OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antoine Dupont

Antoine Dupont (Lanamesa, 1996ko azaroaren 15a) frantziar errugbi jokalaria da, uztartze-erdilari postuan aritzen dena. Top 14ko Stade Toulousain taldean jokatzen du 2017tik.
2017ko martxoaren 11n egin zuen debuta Frantziako selekzioarekin, Erroman, Italiaren aurka.. Sei Nazioen Txapelketako gizonezko jokalaririk onena hautatu zuten 2020an, 2022an, eta 2023an. 2021ean, berriz, World Rugbyren urteko gizonezko jokalari onena izendatu zuten. 2024ko Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen zazpiko errugbian Frantziako selekzioarekin.

## Ibilbidea

* Magnoac FC: 2000-2011
* FC Auch: 2011-2014
* Castres Olympique: 2014-2017
* Stade Toulousain: 2017-

## Palmaresa
### Stade Toulousain

* Top 14
** irabazlea: 2019, 2021, 2023, 2024
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2021, 2024

### Frantziako selekzioa

* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2022
** Grand Slam: 2022

### Zazpiko errugbiko Frantziako selekzioa

* 2024ko Udako Olinpiar Jokoak: urreko domina

## Erreferentziak

* ↑ Antoine Dupont. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-10-10).
* ↑ Dupont and Scarratt win Player of the Championship Awards. sixnationsrugby.com (Noiz kontsultatua: 2021-3-23).
* ↑ (Ingelesez) «Antoine Dupont named 2022 Guinness Six Nations Player of the Championship» Six Nations Rugby 2022-03-25 (Noiz kontsultatua: 2022-04-02).
* ↑ Antoine Dupont élu meilleur joueur du Tournoi des Six Nations. L'Équipe, 2023ko martxoak 29, lequipe.fr (Noiz kontsultatua: 2023-10-10).
* ↑ World Rugby Awards 2021: Men’s and Women’s 15s Player of the Year unveiled. world.rugby (Noiz kontsultatua: 2022-12-12).
* ↑ Paris 2024 Olympic Games. world.rugby (Noiz kontsultatua: 2025-1-6).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20666534
* Multimedia: Antoine Dupont / Q20666534
# Plakodermo

Plakodermoak (Placodermi, antzinako grezieraz: πλάξ, xafla eta δέρμα, azala) iraungitako klase bateko arrainak dira. Lehenbiziko gnatostomatuak, hots, lehenbiziko ornodun barailadunak izan ziren. Devoniarrean bizi izan ziren, orain 395-345 miloi urte. Klase honetako bi arrain-espeziek bakarrik iraun zuten Karboniferora arte. Burua hezurrezko xafla sendoz babestua zuten. Gorputzaren gainerako aldeetan ezkatarik ere ez zuten. 3,5 m luze baziren arren, neurri txikikoak, 6-40 cm bitartekoak ziren gehienak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Mikel IRASTORZA OLACIREGUI: Historiako ama zaharrena topatu da Euskalnatura.net
* Datuak: Q130932
* Multimedia: Gnathostomata / Q130932
* Espezieak: Placodermi
# Caelan Doris

Caelan Doris (Ballina, 1998ko apirilaren 2a) irlandar errugbilaria da, Hirugarren lerroko erdiko postuan aritzen dena. 2018tik United Rugby Championshipen jokatzen du Leinster Rugby taldearekin. 2020ko otsailaren 2ean egin zuen debuta Irlandako selekzioarekin, Lansdowne Roaden, Eskoziaren kontra.

## Palmaresa
### Leinster

* United Rugby Championship
** irabazlea: 2018, 2019, 2020, 2021
* Europako kopa
** finalista: 2019, 2022, 2023, 2024

### Irlandako selekzioa

* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2023, 2024
** Grand Slam: 2023
** Triple Crown: 2022, 2023

## Erreferentziak

* ↑ Caelan Doris. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-3-20).
* ↑ Ireland deliver memorable performance to seal sweetest of victories !. irishtimes.com (Noiz kontsultatua: 2023-3-20).
* ↑ Ireland crowned champions again. sixnationsrugby.com (Noiz kontsultatua: 2025-1-6).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57586448
* Multimedia: Caelan Doris / Q57586448
# Yasmine Khris Maansri

Yasmine Khris Maansri (Marseilla, Frantzia, 1996) itzultzailea, kazetaria eta telebista aurkezlea da. 2021eko urtarrilaren 18az geroztik Nafar away telebista saioa aurkezten zuen Hamaika Telebista katean.
2024an Esker onez 16 saio egin zituen Nafarroako pertsona ospetsuren bizitza kontatzeko, horietako bakoitzaren testimonioarekin: Sagrario Aleman, Edurne Koch, Pedro Miguel Etxenike, Emilio Majuelo, Amaia Izko, Nerea Urkizu, Castillo Suarez, Sabino Cuadra, Mintxo Garaikotxea, Ana Sarobe, Jose Mari Esparza, Marino Goñi, Estitxu Arozena, Oier Sanjurjo.

## Bizitza

Marseillan jaio zen 1996an aljeriar jatorriko familia batean. Gurasoak Aljeriatik terrorismoaz ihesi Frantziara joandako migratzaileak ditu.
Itzulpengintza ikasketak egin zituen. Itzultzaile eta kazetari egiten du lan. 2019ko maiatzean Iruñera joan zen bizitzera eta euskara ikasteari ekin zion. Urtebetean B2 euskara gaitasun maila lortu zuen. 2021ean Nafar Away telebista saioa aurkezten hasi zen euskaraz Hamaika Telebistan.
Ama-hizkuntza frantsesa du, baina euskaraz, ingelesez, galizieraz, gaztelaniaz eta portugesez egiteko gai da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Goikoetxea, Jakes. (2021-01-17). Yasmine Khris Maansri. 'Nafar away' saioko aurkezlea: «Begi berriekin ezagutu ahalko dugu Nafarroa» (Noiz kontsultatua: 2021-01-17).
* ↑ «Esker onez» hamaika telebista (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Ingelesez) «Esker onez» Zer Non Ikusi | Plataformen Katalogoa (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ Urabaien Otamendi, Mikel. (2020-12-20). «Yasmine Khris Maansri, itzultzailea eta kazetaria: "Euskara mitifikatu dugu, komunikatzeko balio duen hizkuntza ez balitz bezala"» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-01-17).

## Kanpo estekak

* Esker onez telesaioak. Hamaika Telebista nahieran. (14 saio)
* Nafar away telesaioak. Hamaika Telebista nahieran. (43 saio)
* Datuak: Q104876495
# Sally Potter

Charlotte Sally Potter (Londres, Erresuma Batua, 1949ko irailaren 19a) britainiar film-zuzendari, gidoilari eta aktorea da, Orlando (1992) lanarengatik bereziki ezaguna. Film horri esker, Veneziako Zinemaldiko pelikula onenaren publikoaren saria irabazi zuen.

## Bizitza

Potter 14 urterekin hasi zen filmak egiten, osaba-izebetako batek bideo-kamera bat oparitu zionean. Behin-behinean ikasketak utzi eta zuzendaritzan hasi zen.

### Ibilbidea

1970ean London Film-Makers' Co-op erakundearekin elkartu zen eta bertan hasi zen film esperimentalak egiten. 1979an Thriller izeneko film laburra zuzendu zuen, bere herrialdean gertakari bilakatu zen filma. 1983an bere lehen film luzea zuzendu zuen, The Gold Diggers (1983), Julie Christie protagonista zuela.
Nazioartean zabaldu zen Orlando (1992) filmaren zuzendari gisa, Potterrek estimazio handia lortu zuen kritikaren aldetik bere zuzendaritza eta gidoiarengatik. Tilda Swinton protagonista izan zuen filma Virginia Woolfen izen bereko eleberrian oinarritu zen, eta Potterrek berak egokitu zuen pantaila handira. Orlando lanaren zuzendari arrakastatsua izan ostean, besteak beste, The Tango Lesson (1997), The Man Who Cried (2000), Yes (2004), Rage (2009), Ginger & Rosa (2012) eta The Party (2017) filmak zuzendu zituen Potterrek.

## Filmografia

Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

### Film luzeak

* The Gold Diggers (1983)
* Orlando (1992)
* The Tango Lesson (1997)
* The Man Who Cried (2000)
* Yes (2004)
* Rage (2009)
* Ginger & Rosa (2012)
* The Party (2017)
* The Roads Not Taken (2020)

### Film laburrak eta esperimentalak

* Jerk (1969)
* Hors d'oeuvres (1970)
* Black & White (1970)
* Play (1970)
* Thriller at Women Make Movies (1979)
* London Story at Women Make Movies (1980)

## Sariak eta aintzatespenak

* 2012an, Britainiar Inperioaren Ordenako ofizial izendatu zuten.

### Veneziako Nazioarteko Zinema Jaialdia

| Urtea | Kategoria | Filma | Emaitza |
| 1992 | Elvira Notari saria | Orlando | Irabazlea |
| 1992 | OCIC saria | Orlando | Irabazlea |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Sally Potter | Dirección, Guion, Composición» IMDb (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* 1 2 «Official Awards of the 49th Mostra» labiennale.org.
* ↑ (Ingelesez) «About» Sally Potter (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ R.T.. (1993). «Introducing 'Orlando' Director: Q&A with Sally Potter» Rolling Stone (659): 90..
* ↑ Frilot, Shari. (Summer 1993). «Sally Potter» BOMB (44): 30–35..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Sally Potter» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Orlando (1992). (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) The Party (2017). (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268840
* Multimedia: Sally Potter / Q268840
# Mireia Izagirre

Mireia Izagirre (Zornotza, Bizkaia, 1961) Zornoza eta AbesKimu abesbatzetako zuzendaria da.

## Ibilbidea

Mireiak jaio zenetik beti entzun izan ditu abesten bere ingurokoak. Gurasoek asko abesten zuten, eta zaletasun handia zuten familian. Etxetik eta familiatik datorkio musika zaletasuna. Musika eta pianoa ikasketak ditu, horrez gain abesbatzak zuzentzeko ikasketak ere egin ditu. 1994an hasi zen zuzendaritza eta teknika ikastaroak hartzen.

### Abesbatza-zuzendari

Zornotzan nesken koral bat zegoela jakin zuenean, bertara jo zuen. Hasieran hamar bat neska ziren, Carmelo ikastetxean aita Eliseo zuzendari zutela abesten zuten. Zuzendariak adinarengatik taldea utzi zuenean, ordea, haren lekukoa hartu zuen, eta nesken taldea izatetik koral mistoa izatera pasatu zen. 2008tik zuzentzen du AbesKimu, eta 2004tik Zornoza abesbatza.

### Kontzertuak

Hainbat kontzertutan zuzendu ditu Mireiak Abeskimu abesbatza eta Zornoza Korala, baita haien emanaldiak bultzatu ere, besteak beste:
2019an Abeskimu abesbatzak "BBK Sari Nagusia" abesbatzentzako konposizio lehiaketan parte hartu zuen.
2023an Zonotzatik Tour-a abiatu zeneko egitarauan Abeskimuk eta Zornoza koralak ere parte hartu zuten.
2024 Begoñan egin zen Bizkaiko Aste Koralaren 50. edizioan parte hartu zuen Abeskimu abesbatzak
2024an Bilboko Koral Elkarteak antolatutako Organo kontzertuak, Bizkaia kantuan ekitaldian izan ziren.
2024ko gabonetan Zornotzan Aita Eliseori omenaldi egin zioten, besteak beste, Abeskimuk eta Zornoza koralak.

### Bestelakoak

2016ko Azaroaren 25ean, Emakumeen aurkako Indarkeriaren kontrako Nazioarteko Egunerako Zornotzako Udaleko Berdintasun sailak antolatutako programaren barruan, "Emakumeak eta musika" berbaldian hitz egiten zuen Miren Eeles-ekin batera Zornotza Aretoan..

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Mireia Izagirre: "Gazteei abesbatzen mundura gerturatzeko deia egingo nieke" - Zornotza» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-12).
* ↑ ABESKIMU PARTICIPA EN EL CONCURSO DE COMPOSICIÓN PARA COROS “Gran Premio BBK” – https://hilerozornotzan.eus. (Noiz kontsultatua: 2025-01-12).
* ↑ «[EGITARAUA Zea Mays, Bulego eta kale animazioak Zornotzan, Tourra abiatuko dela ospatzeko - Zornotza»] Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Bernal, Javier Gamboa / Oskar M.. (2024-01-25). «La Semana Coral de Bizkaia celebra en Begoña sus 50 ediciones» Deia (Noiz kontsultatua: 2025-01-12).
* ↑ ORGANO KONTZERTUA | BIZKAIA KANTUAN 2024 – Sociedad Coral de Bilbao. (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ ZORNOTZAN. (2024-12-04). «Amorebieta dará un dulce inicio mañana a su programa navideño» durangon.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ Las zornotzarras Mireia Izagirre y Miren Eeles conversarán sobre la igualdad para celebrar el 25 de noviembre – https://hilerozornotzan.eus. (Noiz kontsultatua: 2025-01-12).
* ↑ Mugalari. (2016-11-11). «Mireia Izagirre eta Miren Eeles zornotzarrak berdintasunari buruz arituko dira azaroaren 25a ospatzeko Amorebietan» MugaKultura (Noiz kontsultatua: 2025-01-12).

## Kanpo estekak

* Aupa gaztiak! (Abeskimu Korala & Zornotzako Musika Banda) YouTube
* Datuak: Q131753850
# Cristina Fructuoso

María Cristina Fructuoso Ruiz de Erentxun (Gasteiz, 1930 – ibidem, 2025eko otsailaren 5a) arabar irrati-esatari eta idazlea izan zen. Gaztetan, Radio Álavan sartu eta hantxe 1958 eta 1992 artean lan egin zuen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea, biografiak idatzi zituen.

## Lanak

* María de Maeztu Whitney: Una vitoriana ilustre, 1998.
* Felicia Olave Salaverri, 2008.
* La comunicación, del Conde de Peñaflorida a la radio, 1990.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) EiTB. Somos mayores, pero lo llevamos con alegría y ganas de vivir. .
* Datuak: Q59785144
# Prenčov

Prenčov Eslovakiako udalerri bat da, Banská Štiavnicako barrutian kokatuta. 10,16 km²ko azalera du eta 659 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1266. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q767016
* Multimedia: Prenčov / Q767016
Banská Štiavnicako barrutiko udalerriak :
HiriakBanská ŠtiavnicaHerriakBadín • Baláže • Baďan • Banská Belá • Banský Studenec • Beluj • Dekýš • Ilija • Kozelník • Močiar • Počúvadlo • Podhorie • Prenčov • Svätý Anton • Štiavnické Bane • Vysoká :
# Plazaola (Berastegi)

    Artikulu hau Gipuzkoako Berastegi udalerrian dagoen auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Plazaola».
Elizalde Berastegiko lekua da. Bertatik igarotzen zen izen bereko trenbidea. Leitzaran ibaia hortik igarotzen da, eta herriaren ekialdean dago.

## Kanpo estekak

* Plazaola auzoa Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegituran
* Datuak: Q12266037
# Historia, y milagros de la prodigiosa imagen de Nuestra Señora de Begoña especial abogada, y protectora del Señorio de Vizcaya

Historia, y milagros de la prodigiosa imagen de Nuestra Señora de Begoña especial abogada, y protectora del Señorio de Vizcaya (Begoñako Andre Maria abokatu berezia eta Bizkaiko Jaurerriaren babeslearen irudi miragarriaren historia eta mirariak) Tomás de Grandak idatzita eta Joan Huandurraga Gojenolak konposatuta Bilbon, 1698 urtean plazaratu zuen liburua da. Idazlana Juan Antonio Arriete Lezearen inprimategian prestatu zen. Gaztelaniaz idatzita dago.
Izenburu osoak horrela dio: Historia, y milagros de la prodigiosa imagen de Nuestra Señora de Begoña, especial abogada, y protectora del muy noble, y muy leal Señorio de Vizcaya / compuesta por el M.R.P. lector Fray Thomas de Granda, del Orden de predicadores, ... ; y sacada à luz,

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Liburuaren bertsio digitala.
* Datuak: Q113043370
# Lino Arruda

Lino Arruda (Campinas, 1986) brasildar marrazkilari, irudigile, eleberri grafikoen egile eta ikertzailea da.

## Bizitza

Arruda gizon transa da, LGBT gaiak ikertzen ditu eta LGBT pertsonei buruz idazten du askotan. Artearen historiako masterra eta literaturako doktoretza egin zituen.
Monstrans: Experimentando Horrormônios komiki autobiografikoagatik da ezaguna. Liburu honengatik MixBrasil saria jaso zuen 2021ean urteko LGBTQIA+ liburu onenaren kategorian eta 2022ko Goldie sariaren finalista bihurtu zen ez-fikziozko kategorian

## Lanak

* Sapatoons (2011)
* Anomalina (2014)
* Quimer(d)a (2015)
* Novo Corte de Peitos (2018)
* Monstrans: Experimentando Horrormônios (2021)
* CISFORIA: o pior dos dois mundos (2023, Lui Castanhorekin batera)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Portugesez) Vitorelo. «A monstruosa potência de ser trans» Mina de HQ - Histórias em quadrinhos mais diversas 2022-02-09 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) Olbel, Amanda. «“Animalidades Híbridas”, com Lino Arruda» Rede Ninja 2021-01-28 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) Nogueira, Lígia. «Quadrinista transmasculino cria HQ e doa parte da renda para pessoas trans» UOL 2021-07-05 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) «HQ 'Monstrans', de Lino Arruda, vence MixLiterário» Publish News 2021-11-22 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Ingelesez) «2022 Goldie Finalists» GCLS (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) «Lino Arruda» Continente 2022-06-01 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) «Sobre estrear sua feminilidade» Mina de HQ - Histórias em quadrinhos mais diversas 2022-02-14 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).
* ↑ (Portugesez) Agra, Gabriela. «A distopia trans de Lino Arruda e Lui Castanho na HQ Cisforia: “Ainda são poucas as ficções científicas que mexem nas estruturas de gênero e sexualidade”» OGrito! 2023-07-24 (Noiz kontsultatua: 2023-10-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112510873
# Lucy Seki

Lucy Seki, jaiotzez Lucy Soares Ferreira, (Belo Horizonte, 1939ko martxoaren 27a – Campinas, 2017ko ekainaren 23a) brasildar hizkuntzalaria izan zen, Hego Amerikako hizkuntza indigenetan aditua. Kamayurá hizkuntzaren gramatika deskribatzeagatik ezaguna egin zen batez ere.

## Bizitza

Belo Horizonten jaioa, Lucy Seki Historian lizentziatu zen Universidade Federal de Minas Geraisen eta Hizkuntzalaritzako masterra (1969) eta doktoretza (1973) Moskuko Patrice Lumumba Unibertsitatean egin zituen, eta doktorego ondoko ikasketak Austineko Texaseko Unibertsitatean. Brasilgo hizkuntza indigenen ikertzaile nagusietako bat izan zen eta kamayurá hizkuntzan espezialistarik handiena. Aldi berean, dokumentazio linguistikoa eta hezkuntza proiektuak koordinatu zituen Xinguko Parke Indigenan. 1977az geroztik, Campinas Estatuko Unibertsitatean irakatsi zuen. Revista LIAMES ere sortu zuen, Hego Amerikako hizkuntza indigenei eskainitako aldizkari zientifikoa. 2010ean, Ameriketako Hizkuntzalaritza Elkartea ohorezko kide hautatu zuten hizkuntzalaritzari egindako ekarpen garrantzitsuengatik.
Hiroshi Sekirekin ezkonduta zegoen eta 2017ko ekainaren 23an hil zen, 78 urte zituela.

## Lanak
### Liburuak

* Gramática do Kamaiurá, Língua Tupi-Guarani do Alto Xingu (2000)

### Artikuluak

* O Kamaiurá: língua de estrutura ativa (1976)
* A note on COMPas a universal (1981)
* Marcadores de pessoa do verbo Kamaiurá (1982)
* Problemas no estudo em uma língua em extinção (1984)
* Reduplication and CV skeleta in Kamaiurá (1985)
* "A Note on the Last Botocudo Language" (1985)
* Evidências de relações genéticas na família Jê (1989)
* Apontamentos para a bibliografia da língua Botocudo/Borum (1990)
* Kamaiurá (Tupi-Guarani) as an active-stative language (1990)
* Perspectivas para os estudos linguísticos no Brasil (1991)
* Notas sobre a história e a situação linguística dos povos indígenas do Parque Xingu (1993)
* A lingüística indígena no Brasil (1999)
* Línguas indígenas do Brasil no limiar do século XXI (2000)
* Krenak (Botocudo/Borum) e as línguas Jê (2002)

## Erreferentziak

* 1 2 (Portugesez) «Lucy Seki (1939-2017)» Biblioteca Digital Curt Nimuendajú (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ (Portugesez) Aikhenvald, Alexandra. (2002). «Resenha de Gramática da língua Kamaiurá, língua Tupi-Guarani do Alto Xingu» Language 78 (2): 316-319. (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ (Ingelesez) «Honorary Members» Linguistic Society of America (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ (Portugesez) Nevins, Andrew. (2017). «Entrevista: Lucy Seki» Revista Linguíʃtica / Revista do Programa de Pós-Graduação em Linguística da Universidade Federal do Rio de Janeiro 13 (1): 11-19. ISSN 1 2238-975X 1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9024790
* Multimedia: Lucy Seki / Q9024790
# Mario Quintana

Mario Quintana (Alegrete, Rio Grande do Sul, Brasil, 1906ko uztailaren 30a - Porto Alegre, Brasil, 1994ko maiatzaren 5a) brasildar poeta izan zen.

## Biografia

Frantses hezkuntza jaso zuen, 1927ko iraultzaz gero sortu zen egoera politikoa zela eta. Liburu-denda batean hasi zen lanean, atzerriko literatura-sailaren arduradun, eta egunkarietan eta aldizkarietan artikuluak idazten hasi zen. 1940an argitaratu zuen bere lehen poema-bilduma: A Rua dos Cataventos. Haren ondoren, Sapato Florido (1948), O Aprendiz de Feiticeiro (1950) eta Espelho Mágico (1951) etorri ziren. Garai hartako bere poemetan intimismoa, estoizismo moderatua eta surrealismoaren ukituak nabarmendu ziren, eta 1945eko belaunaldiko eztabaida eta konkretismoaren esperimentalismo gehiegizkotik urrutiratu zen, beti.
Aurrerago, Quintanaren poesia neurri tradizionaletatik bertso librera aldatu zen. Baina poesia idazteaz gainera, itzulpen ugari egin zituen (Guy de Maupassant, André Gide, Proust, Beaumarchais, Virginia Woolf, Aldous Huxley, J. Conrad eta abar), eta, halaber, irudimen eta ironia handiko aforismo-bildumak argitaratu zituen: Caderno H; A Vaca e o Hipogrifo; Da preguiça como método de trabalho. Azken liburu horretan idatzi zuen bere bizitzaren ikurritza: "Nagikeria da aurrerabidearen ama. Gizona ibiltzeko nagi izan ez balitz, ez zukeen gurpila asmatuko". Beste lan aipagarri batzuk: Apontamentos de História Sobrenatural (1976), Esconderijos do Tempo (1980), Baú de Espantos (1986), Preparativos de Viagem (1987) A Cor do Invisível (1989) eta Velório sem Defunto (1990).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1797149
* Multimedia: Mário Quintana / Q1797149
# Moacyr Scliar

Moacyr Scliar (Porto Alegre, Rio Grande do Sul, 1937ko martxoaren 23a - Porto Alegre, 2011ko otsailaren 27a) brasildar narratzailea izan zen.

## Bizitza

Medikuntza-ikasketak egin zituen. Movimiento argitaletxeari oso lotua egon zen. 1970eko hamarkadan, beren eskualdeko unibertsoaren ezaugarriak ezagutarazteaz kezkatu ziren narratzaile-taldeko kideetako bat izan zen. Ipuinetan, egungo gizon-emakumeek bizi dituzten egoera eredugarriak, errealak edo irudizkoak ageri dira. Indarkeriazko narrazioak idatzi zituen, existentziaren drama islatzearren, Estatu Batuetako kazetaritza berriaren ildoari jarraituz. O Centauro no jardim (1985, «Zentauroa lorategian») eleberrian, gizon desegokiak munduaz duen ikuspegia planteatzen du. Ipuinen artean, O amante de Madonna («Madonnaren maitalea») du aipagarrienetako bat; eguneroko frustrazioak gainditzen dituen emakume baten erretratua da. Beste zenbait lan aipagarri: Balada do Falso Messias (1968, «Messias faltsuaren balada»), O exército de um homem só (1973, «Gizon bakarreko armada»), O ciclo das águas (1977, «Uren zikloa») eta Max e os felinos (1981, «Max eta katuak»). Brasildar Letren Akademiako 31. aulkia izan zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Histórias que os jornais não contam, historiasnaocontadas.com.br
* Datuak: Q956187
* Multimedia: Moacyr Scliar / Q956187
# Erico Verissimo

Erico Lopes Verissimo —berak erabilitako grafian— edo Érico Lopes Veríssimo —portugesaren gaur egungo idazkeran— (Cruz Alta, 1905eko abenduaren 17a - Porto Alegre, 1975eko azaroaren 28a) brasildar eleberrigilea eta literatura-historialari eta -kritikaria izan zen. Verissimoren eleberriak esperimentalak dira teknikan eta hizkuntzaren erabileran, eta idazleak gizartearen aldaketei buruz zuen ardura erakusten dute.
Haren obra handiena eta ezagunena azkena da, O tempo o Vento trilogia (1949-1962, «Bizitza eta Haizea»); Brasilgo familia bateko zenbait belaunaldiren historiaren kontaera da, literaturan egin den gautxoen bizimoduaren erretraturik zuzenenetako bat. Beste lan aipagarri batzuk dira Clarissa (1933), Caminhos Cruzados (1935, «Bide gurutzatuak»), O Resto E Silêncio (1946, «Gainontzekoa isiltasuna da»).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q288501
* Multimedia: Érico Veríssimo / Q288501
# Valmir Louruz

Valmir Louruz (1944ko martxoaren 13a - 2015eko apirilaren 29a) Brasilgo futbolari eta entrenatzailea izan zen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6136588