OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Basketball Champions League

Basketball Champions League (euskaraz: «Saskibaloiko Txapeldunen Liga»), arruntki FIBA Champions League deitua, FIBAk Europarako sortutako eta kudeatutako saskibaloi txapelketa da. Euroleaguearekin lehiatu nahi du, eta nazioarteko erakundearen asmoa lehiaketa hori ordezkatzea da. Txapelketa 2015. urtearen erdialdean sortu zuten, FIBAko eta Euroleagueko buruzagien arteko bilera baten ondoren. 2016ko martxoaren 21ean aurkeztu zuten ofizialki.
Mendebaldeko Europako txapelketa nagusia ez izan arren, Euroleagueak kontinenteko txapelketa garrantzitsuena izaten jarraitzen baitzuen garrantziari dagokionez, FIBAk txapelketa horretako txapelduna aukeratuko zuen Kontinente arteko Saskibaloi Kopa jokatzeko Europako ordezkari gisa sortu zenetik, 2016an izan zen FIBA-Euroleague zatiketaren ondorioz.

## Emaitzak

| # | Urtea | Finala | Finala | Finala | Hirugarren eta laugarrena | Hirugarren eta laugarrena | Hirugarren eta laugarrena |
| # | Urtea | Txapelduna | Emaitza | Txapeldunordea | Hirugarrena | Emaitza | Laugarrena |
| 1 | 2016–17 | Canarias | 63–59 | Banvit | Monaco | 91–77 | Reyer |
| 2 | 2017–18 | AEK | 100–94 | Monaco | UCAM Murcia | 85–74 | Ludwigsburg |
| 3 | 2018–19 | Virtus | 73–61 | Canarias | Antwerp Giants | 72–58 | Bamberg |
| 4 | 2019–20 | San Pablo Burgos | 85–74 | AEK | JDA Dijon | 70–65 | Zaragoza |
| 5 | 2020–21 | San Pablo Burgos | 64–59 | Karşıyaka | Zaragoza | 89–77 | SIG Strasbourg |
| 6 | 2021–22 | Canarias | 98–87 | Manresa | Ludwigsburg | 88–68 | Hapoel Holon |
| 7 | 2022–23 | Baskets Bonn | 77–70 | Hapoel Jerusalem | Canarias | 84–79 | Unicaja Málaga |
| 8 | 2023–24 | Unicaja Málaga | 80–75 | Canarias | UCAM Murcia | 87–84 | Peristeri |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) fiba.com. PR N°68 - FIBA offers innovative partnership to top European clubs. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Se divide el básquet europeo con la Liga de Campeones» basquetplus.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Es el fin de la Euroliga?» basquetplus.com.
* ↑ (Ingelesez) fiba.com. PR N.º 73 - FIBA confirms launch of Basketball Champions League for 2016-17 season. .
* ↑ (Ingelesez) FIBA. Basketball Champions League officially launched in Paris. .
# Cheow Lan aintzira

Cheow Lan aintzira (thailandieraz: เชี่ยวหลาน) edo Rajjaprabha urtegia (อ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา) Khao Sok parke nazionalean dago, Surat Thani probintzian, Thailandia. 185 kilometro karratu dituen aintzira artifizial bat da, 1987an irekia Rajjaprabhako urtegia sortu zenean elektrizitatea sortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Rajjaprabha Dam» web.archive.org 2014-05-17 (Noiz kontsultatua: 2025-02-10).
# Izaskun Andonegi

Izaskun Andonegi Goikoetxea (Donostia, 1967-) zainketa aringarrietako erizaina da, eta doluaren kudeaketan aditua da.
IPIR formakuntza jaso zuen Bartzelonan.

## Indian

Indian egindako lau urteko egonaldi batean hartu zuen erabakia erizaintza ikasteko eta zainketan aringarrietan berezitzeko. Zaintza horietan masterra du Kataluniako Onkologia Institutuan eskuratua.

## Bidegin

Bidegin elkartearen, Gipuzkoako dolu eta laguntzarako zerbitzuaren, sortzaile nagusia da, eta esperientzia luzea du pertsonei heriotza eta dolu prozesuetan laguntzen.
2022an erakunde horrek Donostiako Herritar Merezimenduaren domina jaso zuen egindako lanagatik.

## Errukiaren lanketa

Kaliforniako Stanford Unibertsitatearen barruan, Errukiaren Institutuan irakaslea da Compassion Cultivation Training (CCT) formakuntzan, Errukia Lantzeko Entrenamenduan.
Halaber, "compassionate communities" izeneko mugimenduan parte hartzen du Bidegin-ekin, Euskadiko Komunitate Errukitsuen Sarearen barruan (RECC/EKES). Donostiarekin batera, Orio, Zarautz, Tolosa, Irun-Hondarribia, Elgoibar, Gasteiz, Getxo, Santurtzi eta Sopela dira gaur egun sare horren kideak.

## Dokumentaletan protagonista

Azken urteotan parte hartu du ikus-entzunezko hainbat lanetan, besteak beste Arteman Komunikazioak ekoiztutako "Aulki hutsak" (Iñaki Peña, 2013), "Mendian hil. Hirian hil" (Iñaki Peña, 2020) eta "Arantzazu. 26 zm, 5 mende, herri 1" (Pello Sarasua, 2023) dokumentaletan.

## Ikus, gainera

* Zainketa aringarriak eta zinema

## Erreferentziak

* ↑ Instituto IPIR. Formación en duelo y pérdidas.
* ↑ «Izaskun Andonegi: «Heriotzak beldurra ematen digu»» Irutxuloko Hitza 2018-12-13 (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
* ↑ «Izaskun Andonegi» Compassion Institute (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendiola, Jorge F.. (2022-01-13). «Tamborrada 2022 | Izaskun Andonegi, Medalla al Mérito Ciudadano: «Sentirte igual que otras personas es sanador»» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
* ↑ Entrenamiento en el Cultivo de la Compasión (Izaskun Andonegi).

## Kanpo estekak

* Bidegin elkartearen webgunea.
* Datuak: Q125810808
# Mi bemol maior

Mi bemol maior (Europako notazioan Mi♭M ere, eta notazio amerikarrean E♭) eskala maiorrek mi notatik abiatuta duen tonalitatea da; nota hauek osatzen dute: mi♭, fa, sol, la♭, si♭, do eta re. Armadurak hiru bemol ditu: mi♭, la♭, eta si♭. Minorren duen tonalitate erlatiboa do minorra da. Tonalitate homonimoa, berriz, mi bemol minorra da. Tonalitate enharmonikoa re sostenitu maior da.

## Do minor eskalako lan musikalak. Adibideak
### Konposizio klasikoa

Beethovenen hainbat obra ospetsu daude tonalitate honetan, hala nola, Sinfonia "Heroikoa", Pianorako 5. kontzertua (Enperadorea), Pianorako 26. sonata (Agurrak), eta Hamargarren sinfonia hipotetikoa.
Oso tonalitate egokia da metalezko haize-instrumentuentzat. Horregatik, instrumentu hauek bakarlari gisa dituzten lan asko tonu honetan daude, esaterako:
* Mozarten tronparako kontzertuetako hiru
* Joseph Haydn 'Tronpetarako kontzertua' ospetsua
* Anton Brucknerren 4. sinfonia ("Erromantika"), tronparako doinu garrantzitsu batekin lehen mugimenduan.
Chopinek obra batzuk konposatu zituen, hala nola Gauekoa, Opus 9, 2. zenbakia eta Andante spianatoa eta polonesa distiratsu haundia, Op. 22. Bestalde, Mahlerrek mi bemol maiorrean Milen sinfonia idatzi zuen.
* Mozart
* Haydn
* Chopin
* Bruckner
* Beethoven

### Abestiak

Sarritan erabili da mi bemol maiorra gospel musikan. Kantu hauetan ere bai:
* Gaztelugatxe, (Folk-Oskorri-Natxo de Felipe)
* Isil-isilik Euskal abesti herrikoia
* Musturrek sartunde (alkandorie!) - Gatibu
* Bridge Over Troubled Water (Simon & Garfunkel)
* You're Beautiful (James Blunt)
* Bad Day (Daniel Powter)
* Basie's Blues (Count Basie)
* Today (The Smashing Pumpkins)
* The Long and Winding Road (The Beatles)
* Fix You (Coldplay)
* The Beattles (1965)
* Simon & Garfunkel (1968)
* Oskorri
* Gatibu - Musturrek sartunde

## Kanpo estekak

* Datuak: Q934895
* Multimedia: E-flat major / Q934895
# Musturrek sartunde

Musturrek sartunde (edo Alkandorie!) Gatibu taldearen abestia da. 2002an Ohiuka diskoetxearekin argitaratutako Zoramenak albumean plazaratu zuten, taldearen lehen diskoan. Hitzak ere taldearenak dira. Taldearen abesti ezagunenetariko bat da.
Abestia Re sostenitu maior tonalitatean dago.
* Alkandora
* Zoramena
* Gatibu

## Hitzak

Sexu-"kalentoi" baten inguruan istorio oso bat kontatzen ditu abestiak, erritmo bizian gainera 183 hitzetan. Egun oso batean zehar hirutan errepikatzen da prakak eta alkandora arin-arin jantzi edo eranzteko premia:
1) Gustuko lagunaren deia: "ez dago inor etxean eta pasatu zaitez"
    "Ta prakak ezin sartu... ezin lotu alkondarie..."
2) Lagunaren etxean sartu eta kalentoia, sofaren gainean etzanda
    "Ta prakak ezin kendu... ezin kendu alkondarie..."
3) Hurrengo goizean elkarrekin lotan oraindik lagunaren mutilaren deiak esnatzen gaitu, kotxea aparkatuta laster gorantza datorrela. Alkondarie!
    "Ta prakak ezin sartu... ezin lotu alkondarie..."
Hau da abestiaren bukaera errepikatzen dena:
| Jatorrizko hitzak bizkaieraz | Euskara idatzi batuaz edo |
| Musturrek sartunde [...] Ta zoro moduen jarriko gara ta probatu gendun estixen musturrek sartunde zoro moduen jarriko gara ta gosatzen goiza helduko da alkarreri lotuta [...] | Muturrak sartuta [...] Eta zoro (ero) moduan jarriko gara eta probatu genuen eztian muturrak sartuta zoro moduan jarriko gara : eta gozatzen goiza helduko da elkarri lotuta [...] |

## Erreferentziak

* ↑ «Zoramena» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ Gatibu - Topic. (2014-12-25). Lorak eskeintzen. (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) Cabeza, Pablo. (2010-12-01). «Un DVD y un CD resumen la historia de los apreciados Gatibu - GARA» gara.naiz.eus.
* ↑ «Gatibuk musika utziko du, 25 urteko ibilbidearen ostean» EITB 2024-09-18 (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ Gatibu - Topic. (2014-12-25). Musturrek sartunde. (Noiz kontsultatua: 2025-02-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «MUSTURREK SARTUNDE - Gatibu» Letras.com 2024-07-31 (Noiz kontsultatua: 2025-02-10).

## Ikus, gainera

* Alex Sardui
* Haimar Arejita
* Gaizka Salazar
* Mikel Caballero
* Urepel (abestia)
* Ez naz Makurtuko
* Euritan dantzan

## Kanpo estekak

* Musturrek sartunde Youtube, Gatibu: gaia
* Musturrek sartunde Karaoke, Gabi de la Maza Youtube,
* Bilaketa: "Lorak eskeintzen" Youtube. 25 bideo (argazki sekuentziekin, zuzeneko kontzertuen grabazioak...)
* Gatibu - Badok.eus euskal musikaren atarian
* Datuak: Q132170805
# Sphyraena viridensis

Sphyraena viridensis Sphyraena generoko animalia da. Arrainen barruko Sphyraenidae familian sailkatzen da. Talde handitan mugitzen da, maiz 100 kide baino gehiagokoak. 128 zentimetro arteko tamaina lor dezakete.

## Banaketa

Espeziea Atlantikoaren ekialdean aurki daiteke (Cabo Verde, Kanariar Uharteak, Azoreak) eta Mediterraneoan (Libanotik Espainiara).

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Sphyraena viridensis», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Sphyraena
* Sphyraenidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q2697585
* Multimedia: Sphyraena viridensis / Q2697585
* Espezieak: Sphyraena viridensis
# Leland D. Melvin

Leland Devon Melvin (1964ko otsailaren 15 - ) estatubatuar ingeniaria eta NASAko astronauta erretiratua da. Atlantis anezkarekin lan egin zuen STS-122 misioko espezialista gisa, eta ondoren STS-129 misioan. Melvin NASAko hezkuntza arduradun izan zen 2010ean. Aurretik, amerikar futbol jokalaria izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q632907
* Multimedia: Leland D. Melvin / Q632907
# Poitiers Basket 86

Poitiers Basket 86, normalean Poitiers edo PB86 deitua, Poitiersko saskibaloi taldea da. Etxeko partidak Salle de Saint-Eloi aretoan jokatzen du, noizbehinka Les Arènes erabili arren.

## Historia

Kluba 2004an sortu zen CEP Poitiers eta Stade Poitevin kluben batasunetik, N1ean jokatuz, Frantziako saskibaloiaren hirugarren mailan. 2006an LNB Pro Bra igo zen, bere kategoriako txapeldun gisa, eta 2009an LNB Pro Ara igo zen azkenean, finalean Limoges CSP garaituz.

## Palmaresa

* Pro B : 2009
* N1 : 2006

## Jokalari nabarmenak

* Pape Badiane
* Moustapha Fall
* Evan Fournier
* / Sekou Doumbouya
* Kenny Grant
* Anthony Dobbins
* Ahmad Nivins

## Erreferentziak

* ↑ eurobasket.com NM1: Season 2005-2006
* ↑ eurobasket.com Pro B: Season 2008-2009

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955311
* Multimedia: Poitiers Basket 86 / Q955311
# 2025eko erasoa Örebroko eskolan

2025eko erasoa Örebroko eskolan, Suedian, otsailaren 4an izan zen. Tiroketa bat izan zen Risbergska campusean, helduentzako hezkuntzako zentro batean, Örebronen. 11 pertsona hil eta 6 zauritu ziren. Hildakoen artean Rickard Andersson zegoen, erasotzaileak, bere buruaz beste egin zuena. Poliziak ez zuen erasotzailearen berri. Ustez, bakarrik jardun zuen, eta ez zegoen talde kriminalekin lotuta; gainera, baztertu egin zuten erakunde terroristekin loturarik izatea. Suediako lehen ministro Ulf Kristerssonek herrialdearen historiako tiroketarik «lazgarriena» izan zela esan zuen egun bereko arratsaldean emandako prentsaurrekoan.

## Eskola

Risbergska Campusa helduentzako hezkuntza zentro bat da eta bertara lehen edo bigarren hezkuntza amaitu ez duten pertsonak joaten dira nagusiki. Suediako Örebron dago ikastetxea, eta beste hezkuntza-erakunde batzuekin partekatzen du campusa. 2025ean 2.000 ikasle heldu inguru matrikulatuta zeuden bigarren mailako ikastaroak eta etorkinentzako suedierazko ikastaroak eskaintzen dituen ikastetxean.

## Tiroketa

Poliziak 12:33 inguruan deitu zituzten (11:33 UTC). Eskolako bi irakaslek esan zuten tiroak entzun zituztela korridore batean, ondoren, ordu erdiz isiltasuna, eta gero tiro gehiago. Egileak eta poliziak tiroak trukatu zituzten, baina ez zen agenterik zauritu. Tiroketaren unean, ohi baino ikasle gutxiago zeuden eraikinean, asko azterketa nazional bat egin ondoren joan baitziren etxera. Tiroketan erasotzaileak su-arma automatiko bat erabili zuen.
Hamar pertsona eta tiroketaren egilea hil ziren. Sei pertsona Örebroko Unibertsitate Ospitalera eraman zituzten, eta horietako bostek bala-zauriak eta bizia arriskuan jartzen zuten lesioak zituzten. Sei polizia-agente, bestetik, artatu zituzten kea arnasteagatik.
Tiroketaren biharamunean, 35 urteko Rickard Andersson susmagarritzat jo zuten. Andersson Risbergska Campusean matrikulatuta zegoen eta 2021ean utzi zuen azken ikasturtea. Poliziak susmagarriaren bizilekua miatu zuen Örebron. TV4k jakinarazi zuen gizonak su-armen lizentzia zuela eta ez zuela aurrekari penalik. Bakardadean bizi zela eta langabezian zegoela ere jakinarazi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.eitb.eus/eu/albisteak/mundua/osoa/9687352/gutxienez-hamar-pertsona-hil-dituzte-suediako-orebro-hiriko-ikastetxe-batean-izandako-tiroketan/
* ↑ https://www.berria.eus/mundua/gutxienez-hamar-pertsona-hil-dituzte-suedian-tiroketa-batean_2137045_102.html
* ↑ https://www.bbc.com/news/articles/c79d52gpd02o
* ↑ https://web.archive.org/web/20250204172433/https://www.dn.se/sverige/skjutning-i-orebro-detta-har-hant/
* ↑ https://www.svt.se/nyheter/lokalt/orebro/stor-polisinsats-i-orebro-r77xx0
* ↑ https://apnews.com/article/sweden-shooting-adult-education-center-fa26e8064a0708ddc213c7cd9f50267c
* ↑ https://www.france24.com/en/live-news/20250205-sweden-reels-from-worst-mass-shooting-in-its-history

## Kanpo estekak

* Berriaren bideoa EITB webgunean.
* Datuak: Q132132116
* Multimedia: 2025 Risbergska school shooting / Q132132116
# Daft Punk

Daft Punk frantziako disc jockey bikote bat izan zen, Guy-Manuel de Homem-Christo eta Thomas Bangalter musikariek osatua. Musika bikote hau Parisen 1990eko hamarkadaren amaieran hasi zen, French House mugimenduaren inguruan Air, Phoenix edo Cassiusekin batera.
House musikaren talde garrantzitsuenetako bat izan zen musika genero hau mundu osoan ezagutzera eraman zuelako. Thomas Bangalter Stardust taldearekin izan zen Guy-Manuel de Homem-Christorekin elkartu aurretik baina taldea utzi zuen nahiz eta arrakasta izan.

## Historia

1997an bere lehen albuma kaleratu zuten, Homework izenekoa. Disko honek arrakasta handia izan zuen kritikaren aldetik. 2001an bere bigarren albuma Discovery kaleratu zen eta honek lehengoak baino arrakasta gehiago izan zuen, «One More Time» «Harder, Better, Faster, Stronger» eta «Digital Love» singleek bultzatuta batik bat. 2005ean bere hirugarren albuma atera zuen Human After All, 2007an bere zuzenezko lehengo albuma Alive 2007 eta 2010ean Tron: Legacy filmerako musika.
2013an Random Access Memories albuma plazaratu zuen bikote honek eta arrakasta ikaragarria izan zuen, batez ere Pharrel Williams eta Nile Rodgersekin egindako«Get Lucky» eta «Lose Yorself To Dance»
2020ko otsailaren 22an taldekideek ibilbidea bukatutzat jo zuela iragarri zuten.

## Diskografia

* 1997: Homework
* 2001: Discovery
* 2005: Human After All
* 2013: Random Access Memories

## Erreferentziak

* ↑ «Daft Punk | DJZ» web.archive.org 2013-01-20 (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Ingelesez) «Daft Punk: Behind the robot masks» The Telegraph (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Ingelesez) «Daft Punk» Rolling Stone (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ Eslava, Ane. «Daft Punk taldea banatu egin da» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-03-06).
* ↑ (Ingelesez) Aswad, Jem; Aswad, Jem. (2021-02-22). «Daft Punk Has Split Up, Publicist Confirms» Variety (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185828
* Multimedia: Daft Punk / Q185828
# Asturiasko Renfe Aldiriak

Asturiasko Renfe Aldiriak (asturieraz: Cercaníes Asturies) Espainiako Asturiasko Printzerrian dagoen aldiriko trenen sarea da. Sarea bederatzi lineak osatzen dute, Oviedo/Uviéu, Gijón/Xixón eta Avilés hirien artean banatuta.
Aldiriko trena 1989. urtean inauguratu zen , eta linetarekin, egungoaren antzeko egoeran, eta 2013ko urtarrilaren 1an linetik linera inauguratu zen, 2023an f-a izenez kenduta .
Renfe Aldiriak marka komertzialaren pean jarduten du, Iberiar Penintsulako hiri nagusietako garraiobide guztiak biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan. 2023ra arte, Renfe Feveren pean jarduaten zuten C-4ftik C-9f lineek.

## Historia

1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Bilbo dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.
Orduan, hiru lineak inauguratu ziren: eta lineak. Linea horrek, zehazki, Santander eta Larrainotza geltokiak arteko ibilbidea egiten zuen.
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, eta lineak Asturiasko Renfe Aldiriak sarean sartu ziren, Renfe enpresaren menpe.

## Sarea

Sareak bederatzi linea ditu, guztira 153 geltoki eta 432,43 kilometro egiten dituzte.
| Ibilbidea | Inaugurazioa | Luzera (km) | Geltokiak |
| Ponte de los Fierros ↔ Gijón/Xixón | 1989 | 75,0 | 27 |
| l'Entregu ↔ Oviedo/Uviéu | 1989 | 33,2 | 13 |
| Llamaquique ↔ San Xuan de Nieva | 1989 | 29,5 | 14 |
| Gijón/Xixón ↔ Cuideiru | 2013 | 64,5 | 32 |
| Gijón/Xixón ↔ Llaviana | 2013 | 48,9 | 26 |
| Oviedo/Uviéu ↔ l'Infiestu | 2013 | 47,8 | 21 |
| Oviedo/Uviéu ↔ San Esteban | 2013 | 51,2 | 21 |
| Coḷḷanzo ↔ Baiña | 2013 | 34,6 | 18 |
| Gijón/Xixón ↔ Trubia | 2013 | 47,8 | 11 |

## Ustiapena

Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

## Erreferentziak

* ↑ Javier Bustunduy hil da
* 1 2 22/2012 Errege Lege Dekretua
* ↑ (Gaztelaniaz) País, El. (1980-01-17). «Trena eta metroa lotzen dituen aldiriko plan bat» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-04-19).

## Ikus, gainera

* Renfe Aldiriak
* Asturiasko Garraio Partzuergoa

## Kanpo estekak

* Asturiasko Renfe Aldirietako webgunea
* Datuak: Q1054739
* Multimedia: Cercanías Asturias / Q1054739
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Stockholmgo triskantza

Stockholmgo triskantza (suedieraz: Stockholms blodbad; danieraz: Det Stockholmske Blodbad) Kristian II.aren daniar indarrek Suedia inbaditu ondoren burututako sarraskia izan zen.
Gertaera Kristian II.a Suediako errege berria koroatu ondoren gertatu zen, gonbidatuak Tre Kronor gazteluko bilera batera gonbidatu zituztenean. Gustav Trolle artzapezpikuak, Almarestäketeko gotorlekua eraistea bezalako gauzengatik ordain ekonomikoa eskatuz, zalantzan jarri zuen Sten Sture Gaztea suediar erregeorde ohia eta haren aldekoak heresiaren errudun izan ote ziren.
Nahiz eta Kristian II.ak amnistia agindu eta zuzenbide kanonikoa aldarrikatuz, sarraskia 1520ko azaroaren 4tik 10era bitartean gertatu zen, batez ere azaroaren 7an eta 8an ehun bat pertsona hil zirelarik (batez ere erregeordearen alde zeuden nobleziako eta kleroko kideenak). Exekuzio horiek Stortorgeten, «plaza nagusian», egin zituzten Gamla Stango San Nikolas katedralaren ondoan, Stockholmgo hiri zaharrean.
Sarraskiaren ondorioz, Kristian II.ak Suedian Kristian Tyrann (euskaraz: «Kristian Tiranoa») deitu zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Erik Gustaf Geijer, Svenska folkets historia (1832–36)
* ↑ (Suedieraz) Stockholms blodbad. in: Nationalencyklopedin..
# Itsastar

Itsastarra edo nabigatzailea —Ipar Euskal Herriko euskaran, itsasturi ere deitua; eta, gizonezkoa bada, itsasgizon ere deitua— itsasoan nabigatzen duen gizabanakoa da. Marinela edo tostartekoa deritzo, itsasontzian eskuzko lana egiten duen langilea bada.

## Erreferentziak

* ↑ «itsastar» sarrera in Euskaltzaindia: Euskaltzaindiaren Hiztegia, Elkar, 2012.
* ↑ «marino», Elhuyar gaztelania-euskara hiztegia.
* ↑ «marinel», Lur Hiztegi Entziklopedikoa
* ↑ «marinel», Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45199
* Multimedia: Sailors / Q45199
# 1520
## Gertaerak

* Azaroaren 9a – Stockholmen, daniar inbasioaren aurkako erresistentzian parte hartzeagatik 82 suediar noble eta elizgizon exekutatu zituzten.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Abuztuaren 1a – Sigismundo II.a Poloniakoa, Poloniako erregea eta Lituaniako Duke Handia (h. 1572).
* Urriaren 5a – Alexandro Farnese, italiar kardinala (h. 1589).
* Diego Ibarra, gipuzkoar konkistatzailea (h. 1576).
* Cornelius van Cleve, flandriar margolaria (h. 1567).
* Jean Ribault, frantses kolonizatzailea (h. 1565).

## Heriotzak

* Otsaila – Sten Sture Gaztea, Suediako erregeordea (j. 1493).
* Otsailaren 24a – Alonso Aragoikoa, Zaragozako artzapezpikua eta Aragoiko erregeordea (j. 1470).
* Martxoaren 16a – Martin Waldseemüller, alemaniar kartografoa, Amerika izena erabiltzen lehenengoa (j. 1470).
* Apirilaren 2a – Luis de Mendoza, espainiar itsasgizon eta esploratzailea.
* Apirilaren 6a – Rafael, italiar artista (j. 1483).
* Apirilaren 7a – Gaspar de Quesada, espainiar itsasgizon eta esploratzailea..
* Ekainaren 29a – Moctezuma II.a, Tenochtitlángo agintaria Inperio Aztekako konkista hasi zenean (j. c. 1466).
* Irailaren 22a – Selim I.a, Otomandar Inperioko sultana.
* Abenduaren 20a – Amaneo Albretekoa, okzitaniar kardinala, Iruñeko apezpikua (j. c. 1478).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6284
* Multimedia: 1520 / Q6284