OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Binasperi

Binasperi (gaztelaniaz: Viñaspre) Arabako Errioxako kuadrillako herri bat da, Lantziegoko udalerrikoa.

## Etimologia

Euskararen normalkuntza hasi zenetik, espainieraz Viñaspre deitua den herri honetako euskal izenerako hainbat proposamen eta arau izan dira. Garai batean Guardia herriaren euskal izena Biasteri zela arautu zuen Euskaltzaindiak; aukera hori baztertu zenean, zenbaitek izen hori (Biasteri) beste herri honetarako proposatu zen.
Alabaina, Euskaltzaindiaren izendegian egun kontsulta daitekeenez eta Roberto González de Viñaspre Onomastika Batzordeko kideak idatzitako txostenaren arabera, Binasperi da geure hizkuntzan erabili beharreko izena. Donemiliagako Goldetik aurrerako dokumentazioa aztertu ondoren hartutako erabakia izan zen. /binásperì/ azentuera zaintzeko aholkua ere eman da.

## Historia

Binasperi 1669 arte Guardiaren auzoa izan zen; urte hartan, udalerri bilakatu zen. 1887ko erroldan, ordea, dagoeneko udalerritzat ez zen ageri, berriz ere auzo bihurtuta.

## Demografia

* Binasperiko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 8 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Oion (industrialdea) • Oion • Moreda Araba • Labraza • Gorrebusto • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar | Guardia |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* San Bartolome apostoluaren baseliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Euskal Onomastikaren Datutegia. .
* ↑ Izen ofiziala: Viñaspre / Binasperi (Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala, 42. zenbakia, 2014-04-11; ikus 5017. orrialdea)
* 1 2 «Biasteri edo Guardia, nola erabili?» Sustatu.com 2002-10-31 (Noiz kontsultatua: 2014-04-11).
* ↑ Euskera aldizkaria, 2010, 55, 3. 1399-1402. orrialdeak.

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Asa
* Lantziego

## Kanpo estekak

* Arabako Errioxako kuadrillari buruzko webgunea
* Datuak: Q2895657
* Multimedia: Binasperi / Q2895657
# Bide barrijak

Bide barrijak Estepan Urkiaga "Lauaxeta"k 1931n argitaratutako liburua da, gaur egun desagertua dagoen Bilboko "Verdes" argitaletxean.
Poesiazkoa eta bizkaieraz idatzitakoa da lan hau, baina Sabin Aranaren garbizaletasun joeren eragin handiarekin. Maileguen erabilera saihestu zuen: batetik, euskal tradiziotik berreskuratutako hitzak erabiliz, esaterako, “irarri” inprimatu erabili beharrean eta, bestetik, neologismoak erabiliz, adibidez, “atzindu” edo “marreztu”. Gainera Lauaxetak oso idazkera fonetizatua erabili zuen testuan: “zurijan, Axia, eban gustija,...”
Lauaxetak zion jarraitu, ordea, Aranak proposatutako herri tradizioko bertso-egiturari eta poesia egitura landuak idatzi zituen bai metrika bai hoskidetasuna zainduz.

## Erreferentziak

* 1 2 «Lauaxeta bide barrijak» xuletas.es (Noiz kontsultatua: 2019-08-23).

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Bide barrijak on-line
* "Mendigoxaliarena".
* Datuak: Q12255155
* Jatorrizko testuak: Bide Barrijak
# Georgios Roubanis

Georgios Roubanis (grezieraz: Γεωργιος Ρουμπανης; Tripoli, 1929ko abuztuaren 15a – Atenas, 2025eko otsailaren 11) greziar pertika-jauzilaria izan zen.
Hiru joko olinpikoetan parte hartu zuen eta 1956an urteko atleta greziar izendatu zuten. 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen pertika-jauziko proban, 4,50 metroko markarekin.
1961ean atletismoa utzi zuen. Estatu Batuetan ikasi zuen eta han aholkulari aritu zen. Greziako Kalistenia Elkarteko presidentea izan zen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1956 | Melbourne Australia | 03 ! | Pertiga-jauzia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313905
# Tino Tabak

Tino Tabak, (Enschede, 1946ko maiatzaren 6a) herbehereetar txirrindulari ohia da (Zeelanda Berrian ere bizi izandakoa). Profesionala izan zen 1971 eta 1978 artean.

## Palmaresa
### Amateurretan

1965
* Zeelanda Berriko errepideko txirrindularitza txapelketa
* Tour of Southland
1966
* Tour of Southland
* Dulux Tour Six Day eta 2 etapa
1967
* Tour of Southland
* Dulux Tour Six Day
1969
* 2. Gante-Wevelgem amateur
* 3. Sartheko Zirkuituan
1970
* Ronde van Noord-Holland
* 2. Drentheko Itzulian
* 3. Renania-Palatinatuko Itzulian eta etapa 1
* 3. Paris-Chalette-Vierzonen eta etapa 1
* 3. Munduko taldekako erlojupeko txapelketan

### Profesionaletan

1971
* 3. Hannuteko Sari Nagusian
1972
* Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* Acht van Chaam
* 3. Levanteko Itzulian
* 6. Setmana Catalanan eta etapa 1
1973
* Menton-go Sari Nagusia
* Cannesko Sari Nagusia
* 3. Kuurne-Brusela-Kuurnen
1974
* Omloop van het Waasland
* Ronde van Midden-Zeeland
* 2. Omloop der grensstreeken
* 3. Cannesko Sari Nagusian
* 4. Belgikako Itzulian
1975
* Acht van Chaam
* 2. Kuurne-Brusela-Kuurnen
* 2. Flandrian Zeharrean
1976
* 4. Andaluziako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | UT | 18. | UT | - | - | UT |
| Espainiako Vuelta | 37. | - | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Tino Tabak - ProCyclingStats
* Datuak: Q458161
* Multimedia: Tino Tabak / Q458161
# Maria Solt eta Kastero

Maria Solt eta Kastero euskal abesti herrikoia da. Jatorria Zuberoan du eta egile Pierre Topet "Etxahun" koblakari ezaguna delarik, hortaz, abestia XIX. mendearen lehen erdialdean idatzitakoa da. Bere gaia adin aurreratuan maitemindu diren Kastero agurea eta Maria Solt atso baten ingurukoak dira. Abesti honen bertsiorik ezagunena Benito Lertxundik eginikoa da.

## Hitzak

Maria Solt eta Kastero bi amoros zahar bero. Hirurogei-hamarna urtetan hartü die amorio Kastero jelostü gero Maria Solt ezarri kanpo.
Maria Solt dia nigarrez Izorra dela beldürrez. Barnets-Bordako anderiak kontsolatü du elez Emazte zaharrik oküpü agitzen eztela ez.
Maria Soltek arrapostü Santa Elisabet badüzü. Santu zahar bateganik oküpü agitü düzü Kastero ere bada saintü, hala nizan beldür nüzü.
Kastero eztüzü saintü Sobera bürhauti düzü. Elizalat juan eta tabarnan egoiten düzü Kastero denegatik saintü Maria Solt antzü zira zü.

## Erreferentziak

* ↑ Itoiz taldearen "Lau teilatu" abesti ezagunean Benitoren "Maria Solt" aipatzen da.

## Kanpo estekak

* Etxahunen omenezko bideoa "Maria Solt eta Kastero" abestiaren doinuarekin entzungai.
* Benito Lertxundiren "Maria Solt eta Kastero" abestiaren bertsioa entzungai.
* Datuak: Q12263063
# Ruskovce (Sobranceko barrutia)

Ruskovce Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 6,63 km²ko azalera du eta 263 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1418. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1192821
* Multimedia: Ruskovce, Sobrance District / Q1192821
# Carlos García Pierna

Carlos García Pierna (Tres Cantos, 1999ko uztailaren 23a) txirrindulari espainiarra da, profesionala Burgos-BH taldean.
Aita Félix García Casas eta anaia Raúl García Pierna ere txirrindulariak dira.

## Kirol ibilbidea

2019an, bederatzigarren izan zen Leongo Itzulian eta Palentziako Itzulian. Hurrengo denboraldian, Caja Rural-Seguros RGA talde amateurrean aritu zen, Contador Fundazioaren egituran bost denboraldi eman ondoren. Udan zortzigarren sailkatu zen 23 urtez azpiko Espainiako txapelketan eta hamahirugarren Giro Next Genean. 2021ean profesionaletara pasatu zen Kern Pharma taldean eta bertan egon zen 2024 arte.
2024ko irailean Burgos-BH taldearekin fitxatuko zela iragarri zen.

## Palmaresa

2016
* 3. Challenge Montaña Central de Asturias Juniorean
2017
* Víctor Cabedo Garaikurra
* Besayako Itzuliko etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 3. Cursa Ciclista del Llobregaten
* 3. Gipuzkoa Klasikan
2018
* 8. Nafarroako Itzulian
2023
* Route d'Occitanieko Mendiko sailkapena

## Taldeak

* Kern Pharma (2021-2024)
* Burgos-BH (2025-)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Carlos García Pierna firma con el Equipo Kern Pharma» laguiadelciclismo.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Carlos García Pierna correrá en 2025 en el Burgos-BH» ciclismoafonod.com.

## Kanpo estekak

* Carlos García Pierna - ProCyclingStats
* Datuak: Q100452765
* Multimedia: Carlos García Pierna / Q100452765
# Liberia (Costa Rica)

Liberia Costa Ricako hiria da, Guanacaste probintziako hiriburua. San Josetik 215 km ipar-mendebaldera dago. 2013n 56.899 biztanle zituen. Hiria tokiko helmuga turistikoa da. Turistak Liberiatik igarotzen dira Pazifikoko kostaldeko hondartzetara bidean.

## Geografia

Hiria Rio Liberia ibaiak zeharkatzen du.

### Klima

Datu klimatikoak (Liberia) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 33.4 | 34.4 | 35.4 | 35.9 | 33.9 | 32.0 | 32.1 | 32.1 | 31.3 | 30.9 | 31.6 | 32.5 | 33 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 20.7 | 21.1 | 21.6 | 22.7 | 23.4 | 23.2 | 22.8 | 22.6 | 22.4 | 22.3 | 21.5 | 21.0 | 22.1 |
| Euria (mm) | 1.3 | 1.6 | 4.1 | 23.9 | 194.1 | 245.6 | 153.3 | 209.4 | 346.3 | 310.0 | 98.2 | 12.3 | 1600.1 |
| Iturria: Instituto Meteorológico Nacional ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Estadísticas Vitales 2013 – INEC
* ↑ (Gaztelaniaz) Faro Travel Costa Rica. «Faro Travel Costa Rica» Faro Travel Costa Rica (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Ingelesez) Kulluk, Megan. (2023-09-27). Top 11 Beach Towns Near Liberia Costa Rica. (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ Instituto Costarricense de Turismo map
* ↑ Instituto Meteorológico Nacional. (Noiz kontsultatua: 2017-12-16).
# Sotera Novia de Salcedo

Sotera Caya Dominga Ramona Novia de Salcedo (Bilbo, Bizkaia, 1818 – Ibidem, 1891ko otsailaren 13a) esploratzaile eta idazlea izan zen. 1850 eta 1856 urteen artean egin zituen bidaien berri ematen zuen eguneroko bat idatzi zuen.

## Bizitza

Bilbon jaioa, Pedro Novia de Salcedo eta Juana de Ocioren alaba izan zen.

### Bidaiak

1850eko urriaren 2an irten zen Bilboko portutik bere senarra zenarekin batera, Sebastián Romecín boliviarra, Ameriketara bidaiatzeko asmoarekin. Londresetik Saint Thomasera, eta handik Panamara joan ziren. Bere egunerokoaren arabera, Sain Thomaseko portuan esklabuak ikusi zituen lanean, eta eramaten zituzten arropa urriek arreta deitu zioten. Ondoren, Ekuador, Peru eta Txile zeharkatu zituzten Boliviako portura heldu arte. La Pazen egonkortu eta handik Andeak eta Titikaka esploratzeko bidaia desberdinak egin zituzten, 1850 eta 1856. urteen artean, non zenbait objektu eskuratu zituen, besteak beste, Aymaren piktograma bat. Bolivian zela zenbait pertsonaia ezagunekin harremandu zen, besteak beste, Modesta Sanginés Uriarte (1832-1887) eta Juan de Ondarzarekin. Horrez gain, Bilboko pertsonaiekin elkarbanatu zituen gutunak ezagutzen dira, adibidez, Matilde Orbegozorekin.
1856an Bilbora itzuli zen eta hortik aurrera zer egin zuen ez da ezagutzen.

## Dokumentazioa

2015ean, Iker eta Javier Madariaga liburu-saltzaileek Novia Salcedo familiaren artxiboak eskuratzean pertsonaia honen berri izan zuten, ordura arte emakume esploratzaile honen informaziorik ez zen ezagutzen. 2017tik Sotera Novia de Salcedoren egunerokoa, berak eskuratutako piktograma, zein beste hainbat material, Artxibo Historiko Nazionalean daude.

## Erreferentziak

* ↑ Calleja, Seve. (2019). «Sotera Novia Salcedo, una ilustre viajera bilbaina» Bilbao: 33..
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Gaztelaniaz) Blasco, Roge. (2022-05-29). Sotera Novia de Salcedo, viajera por Bolivia en el siglo XIX. | El blog de Roge. (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* 1 2 3 4 5 «Podcast audio: Expedición en Tierra de Fuego. Sotera Novia de Salcedo viajera del siglo XIX. EITB podkastEITBpodkast | Levando anclas» EITB 2022-05-30 (Noiz kontsultatua: 2024-06-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Adquisiciones del Archivo Histórico Nacional. Archivo de la Familia Novia Salcedo. Ministerio de Cultura.

## Kanpo estekak

* Sotera Novia de Salcedo (Podcast, 29. minututik aurrera)
* Datuak: Q126728524
# Macachín

Macachín, Argentinako La Pampa probintzian dagoen udalerri nat da. 2022an 5.686 biztanle zituen.
# Armand (filma)

Armand 2024ko Halfdan Ullmann Tøndel norvegiar zinema zuzendariaren thriller dramatikoa da. 77. Cannesko opera prima onenaren Caméra d'Or irabazi zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lehen hezkuntzako eskola bat. Klaseak amaitu dira, eta eskola hutsik dago. Ia. Gela batean zenbait heldu daude bilduta. 6 urteko Jonek Armand gelakidea salatu du, sexu abusua egitea egotzita, eta gurasoak eskolako langileekin elkartu dira egoera aztertzeko. Bertan daude Sarah eta Anders, Jonen gurasoak; Sunna, haurren irakaslea; Asja, eskolako erizain; eta Elisabeth, Armanden ama, herriko aktore ospetsu bat. Bilera ez da ondo hasten. Bi haurren gurasoek ez dakite ondo zer gertatu den, eta Sunnak, azalpenak ematerakoan, urduri jarri eta hanka sartuko du. Asja lasaiago dago: hotz dirudi egoera ikusita, baina sudurretik odoletan hasiko da hainbat alditan, eta horrek kolokan jarriko du haren autoritatea. Elisabeth barrez hasiko da, kontrolatu ezinik, eta egoera deserosoa bilakatuko da. Sarah geroz eta haserreago dago, eta senarra kezkatuta dagoela dirudi, emazteak semearen egoerari buruz eman dituen kontraesanez beteriko txostenengatik. Jarle, eskolako zuzendaria, pasilloetatik bueltaka ari da, arazoa bere laguntzarik gabe konponduko den esperantzaz.

## Aktoreak

* Renate Reinsve: Elizabeth
* Ellen Dorrit Petersen: Sarah
* Endre Hellestveit: Anders
* Thea Lambrechts Vaulen: Sunna
* Øystein Røger: Jarle
* Vera Veljovic: Ajsa

## Erreferentziak

* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) «Armand er norsk Oscar-kandidat» Norwegian Film Institute 2024-9-19.
* ↑ «Etxean ikasitakoak» Berria 2025-02-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125856483
# Vermiglio (filma)

Vermiglio 2024ko Maura Delperok idatzi, koproduzitu eta zuzendutako italiar film dramatikoa da. Filma Veneziako Nazioarteko 81. zinemaldian estreinatu zen, eta bertan Epaimahaiaren Sari Nagusia irabazi zuen. Iraupena: 119 minutu. Italiako filma izendatu zuten Oscar Sarien Nazioarteko Film Onenaren 97. edizioan.

## Ekoizpena

Filma Vermiglio, Carciato eta Comasine herrien artean filmatu zen, Trentino-Adige Garaia eskualdean. Cinedora (Italia), Charades (Frantzia) eta Versus (Belgika) etxeek ekoitzi zuten. Delperok bere aita hil ondoren filma egitea erabaki zuen, hazi zen tradizioak gal ez zitezen bermatzeko modu gisa; aurreprodukzioan tokiko jendearekin elkarrizketa ugari egin zituen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bigarren Mundu Gerraren amaieran, Italiako Alpeetako mendiko herri urrun batean. Soldadu desertore baten etorrerak aldatu egingo dio bizitza bertako maisu bati, eta haren familiako kide guztiak ustekabeko patu batera eramango ditu.<

## Aktoreak

* Giuseppe De Domenico: Pietro Riso
* Martina Scrinzi: Lucia Graziadei
* Tommaso Ragno: Cesare Graziadei
* Carlotta Gamba: Virginia
* Roberta Rovelli: Adele
* Orietta Notari: Cesira
* Patrick Gardener: Dino Graziadei
* Anna Thaler: Flavia
* Luis Thaler: Tarcisio
* Simone Bendetti: Giacinto
* Santiago Fondevila: Attilio
* Rachele Potrich: Ada
* Sara Serraiocco: emaztea
* Camilla Pistorello: siziliar emakumea

## Erreferentziak

* ↑ https://deadline.com/2024/09/venice-film-festival-2024-awards-winners-full-list-1236080995/
* ↑ «Etxean ikasitakoak» Berria 2025-02-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Trailler ofiziala.
* (Gaztelaniaz):Filma Filmaffinity webgunean.
* (Gaztelaniaz):Filma IMDb webgunean.
* Datuak: Q127699542
* Multimedia: Vermiglio (film) / Q127699542
# Giants of la Mancha

Giants of la Mancha 2024ko Gonzalo Gutiérrez argentinar zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
11 urteko Alfonsoren istorioa kontatzen du, On Kixoteren oinordekoarena. Haurrari bere irudimenezko hiru untxiak, Pancho eta Victoria batuko zaizkio. Beren adiskidetasunaren boterearekin, Mantxako lekuren batean duten jaioterria ekaitz handi batetik salbatuko dute. Euren beldurrak gaindituko dituzte, eta euren irudimena erabiliko dute ekaitzaren atzean dagoen benetako indarra aurkitzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Etxean ikasitakoak» Berria 2025-02-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# La marsellesa de los borrachos

La marsellesa de los borrachos 2024ko Pablo Gil Rituerto espainiar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1961eko udan, Italiako antropologo gazteen talde batek ezkutuko bidaia bat egingo du Espainian zehar, frankismoaren aurkako erresistentziaren aldeko abesti herrikoiak grabatzeko. Haien lanaren ondorioz, gazteak prozesatu eta grabazioak zentsuratu zituzten. Hirurogei urte geroago, eta 92 urteko Emilio Jona bidaiari talde hartako azken kide biziari esker, grabazioak berreskuratu eta bidaia berreraikiko dute; paisaia emozional eta politiko batean ibiliko dira, garai hartan bezain garrantzitsuak ziren kantu horien bidez oroitzapen historikoak berreskuratuz.

## Erreferentziak

* ↑ «Etxean ikasitakoak» Berria 2025-02-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Lapurdiko sorgin ehiza (1609)

1609ko Lapurdin sorgin ehiza Euskal Herriko lurralde horretan egin zen sorgin ehiza da, Pierre de Lancre epaileak zuzendu zuena.
Pierre de Lancre 1609an iritsi zen Lapurdira Nafarroako Enrike III.aren aginduz, Lapurdin egiten ziren “krimenak eta fedegabeziak” epaitzeko. Hilabete gutxiren buruan, epaileak ehunka lagun —gehienak emakumeak— atxilo hartu zituen, eta horietatik hirurogei inguru bizirik erretzera kondenatu zituen. Berri haiek Ternuako itsasbazterreraino iritsi ziren, han ari baitziren gizonezko herritar gehienak arrantzan. Hala, itzuli ziren Lapurdiko arrantza-ontziak, errepresio hura geldiarazi eta mendekua hartzeko. Hori ikusirik, Frantziako agintariek epailea lekualdatu zuten handik beste norabait.

## Erreferentziak

* ↑ Akelarre: la caza de brujas en el Pirineo (siglos XIII-XIX) : homenaje al profesor Gustav Henningsen. Eusko Ikaskuntza = Sociedad de Estudios Vascos D.L. 2012 ISBN 978-84-8419-238-1. PMC 828393218. (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
* ↑ «Inkisizioa eta sorgin ehiza 'Euskal Herriko historia ilustratua'-ren hirugarren liburukian» www.txalaparta.eus 2019.01. 8 (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).

## Bibliografia

* Labat, Clude eta Marko (2019) Sorcellerie. Manigances & Sarabande : 1600-1620, l'entrée du Pays basque dans les Temps Modernes. Lauburu, Elkar. ISBN: 9788490279359.
* Zintzo Garmendia, Beñat (2022) Histoire de la sorcellerie en pays basque : les bûchers de l'injustice. ISBN: 9782708902510.

## Ikus, gainera

* Frantsesezko Wikisouce-n: La sorcellerie dans le Labourd au seizième siècle, Julien Vinson

## Kanpo estekak

* Duché-Gavet, Véronique (2012): Les sorcières de Pierre de Lancre (The witches of Pierre de Lancre)Univ. de Pau et des Pays de l’Adour. UFR de Lettres. 140-156 orr.
* Aurkenerena, Joseba (2021-05-23). Rossell Hope Robbins eta Lapurdiko sorginak. Zu Zeu.
* "Tableau de l'inconstance des mauvais anges et démons – Pierre de Lancre, 1612". Bilketa, Euskal funtsen ataria.
* Datuak: Q48782260
# Henriette von Bissing

Henriette Dorothea von Bissing, jaiotzez Krohn, (Waren, 1798ko urtarrilaren 31 – Anklam, 1879ko urtarrilaren 22a) alemaniar idazlea izan zen.

## Bizitza

Johann Carl Martin Krohn zirujauaren alaba, Henriette Krohn Waren herrian jaio zen 1798an. 1800ean bere familia Röbelera joan zen bizitzea, non bere aitak etxe bat zeukan eta zirujau gisa jardun zuen. 1813ko uztailaren 5ean, Wilhelm Ferdinand von Bissing teniente hannovertarrarekin (1787-1856) ezkondu zen. Seigarren Koalizioko Gerran, senarraren alboan egon zen. 1837an Wilhelm von Bissing zerbitzu militarretik erretiratu zen eta Nienburgen kokatu zen emaztearekin; hiri horretan hil zen 1856an. Handik bi urtera, Henriette Rostockera joan zen amarekin bizitzera, eta ama 1870ean hil zenean Anklamera, ahizpa batengana, eta haren etxean azken urteak eman zituen. Eleberri eta ipuin ugari idatzi zituen egile ezaguna zen bere garaian.

## Lanak

* Werner (1840)
* Die Familie Steinfels oder die Kreolin (bi liburukitan, 1841)
* Victorine (bi liburukitan, 1842)
* Erzählung einer Wartefrau (1842)
* Waldheim (bi liburukitan, 1844)
* Minona (1844)
* Iwan (bi liburukitan, 1845)
* Don Manuel Godoi (hiru liburukitan, 1845)
* Lucretia Tornabuoni (bi liburukitan, 1847)
* Rainer Widdrick und die Dithmarschen im Jahre 1500 (hiru liburukitan, 1848)
* Ein Brief aus Amerika (1860)
* Vom Hühnerhof (1861)
* Ein Märtyrer aus der Reformationszeit (1862)
* Michael Baumgarten (1863)

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) «Bissing, Henriette von» Deutsche Nationalbibliothek (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Frantsesez) «Bissing, Henriette von (1798-1879)» BnF (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Alemanez) «Bissing, Henriette von» Meyers Großes Konversations-Lexikon. 3 Leipzig (argitaratze data: 1905), 3 or. (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Alemanez) Lange, Otto. (1875). «Bissing, Henriette von» Literaturgeschichtliche Lebensbilder und Charakteristiken: biographisches Repertorium der Geschichte der deutschen Literatur. Gaertner, 21-22 or. (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).
* ↑ (Errusieraz) «Биссинг, Генриета» Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. IIIa Санкт-Петербург (argitaratze data: 1891), 950 or. (Noiz kontsultatua: 2025-02-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1606206
* Multimedia: Henriette von Bissing / Q1606206
# Aleksandr Gortxakov

Aleksandr Mikhailovitx Gortxakov (errusieraz: Алекса́ндр Миха́йлович Горчако́в; San Petersburgo, 1798ko ekainaren 15a/ekainaren 4a - Baden-Baden, 1883ko martxoaren 11/otsailaren 27a) errusiar politikaria izan zen, Gortxakov familiarena. Itun Santuko Batzarretan Troppau, Laibach (1821) eta Veronan (1822) parte hartu ondoren, diplomatiko izan zen Europako hainbat hiriburutan. Alexandro II.ak Atzerriko Arazoetako ministro izendatu zuen (1856-1882) Nesselroderen ordez. 1866an inperioko kantziler izan zen. Berlingo Batzarrean (1878) hondamendi diplomatikorik lotsagarrienera eraman zuen Errusia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q327020
* Multimedia: Alexander Mikhailovich Gorchakov / Q327020
# Habsburgotar monarkia

Habsburgotar monarkia (alemanez: Habsburgermonarchie) edo Habsburgotar Inperioa Habsburgo edo Austriako etxearen eskuetan zeuden lurralde multzoei deitzeko historiografian erabiltzen duten izena da. Bere monarkia konposatua izan ere, Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean eta kanpoan kokatutakoa, azken finean batasun pertsonal bat. 1804 eta 1867 artean ofizialki bateratu eta Austriar Inperioa sortu zuten.
1415 eta 1806 artean Habsburgotarren burua normalean Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea izan zen (izan ere, familiatik kanpo Karlos VIII.a Bavariakoak baino ez zuen lortu).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153136
* Multimedia: Habsburg Monarchy / Q153136