# Casablanca

    Artikulu hau Marokoko hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Casablanca (argipena)».
Casablanca (amazigeraz: Anfa; arabieraz: الدار البيضاء ad-Dār al-Bayḍāʼ, marokoko arabieraz Dar beïda) Marokoko hiri nagusia da 3.344.300 biztanlerekin, hiriburua Rabat den arren. Halaber, Afrikako bosgarren hiririk handiena da, Lagos, Kairo, Kinshasa eta Alexandria ondoren.
Ozeano Atlantikoaren kostaldean kokatuta dago.

## Toponimia

Casablancaren izena, garai batean, leku hori ordaintzen zuten marinel portugaldarrek Anfa muinoaren gainean zegoen etxe zuri txiki batengatik identifikatzen zutelako da, «a casa branca». Gaur egungo toponimoa, Casablanca hizkuntza gehienetan, gaztelaniaz egotea, bi koroak elkartuta egon ziren aldiari zor zaiola dirudi. Ohikoa eta lagunartekoa da bertakoek hiriari Casa deitzea.
Anfa jatorrizko izen autoktonoa da eta "muinoa" esan nahi du berebereraz. Izen hori erabiltzen da orain hiri historikoko auzo zaharrei erreferentzia egiteko.

## Geografia eta urbanizazioa

Metropolia ozeanoak mugatzen du mendebaldean, baina gero eta gehiago hedatzen da iparraldean, ekialdean eta hegoaldean. Era berean, txabola auzoen pilaketa jasaten ari da bere periferian, eta fenomeno hori erabat desagerrarazi nahian dabil gobernua 2012tik.
Urbanizazioa eta arkitektura estilo ezberdinek markatzen dituzte, neo-moriskotik hasi eta art-décora, hamarkada askotan munduko arkitekto handien "laborategi-hiria" izan baitzen. Bestalde, hiria proiektu handien lekuko izan da, hala nola Hassan II .aren meskita, Casablancako Itsas Armada eta «Twin Center», eta gero eta gehiago erakartzen ditu higiezinen inbertitzaileak.

## Klima

Datu klimatikoak (Casablanca) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 17.1 | 17.5 | 18.3 | 19.5 | 21.1 | 23.3 | 25.4 | 25.9 | 25.4 | 23.3 | 20.3 | 17.8 | 21.2 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 12.8 | 13.4 | 14.1 | 15.4 | 17.5 | 20.2 | 22.4 | 22.7 | 21.7 | 19.2 | 16.1 | 13.5 | 17.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 8.4 | 9.2 | 9.9 | 11.5 | 14.0 | 17.1 | 19.3 | 19.5 | 18.2 | 15.2 | 11.8 | 9.3 | 13.6 |
| Euria (mm) | 62.2 | 59.0 | 50.7 | 40.2 | 18.8 | 5.8 | 0.7 | 0.4 | 4.9 | 31.1 | 75.1 | 77.7 | 426.6 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 9.8 | 9.3 | 9.1 | 8.7 | 5.4 | 2.6 | 0.4 | 0.4 | 2.1 | 6.2 | 9.7 | 10.2 | 73.9 |
| Eguzki orduak | 189.1 | 189.2 | 241.8 | 261.0 | 294.5 | 285.0 | 303.8 | 294.5 | 258.0 | 235.6 | 192.0 | 182.9 | 2927.4 |
| Iturria: Hong Kong Observatory ||||||||||||||

## Monumentuak

* Hassan II.aren Meskita

## Hiri senidetuak

Casablancak honako hiri senidetuak ditu:
* Bordele (Frantzia) (1988)
* Busan (Hego Korea) (2011)
* Chicago (AEB) (1982)
* Dakar (SEN) (1967)
* Dubai (Arabiar Emirerri Batuak) (1988)
* Jakarta (Indonesia) (1990)
* Kuala Lumpur (Malaysia) (1991)
* Maskat (Oman) (1981)
* Nuadhibu (Mauritania) (1988)
* Shanghai (Txina) (1986)
Horrez gain, lankidetza-hitzarmenak ditu honako hiriekin:
* Abuja (Nigeria) (2010)
* Amman (Jordania) (2008)
* Amsterdam (Herbehereak) (2008)
* Bartzelona (Katalunia) (2011)
* Buenos Aires (Argentina) (2006)
* Hebron (Palestina) (2008)
* Istanbul (Turkia) (2009)
* Kajiado (Kenya) (2009)
* Koudougou (Burkina Faso) (2009)
* Montreal (Kanada) (1999)
* Moroni (Komoreak) (2008)
* Nuakxot (Mauritania) (2010)
* Paris (Frantzia) (2005)
* Ramallah (Palestina) (2010)
* Rotterdam (Herbehereak) (2000)

## Kultura

* 1942n hirian kokatutako "Casablanca" film ezaguna estreinatu zuten, Humphrey Bogart eta Ingrid Bergman aktore nagusiak zirela.

## Casablancar ezagunak

* Ahmed Laraki (1931-2020), politikaria.
* Frida Boccara (1940-1996), abeslaria.
* Aïcha Chenna (1941-2022), aktibista, erizain eta idazlea.
* Carmen Giménez Martín (1943-), arte-eraberritzailea.
* Naima Lamcharki (1943-2024), aktorea.
* Serge Haroche (1944-), fisikaria.
* Daniel Pennac (1944-), idazlea.
* Alain Souchon (1944-), abeslari eta aktorea.
* Jean Reno (1948-), aktorea.
* Katherine Pancol (1954-), idazlea.
* Jean-Philippe Vassal (1954-), arkitektoa.
* Cristina Andreu Cuevas (1960-), zinema zuzendaria.
* Nawal El Moutawakel (1962-), atleta eta politikaria.
* Dalila Ennadre (1966-2020), zinema zuzendaria.
* Mouna Hachim (1967-), historialari, idazle eta kazetaria.
* Muriel Barbery (1969-), idazlea.
* Merieme Chadid (1969-), astronomoa.
* Richard Virenque (1969-), txirrindularia.
* Gad Elmaleh (1971-), aktorea.
* Sofia Alaoui (1990-), zuzendari eta gidoilaria.

## Erreferentzia

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ Climatological Information for Casablanca, Morocco. Hong Kong Observatory (Noiz kontsultatua: 16 August 2012).
* 1 2 (Frantsesez) «Accords & Jumelages avec d'autres villes ..» Wilaya de la Région Casablanca - Settat (Noiz kontsultatua: 2025-02-17).
* ↑ (Ingelesez) «List of Sister Cities» Busan Is Good (Noiz kontsultatua: 2025-02-17).

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Ingelesez)(Gaztelaniaz)(Arabieraz) Casablanca hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q7903
* Multimedia: Casablanca / Q7903