OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan

"Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da.
Joxe Azurmendik, liburu honetan, Jon Mirandeen originaltasuna azpimarratuko du pentsamenduari dagokionez. Euskal autoreen artean Jon Mirande bakarra izan zen euskal kulturaren gainbeheraz ohartu eta ildo jakin bat proposatzen. Ildo hori mendebaldeko kulturaren gainbehera hausnartu zuten Schopenhauer, Nietzsche eta Spenglerek abiarazitako da.
Azurmendiren hitzetan ezinbestekoa da autore horiek ezagutzea Mirande hobeto ulertzeko, besterik gabe kondenatu aurretik.
Mirande kristautasunaren aurka altxatuko da eta horren morala arbuiatuko du. Horregatik, kristautasunarekin lotzen dituen heinean, demokrazia edo sozialismoa berdin kritikatuko ditu. Garai hartan euskal abertzaletasuna murgilduta zegoen gainbehera politikotik ateratzeko irtenbide elitista-aristokratikoa, bortxazkoa, proposatuko du Krutwigengandik ez oso urrun.

## Ikus, gainera

* Jon Mirande
* Mirande eta kristautasuna
* Miranderen pentsamendua
* euskal literatura

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Iturriotz, A. 2010: Zergatik Azurmendi?, Hegats, 45: 9-17.
* Iturriotz, A. 2010: Azurmendi edo Konkretutasuna, Hegats, 45: 85-162.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena
* Datuak: Q12267225
# Miranderen pentsamendua

"Miranderen pentsamendua" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da. Liburu honek Jon Miranderen pentsamenduari buruz Mirande eta kristautasuna eta Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan liburuek egindako azterketaren ildotik jarraitzen du.
Pasarte batean:
"Jon Mirandek ez du asko idatzi. Hiruzpalau liburutan eta artikulu sakabanatu batzuetan biltzen da haren euskarazko idazlan guztia. Mirandek beste zenbait hizkuntzatan izkribaturiko lanik ez dugu aintzakotzat hartu ahal izan gure ikerketa honetan. Dirudienez 1948 aldera hasi zen publikatzen bere lanak Gernika aldizkarian eta 1968ra arte jarraitu du. Hogei bat urte. Gero utzi egin zion euskaraz idazteari, euskaltzaleekin izandako haserreren batzuengatik eta <<inguruan ditudan jendeen konformismuaz aserik>>.
Gehienbat literato bezala dugun arren ezaguna, Miranderen gure ikerketak haren pentsamenduari, filosofiari bakarrik begiratzen dio. Alde honetatik ere Miranderen interesa ebidentea baita, beera izan delako adibidez kristautasunaren lehenengo kritikoa euskaraz, berak predikatu duelako lehenik indargintza 36ko gerra ondorenean, paganismo zaharra berpiztu nahi zuelako (euskal arima zaharra alegia, Oteizak baino lehen), etab. Filosofia berri bat, euskal munduan ordurarte ezinezkoa zirudien bat, errepresentatzen du alde orotatik. Eta hainbat elementu desberdin bitxirekin, errepresentatu ere, oraindik ez baikara haren pentsamenduan gordetzen diren bitxitasun guzti horietaz ohartzera ere ailegatu".

## Ikus, gainera

* Jon Mirande
* Mirande eta kristautasuna
* Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan
* euskal literatura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263686
# Espainolak eta euskaldunak

Espainolak eta euskaldunak Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburu arrakastatsua da.
Espainolen eta euskaldunen mitologia eta ideologia historiak osatzen du obraren muina, ernazimentuan oinarrituz batez ere, garai guztietako materialak biltzen baditu ere. Kritikak bi zentzutan egiten ditu Azurmendik: alde batetik euskaldunoi buruz espainiarren topikoak kritikatzen ditu; bestetik, euskaldunok gure kultura eta hizkuntzarekiko kontzientzia eza kritikatuko du. Idazle euskaldunei dagokienez, era berean, ez ditu kritikatu gabe utziko euskaldunon harrokeriak puztuz euskaldun erreala mespretxatu dituztenak. Hausnarketa horien bitartez gure lehenari, orainari eta geroari begi berriekin begiratzeko gonbidapena egiten digu Azurmendik.
Liburuaren proiektua eta lehen idazketa 1976an burutu zen, beroaldi batean eta erreakzio gisa, eta hala ere gaurkotasun izugarria du, gure arazo eta zauriak zahar-berriak diren seinale. Orduan argitaratu ezinda, ekarpaen eta hausnarketa gehiagoz horniturik argitaratu zen 1992an. Aurrerago espainolera itzuli zuten.
Testuaren atal interesgarrienetakoa «Batasunaren kontzeptu mito-patologiko bat» izenekoa da. Bertan estatu modernoen kontzeptuen jatorri eliztarra azaltzen da Agustin Hiponakoa eta historiaren filosofia kristaua aipatuz. Egungo Frantzia edo Espainia gisako estatu demokratiko eta ilustratuen oinarri katolikoak (Jainko bat, errege bat, lege bat, hizkuntza bat) agerian uzten dira:
| « | Bakea, zuzenbidezko ordenua, oparotasuna, kultura, positibo guztia Erromak (haren oroipenak) inkarnatzen du. Eredu ideal bat [...] Inperioa berregin behar da. Baina probintziak berregin behar dira orobat horretarako. Europako Estatu modernoen sorreran, zergatik sortu diren —Espainia, Frantzia— horrelaxe, faktore desberdin asko sartu da. Baina guztiz garrantzizko bat, horixe izan da. | » |

## Ikus, gainera

* Euskarazko literatura idazlan nagusien zerrenda

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia, Jakingunea webgunean.
* Mendiguren, X. (2010): «Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena», Hegats, 45: 19-26.

## erreferentziak

* ↑ Azurmendi, J.: Espainolak eta euskaldunak, Donostia, Elkar, 1992. 132. or.

## Kanpo estekak

* Liburuen kritikak
* Liburuaren aipamena EHUren webgunean
* Datuak: Q12257248
# Karlos Santamaria. Ideiak eta ekintzak

Karlos Santamaria. Ideiak eta ekintzak Joxe Azurmendi filosofoak idatzitako saiakera liburua da. Argitaratu gabe dago.

## Kanpo estekak

* Karlos Santamaria. Ideiak eta ekintzak
* Datuak: Q12261311
# Teknikaren meditazioa

Teknikaren meditazioa Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da.
Teknikaren meditazioaren bidez modernitatearen meditazioa egin du Azurmendik. Aro Modernoa Errenazimentuaren eta horren askatasunaren aurkako erreakzio gisa aurkeztuko du, ordenaren ezarketa berria bezala. Ildo horretan, Aro Modernoan arrazoimen zientifiko edo teknikoak hartuko du nagusitasuna eta horrek esan nahi du gizartearen antolaketa teknikoa diseinatu eta aplikatzen dela, gizartearen kontrol tekniko baterantz. Azurmendik modernitatean nagusitu den arrazoimen horretan ikusiko du kapitalismoaren nagusitzearen arrazoia.
Hiroshima, Nagasaki-Seveso, Bhopal, Harrisburg, Txernobil: katastrofeak izan dira azkenean erremedio gabe teknikaren meditazioa -modernitatearen birgogoeta kritikoarekin- inposatu dutenak.
Alde batetik zientzia eta teknika miretsi egiten diren bitartean, haietxen beldur gara bestetik honezkero: giza bizitzarentzat aurrerapen eta onura handiak itxaroten jarraitzen baitugu haietatik, baina une berean beldur gara aurrereapen horiekin guztiekin laster ez ote gaituzten zeharo hondatuko geu eta gure mundutxoa. Beraz, mugimendu ekologistak eta Alderdi Berdeak, etab., zabaltzen eta indartzen ari dira bazter guztietan: alegia, naturaren, bizitzaren, razionalitatearen orain artekoak baino bestelako sentierak eta kontzeptuak.
Teknikaren beldur hori fenomeno berria da, era honetan behintzat, mendebaleko gizartean. Moderniaren ezaugarri markatuena zientziaren eta teknikaren optimismo kasik absolutua izan dela, kontu egiten badugu, beldur honetan Aro berri baten goizargia adierazten da, edo gutxienez Aro zahar baten ilunabar zantzuak.
Azurmendik Euskal Herritik hausnartuko du gaia. Euskal Herriaren berezitasuna da modernitaterik eta horri dagozkion iraultzarik ez zuela izan zegokion garaian eta orain denak batera etorri zaizkio, iraultza teknikoa barne. Euskal Herrian Karlos Santamariak hausnartu ditu batez ere gai horiek. Joxe Azurmendik Santamariari eta honen maisu pertsonalistei jarraituko die.
Orokorrago, ordea, gai hauek I. eta II. Mundu Gerraz gero, Europako eta Ipar Amerikako pentsamenduan maiz gogoetatu izan dira. Eskola eta joera filosofiko diferentetan, momentu eta era ezberdinetan, eginez eginez joan da teknikaren meditazio hori. Joxe Azurmendik aintzat hartuko ditu Heideggeren idatziak eta Frankfurteko eskolako maisuak (Horkheimer, Marcuse, Habermas).

## Ikus, gainera

* Karlos Santamaria

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Iturriotz, A. 2010: Zergatik Azurmendi?, Hegats, 45: 9-17.
* Iturriotz, A. 2010: Azurmendi edo Konkretutasuna, Hegats, 45: 85-162.

## Kanpo estekak

* Liburuaren kritika
* Datuak: Q12267864
# Etienne Salaberry. Bere pentsamenduaz (1903-2003)

"Etienne Salaberry. Bere pentsamenduaz (1903-2003)" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da. Herri baten kulturan literaturak duen garrantzia nabarmendu izan du Azurmendik eta ondorioz hainbat autore aztertu ditu.
Liburu honetan Etienne Salaberriren pentsamenduari ere begiratzen dio Azurmendik. Hor ikusiko dugu Salaberriren eraldaketa ideologikoa: frantsez eskolan, frantsez ideologian hezia, berak hainbeste salatuko zuen kontzientziaren domestikazioa eta alienazioa barneraino sarrarazi zitzaiola. Frantsez nazionalista izan dena abertzaletasunera lerratuko da.

## Ikus, gainera

* Etienne Salaberri

## Bibliografia

* Iturriotz, A. 2010: Zergatik Azurmendi?, Hegats, 45: 9-17.
* Iturriotz, A. 2010: Azurmendi edo Konkretutasuna, Hegats, 45: 85-162.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257334
# Espainiaren arimaz

"Espainiaren arimaz" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da. Humboldt. Hizkuntza eta pentsamendua eta Volksgeist. Herri gogoa lanekin batera osatutako trilogiaren azken atala, argitaratzen lehena izan bada ere.
Espainiaren gaia, Espainia arazo gisa, Espainiaren gaitza, beheraldia, endekapena, gaixotasuna... obsesioraino errepikaturiko kontuak dira XIX. mende osoan eta XX.eko gehientsuenean, bertako intelektual guztiz gehienen artean. Unamuno zein Ortega y Gasset, Menéndez Pidal nahiz Menéndez Pelayo, edo Madariaga, Sánchez Albornoz, Costa, Ganivet, baita Baroja bera ere, garai bateko handitasunak ederresten eta egungo kaxkarkeriak deitoratzen enplegatzen dira ezker-eskuin, tradizonalista lotsakor eta faxista aitortuengandik hasita balizko progre eta liberal ustekoenganaino.
Berezitasuna, baina, ez da Espainiaren egoeraz eta geroaz kezkatzea, ardura horrek hartzen duen modua baizik: herriaren esentzia bilatu nahi dute denek, nazioaren arima, arrazaren jeinua, aberriaren espiritua... historian agertzen dena baina historiaz aurrekoa dena, berezkoa eta aldaezina, izate material baina aldi berean metafisikoa, Estatua eliza bihurturik, ideario politiko bat erlijiozko fede, bere dogma eta inkisizio guztiekin.
Norbere nortasuna beste gogoetagairik ez izatea leporatu ohi zaie Espainiatik bere barruko nazionalismo periferikoei; identitate nazionala problema bilakatzea egozten zaigu sarri euskaldunoi, Volksgeist edo herri-gogoan oinarrituriko leinuan katigaturik segitzea. Azurmendik idatzi duen hau ez da berez saiakera politiko bat, ez ditu euskaldunen bizigurak eta askanahiak aldezten; akademiaren errigore, zehaztasun eta erudizioarekin aztertu ditu hispanitatearen pentsalari eta apostolu guztion idazkiak, haien azpildurak eta makurdurak erakutsi, eta agerian utzi, azkenik, bera nor izateko beste batzuk menpean eta zanpaturik behar dituen herri baten ideologia beti inperial eta maiz aski arrazista.
| « | Alemanian Volksgeista ustiatua, kritikatua, higatua eta aspaldi abandonatua zegoen filosofian eta zientzian, edo herrien psikologietan antzaldatua, gehienez ere bizimodu berantiar batean propaganda politiko nazionalistan bakarrik bizirauten zuela nolabait kalean, zientzia espainolak ikerketa historiko-filologikoen kategoria fundamental gisa handikiro berpiztu duenean. | » |

## Erreferentziak

* ↑ Azurmendi, J.: Espainiaren arimaz, Donostia, Elkar, 2006. 21. or.

## Kanpo estekak

* Liburuaren kritikak
* Datuak: Q12257247
# Karlos Santamariaren pentsamendua

Karlos Santamariaren pentsamendua Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da. Karlos Santamariaren lana biziberritzeko Euskal Herriko Unibertsitateak abiatu zuen proiektuaren baitan argitaratu da liburua, Jakin Taldearekin elkarlanean.
Joxe Azurmendik Karlos Santamariaren pentsamendua arakatu eta bi atal nagusitan banatuta aurkeztu digu liburuan. Ideiak izeneko atalak Santamariaren autokontzientzia intelektuala biltzen du. Hau da, garaiko autore eta joera ezberdinen artean Santamariak bere burua pertsonalismoan nola kokatzen duen azalduko du Azurmendik. Pertsonalismoa pertsonari buruzko gogoeta da eta pertsonaren lehentasun absolutua aldarrikatzen du Mendebaldeko kultura guztiaren krisiaren baitan. Azurmendiren hitzetan krisi hori, Euskal Herrian, oposizio hondagarrietan azaleratu da, adibidez: irabazle/galtzaile, abertzale/sozialista, fededun/antiklerikal... Santamariak oposizio horiek gainditu nahiko ditu.
| « | Santamariaren analisian, krisi modernoa, itxuraz ideologien gatazka bezala zirimolatsu ageri dena, funtsean da teknika espirituari gainditu zaiola, soil-soil: beraz, krisiaren azken erroa ez dago ideologien oposizioan eta borrokan, baizik teknologia berriak gizakiari eskatzen dizkion berrikuntzetan, bere barrura zein kanpora begira [...] Pertsonak ez dauka bere burua berrikasi eta berrirabazi beste abiapuntu posiblerik, gainditu duen mundu teknologiko honetan berriro nagusitzeko, libre izateko: pertsonagandik abiatzen dira bide guztiak historian. | » |
Ekintza izeneko bigarren atalean Santamariaren ekintzak baino ekintza horiei buruz eta horietan garatu dituen gogoetak biltzen dira: kontzientziako askatasuna eta erantzukizuna, egiteko sozial handiak, gizarte-bizitzan beharrezko tolerantzia, demokrazia, bakea...
Liburuaren egitura hori izanagatik Azurmendik zera ohartarazten du:
| « | Ideiak eta ekintza, edo pentsamendua eta ekintza, ez bi, baina kapitulu bakarra da Santamariaren baitan, hemen, erraztasunagatik bakarrik, banatu egin ditugun arren parte bitan. Irakurleak uneoro batasuna bilatu beharko dizu, ostera. | » |

## Erreferentziak

* ↑ Karlos Santamariaren pentsamendua, 16.or.
* ↑ Karlos Santamariaren pentsamendua, 168.or.

## Kanpo estekak

* Karlos Santamariaren pentsamendua
* Karlos Santamaria EHUren weborrian.
* Datuak: Q16517972
# Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk Joxe Azurmendi filosofoak idatzitako lau saiakera labur jasotzen dituen liburua da.
# Pentsamenduaren historia Euskal Herrian

Pentsamenduaren historia Euskal Herrian Joxe Azurmendi filosofoak idatzitako saiakera da.
Azurmendik hamarkadatan zehar garatutako ikerlan aitzindariak osatzen du liburua. Ikerlan horren helburua euskal ekoizpen intelektualaren historia sistematikoa egitea izan da.
Bost atal historiko nagusitan banatuta dago liburua: Erdi Aroaren hastapenak, Erdi Aroa, Aro Modernoa, Ilustrazioa eta XIX. mendea. Azken atala XX. mendearen sarreran kokatzen da, sozialismoaren eta abertzaletasunaren hastapenean.
Jakintzaren esparru guztiak aztertzen dira: filosofia, politika, zientzia, teknika, historia, zuzenbidea, artea, gizartea, kultura, hizkuntza, medikuntza, ekonomia, literatura edo erlijioa. Era berean, garai bakoitzaren testuinguru historiko, sozial eta kulturala ere argitzen da.
# Hitz berdeak

"Hitz berdeak" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako poesia liburua da.
Azurmendik landutako hiru koaderno desberdinetatik bildutako poesiekin osatua dago liburua. Liburuaren antolaketa Paulo Iztuetak hasi eta Jesus Mari Zabaletak amaitu zuen. Liburuak hamarkada bateko lan poetikoa biltzen du. Lehen koadernoko poesiak Azurmendi Erriberrin ikasle zela idatzitakoak dira, 1962a baino lehenagokoak. Hirugarren koadernoak 1965etik aurrerako poemak biltzen ditu, Erroman idatziak gehienak eta bakarren bat Alemanian.
Edukiari eta formari dagokienez euskal poesiari berritasuna ekarri zioten 1950-60ko belaunaldiaren baitan kokatzen da liburua (Federiko Krutwig, Jon Mirande, Gabriel Aresti...). Azurmendiren poesiak helburu praktikoa du, komunikazioa bilatzen du, espresiobide berriak, esan ezin zitekeena esaten hasteko. Ildo horretan alegoria luze bat da Hitz berdeak.
Poema ezagunenak Manifestu atzeratua eta Poema beltzaren arbola dira. Liburuko hitzaurrean Bitoriano Gandiagak idatzi zuen Manifestu atzeratua kendu egin zutela zentsuraren beldurrez, ondoren argitaratu bada ere.

## Ikus, gainera

* Olerkigintza

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Agirrebaltzategi, P. 2010: Azurmendi, B. Gandiagaren editore "iradokitzailea", Hegats, 45: 43-58.
* Aizpuru, A. 2013: Suak erreko ez balu (I), hAUSnART, 3: 102-121.
* Estankona, I. 2010: Artean gazte eta berde: Azurmendiren Hitz berdeak eta Manifestu atzeratua, Hegats, 45: 71-83.
* Urdangarin, Mikel 2024: Gizaberetxo komunitario burujabea: Joxe Azurmendi eta feminismoak subjektuaren inguruko elkarrizketan, Doktore tesia, EHU. 67-76 or.
* Zulaika, J. 2020: Arbola beltzaren poema: Azurmendi, euskal mende hautsiaren lekuko, Jakin, 237/38: 15-28.

## Kanpo estekak

* Hitz berdeak poema-liburuko Prometeo mixerablea poema Imanol Ubedak musikatua.
* Hitz berdeak
* Datuak: Q12259187
# XX. mendeko poesia kaierak: Joxe Azurmendi

XX. mendeko poesia kaierak: Joxe Azurmendi Joxe Azurmendi filosofoaren poesien antologia bat da, Koldo Izagirrek apailatua.

## Kanpo estekak

* XX. mendeko poesia kaierak: Joxe Azurmendi liburua, Susa argitaletxearen webgunean eskuragarri.
* Datuak: Q12268991
# Jose Maria Yurrebaso

Jose Maria Yurrebaso Goyenetxe, (Urretxu, Gipuzkoa, 1955eko urriaren 11 -) euskal txirrindulari ohia da, ziklo-krosean trebea.
1978an errepideko txirrindularitzako profesionaletara pasatu zen. 1981an errepideko txirrindularitza utzi eta ziklo-krosean lehiatzen jarraitu zuen erretiratu arte, 1992an.
Ziklo-kroseko Espainiako hiru txapelketa, Euskal Herriko beste hiru, eta hainbat Gipuzkoako titulu lortu zituen besteak beste. Horretaz gain, Espainiako Vueltako etapa baten garaile ere izan zen.

## Palmaresa

| 1977 Igorreko ziklo-krosa 1979 Espainiako Ziklo-kros Txapelketa 2. Igorreko Ziklo-Krosean. 1980 3. Igorreko Ziklo-Krosean. 1981 Espainiako Vueltako etapa bat. 1982 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 3. Igorreko Ziklo-Krosean. 1983 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan | 1984 Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 1985 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 3. Igorreko Ziklo-Krosean. 1986 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan 1987 Igorreko ziklo-krosa 1989 Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa Espainiako Ziklo-kros Txapelketa 1990 Euskal Herriko Ziklo-kros Txapelketa Espainiako Ziklo-kros Txapelketa |

## Taldeak

* Novostil-Helios (1979)
* Henninger-Aquila Rossa (1980)
* Manzaneque-Hueso (1981)
* Baque-Zeus (1982)
* Orbea (1983)
* Teka (1984-1985)
* Seat-Orbea (1986)
* Caja Rural-Orbea (1987)
* Caldeyff (1988-1989)
* Lotus (1990)
* Lotus-Festina (1991-1992)

## Kanpo estekak

* Jose Maria Yurrebasoren palmaresa
* Datuak: Q9014527
# Gizaberearen bakeak eta gerrak

"Gizaberearen bakeak eta gerrak" Joxe Azurmendi gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da. Liburua Gizona Abere hutsa da testuaren jarraipena da eta 1970 hamarkada bukaeran idatzia, nahiz eta ez zen argitaratu 1991 arte. Joxe Azurmendik bere pentsamenduan oinarrizko kategoria den gizabereari eskeinitako liburuetatako bat da aipatutako Gizona abere hutsa da eta Gizabere kooperatiboaz-ekin batera.

## Edukia

Modernian nagusi izan zen natura/kultura dualismoari buruzko hausnarketak osatzen du liburua. Kultura bera naturan txertatuko du Azurmendik, erabateko eten kualitatiboa baztertuz. Marxismo ortodoxoan ez bezala kultura ez da gainegitura ideologikoa, oinarrian bertan aurkitzen dena baizik.
Azurmendik natura eta kulturaren (gizartea) arteko etena nola eman den azaltzeko Rousseau erabiltzen du adibidetzat. Rousseauren ustez gizakia naturaz ona da baina gizarteak hondatu du. Azurmendiren ustez ikuspegi horretan, baita horren aurka eraiki direnetan ere, gizakia animalia dela ahaztu da. Aldiz, natura anitzeko animalia da gizakia, ez berez ona edo txarra, eta natura horri datxekio gizarte modu ezberdinetan antolatzeko bere joera. Gizartearen azterketek ez lituzkete zientzia berrien ekarpenak alboratu behar. Orain arteko gizarte zientziek ere modernitatetik jasotako eten horrekin jokatu izan baitute, gizarteak (kulturak) bere baitan esplikazioa guztia izango balu bezala.
| « | Rousseauren superazio hasiera nabari da. Gaurko zeregina, halere, superazio honetan aurrera segitzea litzateke: zenbait tesi (edo hipotesi) haustea ez da aski. Mentalitate hura behar da birrindu. | » |

## erreferentziak

* ↑ Azurmendi, H. 2019: Joxe Azurmendiren nazioa Nazionalismo Ikerketen argitan. Abertzaletasun kulturalaren defentsa Euskal Herri garaikidean, Doktore tesia, EHU. 117.or.
* ↑ Azurmendi, J.: Gizaberearen bakeak eta gerrak, Donostia: Elkar, 1991. 156. or.

## Bibliografia

* Agirre, L.: Joxe Azurmendirekin solasaldia jakingunea webgunean.
* Azurmendi, J. 2013: Berrogeita hamar urte idazlanean, RIEV, 58 (2): 260-283.
* Etxeberria, A. eta Pérez, J.I. 2020: Gizaberea, eboluzioa eta kooperazioa, Jakin, 237/38: 161-178.
* Jimenez, J. eta Olariaga, A. 2010: Joxe Azurmendi. Askatasunaren pentsalaria, Hegats, 45: 163-182.
* Mendiguren, X. 2010: Txango bat, Azurmendiren liburuetan barrena, Hegats, 45: 19-26.
* Rodriguez, F. 2010: Joxerenak atzera begira (J. Azurmendiren saiakeragintzaz), Hegats, 45: 27-41.
* Urdangarin, M. 2020: Gizabere kooperatiboa krisian bizitzeko mito gisa: zaurgarritasuna, interdependentzia eta erantzukizuna, Jakin, 237/38: 179-192.
* Urdangarin, Mikel 2024: Gizaberetxo komunitario burujabea: Joxe Azurmendi eta feminismoak subjektuaren inguruko elkarrizketan, Doktore tesia, EHU. 135-170 or.

## Ikus, gainera

* Gizona Abere hutsa da
* Gizabere kooperatiboaz

## Kanpo estekak

* Liburuaren kritikak
* Datuak: Q12258544
# Xake-mahai

Xake-mahaia xake-partida hartzeko berariaz sortutako mahai mota da. Funtsean, taula bat integratzen du goiko gainazalean, eta, batzuetan, fitxak erabiltzen ez direnean gordetzeko aukera ematen duten tiradera bat edo gehiago izaten ditu.
Xake-mahaiak dekorazio-elementuak ere izan daitezke. Taula mahai merkeetan margotuta edo gama altueneko mahaietan txertatuta edo grabatuta egon daiteke. Oro har, egur solidoz egiten dira, hala nola palisandroz, zedroz edo kaobaz. Egur exotikoan ere badaude.
Xakean jokatzea ez da xake-mahai baten funtzio bakarra, ohiko mahai bat bezala ere balio dezake. Era berean, xakean joka daiteke horretarako sortutako mahai batean ez beste batean.
Leku publikoetan ezarritako xake-mahaiak daude, adibidez, kafeetan edo kanpoan, lurrean finkatuta, zenbait hiri eta unibertsitate campusetako parkeetan.

## Ikus, gainera

* Xakea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1321488
* Multimedia: Chess tables / Q1321488