OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Stefan Mutter

Stefan Mutter, (Basilea, 1956ko urriaren 3a) suitzar txirrindulari ohia da, profesionala 1979tik 1991ra.
1982ko Frantziako Tourrean eta 1984ko Italiako Giroan etapa garaipen bana lortu zuen. Horretaz gain, 1981ean Suitzako errepideko txapelketa eta Mediterraneoko Tourra ere irabazi zuen.

## Palmaresa
### Amateurretan

1977
* Gilen Tell Sari Nagusiko etapa 1
* Züricheko txapelkerta (amateur)
* 5. Etorkizuneko Tourrean eta etapa 1
* 7. Munduko errepideko txapelketan (amateur)
1978
* Mendrisiottoko Giroa
* 2. Austriako Itzulian
* 3. Munduko taldekako erlojupeko txapelketan (amateur)
* 3. Munduko errepideko txapelketan (amateur)

### Profesionaletan

1979
* 4. Romandiako Tourrean
* 8. Dauphiné Libérén
1980
* 2. Paris-Nizan
* 3. Züricheko txapelketan
* 3. À travers Lausannen
1981
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Mediterraneoko Tourra eta etapa 1
* 2. Lieja-Bastogne-Liejan
* 3. Stausee Rundfahrten
* 4. Tirreno-Adriatikoan
* 5. Flèche Wallonnen
* 7. Züricheko txapelketan
* 8. Munduko errepideko txapelketan
* 9. Amstel Gold Racen
* 9. Flandriako Tourrean
1982
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 3. Lieja-Bastogne-Liejan
* 4. Paris-Roubaixen
* 7. Espainiako Vueltan eta Puntukako sailkapena
* 7. Suitzako Itzulian
1983
* Visp Grächen
* 2. Valentzia Sari Nagusian
* 2. Valentziako Erkidegoko Itzulian eta etapa 1
* 2. Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 5. Suitzako Itzulian
* 8. Gante-Wevelgemen
* 10. Munduko errepideko txapelketan
1984
* Italiako Giroko etapa 1
* 2. Settimana Coppi e Bartalin eta etapa 1
* 3. Mediteraneoko Tourrean
* 3. Zürich kantonamenduko Sari Nagusian
* 7. Tirreno-Adriatikoan
* 7. Gante-Wevelgemen
* 7. Züricheko txapelketan
1985
* 2. Milan-Turinen
* 3. Tirreno-Adriatikoan
* 10. Flandriako Tourrean
1988
* 3. Libération Sari Nagusian (taldekako erlojupekoa)

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan

| Lasterketa | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| Italiako Giroa | - | - | 39. | - | 42. | 33. | 44. | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | 75. | - | - | 21. | - | - | UT | - | UT | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | 7. | - | - | - | 19. | - | - | - | - |
| Munduko errepideko txapelketa | 33. | - | 8. | 12. | 10. | - | - | - | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Stefan Mutter - ProCyclingStats
* Datuak: Q559512
# Felice Puttini

Felice Puttini, (Sorengo, Ticino, 1967ko irailaren 18a) pistako eta errepideko suitzar txirrindulari ohia da, profesionala 1989tik 2002ra.
1994an eta 1995ean Suitzako errepideko txapelketa irabazi zuen. 1998an Lombardiako Giroa klasikoan podiumera igo zen. Erretiratu ostean, emakumezkoen Bigla taldeko kirol zuzendaria izan da.
Aita Roberto eta anaia Nicola ere, txirrindulari profesionalak izan zen.

## Palmaresa errepidean
### Amateurretan

1984
* 2. Suitzako errepideko txapelketan (junior)
1985
* Tour du Pays de Vaud
* 2. Suitzako errepideko txapelketan (junior)
* 3. Rüebliland Sari Nagusian
1987
* 2. Suitzako errepideko txapelketan (amateur)
* 4. Gilen Tell Sari Nagusian
1988
* Aostako Haranako Giroko etapa 1
* Sion-Savièse
* 2. Stausee Rundfahrten

### Profesionaletan

1991
* 5. Placci Kopan
1992
* 5. Camaioreko Sari Nagusian
* 5. Settimana Coppi e Bartalin
1993
* 3. Hofbrau Kopan
* 6. Suitzako Itzulian
1994
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Portugalgo Itzuliko etapa 1
* 6. Züricheko txapelketan
* 10. Suitzako Itzulian
1995
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 2. Melinda Sarian
* 3. Pino Cerami Sari Nagusian
* 8. Urkiolako Igoeran
* 4. Bernako Tourrean
* 6. Emiliako Giroan
* 7. Romagnako Giroan
* 8. Bernocchi Kopan
* 10. Munduko errepideko txapelketan
* 10. Lombardiako Giroan
1996
* 2. Bernako Tourrean
* 3. Mendrisiottoko Giroan
* 3. Pino Cerami Sari Nagusian
1997
* 3. Emiliako Giroan
* 4. Toscanako Giroan
1998
* Mendrisiottoko Giroa
* Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusia
* 3. Lombardiako Giroan
* 8. Milan-Turinen
1999
* 3. Volta ao Distrito de Santarémen
* 6. Venetoko Giroan
2000
* Mendrisiottoko Giroa
* 5. Route Adélien
* 9. Venetoko Giroan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan

| Lasterketa | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 |
| Italiako Giroa | - | - | - | 54. | - | 62. | 50. | UT | 27. | 39. | 24. | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | 123. | - | 79. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Munduko errepideko txapelketa | - | - | 49. | UT | - | 12. | 10. | 26. | - | 59. | 35. | - | UT | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Palmaresa pistan

* Suitzako erdi-fondoko txapelketa: 1994, 1997 eta 1998

## Kanpo estekak

* Felice Puttini - ProCyclingStats
* Datuak: Q678204
# Serge Demierre

Serge Demierre, (Geneva, 1956ko urtarrilaren 16a) suitzar txirrindulari ohia da, profesionala 1977tik 1991ra.
1983an Frantziako Tourreko etapa bat eta Suitzako errepideko txapelketa irabazi zuen.

## Palmaresa
### Amateurretan

1974
* Tour du Pays de Vaud
* 3. Munduko taldekako erlojupeko txapelketan (junior)
1975
* Ekialdeko Alemaniako Itzuliko etapa 1
1976
* Suitzako errepideko txapelketa (amateur)
* Bienne-Magglingen
* 2. Commune de Meyrin Sari Nagusian

### Profesionaletan

1980
* Suitzako Itzuliko etapa 1
1981
* Alemaniako Itzuliko etapa 1
* Baracchi Saria (Daniel Gisigerekin)
* 2. Kataluniako Voltan eta 2 etapa
1982
* Suitzako Itzuliko etapa 1
* 2. Lazioko Giroan
* 8. Kataluniako Voltan
1983
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Romandiako Tourreko etapa 1
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 3. Tre Valli Varesinen
* 8. Tirreno-Adriatikoan
1984
* Ruota d'Oro
* Kataluniako Voltako etapa 1
* 2. Agostoni Kopan
* 5. Baracchi Sarian (Michael Wilsonekin)
1985
* 5. Baracchi Sarian (Daniel Gisigerekin)
1987
* Gilen Tell Sari Nagusiko etapa 1
1988
* Britainia Handiko Itzuliko etapa 1
1991
* Romandiako Tourreko etapa 1

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 |
| Italiako Giroa | - | - | - | UT | 27. | - | - | - | UT | 101. | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | 72. | 71. | UT | - | - | - | - | - | - | UT |
| Espainiako Vuelta | - | UT | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

Serge Demierre - ProCyclingStats
* Datuak: Q463988
# Hansjörg Aemisegger

Hansjörg Aemisegger (Winterthur, Zürich kantonamendua, 1952ko otsailaren 18a) suitzar txirrindulari ohia da, profesionala 1977tik 1980ra
Lorpenik nabarmenena, 1979ko Suitzako errepideko txapelketa izan zen. Gurean, 1975eko Nafarroako Itzuliko etapa bat irabazi zuen.

## Palmaresa

1975
* Nafarroako Itzuliko etapa 1
* 2. Léman Lakuko Tourrean
1976
* Léman Lakuko Tourra
* Renania-Palatinatuko Tourreko etapa 1
* 2. Stausee Rundfahrten
* 2. Berlingo Tourrean
1977
* 10. Étoile de Bessègesen
1979
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| Italiako Giroa | - | - | UT | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak

* ↑ Txantiloi:Memoireducyclisme

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1548860
# Paul Egli

Paul Egli (Dürnten, 1911ko abuztuaren 18a - ib., 1997ko urtarrilaren 23a) suitzar txirrindularia izan zen. Bere herrialdeko txapelduna izan zen.

## Palmaresa

1932
* Suitzako Ziklo-kroseko Txapelketak
1934
* Züricheko txapelketa
* Suitzako Itzuliko etapa bat
* 3. Polymultipliéen
* 6. Munduko errepideko txapelketan
1935
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Züricheko txapelketa
* Euskal Herriko Itzuliko lehen etapa eta lehen liderra
1936
* Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Suitzako Itzuliko etapa bat
* Frantziako Tourreko tapa bat
* 4. Munduko errepideko txapelketan
1937
* Suitzako Itzuliko etapa bat
* 3. Munduko errepideko txapelketan
1938
* 2. Munduko errepideko txapelketan
* 3. Züricheko txapelketan
1941
* Bernako Tourra
* 2. Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Züricheko txapelketan
1942
* Züricheko txapelketa

## Kanpo estekak

* Paul Egli - ProCyclingStats
* Datuak: Q166529
# Albert Zweifel

Albert Zweifel (Rüti (Zürich), 1949ko ekainaren 7a) ziklo-kroseko suitzar txirrindulari ohia da, profesionala 1973tik 1989ra.
Bost aldiz irabazi zuen Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa (1976, 1977, 1978, 1979 eta 1986). Suitzako txapelketa bederatzi aldiz eskuratu zuen eta txirrindularitza modalitate hau menperatu zuen 70koen hamarkadan.

## Palmaresa

* Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa
** Txapelduna (5): (1976, 1977, 1978, 1979 eta 1986)
** Txapeldunordea (3): (1975, 1982 eta 1983)
** Hirugarrena (2): (1981 eta 1984)
** Laugarrena (2): (1980 eta 1988)
* Suitzako Ziklo-kroseko Txapelketak
** Txapelduna (9): (1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984 eta 1985)
** Txapeldunordea (4): (1975, 1978, 1986 eta 1989)
** Hirugarrena (4): (1972, 1973, 1974 eta 1988)
* Beste garaipenak
** Igorreko ziklo-krosa (3): (1985, 1986 eta 1989)

## Erreferentziak

* ↑ «World Championships of Cyclo-Cross» Cycling Revealed (Noiz kontsultatua: 2010-01-25).

## Kanpo estekak

* Albert Zweifel - ProCyclingStats
* Datuak: Q326929
* Multimedia: Albert Zweifel / Q326929
# Funtzio holomorfiko

Funtzio holomorfoak analisi konplexuaren aztergai nagusia dira; $\displaystyle \mathbb {C}$ plano konplexuaren azpimultzo baten gainean definitzen diren funtzioak dira, $\displaystyle \mathbb {C}$-n balioak dituztenak, eta beren eremuko puntu baten ingururen batean bereiz daitezkeenak. Kasu honetan esaten da funtzioa holomorfoa dela puntu horretan. Funtzioa holomorfoa bada bere eremuko puntu bakoitzean, esaten da holomorfoa dela bere eremuan.
Funtzio analitiko terminoa maiz erabiltzen da "funtzio holomorfoa" terminoaren ordez, bereziki funtzio holomorfo baten zenbaki errealen murrizketa denean. Plano konplexuan holomorfoa den funtzio bati funtzio osoa esaten zaio. "Holomorfoa a puntu batean" esaldiak plano konplexuan zentratutako disko ireki batean ere bereiz daitekeela esan nahi du.

## Erreferentziak

* ↑ Duandikoetxea Zuazo, Javier. (2017). Analisi Konplexua. .
# Zenbaki irudikari

* $\ldots$ (eremu urdinaren eredua errepikatzen da)
* i$^{–3}$ = i
* i$^{–2}$ = –1
* i$^{–1}$ = –i
* i$^0$ = 1
* i$^1$ = i
* i$^2$ = –1
* i$^3$ = –i
* i$^4$ = 1
* i$^5$ = i
* i$^6$ = –1
* i$^n$ = i$^{nmod4}$ (ikusi Moduluzko aritmetika)
Zenbaki irudikaria zenbaki erreal negatibo baten erro karratua da. Zenbaki irudikariek $bi$ itxura daukate, non $b$ zero ez den zenbaki erreal bat den eta $i$ unitate irudikaria, ${\sqrt {-1}}$ dena. Beraz:
    $i^{2}=-1\,\!$
Ingeniaritza elektrikoa, elektronikoa eta hauei lotutako beste arloetan, unitate irudikaria j hizkiaz adierazten da korronte elektrikoaren intentsitatearekin ez nahasteko, i hizkiaz idazten ohi dena.
Zenbaki konplexuak, adierabakarrean, zenbaki erreal baten eta zenbaki irudikari baten batuera moduan idatz daiteke, honela:
    $a+bi\,\!$
i zenbaki irudikariari konstante irudikari ere deitzen zaio.
Zenbaki hauek $\mathbb {R}$ zenbaki errealen mutzoa zabaltzen dute $\mathbb {C}$ Zenbaki konplexuen multzora.
Gottfried Leibnizek, XVII. mendean, esaten zuen ${\sqrt {-1}}$ urlehortar moduko bat dela biziaren eta ezerezaren artean.

## Eragiketak zenbaki irudikariekin
### Zenbaki irudikarien batuketa eta kenketa

Zenbaki irudikariak zenbaki errealak balira bezala gehitzen eta kentzen dira, zenbaki irudikariaren i adierazlea eutsiz.
    ai + bi = (a+b)i
    ai - bi = (a-b)i
Adibidez:
    i + 4i = 5i
    2,3i −1,6i +5,7i = 6,4i

### Zenbaki irudikarien biderketa eta zatiketa

Zenbaki irudikariak biderkatzean i·i = -1 dela kontuan izan behar dugu:
Orduan:
    ai · bi = -(a·b)
    a · bi = (a·b) i
    ai / bi = a/b
    ai / b = (a/b) i
    a / bi = -(a/b)i
b nulua denean zatiketa ez dago definituta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9165172
* Multimedia: Imaginary numbers / Q9165172
# Distantzia

Distantzia bi objektu bata bestetik zer gertu edo zer urrun dauden jakinarazten duen zenbakizko adierazpena da. Metroetan adierazten da Nazioarteko Unitate Sisteman.
Matematikan, euklidear espazioko bi puntuen arteko distantzia haiek lotzen duen zuzenaren segmentuaren luzera da, zenbakiz adierazita. Espazio konplexuagoetan, ez-euklidear geometrian definitutakoak, esaterako, bi puntuen arteko «biderik laburrena» kurba-segmentu bat da.
Formalki, distantzia X multzo ez-huts batean definitzen den edozein d (a,b) funtzio ez-negatibo bitar da, X$^2$-tik R-ra, baldintza hauek betetzen duena:
* d (a,b) = 0 ⇔ a = b.
* d (a,b) = d (b,a) (simetria).
* d (a,b) ≤ d (a,c) + d (c,b) (desberdintza triangeluarra).
Fisikan, distantzia magnitude eskalar bat da, luzera unitatetan edo denboran adierazten dena.

## Distantziaren kalkulu geometrikoa

Bi punturen arteko euklidear distantzia neurtzeko $A(x_{1},y_{1})$ y $B(x_{2},y_{2})$ $A$ eta $B$ puntuen artean dagoen zuzenkiaren tamaina da. Matematikoki honela adierazten da.:
    $d={\sqrt {(x_{2}-x_{1})^{2}+(y_{2}-y_{1})^{2}}}$
$P$ puntuaren eta $R$ zuzenaren arteko distantzia $R:Ax+By+C=0$ zuzenarekiko elkarzut den eta $P(x_{1},y_{1})$ puntuarekin lotuta dagoen zuzen-segmentuaren luzera da. Honela kalkula daiteke:
    $d={\frac {|Ax_{1}+By_{1}+C|}{\sqrt {A^{2}+B^{2}}}}$
non |·| balio absolutua den.
Bi zuzen paraleloren arteko distantzia bi zuzenekiko elkarzut den zuzen-segmentuaren luzera da.
$P$ puntu baten eta $L$ plano baten arteko distantzia $L:Ax+By+Cz+D=0$ planoarekiko elkarzut den eta $P(x_{1},y_{1},z_{1})$ puntuarekin lotuta dagoen zuzen-segmentuaren luzera da. Honela kalkula daiteke:
    $d={\frac {|Ax_{1}+By_{1}+Cz_{1}+D|}{\sqrt {A^{2}+B^{2}+C^{2}}}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126017
* Multimedia: Distance / Q126017
# Zuzen erreal

Zuzen erreala, zenbakizko zuzena edo zenbakizko ardatza zenbaki errealen multzoaren adierazpen geometriko bat da, non zenbaki arruntak nabarmen agertzen diren, uniformeki banatuta. Beheko irudia -9 eta 9 zenbakien arteko zenbaki arruntak besterik ez erakutsi arren, zuzenak zenbaki erreal guztiak barne hartzen ditu, zentzu bietan "mugarik gabe" jarraituz.
Zero zenbakiak, hots, jatorriak bi erdi simetrikotan banatuta dago. Goian erakutsitako zenbakizko zuzenean, zenbaki negatiboak gorriz adierazten dira eta positiboak morez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35689
* Multimedia: Number lines / Q35689
# Proportzionaltasun (matematika)

Matematikan, x eta y bi magnitude proportzionalak direla esaten da, batean izandako aldaketa batek bestean ere aldaketa bat dakarrenean, biderkatzaile baten arabera. Hain zuzen:
* x eta y zuzenki proportzionalak direla esaten da, baldin eta y=kx betetzen bada, non k proportzionaltasun-konstantea den;
* x eta y alderantziz proportzionalak direla esaten da, baldin eta y=k/x betetzen bada.

## Ariketak

* Proportzionaltasuna
* Magnitude proportzionalak ulertzeko ariketa
* Magnitude alderantziz proportzionalak ulertzeko ariketa
* Proportzionaltasun konposatuko ulertzeko ariketa
* Banaketa zuzenki proportzionalak lantzeko ariketa
* Banaketa zuzenki proportzionalak lantzeko ariketa II
* Banaketa alderantziz proportzionalak lantzeko ariketa
* Banaketa alderantziz proportzionalak lantzeko ariketa II

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51379
# Juan Gallano

Juan Gallano Bengoetxea (Bera - 1966) politikari nafarra izan zen, bizitza politiko gehiena Bizkaian egin zuena. 1919an Bilbo erdiko hautes barrutiko zerrendetan joan zen errepublikar independente modura eta Bizkaiko diputatu aukeratu zuten. Postuan egin zuen legegintzaldi bakarrean (1923ko abuztura arte), 1919ko azaroaren 26an, Bizkaiko auzo-ikastolak sortzea ahalbidetu zuen mozioa aurkeztu zuen, horretarako beharrezkoak ziren baliabide ekonomikoak eskatuz. Ez zen egon inolako alderdi politikotan izena emanda, 1932-an Alderdi Errepublikar Erradikalean sartu zen arte. 1932an Euskal Autonomia Estatutuaren alde egin zuen, salatuz 1933ko azaroaren 5ean egitekoa zen erreferenduma atzeratzeko ahaleginak.
1933ko urrian, garaian Bizkaiko Aldundiko kudeaketa-batzordeko presidente izendatu zuten. 1934ko Iraultzari aurre egiteko hartutako neurrei esker, Meritu Militarreko Gurutzea jaso zuen. Neurri horiek direla medio, mehatxatua izan zen eta miñoiek Gallano babesteko operazioa abiatu zuten balizko atentatuei aurre egiteko. 1934 amaieran postua utzi zuen, nahiz eta 1935eko apirilean berriz bueltatu zen Bizkaiko aldundia gidatzera, Alejandro Lerrouxek hala eskatuta.
Espainiako Gerra Zibila hasi eta lasterrera CNTko milizianoak Gallano fusilatzen saiatu ziren, baina Artxandara zeramatela gudariek salbatu zuten. 1936ko irailak 17ak Bilbotik ihes egin zuen itsasontziz eta Azkaineko baserri batean egon zen bizitzen, emaztearen familiako kide batzuekin. 1938ko irailean muga zeharkatzeko baimena jaso eta Berara itzuli zen, baina hilabete horretan bertan salatu eta atxilotu zuten, hiriko UGT sindikatuaren sortzaileetako bat zelakoan. Irungo eta Ondarretako kartzelan egon zen eta 1939an bere Bilboko etxera itzuli ahal izan zuen, etxe barruko arrastatze moduan. 1940ko martxoan askatasun osoa lortu zuen.
1966an hil zen.

## Erreferentziak

* (Gaztelaniaz) El político centrista que no pudo ser Bilbao aldizkaria. 2015-02-28.
* Datuak: Q132128895
# Iratxe Momoitio Astorkia

Iratxe Momoitio Astorkia (Gallarta, Bizkaia, 1972) Gernikako Bakearen Museoaren zuzendaria da.

## Bizitza
### Formakuntza

Deustuko Unibertsitatean Filosofia eta letretan lizentziaduna: Filologian. (1990 - 1995)
Jarduerak eta taldeak: Hainbat graduondoko eta ondorengo ikastaro Museoetan, artxiboetan, dokumentazio digitalean, Ondarean
Pompeu Fabra Unibetsitatean Postgrado Museos

### Lan ibilbidea

* Gernikako Bakearen Museoaren zuzendaria da 1998ko apiriletik
* Dokumentazio-zentroko ikertzailea eta arduraduna. 1996ko iraila - 1998ko irailaren 1a 8 hilabete
1996tik 1998ra arte, Gernikako Bonbardaketari (Espainiako Gerra Zibila) buruz Euskadiko, Espainiako, Frantziako eta Ingalaterrako hainbat artxibotan zegoen informazio guztia ikertzen eta biltzen aritu zen. Ikerketarekin jarraitzen du lanak ahalbidetzen dion neurrian Italiako, Alemaniako artxiboetan
* Colegio Vizcayan irakasle 5 hilabetez 1996ko otsailetik ekainera
* Bere lanaren inguruko hitzaldiak eman ditu Gernikako Bakearen Museoan, nazio mailako (Bartzelona, Santiago de Compostela, Bilbo...) eta nazioarteko (Frantzia, Japonia, Kroazia, Hegoafrika, Alemania, Holanda, Argentina, Estatu Batuak...) kongresu eta bilera askotan.

## Argitalpenak
### Aldizkarietan

* ¿Son discutibles y controvertidos los relatos históricos de los museos? La experiencia del Museo de la Paz de Gernika. RdM. Revista de Museología: Publicación científica al servicio de la comunidad museológica, 1134-0576, Nº. 77, 2020 (Ejemplar dedicado a: Historia y memoria conflictiva), págs. 54-65
* Un museo único y diferente: el Museo de la Paz de Gernika. Her&Mus: heritage & museography, 2171-3731, Nº. 10, 2012 (Ejemplar dedicado a: Los museos del País Vasco: complejidad y multiplicidad), págs. 49-58.
* Gernika, un museo para la paz. Cuadernos de pedagogía, 2386-6322, 0210-0630, Nº 394, 2009, págs. 56-58.
* Gernikako bonbardeaketaren islada, Sancho el Sabio Fundazioak dituen 1937. urteko egunkarietan. Sancho el sabio: Revista de cultura e investigación vasca, 2445-0782, 1131-5350, Nº 12, 2000, págs. 209-220.
* La repercusión internacional del bombardeo del Guernica. Sancho el sabio: Revista de cultura e investigación vasca, 2445-0782, 1131-5350, Nº 11, 1999, págs. 217-252

## Erreferentziak

* ↑ «Iratxe Momoitio Astorkia» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2025-02-04).
# Otsabio

Otsabio edo Muñobil Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da. Aralar mendilerroaren barnean, mendebalderen dagoenetako bat da. Mendi harritsu eta basotsu hau, Altzoko udalerriaren mendebaldean altxatzen da, Araxes eta Oria ibaien artean. Estazio megalitiko garrantzitsu bat da.
Altzo, Lizartza, Alegia, eta Bedaio artean nabarmentzen den bizkar basatiko tontor nabarmenena da Otsabio; nahiz eta bizkar berean, HEan dagoen Lapar gainak metro bakan batzuk gehiago dituen. Badira bizkar luze horretan historiaurreko hainbat aztarna, eta baita ehiza postu ugari ere. Arterrekako arrobiak sekulako urratua egin dio mendiari hegoaldeko isurialdean.

## Irispideak

Altzo-muñotik, igoera Arrimako lepotik abiatzen da, non gas estazio bat dagoen, Elordi izeneko muinoaren ekialdean. Hemendik, zuzen igo daiteke tontorrera, baina hain tradizionala ez den beste bide bat ere badago. Otsabioren magala inguratzen duen bide bat hartu behar da, Artaerreka izeneko harrobirantz. Hondakinetan dagoen Arteai izeneko bordara iristen da, harrobiaren mugetan. Bide honek oraindik baditu kontrabandistek, ordaindu gabe, Gipuzkoatik Nafarroara salgaiak pasatzeko galtzadaren zati batzuk. Ohiko ibilbidea zen, baita ere, Aralarko bazkalekuetara zihoan ganaduarentzat. Bidean gora, goitiera handian, Arteain edo Austokieta izeneko lepora iristen da. Bidezidor bat iparralderantz doa, Muune izeneko tontortxora helduz. Tontorra gertu geratzen da, pagoz inguraturiko harkaitz taldetxo batekin. Arteaingo lepotik, ehiza postuz betetako gailur basotsua jarraituz gero eta Austokietagañe izeneko tontorra igaro ondoren, Pagoaundiko lepora iristen da. Bertan, tumulu bat dago.
Lizartzatik ere, Araxes ibaiaren ibarrean, posible da igotzea, baina bidea ez da Altzo-muñotik bezain argia.
Otsabioren gailur somitala hegoekialderantz zabaltzen da Zarate leporantz, Bedaio, Tolosaldean eta Nafarroako Araitz haranaren artean. Gailur honek, Otsabio baino garaiagoa den tontor bat du erdialdean, Lapar edo Pagotxiki izena duena. Kareharrizkoa denez, bertatik ibiltzea zaila da. Hemendik aurrera, gailurrak garaiera galtzen du, Zarate leporantz.

## Izena

Otsabio eta Muñobil izenez ezagutzen da. Otsabio toponimoa gune zabalagoa hartzen omen du, jatorriz, Muñobiletik Sasiolaraino doan mendikateari dagokio, ziurrenik.

## Inguruko tokiak

* Otsabioko trikuharria
* Mugertzako txabola
* Mugaluze
* Gurutzea: Oinarrian, honako idazki hau duelarik:
"Otsabioko gallurrean zauden gurutze agurgarria zaindu gallurrak zaindu Euskadi gorde Altzoko erria"

## Erreferentziak

* 1 2 «Altzomendi(Altzo)» Gipuzkoa Natura (Noiz kontsultatua: 2024-09-01).
* 1 2 «Muñobil / Otsabio (801 m) - Mendiak.eus» mendiak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-01).
* ↑ «Otsabio | Euskal-Herria.Org» euskal-herria.org (Noiz kontsultatua: 2024-09-01).

## Kanpo estekak

* «Muñobil / Otsabio (801 m) - Mendiak.eus» mendiak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-01).
* «Otsabio | Euskal-Herria.Org» euskal-herria.org
* «[PR-Gi_113] Altzomendi(Altzo)» Gipuzkoa Natura
* Otsabio mendira Altzo herritik. 60 argazki: zuhaitzak eta animalia batzuk, animaliak, lainoa goian.
* Datuak: Q12265369
* Multimedia: Otsabio / Q12265369