# Apirilaren 27

Apirilaren 27a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hamazazpigarren eguna da, 118garrena bisurteetan. 248 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak :
| Euskal Herrian Jonathan Castroviejo Jaiotza: Getxo, 1987 Jose Javier Barkero Jaiotza: Aretxabaleta, 1979 Safy Nebbou Jaiotza: Baiona, 1968 Koldo Agirre Jaiotza: Sondika, 1939 Heriotza: Bilbo, 2019ko uztailaren 3a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... | Munduan Ulysses Simpson Grant Jaiotza: Point Pleasant $^{(en)}$ , 1822 eta 1822 Heriotza: Wilton, 1885eko uztailaren 23a Mary Wollstonecraft Jaiotza: Spitalfields eta Londres, 1759 Heriotza: Somers Town eta Londres, 1797ko irailaren 10a Herbert Spencer Jaiotza: Derby, 1820 eta 1820 Heriotza: Brighton, 1903ko abenduaren 8a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... |
Heriotzak :
| Euskal Herrian Francisco Cabarrús Jaiotza: Baiona, 1752ko urriaren 8a Heriotza: Sevilla, 1810 Jose Iraragorri Jaiotza: Basauri, 1912ko martxoaren 16a Heriotza: Galdakao, 1983 Antonia Bandres Jaiotza: Tolosa, 1898ko martxoaren 6a Heriotza: Salamanca, 1919 Jose Antonio Arana Jaiotza: Gernika-Lumo, 1931ko martxoaren 10a Heriotza: , 2011 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... | Munduan Ralph Waldo Emerson Jaiotza: Boston, 1803ko maiatzaren 25a eta 1803 Heriotza: Concord, 1882 Antonio Gramsci Jaiotza: Abas, 1891ko urtarrilaren 22a eta 1891ko urtarrilaren 23a Heriotza: Erroma, 1937 Kwame Nkrumah Jaiotza: Nkroful, 1909ko irailaren 21a Heriotza: Bukarest, 1972 Edmund Husserl Jaiotza: Prostějov, 1859ko apirilaren 8a Heriotza: Friburgo, 1938 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... |
* Gertaerak
* Airbus A380.
* 711 - Rodrigo errege bisigodoa baskoien aurkako gudan zegoen bitartean Tarik ibn Zijad Tarifara heldu zen 7.000 gizonekin eta Iberiar penintsularen okupazioa hasi zuten.
* 1848 - Esklabotza desagerrarazten zuen Dekretua aldarrikatu zuten Frantzian.
* 1945 - Bigarren Mundu Gerra: Partisano italiarrek Benito Mussolini atxilotu zuten Dongon soldadu alemaniarrez jantzita ihes egitera zihoala.
* 1961 - Sierra Leona Erresuma Batutik independizatu zen.
* 2005 - Airbus A380 superjunboak (irudian) bere lehen hegaldia egin zuen.
* + Gertaera gehiago...
* Egutegia
* Txantiloi:Apiril2025
* Aurreko eta hurrengo urteetan
* 2022: Asteazkena
* 2023: Osteguna
* 2024: Larunbata
* 2026: Astelehena
* 2027: Asteartea
* 2028: Osteguna
* Izendegia
* Santutegia:
* Montserrateko Andre Maria, Zita di Lucca, Rafael Arnaiz Barón, Petri Ermengol
* Seaska egutegia:
* Unax eta Urbeltz/Urbez.

## Gertaerak
### Euskal Herria

* 1435 – Ijito talde bat Erriberrira iritsi zen eta Erreginak jaso zituen.
* 1981 – Maulen Charles Etchandy industrial aberatsaren helikopteroa lehergailuarekin lehertu zuen Iparretarrak talde armatuak.
* 1983 – Gernika Batailoiaren ikurrina Gernikako Batzarretxean gorde zuten.

### Mundua

* 711 – Tarik ibn Zijad militar musulmana Tarifan lehorreratu zen, Iberiar penintsularen okupazioa hasiz. Musulmanek ia Iberiar penintsula osoa bereganatu zuten. Roderiko Iruñea erasotzen ari zen; Euskal Herria utzi eta penintsularen hegoaldera egin zuen musulmanak borrokatzera.
* 1945 – Bigarren Mundu Gerra: Partisano italiarrek Benito Mussolini atxilotu zuten Dongon soldadu alemaniarrez jantzita ihes egitera zihoala.
* 1960 – Togo Frantziatik independizatu zen.
* 1961 – Sierra Leona Erresuma Batutik independizatu zen.
* 1994 – Hegoafrikako lehen hauteskunde demokratiko ez-arrazista ospatu zen.
* 1996 – 1996ko Libanoko Gerra bukatu zen.
* 2005 – Airbus A380 superjunboak bere lehen hegaldia egin zuen.
* 2011 – Gutxienez 250 pertsona hil dira AEBetako hegoalde eta erdialdeko estatuetan egondako tornadoetan.
* 2013 – Herri harresia egin zuten Erroman, Lander Fernández errefuxiatua Espainiaratzea eragotziz. 60 bat lagunek bere etxe ataria blokeatu zuten, eta barruan beste 30 sartu ziren, Poliziari harengana iristea oztoparaziz.

## Arte eta kultura
### Euskal Herria

* 1999ko Prudentzio Deuna Bertso Sarian Asier Otamendi izan zen irabazlea, hirugarren aldiz jarraian.

### Mundua

* 2007 – This Is England (Hau Ingalaterra Da) filma estreinatu zen, Shane Meadowsek zuzendu eta Thomas Turgoose, Joe Gilgun, Andrew Shim, Vicky McClure, Stephen Graham eta Rosamund Hanson aktoreek antzeztu zuten.
* 2007 – In Search of a Midnight Kiss (Gauerdiko Musuaren Bila) filma estreinatu zen, Alex Holdridgek zuzendu eta Scoot McNairy, Sara Simmonds eta Brian McGuire aktoreek antzeztu zuten.

## Kirolak
### Euskal Herria

* 1924 – Gasteizen Mendizorrotza estadioa inauguratu zen.

### Mundua
## Jaiotzak
### Euskal Herria

* 1845 – Joxe Mendiaga, euskal idazlea (h. 1937).
* 1848 – Martzelino Soroa, euskal antzerkigilea (h. 1902).
* 1887 – Toribio Etxebarria, euskal enpresaburu, politiko, idazle eta euskaltzaina (h. 1968).
* 1895 – Toribio Garate, Kantabria II.a , huskako eta palazko bizkaitar pilotaria.
* 1905 – Pedro Uharte-Mendikoa, nafar hegazkinlari eta ingeniaria, Gerra Zibil garaian matxinoen alde egin zuena (h. 1991).
* 1906 – Tomás López Sellés, nafar etnologoa, monumentu megalitikoetan aditua (h. 1976).
* 1911 – Jose Arana Gorostegi, gipuzkoar futbolaria (h. 1971).
* 1922 – Julián José Gorraitz, nafar futbolaria (h. 2007).
* 1928 – Paul Labadie, lapurtar errugbilaria (h. 2017).
* 1939 – Koldo Agirre, bizkaitar futbolari eta entrenatzailea (h. 2019).
* 1959 – Fran Lasuen, gipuzkoar musikaria.
* 1960 – Martin Berasategi, donostiar sukaldaria, Euskal Herriko sukaldaritza modernoaren ordezkari nagusietako bat.
* 1961 – Euken Ostolaza, gipuzkoar kontratenorea (h. 2023).
* 1962 – Virginia Imaz, gipuzkoar pailazoa, antzerki zuzendari eta ipuin kontalaria.
* 1964 – Mireia Gabilondo, gipuzkoar aktorea, zuzendaria eta gidoigilea.
* 1965 – Mikel Laskurain, gipuzkoar aktorea.
* 1966 – Joxe Mari Segurola, gipuzkoar arraunlari ohia.
* 1968 – Safy Nebbou, lapurtar zinema zuzendari eta gidoigilea.
* 1974 – Jorge Azkoitia, bizkaitar futbolari ohia.
* 1979 – Jose Javier Barkero, gipuzkoar futbolaria.
* 1984 – Ion Insausti Jiménez, gipuzkoar errugbilaria.
* 1986 – Maialen Arregi, bizkaitar arkitektoa.
* 1987 – Jonathan Castroviejo, bizkaitar txirrindularia.
* 1994 – Ainhoa Hernández, bizkaitar eskubaloi jokalaria.
* 1995 –
** Imanol Sarriegi Isasa, gipuzkoar futbolaria.
** Itziar Ugarte, gipuzkoar kazetaria eta idazlea.
** Urtzi Urzelai, bizkaitar futbolaria.
* 1998 – Ander Egiluz Alzola, bizkaitar futbolaria.
* 2001 –
** Nerea Nevado, bizkaitar futbolaria.
** Mikel Retegi, nafar txirrindularia.
* 2002 – Iñigo López Gálvez, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1682 – Claudine Guérin de Tencin, frantziar moja eta eleberrigilea (h. 1749).
* 1701 – Karlos Emanuel III.a Sardiniakoa, Sardiniako erregea eta Savoiako dukea (h. 1773).
* 1748 – Adamantios Korais, greziar humanista, Greziako literatura modernoaren aitzindaria (h. 1833).
* 1759 – Mary Wollstonecraft, britainiar filosofo eta idazlea, emakumeen eskubideak aldeztu zituen lehenengoetarikoa (h. 1797).
* 1791 – Samuel Morse, estatubatuar asmatzailea (h. 1872).
* 1802 – Louis Niedermeyer, suitzar musikagilea (h. 1861).
* 1806 – Maria Kristina Borboikoa, Espainiako erregina ezkontidea (h. 1878).
* 1820 – Herbert Spencer, ingeles filosofoa (h. 1903).
* 1822 – Ulysses S. Grant, Ameriketako Estatu Batuetako 18. presidentea (h. 1885).
* 1827 – Pedro Altube, euskal jatorriko estatubatuar abeltzaina, Spanish Ranch etxaldearen sortzaileetako bat (h. 1905).
* 1840 – Edward Whymper, ingeles mendigoizale eta artista (h. 1911).
* 1848 – Oton Bavariakoa, Bavariako erregea (h. 1916).
* 1855 – Caroline Rémy de Guebhard, frantziar anarkista, kazetaria eta feminista (h. 1929).
* 1860 – Prudencio Melo, espainiar artzapezpikua, Gasteizko apezpikua izandakoa (h. 1945).
* 1865 – Archibald Leitch, eskoziar arkitektoa eta futbol estadio diseinatzailea (h. 1939).
* 1873 – Robert Wiene, alemaniar zinemagilea (h. 1938).
* 1875 – Maurice de Broglie, frantziar fisikaria (h. 1960).
* 1876 – Claude Farrère, frantziar idazlea (h. 1957).
* 1882 – Jessie Fauset, afroamerikar editorea, poeta, saiakeragilea eta eleberrigilea (h. 1961).
* 1887 – Harry Boland, irlandar errepublikar politikari eta ekintzailea (h. 1922).
* 1894 – Marcel Gimond, frantziar eskultorea (h. 1961).
* 1893 – Veneranda Manzano, espainiar maistra eta politika, Bigarren Errepublikako diputatua (h. 1992).
* 1896 – Wallace Carothers, estatubatuar kimikaria (h. 1937).
* 1899 – Walter Lantz, estatubatuar animatzaile, zuzendari eta ekoizlea (h. 1994).
* 1900 – Edgar Dale, estatubatuar pedagogo eta hezitzailea (h. 1985).
* 1904 – Cecil Day-Lewis, ingeles-irlandar olerkaria (h. 1972).
* 1909 – África de las Heras, espainiar espioia (h. 1988).
* 1910 – Chiang Ching-kuo, Taiwango presidentea (h. 1988).
* 1911 – Georges Dargaud, frantziar argitaratzailea, komikien edizioan espezializatua (h. 1990).
* 1912 – Karolina Matilde Danimarkakoa, Danimarkako printzesa (h. 1995).
* 1918 – Dora Ibarburu, euskal uruguaitar erizain eta irakaslea (h. 1992).
* 1921 – Abdelmalek Benhabyles, Aljeriako presidentea (h. 2018).
* 1923 –
** Eduardo García de Enterría, espainiar legegizona eta abokatua (h. 2013).
** Carlos Edmundo de Ory, espainiar poeta eta narratzailea (h. 2010).
* 1927a – Coretta Scott King, afro-amerikarren eskubideen ekintzailea, eta Martin Luther King Jr.en emaztea. (h. 2006).
* 1929 – Nina Romaxkova, disko jaurtiketan espezializatutako sobietar atleta (h. 2016).
* 1932 – Anouk Aimée, frantziar aktorea (h. 2024).
* 1933 – Bob Bondurant, estatubatuar lasterketa-gidaria (h. 2021).
* 1935 – Theo Angelopoulos, greziar zinema zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea (h. 2012).
* 1937 – Sandy Dennis, estatubatuar aktorea (h. 1992).
* 1939 –
** Rosa Tavárez, dominikar margolari, grabatzaile, marrazkilari, instalatzaile eta hezitzailea (h. 2023).
** João Bernardo Vieira, Ginea-Bissauko presidentea (h. 2009).
* 1940 – Pepe Mediavilla, kataluniar bikoizketa aktore eta zuzendaria (h. 2018).
* 1941 – Aminata Sow Fall, senegaldar idazlea.
* 1942 – Valeri Poliakov, errusiar kosmonauta eta medikua, misio bakar batean espazioan iraunkortasunaren errekorra duena (h. 2022).
* 1945 –
** Dinny McGinley, irlandar politikaria.
** August Wilson, estatubatuar antzerkigilea (h. 2005).
* 1947 – Maria del Mar Bonet, katalanezko mallorkar abeslaria.
* 1948 –
** Tomás Bosque, aragoar kantautore eta idazlea.
** Chato Galante, espainiar presoa eta Giza Eskubideen eta Oroimen Historikoaren aldeko ekintzailea (h. 2020).
* 1949 –
** Didier Daeninckx, frantziar idazlea.
** Pedro Torres Cruces, espainiar txirrindulari ohia.
* 1955 – Katsuyuki Kawachi, japoniar futbolari ohia..
* 1957 –
** Zita Jesus-Leito, curaçaotar politikaria.
** Ricardo Larraín, txiletar zinema-zuzendaria (h. 2016).
* 1959 –
** Andrew Fire, estatubatuar biologo eta irakaslea, 2006ko Medikuntzako Nobel Saria.
** Sheena Easton, eskoziar abeslaria.
* 1962 – Edvard Moser, norvegiar psikologo eta neurozientzialaria, 2014ko Medikuntzako Nobel Saria.
* 1965 – Anna Chancellor, britainiar aktorea.
* 1967 – Gilen Alexandro Herbehereetakoa, Herbehereetako erregea.
* 1976 –
** Isobel Campbell, eskoziar abeslaria.
** Walter Pandiani, uruguaiar futbolari ohia.
** Adaora Ukoh, nigeriar aktorea.
* 1980 – Diego Rivas, espainiar futbolaria.
* 1981 – Montse Pena, galiziar literatur kritikaria, idazlea eta irakaslea.
* 1982 –
** Sister Fa, emakumezkoen mutilazio genitalaren aurkako ekintzailea eta rap abeslari senegaldarra.
** Yutaka Tahara, japoniar futbolari ohia.
* 1983 –
** Corey Harrison, Big Hoss, estatubatuar negoziogizona eta telerrealitate saioetako pertsonaia.
** Iñigo Lariz, gipuzkoar txirrindulari ohia.
* 1984 – Nobuyuki Abe, japoniar futbolaria.
* 1986 –
** Jenna Coleman, ingeles aktorea.
** Miriam Ezagui, estatubatuar emagin eta Interneteko ospetsua.
** Salomé Leclerc, quebectar kantautore eta abeslaria.
** Elena Risteska, mazedoniar pop abeslaria.
** Dinara Safina, Tatar etnia eta erlijio musulmaneko tenislari ohi errusiarra.
* 1987 – Kota Aoki, japoniar futbolaria.
* 1988 – Lizzo, estatubatuar abeslari eta rapera.
* 1989 – Majida Maayuf, marokoar atleta, iraupen-lasterketan aditua.
* 1990 – Lou de Laâge, frantziar aktorea.
* 1991 – Isaac Cuenca, kataluniar futbolaria.
* 1992 –
** Allison Iraheta, estatubatuar abeslaria.
** Apolonia Lapiedra, espainiar aktore pornografikoa.
** Enric Saborit, kataluniar futbolaria.

## Heriotzak
### Euskal Herria

* 1810 – Francisco Cabarrús, euskal jatorriko Espainiako ministroa eta finantza-gizona, Sevillan (j. 1752).
* 1909 – Manez Saint-Jean, Katxo, lapurtar bertsolaria (j. 1844).
* 1916 – Mariano Zuaznabar, gipuzkoar meatze-ingeniaria, La Robla trenbidearen sortzailea (j. 1841).
* 1919 – Antonia Bandres, gipuzkoar moja jesuitina, Salamancan (j. 1898).
* 1920 – Piarres Broussain, lapurtar medikua, Euskaltzaindiaren sortzaileetakoa eta politikaria (j. 1859).
* 1942 – Rafael Díaz-Aguado, nafar kazetari eta politikari karlista, Madrilen (j. 1870).
* 1945 – Gerhard Bähr, alemaniar jatorriko gipuzkoar euskalaria eta euskaltzain urgazlea, Berlinen (j. 1900).
* 1970 – Genaro Sánchez Martín, sestaoar militantea, goi-tentsioko dorre batean bandera bat ipintzen ari zela elektrokutatuta (j. 1952).
* 1981 – Demetrio Beriain, Kataluniako nafar anarkista eta idazlea (j. 1911).
* 1983 – Jose Iraragorri, euskal herritar futbolaria (j. 1912).
* 1992 – Sigfrido Koch, donostiar argazkilaria eta idazlea (j. 1936).
* 1999 – Enrique Sáinz, euskal belar hockey jokalaria, Madrilen (j. 1917).
* 2011 – Jose Antonio Arana, bizkaitar ikertzaile eta euskalaria, ohorezko euskaltzaina (j. 1931).
* 2019 – Patxi Iraola, gipuzkoar bertsolaria, epailea eta gai-jartzailea (j. 1933).
* 2020 – Kontxi Belandia Lekue, bizkaitar euskaltzalea (j. 1929).
* 2021, Burkina Fason erailak:
** David Beriain, nafar kazetaria eta dokumentalgilea (j. 1977).
** Roberto Fraile, euskal kazetari, argazkilari eta kameralaria (j. 1974).
* 2022 – Jakes Ahamendaburu, baxenafar idazlea (j. 1961).

### Mundua

* 875 – Lope ibn Musa Toledoko wali musulmana (j. 820).
* 1353 – Simeon Moskukoa, Moskuko printzea eta Vladimirreko printze handia (j. 1317).
* 1404 – Filipe II.a Borgoinakoa, Borgoinako dukea (j. 1342).
* 1521 – Fernando Magallaes, portugaldar esploratzailea (j. 1480).
* 1599 – Maeda Toshiie, Oda Nobunagaren jenerala.
* 1605 – Leon XI.a Aita Santua (j. 1535).
* 1635 – Antonio Zapata, espainiar kardinala, Iruñeko apezpikua izandakoa(j. 1550).
* 1656 –
** Jan van Goyen, herbehereetar pintorea eta marrazkilaria (j. 1596).
** Gerard van Honthorst, herbeheretar margolaria (j. 1598).
* 1736 – Gregoria Francisca de Santa Teresa, espainiar poeta eta moja (j. 1653).
* 1794 – James Bruce, eskoziar geografo, esploratzaile eta bidaia-idazlea (j. 1730).
* 1831 – Karlos Felix Sardiniakoa, Sardiniako erregea (j. 1765).
* 1866 – Henry Hobson Richardson, estatubatuar arkitektoa (j. 1838).
* 1871 – Sigismund Thalberg, suitzar musikagilea eta pianojolea (j. 1812).
* 1872 – Ion Heliade Rădulescu, errumaniar idazlea eta politikaria (j. 1802).
* 1873 – Didier Petit de Meurville, frantziar diplomatiko eta margolaria (j. 1793).
* 1882 –
** Ralph Waldo Emerson estatubatuar idazle, filosofo eta poeta (j. 1803).
** Ferdinand Reich, alemaniar kimikaria (j. 1799).
* 1896 – Henry Parkes, australiar politikaria (j. 1815).
* 1915 – Alexander Nikolaievitx Scriabin, errusiar pianista eta musikagilea (j. 1872).
* 1929 – Austin Stack, irlandar errepublikarra (j. 1879).
* 1932 – Hart Crane, estatubatuar poeta (j. 1899).
* 1936 – Karl Pearson, ingeles zientzialaria (j. 1857).
* 1937 – Antonio Gramsci, italiar politikari, pedagogo, filosofo eta teoriagile marxista (j. 1891).
* 1938 – Edmund Husserl, alemaniar filosofoa (j. 1859).
* 1939 – Pasquale Cinquegrana, napolierazko poeta eta abesti-idazle napolitarra (j. 1850).
* 1940 – Joaquim Mir, kataluniar margolaria (j. 1873).
* 1954 – Antoni Bolesław Dobrowolski, poloniar geofisikaria, meteorologoa eta esploratzailea (j. 1872).
* 1955 – William Ambrose Bebb, galestar idazle eta politikaria, Plaid Cymru alderdi politikoaren sortzaileetako bat (j. 1894).
* 1964 – Alan Le May, estatubatuar eleberrigile eta gidoigilea (j. 1899).
* 1967 – Harry Bagge, ingeles futbolaria eta entrenatzailea, Athletic Clubeko entrenatzaile izandakoa (j. 1896).
* 1972 –
** Gabriel Ferrater, kataluniar poeta (j. 1922).
** Kwame Nkrumah, Ghanako lehendabiziko presidentea (j. 1909).
* 1973 – Carlos Alberto Menditéguy, diziplina anitzeko argentinar kirolaria, automobilismo eta poloan nabarmendua (j. 1915).
* 1980 – Mario Bava, italiar zinema-zuzendaria (j. 1914).
* 1988 – Valerio Legasov, Txernobylgo istripuaren zergatiak ikertu zituen batzorde zientifikoko kidea (j. 1936).
* 1991 – Rob-Vel, frantziar komikigilea (j. 1909).
* 1992 –
** Olivier Messiaen, frantziar musikagilea, organista eta irakaslea (j. 1908).
** Gerard O'Neill, estatubatuar fisikaria (j. 1927).
* 1995 – Willem Frederik Hermans, herbeheretar idazlea (j. 1921).
* 1996 – Jacques Mercanton, suitzar idazlea (j. 1910).
* 1997 –
** Víctor Arriazu y Calleja, kataluniar marrazkilaria, El Capitán Trueno eta El Jabato komikien marrazkilarietako bat (j. 1935).
** Dulce María Loynaz, kubatar idazlea (j. 1902).
* 1998 – Anne Desclos Aury, frantziar idazle eta kazetaria (j. 1907).
* 2002 – Ruth Handler, estatubatuar enpresaburua, Barbie panpinaren marketinean izan zuen paperagatik gogoratua (j. 1916).
* 2003 – Dorothee Sölle, alemaniar teologo eta poeta protestantea (j. 1929).
* 2007 – Mstislav Rostropovitx, errusiar biolontxelo-jotzailea (j. 1927).
* 2008 – Eudy Simelane, hegoafrikar futbolari eta LGBT ekintzailea (j. 1977).
* 2009 – Tomohiko Ikoma, japoniar futbolaria (j. 1932).
* 2011 – Raufa Hassan al-Sharki, yemendar kazetari, irakasle eta ekintzailea (j. 1958).
* 2013 – Mimi Barthélémy, haitiar idazle eta ipuin kontalaria (j. 1939).
* 2018 – Álvaro Arzú, Guatemalako presidentea (j. 1946).
* 2019 – Negasso Gidada, Etiopiako presidentea (j. 1943).
* 2024 – Francisco Rico Manrique, kataluniar filologoa (j. 1942).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Unax eta Urbeltz/Urbez.
* Hegoafrika: Askatasunaren eguna.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2533
* Multimedia: 27 April / Q2533