# María Roldán Castros

María Roldán Castros (Madril, 1912ko urtarrilaren 8a - Mexiko Hiria, 2003ko urriaren 11) Espainiako lehen emakume albaitari, biologo eta irakasleetako bat izan zen.
Institutu-Eskolako irakaslea izan zen. Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean Mexikon erbesteratu behar izan zuen. Han, Mexikoko Nekazaritza eta Abeltzaintza Idazkaritzaren barruan, Abere Ikerketen Institutu Nazionaleko ikerketa eta ekoizpen biologikoen saileko buru izatera iritsi zen. Bertakotu egin behar izan zuen enplegu publikoa lortu ahal izateko. Sigfredo Ordonekin ezkondua, albaitaria hau ere, Felix Gordón Ordásen semea, albaitaria hau ere eta erbestean 1951tik 1960ra bitartean Errepublikako Gobernuko Presidentea izandakoa.

## Biografia

María Roldán Castros edo "Maruja", izen horrekin ezaguna zena, 1912an jaio zen, 1910eko ministro-agindua argitaratu eta bi urtera. Agindu horrek Espainian emakumeek Unibertsitatera sartzeko zuten eskubidea aitortu zuen, ordura arteko legezko muga administratiborik gabe. Maríak Cisneros Institutuan egin zituen batxilergoko ikasketak, ahizparekin eta hiru lagunekin: Ángela Aguirre Aramenda, Luz Zalduegui Gabilondo eta Filomena Agustina Gómez Díaz.
Mariaren eta Pakitaren aita, Legazpiko (Madril) hiltegiko administraria, ziur zegoen Albaitaritzako ikasketak, ikasketa-plan berrien arabera, emakumeentzat egokiak zirela, eta, beraz, Mariarengan eta haren ahizparengan eragin zuen, lanbide hori hauta zezaten. Mariak bere gogoa helarazi zien bere hiru lagunei, 1930ean errebalida azterketa egin ondoren, guztiek albaitari izatea erabaki baitzuten. Horrela, Maria eta bere hiru lagunak Madrilgo Albaitaritza Eskolako lehen ikasle izatera pasa ziren 1930 ikasturtean.
Luzek 1936an amaitu zuen karrera. Mariak, Albaitaritzan eta Biologia Zientzietan matrikulatu ondoren, bi karrera horiek 1937an amaitu zituen, Luzek Albaitaritzakoa amaitu eta urtebetera. Hori dela eta, Luz albaitaritzako ikasketa ofizialak egin zituen Espainiako hirugarren emakumea eta Madrilgo lehena izan zen.
María Institutu-Eskolako ikaslea izan zen eta, ondoren, bertako irakaslea. Turró ikasleen elkarteko kidea zen, eta zuzendaritza-batzordeko idazkariorde hautatu zuten. María Roldán Junta para Ampliación de Estudiosen esparruan antolatutako ikastaroetara joan zen, praktikak egiteko prestakuntza nahikoa zuela egiaztatu zuelako. 1934an Historia Naturaleko Errege Elkartean bazkide gisa onartua izan zen.
Maria Sigfredo Ordon albaitariarekin, Felix Gordon Ordasen semearekin, ezkondu zen. Hura ere albaitaria zen, eta Gobernu Errepublikarreko presidentea erbestean 1951tik 1960ra.

## Erbestea

María Roldán unibertsitateko eta Institución Libre de Enseñanza-ko ikasketak egin zituen, eta, gerraren ondoren, erbesteratu egin behar izan zuen Espainiako II. Errepublikako irakasleetako bat izan zen. María bere senar, Paquita ahizpa, Fernando neba eta koinatarekin batera ontziratu zen. Sinaia itsasontzian bidaiatu zuten, eta 1939ko ekainean iritsi ziren Veracruzera. Igeriketako irakasle aritu zen Espainian emandako Albaitaritza eta Biologia tituluak baliozkotu zizkioten arte. Behin baliozkotuta, bere prestakuntzarako egokiagoak ziren enpleguak lortu ahal izan zituen. Horrela, biologo gisa, Nekazaritzaren Defentsarako Zuzendaritza Nagusira pasa zen. Mexikoko Nekazaritza eta Abeltzaintza Idazkaritzako Abere Ikerketen Institutu Nazionaleko ikerketa eta ekoizpen biologikoen saileko burua izan zen. Bertakotu egin behar izan zuen enplegu publikoa lortu ahal izateko. Mexiko Hirian hil zen 2003ko urriaren 11n, 91 urte zituela.
Mexikon erbesteratutako albaitari espainiarrek oso paper nabarmena bete zuten, lehen ordezkariarengandik hasita, Félix Gordón Ordás jauna. Erbesteratutako emakumezko albaitarien papera ere, María Roldán kasu, nabarmena izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2018-01-08). «María Roldán Castros, veterinaria» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* 1 2 «Mujeres y segunda enseñanza en Madrid (1931-1939). El personal docente femenino en los institutos de bachillerato - E-Prints Complutense» web.archive.org 2016-04-02 (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* 1 2 3 Cordero del Campillo, Miguel. Veterinarios republicanos en la guerra civil y el exilio. Comentarios sobre la obra del Prof. F. Guerra. .
* 1 2 Castaño Rosado, María. La Mujer veterinaria. Lección inaugural curso académico 2009-2010. .
* ↑ (Gaztelaniaz) nacimientoMadrid, María Roldán CastrosFecha de nacimiento8 de enero de 1912Lugar de; MéxicoCampoVeterinaria, EspañaFecha de fallecimiento11 de octubre de 2003Lugar de fallecimientoMéxico DF. «María Roldán Castros - EcuRed» www.ecured.cu (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23302005