OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aihen Muñoz

Aihen Muñoz Capellán (Etxauri, Nafarroa Garaia, 1997ko abuztuaren 16a-) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia

Errealan jokatzen du, ezker atzelari gisa. Santiago Bernabeuen egin zuen debuta, eta 2018-19 denboraldian Theo atzelariak eskainitako errendimendu txarrarengatik lekua hartu, 11 partidu on jokatu eta 2022 arteko kontratua sinatu zuen. Hurrengo denboraldi hasieran lehen taldera igo zen. Errealarekin bere kontratua berritu zuen 2027rarte.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Berio | 3. | 2015/16 | 36 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 36 | 4 |
| Berio | 3. | 2016/17 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 0 |
| Berio | 3. | 2017/18 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 2 | 0 |
| Berio | Denera | Denera | 42 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 42 | 4 |
| Sanse | 2.B | 2017/18 | 24 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 0 |
| Sanse | 2.B | 2018/19 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 0 |
| Sanse | Denera | Denera | 41 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 41 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2018/19 | 11 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 11 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2019/20 | 15 | 0 | 5 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 20 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2020/21 | 16 | 0 | 1 | 0 | - | - | 2 | 0 | | | 0 | 0 | 19 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2021/22 | 20 | 0 | 3 | 1 | - | - | 8 | 0 | - | - | - | - | 31 | 1 |
| Real Sociedad | 1. | 2022/23 | 23 | 0 | 3 | 0 | - | - | 1 | 0 | - | - | - | - | 27 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2023/24 | 21 | 0 | 2 | 0 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | 29 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 106 | 0 | 14 | 1 | 6 | 0 | 11 | 0 | - | - | 0 | 0 | 137 | 1 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 189 | 4 | 14 | 1 | 6 | 0 | 11 | 0 | - | - | 0 | 0 | 320 | 5 |

## Tituluak

* 19-20 Kopa

## Erreferentziak

* ↑ Armarriaren esanahia

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q60466652
* Multimedia: Aihen Muñoz / Q60466652
# Abde Rebbach

Abderrahman Rebbach, futbolean Abde bezala ezaguna, (arabieraz: عبد الرحمن ريباخ‎; Blida, Aljeria, 1998ko abuztuaren 11) aljeriar futbolaria da, aurrelari moduan aritzen dena.

## Biografia

12 urterekin heldu zen Gasteizera bizitzera. Egun, Alaves taldean dabil. 2025eko urtarrilean Granadara joan zen utzita sei hilabeterako.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Gasteizko Aurrera | 3. | 2017/18 | 29 | 10 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 10 |
| Gasteizko Aurrera | Denera | Denera | 29 | 10 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 10 |
| San Ignacio | 3. | 2018/19 | 29 | 7 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 7 |
| San Ignacio | 3. | 2019/20 | 25 | 7 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 7 |
| San Ignacio | Denera | Denera | 54 | 14 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 54 | 14 |
| Mini Glorias | 2.B | 2020/21 | 14 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 3 |
| Mini Glorias | 3.F | 2021/22 | 36 | 16 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 16 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 50 | 19 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 50 | 19 |
| Alaves | 2. | 2022/23 | 22 | 3 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 3 |
| Alaves | 1. | 2023/24 | 23 | 1 | 3 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 3 |
| Alaves | 1. | 2024/25 | 8 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 | 0 |
| Alaves | Denera | Denera | 53 | 4 | 8 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 61 | 6 |
| Granada | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Granada | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 186 | 47 | 8 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 194 | 49 |

## Erreferentziak

* ↑ “Quiero demostrar que valgo para el primer equipo”
* ↑ Abde Rebbach, cedido al Granada CF

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q112805598
* Multimedia: Abde Rebbach / Q112805598
# Alex Sola

Alex Sola López-Ocaña (Donostia, Gipuzkoa, 1999ko ekainaren 9a-) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia

Errealaren bigarren taldean jokatzen hasi zen, eskuin atzelari gisa. Lehen taldearekin debuta egin zuen, Leganesen aurka Anoetan (3-0). "Alex Ujia Perez" izenarekin ere izan da ezaguna.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Berio | 3. | 2016/17 | 24 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 1 |
| Berio | 3. | 2017/18 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Berio | Denera | Denera | 25 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 1 |
| Sanse | 2.B | 2016/17 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 3 | 0 |
| Sanse | 2.B | 2017/18 | 25 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 0 |
| Sanse | 2.B | 2018/19 | 30 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 30 | 0 |
| Sanse | Denera | Denera | 58 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 58 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2018/19 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Numancia | 2. | 2019/20 | 31 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 1 |
| Numancia | Denera | Denera | 31 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 1 |
| Sanse | 2.B | 2020/21 | 6 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 6 | 2 |
| Sanse | 2. | 2021/22 | 16 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 2 |
| Sanse | Denera | Denera | 22 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 4 |
| Real Sociedad | 1. | 2021/22 | 2 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2022/23 | 10 | 0 | 1 | 0 | - | - | 5 | 0 | - | - | - | - | 16 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2023/24 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 14 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Alaves | 1. | 2023/24 | 29 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Alaves | Denera | Denera | 29 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Getafe | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Getafe | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 180 | 6 | 6 | 0 | - | - | 5 | 0 | - | - | - | - | 191 | 6 |

## Erreferentziak

* ↑ Alguacil busca alternativas en el Sanse para el lateral derecho

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q61746657
# Unai Ropero

Unai Ropero Pérez (Gasteiz, Araba, 2001eko azaroaren 20a) futbolari arabarra da.

## Biografia

Aurrelari moduan aritzen da. Alavesen jokatzen du, kontratua 2028rarte dauka. 2024ko udan lagatu gisa joan zen Eldensera.

## Ibilbidea

2024ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Mini Glorias | 2.B | 2019/20 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| San Ignacio | 3. | 2020/21 | 24 | 7 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 7 |
| San Ignacio | Denera | Denera | 24 | 7 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 7 |
| Mini Glorias | 3.F | 2021/22 | 35 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 4 |
| Mini Glorias | 2.F | 2022/23 | 25 | 6 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 6 |
| Mini Glorias | 2.F | 2023/24 | 33 | 19 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 19 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 93 | 29 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 93 | 29 |
| Alaves | 1. | 2021/22 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Alaves | 2. | 2022/23 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 0 | 0 |
| Alaves | 1. | 2023/24 | 1 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Alaves | Denera | Denera | 2 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 0 |
| Eldense | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Eldense | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 120 | 36 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 121 | 36 |

## Erreferentziak

* ↑ UNAI ROPERO, URDIN-ZURIA 2028. URTERA ARTE
* ↑ Unai Roperok Eldensen jokatuko du utzita datorren denboraldian

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q112113592
# Ander Barrenetxea Muguruza

    Artikulu hau futbolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ander Barrenetxea».
Ander Barrenetxea Muguruza (Donostia, Gipuzkoa, 2001eko abenduaren 27a) gipuzkoar futbolari ezkertia da.

## Biografia

Gaur egun Errealeko 1. taldean jokatzen du, eta 16 urte zituenean egin zuen debuta. 19-20 denboraldirako, 17 urte bakarrik zituela, lehen mailarako jauzia egin zuen. Eskuin zein ezker hegalean jokatzeko gai da eta bere banakako jokaldietarako gaitasunagatik nabarmentzen da. Azu Muguruza IDK Gipuzkoa taldeko entrenatzailea ama du. 2018ko abenduaren 21ean bere lehen partidua jokatu zuen lehen taldearekin; 85. minutuan sartu zen Alavesen aurka. 2030erarte zinatu zuen kontratua.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Berio | 3. | 2018/19 | 4 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 1 |
| Berio | Denera | Denera | 4 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 1 |
| Sanse | 2.B | 2018/19 | 8 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 8 | 1 |
| Sanse | Denera | Denera | 8 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 8 | 1 |
| Real Sociedad | 1. | 2018/19 | 9 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 9 | 1 |
| Real Sociedad | 1. | 2019/20 | 17 | 1 | 6 | 3 | - | - | - | - | | | - | - | 23 | 4 |
| Real Sociedad | 1. | 2020/21 | 31 | 3 | 3 | 0 | - | - | 6 | 0 | | | 1 | 0 | 41 | 3 |
| Real Sociedad | 1. | 2021/22 | 11 | 1 | 1 | 0 | - | - | 4 | 0 | - | - | - | - | 16 | 1 |
| Real Sociedad | 1. | 2022/23 | 23 | 3 | 1 | 0 | - | - | 1 | 0 | - | - | - | - | 25 | 3 |
| Real Sociedad | 1. | 2023/24 | 29 | 5 | 3 | 0 | 7 | 1 | - | - | - | - | - | - | 39 | 6 |
| Real Sociedad | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 120 | 14 | 14 | 3 | 7 | 1 | 11 | 0 | - | - | 1 | 0 | 153 | 18 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 132 | 16 | 14 | 3 | 7 | 1 | 11 | 0 | - | - | 1 | 0 | 165 | 20 |

## Tituluak

* 2019 UEFA Euro U19
* 19-20 Kopa

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Muguruza idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Mugurutza onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia
* ↑ Orainaldi eta etorkizun txuri-urdina

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q59823403
* Multimedia: Ander Barrenetxea Muguruza / Q59823403
# Unai Marrero

Unai Marrero Larrañaga (Donostia, Gipuzkoa, 2001eko urriaren 9a-) euskal herritar futbolaria da.

## Biografia

Atezain lanetan aritzen da. Errealaren lehen taldearekin egin zuen debuta 2023ko azaroaren 1ean Els Arcs de l'Alcúdia futbol zelaian Buñolen aurkako Kopako neurketan. Kontratua 2027rarte sinatu zuen.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Berio | 3. | 2019/20 | 10 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 10 | 0 |
| Berio | 3. | 2020/21 | 12 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 0 |
| Berio | 2.F | 2021/22 | 22 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Berio | Denera | Denera | 44 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 44 | 0 |
| Sanse | 2. | 2021/22 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Sanse | 1.F | 2022/23 | 36 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 0 |
| Sanse | Denera | Denera | 38 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 38 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2023/24 | 2 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 5 | 0 |
| Real Sociedad | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 2 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 5 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 84 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 87 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ Cuenta atrás para el regreso de Unai Marrero a la portería de la Real Sociedad
* ↑ UNAI MARRERO 2027 arte berritu du

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q108861032
* Multimedia: Unai Marrero / Q108861032
# No mires a los ojos

No mires a los ojos (euskaraz Ez begiratu begietara), 2022ko Félix Viscarret euskalherritarrak zuzendutako suspensezko film bat da, Juan José Millás-ek 2016an idatzi zuen Desde la sombra eleberrian oinarrituta. Paco León, Leonor Watling, Àlex Brendemühl, Susana Abaitua, María Romanillos, Juan Diego Botto eta Marcos Ruiz aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Damián (Paco León) 20 urtez enpresa berean lan egin ondoren kaleratu berria izan da. Haserre eta oldarkor erreakzionatuko du, ondorioz ihesi atera. Bulegotik ateratzean apurketa bat egiten du tailerrean, eta atzetik datozenez topatzen duen lehen tokian ezkutatuko da: banaketa-kamoi batean kargatuta dagoen armairu bat. Altzaria, Damian barnean doala, Lucía (Leonor Watling) eta Federen (Àlex Brendemühl) etxean utziko dute, Damiánen adin beretsukoa eta María (María Romanillos) alaba nerabea duen bikotea. Gau horretan, ezusteko bultzada batek Damián bultzaraziko du familia horrekin gelditu haien bizitzak ikuskatu eta itzalpean mugituko den presentzia misteriotsu bat bihurtzeko.

## Aktoreak

* Paco León: Damián
* Leonor Watling: Lucía
* Àlex Brendemühl: Fede
* Susana Abaitua: Paula
* María Romanillos: María
* Juan Diego Botto: Sergio O'Kane
* Marcos Ruiz: Raúl

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) No mires a los ojos. 2024-09-02 (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).
* ↑ «Leonor Watling y Paco León ruedan 'Desde la sombra' | El Correo» web.archive.org 2021-02-12 (Noiz kontsultatua: 2025-02-24).

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q107125026
# Vinovo

Vinovo Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 15.216 biztanle ditu, 17,69 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Vinovok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Candiolo La Loggia Moncalieri Nichelino None Piobesi Torinese Carignano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10361
* Multimedia: Vinovo / Q10361
# Armada Gorria

Armada Gorria (errusieraz: Рабоче-крестьянская Красная армия, Langileen eta Nekazarien Armada Gorria) Boltxebikeek Errusiako Gerra Zibilean, 1918an, osatutako indar armatua izan zen. 1922an, Sobietar Batasuneko armada ofizial bihurtu zen.
Bigarren Mundu Gerran, Armada Gorria munduko handiena bilakatu zen, nahiz eta hurrengo urteetan Txinakoak noiz behinka aurre hartu zion. 1946an Sobietar Armada izena jarri zioten, baina Mendebaldean oraindik ere Armada Gorria deitzen zitzaion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q251395
* Multimedia: Army of the Soviet Union / Q251395
# Erreflexu

Erreflexua organismoak ematen duen erantzun automatikoa da kanpoko estimulu edo kinada baten aurrean. Erreflexu guztiak ez-borondatezkoak dira, haietan entzefaloaren goi-egiturek askotan ez baitute parte hartzen, bizkarrezur-muinak baizik.
Erreflexu bat burutzeko elementu eta mekanismo batzuk behar dira, arku erreflexu deritzona osatzen dutenak. Oinarrizko arku erreflexuan hiru neuronek parte hartzen dute: neurona sentsoriala, asoziazio-neurona eta neurona motorra. Asoziazio-neuronek bizkarrezur-muinean daude; muinaren ezean ez dago arku erreflexurik.
Bi erreflexu mota daude: ez-baldintzatuak (begetatiboak edo sortzetikoak ere deituak) eta baldintzatuak. Lehenak jaiotzatik datoz eta ikasi gabeak dira, berdinak izanik espezie bereko bizidun guztiengan. Bigarrenak ikasi egiten dira eta, lehenengoen aldean, ez dira heredagarriak. Azken hauetan garunak parte hartzen du, ez-borondatezkoak izan arren. Pavlov-ek ikertu eta aurkitu zituen bere txakurrekin egindako esperimentu klasikoetan.
Sortzetiko erreflexuen adibideak ugariak dira: jaioberri batean oratze-erreflexua eta xurgatze-erreflexua aipa daitezke, esaterako. Beste bat erreflexu errotulianoa da: belauneko kolpe batek zangoaren ez-borondatezko berehalako luzapena eragiten du.
Mota honetako erreflexuak ikertzeko entzefalorik gabeko animaliak erabiltzen dira laborategian; horretarako, muinean ebaketa bat egiten zaie, bizkarrezur-erraboilaren azpitik. Garunik gabeko animalia hauek ordu batzuetan bizi daitezke, automata moduan: ezin dute borondatezko ekintzarik burutu eta beren ekintza guztiak erreflexu hutsak izaten dira.
Animalia baten hanka erretzen bada, animaliak hanka kenduko du estimulu mingarritik, eta gero kexatu egingo da. Entzefalorik gabeko animaliek, aldiz, hanka mugituko dute, baina ez dira kexatuko: bizkarrezur-muinak eragiten du hankaren mugimendua (erreflexu begetatiboa baita), eta entzefaloak kexua (entzefalorik ez dagoenez, ez dago kexurik)

## Ikusi ere

* Moro erreflexua
* Erreflexu arkaikoak
* Datuak: Q179405
* Multimedia: Reflexes / Q179405
# Haur jaioberri

Haur jaioberria 27 egun edo gutxiagoko haur bat da, erditze normalez edo zesarea bidez jaioa.
Jaioberri garaia oso garrantzitsua da, oso denbora tarte laburrean aldaketa ugari gertatzen direlako. Jaioberritan arazoren bat izanez gero, ondorio nabarmenak ekar ditzake pertsona horren bizitza osorako.

## Jaioberri motak

* Bederatzi hilabete egin baino lehen jaioak. Horiek pretermino deitzen dira.
* Bederatzigarren hilabetean jaioak, a termino deitzen dira.
* Bederatzi hilabete egin eta geroago jaioak.

## Arriskuak

Bere bizitzako lehenengo 30 egunean, arazo jaiotzetikoak eta genetikoak ager daitezke.
Era egokian arituz gero, arazo hauek aurkitu, aurreikusi eta tratatu ahal dira. Horri esker, jaioberriak dituen gaixotasunak zaindu eta ken daitezke.
Jaioberriak ezaugarri desberdinak dauzka, berezko faktore edo bere amaren faktoreen ondoriozkoak. Bestalde, jaiotzerako orduan, umetokitik kanpoko giroa ez da atsegina jaioberriarentzat. Beraz, gaixotasun bat garatu daiteke konturatu gabe. Horregatik, jaioberria kontu handiz zaindu behar da eta arreta handia jarri.

## Ikus, gainera

* Jaioberriaren arnas distresaren sindrome
* Erreflexu arkaikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q576104
* Multimedia: Newborn animals / Q576104
# Dunkerque

Dunkerque (nederlanderaz Duinkerke; mendebaldeko flandierazDuynkercke/Duunkerke; ingelesez Dunkirk) Frantziako Nord departamenduko hiria da, Ipar Itsasoaren ertzean kokaturik dagoena. 2012an 90.995 biztanle zituen.
XVI. mendeko Saint-Éloi eliza eta Notre-Dame-des-Dunes kapera gorde ditu.

## Geografia

Belgikako mugatik 10 kilometrotara kokatuta, hiria historikoki Flandriari lotuta egon da. Hori zela eta XX. mendera arte, mendebaldeko flandriera izan da eskualdeko ama-hizkuntza. Hala ere, egun frantsesa da.
Egungo Dunkerke hiriak Rosendaël alboko herria (20.000 biztanle) hartzen du bere barnean.

## Auzoak

* Dunkerque
** Centre-ville
** Saint Gilles
** Soubise
** Citadelle
** Grand Large
** Glacis
** Victoire
** La Gare
* Dunkerque-Sud
** Basse ville
** Ile Jeanty
** Carré de la Vieille
** Jeu de Mail
* Petite Synthe
* Malo les Bains
* Rosendaël
* Mardyck

## Historia

Erdi Aroan Flandesko, Burgundiako eta Austriako etxeen mendean egon ondoren, Espainiako koroak hartu zuen hiria eta bertan antolatu zuten Espainiaren eta Herbehereen arteko portu nagusia. Turenne marexalak hiria konkistatu zion Condé printzeari (1658) eta Pirinioetako Bakearen ondorioz (Irun, 1659) Frantziako koroaren esku geratu zen. Ingelesak hiria hartzen saiatu ziren 1793an.
1940an oso gudu bortitzak gertatu ziren Alemaniako osteen eta Belgika aldean zeuden britainiar eta frantses osteen artean. Alemaniarrak nagusitu ziren eta armada aliatuen atzeratzea bultzatu zuten. Bigarren Mundu Gerraren ondoren guztiz hondatua geratu zen.

## Ekonomia

Industriagune garrantzitsua da: ontziolak, ehunak, petrolio findegiak, indar etxea, altzairugintza.
Dunkerquekoa Frantziako hirugarren portua da (33.329.000 tona 1984an). Inportazio nagusiak burdina, ongarriak, artilea, kotoia, laboreak, olioak eta petrolioa dira. Esportazioak, berriz, landuriko produktuak eta findutako petrolio gaiak. Kanal batek lotzen du Valenciennes hiriarekin.

## Hiri eta herri senidetuak

Dunkerque ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Krefeld (Alemania)
* Middlesbrough (Erresuma Batua)
* Gaza (hiria) (Palestina)
* Riga (Letonia)
* Rostock (Alemania)
* Vitoria (Brasil) (Brasil)
* Corumbá (Brasil)

## Dunkerquetar ezagunak

* Jean van Reyn (1610-1650), margolaria
* Jean Bart (1650-1702), korsarioa

## Iruditegia

* Soubise
* La Citadelle
* Les Glacis
* Ile Jeanty
* Ziegler parkea
* Petite-Synthe
* Udaletxea
* Feu de Saint-Pol
* Kale bat
* Portuko museoa
* Duchesse Anne
* Entreprenant

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-2-9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Populations légales 2012 de la commune de Dunkerque Insee.fr

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* (Ingelesez) Office de Tourisme
* Datuak: Q45797
* Multimedia: Dunkerque / Q45797
# 2020ko Milan-San Remo

2020ko Milan-San Remo txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 111. edizioa izan zen. 2020ko abuztuaren 8an egin zuten Milan eta San Remo artean, 305 kilometroko ibilbidearekin. Lasterketa hau, UCI World Tour 2020ko 8. proba izan zen.
Urte honetako proba martxotik abuztura atzeratu behar izan zuten COVID-19 pandemia zela eta.

## Sailkapena

Iturria : ProCyclingStats :

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81625380