# Madrid-Chamartín-Clara Campoamor geltokia

Madrid-Chamartín-Clara Campoamor geltokia tren eta metro geltoki bat da, Madril udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Valladolid: 0,8 kilometro-puntua
* Atocha — Chamartin: 7,8 kilometro-puntua
* Madril — Hendaia: 0,0 kilometro-puntua
* Madril — Burgos: 0,0 kilometro-puntua
* Madril — Bartzelona: 8,3 kilometro-puntua
* Valentzia — Madril: 0,0 kilometro-puntua

## Historia
### Eraikuntza

Chamartingo geltokiaren jatorria – nahiz eta oraingoa baino hegoalderago dagoen kokaleku batean – Indalecio Prieto Herri Lan ministroak Espainiako Bigarren Errepublikan egindako planetan dago, Atochako geltokia Madril eta Burgos artean aurreikusitako zuzeneko trenbide-lotura berriarekin lotzeko, zeinak bidaia laburtzen baitzuen Madril-Hendaia burdinbidea orokorrarekiko. Lehen lur-berdinketak 1933an hasi ziren arren, Espainiako Gerra Zibilak Chamartini eta Burgosko zuzeneko burdinbide berriari lotutako trenbide proiektu guztiak geldiarazi zituen. Geltoki berria Chamartin de la Rosa herriko hilerri zaharraren gainean eraiki zen.
1967 arte ez zen geltokia berriz erabili. Halaber, Espainiako Gerra Zibiletik gelditutako trenbide-proiektuen amaierarekin batera inauguratu zen: Madril-Burgos burdinbidea zuzena, Atocha eta Chamartin arteko trenbide-tunela, Recoletos eta Ministerio Berrietako lurpeko geralekuak barne hartzen zituena, eta konplexu berria Madril-Zaragoza burdinbidearekin Cosladan eta Madril-Irun burdinbidearekin Las Matasen lotzen zuten trenbide-lotura berriak. Espainiako Bigarren Errepublikatik planeatutako linea sare hau guztia, gaur egun, Madrilgo iparraldeko trenbide ingurabidea da.

### Bilakaera

Apurka-apurka, geltoki berriak Iparraldeko geltokiko (egungo Pio Printzea) trafikoak xurgatuko lituzke, azken honetan ibilbide luzeko zerbitzuak desagertzea eragin arte. Bidaiari kopuruaren igoera azkarrak laster utzi zuen txiki behin-behineko geltokia, 1. trenbidearekiko paralelo zegoen eraikin txiki bat zena, eta, ondorioz, behin betiko eraikin berri bat eraikitzea planteatu behar izan zen. 1970 eta 1975 artean, egungo geltokia eraiki zen Alonso, Corrales eta Molezun arkitektoen eta Rafael Olakiaga ingeniariaren proiektuari jarraituz. Proiektu horretan, gainera, gaur egun dituen merkataritza- eta aisialdi-gune zabalak sartzen ziren.
1979ko uztailaren 29an, Euskadi Ta Askatasuna talde terrorista eta politiko-militarrak jarritako bonba batek eztanda egin zuen Chamartingo geltokian, eta pertsona bat, zauritu ugari eta kalte material handiak eragin zituen. Bonba geltokiko kontsignen gunean zegoen. Chamartinez gain, beste bi bonba lehertu ziren Atochako geltokian eta Barajasko aireportuan, hurrenez hurren.
Hala ere, konplexuaren diseinuaren tamaina ez zen bat etorri Espainiako trenbidearen egoerarekin hurrengo hamarkadan. 1980ko hamarkadan, Espainiar Estatuko trenbide-sarean sarearen saneamendu-prozesua hasi zen, eta, horren ondorioz, hainbat linea itxi eta zerbitzuak kendu ziren. Horregatik, Chamartin Madrilgo tren geltokirik handiena bihurtu zen, eta oraindik ere garai bikaina izan zuen. 1986an Atochako itxierak, Madril-Sevilla abiadura handiko burdinbidearen etorrerara egokitzeko, Chamartin Madrilgo geltoki bakarra bihurtu zuen, hiriko tren trafiko guztia xurgatuz, Iparraldeko geltokira itzuli ziren Galiziako trenak izan ezik. 1992an Atochako Atea trenbide berria inauguratu ondoren, Chamartin bigarren maila batean geratu zen, abiadura handiko sarearen planetan sartuta egon gabe eta pixkanaka Atochara pasatzen ziren ibilbide luzeko zerbitzuekin, burdinbide berrien inaugurazioarekin. Hala ere, 2004tik eraldaketa prozesu bati aurre egin beharko dio estazioak, eta Espainiako trenbidearen lehen planora itzuliko da.
Ildo horretako lehen jarduera 2007ko abenduaren 23an Madril eta Valladolid arteko abiadura handiko burdinbie berria irekitzea izan zen. Lan honekin, nasak zerbitzu berrietara eta nazioarteko zabalerako azpiegituraren ezaugarrietara egokitu ziren, eta geltokiaren seinalektika berritu zen, Adifen irudi korporatiboari jarraitzen diona, RENFEren antzinako kartel korporatiboak desagertuz.
2007ko udan, trenbideak berrantolatu ziren hegoaldean, zati bat Chamartin eta Atochako geltokia lotzen dituen tunel berrira desbideratzeko, Puerta del Soldik igaroz. Bigarren tunel hau 2008ko uztailaren 9an inauguratu zen eta hurrengo egunean ireki zen.
2020ko irailaren 29an, Espainiako Gobernuak, Espainiako Langile Alderdi Sozialistak eta Ahal Duguek osatua, geltokiaren izena aldatzeko tramiteak hasi zituen, Madril–Chamartin izenatik Madril–Chamartin-Clara Campoamor izenara, Clara Campoamor politikari espainiarraren omenez. Abenduaren 23an Espainiar Estatuko Aldizkari Ofizialan argitaratutako izen-aldaketa eraginkorra izan zen.

## Distantzia luzea

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia | Leon⁠ |
| Avant | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar | Valladolid Campo Grande⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Medina del Campo AH | Salamanca⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Burgos–Rosa Manzano • Miranda Ebro • Laudio | Bilbo Abando⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Burgos–Rosa Manzano • Miranda Ebro • Gasteiz • Altsasu • Donostia | Irun⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Burgos–Rosa Manzano • Miranda Ebro | Gasteiz⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Aguilar de Campoo • Reinosa • Torrelavega | Santander⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Leon • la Pola de Ḷḷena • Mieres–Ponte • Oviedo/Uviéu | Gijón/Xixón⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Leon • Estorga | Ponferrada⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Medina del Campo AH • Zamora • A Gudiña • Ourense–Elkargunea • Guillarei • Redondela • Vigo–Guixar | Pontevedra⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Medina del Campo AH • Zamora • A Gudiña • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela • Coruña | Ferrol⁠ |
| Alvia | Alacant Terminal | Villena AH • Albacete–Los Llanos • Cuenca–Fernando Zobel • Madril–Atochako Atea • Madril–Chamartin • Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Leon • la Pola de Ḷḷena • Mieres–Ponte • Oviedo/Uviéu | Gijón/Xixón⁠ |
| Alvia | Alacant Terminal | Villena AH • Albacete–Los Llanos • Cuenca–Fernando Zobel • Madril–Atochako Atea • Madril–Chamartin • Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Aguilar de Campoo • Reinosa • Torrelavega | Santander⁠ |
| Intercity | Madril Chamartin | Madril–Atochako Atea • Alcazar de San Juan • Socuellamos • Villarrobledo • la Roda de Albacete • Albacete–Los Llanos • Hellin • Cieza • Archena–Fortuna • Murtzia–Del Carmen • Balsicas–Mar Menor • Torre Pacheco | Cartagena⁠ |
| Intercity | Madril Chamartin | Madril–Atochako Atea • Alcazar de San Juan • Manzanares • Valdepeñas • Vilches • Linares–Baeza • Jodar–Ubeda • Cabra del Santo Cristo–Alicun • Moreda • Guadix • Fiñana • Gador | Almeria |

## Distantzia ertaina
### Renfe Aldiriak

Madrilgo Renfe Aldiriak :
| Hasiera | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Amaiera ⁠ |
| Aireportua T4 ← | Fuente de la Mora | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Pio Printzea⁠ |
| ← | | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Guadalajara⁠ |
| Sª Mª Alameda ← | Ramon eta Cajal | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Aranjuez⁠ |
| Alcobendas–SS ← | Fuencarral | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Parla⁠ |
| Colmenar Viejo ← | Fuencarral | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Parla⁠ |
| Pio Printzea ← | Ramon eta Cajal | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Alcala⁠ |
| Cercedilla ← | Ramon eta Cajal | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Guadalajara⁠ |
| Aireportua T4 ← | Fuente de la Mora | ◄   ► | Ministerio Berriak | → Villalba |

### Renfe Distantzia Ertaina

* R-1: Madril–Chamartin - Santa María de la Alameda - Ávila
* R-2: Madril–Chamartin - Segovia
* R-3 : Madril–Chamartin - Soria
* R-4: Madril–Chamartin - Arcos de Jalón - Zaragoza
* R-5: Madril–Chamartin/Cuenca/Valencia-San Isidro
* R-7: Madril–Chamartin - Alcázar de San Juan - Albacete
* R-8: Madril–Chamartin - Jaén
* R-20: Madril–Chamartin - Salamanca
* R-22: Madril–Chamartin - Valladolid-Campo Grande
* R-22+R-23: Madril–Chamartin - León
* R-22+R-27: Madril–Chamartin - Gasteiz
* R-22+R-23+R-29: Madril–Chamartin - Ponferrada
* L52: Madrid Chamartín - Talavera de la Reina - Cáceres - Mérida - Badajoz

## Metroa

Madrilgo metroa :
| Geltokia < | Linea | > Geltokia |
| Bambu → Pinar de Chamartín | | Gaztelako plaza → Valdecarros |
| Begoña → Infanta Sofia ospitalea | | Gaztelako plaza → Hegoaldeko atea |

## Etorkizuna

Egiten ari diren jarduketen artean, honako hauek daude:
* Madrilgo Renfe Aldirietako trenen konexio berria Madril-Barajas aireportuko 4. terminalera arte. 2011ko irailaren 23tik line berria martxan dago, Pio Printzea eta Madril-Barajas | T4 geltokien artean, Fuente de la Mora eta Valdebebasen geldialdiak eginez. Chamartin eta Hortaleza arteko zabalera estandarreko konexioa falta da AVE trenak aireportura joan ahal izateko; izan ere, 2011tik zabalera mistoko trenbide bikoitza dago Hortaleza eta 4. terminalaren arteko katenaria balioaniztunarekin
* Atocha eta Chamartin lotzeko hirugarren tunel bat eraikitzea nazioarteko zabaleran, Iberiar Penintsulako iparraldeko eta hegoaldeko abiadura handiko burdinbideen arteko lotura ahalbidetzeko. 2011n tunelaren zulaketa amaitu zen. Chamartin eta Torrejon de Velasco arteko zatia erabat esleituta dago: 2015eko maiatzaren 29an elektrifikazioa eta katigatzeak esleitu ziren, eta uztailaren 31n trenbidea muntatzea
* Geltokiaren eraberritzea lizitatzea, abiadura handiko zerbitzu berriak hartzeko: trenbide, nasa, bidaiari-eraikin eta sarbideen hondartza birmoldatu eta handitzea. Egin beharreko lan berrien artean, honako hauek daude: 14 eta 15 trenbideen arteko nasa 0,76 zentimetroraino handitzea, nasak eta metroa lotzeko lurpeko pasabidea luzatzea, ekialderantz ataria zabaltzea, iristeko atari berria eta sartzeko bide berriak. Bestalde, hobekuntza-lanak egiten ari dira: fatxada nagusian sarbide berri bat eraikitzea, atarian argizulo berriak egitea eta geltokiaren hegoaldeko fatxadan erdiko sarbide berri bat egitea. 2015. urtearen amaieran, geltokiko merkataritza-fatxada berria eta geltokiko aldiriko trenbideetara sartzeko lurpeko pasabidea eraberritu ziren
Bestalde, proiektuan dago, baina obren lizitaziorako iragarki ofizialik gabe:
* Konplexu osoaren eta haren ingurunearen eraberritze osoa Chamartin operazioaren garapenaren mende dago
* Autobusen terminal berri bat eraikitzea, Amerika etorbidean dauden lineen zati bat xurgatzeko
Gainera, metro geltokian geroko metro linea bat geltokitik igaro ahal izateko lekua utzi dute, horrela, Madrilgo garraio tru

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) País, El. (1979-07-30). «ETA (p-m) taldeak Madrilgo atentatu hirukoitza aldarrikatu eta ekintza berriak iragarri ditu» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ elmundo.es. «1979an ETA atentatua egin zuen Madrilgo bi tren geltokitan» www.elmundo.es (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) Agencias. (2020-09-29). «Hurrengo geltokia: Madril - Chamartin-Clara Campoamor» EL PAÍS (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ Madril-Chamartin - Madril-Barajas linea
* ↑ (Gaztelaniaz) Marcos, José. (2014-12-29). «Chamartin eta Atocharen arteko abiadura handiak hiru urteko atzerapena dakar» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ «Sustapen Ministerioak 45 milioi euro inbertitu ditu AVE bakoitzeko ipar-hego konexioan» web.archive.org 2016-02-04 (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ «Atochako Atearen eta Torrejon de Velascoren arteko trenbidea muntatzeko lanak esleitu dira — MadridPress» web.archive.org 2016-01-31 (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ Espainiar Estatuko Aldizkari Ofiziala - Geltokiko lanak
* ↑ «Esleipenak, azterlanak eta lizitazioak, 2016ko urtarrilean» www.vialibre.org (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ «ADIFek hobekuntza-lan berriak egin ditu Madrilgo Chamartin geltokian» prensa.adif.es (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23081
* Multimedia: Madrid-Chamartín train station / Q23081