# Gizarte-langintza

Gizarte-langintza pertsona, familia, talde eta komunitateen gainean egindako jarduera tekniko antolatua da, euren ongizate eta gizarte-funtzionamendu egokiago baten alde . Gizarte-langileek hainbat pertsona eta familiari laguntzen diete euren arazo pertsonalak eta gizarte mailakoak konpontzen, hala nola baliabideen eskasia, egokitzapen-arazoak, aisialdi eta harreman mailakoak eta etxebizitza arlokoak.
Gizarte-langilearen lanbideak bi alderdi ditu: batetik, laguntza; eta bestetik, lagundutako pertsonen gizarte sustapenaren alderdia.
Gizarte-langintzako ikasketak dituztenek jarduera inguru ezberdinetan betetzen dute bere lana, oro har:
* Lehen arretarako gizarte zerbitzuak
* Hezkuntza zerbitzuak
* Osasun zerbitzuak
* Zuzenbide administrazio zerbitzuak
* Lan inguruko zerbitzuak
* Lanbidearen jardunaldi librea
* Irakaskuntza eta ikerketa soziala
* Solidaritatea, elkarlana eta garapenerako laguntza
* Etxebizitza zerbitzua
* Migrazioak, gutxiengoak eta demografia
* Erakunde sozialak, elkarteak, fundazioak
* Nazioarteko zerbitzu eta erakundeak
Gizarte-langileak gizarte-zientziak aplikatzen ditu, hala nola soziologia, psikologia, zientzia politikoa, osasun publikoa, garapen komunitarioa, zuzenbidea eta ekonomia, bezeroak sistemekin konprometitzeko, ebaluazioak egiteko eta arazo sozial eta pertsonalak konpontzeko esku-hartzeak garatzeko; eta gizarte-aldaketa lortzeko. Gizarte-langintzaren praktika, sarritan, mikro-lanean banatzen da, gizabanako edo talde txikiekin zuzenean lan egitea eskatzen duena; eta makro-lanean, komunitateekin lan egitea eskatzen duena, eta, gizarte-politikaren barruan, aldaketa eskala handiagoan sustatzea.

## Historia

Gizarte-langintzaren industria XIX. mendean garatu zen, bere sustraietako batzuk borondatezko filantropian eta herri-antolamenduan izanik. Hala ere, gizarte-beharrentzako erantzunak askoz lehenagokoak ziren, batez ere erakunde pribatuenak eta erakunde erlijiosoenak. 1930eko hamarkadako Industria Iraultzaren eta Depresio Handiaren ondorioek presioa egin zioten gizarte-lanari, diziplina zehatzago bihurtzeko.

## Espetxeetako gizarte-lana

Espetxeetako edo presoei zuzendutako gizarte lanak oso paper garrantzitsua du gizarte langile baten jardun-eremu profesionalen barruan. Espetxe erakundeak, gizarte lanaren arabera, jokabideak aldatzeko eta gizarte bizikidetza ingurune libre baten pean mehatxatzen duten pertsonal aldi baterako edo modu iraunkorrean ezkutatzeko eremu bat dira, izan ere, nolabaiteko kausala dela-eta, bizikidetza hori usteldu egiten dute. Gizarte-langileak presoekin duen helburua gizabanakoaren gizarteratzea lortzea da, "pertsona horrek bere delitu-jokabidea eragin zuten zirkunstantziak eta askatasun-gabetzearen ondorioak ezagutu eta identifika ditzan". Profesional hori ezinbesteko osagaia da presoek jasaten duten diziplinarteko tratamendu osoan.
Lehenik eta behin, gizarte-langileak kontuan izan behar du bere lana pertsona izaten jarraitzen duen eta giza duintasuna duen egoeran dagoen subjektu bati zuzenduta dagoela. Gizarte-langileak betetzen dituen eginkizunen artean, espetxe-eremura zuzenduta, honako hau dago​:
* Banakoekin eta familiekin esku hartzea.
* Trantsizio-arriskuaren haztapena.
* Babes-zerbitzua.
* Kasu/mantentze-lanen erabilera.
* Zerbitzuak eta baliabideak hornitzea.
* Eztabaidak konpontzea: gatazkak konpontzea.
* Antolamendua mantentzea.
* Programak garatzea.
Esku-hartzearen arreta profesional-hartzailea den lotura-ardatz batera bideratu behar da. Ardatz horri "barnekoa" deitzen zaio eszenatokian. "Esku-hartze profesionala diziplina-eremua osatzen duen dimentsioa da, eta eremu horretan parte hartzen du ikerketak. Bi praktika horiek artikulatu eta berrelikatu egiten dira; izan ere, ezagutzak ahalbidetzen du esku-hartzeak eraldatu nahi dituen egoerak ulertzea, eta ezagutza horrek argudio eta oinarri profesionalak emango ditu"​. Horrek ondorioztatzen digu gizarte-langileak bere lana sustatu behar duela, presoari buruzko kanpo-ikerketekin batera dagokion kontaktu pertsonalean.
Gizarte langileak metodologia hau erabiltzen du presoak dituzten kasuetan:
* Profesionalak ikasteko eskaera jasotzen du
* Erregistratu kasua kasuak kontrolatzeko liburuan (akta liburu bat dago)
* Profesional bakoitzak espedientea egiten du lortutako informazioa gauzatzeko.
* Zitazio zedula egiten du.
* Gizarte langileak bisita helbideratzea eta/edo instituzionala egiteko asmoa du; zitatzaile judizialaren bidez bidaltzen du hitzordua, eta telefono bidezko koordinazioa egiten du.
* Baloratuari edo presoa dagoen erakundeari bisita egiten dio etxean.
* Esku hartze profesionala eta bete beharreko helburua justifikatzen dizkio familiari.
* Elkarrizketan egiten dizkie gizabanakoarekin zerikusia duten pertsonei (senideak, bizilagunak, administrazioko agintariak, profesionalak eta alboko beste iturri batzuk).
* Presoa bizi den gizarte- eta familia-ingurunea eta ingurune komunala ebaluatzen ditu.
* Elkarrizketaren eguna eta ordua ezartzen dira ikerketa prozesua betetzeko.
Gizarte-langileak bere helburuak lortzeko esparru hauek ikertu eta aztertu behar ditu:
* Arrisku eta babes faktoreak aztertu:
** Historia familiarra.
** Ikasketa-lan mundua
** Testuinguru soziala
** Esparru komunitarioa
** Faktore indibidualak/pertsonalak
Gizarte-langileak topaketa eta trukerako giroa garatzea bultzatu behar du, gatazkak gainditzeko bidea errazteko, elkarrizketaren erantzukizuna oinarri nagusitzat hartuta.
Espetxe-erakunde baten barruan gizarte-laneko profesional baten zerbitzuak bideratzen dituen beste ikuspegi bat honako hau da: gizabanakoa espetxera sartzearen gizarteratze instituzionala edo egokitze-integrazioa. Egia esan, presoak aurre egin beharko dio erakunde bateko kideen arteko barne-koherentziarik ezari, interes kontrajarriei, giza interesei, jardueren koordinaziorik ezari eta atxilotuaren$^4$ figura den gizarte-egitatea ulertzeko irizpideei. Era berean, gizarte-elkarreragina eta buru-ongizatea eskutik doaz askatasuna kentzea eta espetxe-erakunde batean integratzea dakarten egoeretan. Social Forum aldizkari akademikoko artikulu batek Research Triangle Institute, Health and Social Policy Division erakundeak gizon eta emakume presoei egindako ikerketa bat islatzen digu, haien buru-ongizatea definitzeko asmoz, haien egoera zibila, seme-alaben jabetza eta gizarte-laguntza (barnekoa eta kanpokoa) ikasketa-aldaeratzat hartuta. Horren ondorioz, espetxeetako erakundeek ongizate mentala sustatu beharrean, erakunde barruko eta kanpoko harreman sozialak osasun mentaleko larritasun-maila handiagoekin lotuta daudela erakutsi zen. Antsietate- eta depresio-maila handienak ezkontza-harremanak zituzten presoek dituzte, eta etsaitasun-maila handiena zuten presoek, berriz, espetxean gizarte-harremanak zituztenek. Azterketa hori ezinbesteko froga da preso orok gizarte-langile baten laguntza behar duela jakiteko, beste preso batzuekin batera elkarbizitzarako eta erakundean integratzeko tresnak emango dizkiona.
Profesional horrek, espetxe-eremuan, ospitaleratutako presoen kasuan ere lan egiten du, dibortzioa eta seme-alaben jaiotza-inskripzioa izapidetzeko orientabideak ematen ditu, eta presoaren zuzeneko senide bat hiltzen bada edo gaixotasun larria badu, inguruabar horiei dagozkien kudeaketak egin behar ditu. Era berean, Zigor Arloko Bisitaren eta bisita intimoaren kasuan lotura egiaztatzen parte hartu du.
Batzuetan, espetxe-eremuko gizarte-langileen funtzioek arazo jakin batzuei aurre egiten diete, eta, ondorioz, ezinezkoa da langile horiek erabat garatzea. Hauetariko batzuk:
* Ekintza-ahalmena mugatzen duen proiektu instituzional zurrun eta mugatua
* Proiektu berriak bultzatzeko autonomia-tarte txikia
* Piramide-erako antolamendua, interesak eta iritziak adierazi ahal izateko espazio formalak eta informalak sortzea eragozten duena.
* Lan-pizgarrien eskasia.
* Entzierroaren problematikari heltzeko eguneratze- eta orientazio-gaitasunik eza.
* Diziplinarteko lanik ez egotea. Sektoreen erabakia eskatzen duten instantzietan taldekatzeko moduak.
* Sektoreen arteko komunikazio erabat formala.
* Lan-baldintza desegokiak, materialak, teknikoak, azpiegiturakoak eta giza baliabideetakoak.
* Barneko eta kanpoko segurtasun-indarren nagusitasuna esku-hartze profesionalaren gainetik.
* Gizarte-langileari esleitzen zaizkion rolak gabezia-egoeretako ebazpen praktiko eta berehalakoarekin lotzen dira.
* Arazo administratiboekin lotutako eskari motak baldintzatzen dituen lanbidearen irudi soziala erreproduzitzea.
* Zeregin burokratikoak dira nagusi, eta profesionalek beren funtzio tekniko eta profesionalak etsi behar dituzte.
* Bat-bateko eskaeretan eta sortzen ari diren arazoak konpontzera bideratutako erantzunak.
* Testuinguru politiko-ekonomikoaren interferentziak.
Gizarte-langilea ezinbesteko faktorea da erakunde penalaren osagaien barruan, eta gizartearen lankidetzarekin batera, horien garapen osoa sustatu behar da, zerbitzuak jasotzen dituzten presoen onurarako eta hobekuntzarako.

## Erreferentziak

* ↑ Moix Martínez, Manuel. (2004). «El Trabajo Social y los Servicios Sociales. Su concepto.» Cuadernos de Trabajo Social 17: 131-141..
* ↑ Gizarte-Langileen Nazioarteko Federazioak eta Gizarte-Langintza Eskolen Nazioarteko Elkarteak definizio ofizial hau ematen dute: Gizarte langintzak gizarte aldaketa, giza-harremanei buruzko arazoen konponbidea eta herriaren sendotze eta askapena, ongizatea hobetze aldera, sustatzen ditu. Giza-portaerari eta gizarte-sistemei buruzko teorien erabilpenari esker, Gizarte Langintzak pertsonek euren ingurukoekiko harremanak ditu helburu. Giza Eskubideak eta Gizarte Justizia funtsezkoak dira Gizarte Langintzan.
* ↑ (Ingelesez) Turner, Francis J.. (2005-09-07). Encyclopedia of Canadian Social Work. Wilfrid Laurier Univ. Press ISBN 978-0-88920-436-2. (Noiz kontsultatua: 2020-07-08).
* ↑ (Ingelesez) «Charity Organization Societies: 1877-1893» Social Welfare History Project 2013-02-04 (Noiz kontsultatua: 2020-07-08).
* ↑ (Ingelesez) Hopps, June Gary; Lowe, Tony B.; Stuart, Paul H.; Weismiller, Toby; Whitaker, Tracy. (2008). «Social Work Profession» Encyclopedia of Social Work (Oxford University Press) doi:10.1093/acref/9780195306613.001.0001/acref-9780195306613-e-376. ISBN 978-0-19-530661-3. (Noiz kontsultatua: 2020-07-08).
* 1 2 3 Bognanni, Fabián Alejandro. (2015). Un estudio acerca del uso del espacio en arqueología de sitios históricos. ‘Corrales de Indios’ y Rastrilladas: un análisis interregional: Provincias de Buenos Aires y Mendoza Argentina. University of Michigan Press ISBN 978-1-4073-1361-0. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ Marrero-Centeno, Jesús J.; García-Ramos, Tania. (2019-02-28). «Precariedad laboral: aproximaciones teóricas e histórico sociales en el contexto de Puerto Rico» Psicología desde el Caribe 35: 63–79. doi:10.14482/psdc.35.306.81. ISSN 0123-417X. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ Ornelas, Adriana. (2024-03-05). «Nudos problemáticos del trabajo social con grupos en la formación y el ejercicio profesional» Trabajo Social UNAM (31): 45–55. doi:10.22201/ents.20075987p.2022.31.86743. ISSN 2007-5987. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ Vásquez Sáenz, Andrea. (2023-10-02). «Intervención del Trabajo Social con personas adultas mayores y sus redes de apoyo en el primer y segundo nivel de la Caja Costarricense del Seguro Social» Cuaderno de Trabajo Social (20): 57–78. doi:10.58560/cts.v01.n20.023.003. ISSN 2735-6817. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* 1 2 Aragundi Demera, Shirley Lisbeth; Menéndez Menéndez, Fabian. (2021-03-16). «INTERVENCIÓN DEL TRABAJADOR SOCIAL EN EL PROGRAMA DE ERRADICACIÓN DEL TRABAJO INFANTIL. 2020» Caribeña de Ciencias Sociales: 44–61. doi:10.51896/caribe/omqd8941. ISSN 2254-7630. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).

## Ikus, gainera

* EHUko Lan Harreman eta Gizarte Langintza Fakultatea

## Kanpo estekak

* EHUko Gizarte-Langintzako Unibertsitate-Eskola
* Datuak: Q205398
* Multimedia: Social work / Q205398