OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Campanades a morts

Campanades a morts Lluís Llach abeslariak 1977an plazaratu zuen albuma da. Gai nagusia Gasteizko martxoaren 3ko sarraskian oinarrituta dago. Abestia sarraskiaren gau berean konposatu zuen eta 1977an Mendizorrotzeko kiroldegian eman zuen lehen aldiz zuzenean, Mikel Laboak lagunduta. Albumari izenburua ematen dion abestiak A alde osoa hartzen du. Albuma, 1979an, Ràdio 4 irrati kateak emandako Urteko Disko Katalanaren sariaren lehen edizioa irabazi zuen. 2006ko martxoaren 3an, Llachek konposizio hori interpretatu zuen Gasteizko Fernando Buesa Arena pabiloian, gertakari horien 30. urteurrena oroitzeko.

## Abestiak

Esan bezala, diskoaren A alde osoa hartzen du “Campanades a morts” abestiak.
B aldean, beste lau konposizio datoz. “A la taverna del mar”, Gabriel Ferraterrek Konstandinos Kavafisen poema baten bertsioa; “Laura”, Laura Almerich gitarra-jotzaileari eskainitako kanta; “Vinyes verdes vora el mar”, Josep Maria de Sagarraren poema baten musikalizazioa; eta, azkenik, “Cançó d’amor”, ziur aski Lluís Llachen lanik konplexu eta arrakastatsuenetako bat.

## Abestiak

* Campanades a morts, ia 18 minutu irauten duen kanta.
* A la taverna del mar
* Laura
* Vinyes verdes vora el mar
* Cançó d'amor

## Fitxa teknikoa

* Produkzioa: Movieplay 17.0915/8 LP. 1977 (Fonomusic 892040/9 1989n berrargitaratuta)
* Musika-konponketak: Manel Camp eta Lluís Llach
* Musika zuzendaria: Manel Camp
* Grabazio zuzendaria: G. de la Puerta
* Soinu ingeniariak: Alan Florence eta Joan Sirvent
* Grabazio estudioak: Sonoland i Gema

## Erreferentziak

* ↑ https://ibasque.com/3-de-marzo-de-1976-campanades-a-morts/
* ↑ http://www.tv3.cat/videos/201220939%5B%5D
* ↑ https://www.lluisllach.com/
* ↑ https://www.discogs.com/es/release/2758990-Lluis-Llach-Campanades-A-Morts

## Kanpo estekak

* (Katalanez) "Campanades a mort" abestiaren zuzeneko interpretazioa, YouTube.
* Datuak: Q20104226
# Juan Antonio Belmonte

Juan Antonio Belmonte Prados (Bartzelona, 1936ko otsailaren 2a) kataluniar txirrindulari ohia da, profesionala 1959tik 1963ra.
1962ko Euskal-Nafar mendiko txapelketa irabazi zuen.

## Palmaresa

1959
* Borras garaikurra
1960
* 4. Eibarko Bizikletan
* 9. Levanteko Itzulian
1961
* 3. Jaumendreu garaikurran
1962
* Euskal-Nafar mendiko txapelketa
* 4. Andaluziako Itzulian
* 8. Arrateko Igoeran
1963
* 9. Jaumendreu garaikurran

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Lasterketa | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 |
| Italiako Giroa | - | - | - | UT | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | UT | - | - |
-: Ez zuen parte hartu X: Ez zen jokatu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Juan Antonio Belmonte - ProCyclingStats
* Datuak: Q16176473
# José Urrestarazu

José Urrestarazu Munduate (Ataun, 1934ko martxoaren 14a) gipuzkoar txirrindulari ohia da.
Anaia Jacinto ere txirrindularia izan zen.

## Palmaresa

1955
* Gervais Memoriala
1956
* Altsasuko Saria
1960
* 7. Eibarko Bizikletan
1961
* Altsasuko Saria
1966
* 7. Urkiolako Igoeran

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122839774
# Pierre Everaert

Pierre Everaert (Quaëdypre, 1933ko abenduaren 21a - Lille, 1989ko maiatzaren 26a) frantziako txirrindularia zen.

## Palmaresa

1956
* Paris-Douai
1957
* Normandiako Tourreko etapa bat
* 2. Dunkerqueko Lau Egunetan
1958
* Saint Nazaire
* 3. La Flèche Wallonnen
* 3. Pikardiako Tourrean
1959
* Paris-Nizako bi etapa
* 4. Espainiako Vueltan
1960
* Paris-Brusela
* Eibarko Bizikletako etapa bat
* Alemaniako Itzuliko etapa bat
* 2. Lieja-Bastogne-Liejan
* 3. Dunkerqueko Lau Egunetan
1963
* Levanteko Itzuliko etapa bat
* Dauphiné Libéréko etapa bat
1965
* Paris-Camembert
* 2. Dunkerqueko Lau Egunetan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 |
| Italiako Giroa | 55. | - | - | - | - | - | 36. | - | 68. |
| Frantziako Tourra | - | UT | 32. | 68. | ̈56. | 63. | 63. | UT | UT |
| Espainiako Vuelta | - | 4. | - | - | - | - | - | - | - |

## Kanpo estekak

Pierre Everaert - ProCyclingStats
* Datuak: Q693736
* Multimedia: Pierre Everaert / Q693736
# Neia Zorkaia

Neia Markovna Zorkaia (Mosku, 1924ko uztailaren 12a - ibidem, 2006ko urriaren 16a) sobietar eta errusiar kulturologoa, literatur zinema kritikaria, literatur eta zinema aditua eta literatura eta zinema akademikoa eta historialaria izan zen. Zinema irakaslea eta aktorea ere izan zen.

## Bizitza

Bere filmak "Someone Else's Children" [Beste norbaiten umeak] 1958, Ivan Mosjoukine ou L'enfant du carnaval [ Ivan Mosjoukine edo ihauterietako haurra] 1998 eta Cinematon 1972 Telebistako seriea.
Mark Zorki historialariaren alaba, Piotr Zorki (1933 - 2005) zientzialariren eta Andrei Zorki (1935 - 2006) zinema kritikalariaren arreba.

## Liburuak

Neia Zorkaiak 1000 artikulu zientifiko eta kritikakoak eta 20 liburu baino gehiago argitaratu zituen, gainera lau liburu prestatu zituen bere alabak bera hil ondoren bere eskuizkribuetatik argitaratzeko.

## Sariak

* 1977: SESBeko Zinematografoen Sindikatuaren saria
* 1996: Errusiar Federazioko Arteetako Langile Ohoratua (ru:Залуженный детелиствич Россской Федеерации)
* 2006:Nika saria zientzia zinematografikoei, kritikari eta hezkuntzari egindako ekarpenengatik

## Erreferentziak

* ↑ «ЗОРКАЯ НЕЯ МАРКОВНА • Большая российская энциклопедия - электронная версия» old.bigenc.ru (Noiz kontsultatua: 2025-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Neya Zorkaya» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2025-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Neya Zorkaya | Reparto, Guion» IMDb (Noiz kontsultatua: 2025-03-02).
* ↑ Cinématon. Les Amis de Cinématon, Les Amis de Cinématon 1977-10-18 (Noiz kontsultatua: 2025-03-02).
* ↑ (Errusieraz) «Национальная кинопремия «НИКА» за достижения в 2005 году» newizv.ru (Noiz kontsultatua: 2025-03-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4193997
# Miguel Pacheco

Miguel Pacheco Font (Sabadell, 1931ko irailaren 5a - Bartzelona, 2018ko otsailaren 17a) txirrindulari kataluniarra izan zen, profesionala 1955etik 1966ra.
1959ko Andaluziako Itzulia irabazi zuen eta bitan amaitu zen Espainiako Vueltako podiumean: 1960ean eta 1963an.

## Palmaresa

1955
* Kataluniako Voltako etapa 1
1956
* Asturiasko Itzuliko etapa 1
* 3. Pirinioetako Tourrean
* 8. Andaluziako Itzulian
1957
* 6. Kataluniako Voltan
1958
* Espainiako Vueltako etapa 1
* 3. Espainiako Hego-Mendebaldeko Itzulian eta etapa 1
* 5. Kataluniako Voltan
* 6. Levanteko Itzulian
1959
* Andaluziako Itzulia
* Levanteko Itzuliko etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* Euskal-Nafar mendiko txapelketa
* 3. Pascuas Sari Nagusian
* 3. Masferrer garaikurran
* 4. Kataluniako Voltan
* 9. Eibarko Bizikletan
1960
* 3. Espainiako Vueltan eta etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 6. Errioxako Itzulian
1961
* Espainiako eskualdekako txapelketa
* Portugalgo Itzuliko etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 4. Kataluniako Voltan
1962
* Kataluniako Voltako etapa 1
* Jesús Galdeano Garaikurra
* 4. Espainiako Vueltan
1963
* 2. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan
* 3. Espainiako Vueltan eta etapa 1
* 6. Midi Libren
1964
* 10. Eibarko Bizikletan
1965
* Porto-Lisboa

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | — | — | — | UT | — | 69. | UT | — | 17. | UT | — | — |
| Espainiako Vuelta | — | UT | UT | 20. | UT | 3. | 12. | 4. | 3. | UT | — | UT |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece Miguel Pacheco, 3º en la Vuelta de 1963» ciclo21.com 2018/02/19.

## Kanpo estekak

* Miguel Pacheco - ProCyclingStats
* Datuak: Q2005447
# Jesús Davoz

Jesús Davoz Gorrotxategi (Errenteria, 1931ko abenduaren 19a - Lezo, 2021eko maiatzaren 20a) euskal txirrindularia izan zen, 1956tik 1962ra profesionaletan aritu zena. Semea Joxean eta biloba Ibai ere txirrindulariak izan dira.
Espainiako Vueltan bitan hartu zuen parte, 1958an eta 1959an. Garaipenarik nabarmenena 1958ko Andaluziako Itzulian lorturiko etapa bat izan zen.

## Palmaresa

1954
* Gervais Memoriala
1956
* 2. Altsasuko Sarian
1957
* 7. Euskal-Nafar mendiko txapelketan
1958
* Zumarraga
* Loinaz Proba
* Andaluziako Itzuliko etapa 1
* 3. Udaberriko Klasikoan
* 9. Espainiako errepideko mendiko txapelketan
1959
* 3. Balmasedako Kriteriumean
* 10. Eibarko Bizikletan
1960
* 3. Muxikako Sari Nagusian
1961
* 3. Arrasateko Sari Nagusian
* 9. Laudioko Sari Nagusian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | — | — | — | — | — | — | — |
| Espainiako Vuelta | — | — | 27. | 32. | — | — | — |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| UT | Utzi, ez zuen amaitu |

## Erreferentziak

* ↑ «Hiltxartela» Naiz 2021/05/22.
* ↑ El exciclista de Ventas de Irun Jesús Davoz fallece a los 89 años

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jesús Davozen palmaresa Sitiodeciclismo.net weborrian
* Jesús Davozen palmaresa Procyclingstats.com weborrian
* Jesús Davozen palmaresa Museociclismo.it weborrian
* Datuak: Q20003415
# Julio San Emeterio

Julio San Emeterio Abascal, (Torrelavega, 1930eko martxoaren 31 - San Felices de Buelna, 2010eko apirilaren 28a) txirrindulari espainiarra izan zen, profesionala 1954tik 1965era.
Federico Bahamontesen taldekiderik leialena izateagatik ezaguna zen$^,$. Kirol ibilbideko garaipenik nabarmenenak, 1959ko Vueltako etapa bat, Kataluniako Voltako bi etapa eta 1961eko Udaberriko Klasika izan ziren.

## Palmaresa

1949
* 3. Bizkaiko Sari Nagusian
1950
* 2. Arrateko Igoeran
* 2. Santo Domingoko Igoeran
1954
* Circuito Montañés
* 3. Arrateko Igoeran
1957
* Levanteko Itzuliko etapa 1
* Kolonbiako Itzuliko 2 etapa
* 3. Sniace Sari Nagusian
* 4. Errioxako Itzulian
1958
* Kataluniako Voltako etapa 1
* 2. Bizkaiko Sari Nagusian
* 3. Getxoko Zirkuituan
* 3. Levanteko Itzulian
* 7. Espainiako Vueltan
* 8. Eibarko Bizikletan eta etapa 1
1959
* Espainiako Vueltako etapa 1
* Eibarko Bizikletako 2 etapa
1960
* 2. Bartzelona-Madrilen
* 9. Kataluniako Voltan
1961
* Udaberriko Klasikoa
* Kataluniako Voltako etapa 1
* Bartzelona-Madrileko etapa 1
* 2. Getxoko Zirkuituan
* 2. Ordiziako Klasikan
* 2. Narancoko Igoeran
1962
* 3. Mieresko Zirkuituan
1964
* 3. Ignacio Sari Nagusian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1962 | 1964 | 1965 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - | - | - | 22. | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | UT | 40. | UT | 49. | - | 75. | - | - |
| Espainiako Vuelta | X | 56. | - | 48. | 7. | 20. | KON | UT | UT | 43. | - | - |
-: Ez zuen parte hartu x: Ez zen jokatu KON: Kontrolez kanpo UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Julio San Emeterio, el gregario más fiel de Bahamontes» elpais.com 2010/04/20.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece Julio San Emeterio, uno de los históricos del ciclismo montañés» eldiariomontanes.es 2010/04/29.

## Kanpo estekak

* Julio San Emeterio - ProCyclingStats
* Datuak: Q3189823
# Agapanthia asphodeli

Agapanthia asphodeli Cerambycidae familiako kakalardoa da, zientziarako Latreillek 1804an deskribatu zuena. Europa hegoaldean eta erdialdean eta Afrika iparraldean hedaturik dago. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena

Tamaina ertaineko kakalardoa da, 14-22 mm arteko luzera baitu. Pronotoa beltza da eta lerro horia du erdialdean. Elitroak urre-marroi kolorekoak dira. Ile finak estaltzen du gorputz guztia.
Antena oso luzeak ditu, gorputza bera baino luzeagoak. Lehenengo segmentua beltza eta lodia da, eta ondoren eraztundua da, zuria eta beltza.

## Habitata

Anbulo (Asphodelus spp.) landareetan aurkitzen da, hortik datorkio espeziearen izena.

## Bizi zikloa

Helduak apirila eta ekaina artean ikusten dra, kopuru handienak maiatzean. Emeak egur hilean jartzen ditu arrautzak eta beldarrak zurez elikatzen dira. Helduak ez dira elikatzen, edo gehienez ere loreetako nektarra jaten dute.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Agapanthia asphodeli (Latreille, 1804)» Mi blog de bichos 2018-09-26 (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) Jose. (2014-04-20). «Agapanthia asphodeli» Guadarramistas (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1945094
* Multimedia: Agapanthia asphodeli / Q1945094
* Espezieak: Agapanthia asphodeli
# Ignacio Iribarren Borges

Ignacio Iribarren Borges (1913-1988) Venezuelako diplomazialaria, idazlea eta abokatua izan zen, Raúl Leoniren gobernuan kanpo harremanetarako ministro gisa aritu zena.

## Karrera

Zientzia politikoetan doktore gisa graduatu zen eta 1936an Ministerio Publikoko fiskal gisa lan egin zuen Valencian. 1944ko apiriletik azarora bitartean, Venezuelako Unibertsitate Zentraleko Zuzenbide Fakultateko Hirugarren Urteko Zuzenbide Zibileko Katedraren ordezko izan zen, Ekonomia eta Gizarte Zientzien Eskolako irakasle atxikia.

## Bizitza politikoa

1958an Hotel eta Turismoko Korporazio Nazionaleko lehendakaritza hartu zuen eta 1959an Edgar Sanabria buru zuen Gobernu Batzordeko idazkaria izan zen. 1959 eta 1964 artean enbaxadore izan zen Erresuma Batuan, eta aurrerago Kanpo Harremanetarako Ministerioko Kanpo Harremanetarako Aholku Batzordeko presidente izan zen. Azkenean, Kanpo Harremanetarako ministro izan zen 1964 eta 1969 artean, Raul Leoniren gobernuan.
Iribarren Borges Venezuelako enbaxadore gisa sartu zen berriro kantzelaritzan Ameriketako Estatu Batuetan zazpi urte geroago, 1976an. 1981ean prosa generoko Udal Literatura Saria eman zioten, "Iraultza literario bat eta bere egileak" lanarekin.

## Familia

Julio Iribarren Borges anaia medikua eta Gizarte Aseguruen Venezuelako Institutuko (IVSS) presidentea izan zen. Nazio Askapenerako Indar Armatuek bahitu eta hil zuten 1967an.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ignacio Iribarren Borges. .
* ↑ Falleció Marcos Falcón Briceño ex ministro de Relaciones Exteriores. 23 de abril de 1998.
* ↑ «Secuestro y asesinato de Julio Iribarren Borges (Parte I) | Cámara de Comercio, Industria y Servicios de Caracas» camaradecaracas.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16656117
# Argentiere

Argentière Savoia Garaia departamenduko herri frantziarra da. Itsas mailatik 1250 m inguruan dago. Chamonix-Mont-Blanc udalerrian dago, Auvernia-Rhône-Alpeak eskualdean.
Neguko eski estazioa da, batez ere Aiguille des Grands Montets inguruan. Udan, mendi-ibiltari ugari erakartzen ditu, batez ere zailtasun handieneko Tour du Mont-Blanc izeneko ibilbidera, 170 km eta igoeretan 10 km-ko desnibela dituena.
Argentière Vallorcine udalerriari eta Suitzara lotuta dago Montets mendilepotik, non Aiguilles Rouges erreserba naturaleko harrera-eraikina dagoen.
Gain aldean, Argentière glaziarra du. Glaziarra Richter eskalan 4,6 intentsitateko lurrikara baten epizentroa izan zen 2005eko irailaren 8an.
Peclerey gailurrak herriko bistak ematen ditu.
Argentière da, ziurrenik, Alpeetako herririk lasaigarriena. Paisaia menperatzen duen Mont Blanc mendiaren ikuspegi ikaragarria du. Ilunabar mundiala du; Mont Blanc kolore beroekin (arrosa eta laranja) agertzen da. Behin gaua helduta, haren zeru garbiak milioika izar ikusteko aukera ematen du.
# Monochamus galloprovincialis

Monochamus galloprovincialis Cerambycidae familiako kakalardoa da, zientziarako Olivierrek 1795ean deskribatu zuena. Mediterraneoaren mendebaldeko ertzetan hedaturik dago, hala Europako ertzean nola Afrikakoan. Euskal Herrian ere aurkitzen da.
Pinuen izurri kontsideraturik dago.

## Deskribapena

Kakalardo handia da, 15 eta 30 mm artean neurtzen du. Emeak arrak baino handiagoak izaten dira. Kolore aldetik aniztasuna badu baina normalean tono marroiak edo beltzak izaten ditu, eta elitroetan orban argi batzuk izaten ditu.
Antena oso luzeak ditu, arren kasuan gorputzaren luzera baino 3 aldiz luzeagoak, emeen kasuan gorputzarena baino 1'5 aldiz luzeagoak.

## Habitata

Konifero landaketa eta basoetan aurkitzen da, pinuari eta izeiari lotuta. Erasotzen dituen espezie ohikoenak pinu gorria (Pinus sylvestris), intsinis pinua (Pinus radiata) eta itsas pinua (Pinus pinaster) dira.

## Bizi zikloa

Emeak pinuen enborretako arrakaletan jartzen ditu arrautzak. Handik jaiotzen diren beldarrek landarearen floemako izerdi landua eta han bizi diren eskolitidoen (Scolytinae) beldarrak kontsumitzen dituzte. Bigarren udaberrian pupa eratu eta uda hasieran ateratzen dira helduak.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) MONOCHAMUS GALLOPROVINCIALIS 1u – Agronatur Biocontrol. (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* 1 2 «Monochamus galloprovincialis | Nematodo del pino | ECONEX feromonas y trampas» www.monochamusgalloprovincialis.com (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q775017
* Multimedia: Monochamus galloprovincialis / Q775017
* Espezieak: Monochamus galloprovincialis
# Oberea linearis

Oberea linearis Cerambycidae familiako eta Oberea generoko kakalardoa da, zientziarako Lineok 1761ean deskribatu zuena. Europa guztian hedaturik dago eta Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena

Tamaina txikiko kakalardoa da, 11-15 mm artean neurtzen baitu. Gorputz beltz luze eta estua du eta antena beltz luzeak, ia gorputza bestekoak. Parez pare zabaltzen ditu antenak, intsektuak berak "T" itxura hartuz. Hiru hanka pareak horiak dira.
Ile laburrak estaltzen du gorputza.

## Habitata

Europa guztiko baso hostozabaletan aurkitzen da. Larbak hurritz bizien enborretan hazten dira, arraroa izan ohi de bestelako zuhaitz espezietan aurkitzea.

## Bizi zikloa

Bi urteko zikloa betetzen du. Helduak maiatza eta uztaila artean ikusten dira. Emeak hurritzaren adar batean 10-30 mm-ko zulo errektangular bat egiten du eta arrautza bakarra jartzen du bertan. Handik jaiotzen den larba zurez elikatzen da eta galeriak osatzen ditu. Zulaturiko adarretako hostoak lehortu eta erori egiten dira.
Bigarren urteko udaberriaren erdialdera pupa eratu eta hiru asteren buruan heldua ateratzen da.

## Iruditegia

* Alboko ikuspegia.
* Burua.
* Burua eta pronotoa.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ «Oberea linearis» www.cerambyx.uochb.cz (Noiz kontsultatua: 2024-04-27).
* ↑ «Guía Visual de la Biodiversidad de Navarra» www.guiavisual-gorosti.org (Noiz kontsultatua: 2024-04-27).
* 1 2 3 «Oberea linearis - biology» www.cerambyx.uochb.cz (Noiz kontsultatua: 2024-04-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162775
* Multimedia: Oberea linearis / Q162775
* Espezieak: Oberea linearis
# Abubakar Tafawa Balewa

Abubakar Tafawa Balewa (Bauchi, 1912ko abendua – Lagos, 1966ko urtarrilaren 15a) nigeriar politikaria izan zen, Nigeriako lehen ministroa 1960tik hil zen arte.
Irakaslea eta eskolako zuzendaria izan zen eta Londresko University Collegen ikasteko aukeratu zuten. Handik bueltan, hezkuntzako ikuskatzailea izan zen administrazio kolonial britainiarrean. 1933an Shaihu Umar izeneko eleberri laburra idatzi zuen hausa literatura sustatzeko.
1946an Ipar Nigeriako Batzarreko kide hautatu zuten eta 1952an Nigeriako gobernu autonomoan Garraio ministro izendatu zuten. 1957tik 1960ra gobernu autonomoa zuzendu zuen eta Nnamdi Azikiweren alderdiarekin koalizio bat osatu zuen herrialdea independentziaren helburuarekin bateratzeko.
1960an Nigeriako lehen ministro bihurtu zen. Hiru urtez, herrialdea monarkia bat izan zen, Elisabet II.a erregina britainiarra Nigeriako estatuburu zela. 1963an errepublika aldarrikatu zen. Balewa Erresuma Batuarekin lotura estuak izatearen aldeko kontserbadore anglofiloa izan zen. Bere gobernuan liskar bortitzak izan ziren Nigeriako hiru herrialdeen artean.
Balewa 1966ko urtarrilaren 15ean hil zuten estatu-kolpe batean, herrialdeko beste buruzagi batzuekin batera.
* Datuak: Q335684
* Multimedia: Abubakar Tafawa Balewa / Q335684
# Galiziako Renfe Aldiriak

Galiziako Renfe Aldiriak (galizieraz: Proximidades Galiza) Espainiako Galiziako Ferrolgo eta Ortegal eskualdeetan dagoen aldiriko trenen sarea da. Sarea line bakarra osatzen du, Ferrol eta Ortigueira udalerrien arteko kostalde atlantikoa zeharkatzen du.
Aldiriko trena 2013ko urtarrilaren 1a urtean inauguratu zen linearekin, egungoaren antzeko egoeran.
Renfe Feve marka komertzialaren pean jarduten du, Iberiar Penintsulako ADIFen menpeko zabalera metrikoko trenbide biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.

## Historia

2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, Ferrol eta Ortigueira arteko linea Ferrolgo Renfe Aldirien linea bihurtu zen, Renfe enpresaren menpe.. Geroago, 2023ko uztailaren 17an, Galiziako Renfe Aldirien linea bihurtu zen.

## Sarea

| | Geltokia | Gunea | Udalerria |
| ■ | Ferrol | - | Ferrol |
| ● | San Xoan | - | Ferrol |
| ● | Virxe do Mar | - | Naron |
| ● | Santa Icia | - | Naron |
| ● | O Alto do Castiñeiro | - | Naron |
| ● | Piñeiros | - | Naron |
| ● | O Ponto | - | Naron |
| ● | Xubia | - | Naron |
| ● | Ferrerias | - | Naron |
| ● | Sedes | - | Naron |
| ● | Pedroso de Naron | - | Naron |
| ● | San Sadurniño | - | San Sadurniño |
| ● | Lamas | - | San Sadurniño |
| ● | Apalla | - | Moeche |
| ● | Moeche | - | Moeche |
| ● | Labacengos | - | Moeche |
| ● | Entrambarrias | - | Moeche |
| ● | Cerdido | - | Moeche |
| ● | A Cuqueira | - | Cerdido |
| ● | Santa Maria de Mera | - | Ortigueira |
| ● | Ponte Mera | - | Ortigueira |
| ● | San Clodio | - | Ortigueira |
| ● | Senra | - | Ortigueira |
| ■ | Ortigueira | - | Ortigueira |

## Ustiapena

Sarea Renfe Fevek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

## Erreferentziak

* 1 2 22/2012 Errege Lege Dekretua

## Ikus, gainera

* Renfe Aldiriak
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Ferrolgo Renfe Aldirietako webgunea
* Datuak: Q107428536
# Oberea oculata

Oberea oculata Cerambycidae familiako eta Oberea generoko kakalardoa da. Europa guztian eta Erdialdeko Asian hedaturik dago. Euskal Herrian ere aurkitzen da.
Zientziarako Lineok 1758an deskribatu zuen Cerambyx oculatus izenarekin.

## Deskribapena

Tamaina ertaineko kakalardoa da, 14-21 mm-ko luzera baitu. Gorputza luzea eta estua da.
Burua eta antenak beltzak dira. Pronotoak laranja kolorea du eta bi puntu beltz ditu, begian diruditenak, hortik datorkio espeziearen oculata ("begiduna") izena. Elitroak urdin-beltzak dira eta puntutxozko lerro ugari ditu. Sabelaldea eta hankak laranjak dira.

## Habitata

Baso hostozabaletan aurkitzen da, Europa aldean ahuntz-sahatsari (Salix caprea) bereziki lotua. Helduak ekaina eta abuztua artean ikusten dira zuhaitzetako hosto eta adarretan, hostoetako ehunez eta azal berriaz elikatzen baitira.

## Bizi zikloa

Emeak adaxka finetan jartzen ditu arrautzak eta handik jaioko diren beldarrak barnean sartzen dira, zurez elikatzen baitira. Bigarren udaberrian (ingurune baldintzen arabera hirugarrenean ere izan daiteke) pupa eratzen dute berariaz eraikitako ganbera batean. Ganbera horrek 1 cm inguruko galeria izaten du kanpoaldearekin lotzen duena, eta handik ateratzen dira kakalardo helduak.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 3 4 «Oberea oculata» www.cerambyx.uochb.cz (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).
* ↑ «Cerambycidae (Longhorns)» titan.gbif.fr (Noiz kontsultatua: 2025-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1433830
* Multimedia: Oberea oculata / Q1433830
* Espezieak: Oberea oculata