# Apirilaren 2

Apirilaren 2a gregoriotar egutegiaren urteko laurogeita hamabigarren eguna da, 93garrena bisurteetan. 273 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak :
| Euskal Herrian Javier Garrido Jaiotza: Irun, 1985 Emilio Olabarria Jaiotza: Bilbo, 1955 Itziar Aizpurua Jaiotza: Deba, 1943 Salva Iriarte Jaiotza: Beasain, 1952 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... | Munduan Hans Christian Andersen Jaiotza: Odense, 1805 eta 1805 Heriotza: Rolighed (Østerbro) $^{(en)}$ eta Kopenhage, 1875eko abuztuaren 4a Émile Zola Jaiotza: rue Saint-Joseph eta Paris, 1840 eta 1840 Heriotza: Paris eta rue de Bruxelles, 1902ko irailaren 29a Max Ernst Jaiotza: Brühl, 1891 Heriotza: Parisko 7. barrutia eta Paris, 1976ko apirilaren 1a Giacomo Casanova Jaiotza: Venezia, 1725 eta 1725 Heriotza: Duchcov, 1798ko ekainaren 4a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... |
Heriotzak :
| Euskal Herrian Angela Figuera Aymerich Jaiotza: Bilbo, 1902ko urriaren 30a Heriotza: Madril, 1984 Paul Barroilhet Jaiotza: Baiona, 1810eko irailaren 22a Heriotza: Paris, 1871 Luis Peña Gantxegi Jaiotza: Oñati, 1926ko martxoaren 29a Heriotza: Donostia, 2009 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... | Munduan Joan Paulo II.a Jaiotza: Wadowice $^{(en)}$ , 1920ko maiatzaren 18a Heriotza: Jauregi Apostolikoa, 2005 Samuel Morse Jaiotza: Charlestown $^{(en)}$ , 1791ko apirilaren 27a Heriotza: Manhattan, 1872 Georges Pompidou Jaiotza: Montboudif, 1911ko uztailaren 5a Heriotza: Parisko 4. barrutia, 1974 Octavio Paz Jaiotza: Mexiko Hiria, 1914ko martxoaren 31 Heriotza: Mexiko Hiria, 1998 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... |
* Gertaerak
* Haur eta gazte literaturaren nazioarteko eguna, Autismoari buruzko Kontzientziaziorako Nazioarteko Eguna.
* Arabako armarria.
* 1332 - Araba (irudian) Gaztelako Koroaren eskuetan jarri zen.
* 1801 - Gerra Napoleonikoetan, Kopenhageko guduan, ingelesek ontziteri daniarra suntsitu zuten.
* 1998 - Gamesak hegazkinen hegalak eraikitzeko kontratua sinatu zuen Brasilgo Embar enpresarekin.
* 2004 - Bulgaria, Eslovakia, Eslovenia, Estonia, Letonia, Lituania eta Errumania NATOko partaide bihurtu ziren.
* + Gertaera gehiago...
* Egutegia
* Txantiloi:Apiril2025
* Aurreko eta hurrengo urteetan
* 2022: Larunbata
* 2023: Igandea
* 2024: Asteartea
* 2026: Osteguna
* 2027: Ostirala
* 2028: Igandea
* Izendegia
* Santutegia:
* Frantzisko Paolakoa, Teodosia Zesareakoa, Frantzisko Coll Guitart
* Seaska egutegia:
* Harkaitz/Arkaitza eta Harritxu/Harri.

## Gertaerak
### Mundua

* 1998 – Gamesak hegazkinen hegalak eraikitzeko kontratua sinatu zuen Brasilgo Embar enpresarekin.
* 2005 – Joan Paulo II aita santua hil eta gero, lau milioi pertsonek bidaiatu zuten Vatikanora.

## Arte eta kultura
### Euskal Herria

* 1995eko Nafarroako Bertsolari Txapelketan Estitxu Arozenak bere lehen txapela jantzi zuen.

### Mundua

* 1971 – Raidió na Gaeltachta irlanderazko irrati katea Irlandako Errepublikan lehenbizikoz aireratu zen.

## Kirolak
### Euskal Herria

* 1994ko Nafarroako Foru Erkidegoko Saria: Marino Alonso irabazle.

### Mundua

* 1898ko Home Nations Txapelketa bigarren urtez jarraian ez zen amaitu eta txapeldunik gabe gelditu zen ekitaldia.

## Jaiotzak
### Euskal Herria

* 1755 – Pedro Enparan, gipuzkoar noble eta politikaria.
* 1794 – Jose Antonio Muñagorri, gipuzkoar militarra (h. 1841).
* 1865 – Eduardo Urkiola, bizkaitar margolaria (h. 1932).
* 1874 – Esteban Lasa, gipuzkoar apaiza (h. 1959).
* 1887 – Ignacio Baleztena Azkarate, nafar abokatu, idazle eta politikari karlista (h. 1972).
* 1893 – Resurrección Hernández Gil, 109 urte bizi izan zen euskal herritarra (h. 2002).
* 1903 – Marcelino Galatas, eusko-filipinar futbolaria, Manilan (h. 1994).
* 1904 – Roman Irigoien Mitxelena, gipuzkoar sendagile eta olerkaria (h. 1978).
* 1909 – Andrés García Calle, Errepublikaren alde borrokatu zen Espainiako Aireko Armadako bizkaitar hegazkinlaria (h. 1973).
* 1916 – Felipe Ugarte, espainiar militarra, Donostiako alkatea frankismo garaian (h. 1988).
* 1927 – Tomás Oñaederra, bizkaitar txirrindularia.
* 1943 – Itziar Aizpurua, ezker abertzaleko gipuzkoar politikaria.
* 1952 – Salva Iriarte, gipuzkoar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1955 – Emilio Olabarria, bizkaitar politikari eta legelaria.
* 1963 –
** Pierre Arthapignet, zuberotar errugbilari ohia.
** Fernando Martinez de Gereñu, arabar txirrindulari ohia.
* 1966 –
** Floren Aoiz, ezker abertzaleko nafar politikaria, idazlea eta iruzkingilea.
** Diego Vasallo, gipuzkoar musikari eta konposatzailea, Duncan Dhu taldeko kidea.
* 1967 – Jon Sistiaga, gipuzkoar kazetaria eta gerra-berriemailea.
* 1968 –
** Jorge Garcia Sertutxa, bizkaitar ETAkidea, Juan Karlos I.a Espainiakoa erregea erailtzea saiatzegatik gartzelaratua.
** Joxan Oiz, euskal kazetaritzan aritutako irakaslea.
* 1972 – Goiuri Aldekoa-Otalora, bizkaitar argazkilaria eta ikus-entzunezkoen zuzendari eta ekoizlea.
* 1973 – Unai Basurko, euskal marinel eta bela-estropadalaria, munduari bakarrean bira eman dion bigarren itsasgizon euskal herritarra.
* 1975 – Imanol De la Sota, bizkaitar futbol entrenatzailea.
* 1980 – Aritz Begino, nafar pilotari ohia.
* 1981 – Julien Peyrelongue, lapurtar errugbilari ohia.
* 1985 – Jon Rekondo, nafar aizkolaria.
* 1988 – Nikolas Blain, lapurtar politikaria.
* 1989 – Bingen Erdozia, gipuzkoar futbolaria.
* 1993 – Ander Okamika, bizkaitar txirrindularia.
* 1994 – Ane Legarreta, bizkaitar orkestra zuzendaria.
* 1996 –
** Eider Lizarbe, gipuzkoar eskubaloi jokalaria.
** Estanislao Marcellán, gipuzkoar futbolaria.
* 1998 – Israel Pagaldai, GIB birusarekin kutsatua egoteagatik ikastetxetik kanporatu zuten lehen euskal haurra (j. 1984).
* 2001 – Gaizka Aiesa, nafar futbolaria.
* 2003 – Unai Goti, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1511 – Ashikaga Yoshiharu, Ashikaga shogunerriko hamabigarren shoguna (h. 1550).
* 1602 – Maria Jesusena Ágredakoa, espainiar moja frantziskotar kontzepzionista eta gaztelaniazko idazle mistikoa (h. 1665).
* 1647 – Maria Sibylla Merian, alemaniar naturalista, esploratzailea eta margolaria (h. 1717).
* 1653 – Jurgi Danimarkakoa, Britainia Handiko printze ezkontidea (h. 1708).
* 1719 – Johann Wilhelm Ludwig Gleim, alemaniar idazlea (h. 1803).
* 1725 – Giacomo Casanova, italiar abenturazalea (h. 1798).
* 1793 – Thomas Addison, ingeles sendagilea (h. 1860).
* 1795 – Étienne-Jean Georget, fantziar psikiatra aitzindaria (h. 1828).
* 1796 - Ana María Campos, Venezuelako Independentzia Gerrako heroia (h. 1828).
* 1798 – August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, alemanezko olerkari eta filologoa (h. 1874).
* 1805 – Hans Christian Andersen, danimarkar idazlea (h. 1875).
* 1827 – William Holman Hunt, ingeles margolaria, Anaidi prerrafaelitaren sortzailetako bat (h. 1910).
* 1838 – Léon Gambetta, frantziar politikaria (h. 1882).
* 1840 – Emile Zola, frantziar idazlea (h. 1902).
* 1859 – Anatol ar Braz, bretainierazko idazlea (h. 1926).
* 1861 – Chung Ling Soo, estatubatuar ilusionista (h. 1918).
* 1862 – Nicholas Murray Butler, estatubatuar filosofo, diplomazialari eta irakaslea, 1931ko Bakearen Nobel Saria (h. 1947).
* 1873 – Virginia González Polo, espainiar buruzagi politiko eta feminista (h. 1923).
* 1874 – João Evangelista de Lima Vidal, portugaldar elizgizona (h. 1958).
* 1878 – Edward Kasner, estatubatuar matematikaria, googol terminoaren dibulgatzailea (h. 1955).
* 1883 – Mariam Tatexvili-Ratiani, Mariam Gariquli, georgiar idazle eta aktorea (h. 1960).
* 1891 – Max Ernst, alemaniar artista (h. 1976).
* 1892 – Klavdia Ode-Vasilieva, palestinar-errusiar arabista eta irakaslea (h. 1965).
* 1894 – Charles Osborne, 69 urtez jarraian zotina izan zuen estatubatuarra (h. 1991).
* 1899 – Robert Hill, britainiar biokimikaria (h. 1991).
* 1900 – Roberto Arlt, argentinar idazle, kazetari eta asmatzailea (h. 1942).
* 1903 – Virgínia Amposta Amposta, kataluniar sindikalista eta maistra (h. 1939).
* 1905 – Edmond Jouhaud, frantziar jenerala (h. 1995).
* 1914 – Alec Guinness, ingeles aktorea (h. 2000).
* 1924 – Daria Diachenko, sobietar partisanoa, Sobietar Batasuneko Heroia (h. 1944).
* 1925 – George MacDonald Fraser, eskoziar idazlea (h. 2008).
* 1926 – Jack Brabham, 1 Formulako australiar pilotua (h. 2014).
* 1927 – Ferenc Puskás, hungariar futbolaria, historiako jokalari onentsuenetako bat (h. 2006).
* 1928 –
** Serge Gainsbourg, frantziar musikari, musikagile, abeslari, idazle, aktore eta zinemagilea (h. 1991).
** Cheikh Hamidou Kane, frantsesezko senegaldar idazlea.
* 1930 – Rosalind Fox Solomon, estatubatuar argazkilaria.
* 1931 – Reizo Fukuhara, japoniar futbolaria (h. 1970).
* 1934 – Paul Cohen, estatubatuar matematikaria (h. 2007).
* 1936 –
** Abdelhamid Brahimi, Aljeriako lehen ministroa (h. 2021).
** Aurelio Galfetti, suitzar arkitektoa (h. 2021).
* 1937 – Antoni Ros-Marbà, kataluniar orkestra-zuzendaria.
* 1939 – Marvin Gaye, estatubatuar musikaria, abeslari eta soul, smooth soul, quiet storm eta blaxploitation ekoizlea (h. 1984).
* 1941 – Ludwika Wujec, poloniar fisikari, irakasle eta politikaria (h. 2024).
* 1942 – Leon Russell, estatubatuar musikari, pianojole, gitarrajole eta kantautorea (h. 2016).
* 1943 –
** Teresa Jordá Vitó, kataluniar akuarela margolaria.
** Annalena Tonelli, italiar misiolari katoliko eta ekintzailea (h. 2003).
* 1945 – Linda Hunt, estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea.
* 1946 – Carol Dunlop, estatubatuar idazlea, itzultzailea, ekintzailea eta argazkilaria (h. 1982).
* 1947 –
** Paquita la del Barrio, mexikar rantxera abeslaria (h. 2025).
** Emmylou Harris, estatubatuar country eta country rock musikagile, abeslari eta jotzailea.
* 1950 –
** Marcial Dorado, galiziar narkotrafikatzailea.
** Zhang Yimou, txinatar zinema zuzendaria.
* 1951 –
** Georges Ibrahim Abdallah, Libanoko militantea, Europan arrazoi politikoengatik espetxean denbora gehien daraman presoa.
** Moriteru Ueshiba, aikidoko japoniar maisua.
* 1952 – Leon Wilkeson, estatubatuar baxu-jotzailea, Lynyrd Skynyrd taldeko kidea (h. 2001).
* 1954 – Yuji Kishioku, japoniar futbolari ohia.
* 1955 – Michael Stone, Ipar Irlandako paramilitar leialista, 1988an IRAko hiru lagunen hiletan jendetza granada eta pistolarekin erasotzeagatik ezaguna.
* 1956 – Pilar de la Oliva, espainiar magistratua.
* 1959 –
** Alberto Fernández, Argentinako presidentea.
** Juha Kankkunen, finlandiar rally pilotua.
** John Lauridsen, daniar futbolari ohia.
** Mai Masri, palestinar zinemagilea.
* 1960 – Linford Christie, britainiar atleta ohia, abiadura probatan aditua.
* 1961 –
** Emmanuel Issoze Ngondet, Gabongo lehen ministroa (h. 2020).
** Keren Woodward, ingeles pop abeslari eta musikagilea.
* 1965 –
** Rodney King, estatubatuar taxilaria, 1991n Los Angelesko poliziak emandako jipoi bategatik ospetsua (h. 2012).
** Cristina López Schlichting, espainiar kazetaria eta COPE irrati-kateko esataria.
* 1966 – Masahiro Sukigara, japoniar futbolari ohia.
* 1969 – Maita Sanchez, filipinar aktore eta politikaria (h. 2024).
* 1971 –
** Francisco Arce, paraguaitar futbolari ohia.
** Edmundo Alves de Souza Neto, brasildar futbolari ohia.
* 1972 – Masahiro Ando, japoniar futbolari ohia.
* 1974 – Tayfun Korkut, turkiar-alemaniar futbolari ohia.
* 1975 –
** Christian Heule, suitzar ziklo-kross txirrindularia.
** Pedro Pascal, txiletar-estatubatuar aktorea.
** Oscar Téllez, espainiar futbolari ohia.
* 1976 –
** Rory Sabbatini, hegoafrikar-eslovakiar golfaria.
** Takahiro Yamanishi, japoniar futbolari ohia.
* 1977 – Michael Fassbender, irlandar-alemaniar aktorea.
* 1979 – Lindy Booth, kanadar aktorea.
* 1980 – Filipa Gonçalves, portugaldar modelo eta aktorea.
* 1984 – Miguel Ángel Moyà, espainiar futbolaria.
* 1986 – Drew Van Acker, estatubatuar aktore eta modeloa.
* 1987 – Shane Lowry, irlandar golflaria.
* 1988 – Kimber James, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko ohi eta modelo transexuala.
* 1999 –
** Sümeyye Aydoğan, turkiar aktorea, kantari eta modeloa.
** Malena Cavo, argentinar eskubaloi jokalaria.

## Heriotzak
### Euskal Herria

* 1305 – Joana I.a Nafarroakoa, Xanpaina eta Brieko kondesa, Nafarroako erregina eta Frantziako erregina ezkontidea (j. 1273).
* 1562 – Diego Alaba Eskibel, arabar apaiza eta legelaria, Kordoban.
* 1825 – Pedro Antonio Olañeta, euskal militar eta politikaria, Bolivian (j. 1770).
* 1871 – Paul Barroilhet, lapurtar opera abeslaria, baritonoa, Parisen (j. 1810).
* 1907 –
** Eduardo Victoria de Lezea, bizkaitar politikari liberal eta abokatua, Bilboko alkatea (j. 1835).
** Wentworth Webster, Euskal Herrian bizi izandako idazle britaniar idazle euskaltzalea (j. 1828).
* 1924 – José María Olabarri Massino, bizkaitar enpresaria (j. 1849).
* 1984 – Angela Figuera Aymerich, gaztelaniaz idatzi zuen bilbotar olerkaria, Madrilen (j. 1902).
* 1998 – GIBek afektaturiko gaztea hil zen. Gaixotasuna zela eta, Iurretako eskola batetik kanporatu zuten.
* 2001 – Jesús Romeo, nafar politikari eta enpresaria, Madrilen (j. 1916).
* 2009 – Luis Peña Gantxegi, gipuzkoar arkitektoa (j. 1926)
* 2013 – Joaquín Gómez Peruyera, bizkaitar futbolaria, Santanderren (j. 1937).
* 2020 –
** Anttoni Etxeberria, gipuzkoar tabernaria eta zerbitzaria (j. 1914).
** Jesus Rikardo Urteaga Repullés, Txetxu, gipuzkoar ETAkidea, Caracasen (j. 1958).

### Mundua

* 1118 – Balduino I.a Jerusalemgoa, Jerusalemgo lehen erregea.
* 1272 – Rikardo Cornwallekoa, erromatarren erregea (j. 1209).
* 1416 – Aragoiko Fernando I.a errege katalanaragoiarra (j. 1380).
* 1507 – San Frantzisko Paolakoa, italiar aszeta (j. 1416).
* 1520 – Luis de Mendoza, espainiar itsasgizon eta esploratzailea.
* 1572 – Elixabete Brunswick-Lüneburgekoa, Brunswick-Lüneburgeko dukesa jaiotzez eta Guelderseko dukesa ezkontzaz (j. 1494).
* 1582 – Ichijō Nobutatsu, Takeda Shingenen hogeita lau jeneraletako bat (j. 1539).
* 1657
** Fernando III.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1608).
** Jean-Jacques Olier, frantziar apaiz eta idazlea (j. 1608).
* 1709 – Giovanni Battista Gaulli, italiar Barroko eta Rococoko margolaria (j. 1639).
* 1791 – Honoré Mirabeau, Frantziako Iraultzako politikaria (j. 1749).
* 1817 – Johann Heinrich Jung-Stilling, alemaniar idazlea (j. 1740).
* 1851 – Rama III.a, Siamgo erregea (j. 1788).
* 1861 – Peter Georg Bang, Danimarkako lehen ministroa (j. 1797).
* 1871 – Francisco Javier de Istúriz, Espainiako presidentea (j. 1790).
* 1872 – Samuel Morse, estatubatuar asmatzailea (j. 1791).
* 1875 – Frantzisko Coll, Aita Coll, kataluniar domingotar erlijiosoa, misiolaria eta Anunciatako Ahizpa Domingotarren fundatzailea (j. 1812).
* 1914 – Paul Heyse, alemaniar idazlea (j. 1830).
* 1922 – Hermann Rorschach, suitzar psikiatra eta psikoanalista (j. 1884).
* 1928 – Theodore William Richards, estatubatuar kimikaria, 1914ko Kimikako Nobel Saria (j. 1868).
* 1930 – Zewditu, Etiopiako Inperioko enperatriza (j. 1876).
* 1931 – Katharine Tynan, irlandar poeta eta idazlea (j. 1859).
* 1933 – Guerau de Liost, kataluniar politikari eta poeta (j. 1878).
* 1944 - Daria Diatxenko, sobietar partisanoa, Sobietar Batasuneko Heroia (j. 1924).
* 1949 – Carlo Galetti, italiar txirrindularia (j. 1882).
* 1952 – Bernard Lyot, frantziar ingeniaria (j. 1897).
* 1953 – Hugo Sperrle, alemaniar militarra (j. 1885).
* 1965 – Jens Hundseid, Norvegiako lehen ministroa (j. 1883).
* 1966 – C. S. Forester, ingeles eleberrigilea (j. 1899).
* 1973 –
** Jascha Horenstein, ukrainar zuzendari judua, Bruckner eta Mahleren goi-mailako interpretatzailetzat joa (j. 1898).
** Alfred Schmitt, frantziar astronomoa (j. 1907).
* 1974 – Georges Pompidou, Frantziako presidentea (j. 1911).
* 1976 - Taos Amrouche, aljeriar idazle eta abeslaria, eleberri bat argitaratu zuen lehen emakume aljeriarra (j. 1913).
* 1987 – Buddy Rich, estatubatuar bateria-jotzailea eta jazzeko orkestra-zuzendaria (j. 1917).
* 1988 – Euros Bowen, galestar poeta (j. 1904).
* 1990 – Aldo Fabrizi, italiar aktorea (j. 1905).
* 1995 – Hannes Alfvén, suediar astronomo eta fisikaria, 1970eko Fisikako Nobel Saria (j. 1908).
* 2002 –
** John Robinson Pierce, estatubatuar ingeniaria, satelite bidezko komunikazioen aitzindaria (j. 1910).
** Shigeo Sugimoto, japoniar futbolaria (j. 1926).
* 2003 – Terenci Moix, kataluniar idazlea (j. 1942).
* 2004 – Lynne Karen Deutsch, estatubatuar astrofisikaria, izpi infragorrien astronomian espezializatua (j. 1956).
* 2005 – Joan Paulo II.a, Aita santua (j. 1920).
* 2007 –
** Henry Lee Giclas, estatubatuar astronomoa (j. 1910).
** Tsuguo Hongo, japoniar mikologoa, Agaricales ordenaren biogeografia eta taxonomian espezialista (j. 1923).
* 2008 – Jacques Bondon, frantziar musikagilea (j. 1927).
* 2015 – Manoel de Oliveira, portugaldar zinema zuzendaria (j. 1908).
* 2016 – Gato Barbieri, argentinar jazz saxofoi-jotzaile eta musikagilea (j. 1932).
* 2018 – Winnie Mandela, hegoafrikar politikaria (j. 1936).
* 2020 – Goyo Benito, espainiar futbolaria (j. 1946).
* 2022 – Leonel Sánchez, txiletar futbolaria (j. 1936).
* 2024 –
** John Barth, estatubatuar idazle postmodernista (j. 1930).
** Maryse Condé, idazlea, feminista eta Karibeko kultura afrikarraren zabalkundeko ekintzailea (j. 1934).
** Zhang Lixiong, txinatar politikari eta militarra (j. 1913).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Harkaitz/Arkaitza eta Harritxu/Harri.
* Haur eta gazte literaturaren nazioarteko eguna.
* Autismoari buruzko Kontzientziaziorako Nazioarteko Eguna.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2511
* Multimedia: 2 April / Q2511