OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Michelle Luciano

Michelle Luciano (1976ko urtarrila) irakaslea eta ikertzailea da.

## Lan ibilbidea

Psikologia irakaslea da (Jokabidearen Genetikako Katedra Pertsonala) Edinburgh-eko Unibertsitateko Filosofia, Psikologia eta Hizkuntza Zientzien Eskolan. Bere ikerketak bikien erabileran oinarritzen dira, giza portaerari egindako ekarpen genetikoak eta ingurumenekoak estimatzeko. Mediterraneoko dietaren eta garunaren bolumenaren arteko erlazioari buruzko ikerketak egin ditu. Irakasle Bisitariaren Saria eman zioten 2019ko ekainean Dublin-go Trinity College bisitatzeko. Dislexiari lotutako 42 aldaera genetiko identifikatu zituen ikerketa batean ikertzaile nagusia izan zen eta arrisku genetikoa sexuen artean antzekoa zela, proiektu hau Max Planck Institute for Psycholinguistics-eko, QIMR Berghofer Medical Research Institute-ko eta 23andMe-ko ikertzaileekin lankidetzan izan zen.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2019an Irakasle Bisitariaren Saria eman zioten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Michelle Luciano» University of Edinburgh Research Explorer (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ «Michelle Luciano» scholar.google.com (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ (Ingelesez) «Michelle Luciano» The University of Edinburgh.
* ↑ (Ingelesez) «Foods for brain health» Age UK.
* ↑ Luciano, Michelle; Corley, Janie; Cox, Simon R.; Valdés Hernández, Maria C.; Craig, Leone C. A.; Dickie, David Alexander; Karama, Sherif; McNeill, Geraldine M. et al.. (2017-01-31). «Mediterranean-type diet and brain structural change from 73 to 76 years in a Scottish cohort» Neurology 88 (5): 449–455. doi:10.1212/WNL.0000000000003559. ISSN 1526-632X. OCLC .5278943 PMID 28053008..
* ↑ (Ingelesez) Luciano, Michelle; Corley, J.; Hernández, M. C. Valdés; Craig, L. C. A.; McNeill, G.; Bastin, M. E.; Deary, I. J.; Cox, S. R. et al.. (2022-04-01). «Mediterranean-Type Diet and Brain Structural Change from 73 to 79 Years in the Lothian Birth Cohort 1936» The Journal of Nutrition, Health & Aging 26 (4): 368–372. doi:10.1007/s12603-022-1760-5. ISSN 1760-4788. PMID 35450993..
* ↑ (Ingelesez) «Mediterranean diet 'reduces pensioner brain shrinkage'» BBC News 2017-01-04.
* 1 2 (Ingelesez) Visiting Professor Dr Michelle Luciano, University of Edinburgh. .
* ↑ (Ingelesez) Pinkstone, Joe. (2022-10-20). «Dyslexia runs in the family» The Telegraph ISSN 0307-1235..
* ↑ (Ingelesez) Doust, Catherine; Fontanillas, Pierre; Eising, Else; Gordon, Scott D.; Wang, Zhengjun; Alagöz, Gökberk; Molz, Barbara; Pourcain, Beate St et al.. (2022-10-20). «Discovery of 42 genome-wide significant loci associated with dyslexia» Nature Genetics 54 (11): 1621–1629. doi:10.1038/s41588-022-01192-y. ISSN 1546-1718. OCLC .9649434 PMID 36266505..
* ↑ (Ingelesez) «Gene study identifies DNA variants linked to dyslexia» The University of Edinburgh.
* ↑ (Ingelesez) «Host of genes and genetic variants linked to dyslexia identified» the Guardian 2022-10-20.

## Kanpo estekak

* Fakultateko orria
* Datuak: Q57301194
# Paula Fernandes

Paula Fernandes de Souza (Sete Lagoas, 1984ko abuztuaren 28) Brasilgo abeslaria da.

## Diskografia

* Paula Fernandes (1993)
* Ana Rayo (1995)
* Canções do Vento Sul (2005)
* Dust in the Wind (2007)
* Pássaro de Fogo (2009)
* Paula Fernandes: Ao Vivo (2011)
* Meus Encantos (2012)
* Multishow ao Vivo: Paula Fernandes - Um Ser Amor (2013)

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Paula Fernandes webgune ofiziala.
* (Portugesez) Paula Fernandes Official Twitter
* Datuak: Q483682
* Multimedia: Paula Fernandes / Q483682
# Roger Idiart

Roger Idiart (Azkaine, Lapurdi, 1931ko urtarrilaren 15a - 2009ko abuztuaren 27a) euskal idazlea eta apaiza zen. Euskaltzain urgazlea ere bazen. Kantuak, bertsoak eta pastoralak idatzi zituen.
1955. urtean apaiztua, Idiart Oloroen, Hazparnen eta Ustaritzeko apaiztegi txikian irakasle egon zen. Horrez gain, hainbat urte eman zituen Zuberoan Zalgizeko erretore bezala. Ondoren, Lapurdira itzuli zen eta Zuraideko erretore izan zen bere heriotzara arte.
1963-64 ikasturtean, Baionan egindako Euskara batuari buruzko bileretan parte hartu zuen.
Zuberoan urte askotan bizi ondoren, zuberera bikaina hitz egiten zuen eta bi pastoral idatzi zituen. Lehenengoa Xalbador pastorala 1991. urtean antzeztua izan zen. Bigarrena, berriz, Etxahun Iruri: pastorala 2001. urtean. Horrez gain, Herria, Sud-Oest, Basque-Eclair, Enbata eta Otoizlari agerkarietan eman ditu argitara bere lanetako batzuk.

## Lanak
### Pastorala

* Xalbador pastorala (1991, Imprimerie del Gaves)
* Etxahun Iruri: pastorala (2001, Ideki)

### Abestiak

* Oriko xoria
* Basabürüan Montori

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskaltzain urgazleen zerrenda
* ↑ (Frantsesez) le journal du Pays Basque - Euskal Herriko kazeta
* ↑ Zuzeu: Batua Baionan sortu zen
* ↑ Berria

## Kanpo estekak

* Roger Idiart literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12266655
# Tacaratu

Tacaratu Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 23.902 biztanle ditu 1.264,53 km²ko eremuan.

## Hiritar ezagunak

* Maria Pankararu (1964-), hizkuntzalaria.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011003
* Multimedia: Tacaratu / Q2011003
# Esekigailu oindun

esekigailu oinduna edo zutikako esekigailua altzari-elementu bat da. Bertan, arropa, batez ere gizonezkoen jantziak, eseki egiten da lotara joan baino lehen, hurrengo goizean janzteko. Ezaugarri tipikoak honako hauek dira: galtzentzako esekigailuak, jakarentzako esekigailua, zapatentzako barrak eta diru-zorro eta giltzetarako erretilu bat. Batzuek bitxientzako kaxa ere badute.
Esekigailu oindune elektriko bat arropa jantzi aurretik neurriz berotzeko erabiltzen da; tenporizadore bat izaten du, gehiegi berotu ez dadin.

## Ikus, gainera

* Esekigailua
* Esekitokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q639783
* Multimedia: Clothes valets / Q639783
# Yootha Joyce

Yootha Joyce Needham (1927ko abuztuaten 20a, Londres - 1980ko abuztuaten 24a, Londres), ingeles telebista eta zinemako aktore bat izan zen.
Mundu mailan nagusiki Man about the house (1973–1976) eta George and Mildred (1976–1979) umorezko telesailak antzezteagatik ezaguna izan zen, honetan Mildred Roper pertsonaia antzeztu zuen, George Roperren (Brian Murphy) emaztea.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1221018
# Leptotrygon veraguensis

Leptotrygon veraguensis, Veraguako eper-usoa, bular beltzeko eper-usoa, bizkar olivadun eper-usoa, aurpegizuri eper-usoa, bibotzuri eper-uso edo bibotezuri usoa (Leptotrygon veraguensis, lehen Geotrygon veraguensis) Leptotrygon hegazti columbiformeen generoko espezie bakarra da. Uso hori Erdialdeko Amerikako eta Hego Amerikako iparraldeko baso habitatetan dago, Nikaragua eta Panamatik Kolonbia eta Ekuadorreraino.

## Taxonomia

Genero hau, jatorriz, 2013an deskribatu zuten Richard C. Banks, Jason D. Weckstein, James Van Remsen Jr eta Kevin P. Johnson ornitologoek.​ Bere lehen espezie bakarra Geotrygon generoan zegoen sailkatuta, eta George Newbold Lawrencek deskribatu zuen 1867. urtean.

## Historia taxonomikoa

2011. urtean, Johnsonek eta Wecksteinek Zenaidini espezieen filogenia bat berreraiki zuten, 3 generotako 24 espezieren DNA sekuentzien laginak erabiliz. Horren ondorioz, Geotrygon generoko espezieek ez zuten talde monofiletikoa osatzen, eta Leptotilarekin lotura handiagoa zuen beste espezie bat osatu zen (baina ez haren barruan) .
2013an, R. Banks eta beste kide batzuek osatutako talde batek ikerketarekin jarraitu zuen, beste bi espezieren datu genetiko partzialak sartuz, Geotrygon (G. versicolor) generoko espezie tipoa barne. Ondorioa izan zen bi genero berri eraiki behar izan zutela, eta, horrez gain, taldeko espezieen arteko erlazio filogenetikoak hobeto islatzen dituen zerrenda sekuentzial berri bat diseinatu behar zela.

## Etimologia

Etimologikoki, Leptotrygon izen generikoa Leptotila eta Geotrygon generoen izenekin eraikitzen da, eta, horrela, haren erlazio filogenetikoak islatu dira, forma orokorrean eta ohituretan ere egokitzen zaizkiolarik.

## Diagnostiko-ezaugarriak

Filogenetikoki, Leptotrygonekin lotura estuena duen generoa Leptotila da, zeinarengandik bereizten den kanpo-hauteskunde primarioetan barne-bexiloaren arintzea falta duelako, aurpegian marrak daudelako eta kanpo-luma muturretan orban zuririk ez duelako. Gainera, eztarriko adabaki zurbila, argi eta garbi definituta dago bi aldeetan dituen marra ilunez, bi koloreak pixkanaka-pixkanaka nahastu beharrean, Leptotilan bezala.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IOC Master List
* 1 2 3 4 5 Banks, Richard C.; Jason D. Weckstein, J. V. Remnsen jr and Kevin P. Johnson (2013). Classification of a clade of New World doves (Columbidae: Zenaidini). Zootaxa 3669 (2): 184–188.
* ↑ Johnson, K. P. and J. D. Weckstein (2011). The Central American land bridge as an engine of diversification in New World doves. Journal of Biogeography 38: 1069-1076.

## Ikus, gainera

* Geotrygon
* Columbidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q27074681
* Multimedia: Leptotrygon veraguensis / Q27074681
* Espezieak: Leptotrygon veraguensis
# Pauline Ado

Pauline Ado (Baiona, 1991ko otsailaren 14a - ) Hendaian bizi den euskal surflaria da.

## Biografia

Popo ezizenaz ezaguna, hendaiarra bederatzi urterekin hasi zen surfean. 2005ean (14 urterekin) eta 2007an (16rekin) Europako ASP txapelketa irabazi eta gero, 2009ko urtarrilaren 6an Narrabeenen (Hegoaldeko Gales Berria) hamazazpi urte eskasekin australiarra izan ez den munduko lehen surf junior txapeldun bilakatu zen.
2010ean Europako ASP zirkuituko txapelketa irabazi zuen, hau da kontinentean dagoen lehiaketarik garrantzitsuena.
2022ko irailean zilarrezko domina eskuratu zuen Huntington Beacheko Munduko Surf Txapelketan.

## Palmaresa

* 2022: Zilarrezko domina Huntington Beacheko Munduko Surf Txapelketa
* 2010: Europako ASP txapelduna.
* 2009: ASP Munduko Junior txapelduna.
* 2010, 2009 eta 2008ko La Canauko (Okzitania) Oakley Pro Junior Emakumezko Txapelketa.
* 2008: Movistar Pantin Classic, Galizian.
* 2007: Star Asp Europe Nikita Women's Pro Junior.

## Erreferentziak

* ↑ Biografia bere webgunean.
* ↑ Zorionak, Pauline Ado!, Gara, 2010eko irailaren 6a.
* ↑ Pauline Ado gana la medalla de plata en el Mundial de surf de Huntington Beach. (Noiz kontsultatua: 2022-09-25).

## Kanpo estekak

* Bere webgunea
* Datuak: Q3372703
* Multimedia: Pauline Ado / Q3372703
# Adolf Pilar von Pilchau

Adolf "Ulf" Konstantin Jakob Freiherr Pilar von Pilchau (Audern, 1851ko maiatzaren 23a – Pärnu, 1925eko ekainaren 17a, Baltikoko alemaniar politikaria izan zen. Baltikoko Dukerri Batuko erregeordea izan zen 1918ko azaroan.
Suediar eta errusiar koroen zerbitzura egon zen familia noble Baltikoko-alemaniar batean jaio zen.
1876an hasi zuen bere ibilbide politiko eta administratiboa Pärnun epaile bezala eta 1879an hiriko udal gobernuan sartu zen. Hiru urte geroago, Baltikoko Korporazio Noblearentzat hasi zen lanean, diruzain karguarekin. 1899an Livoniako kontseilari hautatu zuten tokiko gobernuan.
1908tik 1918ra Livoniako landa-mariskala izan zen (Korporazio Noblearen burua). 1912tik 1917ra Livoniako ordezkaria izan zen Errusiar Inperioaren Estatu Kontseiluan. Baltikoko Dukerri Batuaren sorreraren bultzatzaileetako bat izan zen, eta estatuko erregeordetza-kontseiluaren buru izan zen 1918ko azaroaren 5etik 28ra.
1919ko urtarrilaren 3an Alemanian erbesteratu zen. 1923an Estoniara itzuli zen emaztearekin eta bi urte geroago hil zen.
# Ofelia Nietoren Glorieta (Sevilla)

Ofelia Nietoren Glorieta, Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua dagoena eta 1935eko ekainak 30ean inauguratu zena, Juan Talavera y Heredia arkitektoak diseinatu zuen. Doña Solen Glorietatik eta Lehoien Lorategitik gertu dago.

## Deskribapena

Glorieta, gune ireki handi batez osatua dago, berde bihurtzen dena jendeak erlaxatzeko eta atseden hartzeko erabiltzen duen belar ereinaren ondorioz. Tamaina handiko glorieta da, nekosta eta heriotzorrizko sastraka garaiz inguratua dagoena. Forma erdizirkularrean amaitua, non horma zuri bat dagoen, horma honen erdian, omendutako pertsonaren irudia duen hutsune bat dagoelarik (irudiak duen lorea ukitzen duen edozein neska, urte betean ezkonduko zela dioen tradiziodun irudia), musika eta kantuaren alegoria diren bi irudi ondoan dituela. Bere azpian, iturri bat dago, eta, irudien albo banatan, eserlekuak, hauek, aldi berean, barrutira sartzeko erabil daitezkeen burdin langak dituztelarik. Glorieta osoan, garaiera batetara, baita pergoletan ere, konposatzaile eta operen izenak irakur daitezkeen azuleju txikiak ikus daitezke. Bere gunea, sarri erabiltzen da aire librean kontzertuak emateko.

## Landaretza

Inguruaren zati den landaretza, elorri zuri batez (Crataegus monogyna), Mexikoko palmondoez (Washingtonia robusta), japoniar arbustuz (Ligustrum japonicum), fotiniaz (Photinia glabra), almezaz (Celtis australis) eta Judasen arbolaz (Cercis siliquastrum). Ia glorieta honen kanpoaldean, lizar hostotxiki bat (Fraxinus angustifolia), ailanto bat (Ailanthus altissima), paper-masustondo bat (Broussonetia papyrifera), pitosporo zuhaizkarak (Pittosporum tobira), zumar hostotxiki bat (Ulmus minor), heriotzorriak (Nerium oleander), pika-pikak, astigar bat (Aceraceae), eukaliptoak (Eucalyptus), malba zuriak (Althaea officinalis), laranjondoak, sasiakazia espireoak (Robinia pseudoacacia), maniokak (Manihot esculenta) eta justizia taldeak (Justicia adhatoda), lehen, Sevillako lorategietan sarri ikusten zena, Indiatik datorrena eta lore ikusgarriak dituena kolore zuriko taldeetan. Letaniak (Livistona chinensis) eta Txinatik datorren palmondo monoiko bat (landareak berak, bi sexuak ditu aldi berean) ere badaude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11682117
* Multimedia: Gloriette of Ofelia Nieto / Q11682117
# Eriz Cerezo

Eriz Cerezo Ferrón (Bilbo, Bizkaia, 1997ko uztailaren 31) aktorea, ekoizlea, komunikatzailea eta kazetaria da.

## Bizitza

Ikus-entzunezko komunikazio gradua ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) (2015-2019). Gero telebista-kazetaritzan masterra egin zuen Nebrija Unibertsitatean (2019-2020).
Tele 7 eta TeleBilbao hedabideetan lan egin zuen. Erredaktore izan zen Antena 3 Noticias-en eta erreporteroa Madrid Directo-n. Lokutore izan zen Flavor FM irratian. Gaur egun Mundo Brasero programaren parte da Antena 3 katean.

## Filmografia
### Telebista

* 2022-2023, La Roca, LaSexta, Cuarzo Producciones
* 2022, Madrid Directo, Telemadrid, Cuarzo Producciones
* 2022, Mundo Brasero, Antena 3
* 2022, Antena Abierta, Antena 3
* 2020-2022, Antena 3 Noticias, Antena 3

### Zinema

* 2015, Psiconautas, zuz. Pedro Rivero eta Alberto Vázquez (Goya Saria)
* 2016, La tercera ley de Newton, zuz. Jorge Barrios
* 2017, Descolorido, zuz. Valerie Black

### Antzerkia

* 2014, Miau, miau, zuz. Sandra Tejero
* 2017, Hamlet, zuz. David Valdelvira (FETABI Saria)
* 2018, Yerma, zuz. Sandra Tejero
* 2018, The inspector, zuz. Marina Shimanskaya eta David Valdelvira
* 2018, Delayed, zuz. Eriz Cerezo
* 2019, Bailando el silencio, zuz. Rakel Rodríguez
* 2019-20, Dalias
* 2021-22, La noche del eclipse, zuz. Benja de la Rosa

## Idazlana

* 2021, Tan sólo setenta y nueve días, Postdata Editions.

## Sariak

* 2016, Aktore onena, El Autor (nominazioa)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Eriz Cerezo: últimas noticias en Antena3» www.antena3.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Hoy» Deusto Knowledge Hub Explorer (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «SANDRA TEJERO: "Yerma"» www.noizagenda.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Correo, El. (2018-06-16). «"Yerma"» agenda.elcorreo.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ «El Inspector de Gogol» www.animaeskola.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) “Delayed» | La Farándula Microteatro. (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Dalias – Productora audiovisual Bilbao, Bizkaia, Santurtzi | SAREGABE | Cine & Teatro. (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La noche del eclipse» Teatro Madrid (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) admin. «Tan sólo setenta y nueve días» Postdata Ediciones (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «TAN SOLO SETENTA Y NUEVE DIAS | ERIZ CEREZO FERRON» Casa del Libro 2021-07-09 (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113527709
# Warren Gatland

Warren David Gatland (Hamilton, 1963ko irailaren 17a) zeelandaberritar errugbilari ohia eta entrenatzailea da.
Orpokatzaile postuan aritzen zen. Waikaton egin zuen jokalari ibilbidea, 1986tik 1994ra. 17 aldiz aritu zen All Blacksekin, baina ez partida ofizialetan.
1989an hasi zen entrenatzaile. 1998tik 2001era Irlandako selekzioa zuzendu zuen, eta Galeskoa 2007–2019 bitartean. Garai oparoa izan zen, lau aldiz irabazi baitzuen Sei Nazioen Txapelketa. Horretaz gain, hiru biratan izan zen British and Irish Lionsen entrenatzaile-burua: 2013an Australian, 2017an Zeelanda Berrian eta 2021ean Hegoafrikan. Bi denboraldiz Zeelanda Berriko Chiefsen jardun ondoren, 2022an Galesko hautatzaile izendatu zuten berriz ere.

## Jokalari ibilbidea

* Waikato RU: 1986-1994

## Entrenatzaile ibilbidea

* Galwegians RFC: 1989-1994
* Thames Valley RFC (laguntzaile): 1994-1996
* Connacht Rugby: 1996-1998
* Irlandako errugbi selekzioa: 1998-2001
* London Wasps: 2002-2004
* Waikato RU: 2005-2007
* Galesko errugbi selekzioa: 2007-2019
* British and Irish Lions: 2013, 2017 eta 2021
* Chiefs: 2020-2022
* Galesko errugbi selekzioa: 2023-

## Entrenatzaile palmaresa
### London Wasps

* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2003, 2004, 2005
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2004
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2003

### Waikato RU

* National Provincial Championship
** irabazlea: 2006

### Galesko errugbi selekzioa

* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2008, 2012, 2013, 2019
** Grand Slama: 2008, 2012, 2019
** Koroa hirukoitza: 2008, 2012, 2019
** Millennium Trophy: 2001
** Centenary Quaich: 2000
** Doddie Weir Cup: 2018, 2019

## Erreferentziak

* ↑ Warren Gatland. espnscrum.com (Noiz kontsultatua: 2025-2-5).
* ↑ British & Irish Lions: history. lionsrugby.com (Noiz kontsultatua: 2025-2-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q934781
* Multimedia: Warren Gatland / Q934781
# Pedro Aberastury

Pedro Aberastury (Buenos Aires , 1905eko apirilaren 5a - Buenos Aires , 2001eko urriaren 19a) Administrazio-zuzenbideko abokatu nabarmena izan zen, unibertsitateko irakaslea eta Argentinako Justizia Auzitegi Goreneko ministroa.

## Biografia

Pedro Aberastury 1905eko apirilaren 5ean jaio zen Buenos Airesen, Argentinan, Pedro Aberastury Riberoren (1867-1935) eta Arminda Emilia Fernandez Argüellesen (1868-1960) semea. Federico Aberastury (1907-1986) eta Arminda Aberastury (1910-1972) psikoanalisten eta Marcelo Aberastury (1909-1975) diplomatikoaren anaia izan zen. Gainera, Maximiliano Aberastury medikuaren iloba erditzailea izan zen. Irma Ceballosekin ezkondu zen eta bi seme-alaba izan zituen: Pedro, administratzaile ospetsua, eta Ines.

## Erreferentziak

* Cané, Gonzalo. Conformaciones de la CSJN desde 1862. .
* Héctor José Tanzi. Historia Ideológica de la Corte Suprema de Justicia de la Nación (1955-1966). .
* «Falleció el ex juez de la Corte Pedro Aberastury» 2001-10-22ko La Nación.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17274326
# Bill Skate

William Jack Skate (Port Moresby, 1953ko irailaren 26a – Brisbane, 2006ko urtarrilaren 3a) papuagineaberriar politikria izan zen. Papua Ginea Berriko lehen ministroa izan zen 1997tik 1999ra eta gobernadore orokorra 2003tik 2004ra.
Aita australiar baten eta ama papuagineaberriar baten semea izan zen. Herriaren Kongresu Nazionaleko Alderdiko kidea izan zen. 1992an eserleku bat lortu zuen eta 1992tik 1994ra parlamentuko presidente izan zen. Hiriburuko Barrutiko gobernadorea izan zen 1995etik 1997ra.
1997tik 1999ra lehen ministro izan zen, eta dimisioa eman zuenetik 2001era oposizioa zuzendu zuen. 2002an Parlamentuko presidente hautatu zuten berriro, eta 2003ko azaroan herrialdeko behin-behineko gobernadore nagusi bihurtu zen 2004ko maiatzera arte.
# Pekingo metroa

Beijingo metroa (txinera sinplifikatuz: 北京地铁, pinyineraz: Běijīng dìtiě), Beijing eta inguruko gune metropolitarraren lur azpiko edo gaineko garraiobidea da. Metroa 1969an zabaldu zen eta oraingo handipenik handiena Beijingo 2008ko joko olinpikoen aurretik zabaldu zen.
2009ko irailaren 30ean metroaren laugarren linea zabaldu zen. Gaur egun metro sareak hamazazpi linea, 270 geltoki eta 457 kilometro dauzka.

## Ezaugarriak

Beijingo metroa Txinako Herri Errepublikan eraikitako lehen metroa izan zen (Hong Kongeko metroa 1912an eraiki bazen ere, izatez ez zen metroa izan hamarkada batzuk beranduagora arte). Lehen bi hamarkadetan metroak bi linea baino ez zituen izan, baina 1990eko hamarkadaren amaieran, Beijingo gobernuak, metro-sarea luzatzeko proiektua aurkeztu zuen. Metroaren luzapenaren bultzadaren arrazoietako bat, Beijing hiria 2008ko Udako Olinpiar Jokoak ospatzeko aukeratzea izan zen.
Eraikuntza lan neketsuen ondoren, joko olinpikoak ospatu aurretik linea berriak zabaltzea lortu zuten. Dena den, linea berrien eraikuntza ez da gelditu eta etorkizunean Beijingo metroak 15 linea baino gehiago izango dituela aurrikusten da.

## Lineak
### Etorkizuna

Gaur egun zortzi linea dauden arren Beijingo gobernuak beste zazpi linea eraikitzeko asmoa dauka 2015. urtera arte. Linea berriek 164 kilometroan luzatuko dute Beijingo metro-sarea. Gaur egun eraikitze lanetan dauden lineak honakoak dira:
* 4. linea
* 6. linea
* 8. linearen bigarren fasea
* 9. linea
* 10. linearen bigarren fasea
* Daxing eta Yizhuangerako linea
Eta beste sei linea gehiagoren proiektua prestatzen ari dira:
* 7. linea
* 14. linea
* 15. linea
* Fangshan, Changping eta Mendebaldeko ingurabide linea
2015. urtean Beijingo metro-sareak 561 kilometro izango ditu eta munduko luzeenetakoa izango da Shanghaiko metroarekin batera.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Beijingo metroaren webgune ofiziala.
* (Ingelesez) Beijingo metroari buruzko informazioa Urbanrail.net webgunean.
* Datuak: Q235319
* Multimedia: Beijing Subway / Q235319