# Urbinoko Dukearen jauregia

Urbinoko Dukearen jauregia (italieraz: Palazzo ducale d'Urbino) Italiako Urbino hirian, Markak (italieraz Marche) Italiako erdi-ekialdeko eskualdean dagoen eraikin errenazentista da. Italiako monumentu garrantzitsuenetako bat da. Gizateriaren Ondarearen Unescoren zerrendan Urbinoko gune historikoaren barruan katalogatuta dago.

## Historia

Dukearen jauregia Federico da Montefeltro dukeak hasi zuen, XV. mendearen erdialdean, Maso di Bartolomeo arkitekto florentziarrak. Aurretik Ioleko jauregia zegoen eta hau egitura berrian integratu zen.
Luciano Laurana (Lucijan Vranjanin), La Vranako arkitektoa, Zaratik gertukoa (egun, Zadar) Dalmazia (egun, Kroazia), Florentzian Brunelleschik eraikitako eraikinen eraginez, fatxada, patio eta sarreraro eskailerak diseinatu zituen. 1472an, Laurana Urbinotik joan ondoren, Francesco di Giorgio Martinik jarraitu zituen lanak, bera izan baitzen fatxadaren dekorazioaren arduradun nagusia. Eskulturak Ambrogio Barocci milandarrak egin zituen, eta bera izan zen barruko gelen dekoratzailea ere.
Federico dukea hil ondoren (1482), eraikuntza partzialki amaitu gabe gelditu zen. Bigarren solairua hurrengo mendearen lehen erdian gehitu zuen Girolamo Gengak. 1604an, Federico Barocci margolariak eraikinaren ikuspegi bat erreproduzitu zuen Pradoko Museoko bere Cristo gurutziltzatua lan ospetsuan.
XX. mendean zehar jauregiak gobernuaren eraikin izaten jarraitu zuen, artxiboak eta udal bulegoak eta inskripzio eta eskultura zaharren bilduma publikoak hartuz. 1985ean zaharberritu zen; urte horretan lurpeko sare zabala bisitarientzat ireki zen.

## Deskribapena

Lauranak diseinatutako patioko arkuteriak Erromako Palazzo della Cancelleriakoekin lehiatzen dira, Errenazimentuko arkuteriarik delikatuenak gisa. Tokiaren beharrei erantzuteko, masa arkitektoniko irregularra eraiki behar izan zuen. 1460ko hamarkadatik aurrera Lauranak egindako jauregia garaikideek benetako printze-egonalditzat sortutako jauregitzat hartu zuten.
Eraikitako lehen jauregi ez gaztelutzat gisa hartzen da historikoki; izan ere, hiriaren sarreran ikusten den fatxadaren itxura izugarria izan arren, eraikinak ez zuen defentsarako helbururik.

## Galleria Nazionale delle Marche

Marken Galeria Nazionala jauregian egokituta dago. Munduko arte gotiko eta errenazentistako bildumarik garrantzitsuenetakoa da. XIV., XV. eta XVI. mendeetako autoreen lan nabarmenak biltzen ditu, besteak beste, Giovanni Baronzio, Melozzo da Forlì, Rafael Sanzio, Piero della Francesca (Flagellazione di Cristo ospetsuarekin), Paolo Uccello, Giovanni Santi (Rafaelen aita), Joos van Wassenhove (Jesusen azken afaria), Pedro Berruguete (1470 hamarkadan Urbinon lan egin zuen) eta Timoteo della Vite. Tizianoren Piztuera lan berantiarra ere ikus daiteke.

## Iruditegia

* Piero della Francescari egotzitako Hiri ideala, 60 x 200 cm
* Raphael Mutua, 64 x 48 cm
* Piero della Francesca Flagellazione di Cristo, 59 x 82 cm.
* Piero della Francesca Senigalliako Madonna, 61 x 53 cm.
* Titian Piztuera, 163 x 104 cm
* Joos van Wassenhove Institution of Eucharist, 331 x 335 cm.
* Titian Last Supper, 163 x 104 cm.
* Orazio Gentileschi Vision of St. Francesca Romana
* Paolo Uccello Gurutzearen erorketaren miraria (Scene 2), 43 x 58 cm
* Luca Signorelli Gurutziltzaketa, 144 x 89 cm.
* Paolo Uccello Gurutzearen erorketaren miraria (4. eszena), 43 x 58 cm
* Federico Barocci Andre Maria Haurrarekin eta Santuekin, 283 x 190 cm.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia - Europako eskualdeen izenak
* ↑ https://www.italia.it/es/marcas/pesaro-urbino/palacio-ducal-en-urbino
* ↑ www.italia.it/es/marcas/pesaro-urbino/palacio-ducal-en-urbino
* ↑ https://www.sharry.land/es/maravillas/urbino-palazzo-ducale-la-citta-a-forma-di-palazzo

## Ikus, gainera

* Studiolo di Federico da Montefeltro

## Kanpo estekak

* (Italieraz):Galleria Nazionale delle Marcheren webgune ofiziala.
* (Italieraz):Dokumentala Youtuben.
* Datuak: Q1267721
* Multimedia: Palazzo Ducale (Urbino) / Q1267721