# Bertsolari Txapelketa Nagusia

Bertsolari Txapelketa Nagusia Euskal Herri osoko bertsolarien artean egiten den txapelketa da. Gaur egun lau urtetik jokatzen da eta 2022koaz geroztik, egungo txapelduna Maialen Lujanbio da.

## Antolaketa
### Antolatzaileak

Euskaltzaleak kultur-taldeak, Euzko Gaztediren laguntzaz, antolatu zituen bi lehenak, 1935ean eta 1936an. Gero, Espainiako Gerra Zibilaren eta haren osteko errepresioaldi gogorraren etena gertatu zen. Euskaltzaindiak hartu zuen antolatzeko ardura handik urte batzuetara, 1960an, 1962an, 1965ean eta 1967an. Hurrengoak, hamahiru urteko etena eginda, 1980an eta 1982an egingo ziren, eta Xabier Amurizak irabazi zituen biak. Bizkaitarra izan arren, euskara batuan abestu zuen, orduko moldea hautsiz, eta geroztik nagusi den bertsokera modernoaren oinarriak ezarri zituen. 1986tik aurrera, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteak antolatzen du txapelketa, lau urtean behin.

### Izena

Hasierako bi edizioetan, 1935an eta 1936an, txapelketaren izena "Bertsolari Guduak" izan zen, Aitzolek proposatutako izena. 1960ko hamarkadan "Txapelketa" izendapena erabiltzen hasi ziren.

### Finalaren egoitzak

Lehenengo ekitaldiak Donostiako antzokietan antolatu ziren. 1960. hamarkadan Anoeta pilotalekuan jokatu ziren finalak eta 1986tik aurrera Anoeta Belodromoa finkatu zen. 2005ean apustu handia egin zen bertsolaritzaren eremu tradizionaletik atera eta Barakaldoko Bilbao Exhibition Centren finala jokatzeko. Arrakastatsua izan zen erabat eta hurrengo ekitaldiak ere bertan jokatu ziren. 2021ean ezin izan zen txapelketarik jokatu COVID-19 pandemiaren erruz eta 2022ko udazkenean jokatu zen. Finala jokatzeko egoitza ere aldatu zen, Iruñeko Nafarroa Arena eraikinean jokatu baitzen lehenengoz.
| Finalaren egoitza (Hiria) | Ekitaldiak | Urteak |
| Anoeta Belodromoa (Donostia) | 5 | 1986, 1989, 1993, 1997, 2001 |
| Bilbao Exhibition Centre (Barakaldo) | 4 | 2005, 2009, 2013, 2017 |
| Anoeta pilotalekua (Donostia) | 3 | 1962, 1965, 1967 |
| Victoria Eugenia Antzokia (Donostia) | 2 | 1936, 1960 |
| Karmelo Balda pilotalekua (Donostia) | 2 | 1980, 1982 |
| Poxpolin Antzokia (Donostia) | 1 | 1935 |
| Nafarroa Arena (Iruñea) | 1 | 2022 |

## Datuak
### Txapelak

| Bertsolaria | Txapelak | Urteak |
| Andoni Egaña | 4 | 1993, 1997, 2001, 2005 |
| Manuel Olaizola "Uztapide" | 3 | 1962, 1965, 1967 |
| Maialen Lujanbio | 3 | 2009, 2017, 2022 |
| Inazio Eizmendi "Basarri" | 2 | 1935, 1960 |
| Xabier Amuriza | 2 | 1980, 1982 |
| Jose Manuel Lujanbio "Txirrita" | 1 | 1936 |
| Sebastian Lizaso | 1 | 1986 |
| Jon Lopategi | 1 | 1989 |
| Amets Arzallus | 1 | 2013 |

### Parte hartzeak finalean

| Bertsolaria | Parte hartzeak | Urteak |
| Andoni Egaña | 7 | 1986, 1989, 1993, 1997, 2001, 2005, 2009 |
| Maialen Lujanbio | 7 | 1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 |
| Jon Lopategi | 6 | 1962, 1965, 1967, 1982, 1986, 1989 |
| Unai Iturriaga | 6 | 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013 |
| Aitor Mendiluze | 6 | 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 |
| Sustrai Colina | 6 | 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 |
| Manuel Olaizola "Uztapide" | 5 | 1936, 1960, 1962, 1965, 1967 |
| Jon Enbeita | 5 | 1980, 1982, 1986, 1989, 1993 |
| Sebastian Lizaso | 5 | 1982, 1986, 1989, 1993, 1997 |
| Amets Arzallus | 5 | 2005, 2009, 2013, 2017, 2022 |
| Fernando Aire "Xalbador" | 4 | 1960, 1962, 1965, 1967 |
| Mattin Treku "Mattin" | 4 | 1960, 1962, 1965, 1967 |
| Jon Azpillaga | 4 | 1960, 1962, 1980, 1982 |
| Jon Maia | 4 | 1997, 2001, 2005, 2009 |
| Igor Elortza | 4 | 2001, 2005, 2013, 2017 |

## Erreferentziak

* ↑ Igor SUSAETA: «Batzuentzat zena denentzat da», Berria, 2013-12-13.
* ↑ Lizarralde, Mikel. «2022ko udazkenean egingo da XVIII. Bertsolari Txapelketa Nagusia, Iruñean» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-10-26).

## Kanpo estekak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia Bertsozale Elkarteak sortutako webgune ofiziala
* Bersolaris. Poetas populares vascos Pio Caro Barojak egindako 1967ko txapelketari buruzko dokumentala
* Datuak: Q8247090
* Multimedia: Bertsolaritza Main championship / Q8247090