OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fomitiporia punctata

Fomitiporia punctata Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.
Sinonimoak: Polyporus igniarius var. resupinatus, Fomitiporia obliquiformis, Fomitiporia tsugina, Fuscoporia juniperina, Fomitiporia laminata, Fomitiporia lloydii, Poria friesiana, Poria juniperina, Poria laminata, Poria obliquiformis, Poria tsugina, Poria lloydii, Poria viticola, Phellinus friesianus, Phellinus punctatus, Fuscoporia punctata, Fomes robustus f. juniperinus, Fomitiporella punctata.

## Deskribapena

Karpoforoa: Erresupinatua, 10 eta 30 cm bitarteko luzerakoa, 4 eta 8 cm bitarteko zabalerakoa eta 0,2 eta 2,5 cm bitarteko lodierakoa. Tutu geruzatuak, zeiharrak. Poro oso txikiak, 5 eta 7 bitartean milimetroko, Ertza antzua, tomentuduna. Gogorra.
Etimologia: Phellinus terminoa grekotik dator, kortxozkoa esan nahi duen "ignis" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Genero honetako espezie erresupinatuen sailkapen zuzena oso delikatua da eta azterketa mikroskopiko zehatza egin behar da beti.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan hostozabalen gainean, batez ere hurritzetan (Corylus) eta sahatsetan (Salix). Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 618 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ Fomitiporia punctata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9199936
* Multimedia: Fomitiporia punctata / Q9199936
# Ardagai sendo

Ardagai sendoa (Fomitiporia robusta) Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da. Haragia zurezkoa, oso gogorra, ez da jangarria.
Sinonimoak: Polyporus roburneus, Fomes roburneus, Placodes roburneus, Polyporus buxi, Scindalma roburneus, Scindalma robustum, Ungulina roburnea, Pyropolyporus calkinsii, Pyropolyporus crustosus, Pyropolyporus haematoxyli, Fomes haematoxyli, Fomes crustosus, Fomes calkinsii, Pyropolyporus texanus, Pyropolyporus bakeri, Fomes texanus, Fomes bakeri, Fomes rhaponticus, Phellinus texanus, Phellinus bakeri, Fomes squarrosus, Pyropolyporus abramsianus, Fomes abramsianus, Fomes yasudai, Ungularia tuberosa, Fomes igniarius var. roburneus, Phellinus robustus, Fomes tuberosus, Polyporus aestriplex, Agaricus aestriplex, Ochroporus robustus, Phellinus aestriplex, Polyporus robustus, Fomitiporia texana, Fomitiporia calkinsii, Fomitiporia bakeri.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 25 cm bitarteko diametrokoa, erdizirkularra edo apatx itxurakoa, atxikitze-oinarri oso zabalarekin. Goiko aldeak ildoak zabal izan ohi ditu, hasieran belusduna, ondoren ilegabea eta sarritan pitzatua. Gaztaina-okre kolorea du edo gris-gaztaina kolorea, eta ertza lodia eta hori-lehoi kolorekoa izaten du.
Himenioa: Tutu geruzatuak, hori-lehoi kolorekoak. Poro biribilak, oso txikiak, gaztetan kanela-hori kolorekoak, gero arrexkak bihurtzen dira.
Haragia: Bilbea gogorra du, haritsua, zurezkoa, hori-lehoi kolorekoa edo arre-lehoi kolorekoa, tutuak baino iluntxoagoa.
Etimologia: Phellinus terminoa grekotik dator, kortxozkoa esan nahi duen "phellinos" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Habitata eta ezaugarri espezifikoak kontuan hartzen badira, zaila da beste espezie batekin nahastea.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan aurki daiteke. Hostozabaletan hasten da, batez ere haritzetan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Galeria

* Ardagai sendoa goitik
* Ardagai sendoa azpitik
* Ardagai sendo gazteak

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 617 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 417 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ Fomitiporia robusta: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55097608
# The Woman King

The Woman King 2022ko Gina Prince-Bythewood estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko film hisotrikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mendebaldeko Afrikako Dahomeyko erresuman, 1823an, Nanisca jeneralak, agojie gerlarien erregimentuko buruzagiak, askatu egiten ditu Oyo Inperioak esklabotzarako bahitu zituzten emakume dahomeytarrak. Horrek Dahomeyko Ghezo erregea Oyoren aurkako gerra baterako prestatzen du. Hri dela eta, Nanisca gerlari belaunaldi berri bat entrenatzen hasiko da agojieekin bat egiteko, erresuma babesteko. Gerlari hauen artean, Nawi dago, borondate sendoko neska bat, jipoituko zuten gizonekin ezkontzeari uko egin zionean bere aitak erregeari eskaini ziona. Nawi Izogieren laguna da, agojie beteranoa. Naniscari ere erakusten dio adoptatua dela eta orbain bat erakusten duela ezkerreko sorbaldan.

## Aktoreak

* Viola Davis: Nanisca
* Thuso Mbedu: Nawi
* Lashana Lynch: Izogie
* Sheila Atim: Amenza
* Hero Fiennes Tiffin: Santo Ferreira
* John Boyega: Ghezo
* Jordan Bolger: Malik
* Jimmy Odukoya: Oba Ade
* Adrienne Warren: Ode
* Angélique Kidjo: Meunon
* Wanda Banda: Nanisca ((gaztea)
* Lethabo: Amenza ((gaztea)
* Joel Mukadi: Oba ((gaztea)
* Masali Baduza: Fumbe
* Jayme Lawson: Shante
* Siv Ngesi: Migan
* Zozibini Tunzi: Efe
* Makgotso M: Iniya
* Thando Dlomo: Kelu
* Julian Tennon: Moru

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Grierson, Tim. (2022-9-10). «The Woman King: Toronto Review» Screen Daily.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109905743
* Multimedia: The Woman King / Q109905743
# 1268
## Jaiotzak

* Urriaren 4a – Erik II.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (h. 1299).
* Filipe I.a Nafarroakoa, Frantziako erregea, Nafarroako erregea eta Champagneko kondea (h. 1314).

## Heriotzak

* Urriaren 29a – Konradino Hohenstaufengoa, Jerusalem eta Siziliako erregea (j. 1252).
* Azaroaren 29a – Klemente IV.a, Aita santua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5520
* Multimedia: 1268 / Q5520
# Argizarizko katilu

Argizarizko katilua (Peziza cerea) Pezizaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da sukaldean erabiltzen.

## Deskribapena

Karpoforoa: 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa. Errezeptakulu sesila edo oin oso txikikoa. Hasieran kopa forma du, gero zabaltzeko, batzuetan modo uhinduan. Barnealdea (himenioa) hori-okre kolorekoa da eta kanpoaldea zurixka eta irintsua.
Hanka: Bat ere ez edo oso txikia.
Haragia: Mehea eta zuria.
Etimologia: Peziza terminoa, grekotik dator, oin txikiko onddoak izendatzen zituen "pezis" hitzetik. Cerea epitetoa latinetik dator, argizarizko, esan nahi duen "ceraus" hitzetik. Bere itxura eta loditasunagatik.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Peziza vesiculosa delakoaren antzekoa da, besikuletan bereizten da; Peziza cerea txikiagoa da eta bere esporak handiagoak dira. Kolore bereko Pezizak bereizteko, azterketa mikroskopikoa egin behar da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean agertzen da, zuraren hondarretan, zerrautsetan, lorategietan eta bide bazterretan. Oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Argentina, Australia, Zeelanda Berria, Hegoaldeko Georgiak eta Hegoaldeko Sandwichak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 748 or. ISBN 84-404-0530-8...
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 548 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 557 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 484 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ Peziza cerea: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6664942
* Multimedia: Peziza cerea / Q6664942
* Espezieak: Peziza cerea
# Armillaria ostoyae

Armillaria ostoyae Physalacriaceae familiako onddo espezie bat da. Bota oina eta kendu egositako ura. Gordinik edo gutxi eginda, sindrome toxikoak eragin ditzake, beraz ez da gomendatzen biltzea, nolanahi ere, hornigai edo gisatuetarako baino ez da baliozkotzat jotzen.
Sinonimoak: Armillaria laricina, Armillariella polymyces.

## Deskribapena

Kapela: 10 cm artekoa, ganbila, titi apur batekin, ertza biribildua, apendikulatua eta zahartzean apur bat ildaskatua, azala bereizgarria, ezkata piramidal tente eta iraunkorrez estalia, arre kolorekoa edo arre gorrixka, erdian ilunagoa.
Orriak: Estu, desberdinak, Itsatsi-dekurrenteak, zuriak, arre-gorrixkaz zikintzen dira. Ertza osorik eta espora-jalkina zuria.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 12 x 2 cm-koa zilindrikoa, pixka bat klabiformea, kotoi-itxurako gainazal zuriarekin, ezkata arreekin. Eraztuna kotoikara eta mintzezko artekoa, azpi aldea ezkata arreekin.
Haragia: Ez oso lodia, zuria, gorrixka samarra, usain fungikoa du eta zapore gozoa, narritagarria luzaro murtxikatu ondoren.
Etimologia: Armillaria terminoa latinetik dator "arkulla" hitzetik, eskumuturrekoa esan nahi du. Eraztunagatik.

## Jangarritasuna

Armillaria generoko espezien jangarritasuna oso polemikoa izan da, intoxikazio eta intolerantzia kasuak ezagutzen direlako. Duela gutxi egindako ikerketen arabera, badirudi intoxikazioak eragiten dituzten espezieak hostozabalen enborretan hazten direnak direla, eta koniferoen enborretan bildutakoak arriskurik gabe jan daitezkeela.

### Nahasketa arriskua

Armillaria mellea delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Koniferoen adarretan eta motzondoetan, ale gutxiko talde sortakatuetan. Batzuetan hostogalkorretan ere bai.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Koreako penintsula, Japonia, Txina, Azoreak, Ruanda, Gabon.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 221 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa., 248 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 142 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Armillaria ostoyae: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q917989
* Multimedia: Armillaria ostoyae / Q917989
# 1299
## Jaiotzak

* Alfontso IV.a Aragoikoa, Sardinia, Aragoi eta Valentziako errege eta Bartzelonako kondea (h. 1336).

## Heriotzak

* Uztailaren 15a – Erik II.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (j. 1268).
* Matilde Hackebornekoa, alemaniar moja zistertarra eta mistikoa (j. c. 1241).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5564
* Multimedia: 1299 / Q5564
# Vila Nova de São Pedroko kastroa

Vila Nova de São Pedroko kastroa (portugesez: Castro de Vila Nova de São Pedro) Portugalgo Azambuja udalerrian dagoen Kalkolitoko arkeologia aztarnategia da. 1971n monumentu izendatua, izen bereko kultura arkeologikoari izena eman zion.
100 metro inguruko altitudeko ordoki batean dago, ikuspen bikainarekin, eta defentsa natural bat eratzen du, han ezarri ziren populazioentzat erakargarrietako bat izango litzatekeena.
Almoster ibaiaren ibilbidetik gertu dago (Maior ibaiaren adarra eta Tajoren ibaiadar hau), herriko biztanleen komunikabide nagusia izango zena.

## Periodizazioa

Bi aldi bereizten dira:
* Vila Nova I: etapa honetan guztian eta hurrengoaren hasieran Los Millaresko kulturari oso lotuta agertzen da. Iparraldeko Afrikarekiko merkataritza edo trukea (bolia, ostruka-arrautza oskolak), duela mende batzuetatik existitzen dena, garai honetan jarraitu zuen.
* Vila Nova II: kanpai-formako ontzia du ezaugarri. Aldiaren amaieran, Espainiako hego-ekialdean kultura argarikoak Los Millaresko taldeak ordezten zituzten bitartean, Tajoko herrixkak gainbehera motel batean sartu ziren. Haiek brontzearen teknika erabili zuten bitartean, hauek Kalkolitoan geldirik egon ziren Brontze Atlantikoan integratutako zeramika leunduaren kulturan desegin ziren arte.
Hala ere, hiru aukera kronologiko ere bereizi dira:
* Hasierakoa edo maluta kanelatuena, K.a. 2700-2300 artekoa.
* Dekorazio hostokara duen zeramikazkoa edo ertaina, K.a. 2300-2000 bitartean.
* Amaiera edo kanpai-formakoa, K.a. 1500 arte

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) Daveau, Suzanne. (1980). «Espaço e tempo: Evolução do ambiente geográfico de Portugal ao longo dos tempos pré-histórico» Clio (Lisboa) 2: 13-38..
* ↑ Eiroa García, Jorge Juan. (2010). Prehistoria del mundo. (1. argitaraldia) Bartzelona: Sello Editorial SL, 648-652 or. ISBN 978-84-937381-5-0..
# Elizaphan Ntakirutimana

Elizaphan Ntakirutimana (Kibuye, Ruanda, 1924 – Arusha, Tanzania, 2007ko urtarrilaren 22a) Zazpigarren Eguneko Eliza Adbentistako artzain ruandarra izan zen, Ruandako genozidioan parte hartu izanagatik kondenatu zuten lehen elizgizona.
1996ko irailaren 29an atxilotu zuten lehen aldiz Texasen. Ondoren, aske utzi eta berriro atxilotu eta Arushako espetxera eraman zuten 2000ko martxoaren 24an.
2003ko otsailean, Ruandarako Nazioarteko Zigor Auzitegiak erruduntzat jo zituen Ntakirutimana eta bere seme Gérard, Ruandara itzuli aurretik AEBetan graduondoko ikasketak egin zituen medikua, 1994ko Ruandako genozidioan parte hartzeagatik eta gizadiaren aurkako krimenengatik. Auzitegiak frogatutzat jo zuen erasotzaile armatuak Mugonero konplexura eraman zituztela eta han ehunka tutsi errefuxiatu hil zituztela. 10 urteko espetxe-zigorra ezarri zioten Ntakirutimanari. Lekukoen kontakizunen arabera epaitu zuten. Hainbat epai baliogabetu zituzten, baina zigorra ez zen aldatu. 2006ko abenduaren 6an aske utzi zuten, 10 urte espetxean eman ostean, eta hurrengo hilabetean hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Clergyman to Go on Trial for Rwanda Genocide» VOA News 2001-09-17 (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* 1 2 (Ingelesez) «Former Pastor Ntakirutimana Dies» International Criminal Tribunal for Rwanda 2007-01-23 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2014-08-14) (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Ingelesez) Carroll, Rory. «Pastor who led Tutsis to slaughter is jailed» The Guardian 2003-02-20 (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Ingelesez) «Elizaphan Ntakirutimana Released After Serving Sentence» United Nations. International Residual Mechanism for Criminal Tribunals 2006-06-12 (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q725663
# San Adriango markesaren erretratua

San Adriango markesaren erretratua (gaztelaniaz: Retrato del Marqués de San Adrián) Francisco Goyak 1804an egindako margolana da. Bertan José María Magallón, San Adriango V. markesa, agertzen da. San Adrian Nafarroa Garaiko Erriberako herria da. Artelana Nafarroako Museoan dago 1966tik eta bertako obra nagusienetariko bat da.
Margolan hau Goyaren erretratu nabarmenetariko bat da, britainiar erretratuen antzeko osaera, samurtasun, dotorezia, harmonia eta naturaltasuna dituena. Markesaren jarrerak bere dotorezia eta axolagabekeria azaltzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Arias Anglés, Enrique. (1980). Grandes maestros de la pintura clásica. Goya. Lizarra: Editorial Debate ISBN 84-226-6095-4..
* ↑ Floristán Imízcoz, Alfredo. (1993). Historia Ilustrada de Navarra. Iruñea: Diario de Navarra ISBN 84-604-7413-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6106794
# Arrain-ziza

Arrain-ziza (Macrocystidia cucumis) Marasmiaceae familiako onddo espezie bat da. Usain txarra, ia kirasduna du, eta horregatik ezin da sukaldean erabili.
Sinonimoak: Gymnopus cucumis, Agaricus pisciodorus, Agaricus piceus, Naucoria cucumis, Nolanea nigripes, Nolanea pisciodora, Nolanea picea, Simocybe cucumis, Agaricus mimicus, Hylophila cucumis, Collybia mimica, Naucoria nigripes, Derminus cucumis, Latzinaea nigripes, Latzinaea pisciodora, Latzinaea picea, Hyporrhodius nigripes, Hyporrhodius piceus, Galera cucumis.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, lehenbizi kanpai itxurakoa, gero laua, kolore arre-gorrixka ilunekoa, ertzean argiagoa. Eguraldi hezean azal distiratsua du.
Orriak: Ia libreak, meheak, sabeldunak, orritxo ugarirekin, kapelaren kolorekoak edo argixeagoak, ertz argiagoarekin.
Hanka: Liraina, erabat belusduna, arre-marroixka, kapelatik garbi-garbi bereizteko modukoa, arre argia goian eta arre-lur kolorekoa oinarri aldean.
Haragia: Mehea, nahiko hauskorra, usain sendokoa, ia kirasduna, arraina, andere-mahats heldugabeak edo pepinoa gogora ekarriz.
Etimologia: Cucumis epitetoa latinetik dator, sandia esan nahi duen "cucumis" hitzetik. Bere usainagatik

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Collybia velutipes delakoarekin, honek ere oin belusatua du, baina kapela kolore oso deigarrikoa du, orri argiagoak eta sortaka ateratzen da, hostozabalen motzondoetan, enborretan eta adarretan.
Oharra: Macrocystidia cucumis espeziean, bi forma daude: latifolia eta leucospora. Lehenengoak tamaina txikiagoa du, orri gardenak ditu eta kapela titi apur batekin. Bigarrena ere aurrekoaren antzekoa da, baina espora-jalkina zuria du.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean berandu agertzen da, lurrustel hezean, talde txikitan, pinuen eta hostozabalen azpian.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Israel, Turkia, Kazakhstan, Uzbekistan, Himalaiako eremua, Mongolia, Japonia, Txina, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 259 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 196 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 261 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 380 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ Macrocystidia cucumis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1555204
* Multimedia: Macrocystidia cucumis / Q1555204
# Arrhenia griseopallida

Arrhenia griseopallida Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus griseolus, Omphalia griseopallida, Omphalina griseopallida, Omphalina griseola, Clitocybe griseopallida, Phaeotellus griseopallidus, Gerronema griseopallidum, Leptoglossum griseopallidum.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, pixka bat deprimitua, ertz izurtua eta saihetsekin, gainazal opakua, higrofanoa, gris ilun kolorekoa, beix-zurixka lehortzean.
Orriak: Okertuak, batzuetan anastomosatuak edo tolestuta, beix-grisaxkak, zurbiltzen.
Hanka: 2 cm inguruko garaierakoa eta 0,3 cm inguruko lodierakoa, askotan laburra edo eszentrikoa, ia kolore berekoa.
Haragia: Zurixka, pelargonio usain pixka batekin.
Etimologia: Omphalina terminoa grekotik dator, zilbor txiki, esan nahi duen "omphalos" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua

Zelaietan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Europa, Errusia, Papua Ginea Berria, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 128 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Arrhenia griseopallida: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10500732
* Multimedia: Arrhenia griseopallida / Q10500732
# Arrhenia obscurata

Arrhemia obscurata Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Haragi oso gutxi du eta jangarritasuna ezezaguna da.
Sinonimoak: Omphalia reclinis f. minor, Omphalia obscurata, Clitocybe atrobrunnea.

## Deskribapena

Kapela: Oso tamaina txikikoa, 0,5 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, inbutu formakoa (omphalina = zilbor txiki bat), lehenengo biribilkatutako ertza, gero inkurbatua, baina ildaskatua. Azal leuna, lehorrean satinatua eta distiratsua hezetasunarekin, gardenduaz. Kolore bakarrekoa, arre iluna lila antzeko tinduekin.
Orriak: Oso dekurrenteak, zabal, lodiak, kapelaren kolorekoak, zahartzean ertz belzkara izaten dute.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Kurbatua, pixka bat loditua oinarrian, hau ere kapelaren kolorekoa.
Haragia: Gutxi, lila zikin kolorekoa, usaingabea eta zaporegabea.
Etimologia: Omphalina terminoa grekotik dator, zilbor txiki, esan nahi duen "omphalos" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du balio sukaldaritzarako.

### Nahasketa arriskua

Ez da erraza nahastea. Hurbilen dagoena Omphalina pyxidata da, hau marroi-gorrixka kolorekoa da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, bakarrik edo talde txikitan. Maiz, inor ez da konturatzen, kolore iluna eta tamaina oso txikia duelako. Larreetan, eremu irekietan. Lurzoru hareatsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Europa, Svalbard, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 128 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Arrhenia obscurata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10509885
* Multimedia: Arrhenia obscurata / Q10509885