OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Quand vient l'automne

Quand vient l'automne (euskaraz: «Udazkena datorrenean») François Ozon zuzendari frantsesa 2024an aurkeztutako filma da. 72.Donostiako Zinemaldiaren sail ofizialean aurkeztu zuen. Umore ukitu batzuekin familia harremanen konplexutasunak eta dolua dira film intimista honen ardatz nagusiak. Antzerki obra batetik egokitutako filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Zorionekoa da Michelle, Borgoinako herrixka batean bizimodu lasaia daraman adineko emakumea. Valerie alabak Lucas biloba dakarkio oporraldiak igarotzera, baina gauzak ez dira uste bezala irtengo: ustezko ezbehar baten ondotik aurretik gaiztotuta zegoen ama-alaben arteko harremana are gehiago okertuko da. Filmak aurrera egin ahala, ustezko lasaitasunaren atzean gordetzen diren sekretuak azaleratuko dira sotilki, eta harreman toxikoen kateak norainoko segida izan dezakeen erakutsiko digu François Ozon zinemagile frantsesak. Baita familiak norberak eraikitzen dituen horiek direla ere, odoleko loturez gaindi.
Familiaz hitz egiten da, guraso eta seme-alaben artean egon daitezkeen harreman toxikoez. Filmak, bestetik, tabu batzuk aztertzen ditu: familiaren maitasuna, prostituzioa, espetxetik ateratako pertsonenak, adineko pertsonena...

## Aktoreak

* Hélène Vincent : Michelle, amona
* Josiane Balasko : Marie-Claude, amonaren laguna
* Ludivine Sagnier : Valérie, Michelleren alaba
* Pierre Lottin : Vincent, Marie-Clauden semea, espetxetik atera berria
* Garlan Erlos : Lucas, Valérieren semea
* Sophie Guillemin : polizia
* Malik Zidi : Laurent, Valérieren senar ohia.
* Paul Beaurepaire: Lucas, 18 urterekin
* Sidiki Bakaba : apaiza
* Vincent Colombe : Michelleren medikua

## Filmaren ezaugarriak

* Izenburua : Quand vient l'automne
* Zuzendaria : François Ozon
* Gidoigileak: François Ozon eta Philippe Piazzo
* Eszenatokiak : François Ozon, Philippe Piazzoren laguntzarekin
* Soinu banda : Evgueni eta Sacha Galperine
* Dekoratuak : Christelle Maisonneuve
* Jantziak : Pascaline Chavanne
* Argazkilaritza : Jérôme Alméras
* Muntaia : Anita Roth
* Ekoizpena : François Ozon
* Ekoizpen elkartea : FOZ
* Banaketa : Diaphana Distribution
* Hizkuntza : frantsesa
* Formatoa : kolorezkoa
* Generoa : drama
* Luzera : 102 minutu
* Estreinaldiaren datuak : Frantzian, 2024/09/09, Cosne-Cours-sur-Loire herrian

## Sariak

Donostiako 72. Zinemalidian, 2024an, bi maskor jaso zituen:
* Taldeko aktorerik onenaren Zilarrezko Maskorra: Pierre Lottin.
* Gidoi onena: François Ozon eta Philippe Piazzo.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.sansebastianfestival.com/2024/sailak_eta_filmak/sail_ofiziala/7/721916/eu
* ↑ https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20240922/quand-vient-l-automne-harreman-toxikoen-kate-etenik-gabea
* ↑ https://www.cinezik.org/critiques/affcritique.php?titre=quand-vient-automne2024031020.
* ↑ https://www.berria.eus/kultura/zinemaldia/tardes-soledad-filmak-irabazi-du-urrezko-maskorra_2131271_102.html

## Kanpo estekak

* Amalur Artolaren kritika Naiz.eus agerkarian, 2024/09/22.
* (Ingelesez):Filma IMDb webgunean.
* Datuak: Q124664023
# Klonazepam

Klonazepama konposatu organikoa da, C$_{15}$H$_{10}$ClN$_3$O$_3$ formula duena eta bentzodiazepinen familiakoa. Konpostu organokloratutzat har daiteke. Solido kristalino zuria da. Azetonatan eta kloroformotan disolbagarria da.
Klonazepama botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio antsietatea, krisi epileptikoak, mania, psikosiak eta akatisia tratatzeko usatzen da. Larrialdi onkologikoetan mioklonia tratatzeko baliatzen da. Normalean pilula gisa hartzen da, baina zainean injektatuta ere har daiteke. Espainian eta Frantzian Rivotril markarekin saltzen da.
Beste bentzodiazepinak legez aisiadirako droga moduan ere kontsumitzen da.
Klonazepama hartzeak mendekotasuna eta, ondorioz, abstinentzia-sindromea agerraraz dezake.

## Sintesia

Klonazepamaren sintesiaren eskema

## Albo-ondorioak

Albo-ondorio ohikoenak logura, ahuldadea, ezinegona, koordinazio-arazoak, kontzentratzeko-arazoak eta memoria-arazoak izaten dira.

## Kontraindikazioak

Klonazepama ez da hartu behar botikarekiko hipersentikortasuna, alkohol- edota droga-mendekoatasuna, miastenia larria edo arnasteko arazo larriak baldin badaude. Haurdunaldian eta edoskitzean Klonazepama hartzea ebitatuko da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Clonazepam» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ Plazaola, Arrate et als. GIPUZKOAKO OSASUN-BARRUTIAN URGENTZIA ONKOLOGIKOAK TRATATZEKO PROTOKOLOA. Osakidetza, 32 or..
* ↑ Sironi, V. A.; Miserocchi, G.; De Riu, P. L.. (1984-04). «Clonazepam withdrawal syndrome» Acta Neurologica 6 (2): 134–139. ISSN 0001-6276. PMID 6741654. (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* 1 2 «.:: CIMA ::. PROSPECTO RIVOTRIL 2 mg COMPRIMIDOS» cima.aemps.es (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ Erorikoekin erlazionatutako medikamentuak. Osakidetza, 73 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407988
* Multimedia: Clonazepam / Q407988
# Howlin' Wolf

Chester Arthur Burnett, Howlin 'Wolf (Otso ulukaria) izen artistikoarekin ezaguna (White Station, Mississippi, 1910eko urtarrilaren 10a – Hines, Illinois, 1976ko urtarrilaren 10a) estatubatuar blues abeslari, gitarra-jotzaile eta harmonika jotzailea izan zen
Delta blues akustikoa Chicago blues elektriko bihurtu zutenetako bat izan zen. Lau hamarkadako ibilbide batean blues, rythm and blues, rock and roll eta psychedelic rock musika grabatu zituen.
Mississippin jaio zen, pobrezian, eta 1930eko hamarkadan Charley Pattonen laguntza jaso zuen. Deep Southen hasi zen bluesa jotzen, beste musikari batzuekin, eta kartzelatik eta armadatik igaro ondoren, Ike Turnerrek kontratatu zuen. 1951n grabatu zuen "Moanin' at Midnight" lehen diskoa. 1951 eta 1969 artean sei abesti Billboard zerrendetan sartu ziren. Bere ospea 1960ko hamarkadan handitu zen eta 1975eko azarora arte jo zuen.

## Diskografia
### Albumak

* 1959: Moanin' in the Moonlight (Chess) 1951–1958 recordings
* 1962: Howlin' Wolf (Chess) 1957–1962 recordings
* 1962: Howling Wolf Sings the Blues (Crown) 1951–1952 RPM recordings
* 1965: The Real Folk Blues (Chess) 1956–1965 recordings
* 1967: More Real Folk Blues (Chess) 1953–1956 recordings
* 1968: The Super Super Blues Band (Chess) Muddy Waters eta Bo Diddleyrekin
* 1969: The Howlin' Wolf Album (Cadet Concept)
* 1971: Message to the Young (Chess)
* 1971: The London Howlin' Wolf Sessions (Chess)
* 1972: Chester Burnett A.K.A. Howlin' Wolf (Chess) 1951–1965 recordings
* 1972: Live and Cookin' (Chess)
* 1973: The Back Door Wolf (Chess)
* 1974: London Revisited (Chess) split album with Muddy Waters
* 1975: Change My Way (Chess) 1958–1966 recordings
* 1977: The Legendary Sun Performers: Howlin' Wolf (Charly)
* 1979: Heart Like Railroad Steel (Memphis & Chicago Blues 1951–57) (Blues Ball)
* 1979: Can't Put Me Out (Chicago 1956–72, Volume II) (Blues Ball)
* 1984: Muddy & the Wolf (Chess) split album with Muddy Waters
* 1984: His Greatest Sides, Volume One (Chess)
* 1991: The Chess Box—Howlin' Wolf (Chess/MCA)
* 1991: Howlin' Wolf Rides Again (Flair/Virgin)
* 1994: Ain't Gonna Be Your Dog (Chess Collectibles, Vol. 2) (Chess/MCA)
* 1997: His Best (Chess/MCA); reissued as The Definitive Collection (Geffen, 2007)
* 1999: His Best, Vol. 2 (Chess/MCA)
* 2011: Smokestack Lightning (The Complete Chess Masters 1951–1960) (Hip-O Select/Geffen)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44780
* Multimedia: Howlin' Wolf / Q44780
# Carmen Manzano

Carmen Manzano Basabe (1960ko hamarkada - ) euskal ikertzaile eta unibertsitateko irakasle ohia da. Giza eboluzioan eta antropologian egin ditu bere ekarpen gehienak eta EHUko irakasle izan zen 1986tik jubilatu arte. Zientzia eta Teknologia Fakultatean eta EHUko Esperientzia Geletako Giza Zientzietako Unibertsitate Tituluan izan da irakasle. Bere doktoretza tesia euskal populazioaren egitura genetikoaren inguruan egin zuen.

## Ikerketa

1984an lizentziatu eta 1990ean doktoretza egin ostean, 2002. urtean Genomic Resources izeneko ikerketa taldean sartu zen. Beranduago, abeltzaintzari lotutako gaiak aztertu ditu, populazioen genetika, auzitegi genetika eta asoziazio genetikoaren ikasketekin lotutako gaiak aztertu ditu, DNAren bariazioaren analisia erabiliz. Eboluzioan genero ikuspegia txertatzeko lana ere egin du.

## Erreferentziak

* 1 2 «Info_pag_Carmen_Manzano - Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila - UPV/EHU» Genetika, Antropologia Fisikoa eta Animalien Fisiologia Saila (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ «Dr. Carmen Manzano | Genomic Resources» www.genomic-resources.eus (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ Kaiera, Zientzia. (2015-04-30). «Carmen Manzano: “Antropologiaren mundua pil-pilean dago”» Zientzia Kaiera (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58619976
# Elvira Arias de Apraiz

Elvira Arias de Apraiz (Madril, 1856 – Gasteiz, 1922) poeta eta sukaldaritzari buruzko idazlea izan zen.
Gasteiza bizitzera joandako katedratiko baten alaba zen. Umezurztu zenean, Agustín de La Llave amaldeko aitonarekin bizitzera joan zen, Elogio a Nuestra Señora Doña Amalia de Sajonia y Fernando VII laudorioa idatzi zuena. 1871n Julian Apraiz Saenz de Elburgo katedratiko eta cervanteszalearekin ezkondu zen, zeinarekin bost seme-alaba izan zituen. Harekin Espainiako eta Europako zenbait hiriburutara bidaiatu zuen, Parisko eta Bartzelonako Erakusketa Unibertsalak zirela ta.
Aldizkarietan eta egunkarietan argitaratutako poemez gain, 1912. urtean euskal sukaldaritzari buruzko liburu bat argitaratu zuen.
* Datuak: Q21280676
* Multimedia: Elvira Arias de Apraiz / Q21280676
# Asano Nagamasa

Asano Nagamasa (japonieraz: 浅野 長政, 1546 – 1611ko maiatzaren 29a) Japoniako Sengoku Aroaren samuraia izan zen, XVI. mendean.
Nagamasa Toyotomi Hideyoshiren koinatua izan zen eta haren aholkularia. Mōrien eta Hōjōen aurkako kanpainetan hartu zuen parte. Edo eta Iwatsukiko gazteluak hartu zituen. Japoniak Korean egindako inbasioetan egon zen eta paper garrantzitsua izan zuen haietan. 1610ean hil zen.
Asano Yoshinaga haren semea zen eta haren postua hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Turnbull, Stephen (1998). The Samurai Sourcebook. London: Cassell & Co. ISBN 1-85409-523-4

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1067546
* Multimedia: Asano Nagamasa / Q1067546
# Daimyō

Daimyōa (japonieraz: 大名, daimyō, daimʲoː ahoskatua) , antzinako Japonian, feudo edo lurralde baten gobernaria zen.
Daimioak aitoren semeak ziren, eta enperadorearen izenean gobernatzen zituzten beren esku zeuzkaten lurraldeak. XVII. mendera arte, jaun haiek beren lurraldeen jabe izan ziren, eta samurai-armadak izaten zituzten beren mende. Hala, XII. mendean Yoritomo izeneko daimioa gobernuaz jabetu zen, eta shogun agintaldia ezarri zuen; hau da, enperadorearen gobernari nagusi bihurtu zen. 1868. urtean, ordea, enperadoreak eskubide guztiak eskuratu zituen berriro, eta 1871. urte inguruan daimioek ordura arte izandako indar eta eskubideak galdu zituzten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61982
* Multimedia: Daimyo / Q61982
# Hōjō Sōun

Hōjō Sōun (japonieraz: 北条 早雲, Hōjō Sōun, 1432-1519ko irailaren 8a) beti izen honekin ezagutu ez zen samurai japoniar bat izan zen. Hasieran, Ise Shinkuro bezala ezagutua izan zen, ondoren, Ise Shozui bezala, jarraian, Ise Nagauji bezala, eta, azkenik, hil ondoren lau edo bost urtera, bere seme Hōjō Ujitsunak, Hōjō Sōun izena eman zion

## Bizitza

Hōjō Sōunek, beste askok bezala, Kioto utzi zuen Ōnineko gerran zehar, eta Sarugako probintziara joan zen bere jarraitzaileetako zenbaitekin, non Imagawa Yoshitadaren basailu bihurtu zen, bere koinatua ere bazena, bere arrebarekin ezkondu baitzen. Imagawa Yoshitada borrokan hil zenean 1476an, Hojok, Imagawa Yoshitadaren semearen, bere lehengusuaren (Imagawa Ujichika) eta Oshika Norimitsuren arteko oinordetza gatazkan bitartekari lana egin zuen. Honek, denbora baterako bakea eragin zuen. Baina Norimitsu, 1487an, berriz Imagawaren klanaren kontrola hartzen saiatu zenean, Hojo Sounek hil egin zuen eta Kokokujiko gazteluarekin saritua izan zen.
Berak lortu zuen Izuko probintziaren kontrola 1493an, gerra zibil baten hasieran zegoena, bere boterea, Ashikagaren antzinako basailuekin handituz. Une horretan bertan, Ashikaga Yoshizumik, estatu kolpe bat eman zuen Kioton, Ashikaga shogunerriko hamaikagarren shoguna bihurtuz.
1494an hil zen Sagamiko probintzian zegoen Odawarako gazteluko jauna zen Omori Ujiyori. Hau, bere aitaren oinordeko bihurtu zen, eta Hojo Sounek, azken honen konfidantza eskuratu zuen opari ugarirekin. Baina 1495ean, Hojo Soun, orein ehizaldi bat aitzakia bezala erabiliz, Omoriren lurraldean sartu zen bere soldaduekin batera, eta erraz eskuratu zuen gazteluaren kontrola.
1512an, Miura klana eraso zuen eta Okazakiko gaztelua suntsitu zuen, klaneko liderra, Araiko gaztelura joatera behartuz, 1516an Hojo Sounek suntsitu zuena, Miura klaneko liderra zen Miura Yoshiatsu, bere buruaz beste egitera behartuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924929
* Multimedia: Hōjō Sōun / Q924929
# Ashikaga Yoshimitsu

Ashikaga Yoshimitsu (japonieraz: 足利 義満, 1358ko irailaren 25a-1408ko maiatzaren 31) Ashikaga shogunerriko hirugarren shoguna izan zen. Bere agintaldia, 1368an hasi zen, eta 1394an kargua utzi zuen. Bigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshiakiraren semea zen.
Bederatzi urterekin izendatu zuten shogun, bere aita hil ondoren. 1378an, hiriburua zen Kiotoko Muromachi sekzioan eraiki zuen bere egoitza, eta, horregatik, batzuetan, shogunerri hau, Muromachi shogunerria bezala deitua da, eta, aroa, Muromachi bezala.
Iparraldeko Gortea eta Hegoaldeko Gortea elkartu zituen, Nanboku-chō aroari amaiera emanez 1392an. Shogunerriaren autoritatea berretsi eta daimyōen boterea ezabatu zuen.
1394an, bere seme Ashikaga Yoshimochiren mesedetan utzi zuen kargua, boterea, hil arte erabili zuen arren. 1404an, Zheng He nabigari txinatarrak, Japoniara bidaiatu zuen Yoshimitsurekin hitz egiteko, txinatarrek, "Japoniako Erregea" bezala ikusten zutena.
Bere bizitzako azken egunak, Kinkaku-ji tenpluan igaro zituen, 1397an eraiki zena, soilik bere erretiro toki bezala. 1408an hil zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q248381
* Multimedia: Ashikaga Yoshimitsu / Q248381
# Ashikaga Yoshiteru

Ashikaga Yoshiteru (japonieraz: 足利 義輝, 1536ko martxoaren 31a-1565eko ekainaren 17a) Ashikaga shogunerriko hamairugarren shoguna izan zen, eta 1546 eta 1565 bitartean gobernatu zuen Japonian. Hamabigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshiharuren seme nagusia izan zen, eta, bere anaia txikia zen Ashikaga Yoshiaki, shogunerri honetako hamabosgarren eta azken shoguna izango zen.
Bere aita bezala, gobernari txotxongilo bat izan zen, eta Miyoshi Nagayoshi eta Hosokawa Ujitsunaren arteko lehiaren erdian egongo zen. Shogunak daimyōen gainean zuen boterea sendotzen saiatu zen, Takeda Shingen eta Uesugi Kenshin, Shimazu Takahisa eta Otomo Yoshihige, eta Mori Motonari eta Amago Haruhisaren artean bake negoziaketak sortuz. Japoniaren gaineko gobernabilitatea izan zuen azken shoguna izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q447066
* Multimedia: Ashikaga Yoshiteru / Q447066
# Shimazu Takahisa

Shimazu Takahisa (japonieraz: 島津 貴久, 1514ko maiatzaren 28a – 1571ko uztailaren 15a) Japoniako historiako Sengoku aroko daimyō bat izan zen. Shimazu Tadayoshiren semea eta Shimazu klaneko hamabortzgarren buruzagia izan zen.
Takahisak, zenbait kanpaina egin zituen hiru probintzia aldarrikatzeko asmoz: Satsuma, Osumi eta Hyuga. Aurrerapen nabarmenak izan zituen arren, hurrengo belaunaldia izango zen lan hori amaituko zuena, denbora batez, Kyushu uharte osoaren kontrola hartu zutenak.
Takahisak, aktiboki bultzatu zituen atzerriko herrialdeekin harremanak. Japoniara europar su-armak ekarri zituen lehen daimyōa izan zen, 1543an portugaldar itsasontzi bat Tanegashimara iritsi ondoren. 1549an Frantzisko Xabierkoari ongietorria eman zion, bere lurraldeetan segurtasuna bermatu ziona, katolizismoa hedatzeko askatasunaz gain, beranduago, atzera egingo zuen arren, monje budisten kexuei kasu eginez. Takahisak, era berean, Ryukyuko Erresumarekin harreman diplomatikoak izan zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2367308
# Tokugawa Ienobu

Tokugawa Ienobu (japonieraz: 徳川 家宣) (1662ko ekainak 11-1712ko azaroak 12), Tokugawa shogunerriko seigarren shoguna izan zen. Tokugawa Tsunashigeren seme nagusia eta Tsunayoshi eta Ietsuna shogunen iloba zen.

## Lehen etapa (1662-1694)

Tokugawa Tsunashigeren seme nagusia zen, Tsunashige, beranduago shogunak izango ziren Tokugawa Ietsuna eta Tokugawa Tsunayoshiren anaia zelarik. Ohaide baten semea zen.
Kōfuko daimyōa izatera iritsi zen 1680an, bere aita hil ondoren. Orduan, Arai Hakuseki rōninak hezi zuen, bere gainontzeko bizian bere aholkularia izan zena.

## Ienobu shoguna (1694-1711)

1709an, shogun bezala aukeratua izan zen, eta, karguan, 1712 arte mantendu zen.
Hil aurretik, 1711n, Kiotoko bere gortearen eta Nakamikado Enperadorearen artean harremana sortzen saiatu zen, bakufu bat eta nobleziaren artean harreman bat sortzen lehenetariko bat izan zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q366734
* Multimedia: Tokugawa Ienobu / Q366734
# Tokugawa Ietsugu

Tokugawa Ietsugu (japonieraz: 徳川 家継, Tokugawa Ietsugu, 1709ko abuztuaren 8a-1716ko ekainaren 19a) Tokugawa shogunerriko zazpigarren shoguna izan zen eta 1713 eta 1716 bitartean gobernatu zuen, azken urte honetan hil zelarik. Tokugawa Ienobu seigarren shogunaren semea eta Tokugawa Tsunashige Kōfuko daimyōaren biloba, Tokugawa Iemitsuren birbiloba, Tokugawa Hidetadaren hereniloba eta shogunerri honen sortzailea izan zen Tokugawa Ieyasuren bigarren mailako hereniloba izan zen.

## Lehen urteak

Edon jaio zen 1709an eta Tokugawa Ienobu shogunaren eta bere ohaide baten seme nagusia izan zen. Une horretan, bere aita shoguna zen, eta bere konfuziar laguntzailea zen Arai Hakusekik laguntzen zion, Edoko shogun gortean eragin handia izan zuena. Bere haurtzaroko izena, Nobumatsu Kimi izan zen, eta, bere aita hil zenean, Ietsuguk hiru urte baino ez zituen. Honela, shogun titulua hartu zuen.

## Ietsugu shoguna

Bakufuko buruzagiaren titulu formala hartu zuen arren, oraindik haur bat zen. Gobernatzeko haina adin ez zuenez, Arai Hakusekirekin zaintza eta aholkupean jarria izan zen. Bere agintaldian, bi arazo egon ziren: txanpon erreforma eta kanpo merkataritza Kyushun. Ietsugu ez zen herrialdeko kontuengatik interesatu, eta konponbideak, bere aholkulariek zuzentzen zituzten.
1713an, prezioak hazi egin ziren. Ietsugu eta Hakusekiri aurkezturiko zenbait proposamenen ondoren, txanpon berri bat sortu behar zela erabaki zen. 1714an, txanpon unitate metaliko hori sartu zen, eta beherakada bat eragin zuen arrozaren prezioan.
Txanpon erreformak, kanpo merkataritzan erreforma ere eragin zuen. 1716an, soilik Herbehereetako eta Txinako merkatal ontziek komertzia zezaketen Dejima uhartean, Nagasakin. Urte horretan, bakufuak, Edo eta Nagasakin Kanpo Merkataritzako bi Komisionatu izendatuko zituen eta, urtero, soilik 30 itsasontzi txinatar eta 2 herbeheretarrentzako sarrera mugatzen zuen dokumentu bat igorri zen. Neurri honekin, Japoniak, oraindik, gainontzeko mundutik isolatuta jarraitzen zuen (sakoku).
1716an, Ietsugu, arrazoi naturalengatik hil zen, zazpi urte oraindik bete gabe. Hiru urteko agintaldia izan zuenez eta oso gazterik hil zenez, ez zuen seme edo oinordekorik utzi, Tokugawa Ieyasuren aita aldeko leinuarekin amaituz (Ieyasu hil eta ehun urtera). Hala eta guztiz ere, jatorria Ieyasugan zuten alboko adarrak zeuden, eta shogun berria, adar hauetako batetik aukeratua izan zen.
* Datuak: Q366722
* Multimedia: Tokugawa Ietsugu / Q366722
# Tokugawa Yoshimune

Tokugawa Yoshimune (japonieraz: 徳川 吉宗, 1684ko azaroaren 27a-1751ko uztailaren 12a) Japoniako Tokugawa shogunerriko zortzigarren shogun edo bakufua izan zen, eta 1716 eta 1745 bitartean gobernatu zuen. Tokugawa Mtsusadaren semea izan zen.
Shogunik aktiboenetako bat izan zen eta Kyōhō erreformak abiarazi zituen, kontrol feudala berrezartzeko eta bakufuaren finantzak konpontzeko zirenak. Zergak igo zituen, daimyoei errekrutatzeak jarri zizkien, urritasuna defendatu zuen, heziketa bultzatu zuen eta bakufuaren oinarrizko lege kodea berrikusi zuen.
* Datuak: Q319664
* Multimedia: Tokugawa Yoshimune / Q319664
# Fukushima Masanori

Fukushima Masanori (japonieraz: 福島正則, 1561 – 1624ko abuztuaren 26a) Japoniako historiako Sengoku aroaren amaiera eta Edo aroaren hasiera arteko samurai eta daimyō japoniarra izan zen. Toyotomi Hideyoshiren zerbitzarietako bat izan zen eta 1583ko Shizugatakeko guduan borrokatu zuen, non Shizugatakeko zazpi lantzetako bat bezala ezagutua izan zen.

## Jatorria

Masanori Owari probintzian jaio zen, eta Fukushima Masanoburen semea zen. Gudu batean, lehen aldiz, Mikiko setioan parte hartu zuen, Harima probintzian, jarraian, Yamasakiko guduan parte hartu zuelarik, eta, gudu honen ondoren, 500 kokuko sari bat eman zioten.

## Errekonozimendua "Shizugatakeko Zazpi lantzetako" bat bezala

1583an gertatu zen Shizugatakeko guduan (Azuchi-Momoyama aroaren zati bat), Masanorik, jeneral etsai baten lehen burua mozteko ohorea izan zuen (Osagato Ieyoshirena zehazki), eta, beraz, bere 500 kokuko saria, 5.000ra igo zitzaion, beste seiek, 3.000 kokuko saria jaso zuten bitartean.

## Kanpainak Korean

Masanorik, Hideyoshiren kanpaina askotan parte hartu zuen, baina Kyushura eginiko espediziora arte ez zen daimyo bihurtu, Iyo probintzian 110.000 kokuko han bat jaso zuenean. Handik gutxira, Korearen inbasioetan parte hartu zuen, non, handik gutxira, sariak jaso zituen Ch'ungjuko guduan izan zuen parte hartzeagatik.

## Ondorengo urteak

Korearen inbasioan parte hartu ondoren, Masanorik, Toyotomi Hidetsuguren exekuzioa bultzatu zuen. 10.000 soldadu zuzendu zituen 1595ean Seigan Tenplua eta Koya mendirantz, eta Hidetsuguk seppuku egin arte zain geratu zen, eta, beraz, 90.000 kokuko gehikuntza jaso zuen bere sarian, Kiyosun Hidetsugurena izan zen hanaz gain, Owari probintzian.
Masanori, Tokugawa Ieyasuren armadara batu zen Sekigaharako guduan, honela, bere lurraldeen domeinua ziurtatu zuelarik, hauek, beranduago, bere ondorengoek galduko zituztelarik Tokugawa shogunerriaren zerbitzura zeuden hatamoto bihurtzean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1194995
* Multimedia: Fukushima Masanori / Q1194995
# Tokugawa Ienari

Tokugawa Ienari (japonieraz: 徳川 家斉, 1773ko azaroak 18-1841eko martxoak 22) Japoniako Tokugawa shogunerriko hamaikagarren shoguna izan zen. 1786 eta 1837 bitartean gobernatu zuen, denbora gehien gobernatu zuen shoguna izan zelarik, 51 urterekin. Izan zituen ohaide ugariengatik ezaguna da (berrogei inguru, uste denez), eta 55 seme-alaba izan zituen (Nemuri Kyoshiro filmean, seme-alaba hauetako asko, istorioan bilauak dira).
Ienariren seme-alaba gehienak, Japoniako zenbait daimyōk adoptatu zituzten, eta, horietakoren batzuk, paper garrantzitsuak izan zituzten Bakumatsuan eta Boshin Gerran. Seme horietako batzuk, honako hauek dira: Hachisuka Narihiro (Tokushima hana), Matsudaira Naritami (Tsuyama hana), Tokugawa Narikatsu (Shimizu Tokagawa adarreko lehena, eta, ondoren, Wakayama hana) eta Matsudaira Narisawa (Fukui han).
* Datuak: Q439717
* Multimedia: Tokugawa Ienari / Q439717