# Juanan Pereira

Juan Antonio Pereira Varela, edo Juanan Pereira, (Irun, 1975) informatikaria eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da Donostiako Informatika Fakultatean, eta ikertzailea ONEKIN ikerkuntza taldean. Gaur egun LLMak (hizkuntza eredu handiak) software-ingeniaritzan eta hezkuntzan nola erabili daitezkeen ikertzen ari da. Informatikaz eta zibersegurtasunazko aditu gisa agertu da hedabideetan.
Informatika ikasi zuen Donostiako Informatika Fakultatean (1998) eta doktore-titulua EHUn bertan lortu zuen 2014an bigarren hizkuntzen ahozkotasuna praktikatu eta hobetzeko Babelium proiektua sortuta. Ikasten.io gunean biltzen ditu bere proiektuetako batzuk.
Irakaslea da EHUn 2005etik, besteak beste Web Sistemak eta Software Ingeniaritzako irakaslea. Unibertsitatean sartu baino lehen, Gipuzkoako Bazkundean egin zuen lan IKT ingeniari gisa, baita Arista Multimedian ere, teknikoen arduradun gisa, Espainia mailako webgune ezagunak garatzen.

## Unibertsitateko irakaslea

2005etik irakaslea da EHUn. Konputagailuen programazioari buruzko irakasgai ugari eta hiru ikastegitan irakatsi du:
* Donostiako Informatika Fakultatean: 1) Softwarearen Ingeniaritza, 2) Segurtasun Informatikoa, 3) Datu-egiturak eta Algoritmoak, 4) Informazio Sistemen Analisia eta Diseinua, eta 5) Programazioa II.
* Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolan: 1) Informatikaren Oinarriak.
* Bilboko Ingeniaritza Eskolan: 1) Sistema eragileetarako sarrera, 2) Softwarearen Ingeniaritza, 3) Segurtasun Informatikoa, 4) Datu-egiturak eta Algoritmoak, 5) Informazio Sistemen Analisia eta Diseinua, 6) Web Aplikazio Aberastuen Garapena, eta 7) Softwarearen Ingeniaritza.
Hainbatetan azaldu da hedabideetan aditu gisa, informatikaz edo zibersegurtasunaz.
| « | Internet bidez erostea dendan erostea bezain segurua izan daitekeela, betiere, oinarrizko neurri batzuk hartuz gero. Lehenbizi, kontuan hartu behar dena da komunikazioa zifraturik egotea. Webgunearen helbidean "https" agertzen bada, horren seinale da.[...] Ea saltzailea fidatzekoa den jakiteko, foroetan begiratzeko aholkua eman du,; adibidez, Trustpilot guneak horretarako aukera ematen du. [...] Ordenagailuan sakelakoan gailuaren sistema eragilea eguneratuta egon behar da, baita nabigatzailea edo aplikazioak ere.[...] Ganorazko antibirus bat edukitzea ere gomendatu du segurtasun handiagoz ibiltzeko [...] Wifi publikoak saihestu behar dira Interneten erosketak egitean [...] | » |
| —Juanan Pereira, 2021 |||

## Web-ingeniaritzako ikertzailea

2014an doktore-titulua lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean Tesian Babelium Project izeneko plataforma sortzearekin lotuta egon zen. Babelium bigarren hizkuntzen ahozkotasuna praktikatu eta hobetzeko proiektua izan zen. Tarte horretan EHUko ikertzaile nagusia izan zen Babelium izeneko proiektu europarrean (Lifelong Learning Program 2013- 2015 deialdikoa, 543194-LLP-1-2013-1-ES-KA2-KA2MP), eta geroago produktu hori erregistratu ere egin zuen.
Juanan Pereiraren ikerkuntza-lerroak hiru dira: txatboten garapena, Kode Irekiko Softwarea sortzeko ingeniaritza eta eLearning, beti ere ONEKIN ikerkuntza taldearen barruan.

### Babelium Project

Tesiak frogatu zuen posible zela web-plataforma kolaboratibo bat eraikitzea, irekia eta kalitate tekniko onekoa, zenbait hizkuntzatan ahozko ariketekin praktikatu eta ebaluatzeko, bideo interaktiboak erabiliz. Tesiaren ondorioz, plataforma ireki, fidagarri, eskalagarri, seguru eta eramangarri bat sortu zen, Babelium Project izenekoa. Plataforma horrek, hainbat ikastetxetan probatua, erabiltzailearen ahotsa eta irudia modu interaktiboan grabatzeko aukera ematen zuen, web-nabigatzailearen bidez, kanpoko beste aplikaziorik instalatu beharrik gabe. Proiektuan parte hartu zutenek 3.600 bideo-erantzun baino gehiagoko portfolio bat sortu zuten, eta 340 bideo-ariketa baino gehiago. 30.000 kode-lerro baino gehiago sortu ziren GPLv3 lizentziapean; gainera, kode irekian oinarritutako irtenbideak eta framework-ak integratu ziren. Babeliumen garatutako APIaren erabilerari esker, plataforma ingurune mugikorretan eta ikastetxeetan asko erabiltzen diren LMS sistemetan (Moodle, adibidez) integratu eta erabili ahal izan zen. Babeliumek Euskadiko web sistema onenaren saria jaso zuen Buber Sarien 2011ko edizioan, eta Europar Batasunak Lifelong Learning Programme (2013-2015) ekimenaren barruan finantzatu beharreko proiektuetako bat bezala hautatu zuen.

### Software garapena LLMak erabiliz

Hizkuntza Eredu Handiak eta txatbotak softwarea sortzeko tresna oso baliagarriak direla pertsonalki frogatu ondoren 2024ko azaroan ikastaro praktiko bat eman zuen euskaraz IEB2024 bilkuran. Handik bi astera ikastaro praktiko bera errepikatu zuen gaztelaniaz La lagunako Unibertsitatean. Hitzaldi horietan, Eskala Handiko Hizkuntza Ereduen (LLM) aplikazio praktikoak aztertu zituen unibertsitateko hezkuntza-testuinguruan. Hamar erabilera-kasu zehatz aurkeztuta. Tresna horiek irakaskuntza-esperientzia eta ikasleen ikaskuntza nola hobe ditzaketen erakusten dute. Hona hemen adibide batzuk:
* Proiektu akademikoen plangintza eta jarraipena egiteko laguntza
* Hezkuntza-edukiak sortzea eta berrikustea
* Ebaluazio eta atzera-elikadura pertsonalizatua
* Aipamenak eta erreferentzia akademikoak gomendatzea
* Material didaktiko interaktiboak sortzea
Teknologia horien erabilera etiko eta arduratsuaren garrantzia azpimarratzen da, eta funtsezko kezkei heltzen zaie, hala nola kostuei, menpekotasun teknologikoari, pribatutasunari eta energia-kontsumoari. Aurkezpena amaitzeko, Irakasle Laguntzaile Birtualen zereginari eta goi-mailako hezkuntzaren eraldaketan izan duten eraginari buruzko gogoeta egiten zuen.

## Udako Euskal Unibertsitateko kidea

Udako Euskal Unibertsitateko Informatika Sailean ere aritu izan da irakasle gisa hainbat ikastarotan.
* Softwarearen garapena LLMak erabiliz: 10 adibide praktiko (Informatikari Euskaldunon Bilkura, IEB2024).
* Segurtasuna eta pribatutasuna. Juanan Pereirak dinamizatuta, Iñaki Mora Lopez eta Mikel Iturbe Urretxaren hitzaldia (Informatikari Euskaldunen Bilkuran, IEB2018).
* Bibliografiaren kudeaketa Zotero (software librea) erabiliz (UEU, 2018).
* Bibliografiaren kudeaketa Zotero egokia Tailerra, Ikergazte - 2017.
* OINARRIAK TEKNOLOGIA ETA PEDAGOGIA: On-line eta blended ikaskuntza: aplikazioak eta baliabideak HEZikt titulu propioan (IKTak eta Konpetentzia Digitalak) UPV/EHU eta UEUren eskutik, 2016/17, 2017/18 eta 2018/19 ikasturteetan.'HTML5 lengoaia eta JavaScript APIak' liburua.
* HTML5 estandarra sakontzen (MOOC ikastaroa. ASMOZ Fundazioa eta UEU, 2015).
* HTML5 estandarra ikasten. Sarrera praktikoa (MOOC ikastaroa, Mondragon Unibertsitatea, ASMOZ Fundazioa eta UEU, 2014).
* "Software Librea: sistema, sarea" UPV/EHU + ASMOZ Fundazioa. “Segurtasuna eta web aplikazioak” titulu propioan 4 kreditu 2010/11 ikasturtean eta 2008/09 ikasturtean.
2021ean HTML5 lengoaia eta JavaScript APIak liburu "irekian" argitaratu zuen. Web nabigatzailearekin arakatzen ditugun webguneak garatzeko, besteak beste, HTML5 eta JavaScript APIak erabiltzen direnez. liburuan programatzaile guztiontzat funtsezkoa da ezagutzea HTML5en erabiltzen diren JavaScript APIak deskribatzen dira (Canvas, Audioa, Bideoa, WebSocket-ak, Geokokapena...). Gainera webguneak diseinatzeko teknologia lagungarri hauek ere azaltzen ditu: JSON, Ajax, promesak, objektuetara zuzendutako programazioa, NodeJS, Express edo mongoDB. Liburua paperezko ohiko formatuan eskaintzen da, baina baita modu ireki eta dinamikoan Github atariaren bitartez ere.

## Erreferentziak

* ↑ «Members – ONEKIN» onekin.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* 1 2 «Juanan Pereira Varela» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* 1 2 3 «IEB2024. Adimen Artifizial Sortzailea.» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) Pereira, Juanan. (2024). LLMs en el Aula Universitaria: 10 ejemplos prácticos. I. Jornadas de Inteligencia Artificial para Docencia Universitaria. Conferencia invitada Universidad de La Laguna (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* 1 2 Lartzanguren, Edu. (2016-10-28). «Garbitu. Zentrifugatu. Internet suntsitu.» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 Ander De la Hoz, Jon. (2018-01-05). «'App'-ak, lapurren amu» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 «Mundura zabaldutako leihoa, ixtear» Berria 2020-09-11 (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 3 Mora Lopez, Iñaki; Iturbe Urretxa, Mikel; Pereira Varela, Juanan. (2020-02-10). «Segurtasuna eta pribatutasuna» Argia (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 Pereira Varela, Juan Antonio. (2014). «Diseño, desarrollo y validación de soluciones tecnológicas para la práctica de la expresión oral de segundas lenguas mediante un entorno colaborativo e interactivo de código abierto: babelium project» www.educacion.gob.es (UPV/EHU) (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Pereira Varela, Juanan. (2014). Diseño, desarrollo y validación de soluciones tecnológicas para la práctica de la expresión oral de segundas lenguas mediante un entorno colaborativo e interactivo de código abierto: Babelium project. Universidad del País Vasco - Euskal Herriko Unibertsitatea (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 Tubia, Iker. (2021-11-20). «Iruzurren sareetan ez erortzeko» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 3 Pereira Varela, Juan Antonio. «Adimen Artifizialeko Gradua - Irakasleak - Graduak - UPV/EHU» Graduak (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ BABELIUM an open source web platform for interactive speaking practice. European Commission Lifelong Learning Programme.
* ↑ (Ingelesez) «An innovative ICT-Based “learning” methodology and content for second-language. 1) Almost 400 videos in English, French, German, and Spanish available. 2) More than 300 civil servants in Brussels are currently using the online platform Babelium.» Newsletter #3 (Lifelong learning Programe. European Commission).
* ↑ Pereira, Juanan. (2024-11-07). Sofwarearen garapena LLMak erabiliz: 10 adibide praktiko. Tailerraren aurkezpenaren dokumentua.. Informatikari Euskaldunon Bilkura, IEB2024.
* ↑ Pereira, Juanan. (2024-11-22). LLMs en el Aula Universitaria: 10 ejemplos prácticos. I. Jornadas de Inteligencia Artificial para Docencia Universitaria. Conferencia invitada Universidad de La Laguna. (Noiz kontsultatua: 2024-12-04).
* ↑ «Juan Antonio Pereira Varela :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* ↑ «IKTak eta konpetentzia digitalak hezkuntzan» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-12).
* 1 2 Pereira Varela, Juanan. (2021). «HTML5 lengoaia eta JavaScript APIak» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 Pereira, Juanan. (2022). Github - juananpe/html5liburua - HTML5 lengoaia eta JavaScript APIak. (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).

## Ikus, gainera

* Donostiako Informatika Fakultatea

## Kanpo estekak

* @juananpe softwarea konpartitzeko Github atarian (1.360 ekarpen 2024an).
* Juanan Pereira, Google Scholar web-atari akademikoan.
* Sofwarearen garapena LLMak erabiliz: 10 adibide praktiko. tailerraren aurkezpenaren dokumentua. Juanan Pereira Varela (Informatikari Euskaldunon Bilkura, IEB2024).
* (Gaztelaniaz) LLMs en el Aula Universitaria: 10 ejemplos prácticos. Bideoa eta aurkezpenaren fitxategia. I. Jornadas de Inteligencia Artificial para Docencia Universitaria. Conferencia invitada Universidad de La Laguna.
* ONEKIN ikerketa taldea.
* UPV/EHUko Informatika Fakultatea.
* Datuak: Q92865974