendricks & Bruce S. Lieberman. (2008). «New phylogenetic insights into the Cambrian radiation of arachnomorph arthropods» Journal of Paleontology 82 (3): 585–594. doi:10.1666/07-017.1..
* ↑ Bergström, J., & Hou, X. G.. (2003). «Arthropod origins» Bulletin of Geosciences 78 (4): 323-334..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3773000
* Multimedia: Arthropoda / Q3773000
# Australosphenida

Australosphenida ugaztunen infraklaseetako bat da. Gaur egun, bost espezie baino ez ditu barnean, Australian eta Ginea Berrian bizi direnak, baina Madagaskarren eta Argentinan bere fosilak topatu dituzte. Ornitorrinkoak eta ekidnak barnean ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q783432
* Multimedia: Australosphenida / Q783432
* Espezieak: Australosphenida
# Ornithorhynchus maximus

Ornithorhynchus maximus Pliozenoren amaiera eta Pleistozenoren amaiera artean bizi zen ornitorrinko fosila izan zen.
Bere sailkapena zalantzazkoa da oso adituentzat. Batzuk egungo ornitorrinko baino handiagoa zen espezie bat izan zela uste dute eta besteek ekidna erraldoi bat, Zaglossus robustus hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ Hall, B.K.. (1999). «The Paradoxical Platypus» BioScience 49 (3): 211-218..
* ↑ Musser, A.M.. (1999). «Diversity and relationships of living and extinct monotremes» Australian Mammalogy (21): 8–9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2706921
* Espezieak: Zaglossus maximus
# Mammutidae

Mammutidae Miozeno eta Pleistozeno edo Holozeno artean bizi zen eta orain galdutako ugaztun proboszideoen familia da. 1922an deskribatu zuten, Mammut genero tipoaren espezimen fosilak (mastodonteak) biltzeko. Gero, beste genero gehitu zizkioten: Eozygodon eta Zygolophodon hurrenez hurren. Han hemenka, hainbat espezimen topatu dituzte.

## Sailkapena

    Elephantimorpha
       Elephantida
          Elephantidae (elefante eta mamutak)
          Gomphotheriidae (gomfoteroak)
       Mammutida
          Mammutidae
             Eozygodon
             Zygolophodon
             Mammut (mastodonteak)

## Erreferentziak

* ↑ «2.5 million-year-old mastodon unearthed in Romania» USA Today 2008-08-08.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13424536
* Multimedia: Mammutidae / Q13424536
* Espezieak: Mammutidae