OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sebastian Vettel

Sebastian Vettel (Heppenheim, Alemania, 1987ko uztailaren 3a - ) 1 Formulako gidari alemaniarra da.
2007an debutatu zuen 1 Formulan BMW Sauber taldearekin, Estatu Batuetako Sari Nagusian hain zuzen eta Robert Kubicari ordeztuz. 19 urte eta 349 egun besterik ez zituen eta horrenbestez, 1 Formulan debutatu duen bigarren piloturik gazteena da gaur egun, Mike Thackwellek baitauka marka hori. 2007ko uztailaren 31n BMW Sauber taldeak Toro Rossora joaten utzi zion Scott Speed pilotuari ordezteko.
2008ko denboraldian Toro Rosso taldearekin korritzen du. 2008ko irailaren 13an bere lehendabiziko polea lortu zuen Italiako Sari Nagusian, eta gainera polea lortzen duen piloturik gazteena bihurtu zen. 2008ko irailaren 14an bere lehendabiziko garaipena lortu zuen Italian eta garaipena lortzen duen piloturik gazteena bihurtu zen. Ordura arte, bi errekor horiek Fernando Alonsok zituen.
Bere lehenengo lasterketa irabaztearen ondorioz, 2009an Red Bull Formula 1eko taldean sartzea lortu zuen. 2009. urteko Formula 1eko txapelketa mundialean, txapeldunordea izatea lortu zuen. Hurrengo lau urteetan (2010, 2011, 2012 eta 2013 urteak), Red Bull taldean munduko txapelduna izatea lortu zuen, hainbat munduko errekor lortuz. Hona hemen lortutako zenbait errekor:
* Lau munduko txapelketa irabazi dituen Formula 1eko gidari gazteena.
* Lau munduko txapelketa jarraian irabazi dituen Formula 1eko gidari gazteena.
* Jarraian lasterketa gehien irabazi dituen gidari gazteena.
2014. urtean, Red Bull taldeak kotxe nahiko txarra egin zuen, beraz, 2015. urtean Ferrari Formula 1eko taldean sartu zen. Ferrari taldean ez du mundu txapelketarik irabazi, baina bai lasterketa asko. Gaur egun arte Ferrari taldean dago oraindik, baina 2021. urtean Aston Martin Formula 1eko taldean egongo da.
Gaur egun arte, Sebastian Vettelek Formula 1ean, 4 mundu txapelketa irabazi, 53 lasterketa irabazi, 120 podiumetara igo eta 57 pole lortu ditu. Hainbeste lorpen edukitzearen ondorioz, munduko lasterketa gehien irabazi dituen hirugarren pertsona eta mundu txapelketa gehien irabazi dituen laugarren pertsona izatea lortu du.

## Lasterketak

| Urtea | Taldea | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | Sailkapena | Puntuak |
| 2007 | BMW Sauber eta Toro Rosso | AUS DNP | MYS DNP | BAH DNP | ESP DNP | MON DNP | CAN DNP | USA 8 | FRA DNP | GBR DNP | EUR DNP | HUN 16 | TUR 19 | ITA 18 | BEL Ret | JPN Ret | CHN 4 | BRA Ret | | 14. | 6 |
| 2008 | Toro Rosso | AUS Ret | MYS Ret | BAH Ret | ESP Ret | TUR 17 | MON 5 | CAN 8 | FRA 12 | GBR Ret | DEU 8 | HUN Ret | EUR 6 | BEL 5 | ITA 1 | SIN | JPN | CHN | BRA | | 23 |
* Vettelek bakarrik 2007ko Estatu Batuetako Sari Nagusian korritu zuen BMW Sauberrekin. Gainontzekoak Toro Rossorekin korritu zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42311
* Multimedia: Sebastian Vettel / Q42311
# Kastore-kapela

Kastore-kapela kastore-larruzko feltroz egindako kapela da. 1550-1850 bitartean, Europako toki askotan modan egon ziren, material leuna baina gogorra eta erraz orraztu zitekeelako kapela-forma ugari egiteko, kapela luze ezaguna barne. Kastorez egindako kapelurik txikienei batzuetan «kastore-larruak» deitzen zieten, Thomas Carlylek haurra zenean emazteaz egindako deskribapenean bezala.
Amerikar natiboek erabiltzen zituzten neguko berokiak, egia esan, ongi preziatuak ziren kapelak egiteko; izan ere, haien higadurak larruak prestatzen laguntzen zuen, ilerik lodienak azaletatik bereiziz.
Feltroa egiteko, kastoreen larruak bizarra moztu eta kapelu dardaratizko arku batekin nahasten ziren. Oihal nahaspilatua behin eta berriz kolpatu eta irakiten jartzen zuten, eta horren ondorioz, feltroa uzkurtu eta loditu egiten zen. Kapela itxurako bloke bat betetzen zen, feltroa zanpatu eta lurrunetan egosten zen, forma egokian. Ondoren, kapeluaren kanpoaldea eskuilatzen zen distira emateko.
Kastore-kapelak hainbat estilotan egin ziren, egoera zibileko kontu gisa:
* Wellington mota (1820-40)
* Parisko beau mota (1815)
* D'Orsay mota (1820)
* Erregeordearen estiloa (1825)
* Estilo klerikala (XVIII. mendean).
Gainera, kastore-kapelak hainbat estilotan ere egin ziren, hala nola estatu militarreko kontu batean:
* Hiru puntako kapela kontinentala (1776)
* XIX. mendeko amazona-kapela urdin iluna
* Armada shako (1837) motako kapela.
Kastore-kapelaren ospeak behera egin zuen XIX. mendearen hasieran edo erdialdean, zetazko kapelak Europa osoan modan jarri zirenean.
* Kastore-feltrozko kapela
* Kastore-txapelaren formak eta estiloak 1776-1825
* XIX. mendeko zaldun tenplarioen kastore-larruzko kapela
* John By ingeles ingeniari militarra (1779-1836)
* Edward Arthur Walton - Kastore-kapela

## Erreferentziak

* ↑ Brigham,, Walter. Baltimore Hats. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638199
* Multimedia: Beaver hats / Q638199
# Dead Bang

Dead Bang (euskaraz Tiro Hilgarri), 1989ko John Frankenheimer estatubatuarrak zuzendutako ekintza eta thriller film bat da. Don Johnson, Penelope Ann Miller, William Forsythe, Bob Balaban eta Tim Reid aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, Los Angeles, Jerry Beck (Don Johnson) polizia detektibe eraginkorrak herrialdearen kontrolaz jabetu nahi fuen neonazi ideologiako eskuin muturreko talde baten konspirazioaren berri izango du. Desoreka psikologikoa duen guzademea izan arren, elkarte sekretu horren asmoak zapuzten saiatuko da.

## Aktoreak

* Don Johnson, Jerry Beck, Los Angelesko Poliziaren detektibea
* Penelope Ann Miller: Linda Kimble
* William Forsythe: Arthur Kressler, FBIko agentea
* Bob Balaban: Elliott Webley
* Frank Military: Robert "Bobby" Burns
* Tate Donovan: John Burns
* Antoni Stutz: Ray
* Mickey Jones: Sleepy
* Ron Campbell: Crossfield
* William Traylor: Elton Tremmel polizia burua
* Hy Anzell: Waxman kapitaina
* Michael Jeter: Alexander Krantz foktorea
* James B. Douglas: Gilroy agentea
* Brad Sullivan: Hillard buruzagia
* Tim Reid: Dixon buruzagia

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q212660
# Langileen Nazioarteko Batasuna - IV. Internazionala

Langileen Nazioarteko Batasuna - IV. Internazionala (UIT-CI) mundu mailako erakunde sozialista iraultzailea da, Leon Trotski, Nahuel Moreno eta IV. Internazionalaren legatuaren jarraipena. Europan, Asian eta Amerikako zati handi batean ditu atalak.

## Jatorria eta ideologia

Langileen Nazioarteko Batasuna (UIT-CI) mundu mailako erakunde sozialista iraultzailea da. 1997an sortu zen Bartzelonan, Leon Trotskiren ondare politiko eta teorikoaren jarraitzaileak aldarrikatzen diren korronteen fusioarekin, eta Bigarren Mundu Gerrako trotskismoaren buruzagi nagusietako bat izan zen Nahuel Morenoren fusioarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15300191
# Ada Bier

Ada Bier (Meduno, 1985), Friuliko soziolinguistika ikertzaile eta ekintzailea da, bere ibilbide profesionala bereziki friulieraren arloan garatu duena. Bere doktoretza tesia 2017an amaitu zuen Ca' Foscari Veneziako Unibertsitatean eta CLIL irakaskuntza-metodoa izan zuen ardatz. Hauxe da bere tesiaren izenburua: "La questione della motivazione nell'insegnamento in CLIL. Una ricerca su insegnanti e studenti nella scuola secondaria superiore".
2017tik 2021era unibertsitate berdinean aritu zen doktoretza-ondoko ikertzaile, irakasle-laguntzaile eta irakasle bezala, betiere gai nagusiak hizkuntzen jabekuntza, hizkuntza gutxituak eta hizkuntza jarrerak zituela.
2021ean MSCA Postdoctoral Fellowships 2023 diru-laguntza eskuratu zuen, Europar Batasunak arlo akademikoan ari diren ikertzaileei esleitzen dion garrantzitsuenetariko bat. Aitorpen horri eskerrak, euskara eta friuliera hezkuntzan nola irakasten diren aztertzen zuen FURLEUS proiektua garatu zuen EHUn, David Lasagabaster irakaslearen zuzendaritzapean.
2023ko udazkenetik aurrera EHUko Laslab ikerketa taldean ari da ikertzaile kontratatu bezala.
2021eko udazkenetik Gasteizen bizi da eta bertan euskaldundu da denbora gutxian.
# Air Jordan 1

Air Jordan 1, normalean "Jordan 1" edo "AJ1" izenekin ezagutzen direnak, Nike Air Jordan markapean diseinatu eta merkaturatzeko kirol-zapatila pare ikoniko bat da. 1985ean kaleratu ziren lehen aldiz, eta Michel Jordan saskibaloi jokalari ospetsuarentzat diseinatu ziren.
Zapatila hauek iraultzaileak izan ziren diseinu eta estiloan. Horiek izan ziren Nike Air teknologia erabiltzen lehenak, saskibaloi jokalarientzat moteltze aparta eta erosotasuna eskainiz. Gainera, beren estetika deigarri eta koloretsuak, Nikeren "Swoosh" ospetsuarekin batera, kaleko modaren ikono bihurtu zituzten, baita kirol-oinetakoen zaleentzat desio ere.
Urteetan zehar, Air Jordan 1-ek merkaturatze eskulusibo ugari izan dituzte, eta horrek lagundu egin die kirol-oinetakoen eta hiriko modaren kulturan duten estatus mitikoari.

## Historia

Air Jordan 1 Michel Jordan saskibaloi jokalari ospetsuarentzat diseinatutako saskibaloiko zapatila ikonikoak dira. 1985ean kaleratu ziren eta kirol-oinetakoen industria irauli zuten diseinu berritzailearekin eta hip-hoparen kulturarekin zuten loturarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Site oficial de Nike» Nike.com (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Zapatillas de perfil bajo, medio y alto Air Jordan 1. Nike ES» Nike.com (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
# Blas Alegria

Blas Alegria Alegria (Lakuntza, Nafarroa, 1883ko otsailaren 4a - ib., 1947ko urriaren 12a) euskal idazlea eta apaiza izan zen.
Euskal Esnalea aldizkarian eman zituen argitara bere idazlanak.

## Lanak
### Antzerkia

* Lakuntzako pertzea (1926)
* Aña Mari: Misiotako antzerkia (1928, E. Gartzia)
* Lilaya (1932)

### Saiakera

* Gure ama (1931)

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo loturak

* Blas Alegria literaturaren zubitegian
* Blas Alegriari mendeurreneko gorazarrea
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12255371
# Elizabeth Carter

Elizabeth Carter (Deal, Kent, 1717ko abenduaren 16a -1806ko otsailaren 19a) idazle, klasizista, itzultzaile eta olerkari ingeles bat izan zen, eta Blue Stockings Society elkarteko kide.

## Biografia

Kenten jaioa, Elizabeth kleriko baten alaba zen. Bere aitak bultzatu zuen ikastera eta latina, grekera, hebreera, arabiera eta zientziak ikasi zituen.

## Lagunartea

Carter Samuel Johnsonen laguna zen, eta edizioren batzuekin lagundu zion The Rambler egunkarian. Bere lagunen artean, Elizabeth Montagu, Hannah Mas, Hester Chapone, Anne Hunter eta Mary Delany zeuden.
* Datuak: Q4216193
* Multimedia: Elizabeth Carter / Q4216193
# Miguel Ángel Alegría

Miguel Ángel Alegría Alegría (Lakuntza, 1933 - ib., 2018ko uztailaren 16a), pilota munduan Alegría bezala ezaguna, euskal herritar pilotaria izan zen.
1962an, Bergara I.arekin batera, munduko txapelduna izan zen 36 metroko pilotalekuan. 1968an profesional bilakatu arren, ez zuen garaipen handirik lortu.

## Bibliografia

* Historia de la Pelota en Navarra. Diario de Navarra ISBN 84-89103-38-0..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9032932
# Turkiar herriak

Turkiar herriak herri-multzo bat dira, mendebaldeko, erdialdeko, ekialdeko eta iparraldeko Asiakoak eta ekialdeko Europakoak, turkiar hizkuntzak dituztenak.
Turkiar gehienak musulmanak dira, eta Asian, Turkiako mendebaldean eta Volga ibaiaren arroan bizi dira. Bi talde nagusitan banatzen dira, mendebaldekoak eta ekialdekoak. Mendebaldekoen artean Europako turkiarrak, Asiako mendebaldekoak eta Irango ipar–mendebaldekoak daude. Ekialdekoen barruan, berriz, Txinako Xinjiang lurraldekoak eta Sobietar Batasun ohiko hegoaldeko errepubliketakoak.
Turkiakoek izan ezik, gainerako turkiar herriek ez dute historian zehar batasun politikorik izan 1917. urtera arte. Errusiako Iraultzaren ondoren, Sobietar Batasuneko hegoaldeko errepublikak sortu zituzten. Turkiakoez gain, uzbekoak, kazakhak, kirgizak, turkmenak, baxkirrak eta azerbaijandarrak dira turkiar herri nagusiak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-6-29 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Moser, Brigitte; Weithmann, Michael Wilhelm. (2008). Landeskunde Türkei: Geschichte, Gesellschaft und Kultur. Buske Publishing, 173 or..
* ↑ Deutsches Orient-Institut. (2000). Orient. 41 Alfred Röper Publushing, 611 or..
* ↑ Turkic peoples. britannica.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83328
* Multimedia: Turkic peoples / Q83328
# Juana Borrero

Juana Borrero Pierra (Habana, Kuba, 1877ko maiatzaren 17a – Key West, Florida, Ameriketako Estatu Batuak, 1896ko martxoaren 9a) kubatar poeta eta margolaria izan zen.

## Bizitza

Juana Borrero 1877an jaio zen Habanako Santos Suárez auzoan. Esteban Borrero Echeverría mediku eta idazlearen eta Consuelo Pierra Agüeroren alaba zen. Haren ahizpa, Dulce María, idazle bihurtu zen baita ere. Beste ahizpa bat ere bazuen, Mercedes izenekoa.
Juana haur prodijioa zen. Zazpi urterekin lehen poema idatzi zuen eta margolaritza ikasten hasi zen Dolores Desvernine artistarekin. Julián del Casal poeta familiako laguna zen, eta bere literatura irakasle bihurtu zen.
1887an, San Alejandro Arte Ederren Akademia Nazionalean ikasten hasi zen, eta han Luis Mendoza eta Antonio Herreraren eskutik idatzi zuen. 1891rako bere poemak Kubako aldizkari askotan argitaratzen ziren, La Habana Elegante tartean, garai hartako aldizkari nagusietakoan.
1892an New Yorkera joan zen aitarekin, eta han José Martí ezagutu zuen. Hurrengo urtean Kubara itzuli zen. 1895ean, Estebanek mugimendu iraultzailean parte hartu baitzuen, Key Westera (Florida) emigratu behar izan zuen familia osoarekin.
Juana Borrero sukar tifoideak jota hil zen, hemezortzi urte zituela. Key Westen lurperatu zuten familiako lagunen hilobi batean. Bere hilobia identifikatu gabe zegoen 1972ra arte. Gorpua lurpetik atera eta beste hilobi batera eraman zuten, eta hilarrian Glory of Cuba idatzi zuten.

## Lanak

* Rimas (1895)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Juana Borrero is born in the neighborhood Santos Suarez, in Havana» Portal del ciudadano de La Habana (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La obra pictórica de Juana Borrero y Pierra (1877 – 1896)» Cultura cubana (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Escolar, Arsenio. «Juana Borrero, niña precoz y estrella fugaz» Archiletras 2024-09-21 (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
* 1 2 3 (Ingelesez) Donestevez, Damian. «Juana Borrero: the young 19th century Cuban writer, poet and painter» Radio Havana Cuba 2020-02-20 (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
* ↑ (Portugesez) Diniz, Pollyanna. «Não permitam que a voz de Juana Borrero se perca» Satisfeita, Yolanda? 2015-11-16 (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) Ruiz, Vicki L.; Sánchez Korrol, Virginia. «Borrero Pierra, Juana (1877-1896)» Latinas in the United States, set: A Historical Encyclopedia. Indiana University Press (argitaratze data: 2006-05-03), 93- or. ISBN 978-0-253-11169-2..
* ↑ (Ingelesez) «Juana Borrero's poems and letters, prof. Francisco Morán critical US printed edition» SpanishBookPress (Noiz kontsultatua: 2024-12-25).
# Julián del Casal

Julián del Casal y de la Lastra (Habana, 1863ko azaroaren 7a -1893ko urriaren 21a) poeta eta idazle kubatarra izan zen, Latinoamerikako modernismoaren erakusgarririk esanguratsuenetarikoa.

## Biografia

Habanan jaio zen 1863ko azaroaren 7an. Bere gurasoak Julián del Casal y Ugareda, jatorriz bizkaitarra, eta bere emazte María del Carmen de la Lastra y Owens ziren, azken hau Artemisa hirikoa, non Juliánek eskuz idatzitako egunkari bat sortu baitzuen, "El Estudiante" (ikaslea) izenekoa. Casal-ek 1879an jaso zuen Batxiler titulua.
Bere lehen poema ezaguna El Ensayo izeneko arte, zientzia eta literaturari buruzko aldizkari batean publikatu zuen, 1881eko otsailaren 13an. Urte berean idazkari lanetan hasi zen Ogasun Ministerioan, eta Habanako Unibertsitateko zuzenbide fakultatean sartu zen . Hala ere, geroago zuzenbide ikasketak alde batera utzi zituen osoki literaturara dedikatzeko.
1888an bidaia bat egin zuen Europara Paris bisitatzeko asmoarekin. Casalek miresmen handia sentitzen zuen hiri horrekiko, baina ez zuen bertara bidaiatzeko aukerarik izan. Madrilen egon zen, eta bertan Salvador Rueda eta Francisco Asís de Icazaren lagun egin zen. Azkenean, 1889an Kubara itzuli zen Frantziako hiriburua bisitatzeko aukerarik izan gabe. Bere herrialdera bueltan, Galeria Literarioko tertulietara joaten hasi zen eta 1890ean bere lehen poesia liburua, Hojas al viento (orriak haizetara), publikatu zuen. Ogasuneko bere lanpostua utzi zuen, zuzentzaile eta kazetari lanetan aritu zelarik. Garai honetan ezagutu zuen Juana Borrero.
1891n Ruben Darío Habanara iritsi zen, eta Casal berarekin harremanetan hasi zen. Dariok El clavicordio de la abuela (amonaren klabikordioa) dedikatu zion Casali; honek urte berean Darioren La negra Dominga (Dominga beltza) olerkia La Caricatura (Karikatura) aldizkarian ager zedin lortu zuen. Horrez gain, 1893ko urtarrilaren 5ean La Habana Elegante (Habana dotorea) aldizkarian bere lagunari buruzko artikulu bat idatzi zuen.
1893 urriaren 21eko arratsaldean, Casalek Lola Rodríguez de Tíoren testuari buruzko artikulu bat idatzi zuen, Mi libro de Cuba (Kubako nire liburua)Izenekoa. Bustos y rimas (bustoak eta errimak) bere liburuko probak ere zuzendu zituen. Gau hartan bertan hil zen familia adiskide baten mahaian, bazkalondoan Lucas de los Santos Lamadrid doktorearen etxean. Mahaikide baten txiste batek eragindako barre algara baten ondorioz, barneko odoljarioa eta aneurisma baten apurketa jasan zuen, honek heriotza eragin ziolarik.

## Erreferentziak

* ↑ Depestre Catony, Leonardo.
* ↑ Julián del Casal; Álvaro Salvador. Álvaro Salvador, ed.

## Bibliografia

* Armas, Emilio de. Casal. Editorial Letras Cubanas. Ciudad de La Habana, Cuba, 1981
* Morán, Francisco. Casal à rebours. La Habana: Casa Editora abril de 1996.
* Morán, Francisco. Julián del Casal, o los pliegues del deseo. Madrid: Editorial Verbum, 2008.

## Ikus, gainera

* Rubén Darío
* Datuak: Q1234066
# San Alejandro Arte Ederren Akademia Nazionala

San Alejandro Arte Ederren Akademia Nazionala (gaztelaniaz: Academia Nacional de Bellas Artes San Alejandro) 1818ko urtarrilaren 11an Habanan sortutako akademia da.

## Historia

XIX. mendean, 1812tik aurrera, Espainian frantsesekin gertatu ziren gatazken ondorioz sortu zen Akademia. Marrazketa eta Margolaritza Doako Eskola bezala sortu zen, 1818an, lehen zuzendaria Jean Baptiste Vermay (1784-1833) izanik. 1832tik "San Alejandro" izena jarri zitzaion, Alejandro Ramírez pertsonalitatea gogorarazteko, Herriaren Adiskideen Errege Elkarte Ekonomikoaren lehen zuzendaria; Alejandro Ramírezek ez zuen zalantzarik izan bere dirua proiektuaren alde jartzeko. Eskola hasiera batean hiriburuaren San Agustin komentuan kokatu zen. Habanako Unibertsitatearen ondoren Hispanoamerikako horrelako instituzio zaharrena da, hau da, eraikuntzan bertan irakasten duena. Akademia, urteen poderioz, leku desberdinak ezagutu ditu; gaur egun Marianaon dago, 31. Ibilbidean eta 100. kalean.

## Zuzendariak

Akademia bere historian artista ezagunen zuzendaritza izan du, bai kubatarrak baita kanpotik etorritakoak ere. Horien artean izen hauek aipa daitezke:
* Joseph Leclere, 1848an moldatze klaseak antolatu zituen.
* Federico Mialhe, zientzialari eta paisaia-margolari italiarra, zuzendaria 1850.urtean.
* Miguel Melero, kolorearen erabilera berritu zuen.
* Leopoldo Romañach
* Armando Menocal
* Esteban Valderrama y Peña, erretratugilea
* Enrique Caravia.
* Florencio Gelabert.
* Carmelo González, 1957an Kubako Grabatzaileen Elkartea sortu zuen.

## Ikasle ezagunak

* Pablo Borges Delgado
* Amelia Peláez
* Antonio Gattorno
* Víctor Manuel
* Manuel Rodulfo Tardo
* Manuel Carbonell
* Juana Borrero

## Erreferentziak

* ↑ https://www.ecured.cu/Escuela_de_Artes_Plásticas_San_Alejandro

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz):Akademiaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q579189
# Susana Lacasa

Susana Lacasa Catevilla (Huesca, 1858ko urriaren 22a – Jaca, Huescako Probintzia, Aragoi, 1926ko urtarrilaren 11) huescar olerkaria izan zen.

## Bizitza

Lacasa Huescan jaio zen 1858an. Simona Catevilla Bergua eta Jose Lacasa Lopez idazle eta negozio-agentearen alaba izan zen, biak Huesca probintziako Barluenga herrikoak. Susana lau haurrideetan zaharrena izan zen, gazteagoak izan ziren Nicolas, Petra eta Justo. Bere neba Nicolas (1861-1928) botikaria, El Diario de Huesca egunkariaren jabea eta zuzendaria izan zen eta La Campana de Huesca kolaboratzailea, eta Susana bere poemak hedabide hauetan argitaratzera animatu zuen.
Nerabea zela interesatu zen Lacasa poesiaz. 1872an, Huescako Irakasle Eskolan hasi zen ikasten, eta Conchita Casas Soler ezagutu zuen. Biak Huescako goi-gizarteko zirkuluaren parte ziren, eta hantxe ezagutu zuten Joaquin Costa politikari eta historialaria, Huescan bigarren bizilekua zuena. Joaquin Costaren eta Conchita Casasen arteko harremanari esker aurkitu dira Lacasaren poemak.
Bere nebaren La Campana de Huesca egunkarian eta Jacako La Montaña astekarian argitaratu ohi zuen. Sasoi hartako idazle gazteen zuzentzaile poetikoa izan zen. Jose Gonzalezekin ezkondu eta senarraren herrian finkatu ziren, Jacan hain zizen ere. Hiru seme-alaba izan zituzten.
Lacasa Jacan hil zen, Huescako probintzian, 1926ko urtarrilaren 11n.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Abierto, Oficina de Participación, Transparencia y Gobierno. «Legados de Mujer. Ayuntamiento de Zaragoza» www.zaragoza.es.
* ↑ [https://www.zaragoza.es/sede/portal/mujer/volumen1/mujeres-literatura Legados de Mujeres Aragonesas de los siglos XIX y XX. VOLUMEN 1. Escritoras e intelectuales, artífices de la palabra. ].
* ↑ Juan Carlos Ara Torralba. (1996). Quién fue en verdad Susana Lacasa y cómo Joaquín Costa no pudo jamás firmar poemas con ese nombre. .
* ↑ «Documentos de Susana Lacasa | DARA :: Búsqueda» dara.aragon.es.
* 1 2 Legados de Mujeres Aragonesas de los siglos XIX y XX - Volumen I - ­Escritoras e intelectuales, artífices de la palabra. .

## Bibliografia

* 1999 – Eskalan: letra oszenteak (XIX eta XX mendeak). Susana Lacasa poeta. Catevilla (1858-1926). Juan Carlos Ara Torralba. Instituto de Estudios Altoaragoneses (pp. 81-86). ISBN 978-84-87333-35-4.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111986689