# Aiastui Elkartea

Aiastui Elkartea Antzuolako txirrindulari elkarte bat da. 1973ko azaroaren 12an sortu zen ofizialki PEÑA AYASTUY Antzuola herrian. Bere jatorrizko egoitza soziala Kalebarrenen, Larrea tabernan dago. Hantxe daude, taula-marko baten idatzita, esate baterako, hasierako bazkideen izen abizenak.
Kirol-lagunartearen izena une hartan txirrindularia zen Santi Aiastuiren abizenatik dator. Bera, 1973eta 1974an aritu zen profesional gisa KAS talde mitikoan, eta 1970ean afizionatu izan zen talde berarekin. Beraz, bere jarraitzaileak sortutako elkartea da.

## Zaletasunaren historia

Txirrindularitza munduarekin Antzuolako herriak duen zaletasuna ez da 1973an sortzen, baizik eta askoz lehenago. Ikusi besterik ez dago urtero Antzuolako jaietan ospatzen den txirrindulari froga. Errepublika garaian (1934) jo genezake bere hasiera. Urtez urte ospatu da, baina bi urteko salbuespenarekin, izan ere Gerra garaikoak (1937-8koak) ez ziren ospatu. Gerra ostekoa, 1939an ospatu zena, berriz, laugarrena izan omen zen.
Baina benetako data ofiziala 1946koa da. Izan ere, Antzuola Saria da herriko txirrindulari lasterketarik zaharrena. 1946an antolatu zuten lehen aldiz, eta bergararrak ziren antolatzaileak.
Baina ez soilik jai nagusietan, urtean zehar herriko hainbat auzotan ere ospatzen ziren errepide-txirrindulari frogak. Esate baterako, Kalebarrengo edota Antiguako txirrindulari frogak. Bizitza laburrekoak. Antiguakoa, esate baterako, 1978tik 1982ra egin zen.
Baina txirrindularitza errepidearekin lotzen badugu, esan, ziklo-kros frogak ere egin zirela herrian; 1966, 1967 eta 1968koak behintzat ospatu ziren.
Aipatu bezala, Aiastui Kirol-lagunartea edo Elkartea sortu aurretik, Bergarako Kirol Taldeak antolatzen zituen herriko frogak; hori bai, antzuolarren laguntzaz. Esate baterako, Uzarragako igoeraren antolaketa. Orduan, Antzuolako Udalak (edo hobeto esanda, une hartan txirrindulari afizio handikoa eta aldi berean herriko alkatea zen Jose Iñurrigarroren ekimenez) eta aipatutako Bergarako Kirol Taldeak antolatuta ospatu zen 1961eko urriaren 8an (domekan) lasterketa hau. Dena esatearren, froga honen bultzatzailea, baina, bergararra zen Honorio Agirregabiria izan omen zen, dirudienez Uzarraga asko maite zuena, batez ere bere eliza eta ingurua, garai bateko tenplarioekin lotzen zuelako. Beraz, inguru oso esanguratsu horretan erabaki zuen txirrindulari froga hau antolatzea. Bada, horri esker, 2023koa, 49 garrena izan da Uzarragako Igoera.
Esan bezala, Udala zuten froga antolaketetan bide lagun, baina Elkartea sortzearekin batera (1973), lekuko aldaketa egin zen antolaketan.

## Elkartea sortua

1973ko azaroaren 12an Aiastui txirrindulari kirol-lagunartea edo Elkartea sortuta, lehendabizikotako antolaketa Kalebarrengo San Pedro egunekoa (1974ko ekainaren 29koa) izan zen. B mailako jubenilei zuzenduta zegoen, eta "Rufino Gorrotxategi" saria zen. Guztira 44 kilometro eta bertan 37 txirrindularik hartu zuten parte. Irabazlea, Aitor Etxeberria izan zen. Eta garaiko egunkariak dioskun bezala: "Buena organización de los muchachos de la Peña Ayastuy de Anzuola".
Gernikako Estatutua (1979) onartu eta gero, Euskadiko kirol elkarteak ofizializatzeko sustapena egon zen sortu berritako Eusko Jaurlaritzaren aldetik. Hala, 1986ko otsailaren 5ean sortu, edo ber-sortu zen "Aiastui Txirrindulari Elkartea", Jesus Igartza, Santiago Aiastui, Joseba Lezeta, Anjel Arregi, Karlos Baleztena eta Jose Ramon Jauregi elkarte kideak notario aurrean zirelarik.
1986ko uztailaren 11n Aiastui Txirrindulari Elkartearen estatutuak onartu zituen Eusko Jaurlaritzaren kultura eta turismo sailak.
Beste erronka bat, 1986ko Euskal Herriko Itzulia izan zen. 1986ko apirilaren 7an hasi zen Antzuolan XXVI Euskal Herriko Txirrindulari Itzulia. Berez, bi irteera egin ziren herritik: apirilaren 7koa eta 8koa. Apirilaren 7koa, berriz, Antzuolan hasi eta bukatu egin zen:
"Lehenengo etapa hasi eta bukatu zen Antzuolan, eta baita bigarren egunekoa hasi ere. Lapatza baserriaren parean bukatu zen, eta oraindik hor omen dago pankarta jartzeko erabili zen postea ere sartuta".
Gaurkora etorrita, ekintza ugari antolatzen ditu urtean zehar elkarteak, tartean herriko umeen artean txirrindularitza sustatzeko herri frogak: Irala, Uzarraga eta San Martzial igoerak hain zuzen ere, baina baita herrigunean Ondarra eta Zurrategin antolatzen diren ginkanak ere.
2020an izan ezik, COVID urtea izanik, urtero egin da Antzuolako sari nagusiaren lasterketa, eta 78. aldia izan da 2024koa. Are gehiago, duela 30 urtez geroztik, Iñaki Lete memoriala izena ere badu sariketak. 23 urtez azpiko txirrindularientzako eta Lehendakari Txapelketaren barruan dago. Ibilbidean, Asentsio eta Deskarga mendateak igotzen dira:
   "Antzuolarra zen Iñaki, Amilleta baserrian bizi zena, eta asko lagundu zion elkarteari. Hainbat txirrindularitza lasterketa antolatzen aritzen zen; hiltzean bere izena gehitu genion Antzuola Sariari; gainera, herriko alkatea ere izan zen".
   Eta ezin aipatu gabe laga herriko txirrindulariak ere sustatzeko elkarteak izan duen gaitasuna.
   50 urteurrena (1974-2024) bete berri duen Elkartea da Aiastui. Hala ere, lehen eta orain, guzti hori ez litzateke posible izango herritarren borondatezko lanik gabe.

## Erreferentzia-zerrenda

* ↑ Joseba Lezetaren argazkia
* ↑ Cinturón ciclista de Cataluña. .
* ↑ Santiago Ayastuy. .
* ↑ ZIKLO-KROSSa ANTZUOLAN (1966-1967-1968). (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ Ramirez de Okariz Telleria, Iñigo. (2021)..
* ↑ Argazkia, Bergarako Artxibo Historikoa. Toribio Jauregi Fondoa.
* ↑ Kalebarrengo (San Pedro eguneko) txirrindulari saria (1974-1975-1976). .
* ↑ XXVI EUSKAL HERRIKO TXIRRINDULARI ITZULIA ANTZUOLAN (1986). (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ Argazkia, Iñigo Ramirez de Okariz Telleria
* ↑ Joseba Lezetaren esana.
* ↑ Argazkia, Joseba Lezeta
* ↑ Joseba Lezetaren esana.
* ↑ Mende erdiz gurpilei eragiten. ISBN https://goiena.eus/antzuola/1696423127780-mende-erdiz-gurpilei-eragiten..
* ↑ Argazkia, Karlos Baleztena