OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Raquel Andueza

Raquel Andueza (Iruñea, 1980ko abenduaren 6a) nafar sopranoa da, nazioartean aritutakoa. Munduko festibal eta areto nagusietan ibilitakoa, 2012an New Yorkeko Carnegie Hallen eta Londresko Promsen debutatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7294424
# Maite Arruabarrena

Maite Arruabarrena Unanue (Errenteria, Gipuzkoa, 1964ko ekainaren 25a) gipuzkoar opera-kantaria da, mezzosopranoa.

## Biografia

Bere jaioterriko Goi Kontserbatorioan egin zituen Musika ikasketak, eta bere ibilbidea Errenteriako Andra Mari Abesbatzan hasi zuen. Juan Erasorekin Kantu ikasketak egin ondoren, Donostiako Orfeoiaren Kantu Eskolan sartu zen. Geroago Italiara joan eta han osatu zituen ikasketak Claude Thiolas irakaslearekin. Toti dal Monte Lehiaketako lehen saria irabazi zuen 1989an, eta Mozarten Don Giovannin abestuz hasi zuen bere ibilbide profesionala.
Zenbait diskoetxe garrantzitsurentzat grabaketak egin ditu, esaterako, Astre Auvidis, Accentus, Alia vox, Naxos, Trito eta Elkar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12262877
# Carmen Artaza

Carmen Artaza Insausti (Donostia, Gipuzkoa, 1995) mezzosopranoa da.

## Biografia

Carmenek musikari ibilbidea Donostiako Francisco Escudero kontserbatorioan biolinista gisa hasi zuen eta gerora Araoz Gazte abesbatzan abestuz kantuari aukera bat eman eta ildo horri ekin zion. 2021. urtean Michelle Breedt irakaslearekin ikasten ari da Frankfurteko Hochschule für Musik und darstellende Kunst-en. Opera Ikasketetan masterra du Guildhall School of Drc and Music. Ikasteaz gain kontzertuak ematen dihardu. Berlingo Orkestra Filarmonikoarekin egin zuen debuta. Gerora, Salzburgoko jaialdian (Austria) parte hartu zuen, eta harrezkero garrantzi handiko orkestrekin lan egiteko aukera izan du. Carmenen hitzetan:
   Kantua nire bizitzako gauzarik garrantzitsuenetariko bat da. Ez dut esango kantua dela egiten dudan gauza bakarra, kantuaz gainera, bizitza dudalako. Pasio bat da, oso gustuko dut, eta ohore bat da horretaz bizitzeko eta lan egiteko aukera izatea.
Kantu lehiaketetan ere hartu du parte. Aurkeztu zen lehenengo lehiaketa irabazi egin zuen eta horri esker, Alemaniara ikastera joateko beka lortu zuen. Ondoren hainbat sari jaso zituen, besteak bete, Bartzelonako Tenor Viñas Nazioarteko Kantu Lehiaketako irabazlea izan zen. Sari nagusiaz gainera, beste bost sari eskuratu zituen, tartean, Mozart saria, munduko 500 ahotsek baino gehiagok parte hartu zuten lehiaketan.

## Kontzertuak

Pandemia garaian zenbait kontzertu bertan behera geratu zitzaizkion, 2021eko otsailean Berlingo Filarmonikarekin aurreikusita zuen kontzertua adibidez. Hala ere, Berlinen, Frankfurten eta Madrilen errezital ugari ditu hitzartuak. Euskal Herrian abesteko aukera ere ez du baztertzen.

## Sariak

* Berlingo 45. Nazioarteko kantu lehiaketako sari berezia,
* Berlingo Filarmonika Abesbatzaren talentuen 4. campuseko sari berezia
* Luis Mariano nazioarteko lehiaketako lehen saria.
* Felix Mendelssohn Bartholdy kantu lehiaketako lehen saria.
* 2021ean Nazioarteko Cant Tenor Viñas 58. edizioa irabazi zuen, horrez gain Mozart Saria eta Espainiako abeslari onenari saria ere jaso zituen

## Erreferentziak

* ↑ Mallona, Olatz Enzunza. ««Orain nire ibilbideko momenturik gorenean nago»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-02-04).
* 1 2 Press, Europa. (2021-01-22). «La mezzosoprano Carmen Artaza, ganadora de la 58 edición del Concurso Internacional de Cant Tenor Viñas» www.europapress.es (Noiz kontsultatua: 2021-02-04).
* ↑ «Carmen Artaza: «Cantar en Salzburgo fue empezar a cumplir sueños»» El Diario Vasco 2019-12-28 (Noiz kontsultatua: 2021-02-04).
* ↑ Carmen Artaza obtiene el primer premio de canto del Felix Mendelssohn Bartholdy/. .
* ↑ Efe.. «La mezzosoprano Carmen Artaza triunfa en el Concurs Internacional de Cant Tenor Viñas» elperiodico (Noiz kontsultatua: 2021-02-04).

## Kanpo estekak

* Carmen Artaza. Facebook
* Carmen Artazaren biografia ingelesez
* Datuak: Q105295458
# Conchita Balparda

Conchita Balparda (Portugalete, Bizkaia, 1942ko azaroaren 22a) abeslaria izan zen. sopranoa.

## Biografia

Bilboko Kontserbatorioan ikasi zuen kantua Aurora Abasolo durangarrarekin, ondoren Madrilera eta Milanera joan zen ikasten jarraitzera.
Berrogeita hamarreko hamarkadan egin zuen debuta Bilboko San Bizente Aretoan. 1959an Coruñako Colón antzokian Verdiren Rigoletto abestu zuen eta Pucciniren La Bohème Alfredo Krausekin batera, eta hurrengo urtean Verdiren La Traviatako Violetta abestera itzuli zen. Urte horretan bertan, La Bohème eta La Traviata abestu zituen Bilboko Opera Denboraldiak kontratatuta.
1958ko urrian Federico Moreno Torrobaren Luisa Fernanda Zarzuela Antzokian abestu zuen, Duquesa Carolinaren paperean Isabel Garcisanz eta Estrella Alsinarekin txandakatuz, eta Dolores Perezek Luisa Fernandarena Gloria Aizpuru eta Amparo Azconekin tartekatuz.
Zarzuela batzuk grabatu zituen. Federico Moreno Torroba konpositoreak zuzenduta, La Marchenera grabatu zuen Odon Alonso eta Benito Lauretekin Amadeo Vivesen La generala eta Francisco Alonsoren La picarona.

## Diskografia

* La generala (1958)
* La picarona (1959)
* La marchenera (1960)

## Sariak

* Bilboko Kontserbatorioko Kantu Karrera Amaierako Saria jaso zuen
* Ibáñez de Betolaza saria jaso zuen.

## Erretiroa

Bost urte besterik ez zeraman ibilbide artistiko arrakastatsuan, eta espainiar estatuko sopranorik onenetakotzat jotzen zuten, familiaren egoerak erabaki zorrotza hartzera bultzatu zuenean. Sinatuta zituen kontratuak bete zituen, Milango Scalan eta beste antzoki garrantzitsu batzuetan abesteko eskaerak baztertuz, baita Olaetako baletarekin Estatu Batuetatik bira bat egitea, eta bere giza kalitate handiagatik gidatuta, Portugaleteko bere etxera erretiratu zen behar zuten gurasoak zaintzera. 2018ko Portugaleteko egutegian gogoan izan zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «A Toda Zarzuela: Conchita Balparda» A Toda Zarzuela (Noiz kontsultatua: 2021-10-07).
* 1 2 Portugalete, El Mareómetro. (2020-03-09). «El Mareometro Blog: EL “BEL CANTO” EN PORTUGALETE TIENE NOMBRE DE MUJER: CONCHITA BALPARDA Y MARIA BRAVO» El Mareometro Blog (Noiz kontsultatua: 2021-10-07).
* Datuak: Q108855022
# Gregorio Barrios

Gregorio Barrios (Bilbo, Bizkaia, 1911ko urtarrilaren 31-São Paulo, Brasil, 1978ko abenduaren 17) boleroen abeslaria eta aktore ezaguna Latinoamerikan izan zen.

## Biografia

1911an Bilbon jaioa, 1921an gurasoekin eta hiru anaiekin Argentinara emigratu zuten. Familia pobrea zen eta gaztea eraikuntza hasi zen lanean. Lanean zebilanean opera eta tangoak abesten zituen. Entzun zutenean abestera animatu egin zuten. Barrios batez ere baritono gisa gailendu zen. Bere arrakastaren lehenengo urratsak Madrilen eta Lisboako Estorial Kasinoan eman zituen, batez ere bi abesti erromantikoekin: Dos cruces eta Abril en Portugal. Bere ospeak Argentinara eta Brasilera eraman zuen. Argentinan urte asko bizi izan zen; han irrati saio bat egin zuen, Hoy canto para ti, alegia. Urte horiek boleroren arrakastarenak ziren eta estilo horretan oso ezaguna egin zen. Halaber, abesti klasikoak eta opera zatiak interpretatu zituen. Tangoak ere abestu zituen. 1940 inguruan abesti melodikoan arrakasta izan zuen ere bai.
Musika disko ugari grabatu zituen, asko Dan Roger eta Víctor S. Listerren orkestekin. Américo Bellotoren bitartez Odeón diskoetxearekin lotu zen eta boleroak grabatu zituen. Garbazio horiek bere ospea Amerikan zabaldu zuten. Ondoren Kuba, Mexiko, Venezuela eta Kolonbia ezagutu zituen. Bere abestien artean Mario Clavelen Somos bolero ospetsuaren lehenengo bertsioa egin zuen. Halaber, Roberto Cantoral abeslari mexikarraren abestiak interpretatu zituen.
Argentinako zineman ere lan batzuk egin zituen XX. mendeko 40. hamarkadan. Besteak beste, aktore hauekin lan egin zuen: Raimundo Pastore, Pola Alonso, Domingo Mania, Olga Zubarry, Amelita Vargas, Juan Carlos Thorry, Marcos Zucker, Patricia Castell eta Juan Carlos Mareco. Antzerkian ere espektakulu desberdinak egin zituen, esaterako 'Arráncame la vida

## Abesti ezagunenak

Gregorio Barriosek 500 abesti baino gehiago abestu zituen eta 78 rpm-ko musika diskoak plazaratu zituen. Beste abesti askoren artean hona hemen ezagunenak:
* Abril en Portugal
* Alma llanera
* Palabras de mujer
* Dos almas
* Diez minutos de más
* Una mujer
* Inolvidable
* Nocturnal
* Volvamos a empezar
* Recuerdos de Ipacarai
* María bonita
* Que será de ti aquí
* Perfidia
* Sabrá Dios
* Vereda tropical
* Inútilmente
* Soñar
* Que te vaya bien
* Frenesí
* Luna lunera
* Hipócrita
* Final

## Filmografia

* 1949: Piantadino
* 1949: Hoy canto para ti
* 1950: Campeón a la fuerza
* 1951: ¡Qué hermanita!

## Erreferentziak

* ↑ https://www.ecured.cu/Gregorio_Barrios
* ↑ https://web.archive.org/web/20131029195757/http://www.acceder.gov.ar/es/1150460
* ↑ https://www.discogs.com/artist/1090341-Gregorio-Barrios
* ↑ http://www.cinenacional.com/persona/gregorio-barrios

## Kanpo estekak

* (Portugesez):Noites de nostalgia diskoa Youtuben.
* (Gaztelaniaz):30 años de canciones latinas diskoa Youtuben.
* Datuak: Q16572573
* Multimedia: Gregorio Barrios / Q16572573
# Arthae

Arthae, Euskal mitologiako jainkosa bat izan zen; Akitania erromatarrraren garaian Pirineo aldean bereganako gurtza zabalduta egon zen.
Ez dugu bere ezaugarriak ezagutzen, baina antza hartzaren jainkosa zen Arthae. Gogoratu Alpetako hartzen jainkosa Artio deitzen zela. Beste aditu batzuen ustetan ordea, Arthaek "arte"rekin zer ikusirik izan dezake. Jakina, zuhaitzei gurtza oso hedatuta egon zen Euskal Herri zaharrean. Horren lekuko beste zenbait jainko-jainkosa akitaniarren izenak, zuhaitzei lotuta, esate baterako Arixo edo Arixon.

## Etimologia

Ikerlari gehienak bat datoz Arhae hartzarekin lotzerakoan.
Interesgarriak dira Vahan Sarkisian hizkuntzalari armeniar euskalzalearen hausnarketak honen inguruan. Ikerlari askorentzat, "Hartza" hitza hizkuntz indoeuroparren mailegua da euskaran. Hizkuntz Zeltarena seguraski. Hala ere Vahan Sarkisianek azpimarratzen du halako hitzen mailegua oso arraroa dela hizkuntzen artean, eta berak gogora ekartzen du "Arch" hitzak armenieraz ere, hartza esan nahi duela, eta Arshak hartza txikia. Euskararen hartzako (Hartza kumea, Arzak deitura) parekoa.

## Inskripzioak

Antistius Syntrophus libertoak Artahe jainkoari eskaini inskripzioa, Saint-Pé-d'Ardet herrian aurkitua, Garona Garaian.
"Artah- / e, Antist(ius) / Syntr(o)- / phus / v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito)".
Itzulpena: Artahe-ri Antistius Syntrophus-ek gogo onez (eskaintzen dioa aldare hau) bere botoa betez.

## Bibliografia

* Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
* José Miguel Barandiarán, Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, éditions Elkar, 1994. ISBN 2-913156-36-3
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica. Egilea Olivier de Marliave. Argitaletxea, Alejandria, Barcelona 1995.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.
* Contribución a los estudios aquitano-vascos, Vahan Sarkisian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254209
# Paul Barroilhet

Paul Barroilhet (Baiona, 1810eko uztailaren 22a - Paris, 1871ko apirilaren 2a) lapurtar opera abeslaria izan zen, baritonoa hain zuzen ere. Parisen eta Milanen ikasi ondoren, Napolin hasi zen lanean. 1840an Parisko Operan sartu zen.
* Datuak: Q7149245
* Multimedia: Paul Barroilhet / Q7149245
# Maite Beaumont

Maite Beaumont (Iruñea, 1974 -) nafar opera-kantaria da, mezzosopranoa.
Bere jaioterriko Pablo Sarasate Kontserbatorioan egin zituen musika ikasketak eta soziologia Nafarroako Unibertsitatean. Hanburgoko Estatuko Operara joan zen eta ordutik bere ibilbidea egin du opera munduan.

## Erreferentziak

* ↑ «Lo que más me importa es no defraudar al público que acude a verme» Diario de Navarra 2011-12-31.
* Datuak: Q18683972
# Margarita Bilbao

Margarita Bilbao (Gallarta, Abanto, Bizkaia, 19--) soprano eta opera kantari bizkaitarra da.

## Ibilbidea

Bizkaiko Musika Kontserbatorioan kantua ikasi zuen Aurora Abasoloren zuzendaritzapean. Karrera amaierako lehen saria irabazi zuen. Bartzelonan jarraitu zuen ikasketekin, eta ondoren Italian Catterina Bassiolarekin kantua, errepertorioa Eduardo Pedrazzolirekin eta eszena Giuseppe Mercchiororekin.
1940ko hamarkada eta 1970ko hamarkada bitartean bizi izan zuen loraldi handiena. 1951ko urtarrilaren 1ean Ibañez de Betolaza saria irabazi zuen Bilboko Filarmonikan.
Emanaldi ugari eskaini ditu besteak beste Bizkaiko Aldundian eta Bartzelonako Lizeoan besteak beste.
1965ean Andres Isusiren omenaldi-kontzertuan abestu zuen Filarmonikan.

## Erreferentziak

* ↑ «Bilbao, Margarita - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-06-12).
* Datuak: Q96244140
# Jean Borthayre

Jean Borthayre (Muskildi, Zuberoa 1901eko maiatzaren 25a - Montmorency, Val-d'Oise, Frantzia 1984ko apirilaren 25a) baritonoa izan zen. Bere ospea batez ere frantses eta italiar opera errepertorioa landuz lortu zuen.

## Biografia

Abeslari autodidakta, Europan zehar bira egin zuen Euskal Herriko abesbatza batean hasi zen bakarlari. Parisko kontserbatorioan sartzeko arrakastarik izan ez zuen saiakeraren ostean frantses hiriburuko Opéra-Comiquen baxua zen Louis Azémak bere ahotsa entzuteko aukera izan zuen. Parisen bizi izateko denetarik (taxista lana...) egin izan zuen; euskal kantuak ziren bere errepertorio bakarra 1934an Parisko Casinora Tino Rossiren errezital batean parte hartzeko igo zenean. Bere izena opera giroan entzuten hasi zen eta 1936an Marie-Louise bere emaztearekin (Azémaren alaba) operaren gaineko ikasketak hasi zituen. 1937an Aljerreko Operan kantatzeko kontratatu zuten baina Bigarren Mundu Gerrak ibilbidea moztu zuen.
Bere debut profesionala 1943an egin zuen Tolosa Okzitaniako Kapitolioko Antzokian; bertan 1946 arte egin zuen lan, Jules Masseneten Hérodiade operan Herodesen papera egiten. Gerraren ostean beste zenbait hiritako opera etxetan aritu zen: Bordele, Marseilla, Lyon, Estrasburgo, Gante, Anberes eta 1951n Paris; urte horretan aldi berean Opera Nazionalean (otsailaren 25ean) eta Opéra-Comiquen (otsailaren 22an) debutatu zuen ia 50 urte zituela, Charles Gounoden Faust operan Valentinena eta Georges Bizeten Les Pêcheurs de perles delakoan Zurgarena eginez hurrenez hurren. 1968 arte bi antzoki garrantzitsu horietan kantatu zuen.
Batez ere frantses estatuan lan egin zuen; bere kantatzeko eragatik frantsesezko operaren ikurretakoa izan zen. Orduan frantsesez abesten ziren Giuseppe Verdiren opera batzuetan egindako baritono lanagatik ere ospetsu bihurtu zen: Rigolettorena izen bereko operan, Germontena (La traviata), Renatorena (Un ballo in maschera).

## Zenbait grabaketa

Borthayrek parte hartu Zuen grabaketen artean hauexek daude:
* Les Pêcheurs de perles Mattiwilda Dobbsekin.
* Lakmé Mado Robinekin.
* Faust eta Manon Victoria de los Ángelesekin.
* Chants basques izeneko diskoa ere grabatu zuen.

## Bibliografia

* Roland Mancini eta Jean-Jacques Rouvereux: Guide de l'opéra, Fayard, Les indispensables de la musique bilduma, Paris, 1986. ISBN 2-213-59567-4.

## Erreferentziak

* ↑ Borthayre nazioarteko Opera selekzio batean.
* ↑ Digamusic.com.

## Ikus, gainera

* Opera

## Kanpo loturak

* (Frantsesez) Malibran.com, frantsesez kantatutako opera katalogoa.
* Datuak: Q3170854
# Verónica Bustamante

Verónica Bustamante Munilla (Barakaldo, Bizkaia, 1967) bizkaitar abeslari liriko, mezzosoprano, biolin-jole, musikari eta musika-irakaslea da.

## Biografia

Barakaldoko Udal Musika Kontserbatorio Profesionalean ikasi zuen. Ondoren, Vicenzako "Arrigo Pedrollo" Goi Kontserbatorioan, Italian. Horrez gain, María Montesekin ere trebatua da.
Horrez gain, 1990 hamarkadatik biolin eta biola irakaslea da Sestaoko Musika Kontserbatorioan.
Bere ahizpa Miren Bustamante da, biolin-jolea eta musika irakaslea Bilboko Juan Crisóstomo de Arriaga Kontserbatorioan.

## Bibliografia

* DENTICI, Nino. Diccionario biográfico de cantantes vascos de ópera y zarzuela, Diputación Foral de Bizkaia, Bilbao, 2002.

## Erreferentziak

* ↑ «Bustamante, Verónica - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) Orquesta de Cámara de Bilbao en la Iglesia de la Encarnación - Radio Nervión. 2023-03-20 (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) Correo, El. (2009-11-21). «Verónica Bustamante y Belén Arteta» agenda.elcorreo.com (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ El espectáculo explosivo de los barakaldeses Porco Bravo llega a las fiestas de El Carmen. (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).

## Kanpo estekak

* https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=ar-51938
* Datuak: Q124496263
# Jose Antonio Carril

Jose Antonio Carril Iruretagoiena (Donostia, Gipuzkoa, 1961 -) gipuzkoar opera-kantaria da, baritonoa.

## Biografia

Espainiako orkestra nagusiekin eta opera-antzoki garrantzitsuenetan aritu da kantuan, baita Moskuko Birtuosoak taldeak Espainian, Errusian eta Frantzian eskaini dituen hainbat lanetan lankide modura ere.
1997an, Europa osoko 120 kantariren artean aukeratu zuten Telemannen Der geduldige Socrates operan protagonistaren papera egiteko, Jean Claude Malgoiren zuzendaritzapean. Lan horrekin bira arrakastatsua egin ondoren, Malgoirek berak Versailles Jauregiaren Udazkeneko Zikloan parte hartzera gonbidatu zuen.
1999an berriro aukeratu zuten, Turchiniko Capella eta Antonio Floriorekin batera, Latillaren La Finta Cameriera kantatzeko. Frantzian eta Alemanian aritu ondoren, Tourcoingera itzuli zen Sancho Panzaren papera egiteko Don Quichotte auf der Hochzeit des Camacho operan.
Jaso dituen sarien artean, Pistoiako Ahots rossinianoak eta donizzettianoak lehiaketaren lehen saria aipa daiteke.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260577
# Julio Catania

Julio Catania Puente (Bilbo, 1921eko apirilaren 28a - Marbella, 2002ko uztailaren 8a) euskal opera abeslaria izan zen, baxua hain zuzen ere.

## Biografia

Bilbon, Víctor Zubizarretarekin ikasi ondoren, 1952an Mario Lanza izeneko beka lortu eta Bartzelonara joan zen. Hurrengo urtean El Liceun debutatu eta ibilbide arrakastatsua izan zuen.

## Lanak

* La verbena de la Paloma, Igor Markevitxek zuzenduta.
* La tabernera del puerto.
* Las de caín.
* La eterna canción, Pablo Sorozabalek zuzenduta. Hispavox (1965). EMI 7243 5 743442 3 (2001)
* Doña Francisquita.
* La dolorosa.
* La zapaterita.
* Don Manolito, Pablo Sorozabalek zuzenduta. ZAFIRO S.A. ZCL1019 A (1969)
* Paseo Musical con Ricardo Vidal, Ricardo Vidalek ekoiztua (2006)

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Julio Catania Puente. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9016479
# Florencio Constantino

Florencio Constantino (Ortuella, Bizkaia, 1869ko apirilaren 9a - Mexiko, 1919ko azaroaren 19a) tenorra izan zen. Soldaduska bukatu eta Argentinara jo zuen. Bertan egin zituen kantu-ikasketak. Mundu guztian zehar eman zituen kontzertuak, baina erotu egin zen eta Mexikoko osasun etxe batean igaro zituen bere bizitzako azken urteak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Constantino, Florencio - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-09-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5460849
* Multimedia: Florencio Constantino / Q5460849
# Duguen Egileor

Duguen Egileor (Bilbo, 1877ko abuztuaren 26a - Buenos Aires, 1952ko ekainaren 6a) bizkaitar opera-abeslaria izan zen. Tenorra zen.
Milanen egin zituen Kantuko ikasketak. 1905ean hasi zen opera kantatzen, Bartzelonan, Lohengrin lanarekin. Harrezkero, Milan, Erroma, Ferrara, Novara, Piacenza, Padua, Venezia, Paris eta beste hiri askotako antzokietan abestu zuen. Berak kantatutako operetan, hauek dira aipatzekoak: Mefistofeles, Aida, Tosca, Rigoletto, Andrea Chenier, Lucia di Lammermoor. Ahots-teknikari buruz zenbait idazki ere argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12256410
# Maite Maruri

Maite Maruri (Plentzia, Bizkaia, 1979ko urtarrilaren 28a) mezzosopranoa da, opera eta zarzuela abeslaria. Espainiako areto ezagun askotan abestu izan du. Rossini eta Mozarten lanetan aditua da, baita Opera barrokoan eta Musika Espainiarrean ere.

## Biografia

Maite Maruri Plentzian jaio zen 1979ko urtarrilaren 28an.
Ikasketak Bilboko Juan Crisostomo de Arriaga Musika Kontserbatorioan hasi eta Madrileko Goi-mailako Kantu-eskolan jarraitu zituen.
Formakuntzan jarraitu zuen Felix Lavillarekin. Klase magistral asko izan zituen, besteak beste, Teresa Berganza eta Sophie Kochekin.
Maite Marurik zera dio: "Musika beti izan dut lagun, bizitza osoan."

## Sariak

2007an Logroño Hiriko Nazioarteko Kantu-txapelketa irabazi eta Placido Domingok bultzatutako "Operalia 2008", Quebec-en egitekoa zen Kantu-txapelketarako hautatua izan zen.

## Operak

Operan hainbat pertsonaia egin ditu:
* “Lucia di Lammermoor” Las Palmaseko Pérez Galdos Antzerkian eta Bilboko Euskalduna jauregian ABAO (2019/2020) denboraldian
* “L`Isola disabitata” Manuel Garcíarena, Bilboko Arriagan eta Santanderreko Jaialdien Jauregian, musika-zuzendaria Rubén Fernández Aguirre eta zuzendari-artistikoa Emilio Sagi zirela
* “Il viaggio a Reims”, “Werther” eta “Suor Angelica” Madrileko Antzerki Errealean
* “El Barbero de Sevilla” laneko Rosina Malagan
* “Norma” Edita Gurberova eta Sophie Kochen ondoan, Nizako Opera Antzerkian eta Parisko Plebel Salan
* “La vida breve” Fallarena Auditorio Nazionalean
* “La llama” Usandizagarena, Juanjo Ocónen eta Euzkadiko Orkestra Sinfonikoaren gidaritzapean
* “Lide ta Ixidor” Intxaustirena

## Kontzertu eta oratorioak

Kontzertu eta oratorioetan egindako emanaldien artean, hauek azpimarra ditzakegu:
* “Misa de la coronación” Mozartena, Bilboko Euskalduna Jauregian, Inma Shararen zuzendaritzapean, Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin.
* "Réquiem de Mozart” Auditorio Nazionalean.
* "Stabat Mater” Pergolesirena. Las Rozaseko auditorioan.
* “Stabat Mater” Orbán György-rena, Iruñeko katedralean.
* “La pasión según Jesucristo” Salierirena,Bilboko Musika Barrokoko Jaialdian, Christoph Spering maisuaren zuzendaritzapean.
* “El sueño de una noche de verano” F. Mendelssohnena, RTVEko orkestra sinfoniko eta koruarekin Madrileko Monumental Antzokian.
* ”Recital de música española” Toulouseko Udako Jaialdian.
* "Novena de Beethoven”, Madrilgo Auditorio Nazionalean, Bilboko Euskalduna Antzokian eta Bos-en eskutik.
* ”Zorba el griego” Bilboko koralarekin eta Bosekin

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Biografía – Maite Maruri. (Noiz kontsultatua: 2022-01-28).
* ↑ «MAITE MARURI | Musika Música 2021» www.bilbao700.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-28).
* ↑ «Lide ta Ixidor» Bilboko Koral Elkartea (Noiz kontsultatua: 2023-07-27).

## Kanpo estekak

* Maite Mauri Una voce poco fa YouTube
Maite Maruriren Facebook-a
* Datuak: Q55868734