# Hunald II.a Akitaniakoa

Hunaldo Akitaniakoa edo Hunaldo II.a (baita Hunoald, Hunuald, Chunoald, Chunold, Hunold, edo Hunaud ere) 768 eta 769 urteen artean Baskonia eta Akitania dukerriko dukea izan zen. Ziur asko, Waifer dukearen semea izango zen, 768an Pepin Laburraren aginduz hil zutena. Pepin hil ondoren dukerriaren jabetza aldarrikatu zuen, baina haren seme zaharrenak, Karlomagnok, zanpatu zuen haren matxinada. Hunaldok Baskoniako dukerrira ihes egin zuen, baina harrapatu eta Karlomagnoren esku utzi zuten. Harrezkero, ez dugu haren berririk izan.

## Biografia

Garaiko eredu onomastikoei jarraituz, bere aitonaren omenez, Hunald izena jarri zioten. Bere familiako kide guztiek, barne, germaniar jatorriko izenak izan zituzten. Historialari batzuek espekulatu dute Hunaldo I.a, 745ean, ziurrenik Ré uhartean, monasterio batera erretiratu zena, 768an bere erretirotik itzuli zela berriro gobernatzeko. Hau gertagaitza da kronologia kontuengatik, eta tradizioak Hunaldo Erroman 756an harrikatu zutela dio. Historialari gehienek pertsona desberdintzat hartzen dituzte. Waifer 768an hil zutenean, Hunaldo II.ak Gaskoiniara (Baskonia) ihes egin zuen. Pepin hil ondoren, ordea, Akitanian matxinada bat hasteko itzuli zen. Pepin hil zenean, Frankoen Erresumako probintziak bere seme Karlomagno eta Karlomanen artean banatu zituzten. Akitaniako probintzia bera haien artean ere banatu zuten. Nolanahi ere, Pepinen heriotzean, Akitania erabat frankoen kontrolpean zegoen.
769ko martxoan edo apirilean, Hunaldoren matxinadaren berriak Rouenen Karlomagnorengana iritsi ziren. Eginhardo kronikalariaren arabera, hain zegoen kezkatuta, «anaiari laguntza eskatzera iritsi zen». Karloman jakinaren gainean jarri eta bilera bat egin zuen Moncontourrean, baina Karlomanek parte hartzeari edo Akitania erasotzeko tropak emateari uko egin zion.
Orduan Karlomagno segizio txiki batekin Mornacera joan zen, non maiatzaren amaieran iritsi baitzen, eta handik Angulema aldera joan zen. Eginhardok zioenez, Karlomagno Hunaldoren atzetik zebilen, baina, honek lurraldea askoz hobeto ezagutzen zuenez, ez zen gai Hunaldo gudu batera erakartzeko. Anguleman, Karlomagno armada handiagoa biltzen hasi zen. Uztailean abiatu zen Dordoinaren eta Garonaren arteko elkargunera, Akitania eta Gaskoiniaren arteko mugara hain zuzen ere. Ibaiek bat egiten duten tokitik gertu, Karlomagnok gotorleku bat eraiki zuen, "frankoen gotorlekua" bezala ezagutua, Franciacum (gaur egungo Fronsac). Hunaldok berriro Gaskoiniara ihes egin zuenez, Ondoren, mandatariak bidali zizkion Lupo II.ari, iheslaria haren esku utz zezan eskatuz. Hori egin ezean, Baskonian bertaratuko zela mehatxu egin zion. Lupo II.ak, egoera galdutzat joz eta zuhurtziaz jokatuz, Hunaldo eta honen emaztea Karlomagnoren esku utzi zituen. Horrezaz gainera, frankoen menpeko jarri zituen, bai bere burua, bai bere herrialdea. Era horretan, Karlomagno Baskoniaren jabe bilakatu zen, bere jabegoak, Pirinioak barne, Ebro ibairaino hedatuz (...usque ad Hiberum amnen...). Karlomagnok orduan Garona zeharkatu zuen dukearen menpekotasun formala onartzeko. 769ko kanpainan, Karlomagnok «indar itogarriko» estrategia bat jarraitu eta borroka garrantzitsu bat saihesteko itxura du.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Hunald Akitaniakoa
Waifer Akitaniakoa
Hunald II.a Akitaniakoa :

## Erreferentziak

* ↑ Collins 1990, 110 orr. .
* ↑ Higounet 1963, 204 orr. .
* ↑ Pfister 1911, 892 orr. .
* ↑ Higounet 1963, 291 orr. .
* 1 2 Lewis 1965, 28 orr. .
* 1 2 McKitterick 1983, 53, 64 orr. .
* ↑ Bachrach 1974, 13 orr. .
* 1 2 3 Bachrach 2013, 234 orr. .
* ↑ Lupo II. in: Auñamendi Eusko Entziklopedia. euskomedia.org (Noiz kontsultatua: 2016-06-02).
* ↑ Bachrach 2013, 115–22 orr. .

## Bibliografia

* Bachrach, Bernard. (2013). Charlemagne's Early Campaigns (768–777): A Diplomatic and Military Analysis. Leiden: Brill.
* Chamard, François. (1884). «L'Aquitaine sous les derniers Mérovingiens» Revue des questions historiques 18 (35): 5–51..
* Collins, Roger. (1990). The Basques. Londres: Blackwell.
* Higounet, Charles. (1963). Bordeaux pendant le Haut Moyen Âge. Bordele: Fédération historique du Sud-Ouest.
* James, Edward. (1982). The Origins of France: From Clovis to the Capetians, 500–1000. Basingstoke: Macmillan.
* Lewis, Archibald Ross. (1965). The Development of Southern French and Catalan Society, 718–1050. Austin: University of Texas Press.
* McKitterick, Rosamond. (1983). The Frankish Kingdoms under the Carolingians, 751–987. Londres: Longman.
* Pfister, Christian. (1911). Hunald, Duke of Aquitaine. in: Encyclopædia Britannica. 13 (11. argitaraldia) Cambridge University Press, 892 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3143287