OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Santiago Ayala

Santiago Ayala, El Chúcaro bezala ezaguna (Córdoba, 1918-1994ko irailaren 13a), dantzari eta koreografo argentinarra izan zen, Argentinako dantza folklorikoetan espezializatua. Nazioartean ezaguna, bere konpainia sortu zuen 1950eko hamarkadan, eta 1980ko hamarkadan Ballet Folkloriko Nazionala sortzeko proiektua zehaztu zuen, Raúl Alfonsín presidentearen lege-dekretu bidez egina 1986an. Berrogei urtez, hil zen arte, bikote historikoa osatu zuen Norma Violarekin.

## Biografia

Segundo Santiago Martiniano Escipión Ayala Córdoba hiriko San Vicente auzoan jaio zen 1918ko urriaren 16an. 1940ko hamarkadaren erdialdean, Argentinako musika folklorikoa hedabide nazionaletan zabaltzen hasi zenean, harik eta 1950eko hamarkadako folklorearen booma deitua izan zen arte, Ayalak "El Chúcaro" izen artistikoa hartu zuen eta bere lehen konpainia osatu zuen Dolores Román dantzari espainiarrarekin, "El Chúcaro y Dolores" deituarekin. 1953an Arte Folklorikoaren Konpainia sortu zuen, Norma Viola lehen dantzari zuela, eta harekin dantza bikotea osatu zuen ordutik lau hamarkada geroago hil zen arte.
Bere ibilbide artistikoan, El Chúcarok ehun eta hirurogei lan koreografiko inguru diseinatu zituen, eta horietako batzuk koreografia klasiko gisa geratu dira. 1983ko amaieran demokrazia berreskuratu ondoren, Aiala proiektu zahar bat kudeatzen hasi zen, folkloreari soilik eskainitako estatu ballet baten sorrera. Proiektua 1986an zehaztu zuen, Raul Alfonsin presidenteak lege dekretu bat eman zuenean Ballet Folkloriko Nazionala sortuz, eta hil arte zuzendu zuen. 70 urte bete arte aritu zen dantzan.
El Chúcaro antzezlan ugaritan parte hartu zuen, Elias Alipik eta Enrique Muiñok zuzenduta, eta hainbat pelikula eta telebista emanalditan parte hartu zuen. 1994ko irailaren 13an hil zen. Bere gorpuzkiak zuhaitz baten azpian daude, Atahualpa Yupanquiren ondoan, Cordobako probintzian dagoen Cerro Coloradoren museo-etxean.
Horacio Guaranyk berari buruz idatzi zuen «Del Chúcaro» zamba (Memorias Del Viento albuma, 1981).

## Filmografia

* Tango Bar (1987)
* Argentinísima II (1973)
* Argentinísima (1971) Enrique Olivera eta Fernando Ayala zuz.
* La novela de un joven pobre (1968)
* Cosquín, amor y folklore (1965) Delfor María Beccaglia zuz.
* Las zapatillas coloradas (1952)
* Donde comienzan los pantanos (1952)
* ¡Gaucho! (1942)

## Bibliografia

* Guillen, Juan Cruz (2009). Antes y después: Santiago Ayala "El Chúcaro" y Norma Viola. Balletin Dance. ISBN 9789872274894.
* Guillen, Juan Cruz. (2012ko abenduaren 5a). Santiago Ayala, El Chúcaro. Tierras y Arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16494585
# Adriana Aguirre

Adriana Beatriz Aguirre (Rosario, Santa Fe, 1951ko abenduaren 16a) aktore eta vedette argentinarra da.
Hainbat pelikula argentinarretan lan egin zuen antzerki enpresari handiekin, hala nola, Alberto Olmedo, Jorge Porcel, Juan Carlos Calabró eta Sandro abeslariarekin, eta laurogei antzezlan baino gehiagoren buru ere izan zen. Gero, bere karrerak etengabe jarraitu zuen telebista saio ezberdinetan parte hartuz eta 2021ean, Ca7riel eta Paco Amorosoren “Paga Dios” bideoklipean parte hartzeagatik eta Jorge Navatta bere community managerraren eskutik sare sozialetan (@adrianaaguirre_ok) izan zuen jarduera indartsuagatik ospea lortu zuen.
Ricardo García senarrarekin batera “La Historia de un ídolo” izeneko antzezlana egin zuen, arrakasta handiz, Mar del Plata hiriko Colón antzokian.
Gaur egun, Crónica TVk ematen duen “el Run Run del Ikuskizun” programako langile iraunkorretako bat da, baita telebistako beste parte-hartze eta aurkezpen batzuetakoa ere, herrialdeko hainbat tokitan.

## Kanpo estekak

* http://www.instagram.com/adrianaaguirre_ok
* Adriana Aguirre en Cinenacional.com
* Datuak: Q5658299
* Multimedia: Adriana Aguirre / Q5658299
# Tutuila

Tutuila, Samoa Estatubatuarreko uharterik handiena da. 2000an 55.876 biztanle zituen. Herrialdeko hiriburua den Pago Pago uharte horretan dago.
* Datuak: Q269205
* Multimedia: Tutuila Island / Q269205
# Alice Marie Johnson

Alice Marie Johnson (Mississippi, 1955eko maiatzaren 30a) estatubatuar ekintzaile eta preso federal ohia da.
Johnson AEBetako justizia penalaren erreformaren aldeko aktibista soziala da. 2018ko ekainean, 21 urteko espetxealdia bete ondoren, Alacevilleko Erakunde Korrekzional Federaletik aske utzi zuten, Donald Trump presidenteak bere epaia aldatu ostean.

## Biografia

5 seme-alaben ama, amona eta birramona da. 1996an atxilotu egin zuten, eta 2018an askatu, 63 urte zituela. Askatu ostean, Johnsonek Kim Kardashianen markarentzat lan egin zuen.

## Epaia

Memphiseko kokaina trafikoko erakunde batean parte hartzeagatik zigortu zuten 1996an; egiten zuen lehena izan zen, eta biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Akusatuaren bizi osorako kartzela-zigorra dela eta, bere eskubideen defendatzaileen artean Kim Kardashian modelo eta enpresari estatubatuarra egon zen. Honek Etxe Zurira eraman zuen kanpaina bat hasi zuen, non Trump presidentearekin bildu zen gaia eztabaidatzeko. Alice Johnson kartzelatik ateratzen lagundu ondoren erabaki zuen Kardashianek zuzenbidearen esparruan sartzea.
2020ko abuztuaren 28an, Johnsonek 2020ko Errepublikaren Konbentzio Nazionalean hitz egin eta egun batera, Donald Trump AEBetako presidenteak erabateko indultua eman zion.

## Erreferentziak

* ↑ El Periódico. (31 de agosto de 2019). Kim Kardashian ficha a 'su' expresidaria como modelo de su marca de lencería reductora. .
* ↑ BBC. (16 de abril de 2019). Kim Kardashian: Studying law not about privilege or money. Reino Unido.
* ↑ graziamagazine. Kim Kardashian conoce a Alice Marie Johsnon tras su liberación. .
* ↑ BBC. (30 de mayo de 2018). Quién es Alice Marie Johnson, la mujer presa cuya liberación pedía Kim Kardashian y a la que Donald Trump acaba de indultar. Reino Unido.

## Kanpo estekak

* Alice Marie Johnson erabiltzailearen orria, Instagram zerbitzuan
* Datuak: Q55075496
* Multimedia: Alice Marie Johnson / Q55075496
# Antzerki enpresari

Antzerki enpresaria edo antzerki enpresaburua da antzerki-ekoizpenaren kudeaketa ekonomiko eta komertzialari buruzko alderdiak bere gain hartu eta koordinatzen dituen pertsona. Ondo bereizitako bi mota bereizi behar dira: konpainiako enpresaburua eta antzokiko enpresaburua. Lehenengoa antzerki-taldeko kide izan ohi da, zeinarentzat egiten baititu enpresa-kudeaketak (ikuskizun bat ustiatzea eta kudeatzea), eta historian zehar, XVII. mendetik aurrera, antzerki zuzendariarekin eta, batzuetan, literatura-sortzailearekin identifikatu izan da. Antzokiko enpresaburua, antzezpenak egiten diren aretoaren ustiatzailea, hala ere, farandula komikotik at egon daiteke; garapen berezia izan zuen Europan eta Amerikan XIX. mendean zehar.

## Erreferentziak

* ↑ Gómez 1998, 278 orr. .

## Kanpo estekak

* "Antzerki enpresariak: Zinema aretoak Txilen (1896-2000)". Txileko Liburutegi Nazionala 2014ko irailean kontsultatua
* Datuak: Q17994313
* Multimedia: Impresarios / Q17994313
# Saioa Alkaiza

Saioa Alkaiza Guallar (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1991ko urtarrilaren 17a) nafar bertsolaria da, Nafarroako hainbat bertso eskolatan ibilitakoa, hamaika plazatan parte hartutakoa, baita Nafarroako Bertsolari Txapelketan ere. 2021eko Nafarroako Bertsolari Txapelketa irabazi zuen. 2022an Euskal Herriko Bertsolari Txapelketako finalaurrekoen bigarren itzulira iritsi zen.
Kazetaritzan lizentziatua, genero berdintasun eta antropologia masterrak dauzka. Kazetari aritu da hainbat hedabidetan: BERRIA, Nafarroako HITZA, Euskalerria irratia... Irrati horretako Sanfermintza saioan egindako elkarrizketa batek eman zion genero berdintasunaren kazetaritza saria (Kazetaritza Praktika Onen saria Iruñeko Udaleko Berdintasun alorrak emandakoa).
Bestalde, bertso jarriengatik hainbat aitortza jaso ditu: Iruñeko Bertso paper lehiaketa irabazi zuen, 2020ean eta 2021ean. Literaturari dagokionez, saritua izan da zenbait sariketetan: Iruñeko Udalak antolatutako Egile Berriendako Euskarazko Literatur Lehiaketan, narrazio alorrean, lehen (2020an eta 2021ean) eta bigarren (2019an eta 2017an) sariak eskuratu ditu; 2022an, Bilboko Udalak antolatutako Gabriel Aresti narrazio lehiaketa irabazi zuen; eta 2023an, Geuretik Sortuak beka.

## Bertsolari Txapelketak

* Nafarroako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (2): 2008 eta 2009
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa:
** Txapelduna (1): 2021
** Bosgarrena (1): 2023
** Finalaurrekoak (6): 2010, 2011, 2013, 2015, 2017 eta 2019
* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** Finalaurreak (1): 2022

## Sariak eta errekonozimenduak

* Mariano Izeta sariketa (1): 2014
* 2017 eta 2019: Egile berriendako euskarazko literatur sariketako bigarren saria.
* 2020: Kazetaritza Praktika Onen saria Iruñeko Udaleko Berdintasun alorrak ematen duena. Genero berdintasunaren kazetaritza saria.
* 2020: Iruñeko I. Bertso paper lehiaketa irabazi zuen.
* 2021: Iruñeko II. Bertso paper lehiaketa irabazi zuen.
* 2020 eta 2021: Egile berriendako euskarazko literatur sariketako lehen saria.
* 2022: Bilboko Gabriel Aresti errelato sariketan, lehen saria.
* 2023: 'Geuretik Sortuak' beka.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Saioa Alkaiza - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ «"Heroismoak gehiago konektatzen zuen garai batean, baina niri populista egiten zait"» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-12-17).
* ↑ Guallar, Saioa Alkaiza. «Saioa Alkaiza Guallar» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 «Euskalerria Irratiko Saioa Alkaizarentzat, genero berdintasunaren kazetaritza saria - Iruñea» euskalerriairratia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 «Ekhi Rojok, Beñat Astizek eta Saioa Alkaizak irabazi dute Iruñeko I. bertsopaper lehiaketa - Iruñea» euskalerriairratia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ Gorraiz, Uxue Rey. ««Eguneroko gauza txikiek eginak gara»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Bertsolaria naiz esan behar izan diot neure buruari, sinesteko Berria, 2021.11.30
* Datuak: Q104812829
* Multimedia: Saioa Alkaiza / Q104812829
* Aipu famatuak: Saioa Alkaiza
# Kepler-137b

Kepler-137b Kepler-137 izarraren inguruan biratzen duen exoplaneta bat da. Izar-sistema horretan bi planeta aurkitu dira, beste planeta Kepler-137c da. Sistema hori Lira konstelazioan dago.
2014an aurkitu zituen Kepler teleskopioak trantsitu astronomiko bidez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Huffman, Darrell. «Gravity Simulator | Kepler-137 - System With 2 Exoplanets» gravitysimulator.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ (Ingelesez) Martin, Pierre-Yves. (2014). «Planet Kepler-137 b» exoplanet.eu (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28502789
# Kepler-137c

Kepler-137c Kepler-137 izarraren inguruan biratzen duen exoplaneta bat da. Izar-sistema horretan bi planeta aurkitu dira, beste planeta Kepler-137b da. Sistema hori Lira konstelazioan dago.
2014an aurkitu zituen Kepler teleskopioak trantsitu astronomiko bidez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Huffman, Darrell. «Gravity Simulator | Kepler-137 - System With 2 Exoplanets» gravitysimulator.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).
* ↑ (Ingelesez) Martin, Pierre-Yves. (2014). «Planet Kepler-137 c» exoplanet.eu (Noiz kontsultatua: 2024-12-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28502788
# Baldomero Esparteroren laugarren gobernua

Baldomero Esparteroren laugarren gobernua 1854ko azaroa eta 1856ko uztaila bitartean Biurteko Progresista bezala ezagutzen da. Garai horren ezaugarri nagusia liberal aurreratuek bultzatutako erreforma batzuk izan ziren, nahiz eta barne-gatazkek eta buruzagitzari egindako erronkek ere markatu zuten.
Bere gobernuan, 1855eko maiatzean Madozen Desamortizazio Legea bezalako neurri garrantzitsuak onartu ziren, Estatua finantzatzeko eliza- eta herri-ondasunen salmenta bilatzen zuena. Gainera, Gorte Konstituziogileak deitu ziren, konstituzio berri batean lan egin zutenak, nahiz eta konstituzio hori ez zen aldarrikatu. Hala ere, Esparteroren gobernuak hainbat zailtasuni aurre egin behar izan zien, baita beste buruzagi liberal batzuekin ere, hala nola Leopoldo O'Donnellekin, zeinek 1856ko uztailean ordezkatu zuen krisi politiko baten ondoren.

## Kabinetea

Ministroen Kontseilua, 1854ko azaroaren 28a – 1856ko uztailaren 14a :
| Funtzioa | Izena eta abizenak | Denbora |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Baldomero Espartero | 1854ko azaroaren 28a – 1856ko uztailaren 14a |
| Gerra ministroa | Leopoldo O'Donnell | 1854ko azaroaren 28a – 1856ko uztailaren 14a |
| Ogasun ministroa | Francisco Santa Cruz Pacheco | 1856ko otsailaren 7a – uztailaren 14a |
| Agintaritza ministroa | Francisco Santa Cruz Pacheco | 1854ko azaroaren 28a – 1855eko ekainaren 6a |
| Agintaritza ministroa | Julián de Huelves | 1855eko ekainaren 6a – 1856ko urtarrilaren 15a |
| Agintaritza ministroa | Patricio de la Escosura | 1856ko urtarrilaren 15a – uztailaren 14a |
| Estatu ministroa | Claudio Antón de Luiziaga | 1854ko azaroaren 28a – 1855ko ekainaren 11 |
| Estatu ministroa | Juan de Zavala y de la Puente | 1855ko ekainaren 11 – 1856ko uztailaren 14a |
| Itsas Armada ministroa | José Félix Allende-Salazar Mazarredo | 1854ko azaroaren 28a – abenduaren 8a |
| Itsas Armada ministroa | Antonio Saanta Cruz | 1854ko abenduaren 8a – 1856ko uztailaren 14a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Joaquín Aguirre | 1854ko azaroaren 28a – 1855ko ekainaren 6a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Manuel de la Fuente Andrés | 1855ko ekainaren 6a – 1856ko urtarrilaren 15a |
| Grazia eta Justizia ministroa | José María Uría | 1856ko urtarrilaren 15a – uztailaren 14a |
| Ogasuneko ministroa | José Manuel Parado y Collada | 1854ko azaroaren 28a – abenduaren 28a |
| Ogasuneko ministroa | Juan de Mata Sevillano y Fraile | 1854ko abenduaren 28a – 1855eko urtarrilaren 21a |
| Ogasuneko ministroa | Pascual Madoz | 1855eko urtarrilaren 21a – ekainaren 6a |
| Ogasuneko ministroa | Juan Fautisno Bruil y Oliarburu | 1855ko ekainaren 6a – 1856ko otsailaren 7a |
# Flavio Mendoza

Flavio Ariel Mendoza (Maipú, Mendoza, 1971ko abenduaren 22a) dantzari, koreografo eta zuzendari artistiko argentinarra da. Hainbat antzezlan eta telebista programatan parte hartu du, eta, ondoren, ekoizle artistikoaren rola bete du, Stravaganza obragatik nabarmenduz.

## Biografia

1971ko abenduan jaioa, Mendozan eman zuen haurtzaroa. Hainbat zirku belaunalditako familia batetik dator. Besteak beste, akrobazian, dantzan eta antzezpenean nabarmendu da. Nerabezaroan sartu zen lehen aldiz dantzan, Michael Jackson abeslari estatubatuarraren imitazioak egiten. Hainbat antzezlan eta telebista programatan parte hartu du, eta, ondoren, ekoizle artistikoaren rola bete du.
2008an La previa del show (Ciudad Magazine) programan taldekidea gisa parte hartu zuen, 2010ean Animales sueltos (America TV) programan taldekide gisa lan egin zuen eta Gisela Bernalekin batera Bailando por un sueño Argentina dantza-reality show polemikoan parte hartu zuen, 2011n reality honetan bertan epaimahaikide izan zen eta ondoren, BAR-SM-ko kide izan zen, Aníbal Pachano eta Laura Fidalgokin batera.
Era berean, "Hermanos Servián" zirkoarekin harremanetan hasi zen eta bertan parte hartu zuen, Mendozak "Servián, el Circo" izena jarri zion.
2017an, reality polemiko honen jatorrizko bertsioaren epaimahaikide izan zen, Bailando por un sueño México.
2018an, taldekide gisa, Los Especiales del Show programarekin bat egin zuen (Eltrece katean emititua), eta, gainera, Bailando por un sueño Argentina programaren 2018ko denboraldiko parte-hartzaileen langileak gehitu zituen.
2023tik Polémica en el bar programaren mahaikidea da.

## Erreferentziak

* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Flavio Mendozaren twitter ofiziala
* Datuak: Q5862506
* Multimedia: Flavio Mendoza / Q5862506
# Ghostbusters II

Ghostbusters II (euskaraz Mamu-Ehiztariak II) 1989ko Ivan Reitman estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko komedia filma bat da. Bill Murray, Dan Aykroyd, Sigourney Weaver, Harold Ramis, Rick Moranis, Ernie Hudson, Annie Potts eta Peter MacNicol aktoreek antzeztu zuten.
Ghostbusters (1984) aurrekaria eta Ghostbusters III (2016) eta Ghostbusters: Afterlife (2021) jarraipenak dauzka.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
New York. Mamu-Ehiztariek hiria mamuen mehatxutik libratu zutenetik jada bost urte iragan dira. Peter Venkman doktorea (Bill Murray) jendea bere hitz jarioarekin erakartzeko gaitasuna duen parasikologo ahoberoa orain fenomenu psikikoei buruzko telebista aurkezle lanetan dabil. Ray Stantz (Dan Aykroyd) eta Winston Zeddemore (Ernie Hudson) lankideak eguneroko ogia haurrak festetan entrenetenituz irabazi ohi dute, eta Egon Spengler (Harold Ramis) teknologiaren aztiak energia psikomagnetikoaren sailean gizakien emozioak ikertuz jarraitzen du. Dana Barrett (Sigourney Weaver) eta Venkmanen arteko maitasun harremana amaitu zen, Dana beste gizon batekin ezkondu eta semetxo bat du, baina ezkontzak porrot egin eta banandu egin ziren. Orain Dana New Yorken bakarrik bizi da, zortzi hilabateko Oscar semetxoa zaindu eta Manhattango Arte Museoan zaharberritzaile gisa Janosz Poha (Peter MacNicol) margolan aditu xelebrearekin batera lan eginez, oraingoan Vigo Karpatoarra (Wilhelm von Homburg / Max von Sydow (ahotsa)) deritzon pertsonaia baten margolana zaharberritzen ari direlarik.
Dena lasai doala dirudi, baina bat-batean Oscarren gurditxoa bere kaxaz bakarrik doala diruti eta hiriko trafiko arriskutsuan bete-betean sartuko da. Danak nola edo hala bere semetxoa erreskatatuko du baina naturazgaindiko fenomenuak bere bizitzan berriz ere sartu eta bere haurra mahatxatu nahi dutela jabetuko da. Hortaz, Danak Mamu-Ehiztariei laguntza eskakizuna egingo die, bereziki bere multilaguna izan zen Venkmani, azken hau oraindik Danaz maitemindua jarraitzen duelarik SBetiko adiskide taldeari Louis (Rick Moranis) abokatu-kontulari trebea eta urduria eta Janine (Annie Potts) pazientzia amaigabeko idazkaria gehituko zaizkie.

## Aktoreak

* Bill Murray: Peter Venkman doktorea
* Dan Aykroyd: Raymond Stantz doktorea
* Sigourney Weaver: Dana Barret
* Harold Ramis: Egon Spengler doktorea
* Annie Potts: Janine Melnitz.
* Peter MacNicol: Janosz Poha doktorea
* Rick Moranis: Louis Tully
* Ernie Hudson: Winston Zeddemore
* Ivan Reitman: Itsaskor mamuaren ahotsa
* Wilhelm von Homburg / Max von Sydow (ahotsa): Vigo Karpatoarra
* Harris Yulin: Stephen Wexler epailea

## Saila

* Ghostbusters (1984)
* Ghostbusters III (2016)

## Kanpo estekak

* Ghostbusters II filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q492214
# Christiania hiri librea

Christiania hiri librea Kopenhageko Christianshavn auzoan kokaturiko hiri berezia da, bertako 850 biztanlek erdizka autogobernatua. Legalki ez bada ere, beraiek komunitate independentea osatzen dutela esaten dute. Pusher Street inguruan antolaturik dago hiria, bertan baitaude taberna, denda eta kultur elkarteak. Kale honetatik kanpora bidetxo batek biztanleen etxe berezietara eramaten du kanal baten ertzetik doalarik.
Christianiarako sarreraren arkuan hiriaren izena idatzirik dago eta bestaldean "You're now entering the EU" (Europar Batasunean sartzera zoaz). Beraiek diotenez Danimarkaren eta Europar Batasunaren barruan ez daudenez, bandera bat asmatu behar eta hiru puntu hori dituen bandera sortu zuten. Puntuak Christiania hitzak dituen "i" letren puntuak dira.

## Historia

1970. urtean guraso batzuek hesi bat behera bota zuten beren aurrek libreki jolasteko eskubidea aldarrikatuz. Ekintza honek eztabaida sortu zuen Kopenhageko egunkarietan eta 1971. urtean hiri libre bat inauguratu zuten militarrek utzita zeuzkaten barrakoietan, Christianshavn auzoan.

## Gaur egungo egoera

Lege propioak dituzte, droga arinak zilegi dira esate baterako, eta ez dute zergarik ordaintzen. Gaur egun, kalamu kontsumoa argudiatuz, Danimarkako gobernuak bertatik bota egin nahi ditu. Hasieran protesta ugari egin arren, hiritarrek beraiek behera bota zituzten kalamu saltzaileen postuak 2004ko urtarrilaren 4.ean, polizia operazioa izan bezperan.
Gobernuak beraien talde izaera baliogabetu eta gizabanako bihurtu ditu legearen aurrean. Bertakoek protestak hasi zituzten eta ondorioz polizia sarekadak egiten hasi da egunero. The Christiania Café Månefiskeren tabernan bisita egin dieten patrolak kontatzen hasi ziren eta 2006. urtean esate baterako mila patroletik gora kontatu zituzten. Polizia borrokarako armaturik eta txakurrekin etortzen da aldiro.
2006. urtean errenta bat ordaintzeko agindu zitzaien (1450 koroa hilero / 200 euro inguru) eta bertakoek ezetz esan zuten, Christianiak hiri libre izateari utziko ziola argudiatuz. 2007. urtean ordea Kopenhageko udaletxearen kontrola onartu behar izan zuten.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q202206
* Multimedia: Christiania (Copenhagen) / Q202206
# Belt Handiko zubia

Belt Handiko zubia (danieraz Storebæltsforbindelsen, ingelesez Great Belt Fixed Link) Danimarkako Fionia eta Seelandia uharteak elkartzen dituen zubi esekia da, bi uharte horien arteko Belt Handia itsasartea gainditzen duena. Zubiak 1624 kilometrotako luzera dauka eta munduko hirugarrena da, Txinako bi zubiren atzetik. Obra guztiak 6.790 km osatzen ditu. Øresund zubiarekin batera Eskandinavia Europa kontinentalarekin errepidez eta trenbidez lotu du.
Luzeraren arabera munduko zubi esekirik hirugarrena da Akashi Kaikyō eta Xihoumen zubien ondoren.

## Historia

Uharte biak zubi baten bidez elkartzeko ideia 1850an sortu bazen ere hainbat saiakeraren ondoren 1988an hartu zen zubia eraikitzeko erabakia. 1991ean Finlandiak protesta egin zuen Nazioarteko Justizia Auzitegian zubiaren eraikuntzak itsasuntzien Baltikorako sarrera oztopatuko zuela argudiatuz baina Danimarkak 90 milioi koroako ordainsaria eman zion eta auziak ez zuen aurrera egin. 1997an inauguratu zen tren zerbitzuarentzako eta 1998an autobidea ireki zen.
21.400 mila milioi koroa danimarkar balio zuen (1988ko prezioetan).

## Garraioa

Zubia eraiki aurretik ferry sistema batek egiten zuen uharte bien arteko distantzia. 8.000 autok erabiltzen zuten egunero zerbitzu hau. Gaur egun (2008) 32.000 autok gurutzatzen dute egunero zubia.
Trenak ere hobekuntza nabaria izan du uharte biak gurutzatzeko denbora ordubetean murriztu baita. Honako hauek dira hirien arteko ibilbidearen iraupenak:
* Kopenhage-Odense, 1:15 h.
* Kopenhage-Aarhus, 2:30 h.
* Kopenhage-Esbjerg, 2:35 h.
* Kopenhage-Aalborg, 3:55 h.
Trenaren hobekuntza honek Kopenhage-Odense eta Kopenhage-Esbjerg arteko hegaldiak kendu ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The World's Greatest Bridges» Stretto di Messina jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2007/09/28).
* ↑ (Ingelesez) «Passage through the Great Belt (Finland v. Denmark)» International Court of Justice.
* 1 2 (Ingelesez) Facts and history. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2013/06/23).

## Kanpo estekak

* (Danieraz)(Ingelesez)(Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q213962
* Multimedia: Storebæltsforbindelsen / Q213962
# Europako kontu-unitate

Europako kontu-unitatea (ECU) 1979an Europako Diru Sistemako funtsezko osagai moduan sortu zen diru artifiziala izan zen, Batasuneko estatu-diru guztiak proportzioan ordezkatzen zituena, estatu bakoitzaren ekonomiak zeukan pisuaren arabera. Euroak ordeztu zuen 1999ko urtarrilaren 1ean. Bere ISO 4217 kodea XEU izan zen eta ₠ ikurra zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221828