# 1839
## Gertaerak

* Urtarrilaren 6 eta 7a – Irlandan gertatu zen "Haize handiaren gaua", 185 km/h arteko haizeteekin, Dublinen eta herrialde osoan triskantza handiak eragin zituztenak, ehundaka hildakoekin. Aurreko 300 urteko hindamendirik handiena izan zen.
* Martxoaren 9a – Mexiko eta Frantziaren arteko bake ituna sinatu zuten Veracruzen (Mexiko), Pastelen Gerra amaitutzat jotzen.
* Abuztuaren 23a – Qing dinastiaren aurkako gerra prestatzen, gerora Lehen Opio Gerra izango zena, Britainia Handiaren armadak Hong Kongeko itsas portua bereganatu zuen.
* Abuztuaren 31 – "Bergarako besarkadaren" bidez, Espartero eta Maroto jeneralen artekoa, Lehen Gerra Karlistari amaiera eman zioten.
* Irailaren 20a – Liberalek karlistak garaitu zituzten, eta Lizarra bereganatzea lortu zuten.

### Zientzia eta teknologia

* Urtarrilaren 2a – Louis Daguerrek Ilargiaren lehenengo argazkia atera zuen, Frantziatik.
* Apirilaren 7a – Leipzig eta Dresde (Alemania) artean inauguratu zuten ibilbide luzeko lehenengo burdinbidea, 115 kilometrorekin.
* Azaroaren 10a – "El Constitucional" egunkari bartzelonarrean argitaratu zuten Espainian egindako lehendabiziko argazkiaren albistea, Pedro Felipe Monlauk Bartzelonako lonja batean egindako dagerrotipoa.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 1a – Ouida, ingeles idazlea (h. 1908).
* Urtarrilaren 19a – Paul Cezanne, frantziar margolaria (h. 1906).
* Otsailaren 1a – Brigitte Augusti, alemaniar idazlea (h. 1930).
* Otsailaren 2a – Helen Marr Hurd, estatubatuar irakasle eta poeta (h. 1909).
* Otsailaren 7a – Nicolaas Pierson, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1909).
* Otsailaren 11 – Josiah Willard Gibbs, estatubatuar fisikarian, termodinamikaren oinarrien finkatzaileetako bat (h. 1903).
* Otsailaren 18a – Pascual Cervera y Topete, Espainiako Itsas Armadaren almirantea (h. 1909).
* Martxoaren 1a – Luigi Pelloux, Italiako lehen ministroa (h. 1924).
* Martxoaren 7a – Adolf Dygasiński, poloniar eleberrigilea, liburuzaina, naturalista eta pedagogoa (h. 1902).
* Martxoaren 8a – Josephine Cochrane, estatubatuar asmatzailea, ontzi-garbigailuaren asmatzailea (h. 1913).
* Martxoaren 9a – Františka Stránecká, txekiar idazle eta folklorista (h. 1888).
* Martxoaren 13a – Tage Reedtz-Thott, Danimarkako lehen ministroa (h. 1923).
* Martxoaren 16a – Efigénia do Carvalhal, portugaldar poeta eta idazlea (h. 1932).
* Martxoaren 16a – Sully Prudhomme, frantziar poeta, 1901eko Literaturako Nobel Saria (h. 1907).
* Martxoaren 16a – John Butler Yeats, irlandar margolaria (h. 1922).
* Martxoaren 17a – Josef Rheinberger, liechtensteindar musikagile eta organista (h. 1901).
* Martxoaren 21a – Modest Musorgski, errusiar musikagilea (h. 1881).
* Martxoaren 28a – Alice King, ingeles idazle, irakasle eta hizlaria (h. 1894).
* Apirilaren 12a – Nikolai Przhevalski, errusiar geografoa (h. 1888).
* Apirilaren 16a – Antonio Starabba, Italiako lehen ministroa (h. 1908).
* Apirilaren 20a – Karlos I.a Errumaniakoa, Errumaniako lehenengo erregea (h. 1914).
* Maiatzaren 14a – Paul Laffitte, Bizkaian jaiotako ekonomialari eta kazetari politikoa (h. 1909).
* Maiatzaren 21a – Robert Mitchell, lapurtar kazetari eta politikaria (h. 1916).
* Ekainaren 10a – Ludvig Holstein-Ledreborg, Danimarkako lehen ministroa (h. 1912).
* Ekainaren 21a – Joaquim Maria Machado de Assis, brasildar idazlea, Brasilgo literaturaren maisu nagusitzat hartua (h. 1908).
* Uztailaren 8a – John Davidson Rockefeller, estatubatuar industria-enpresaburua, Standard Oil-en fundatzailea (h. 1937).
* Uztailaren 31 – Ignacio Andrade, Venezuelako presidentea (h. 1925).
* Abuztuaren 3a – Martin Gilbeau, euskal idazlea, medikua eta Donibane Lohizuneko auzapeza (h. 1912).
* Abuztuaren 4a – Walter Pater, ingeles idazlea (h. 1894).
* Abuztuaren 9a – Gaston Paris, frantziar jakituna (h. 1903).
* Abuztuaren 22a – Johann Georg Mezger, herbeheretar medikua, fisioterapiaren aitzindaria (h. 1909).
* Abuztuaren 23a – Felipe Gorriti, nafar musikagilea (h. 1896).
* Abuztuaren 24a – Philipp Meitner, austriar abokatua eta xakelaria (h. 1910).
* Abuztuaren 29a – Valborg Platou, norvegiar liburuzain, idazle eta arte kritikaria (h. 1928).
* Irailaren 10a – Charles Sanders Peirce, estatubatuar zientzialaria, filosofoa eta logikaria (h. 1914).
* Irailaren 18a – John Aitken, eskoziar meteorologo, fisikari eta itsas ingeniaria, hodei fisikaren eta aerosol zientziaren sortzaileetako bat (h. 1919).
* Urriaren 2a – Hans Thoma, alemaniar margolaria (h. 1924).
* Urriaren 9a – Georges Leclanché, frantziar kimikaria (h. 1882).
* Urriaren 10a – Francisco Giner de los Ríos, espainiar pedagogoa eta idazlea (h. 1915).
* Urriaren 30a – Manuel Juambeltz, euskal apaiz, foruzale eta karlista (h. 1892).
* Urriaren 30a – Alfred Sisley, frantziar-ingeles margolaria (h. 1899).
* Azaroaren 9a – Paule Minck, frantziar idazle, kazetari eta hizlari sozialista, komunista eta feminista (h. 1901).
* Azaroaren 9a – Anna Roparzh, bretainiar poeta eta aktibista erregionalista (h. 1913).
* Azaroaren 11 – Martina de Zuricalday, bilbotar enpresaburua, pasteldegi-txokolategien aitzindaritzat hartua Euskal Herrian (h. 1932).
* Azaroaren 16a – Louis-Honoré Fréchette, kanadiar idazlea eta politikaria (h. 1908).
* Abenduaren 5a – George Armstrong Custer, estatubatuar jenerala (h. 1876).
* Abenduaren 12a – Caroline Ingalls, estatubatuar irakaslea eta autobiografialaria (h. 1924).
* Abenduaren 18a – Théodule-Armand Ribot, frantziar psikologoa (h. 1916).
* Jose Arana Elortza, Madrilgo Errege Antzokiko enpresaburu eta Donostiako Aste Nagusiaren sortzailea (h. 1908).
* Paulino Caballero, nafar kimikari, fisikari, irakasle eta katedraduna (h. 1933).
* Nadezhda Merder, errusiar idazlea (h. 1906).
* Peadar Ua Laoghaire, irlandar idazle eta apaiz katolikoa, irlanderazko literatura modernoaren sortzaileetako bat (h. 1920).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 12a – Joseph Anton Koch, erromantizismoko austriar margolaria, Alpetar margo-paisaia erraldoien sortzailetzat joa (j. 1768).
* Urtarrilaren 26a – Azantza, lapurtar pilotaria (j. 1760).
* Urtarrilaren 28a – William Beechey, ingeles margolari erretratugilea (j. 1753).
* Otsailaren 7a – Prosper Ménière, frantziar medikua (j. 1799).
* Otsailaren 10a – Pedro Romero, espainiar zezen-hiltzailea (j. 1754).
* Otsailaren 14a – Adelheid Reinbold, alemaniar idazlea (j. 1800).
* Otsailaren 18an, Lizarran fusilatuak:
** Francisco García, nafar militarra (j. 1795).
** Juan Antonio Guergué, nafar militarra (j. 1789).
** Pablo Sanz, nafar militarra (j. 1801).
* Apirilaren 21a – Isabel Riquelme, Txileko Independentzia prozesuko protagonistetako bat (j. 1758).
* Maiatza – José María Heredia y Heredia, kubatar idazlea (j. 1803).
* Maiatzaren 3a – Ferdinando Paër, italiar musikagilea (j. 1771).
* Maiatzaren 3a – Pehr Henrik Ling, suedierazko poeta eta suediar gimnastikaren sortzailea (j. 1776).
* Maiatzaren 13a – Hugues-Bernard Maret, Frantziako lehen ministroa (j. 1763).
* Maiatzaren 18a – Caroline Bonaparte, Napoleon I.aren arreba eta Napoliko Erresumako erregina ezkontidea (j. 1782).
* Maiatzaren 24a – Ana Pak Agi, korear martiri katolikoa (j. 1782).
* Ekainaren 27a – Ranjit Singh, Punjabeko Sikh Erresumaren sortzailea eta lehen maharaja (j. 1780).
* Uztailaren 1a – Mahmud II.a, Otomandar Inperioko sultana (j. 1785).
* Irailaren 6a – Vicente González Moreno, Espainiako militar karlista (j. 1778).
* Irailaren 26a – Perpetua Hong Kum-ju, korear martiri katolikoa (j. 1804).
* Irailaren 29a – Friedrich Mohs, alemaniar mineralogoa eta geologoa (j. 1773).
* Abenduaren 3a – Frederiko VI.a Danimarkakoa, Danimarkako eta Norvegiako erregea (j. 1768).
* Marie Paradis, Mont Blancera igo zen lehen emakumea, historiako lehen emakumezko mendigoizaletzat joa (j. 1778).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7616
* Multimedia: 1839 / Q7616