OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Buddy Holly

Charles Hardin Holley (Lubbock, Texas, 1936ko irailaren 7a - Clear Lake, Iowa, 1959ko otsailaren 3a), profesionalki Buddy Holly ezizenaz ezaguna, estatubatuar musikagile eta abeslaria izan zen, 1950eko hamarkadan rock & rollaren sortzaile eta aitzindarietako bat izan zena. Bruce Eder kritikariaren esanetan: Buddy Holly «rock and roll goiztiarren indar sortzailerik eraginkorrena» izan zen.
Nahiz eta bere ibilbidean hiru estudiozko album besterik ez argitu, bere lanak eragin handia izan zuen The Beatles, The Hollies, The Beach Boys, The Rolling Stones, Don McLean edo Bob Dylan bezalako musikarietan.
1986an Rock and Rollaren Fama-Aretoan sartu zen, justu Chuck Berry, James Brown, Ray Charles, Sam Cooke, Fats Domino eta The Everly Brothersen ondoren. 2004an Rolling Stone aldizkariak 13. postuan sailkatu zuen Buddy Holly The 100 Greatest Artists of All Time zerrendan.
Hegazkin-istripu batean hil zen, Ritchie Valens eta The Big Bopperrekin hartu zuen hegaldi batean.

## Discografia

* The "Chirping" Crickets (1957)
* Buddy Holly (1958)
* That'll Be the Day (1958)

## Ikus, gainera

* Musika hil zen eguna

## Erreferentziak

* ↑ Aloha Criticon. Buddy Holly, Biografía, discografía y letras. .
* ↑ Eder, Bruce. Buddy Holly. Allmusic.com.
* ↑ NPR: Buddy Holly: 50 Years After the Music Died.
* ↑ rockhall.com. Buddy Holly. .
* ↑ «The Immortals: The First Fifty» Rolling Stone (946) 2004-4-15.
* Datuak: Q5977
* Multimedia: Buddy Holly / Q5977
# Ritchie Valens

Ritchie Valens, jaiotza izenaz Richard Steven Valenzuela (1941eko maiatzaren 13a, Lynwood, Kalifornia – 1959ko otsailaren 3a, Clear Lake, Iowa) estatubatuar rock musikari eta abeslari bat izan zen. Nagusiki, La bamba mexikar abesti herrikoiaren rock egokitzapen arrakastatsua burutzeagatik ospetsu egin zen.
Oso gazterik hil zen, musika bira bat burutzen ari zela hegazkin istripu batetan, 17 urterekin.

## Zinema

* La Bamba (1987): Lou Diamond Phillips aktoreak antzeztu zuen.

## Ikus, gainera

* Musika hil zen eguna

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q309725
* Multimedia: Ritchie Valens / Q309725
# Jose Antonio Begoña

Jose Antonio Begoña Latxaga —izengoitiz Kiki— (Derio, Bizkaia, 1938ko urriaren 16a - 2025eko otsailaren 2a) atleta izan zen.
Derioko Zubi baserrian jaio zen. 3.000 metroko oztopo lasterketan aditua, Zornotzako Nazioarteko Krosa bitan irabazi zituen, 1966an eta 1969an hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ Gezuraga, Amagoia. «"Kiki" Begoña, korrikalari ohia: "Orduko denporak ondo gogoratzen dodaz"» Aikor.
* ↑ García Martínez de Murguía, José Mª. (2007). José Antonio Begoña Latxaga. Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* Datuak: Q12260576
# Horst Köhler

Horst Köhler (Skierbieszów, gaur egun Polonia, 1943ko otsailaren 22a - Berlin, 2025eko otsailaren 1a) Alemaniako Batasun Demokrata Kristauko (CDU) politikaria izan zen eta Alemaniako Presidentea izan zen 2004 eta 2010 bitartean. Bigarren agintaritza betetzen ari zela, 2010ean dimititu egin zuen Alemaniak Afganistanen zituen tropei bisita egitean egin zienean egin zituen komentarioen ondorioz.
Köhler ekonomista da lanbidez eta Presidente izan aurretik ibilbide politiko, sozial eta bankari luzea izan zuen. Europako Berreraikuntzarako eta Garapenerako Bankuko (EBRD) lehendakari izan zen 1998 eta 2000 bitarte eta Nazioarteko Diru Funtseko (NDF) zuzendari orokorra 2000 eta 2004 bitarte.
* Datuak: Q2542
* Multimedia: Horst Köhler / Q2542
# John Scalzi

John Michael Scalzi II (Fairfild, Kalifornia, 1969ko maiatzaren 10a) zientzia-fikziozko idazlea da, genero honetako Locus eta Hugo sariak behin baino gehiagotan irabazitakoa.

## Lanak

Bere eleberri aipagarrienen eta sarituen artean daude Old Man's War (2005), Redshirts (2012), Lock In (2014), Head On (2018; non kirol fiktizio batek Hilketa du izena literalki, euskaraz) eta The Kaiju Preservation Society (2022, Kaiju munstroen ingurukoan).
Amerikako Zientzia Fikzio eta Fantasiazko Idazleen Elkarteko presidente izana da. Whatever izeneko blogarengatik ere ezaguna da, non zientzia fikzioaz eta gai askori buruz idatzi izan duen 1998tik geroztik, 2020ko hamarkadan alaba Athena Scalziren batera.
Saiakera liburuak eta hedabideetarako zutabeak idatzi ditu hainbat gairi buruz, hala nola finantzak, bideo-jokoak, filmak, astronomia, literatura eta politika. Aholkulari sortzaile gisa aritu zen Stargate Universe telesailerako.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «John Scalzi» artikulutik itzulia izan da, 2024-11-25 data duen 1259498333 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-11-25 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ (Frantsesez) Scalzi, John. (2018-10-18). «La pratique de l’Hilketa selon John Scalzi | Éditions L'Atalante» www.l-atalante.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* ↑ (Ingelesez) Scalzi, Athena. (2021-06-21). «I Am Truly A Great Daughter» Whatever (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ Wolfe, John. (2021-01-25). «Brad Wright dishes on working with John Scalzi» ‘Stargate SG-1’ Co-Creator Brad Wright Confirms New Project (Showbiz Cheat Sheet).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277308
* Multimedia: John Scalzi / Q277308
# Chill Mafia

Chill Mafia trap estiloko euskal musika talde bat da, Iruñerrikoa (Nafarroa Garaia). Probokazioa eta autotunearen erabilera ezaugarritzat duela, euskal musikaren klasikoak bertsionatu izan ditu trap musika estiloan. Ezaguna egin zen 2021. urtearen hasieran Gazte arruntaren koplak izenburuko abesti eta bideoklipari esker, Xabier Leteren Gizon arruntaren koplak abestiaren bertsioa dena.

## Taldekideak

* «Kiliki Frexko» (Beñat Rodrigo)
* «Flakofonki» (Julen Goldarazena)
* «Tuli Pump» (Martín Cervantes)
* «Sara Goxua» (Sara Losúa)
* «Iren3nes» (Irene Cervantes)
* «Suneo» (Alessandro Martins)
* «Ben Yart» (Beñat Abarzuza)

## Ibilbidea

2017 sortu zen lagun talde bezala eta 2018 hasi ziren musika egiten. 2019 atera zuten bere lehen diskoa. Bere lehen disko ospetsuna "EZORREGATIK X BERPIZKUNDEA" da. Hortik aurrera ibilbide oso on bat egiten, 20 jaialditan jotzen hala nola Primavera Sound edo Bilbao BBK Live. 70 kontzertu baino gehiago egin dute, disko onenen zerrenda sartu dira 2 urte jarraian. "Agur eta ohore x allá va la despedida" bere azken diskoa izango da, 9 abestiekin eta kontzertu asko egiten.

## Sariak

Musika Bulegoa (2022)

## Diskografia
### Mixtapeak

* Ezorregatik X berpizkundea (2021)
* Agur Eta Ohore X Allá Va La Despedida (2024)

## Erreferentziak

* ↑ Lartzanguren, Edu. (2021-02-01). «Gazte autotuneatuen egunerokotasuna kantu bihurtu du Chill Mafiak» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-03).
* ↑ «'Gazte arruntaren koplak', Chill Mafiak argitaratu berri du Xabier Leteren kantaren bertsio gaurkotua» El Correo 2021-02-02 (Noiz kontsultatua: 2021-02-03).
* ↑ «"MENA bat nire komunitateko kide da, ikastolako ikaskidea bezainbeste"» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).
* ↑ https://www.berria.eus/kultura/chill-mafiak-agur-esan-du_2130689_102.html

## Kanpo estekak

* Chill Mafiaren kontua, Instagramen.
* Datuak: Q105279583
# Akridina

Akridina konposatu organiko heterozikliko aromatikoa da, C13H9N formula duena. Solido kristalino kolorgea da, usain garratzekoa. Disolbagarria da ohiko disolbatzaile organikoetan hala nola akoholetan eta etil eterretan. Berotzean sublimatu egiten da.
Naturan harrikatz-mundrunean aurkitzen da.
Akridinak eta bere deribatu ordezkatuek akridinen familia osatzen dute.

## Sintesia

Akridina eta bere deribatuak hainbat metodori segituz presta daitezke. Bernthesen-en akridina sintesia oso egokia da. Difenilamina azido karboxiliko batekin erreakzionarazten da zink kloruroa katalizatzaile gisa usatuz. Azido karboxilikoa azido formikoa denean akridina eratzen da; kate luzeagoko azidoa denean meso karbonoan ordezkatutakoak eratzen dira.

## Erreakzioak

Akridinak dituen erreakzioak asegabeko N-heteroziklo batez espero daitekeenak dira. Alkil ioduroekin nitrogenoan alkilatzen da esaterako alkil akridinio ioduroa, potasio ferrizianuroaren eraginez N-alkil akridona bihurtzen dira.
Akridina base ahula da, bestetik.

## Erabilera

Akridinek erabilera komertzial gutxi dauzkate, nahiz eta garai batean tindu gisa asko baliatu ziren. Orain nitxo erabilerak izaten dituzte, adibidez akridina laranja azido nukleikoen koloratzaile egokia da. Halaber, deribatu batzuk antiseptikoak dira hara nola, proflabina eta akriflabina.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) PubChem. «Acridine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-02-03).
* ↑ Bernthsen, A. (1878). Ann., 192, 1.
* Datuak: Q342713
* Multimedia: Acridine / Q342713
# Iñigo Igartua

Iñigo Igartua Almandoz (Bergara, 1968ko martxoaren 24a - ) euskal txirrindulari ohia da. 1990 eta 1995 artean txirrindulari profesionala izan zen ziklo-kros modalitatean eta zenbait garaipen lortu zituen.

## Palmaresa

1990
* Gernikako ziklo-krosa
* Azpeitiko ziklo-krosa
1991
* Leioako ziklo-krosa
* Lemoako ziklo-krosa
1992
* Kortezubiko ziklo-krosa
* Leioako ziklo-krosa
1993
* Dimako ziklo-krosa
* Ispasterko Udala Sari Nagusia
1994
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
* Durako ziklo-krosa
* Leioako ziklo-krosa
1995
* Durako ziklo-krosa
* Leioako ziklo-krosa
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
1996
* Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa

## Taldeak

* Independente (1990-1995)

## Erreferentziak

* ↑ www.sitiodeciclismo.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9098895
# 1501
## Jaiotzak

* Maiatzaren 6a – Martzelo II.a, Aita santua (h. 1555).
* Ekainaren 23a – Perino del Vaga, italiar margolaria (h. 1547).
* Irailaren 24a – Girolamo Cardano, italiar Pizkundeko matematikari, sendagile eta astrologoa (h. 1576).
* Urriaren 14a - Andres Febo, nafar infantea, Vianako printzea (h. 1503).
* Tada Mitsuyori, Sengoku aroko samurai japoniarra (h. 1563).
* Yamamoto Kansuke, samurai japoniarra, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletako bat (h. 1561).

## Heriotzak

* Ekainaren 17a – Joan I.a Alberto, Poloniako erregea (j. 1459).
* Tommaso Portinari, florentziar bankaria, medicitarren ordezkari Brujasen eta Karlos Izukaitza dukearen aholkularia (j. c. 1424).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6131
* Multimedia: 1501 / Q6131
# 1503
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 11 – Parmigianino, italiar margolari manierista (h. 1540).
* Martxoaren 10a – Fernando I.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (h. 1564).
* Apirilaren 18a – Enrike II.a, Nafarroako Erregea (h. 1555).
* Abuztuaren 12a – Kristian III.a Danimarkakoa, Danimarkako eta Norvegiako erregea (h. 1559).
* Urriaren 24a – Elisabet Portugalgoa, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperatriz ezkontidea eta Espainiako erregina ezkontidea (h. 1539).
* Abenduaren 14a – Nostradamus, profezia iragarle frantziarra (h. 1566).
* Bartolome Karrantza, teologo nafarra (h. 1576).
* Thomas Wyatt, ingeles poeta eta diplomatikoa (h. 1542).

## Heriotzak

* Otsailaren 11 – Elisabet Yorkekoa, Ingalaterrako erregina ezkontidea (j. 1466).
* Apirilaren 17a - Andres Febo, nafar infantea, Vianako printzea (j. 1501).
* Uztailaren 3a – Pierre d'Aubusson, Jerusalemgo San Joan Ordenaren 40. Maisu Handia (j. 1423).
* Abuztuaren 18a – Alexandro VI.a Aita santua (j. 1431).
* Urriaren 18a – Pio III.a, Aita santua (j. 1439).
* Abenduaren 14a – Sten Sture Zaharra, Suediako erregeordea (j. 1440).
* Abenduaren 28a – Piero de Medici, Florentziako jauna (j. 1471).
* Giovanni Pontano, italiar politikari, historialari eta eleberrigilea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6141
* Multimedia: 1503 / Q6141
# Juan Carlos Garro

Juan Carlos Garro Dozagarat (Bera, 1968ko azaroaren 17a - ), euskal txirrindulari ohia da, 1993 eta 2003 artean profesionala izan zena. Mendiko bizikletan eta Ziklo-krosean nabarmendu zen. Bere ibilbidean hainbat garaipen lortu zituen.

## Palmaresa

1994
* 2. San Juan Sari Nagusian
1995
* 2. Espainiako Openeko Sailkapen Nagusian.
* Gazteiz (Espainiako Open-a)
* 3. Burgosen (Espainiako Open-a)
1997
* 2. Espainiako Mendiko txapelketan
2001
* 3. Itsasondoko Ziklo-krosean
2002
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
* 2. Itsasondoko Ziklo-krosean
* 2. Orioko Ziklo-krosean
2003
* 2. Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketan
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
* 3. Muxikako Ziklo-krosean

## Erreferentziak

* ↑ sitiodeciclismo.net

## Kanpo estekak

* Juan Carlos Garro - FirstCycling.com
* Datuak: Q9015333
# Dubán Bayona

Duban Humberto Bayona Ardila (Valledupar, Cesar, 1987ko apirilaren 9a) kolonbiar kantari eta konpositorea da, El Binomio de Oro de América taldean parte hartzeagatik ezaguna.
Valledupar Cesar departamenduan jaio zen apirilaren 9an. Oso gaztetatik kanturako zaletasuna sentitu zuen, vallenatoaren haur prodijiotzat hartua izan zelarik, eta Cesarren ahotsik onenetarikoa.

## Historia

Dinastía Romero bezala ezagutzen den Binomio de Oro-ren eliteko talde batean hasi zen, 5 urterako, Israel Romerok deitua izanik 33 urte baino gehiagoko ibilbide artistikoa duen taldean parte hartzeko: ‘El Binomio de Oro de América’, korista bezala hasiz.
Bere lan bizkorrari esker, Israel Romeroren itxaropenak betetzea lortu zuen. Horrek taldeko abeslari gisa bere lehen urratsak emateko aukera eman zion, zuzen-zuzen hasiz, bere denbora laburreko abeslari nagusi gisa, “El amor no basta”, “Me sobran las palabras” eta “El amanecer sin ti” bezalako arrakastak izan ziren, ‘Volver y pica el Pollo’ izenburuko lan diskografikoarenak.
Bere anaia Deiner Bayona ere El Binomio de Oro de América taldeko abeslaria izan zen.

## Bakarlari gisa karrera hastea

2013. urtearen hasieran Urrezko Binomioaren taldetik erretiratu eta Jimmy Zambrano soinujolearekin bat egin zuen, ordurako Jorge Celedonekin bikote musikala egiteari utzia baitzion.
Jimmy Zambranorekin batera, arrakasta handiak lortzen hasi da, besteak beste, "Tu amor" (Deiner Bayona anaiaren lana), "La desordenada" eta "Los Chocolates".

## Diskografia

El Binomio de Oro de América
Israel Romero, Orlando Acosta, Didier moreno eta Dubán Bayona
* Vuelve y pica el Pollo - 2008
Israel Romero, Carlos Humberto Lopez, Didier Moreno eta Dubán Bayona
* Corazón de miel - 2011

## Bakarlaria

Duban Baiona eta Jimmy Zambrano
* Métete en el viaje - 2013
Duban Baiona eta Harold Ortega
* Bayonatos - 2017

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* http://www.eltiempo.com/entretenimiento/musica/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-13042091.html
* http://www.elpilon.com.co/inicio/en-el-viaje-de-duban-bayona-y-jimmy-zambrano/
* http://www.twitter.com/dubanbayona
* http://www.facebook.com/dubanbayonacantante
* http://www.facebook.com/zuliavallenata
* Datuak: Q16297690
# Ikasmahai

Ikasmahaia deitzen zaio haurrek eskolan dauden bitartean erabiltzen duten kaxa eta aulkia duen mahaiari, eta haren gainean egiten dituzte ikasketak eta lanak.
Ikasmahaien behealdea, normalean «parrilla», «erretilua» edo «tiradera» esaten zaiona, hagatxo edo gainazal lau batez osatuta dago, eta, erabiltzen ez direnean, liburuak eta koadernoak bertan bermatzen dira, eskura izateko.
Idazketarako eta eskolako beste lan batzuetarako eserlekuak eta mahaiak haurren baldintza fisikoetara erraz egokitzeko modukoak izan behar dira. Garai batean, haurrak bizkarralde eta eserleku zuzeneko eserlekuetan esertzen ziren, eta haietara egokitu behar izaten zituzten beren gorputzak. Eserleku horietan hamar, hamabi, hamasei edo ikasle gehiago esertzen ziren mahai berean.
Haurraren erosotasuna bilatuz, bankuek XX. mendearen hasieran hiru, bi edo plaza bat zuten mahaietara eboluzionatu zuten. Gaur egungo ikasmahaiak, antzinakoen aldean, lagungarri dira ordena ikasgelan behatzeko, eta irakasleak hurbilagotik zaindu ditzake ikasleak, haiek banatzen dituzten korridoreetan barrena ibiliz. Gainera, aukera ematen dute argia behar bezala jasotzeko, beren postuetatik irten eta sartzeko, elkarri enbarazurik egin gabe, eta elkarrekiko independentzia handiagoarekin egoteko. Egokiena banakako ikasmahaia da, edo, bestela, bi ikaspostukoa.
Ikastetxean dagoen bitartean haurraren erosotasuna bermatzeko, mahaira hurbiltzen den aulkiak bizkarraren euskarri erosoa ahalbidetu behar du, baita bi oinak zoruan irmo bermatzea ere. Ikasmahaiaren altuerak haurrak besaurreak bertan bermatu ahal izateko modukoa izan behar du.

## Erreferentziak

* Tratado de pedagogía, Pedro de Alcántara Garcíak sortua, arg. Calleja, 1898.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1225651
* Multimedia: School desks / Q1225651
# Kultura proletarioaz

"Kultura proletarioaz" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261673
# Iraultza sobietarra eta literatura

"Iraultza sobietarra eta literatura" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.
Marxismoa ikerketagai nagusia zenean idatzitako liburua da. Marxismoa kulturgintzatik aztertuko du Azurmendik. Liburua iraultza sobietarraren garaian Errusian izandako joera eta eztabaida artistikoei buruz Azurmendik idatzitako liburu sortako ale bat da Kultura proletarioaz, Errealismo sozialistaz eta Artea eta gizartea testuekin batera.

## Bibliografia

* Azurmendi, J. 2013: Berrogeita hamar urte idazlanean, RIEV, 58 (2): 260-283.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259731
# Zer dugu Orixeren kontra?

"Zer dugu Orixeren kontra?" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da. Orixe idazleari buruz idatzitako liburua da Zer dugu Orixeren alde? testuarekin batera. Hasieran liburu bakarra izan behar zuena bi liburu horietan zatituta argitaratu zen, Zer dugu Orixeren kontra? lehena izan zelarik.
Saiakera literario honetan Azurmendik hizkuntza eta euskal kulturaren kezkak argitzen ditu literatura ikerketaren bidez, euskara batuaren auzia kasu. Orixe idazlea garai hartako gizartearen testuinguruan aztertuko da, Orixek goraipatzen duen mundu ruralari begiratuz.
Tradizioarekin kontuak egitea du helburu liburuak. Aurreko belaunalditik zer hartu eta zer utzi gogoetatzen da Euskal Herri garaikiderako kultura bat sortzeko bidean.

## Ikus, gainera

* Nikolas Ormaetxea "Orixe"
* Zer dugu Orixeren alde?
* Euskal literatura

## Erreferentziak

* ↑ Azurmendi, H. 2019: Joxe Azurmendiren nazioa Nazionalismo Ikerketen argitan. Abertzaletasun kulturalaren defentsa Euskal Herri garaikidean, Doktore tesia, EHU. 168. or.

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Azurmendi, H. 2019: Joxe Azurmendiren nazioa Nazionalismo Ikerketen argitan. Abertzaletasun kulturalaren defentsa Euskal Herri garaikidean, Doktore tesia, EHU.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.
* Rodriguez, F. 2010: Joxerenak atzera begira (J. Azurmendiren saiakeragintzaz), Hegats, 45: 27-41.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269298
# Zer dugu Orixeren alde?

"Zer dugu Orixeren alde?" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da. Orixe idazleari buruz idatzitako liburua da Zer dugu Orixeren kontra? testuarekin batera. Hasieran liburu bakarra izan behar zuena bi liburu horietan zatituta argitaratu zen, Zer dugu Orixeren alde? bigarrena izan zelarik.
Saiakera literario honetan, Zer dugu Orixeren kontra? liburuan bezala, Azurmendik hizkuntza eta euskal kulturaren kezkak argitzen ditu. Euskal kulturak duen literaturaren premia azpimarratzen da liburuan eta 1960 inguruan eman zen euskal kulturaren haustura gainditzeko saiakera ere bada.
Tradizioarekin kontuak egitea du helburu liburuak. Aurreko belaunalditik zer hartu eta zer utzi gogoetatzen da Euskal Herri garaikiderako kultura bat sortzeko bidean.

## Ikus, gainera

* Nikolas Ormaetxea "Orixe"
* Zer dugu Orixeren kontra?
* Euskal literatura

## Erreferentziak

* ↑ Azurmendi, H. 2019: Joxe Azurmendiren nazioa Nazionalismo Ikerketen argitan. Abertzaletasun kulturalaren defentsa Euskal Herri garaikidean, Doktore tesia, EHU. 168. or.

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Azurmendi, H. 2019: Joxe Azurmendiren nazioa Nazionalismo Ikerketen argitan. Abertzaletasun kulturalaren defentsa Euskal Herri garaikidean, Doktore tesia, EHU.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.
* Rodriguez, F. 2010: Joxerenak atzera begira (J. Azurmendiren saiakeragintzaz), Hegats, 45: 27-41.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269296
# Artea eta gizartea

"Artea eta gizartea" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254193
# Errealismo sozialistaz

"Errealismo sozialistaz" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257087
# Mirande eta kristautasuna

"Mirande eta kristautasuna" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da. Azurmendik Jon Miranderi buruz idatzitakoetik lehena da, hurrengoak hamaika urte beranduago argitaratutako Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan eta Miranderen pentsamendua dira.
Joxe Azurmendik, landu dituen beste euskal autoreekin egin duenez, idazlea bere testuinguru historiko zein kulturalean aztertuko du. Miranderen kasuan garrantzi berezia du lanketa horrek, aurreiritziengatik eta ezagutu gabe kritikatua izan baita.
Azurmendiri Mirande pentsalaria interesatuko zaio. Kontutan hartzekoa baita ofizialki kristaua zen gizartean nola altxatu zen Mirande, bera paganoa izanik. Azurmendik mugimendu berriaren aitzindari eta eragile bortitzenetakoa bezala definituko du Mirande.

## Ikus, gainera

* Jon Mirande
* Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan
* euskal literatura

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Iturriotz, A. 2010: Zergatik Azurmendi?, Hegats, 45: 9-17.
* Iturriotz, A. 2010: Azurmendi edo Konkretutasuna, Hegats, 45: 85-162.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.

## Kanpo estekak

* Liburuaren kritikak
* Datuak: Q12263687
# Arana Goiri-ren pentsamendu politikoa

"Arana Goiriren pentsamendu politikoa" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.

## Ikus, gainera

* Sabin Arana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253815
# Nazionalismo Internazionalismo Euskadin

"Nazionalismo Internazionalismo Euskadin" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12264751
# PSOE eta euskal abertzaletasuna (1894-1934)

PSOE eta euskal abertzaletasuna (1894-1934) Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da, 1979an plazaratua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265420
# El hombre cooperativo. Pensamiento de Arizmendiarrieta

"El hombre cooperativo. Pensamiento de Arizmendiarrieta" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da.
Azurmendik mugimendu kooperatibista sortu zuen Jose Maria Arizmendiarrietaren pentsamendua aztertzen du liburuan. Haren proiektua gizakia eta gizartea batzeko egitasmo gisa definituko du, sozialismoa eta pertsonalismo frantsesa uztartzen zituen gizarte antolamendu berri baterako proiektu gisa. Oinarrian dagoen filosofiaren arabera langileak ez du lana eskatu behar, sortu egin behar du bere lana eta lantokia eta berak izan behar du bere lanaren jabea eta nagusia.
Idatzia bere doktore-tesi bezala aurkeztu zuen Azurmendik. Arizmendiarrietari buruz liburu garrantzitsua izanik japonierara itzuli zuten eta orain ingelesera itzultzen ari dira.

## Ikus, gainera

* Arizmendiarrieta
* Mondragon (korporazioa)

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Olariaga, A. 2012: "Joxe Azurmendi. Askatasunaren pentsalaria" in Alaitz Aizpuru (koor.), Euskal Herriko pentsamenduaren gida, Bilbo, UEU. ISBN 978-84-8438-435-9

## Kanpo estekak

* El hombre cooperativo. Pensamiento de Arizmendiarrieta
* Joxe Azurmendiri egindako elkarrizketa eta bideoa Arizmendiarrietari buruz
* Datuak: Q16516978