OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kashima Antlers

Kashima Antlers (japonieraz: 鹿島アントラーズ, Kashima Antorāzu)
Japoniako futbol talde bat da, Kashima (Ibaraki) hirikoa, Japoniako futbol liga gehien irabazi dituena, zortzi garaipen hain zuzen ere. 2016an FIFAren Kluben arteko Munduko Kopako finala jokatu zuen eta 2018an Asiako Txapelduna izan zen.

## Historia

1947an sortu zen taldea Osakan Sumitomo Metal Industries, Ltd izenarekin. Amateurra zen Japoniako ligan aritu zen hasieratik eta 1975ean kashimara aldatu zuen egoitza.
1992an liga profesionala abiatu zenean Sumimoto izena utzi eta gaur egungo Kashima Antlers izena hartu zuen. Garai hartan ligak bi fase izaten zituen eta Zico jokalari brasildar ezaguna entrenatzaile izanik ligaren lehen fasea irabazi zuen. Liga irabazteko ordea fase bakoitzeko txapeldunen arteko finala jokatu behar izaten zen eta Tokyo Verdy nagusitu zitzaion.
1996an lortu zuen lehenengo liga, eta 1997an kopa, Ligako kopa eta superkopa eskuratu zituen. Hurrengo urteetan talderik arrakastatsuena bihurtu zen Japonian, ez ordea Asiako txapelketetan, 1999ko Asiako Errekopako hirugarren postua du aipagarriena. 2000an denboraldi bikaina burutu zuen Liga, kopa eta Ligako kopa eskuratuz.
2007 eta 2010 artean hiru liga eta bi kopa irabazi zituen taldearen garai onena bihurtuz. 2016an berriz ere txapelduna izan zen eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatu zuen finaleraino iritsiz. Real Madrilek luzapenean gainditu zuen. 2018 urtean Asiako Txapelduna izan zen eta Munduko Kopa jokatu zuen.

## Palmaresa
### Japonian: 25

* Japoniako liga (8): 1996, 1998, 2000, 2001, 2007, 2008, 2009, 2016.
* Enperadorearen Kopa (5): 1997, 2000, 2007, 2010, 2016.
* Ligako Kopa (6): 1997, 2000, 2002, 2011, 2012, 2015.
* Superkopa (6): 1997, 1998, 1999, 2009, 2010, 2017.

### Nazioartean: 4

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2016.
** Laugarrena (1): 2018.
* AFC Txapeldunen Liga (1): 2018.
* A3 Txapeldunen Kopa (1): 2003.
* Japonia/Hego Amerika Kopa (2): 2012, 2013.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16932
* Multimedia: Kashima Antlers / Q16932
# Gamba Osaka

Gamba Osaka (japonieraz: ガンバ大阪, Gamba Ōsaka)
Japoniako futbol talde bat da, Suita (Osaka) hirikoa. Japoniako futbol liga bakarra irabazi duen arren Asiako txapelduna izan zen 2008an.
Suitako futbol estadioan egoitza du.

## Historia

1980an Matsushita Electric Industrial Co. izenarekin sortu zen Nara prefeturan Yanmar Diesel F.C. taldean soberan zauden jokalariekin. 1990an Kopa irabaztea lortu zuen.
1992an Liga profesionala hasi zenean Suita (Osaka) hirira aldatu zen eta Gamba Osaka izena hartu zuen. 2005ean lortu zuen orain arteko liga bakarra egun dramatiko batean, izan ere azken jardunaldian bost talde baitzeukaten liga irabazteko aukera.
Urterik onena ordea 2008a izan zuen Asiako txapelduna izan baitzen eta eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen Mexikoko CF Pachuca taldea 1-0 emaitzaz gaindituta. 2009an Kopa berria irabazi zuen eta hau du orainarteko azken titulua.
2012an maila galdu zuen baina 2013an bigarren mailako txapeldun izan zen eta berriz lehen mailara itzuli zen. Itzulera bikaina izan du gainera, 2014an Liga, Kopa eta Ligako Kopa irabazi ditu eta.

## Palmaresa
### Japonian: 10

* Japoniako liga:
** Txapelduna (2): 2005, 2014.
** Bigarren (3): 2010, 2015, 2020
* Enperadorearen Kopa (4): 1990, 2008, 2009, 2014.
* Ligako Kopa (2): 2007, 2014.
* Superkopa (2): 2007, 2015.

### Nazioartean: 1

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
** hirugarrena 2008an.
* Asiako Txapeldunen Liga:
** Txapelduna (1): 2008

## Kanpo estekak

* Datuak: Q738423
* Multimedia: Gamba Osaka / Q738423
# FC Machida Zelvia

FC Machida Zelvia (japonieraz: FC町田ゼルビア) Japoniako futbol talde bat da, Machida hirikoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1366905
* Multimedia: F.C. Machida Zelvia / Q1366905
# Agrocybe vervacti

Agrocybe vervacti Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du balio gastronomikorik.
Sinonimoak: Agaricus bulbularis, Naucoria vervacti, Simocybe vervacti, Hylophila vervacti, Naucoria semiorbicularis var. vervacti, Agrocybe pediades var. vervacti.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldura. Kapelaren azala leuna, lehorra, biguna, gelatinakara, ez da oso higrofanoa, distiratsua eguraldi lehorrarekin, okre-horixka kolorekoa, ilunagoa eta gorrixkagoa erdian.
Orriak: Adnatuak, zabalak, lamelulekin, gaztetan zurixkak eta arre kolorekoak helduaroan.
Hanka: Zuria edo hori argia, zilindrikoa, bihurri samarra, fibrilosoa, liraina, oinarrian erraboilarekin, pixka bat mehetua eta mizelio kordoiekin.
Haragia: Zuria edo okre kolorekoa, usain arinarekin eta zapore fungikoarekin.
Etimologia: Agrocybe hitza, grekotik datorren hitz konposatua da, landa eta burua, zelai burua, esan nahi du. Vervacti epitetoa pertsona izenetik dator.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Stropharia coronilla delakoak antzeko kolorea du. Agrocybe pediades ez da gelatinakara.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Normalean talde handietan ateratzen da. Belardietan, larreetan, basoen ertzetan, mediterraneoko sastraketan, dunetan eta hareetan dauden pinudietan ere aipatzen da.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Txina, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 262 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 111 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ Agrocybe vervacti: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10572479
* Multimedia: Agrocybe vervacti / Q10572479
# Immunotolerantzia

Immunotolerantzia edo tolerantzia immunologikoa immunitate-sistemak antigeno propioak (autoantigenoak) eta kanpoko antigenoak bereizteko duen gaitasuna da. Berari esker immunitate-sistemak ez die eraso egiten organismoaren berezko antigenoei.
Immunotolerantziak huts egiten duenean immunitate-sistemak ez du kanpoko eta barneko antigenoak desberdintzen, eta bakterioak eta birusak ez ezik, gorputzaren organo eta ehun batzuei ere eraso egiten die. Honetan datza gaixotasun autoimmuneen funtsa.
Immunotolerantziaren bidez, beraz, immunitate-sistema gai da bereizteko makromolekula arrotzak (kanpoko mikrobio patogenoenak, arriskutsuak direnak) eta ostalariaren berezko makromolekulak (arriskutsuak ez direnak).
Bi immunotolerantzia mota daude: naturala, immunitate-sistemak organismoaren autoantigenoen aurrean duena, eta eragindakoa, immunitate-sistemak erantzuten ez duenean normalean immunogenikoak diren antigeno batzuen aurrean. Arlo klinikoan eragindako immunotolerantzia garrantzi handikoa da organoen transplanteetan, hartzailearen gorputzari beste pertsona baten organoa onartuarazi zaionean.

## Immunotolerantziaren mekanismoa

Nola egiten du immunitate-sistemak antigeno propioak eta kanpoko antigenoak bereizteko? Prozesua linfozitoen heltze-garaian burutzen da, timoan eta hezur-muinean (hots, immunitate organo nagusietan). Bertan, berezko antigenoak (autoantigenoak) ezagutzen dituzten T eta B linfozitoak -heldu aurretik- deuseztatuak izaten dira, autoimmunitatea ekiditeko. Prozesu hau fetu-bizitzan batik bat gertatzen da, eta baita bizitzaren lehenengo hilabeteetan ere.
Esaterako, timoan dauden T linfozito heldugabeak kontaktuan sartzen dira bertan dauden HLA propioekin. HLA antigenoei lotzen ez diren T linfozitoak hiltzeko programatzen dira (apoptosia), eta HLA antigenoei lotzen direnak T linfozito helduak bihurtuko dira. Modu horretan, autoimmunitatea sor lezaketen linfozitoak deuseztatu egiten dira.
Jakina da fetu-bizitzan antigeno bat organismoari sartzen bazaio, antigeno hori propiotzat hartuko dela beti. Hots, geroago antigeno honekin organismoak topo egiten badu ez da erantzun immunea agertuko, immunotolerantzia baizik. Honek indartzen du fetu-bizitzaren linfozitoen aukeraketa prozesuaren teoria.

## Erreferentziak

* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua:830 orr. ISBN: 978-84-9860-026-1.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1356761
* Multimedia: Immune tolerance / Q1356761
# Sanfrecce Hiroshima

Sanfrecce Hiroshima (japonieraz: サンフレッチェ広島, Sanfurecche Hiroshima) Japoniako futbol talde bat da, Hiroshima hirikoa, Japoniako 3 Liga eta 3 Kopa irabazi ditu besteak beste.

## Izena

Sanfrecce izenak bi atal ditu, japonierazko "San" (hiru) eta italierazko "frecce" (geziak).

## Historia

Taldea 1938an Toyo Industries Soccer Club (東洋工業サッカー部) izenarekin sortu zen. 60. hamarkadaren bukaeran talde japoniar indartsuena izan zen 5 Liga eta hiru kopa irabaziz eta 1969ko Asiako Txapeldunen Ligan hirugarren postua eskuratuz. 1968ko Olinpiar Jokoetan Japoniako selekzioak brontzezko domina irabazi zuen eta Tokyo Kyogoko jokalariek osatu zuten selekzioaren bizkarrezurra. 1981ean izena aldatu zuen eta Mazda SC (マツダSC) bihurtu zen.
1992an liga profesionala eratu zenean izen berria hartu zuen, Sanfrecce Hiroshima. Hasiera hartan liga bi fasetan jokatzen zen eta Sanfreccek lehen fasea irabazi zuen, beraz ligako finala jokatzeko txartela eskuratu zuen zuen. Bigarren fasean ordea oso gaizki ibili zen eta maila galdu zuen. Finalean ere galtzaile atera zen.
Hurrengo urteetan maila apala izan zuen harik eta 2007an kopa finalera iritsi zen arte. 2012, 2013 eta 2015ean Liga irabaztea lortu du eta 2015ean FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen.

## Palmaresa
### Japonian: 8

* Japoniako liga (3): 2012, 2013, 2015.
** Liga amateurra (5): 1965, 1966, 1967, 1968, 1970.
* Enperadorearen Kopa (3): 1965, 1967, 1969.
* Superkopa (4): 2008, 2013, 2014, 2016.

### Nazioartean: 0

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa (0): hirugarrena 2015ean.
* Asiako Txapeldunen Liga (0): hirugarrena 1969an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q630279
* Multimedia: Sanfrecce Hiroshima / Q630279
# Albatrellopsis confluens

Albatrellopsis confluens Albatrellaceae familiako onddo espezie bat da. Zapore mingotsa. Grifolina dauka, minbiziaren aurkako osagai aktibo indartsua.
Sinonimoak: Boletus aurantius, Boletus frondosus, Polyporus confluens, Polyporus confluens subsp. pachypus, Boletus artemidorus, Polyporus aurantius, Polyporus artemidorus, Merisma confluens, Polypilus confluens, Cladomeris confluens, Caloporus confluens, Scutiger whiteae, Scutiger laeticolor, Polyporus laeticolor, Polyporus whiteae, Scutiger confluens, Albatrellus confluens.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 9 cm bitarteko diametrokoa (20 cm artekoa, hainbat kapela batzen direnean), lau-ganbila, ingerada irregularrarekin. Kapelaren azala leuna, lehorra, zahartzean pitzatu egiten da, laranja zurbil kolorekoa edo arrosa-laranja kolorekoa, askotan berdexka (algen ondorioz). Lehortzen denean zimurtsua bihurtzen da, gorri-adreilu edo arrosa-izokin koloreko tonuak hartuaz.
Poroak: Txikiak eta laburrak, zuri-krema kolorekoak (batzuetan berdexkak), 3-5 milimetrokoak, belaki zuri fin baten antza dute.
Tutuak: 5 milimetroko sakonerakoak.
Hanka: Laburra (3-6), sendoa, irregularra, eszentrikoa, zurixka edo berdexka.
Haragia: Zuria eta biguna gaztetan, KOH erreaktiboarekin more kolorea hartzen du. Usain leunekoa eta aza zaporekoa (gero mingotsa). Espora jalkina zuria.
Etimologia: Albatrellus hitza, onddo honen izen generiko italiar albatrello-tik dator (alberello). Confluens epitetoa berriz latinetik dator, elkartze esan nahi duen “confluens” hitzetik. Puntu bakarrean elkartzen direlako oinak.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Albatrellus ovinus delakoarekin nahas daiteke, haragi bigunagoa du. Albatrellus cristatus espezieak oliba-berde kolorea (ez laranja) du, karpoforoak ez hain multzokatuak eta kapelaren azala pitzatuagoa.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran eta udazkenean. Gregarioa, karpoforo inbrikatuak. Lurreko poliporoa (ez lignikola). Larbek erraz erasotzen diote. Konifero helduen azpian, ekosistema ugaritan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia, Txina, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 410 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 547 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Albatrellopsis confluens: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107477403
# Albatrellus ovinus

Albatrellus ovinus Albatrellaceae familiako onddo espezie bat da. Zapore gozoa dute nahasian. Birrineztatuta ere bai.
Sinonimoak: Boletus fragilis, Boletus albidus, Polyporus ovinus, Albatrellus albidus, Polyporus subsquamosus var. luteolus, Caloporus ovinus, Polyporus punctisporus, Scutiger ovinus, Polyporus lutescens, Polyporus luteolus, Polyporus limonius.

## Deskribapena

Kapela: Haragitsua, 4 eta 20 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura eta deprimitua, ertz irregularki zirkularra. Kapelaren azala leuna, lehorra (pitzatu egin ohi da), kolore aldakorrekoa: zuri-horixka, batzuetan arre-gaztaina kolorekoa edo gris-arrosa, baina inoiz ez berdexka edo laranja kolorekoa.
Himenioa: Poro dekurrenteak, oso txikiak, zuri-krema kolorekoak isla horixkekin.
Tutuak: 4 mm-ko sakonerakoak,
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, apur bat deszentratua, fin-fin belusatua, zuritik beltzaranera doan kolorekoa.
Haragia: Zuri-horixka kolorekoa, biguna, KOH erreaktiboarekin hori kolorea hartzen du. Usaintsu samarrekoa eta zapore leunekoa. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Albatrellus hitza,onddo honen izen generiko italiar albatrello-tik dator (alberello). Ovinus epitetoa latinetik dator, ardia esan nahi duen "ovis" hitzetik. Ardiek jaten dutelako.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Albatrellus cristatus delakoarekin nahas daiteke, honen kapelaren azalak tonu berdexkak izaten ditu, haragi gogorra eta pagoetan eta hostozabaletan agertzen da. Albatrellus subrubescens espeziearekin ere nahas daiteke, honen kapelaren azalak laranja koloreko tonuak ditu. Albatrellus confluens-ek KOH erreaktiboarekin purpura kolorea ematen du eta zapore mingots samarrekoa da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Talde oso bateratuetan, kapelak elkartzen. Mendiko koniferoetan (izeia, pinua).

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia, Brasil.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 314 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega S. A. Barcelona, 549 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Albatrellus ovinus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q331465
* Multimedia: Albatrellus ovinus / Q331465
# Delft

Delft (entzun) Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 96.961 biztanle zituen.
Hiriak Unibertsitatea, industria nuklearra, mekanikoa eta elektrikoa ditu eta petrolio hobiak hurbil daude. Oso ospetsuak dira bertako zeramika eta portzelana lanak. Aipagarriak dira XVII. mendeko udaletxea, Oudekerk (XIII. mendekoa) eta Nieuwekerk (XIV. mendekoa) elizak, Santa Katalina atea (XV. mendekoa) eta ubide zaharrak.

## Auzoak

* 11. auzoa - Binnenstad
* 12. auzoa - Vrijenban
* 13. auzoa - Hof van Delft
* 14. auzoa - Voordijkshoorn
* 16. auzoa - Delftse Hout
* 22. auzoa - Tanthof West
* 23. auzoa - Tanthof Oost
* 24. auzoa - Voorhof
* 25. auzoa - Buitenhof
* 26. auzoa - Abtswoude
* 27. auzoa - Schieweg
* 28. auzoa - Wippolder
* 29. auzoa - Ruiven

## Hezkuntza

* Delfteko Tekonologia Unibertsitatea (TU Delft)

## Argazkiak

| "Vrouw Juttenland" | Nieuwe Kerk (Eliza berria) | Udaletxea | Oostpoort (Ekialdeko atea) |

## Hiri senidetuak

* Castrop-Rauxel, Alemania
* Estelí, Nikaragua
* Pretoria, South Africa
* Aarau, Suitza
* Adapazarı, Turkia
* Freiberg, Alemania
* Kfar Saba, Israel
* Tuzla, Bosnia eta Herzegovina
* Kingston upon Thames, Erresuma Batua

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q690
* Multimedia: Delft / Q690

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Alertze-ardagai

Alertze-ardagaia (Fomitopsis officinalis) Fomitopsidaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukaldaritzarako balio. Onddo honek historia luzea du, bere ezaugarri terapeutikoak direla eta. Badirudi grekoek eta erromatarrek purgatzaile gisa erabiltzen zutela.
Sinonimoak: Boletus laricis, Agaricus laricis, Boletus purgans, Agaricus purgans, Polyporus officinalis, Polyporus laricis, Boletus agaricum, Piptoporus officinalis, Cladomeris officinalis, Leptoporus officinalis, Ungulina officinalis, Fomes laricis, Fomes albogriseus, Fomes officinalis, Fomes fuscatus, Placodes officinalis, Fomitopsis officinalis, Laricifomes officinalis, Agaricum officinale.

## Deskribapena

Kapela: 10 eta 20 cm bitartean neurtzen du normalean, baina oso handia izan daiteke eta metro erdiko altuera eta 30 cm-ko zabalerara irits daiteke. Zaldi apatx globo itxurakoa da, eta oinik gabea. Besaulki itxurakoz hornitua dago, eta gune kolore zurikoak eta marroi-grisaxkak ditu. Zarakar oso mehe batez jantzia dago eta bere ertzak oso kamutsak dira.
Tutuak: Laburrak, oso geruzatuak, zurixkak, gero krema kolorekoak.
Poroak: Biribilduak eta txikiak edo pixka bat angelutsuak eta krema-zurixka kolorekoak.
Haragia edo bilbea: Lodia eta biguna edo harroa, gero gogortu egiten da, zuri-horixka kolorekoa, irin usainekoa eta zapore mikatzekoa.
Etimologia: Officinalis epitetoa latinetik dator, sendagarria esan nahi duen "officinalis" hitzetik. Medikuntzan erabiltzen delako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Fomitopsis pinicola oso antzekoa da, baina pinu enborretan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan bizi da alertzeen enborretan. Beste konifero batzuetan ere bizi daiteke, baina segur aski mendiko alertzeak parasitatzen aurkituko dugu.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Turkia, Himalaiako eremua, Japonia, Txina.

## Espeziearen egoera

Aranzadi Elkartearen arabera, alertze-ardagaia desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 416 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 561 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Fomitopsis officinalis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
* ↑ Zerrenda Gorria, Aranzadi Zientzia Elkartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81797459