# Abu Nuwas

Abu-Nuwas al-Hasan ben Hani al-Hakami edo Abu Nuwas (arabieraz: ابونواس‎; persieraz: ابونواس‎, Abu Novas) al-Ahwaz (Iran) 756 – Bagdad, 814) inoiz izan den arabiar poetarik handienetakoa izan zen. Basoran eta Kufan egin zituen filologia- eta olerti-ikasketak. Badirudi urte batzuetan basamortuan bizi izan zela, beduinoen artean, arabiera hobeto ikasteko. Harun al-Rashiden, eta haren seme eta jarraitzaile izan zen al-Aminen, olerkari estimatuena izan zen.
Abu Nuwas gaur egungo Irango Ahvaz hirian (Persia) jaioa, aita arabiarra eta ama persiarra, poesia arabiarraren genero garaikide guztien maisu bilakatu zen, baina bere ospea poesia bakotar (خمريات jamriyyat) eta maitasun homosexualerantz (مذكرات mudhakkarat) jo zuen. Horrela, ​ Abu Nuwas tradizio folklorikoan sartu zen, poeta ospatu eta lizun gisa, eta, Mila gau eta bat gehiago liburuan, hainbat aldiz agertzen da pertsonaia gisa .
Abbastarren arteko Gerra Zibil handian hil zen, Al-Ma'mūnek Khorasanetik aurrera egin baino lehen, 199 edo 200 AH-tan (K.o. 814–816).

## Bizitza
### Jatorria eta heziketa

Abu Nuwasek inoiz ezagutu ez zuen aita, Hani, arabiarra zuen, al-Jarrâh Ibn Abdallah al-Hakam”ren nisba Arabia hegoaldeko tribukoa eta Marwan II.aren armadako soldadua zen. Ama, berriz, Golban izeneko persiar emakumea zen, ehungintzan lan egiten zuena. Hori dela eta, Abu Nuwasek txiki-txikitatik persiera eta arabiera menperatzen zituen.
Biografiak ez dira ados Abu Nuwasen jaiotegunez, eta 747 eta 762 artean kokatzen dituzte. Batzuek diote Damaskon, Basoran edo Ahwazen jaio zela, bere izena al-Hasan ibn Hani al-Hakami izanik. Bere ezizena, Abu Nuwas (Adats-morroiloaren aita), sorbaldetan erortzen zitzaizkion bi adats luzeengatik da. Hala ere, Tradizioak hiru hipotesi ditu «Abu Nuwas» goitizenari buruz. Lehen hipotesiaren arabera, «Nuwâs» mendi baten izena da; beste bertsio batean, bizilagun batek «Abu Nuwas» («erlearen gizona») deitzen omen zion, ilez egindako adats kokapena aipatzearren; eta, azken azalpen batean, Himyar erresumako Dhû Nuwâs azken subiranoari buruzko erreferentzia dela esaten du..
Abû Nuwâs oraindik haurra zela, amak Basrako dendari bati, Al-Sa'ad Yashirari, saldu zion. Gaztaroan, Basoran bizi izan zen. Korana eta gramatika ikasi zituen, eta Waliba ibn al-Hubab poeta lizuna izan zuen maisu eta maitale, eta berarekin eraman zuen bizitzera Kufa hirira. Wâlibak, bere lehen maisua, ez zen irakasle soilik izan, baita maitale ere, eta poesian eta lizunkerian hasi zuen, eta Kufako lizun-taldea (Mujjân al-Kûfa) ezagutu zuten elkarrekin. Tradizioak dioenez, Abu Nuwas Wâlibatik haren baimenarekin banandu zen, Basorara itzuli zenean, Jalaf al-Ahmar-ekin ikasi zuen, islamiar aurreko poesian maisu zenarekin. Bere arabiera hobetzeko, basamortuko beduinoen artean bizi izan zen bolada batez, baina bizitza hori gorroto zuen, eta Bagdad hiri handi eta populatura itzultzea erabaki zuen.
Gero, Khalaf al-Ahmar poeta eta irakasle handiarekin osatu zuen bere ikaskuntza. Tradizioak dioenez, Khalafek bertso bakar bat ere ez omen zion konposatzen utzi antzinako poesiaren milaka bertso buruz ikasi baino lehen. Abû Nuwâsek guztiak ikasi zituen, eta poesia konposatzen hasi nahi izan zuen, baina Khalafek berriro debekatu zion, eta ikasitako guztia ahanztera behartu zuen, eta guztia ahanztean ahal izango zuen poesia konposatu. Amnesia behartu hori Abu Nuwasen formazioaren atal enblematikoa da.

### Hastapenak Bagdaden

Abu Nuwas Bagdadera, Abasstar Kalifa-herriko hiriburu berrira, joan zen, agian, Walibah ibn al-Hubab-ekin. Alabantza-poemek (madîh) Harun al-Rashid kalifaren babesa lortzeko aukera eman zioten, eta barmaktarren familiarekin ere bat egiten zuen, orduan bere ahalmenaren gailurrean zegoena. Hurbilketa hori ez zen barmaktarrek babesten zuten Abán al-Solhiq’ poetaren gustukoa izan, bada, eginahalak egin baitzituen aurkaria bere ugazaben gortetik urrun mantentzeko. Abû Nuwâs berehala egin zen famatu espirituz eta umorez betetako poesiagatik; ez zituen basamortuko gai tradizionalak jorratzen; hiriko bizitzaz hitz egiten zuen, eta ardoaren eta edarien (khamriyyat) alaitasunak eta mutiko gazteen (mujuniyyat) maitasuna kantatzen zituen, umore ausartarekin. Garai hartan, al-Amin kalifa izango zenarekin harremanetan sartu zen, eta, garai batez, bere dizipulu bilakatu zen.
Baina Abbastarren dinastiako Harun al-Rashid kalifak, ez zuen begi onez ikusten bisir barmaktarrarekin zituen mezenas harremanak, eta, are gutxiago, zuen eskandaluzko aura hori. Kalifak barmaktarren familia boteretsua suntsitu eta sarraskitu zuenean, Abu Nuwasek, denbora batez, Mekara eta gero Egiptora ihes egin behar izan zuen, barmaktarrei buruzko alabantzazko elegia poema batengatik. Egipton egon zen bitartean, Diwan al-Jarâjego burua, al-Khatîb ibn Abd al-Hamîd goresteko poemak konposatu zituen. Gortean estimu handia izan arren, kartzelan denboraldi bat pasa behar izan zuen bere bizitza hedonistaren eta ardo-zaletasunaren ondorioz.

### Al-Aminen babespean

Haroun ar-Rachid hil ondoren itzuli zen Bagdadera, 809 urtean. Muhammad al-Amin Haroun ar-Rachiden semeak, lizuna eta Abu Nuwâsen ikasle ohiak, kalifa-herriaren oinordetza hartu zuen hogeita bi urterekin. Horrek lasaitasun handia ekarri zion poetari, eta, dirudienez, orduan idatzi zituen poema gehienak, bada, Al-Amin, arteen eta letren maitale izateaz gain, Abu Nuwasen hedonismo bera zuen. Erregeren komisiorik ospetsuena, Al-Aminen laudorioan konposatu zuen qaṣīdah izan zen. Kalifa berriak, ofizialki, mahaikide izateko onartzen du, eta Abu Nuwasen bizitzako aldirik loriatsuen bihurtzen da, baina zorionak, zoritxarrak bezala, ez dira inoiz betirako izaten, eta, Aburen zoritxarrerako, kalifa lau urtera hil zen, eta bere anaia izan zen oinordekoa, letren eta arteen maitalea ere, baina ez edale eta errebeldeena.
Abu Nuwasek al-Amin kalifarekin zituen harreman anbiguoak anekdota (khabars) batzuen xede dira. Anekdota horiek, bereziki, Ibn Manzûren Akhbâr Abî Nuwâsetan jaso dira. Haien puntu komuna da kalifaren irudi ona azaltzeko eta etsaiak bere islamismoaz konbentzitzeko erabiltzen duela. Nolanahi ere, olerkariak ardoarekiko zuen gogoa eta ohitura xahutuek al-Aminen erreakzio bizia eragin zuten, eta hark hiru hilabetez kartzelatu zuen moral musulmana ez errespetatzeagatik, eta edatea debekatu zion. Esan beharra dago Abu Nuwasek poema aszetikoak (zuhdiyyat) konposatzen zituela eta Jainkoari edariarekiko duen joera barkatzeko eskatzen diola.
Istorioak diote, Al-Ma'mun-en idazkariak, Abu Nuwas mozkortuta zegoelarik, engainatu omen zuela satira bat idatz zezan Ali Profetaren suhiaren aurka. Zonborrek, nahita, poesia jendaurrean irakurri zuen, eta, horrela, Nuwasek espetxean jarraituko zuela ziurtatu zuen. Kontsultatzen den bibliografia zein den, Abu Nuwas espetxean hil zen, edo Ismail bin Abu Sehl-ek pozoitu zuen, edo biak batera, 815. urte inguruan.

### Heriotza: tradizio desberdinak

Bere heriotzaren gaineko informazioak ziurgabeak eta kontraesankorrak dira.
Tradizio baten arabera, Abu Nuwas kabaret batean hil zen. Beste bertsio baten arabera, kartzelan hil zen profetaren familiako kide bati egindako poema sakrilego baten ondorioz. Al-Mamun-en bisirrak, Zonborrek, gorroto zuen Abû Nuwâs: esaten da bere kasua larriagotzeko poema satiriko bat enkargatuko ziola Mahomaren Ali suhiari buruz; Zonborrek ozenki irakurriko zuen jendaurrean, eta, hala, espetxeratua mantentzea bermatu zuen. Beste tradizio baten arabera, Nawbakht familiak erail zuen, xiita jakintsuen familia ospetsuak. Harekin adiskidetasunezko harremanak izan zituen, baina horrek ez zion eragotzi zenbait poematan haietaz trufatzea.
Hainbat khabarek jakinarazi dutenez, hil ondoren, lagunak etxera sartu, eta beren liburutegia bilatu zuten, baina ez zuten libururik aurkitu, gramatikari buruzko adierazpen arraroak eta iruzkinak zituen eskuko koaderno bat izan ezik.
Abu Nuwas judu hilerrian lurperatu zuten.

## Poesia

Abu Nuwas Muhdathûn (Modernoak) izeneko poetetako bat da. VIII. mendearen hasieran Bashar Burdekin jaiotako literatura-joera baten ordezkaria da, eta antzinako poesiaren formetatik eta gaietatik aldentzen da, klasizismo moduko bat balitz bezala ikusia, kasida aurreislamikoak ordezkatua. Modernoen korronte literario horrek (Erdi Aroko kritikak Abu Nuwas haren ordezkari distiratsuena jotzen duena), zalantzan jartzen du antzinako poesiaren idealizazioa. Basora eta Kufako filologoek poesia hori eredutzat hartu zuten, eta hizkuntzaren nahiz literatura-bikaintasunaren corpus arau-emailea osatu zuten harekin. Baxâr-ekin, aurrekoaren auzitan jartze horrek sentikortasun berri baten sustapenean datza, batez ere isekaria eta herritarra izango dena, kasida beduino baino hiztegi sinpleagoa eta erretorika askeagoa erabiliz. Gai berri horiek, orduan, genero poetiko berrietan mamitzen dira, horietan lehenengoa ghazala (maitasun iseka) izanik. Ghazala, maitasun-isekaren gaia ardatz duen poema gisa, gutxi-asko erotizatua, normalean, nasîb (maitasunaren oroigarriari eskainitako kasida klasikoaren lehen zatia) genero-estatusa ematen zaio.
Abu Nuwasek, askotan, umorez desbideratuko ditu kasidaren motiboak. Oda klasikoaren hasieran, kanpamentuaren gaineko nahigabea agertzen den lekuan, eta Abû Nuwâsek hauxe idazten du: «Miserableak utzitako kanpamendu baten aztarnetan pausatzen da eta etengabe itauntzen ditu; eta nik, aukeran, tokiko tabernari buruzko itauntzen dut».
Maite al nauzu? Gazte eder hura ikusi nuenean, hark atseginez egiten zuen irribarre, Biak elkarrekin, azkenean, Jainkorekin bakarrik. Eta halere, berak eskua nirean jarri zuen eta luzez jardun zen; gero, esan zidan "maite al nauzu?" "Bai, maitasunaz arago". "Eta beraz -esan zuen-, "desio al nauzu?" "Zugan dena da desiragarri". "Izan beldur orduan eta nitaz honela ahantz..." "Nire bihotzak obeditu nahiko balit..."
Bere poesia ekoizpena al-Suli eta Hamza al-Isbahani adituek jaso zuten hura hil ondoren. Gutxi gorabehera 13.000 bertso gordetzen dira. Poeta arabiar preziatuenetako bat izan arren, bere lanen gaur egungo edizio batzuek, errezeloa dela eta, alde batera uzten dituzte bere gizonezko maitaleei eskaini zizkien poema ugari.
Bere lanak XX. mendearen lehen urteen arte oso ezagunak izan ziren; 1932an argitaratu zen lehen argitalpen moderno eta zentsuratua Kairon, poesia homoerotiko guztia alde batera utzita. Egiptoko Kultura Ministerioak 2001eko urtarrilean bere poesiaren 6000 liburu erre zituen.​​ Abu Nuwasi buruzko Saudi Arabiako Entziklopedia Arabiar Globalaren sarreran, pederastiaren aipamen oro falta da.

### Poesia bakotarra

Bere poesiaren zati handi bat bakotarra da, bere bizitza xahutuari dagokiona. Normalean, gauez, taberna judu edo kristau batean egiten zituen bere parranden deskribapenak errealismo handikoak dira, eta, aldi berean, kalitate handiko estetizismoduna, bere aurrekari distiratsuenei modu ikusgarrian aurrera egiten diena.
| « | «Edalontzia hain da mehea eta ardoa hain garbia! Nola bereizi? Lan zaila! Ardoa besterik ez balego bezala da, ez edalontzirik; edalontzirik balego bezala, eta ez ardorik. | » |
Khamriyya edo genero bakotarra, arabiar arte poetiko landuenetako bat izan zen, arabiar penintsulako sakonenetik Al-Andaluseraino erabili zena. eta Abú Nuwas izan zen bere obran gai hori gehien azaldu zuen poeta arabo-persiarretako bat. Egileak metafora gisa deskribatzen ditu genero horretako poemak, eta nortasun eta harmonia handiz nahasten ditu hitz-joko bikainak, esate baterako, kopak, kaikuak eta kalizak, tabernak edo komentuak, kristauak edo juduak, anforetan ezkutatutako emakume ederrak, haien gurasoek dote on baten truke bakarrik ematen dituztenak, luxuzko gorteko bizitza edo hondatutako kanpamentuak, lurrinak eta erlijioa.
* Ardoa eta bere ezaugarriak: ikusmena, usaimena, ukimena, entzumena, dastamena eta ardoaren ondorioak.
Abu Nuwasek ardoa bost zentzuen ezaugarriekin inguratzen du; ardoak, gauez, pertsona maitatuaren aurpegia argitzeko ahalmena du, neguko gauetako beroa edo eguzkiak begiratzen duenaren begiak itsutzen dituen bezala. Botatzen duen lurrina sagarraren lurrina bezalakoa da, eta haren lurrina maitearen arnasarekin edo lagunek edaten duten lorategiko loreekin konparatzen du. Ardoaren ukimena leuna da beirazko kopan, zeta bezalakoa. Kopa eramaileak garraiatzen duenean, haren hatzetan kolore gorria islatzen da, eta eskuak odolez tindatzen dituela dirudi. Abu Nuwasen arabera, ardoak hitz egiten du, eta sekretuak kontatzen dizkio edaleari. Ardoaren zaporea «piperbeltza bezain mina» edo «sudurra bildu arteko mingotsa» gisa definitzen du –garai hartan ardoa edari lodia zen, eta urarekin nahastu behar zen–. Ardoari buruz deskribatzen dituen efektu ugarien artean dio: itsusia eder bihurtzen duela; edalearen zainetan sartu eta arroparen lokarri guztiak eta haien lotsak askatzea lortzen duela, edo gau bakarrean mahaikide guztiak hiltzea lortzen duela, asko izan arren
* Mahaikideak, kopariak eta zentsoreak: olerkaria, koparia, mahaikideak eta zentsoreak.
Poetak ez du bereizketarik egiten genero bakotar eta erotikoaren artean; horrela, mahaikideak eta ardoaren zerbitzariak maitasunez eta lizunkeriaz betetako objektu erotikotzat aurkezten ditu; bi generoekiko grina poetaren boterearekin uztartzen du. Ardoaren zerbitzaria, batzuetan, begirada eta mugimendu xarmagarridun gazela batekin konparatzen du; ardoa edalontzian zerbitzatzen du, eta, begietan, beste ardo hordigarri mota bat antzematen zaio. Metafora bat balitz bezala, batzuetan, Abu Nuwasek Gulam koparia gulaminyya emakume-amaierarekin izendatzen du, kasu horretan ardoarekiko maitasun kastoa irudikatuz eta bestean, berriz, kopariak sorrarazten dion maitasun lizuna. Mahaikideak beti definitzen ditu pertsonaia adimentsu eta sentsibilitate handikotzat. Zentsura edo zentsuratzailea argi eta garbi kritikatzen dira; bere poema asko, zentsuratzaileei zuzendutako esaldi batekin hasten ditu bere kritika utz dezan erregutzeko, beti gorrotoz erakutsitako pertsonaia da, eta, bere ekintzei, beti egiten die aurka, zentsuratzaileak edateari uzteko zenbat eta gehiago argudiatu, orduan eta gehiago bultzatzen du bera kontrakoa egitera eta lagunak edaten jarrai dezaten animatzera.
* Bakoren espazioa: tabernak, komentuak, lorategiak eta gortea.
Bere poema bakotar guztiak ospatzen diren guneak askotarikoak dira, baina gauza bat dute amankomunean: beti poeta eta haren lagunak aurkitzen dira musikaren, maitasunaren eta ardoaren plazerez inguraturik. Tabernak, komentuak bezala, Bagdadeko harresietatik kanpo zeuden, beren ardoa ekoiztu ohi zuten mahastien artean, eta judu edo kristauek gobernatzen zituzten; leku horietara beti gauez joaten zen; tabernariek, beti atea ireki baino lehen, lagun-taldea galdekatzen zuten haien kaudimenaz seguru egoteko; han, gau horietako askotan, mozkorraren ondorioz, gau bat edo gehiago eman behar izaten zituzten. Komentu kristauetako gauetan, non haiek ekoiztutako ardoa eskaintzen zieten, tabernak balira bezala kontatzen ziren gutxi gorabehera, Abu Nuwasek monako-bizitzaren antolaketari buruzko berri asko ematen dituen ezberdintasunarekin. Lorategiak eta baratzeak ardoaren edariaz gozatzeko lekuak dira, beren lagun taldearekin batera zuhaitzen azpian eta lorez inguraturik, musikariz eta kantariz lagundurik; leku horietan, olerkiak loreen lurrin eta edertasunarekin alderatzen dira beti. Azkenik, kalifaren gorteko jauregietan ospatzen ziren festarik onenak; edanak musikarekin, poesiarekin eta plazerik bikainenekin bat egiten zuen.
* Ardoa eta Islama: Ramadanen edatea, tabernako erromeria, Islamaren beste manuak, ardoa eta deabrua.
Ali Ahmad Said Esber poeta siriarraren arabera (Adonis ezizenez ezaguna), Abu Nuwas «askatasunaren poeta izateagatik faltaren poeta» da;​ izan ere, atseginaren bizitza, eta ezkutuan ardoarena, kultu-elementu bihurtu zituen, eta berezko hizkuntza bat lortu zuen erlijio baten sinbologia gisa; Abu Nuwasek berak zioen: «nik neure erlijioa daukat»; bere garaian, bere poesiak balio izan zion modernotasun-elementu bat erakusteko, bere ekintza eta iritzi librearena: «faltaren morala».
Poeta probokatzailea izan zen Arabiako penintsularen eta hango jendearen ekarpen handietako baten aurka: islama. Erlijio islamiarraren aginduek eginarazi zizkioten faltarik okerrenak. Ramadanen hila eta haren legeak satira eta Birao xede izan ziren idazlearen aldetik; berak dioenez, Ramadanen denboran edaten jarraitu zuen ezkutuan bere adiskideekin batera, tabernetan sartuta edo kristau balitz bezala agertuz. Mekarako erromesaldia aldatu zuen Bagdaderako eta bertako mahasti eta tabernetarako beste sinboliko batengatik. Bere poesian, alfaquí baten eta bere ikaslearen arteko elkarrizketa bat simulatzen du, zeinak etxeko lanengatik galdetzen duen musulman ona izateko; maisuak bere erlijioaren araurik sakratuenen kontra zirtoz erantzuten du. Beste poema batean, poetak berak deabrua liluratzen du, eta itun bat proposatzen dio: Abu Nuwasek laguntza behar duen guztietan dei egingo dio deabruak bere gurtza ez galtzearen truke; hala, Abu Nuwasen maitemindutakoren bat bere besoetan erortzen ez den bakoitzean, deabruarengana jotzen du, esate baterako.
* Ardoa eta poesia: hustutako kanpamentua eta testubarnetasuna.
Abu Nuwasen obra beti da kritikoa arabiarrekin eta haien tradiziorekin; Beduinoen poesia klasikoaren kritikara ere iristen da; gai batzuen banaketa zehatzaren eta tratamenduari buruz ezarritako tratamenduaren aurkakoa da, hala nola kasida klasikoa beti hasten den Nasib edo amodiozko hitzaurrearekin, non poetak kexu diren bere maitea zegoen kanpalekua ikustean tribu nomadak abandonaturik. Beti ere puntu horretan, poetek beren maitearekin bizitako uneak gogoratzen dituzte. Abu Nuwasek bere ohiko sarkasmoarekin hasten ditu bere poema asko, eta, utzitako kanpalekuaren eta bere maitearen hutsunearen aurrean negar egin beharrean, poetak edaten jarraitzera bultzatzen du, eta, bere maitearen oroitzapenaren ordez, bere lagunekin edaten eta bere maitale gizasemearekin pasatutako aurreko gauaren oroitzapena deskribatzen du; tabernak aipatzen ditu basamortuko kanpalekuen ordez. Hala, Abu Nuwasek, nahiz eta batzuetan, neurri eta errima berarekin, beste poeta batzuen bertsoak txertatzen dituen bere obran, beti aldatzen ditu aurreko poetek erakusten zituzten ñabardurak eta sentimenduak.

### Poesia erotikoa

Gozamena zabaldu zuen, bai legitimoa, bai ilegala, burutsua eta dibertigarria. Bere jokaera neurrigabeak gaizto eta polimorfo bihurtu zuen gauez, eta kosmopolita eta aristokrata egunez. Bere jardunak, kalifaren babesetik, fantasiaz eta xelebrekeriaz beterik zeuden. Haren poesiak sexua, erotismoa, boterea eta harrokeria gainditzen ditu. Haren poesia irakurtzean, basamortuko taberna batean orgia bat ikusten duenaren sentipena du, nektarrez betetako pitxerrekin, janari ugari eta ardoz betetako kopekin. Irakurrita, imajina daiteke emakume esklabo ahulduen eta amodio otzanaren itzala, mahaikide eta gonbidatu ziniko eta friboloekin nahastuta.
Poesia erotikoa landu zuen mugarik ez zuela sentituz, onartutako bere lizuntasunak uzten zion zorroztasunez. Zuzenean erasotzen du, eta hartutako ohiturak aldatzen ditu. Zuzenean hitz egiten zuen, pseudonimo hipokritarik eta kalifikatzaile edo ordezko ekibokorik gabe. Bere izenez deitzen zituen maitaleak, eta jainkosatzat tratatuz lausengatzen zituen, bere garaiko gizartean bere adierazpenean ulergaitza zen askatasuna. Jarrera horretatik abiatuta, jarrera berriak garatu zituen, hala nola itxurarekiko gurtza, erotismoarekiko zaletasuna, konbentzionalismoak eta fintasuna, jarrera ausarta eta estilo beregaina, poeta modernitatearen aitzinatu gisa kokatu zutena eta poesia arabiarrean eragin handia izan zuena.
Abu Nuwas literatura arabiar klasikoko handienetako bat da. Bere literatura lotsagabea eta bizitzan izan zuen ospe txarra gorabehera, ondorengo idazle askorengan eragina izan zuen, Omar Khayam poeta eta matematikariarengan adibidez (XI. mendea) eta Xirazeko Hafez Xirazekoa poeta mistikoa (XIV. mendea) (biak persiarrak). Abu Nuwasen karikatura hedonista behin baino gehiagotan agertzen da Mila gau eta bat gehiago liburuan. Bere poesia ezagunenen artean, Mu'allaqatek barregarri uzten dituztenak nabarmentzen dira, hau da, islama aurreko poesiaren poemak; gaia beduinoaren nostalgia da, eta Bagdadeko bizitza modernoa goraipatzen dute kontraste gisa.

## Lanak

Ismail bin Nubakht-ek, Nuwasen garaikideak, hau adierazi zuen:
| « | Ez nuen inoiz ezagutu Abu Nuwas baino jakintsuagoa zen gizonik, ez eta hain oroimen aberatsekin hain liburu gutxi zeukanak ere. Hil ondoren, haren etxea miatu genuen, eta paperezko karpeta bat zuen liburu-estalki bat besterik ezin izan genuen aurkitu. Karpeta hartan, esamolde arraroen eta ohar gramatikalen bilduma bat zegoen | » |
Bere poesiaren eta biografiaren lehen antologiak honako hauek sortu zituzten:
* Yaḥyā ibn al-Faḍl eta Yaqub Ibn as-Sikkit-ek hamar kategoriatan antolatu zituzten poesiak, gaiaren arabera eta ez alfabetoaren arabera. Al-Sikkìtek 800 orrialdeko iruzkina idatzi zuen
* Abū Sa’īd al-Sukkarī bere poesia argitaratu zuen, iruzkin eta ohar linguistikoak ere erantsiz; mila orrialdeko lanaren bi herenak, gutxi gorabehera, editatu ahal izan zituen.
* Abū Bakr ibn Yaḥyā aI-Ṣūlīk bere lana argitaratu zuen poemak alfabetikoki antolatuz, eta esleipen faltsu batzuk zuzenduz.
* ‘Alī ibn Ḥamzah al-Iṣbahānī, haren lanak editatu zituen idazlanak alfabetikoki konpilatuz.
* Yūsuf ibn al-Dāyah.
* Abū Hiffān.
* Ibn al-Washshā’ Abū Ṭayyib, Bagdadeko aditua
* Ibn ‘Ammār Nuwasen lanari buruzko kritika bat idatzi zuen, bai eta, bere ustez, plagioa egin zuen lanen aipuak ere..
* Al-Munajjim family: Abū Manṣūr; Yaḥyā ibn Abī Manṣūr; Muḥammad ibn Yaḥyā; ‘Alī ibn Yaḥyā; Yaḥyā ibn ‘Alī; Aḥmad ibn Yaḥyā; Hārūn ibn ‘Alī; ‘Alī ibn Hārūn; Aḥmad ibn ‘Alī; Hārūn ibn ‘Alī ibn Hārūn.
* Abū al-Ḥasan al-Sumaysāṭīk ere Nuwasiri buruzko loa bat idatzi zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 12 or..
* ↑ Ibn-Hallikān 1961, 546 orr. , II.
* 1 2 Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
* ↑ Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 352-3 orr. .
* 1 2 3 4 5 6 ZAKHARIA, Katia, FIGURES D’AL-ḤASAN IBN HĀNI’, DIT ABŪ NUWĀS dans le Kitāb Aḫbār Abī Nuwās d’Ibn Manẓūr, in Bulletin d'études orientales, LVIII liburukia, IFPO Damas, 2009, 131-160 or.
* ↑ Jamel Eddine BENCHEIKH, « ABU NUWAS (entre 747 et 762-env. 815) », Encyclopædia Universalis. URL : http://www.universalis.fr/encyclopedie/abu-nuwas/
* ↑ Arbuthnot, F.F. (1890). Arabic Authors: A Manual of Arabian History and Literature. W. Heinemann. ISBN 978-1-4655-1080-8. LCCN 43050203
* ↑ Pasarte hori Ibn Manzurren Akhbâr Abî Nuwâsen topa daitezke: ZAKHARIA, Katia, FIGURES D’AL-ḤASAN IBN HĀNI’, DIT ABŪ NUWĀS dans le Kitāb Aḫbār Abī Nuwās d’Ibn Manẓūr, in Bulletin d'études orientales, LVIII liburukia, IFPO Damas, 2009,131-160 or.
* 1 2 3 TOELLE Heidi eta ZAKHARIA Katia, A la découverte de la littérature arabe, du VIe siècle à nos jours, éd. Flammarion, coll. Champs essais, Paris, 2009, 28. or.
* ↑ Jamel Eddine Bencheikh, « Abu Nuwas (entre 747 et 762-env. 815) », Encyclopædia Universalis ((Frantsesez)irakurri)
* 1 2 3 4 5 6 Wagner, E.. "Abū Nuwās." Encyclopédie de l’Islam. Brill Online, 2014. Référence. BULAC (Bibliothèque universitairedes langues et civilisations). 01 August 2014 <http://referenceworks.brillonline.com.prext.num.bulac.fr/entries/encyclopedie-de-l-islam/abu-nuwas-SIM_0241 [archive]
* ↑ kharâj, zergak jasotzeaz arduratzen zen erakundea ; Diwan al-kharâjeko buruak probintzia bateko gobernadorearen funtzioak betetzen zituen
* ↑ TOELLE Heidi et ZAKHARIA Katia, A la découverte de la littérature arabe, du VIe siècle à nos jours, éd. Flammarion, coll. Champs essais, Paris, 2009, 67 or.
* ↑ ZAKHARIA, Katia, FIGURES D’AL-ḤASAN IBN HĀNI’, DIT ABŪ NUWĀS dans le Kitāb Aḫbār Abī Nuwās d’Ibn Manẓūr, in Bulletin d'études orientales, tommes LVIII, IFPO Damas, 2009, 143 or.
* ↑ Al-Hayat, 13 January 2001
* ↑ Middle East Report, 219 Summer 2001
* ↑ Bearman, Peri. (2009). Khanbaghi, Aptin ed. Encyclopedias about Muslim Civilisations. , 16–17 or..
* ↑ DDAA, 2004, p. 105, Gran Enciclopèdia en català.
* ↑ Chebel, 2005, p. 21.
* ↑ Gil, 2009, p. 266.
* ↑ Gil, 2009, p. 267-268.
* 1 2 Gil, 2009, p. 269-271
* ↑ Gil, 2009, p. 271-272.
* ↑ Gil, 2009, p. 273.
* 1 2 Chebel, 2005, p. 23.
* ↑ Arbuthnot 1890, 81 orr. .
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 312–16,353,382,1062 orr. .
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 352 orr. .
* ↑ Abū Sa’īd al-Ḥasan ibn al-Ḥusayn al-Sukkarī (d. 888/ 889), scholar of linguistics, ancient history, genealogy, poetry, geology, zoology and botany.
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 173, 353 orr. .
* ↑ Flügel 1862, 89 orr. .
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 353, 954 orr. .
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 353, 1129 orr. .
* ↑ Abū Hiffān Abd Allāh ibn Aḥmad ibn Ḥarb al-Mihzamī (d. 871), secretary and poet of al-Baṣrah who lived in Baghdād.
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 316, 1003 orr. .
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 186, 353, 1122 orr. .
* ↑ (Arabieraz) Suyūṭī (al-), Jalāl al-Dīn ‘Abd al-Raḥmān. (1965). Bughyat al-Wuʻāh fī Ṭabaqāt al-Lughawīyīn wa-al-Nuḥāh. 1 al-Qāhirah: Ṭubiʻa bi-mạṭbaʻat ʻĪsa al-Bābī al-Halabī, 18 (§ 27) or..
* ↑ (Arabieraz) Yāqūt, Shihāb al-Dīn ibn ‘Abd al-Ḥamawī. (1993). Abbās, Ihsan ed. Irshād al-Arīb alā Ma'rifat al-Adīb. Beirut: Dār Gharib al-Islām i, 2303-2304 (§ 953) or..
* ↑ (Arabieraz) Yāqūt, Shihāb al-Dīn ibn ‘Abd al-Ḥamawī. (1913). Margoliouth, D. S. ed. Irshād al-Arīb alā Ma'rifat al-Adīb. VI (7) Leiden: Brill, 277–278 or..
* ↑ Ibn ‘Ammār is possibly Aḥmad ibn ‘Ubayd Allāh Muḥammad ibn ‘Ammār al-Thaqafī (d. 926), Shī’ah secretary and vizier to many caliphs.
* ↑ (Arabieraz) Iṣbahānī, Abū al-Faraj. (1888). Kitab al-Aghānī. IV Leiden: Brill, 157 or..
* ↑ (Arabieraz) Iṣbahānī, Abū al-Faraj. (1888). Kitab al-Aghānī. XVIII Leiden: Brill, 2–29 or..
* ↑ (Ingelesez) Khallikān (Ibn), Aḥmad ibn Muḥammad. (1868). Ibn Khallikan's Biographical Dictionary (tr. Wafayāt al-A'yān wa-al-Anbā Abnā' al-Zamān). III London: W.H. Allen, 604–5 or..
* ↑ (Arabieraz) Khallikān (Ibn), Aḥmad ibn Muḥammad. (1972). Wafayāt al-A'yān wa-Anbā' Abnā' al-Zamān (The Obituaries of Eminent Men). VI Beirut: Dār Ṣādar, 78–79 or..
* ↑ (Arabieraz) Tha‘ālibī (al-), ‘Abd al-Mālik, Abū Manṣūr. (1915). «Nāqidan fī Yatīmat al-dahr fī Shu'arā' Ahl al-Aṣr» Asiatic Society of Bengal (Calcutta: Baptist Mission Press) II: 283..
* ↑ (Arabieraz) Tha‘ālibī (al-), ‘Abd al-Mālik, Abū Manṣūr. (1915). «Nāqidan fī Yatīmat al-dahr fī Shu'arā' Ahl al-Aṣr» Asiatic Society of Bengal (Calcutta: Baptist Mission Press) III: 207–8..
* ↑ (Arabieraz) Tha‘ālibī (al-), ‘Abd al-Mālik, Abū Manṣūr. (1885). Index: Farīdatu'l-'Aṣr. Damascus: Al-Maṭba’ah al-Ḥanifīyah.
* ↑ Ibn al-Nadīm 1970, 353 orr. .

## Bibliografia

* Arbuthnot, F.F.. (1890). Arabic Authors: A Manual of Arabian History and Literature. W. Heinemann ISBN 978-1-4655-1080-8..
* (Alemanez) Flügel, Gustav. (1862). Die grammatischen Schulen der Araber. Leipzig: Brockhaus OCLC .1042925515.
* Chebel, Malek. Diccionario del amante del Islam (en castellà). Barcelona: Paidós, 2005. ISBN 9788449317088.
* DDAA. La Gran Enciclopèdia en català. 01. Barcelona: Edicions62, 2004. ISBN 84-297-5429-6.
* Gil, Anna «Entre el delito y el deleite:la traducción del universo báquico de Abu Nuwás» (en castellà). Quaderns. Universitat Autònoma de Barcelona Facultat de Traducció i d'Interpretació [Barcelona], 2009.
* Gado. Abunuwasi. Sasa Sema Publications ISBN 9966-9609-0-2. OCLC .475143542.
* (Arabieraz) Ibn-Hallikān, Aḥmad Ibn-Muḥammad. Wafayat al-a'yan wa anbã' abna' al-zamãn. Pakistan Historical Society OCLC .633767474.
* Ibn al-Nadīm, Muḥammad ibn Isḥāq. Dodge, Bayard ed. The Fihrist of al-Nadīm : a tenth-century survey of Muslim culture. Columbia University Press ISBN 0-231-02925-X. OCLC .298105272.
* Killeen, Andrew. (2009). The Father of Locks. Dedalus ISBN 978-1-903517-76-5..
* Mahoney, T.J.. (2013). Mercury. Springer New York ISBN 978-1-4614-7951-2..
* Pilcher, Tim. The Essential Guide to World Comics. Collins & Brown ISBN 1-84340-300-5. OCLC .61302672.
* Ṣāliḥ, al-Ṭayyib. (1991). Season of Migration to the North. Heinemann ISBN 978-0-435-90974-1..
* Straley, Dona S.. (2004). The undergraduate's companion to Arab writers and their web sites. Libraries Unlimited, 30 or. ISBN 978-1-59158-118-5..
* Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
* Kennedy, Philip F.. (1997). The Wine Song in Classical Arabic Poetry: Abu Nuwas and the Literary Tradition. Open University Press ISBN 0-19-826392-9..
* Kennedy, Philip F.. (2005). Abu Nuwas: A Genius of Poetry. OneWorld Press ISBN 1-85168-360-7..
* Lacy, Norris J.. (1989). Moshe Lazar ed. Poetics of Love in the Middle Ages. George Mason University Press, 95–118 or. ISBN 0-913969-25-7..
* Frye, Richard N.. (1975). The Golden Age of Persia. , 123 or. ISBN 0-06-492288-X..
* Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
* Rowell, Alex. (2017). Vintage Humour: The Islamic Wine Poetry of Abu Nawas. C. Hurst & Co. ISBN 978-1-84904-897-2..
* (Ingelesez) Khallikān (Ibn), Aḥmad ibn Muḥammad. (1843). Ibn Khallikan's Biographical Dictionary (tr. Wafayāt al-A'yān wa-al-Anbā Abnā' al-Zamān). i London: W.H. Allen, 391–395 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5670
* Multimedia: Abu Nuwas / Q5670