# Piccolomini aldarea

Piccolomini Aldarea Sienako katedralaren ezkerreko korridorean dagoen multzo arkitektoniko eta eskulturazkoa da, Francesco Piccolomini Todeschini kardinalak aldare gisa enkargatua. 1481 eta 1485 artean eraiki zuen Andrea Bregnok Carrarako marmolean eta ondorengo hamarkadetan apaindu zuten. Michelangeloren esku-hartzea aldareko horma-hobi batzuetarako lau eskulturaren lankidetzarekin nabarmentzen da, 1501 eta 1504 artean.

## Historia

Francesco Todeschini Piccolomini kardinalak, beranduago Pio III.a aita santu izango zenak, aldare monumental bat eraiki nahi zuen bere osaba Pio II.a aita santuari arte-lan handi bat eskaintzeko, aldi berean Piccolomini familiak Sienan izan zuen presentzia politiko eta kulturala goratzeko eta berarentzat hilobia izateko ere (nahiz eta aita santu gisa hautatu ondoren San Petri basilikan lurperatu zuten gero).
Kardinalak Andrea Bregno eskultore eta arkitekto lonbardiarra kontratatu zuen aldarea eraikitzeko. 1481etik 1485era lan egin zuen, baina 1486. urtearen inguruan artistak, hirurogeita zortzi urterekin, kolapso fisikoa izan zuen eta, agian, inspirazio artistikoaren krisia ere bai. Artista Erromara itzuli zen, eta aldarea amaitu gabe utzi zuen.
Todeschini Piccolomini kardinalak eskultore bat bilatu behar izan zuen hamalau eskulturak egiteko prozesurako, eta Pietro Torrigianorentzat izan zen lana (1488-1489). Baina urtebeteren buruan eskultoreak kardinalarekin zuen kontratua eten egin zen, eta haren San Frantzisko bat da multzoan utzi duen ale bakarra. Egoera horren ondorioz, kardinalak berriro artista berri baten bila hasi behar izan zuen.
Aldarearen erdigunean dagoen madonna eta haurra, 18. mendearen amaieran jarri zituzten bertan, baina aldarea bera baino lehenagoko lana da, 14, mendekoa. Jacopo della Querciarena lantzat jotzen zen lehen, bainako geroagoko analisi batzuek Giovanni di Ceccorena eta 1371. urteko dela esan dute Eskultura Sienako katedraleko beste bi aldaretan egona zen 18. mendea baino lehenago.
Behe parteko erretaulan dagoen margoa ere aldarea baino zaharragoa da, 1390 urtearen inguruan Paolo di Giovanni Feik margotua.

### Michelangeloren partea

1501eko ekainaren 19an, Jacopo Galli bankariaren bitartez, Michelangelo Buonarroti gaztea kontratatu zuten, Erromako egonaldi batetik etorri berria, Vatikanoko Pietatea zizelkatu izanaren ospe handiarekin. Kontratuan ezarri zen zein zen egin beharreko lana, Carrarako marmolezko hamabost irudi egitea, urrezko 500 dukaten truke, 33 eta heren bat estatua bakoitzeko.
Michelangelo Sienan lanean hasi zenean, beste eskaintza eskultoriko anbiziotsu batzuk sortu zitzaizkion, hala nola David Florentziarako zizelkatzea (1501eko abuztuaren 16ko kontratua), eta horrek Sienaren lanaren interesa gutxitu zitzaon. 1503an kardinala aita santu aukeratu zuten, baina 26 egunen buruan hil zen. Piccolominiren oinordekoek Michelangelorekin akordio gehiago egin zituzten, baina lana amaitu gabe geratu zen, lau eskultura amaituta eta ez gehiago.

## Iruditegia

* Aldarearen goiko partea eskumatan, Katedraleko kontestuan.
* Aldarearen erdiko margoa (Paolo di Giovanni Fei, c. 1390).
* Gainaldea: ezkerretan, Torrigianiren San Frantzisko; erdian, Madonna, Giovanni de Ceccorena agian.
* Erdiko partea, detailean.
Michelangeloren eskulturak:
* San Agustin.
* San Gregorio.
* San Petri.
* San Paulo.

## Erreferentziak

* ↑ Baldini 1978, 100-103 orr. .
* 1 2 3 4 Caglioti 2009, 174-181 orr. .
* 1 2 Baldini 1978, 102 orr. .

## Bibliografía

* Baldini, Umberto (1978). Miguel Ángel: La escultura. Barcelona: Teide. ISBN 84-307-8163-3.
* Caglioti, Francesco (2009). Le sculture del duomo di Siena (en italiano). Silvana Editoriale.

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko Wikipediako «Altar Piccolomini» artikulutik itzuli da; zehazki, 2024-01-12ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q3613121
* Multimedia: Altare Piccolomini / Q3613121