OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aiurdingo tunelaren gertaera

Aiurdingo tunelaren gertaera 1984. urtearen inguruan Arabako Aiurdingo mendatean, Gasteiztik hamalau kilometrora, gertatutako agerpen misteriotsu baten inguruko gorabehera da. Antza denez, tunel haren barruan arazo bat izan zuen automobil bat laguntzera zihoan Ertzaintzaren patruila batek itzal harrigarri batekin topo egin zuen. Gertaerak hedabideetan zabalkunde handia izan zuen, batez ere testiguen artean EAEko poliziaren goi kargu bat zegoelako.

## Historia

Kasuaren elementu harrigarriena testiguen izaera da, zeren eta antzeko gertaerak hiri- eta herri-kondairetan ezagunak baitira. Jose Miguel Ahedok, gaur egun erretreta hartuta dagoena eta 1984ean Ertzaintzaren patruilen burua zena, horrela azaldu zuen gertatutakoa: "negu betean, arazo baten deia jaso eta Aiurdingo tuneletara joan ginen. Tunelean sartzen gara eta irteeran gauza beltz bat ikusten dugu. Argiak jartzen ditugu eta lurreraino ailegatzen den kapa antzeko zerbait ikusten dugu. Ez dugu ezer fisikorik ikusten eta nahasiak gelditzen gara". Geroago esan zuen halaber "ahaztu ezinezko gertaera izan zen". Ahedoren arabera, itzalak bi metroko luzera zuen, besoak irekita zeuzkan eta poliziek hamabost minutu inguruan ikusteko aukera izan zuten. Azkenik, polizia pistola eskuan, automobiletik atera zenean, itzala desagertu omen zen.
Istripua izan zuen bikoteak ere itzala ikusi zuen eta horregatik, hain zuzen, izan zuten arazoa, irudia ikusterakoan bolante kolpe bat eman behar izan zutelako autobidearen erdibitzailean sartzen.
Jose Miguel Ahedoren arabera, itzala bertan desagertu zen. Ondoren, ingurua behatu zuen baina dena normal omen zegoen: autobidearen hesia ondo zegoen eta tokiak ez zuen ezkutatzeko aukera handirik eskaintzen. Tunela, bestetik, laburra da.

## Iker Jiménezen saioa

Iker Jiménez telebistako kazetariak, hogeita hamar urte geroago, Cuatro telebistako kateko Cuarto Milenio saioan kasua azaldu zuen eta, horren ondorioz, Euskal Herriko prentsan zabalkunde handia izan zuen. Dena dela, gertaeren lehenengo informazioak Enrike Etxazaharra parapsikologia ikerlariak zabaldu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.elcorreo.com/alava/sociedad/201411/18/iker-jimenez-resucita-fantasma-20141117184916.html

## Ikus, gainera

* Piztia (Domaikia)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):El Correon argitaratutako erreportaia.
* (Gaztelaniaz):Cuarto Milenio telebista saioak prestatutako elkarrizketa eta gertaeren berreraiketa.
* Datuak: Q31188204
# Prudencio Muguruza

Prudencio "Pruden" Muguruza Guerrero (Gasteiz, 1956ko otsailaren 1a) hasiera bankako langilea bazen, laster lan hori utzi zuen, parapsikologiaren munduan murgiltzeko eta ufologian; gaur egun telebista saio batean tarot irakurtzen du. Haren ospea, batez ere, Otxaten, 1981ean egin zituen argazkien ondorioa da. Bera izan zen Otxate fenomenoa zabaldu zuen ikerlaria. Muguruza Juan Jose Benítez eta Iker Jiménez idazleen kolaboratzailea izan da.

## Bibliografia

* "OVNI en Trebiño. Luces en la puerta secreta", Mundo Desconocido, 67.zk., 1982ko apirilean.
* La verdad de Ochate. El pueblo maldito. Amazon ebook, 2014, 102 or.

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Muguruza idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Mugurutza onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia
* ↑ http://elojocritico.info/ochate-fin-del-misterio/
* ↑ Iker Jiménez: Encuentros: La Historia de los O.V.N.I. en España. Madril: Edaf, 2003. 208. or.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Muguruzari buruzko komentarioa Ochate.com webgunean.
* (Gaztelaniaz): Prudencio Muguruza ETB2an, 2011ko abenduaren 13an.
* Datuak: Q24055314
# Peter Weller

Peter Francis Weller (1947ko ekainaren 24a, Stevens Point, Wisconsin), estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da.
Bere aktore ibilbidean zehar 70 film eta telesaila inguru antzeztu ditu. Nagusiki, RoboCop (1987) eta RoboCop 2 (1990) filmak antzezteagatik ezaguna da, beste antzezpen nabarmenen artean, The Adventures of Buckaroo Banzai Across the 8th Dimension (1984), Star Trek Into Darkness (2013), Mighty Aphrodite (1995), The New Age (1994) eta Naked Lunch (1991) daude.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q360477
* Multimedia: Peter Weller (actor) / Q360477
# Planeta basamortu

Planeta basamortua, bere klima bioma nagusia lehorra den eta Lur planetaren basamortuen sntzekoa duen planeta mota bat da. Adibidez, Eguzki sisteman planeta basamortuaren sdibide nabarmenena Marte da.
# Basil Poledouris

Basil Konstantine Poledouris (1945eko abuztuaren 21a, Kansas City, Missouri - 2006ko azaroaren 8a, Los Angeles, Kalifornia, estatubatuar musikagile bat izan zen, nagusiko filmen soinu bandak konposatzeagarik ezaguna. Batipat, John Milius eta Paul Verhoeven zuzendariekin elkarlanean aritu zen.
Konposatutako filmeen soinu banda nabarmenenak honakoak dira: Conan the Barbarian (1982), Red Dawn (1984), Iron Eagle (1986), RoboCop (1987), The Hunt for Red October (1990), Free Willy (1993), Starship Troopers (1997) eta Les Misérables (1998).

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q83906
# Esziofito

Landare esziofiloa edo esziofitoa argi gutxiko ingurunetan bizitzera moldatutakoa da. Esate baterako, oihanpeko landareak esziofiloak izaten dira.

## Erreferentziak

* ↑ Landare esziofilo. Euskalterm, ivap.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2025-1-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4447755
# Georges Hyvernaud

Georges Hyvernaud (Saint-Yrieix-sur-Charente, 1902ko otsailaren 22a – Paris, 1983ko martxoaren 24a) frantziar idazlea izan zen.
Nekazari eta langile jatorriko familia batean jaio zen. Institutuan ikasle bikaina izan zen eta oposizioz sartu zen Saint-Cloud-eko École normale supérieure delakoan. Ikasketak amaitu ondoren, irakasle izan zen Arrasen 1926tik 1934ra eta Dijonen 1934tik 1939ra. 1936an Andrée Deromerekin ezkondu zen.
1940an alemanek preso hartu zuten. Ofizialentzako presondegietan igaro zuen gerra, asperduraz eta pasibotasunez beteriko gatibualdian.
Gerra ostean Lettre à une petite fille eta bi liburu argitaratu zituen: La Peau et les Os (1949) eta Le Wagon à vaches (1953). Bere idazkiak axolagabe hartu zituen eta literatura utzi eta irakaskuntzari ekin zion erretiroa hartu arte. Aitormena hil ondoren iritsi zitzaion, bere liburuak berrargitaratu ondoren.
La Peau et les Os (Azala eta hezurrak) izeneko eleberrian, modu autobiografikoan deskribatzen du ofizial frantses baten gatibualdia. Espetxetik itzuli ondoren, familiako bazkari batean, lotiak, gabeziak eta espetxean elkarrekin bizitzea kontatzen ditu. Narrazioa alemanek fusilatutako gazte baten istorio tragikoarekin amaitzen da.

## Lanak

* La Peau et les Os (Éditions du Scorpion, 1949)
* Le Wagon à vaches (Denoël, 1953)
* Lettres de Poméranie (1940-1945), édition présentée par Andrée Hyvernaud & annotée par Guy Durliat, éditions Claire Paulhan, 2002, ISBN 2-912222-16-8
* Lettre anonyme (1986)
* L'ivrogne et l'emmerdeur: Lettres à sa femme (1939-1940)
* Voie de garage, (1941-1944)
* Visite au scorpion
* Carnets d'oflag (1987)
* Lettre à une petite fille
* Feuilles volantes (1995)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692887
# Enrique Arancibia Clavel

Enrique Lautaro Arancibia Clavel (Punta Arenas, 1944ko urriaren 13a - Buenos Aires, 2011ko apirilaren 28a) eskuin muturreko terrorista bat izan zen, eta, ondoren, Txileko Inteligentzia Nazionaleko Zuzendaritzako (DINA) agente bat (Luis Felipe Alemparte Díaz izengoitiarekin). Buenos Airesen (Argentina) erbeste ez-ofizialean bizi zen, 1970eko urriaren 25ean René Schneider Txileko Armadako Komandante Nagusia hil ostean. Kasu horretan hiltzaile taldeko Koordinatzailea izatea leporatu zioten.

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ «Enrique Arancibia Clavel, de agente a espía para la “casi guerra” del 78» El Mostrador 23 de agosto de3 2007.
* ↑ «Muerte y misterio en el centro porteño: fue hallado sin vida Arancibia Clavel» Infobae.com 28 de abril de 2011.
* ↑ Cuando la Derecha optó por las bombas. .

## Kanpo estekak

* "Arancibia Claveli buruz kontatzen ez den istorioa"
* Ginzberg, Victoria. (2000). «Inocente, pero agente DINA» https://www.pagina12.com.ar.
* León, Gonzalo. (2011). «Un clavel para Arancibia» http://www.puntofinal.cl.
* Datuak: Q3302531
# Jorge Aráoz Badi

Jorge Aráoz Badí (Jorge Goloboff izenarekin jaioa; Carlos Casares, 1928ko urriaren 30a - Buenos Aires, 2023ko uztailaren 21a) Argentinako musika klasikoko kritikaria izan zen.
Jorge Goloboff familia musikal batean jaio zen, Golobofftarren baitan. Ama piano-jotzailea zen eta film mutuak musikatzen zituen Casareseko Verdi zinema antzokian; aitak ganbera-musikako kontzertuak antolatzen zituen. Pehuajon bigarren hezkuntzako ikasketak egin ondoren, Buenos Airesen Musikologia ikasi zuen.
Hainbat hamarkadatan idatzi zuen La Nación egunkarian, Colón Antzokiaren aldizkarian; Antzokiko prentsa-burua izan zen, laurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean. Halaber, Revista Clásica y Música & CD aldizkarietako zuzendari izan zen, eta Confirmar eta Análisis aldizkarietako erredakzioburua. Buenos Aires Musical konpainiako erredakzio idazkaria izan zen eta Radio Mitre-n komentarista gisa kolaboratu zuen Evento al día saioan. Irrati eta telebistako bere lana Radio Continental, Udal Irrati eta ATCra (7. kanala) zabaldu zen. Teatro Colón: A Telón Abierto (1999) liburuaren argitalpen-koordinatzailea izan zen, eta erredaktore gisa ere parte hartu zuen. Gainera, 1997an Musika Klasikoaren Connected Saria jaso zuen.
1967an, Héctor Yánover eta Samuel Graboisekin batera, AMB diskoetxea sortu zuen, eta binilozko diskoen bilduma garrantzitsu bat argitaratu zuen idazleen testuak irakurtzen zituzten grabazioekin. Egile hauen ahotsak grabatu ziren: Jorge Luis Borges, Julio Cortázar, Pablo Neruda, Raúl Gonzalez Tuñón, Ernesto Sabato, José Pedroni, Manuel Mujica Lainez, Leopoldo Marechal, Gabriel García Márquez, César Tiempo, Silvina Bullrich, León Felipe, Francisco Luis Bernárdez, Florencio Escardó, Oliverio Girondo, Beatriz Guido, Paul Eluard, Louis Aragon, Gila eta José María Rosa, besteak beste. 2002an grabazio horietako batzuk berrargitaratu ziren.
2001-2012 artean Madrilen bizi izan zen. 2017ra arte El jardín de las delicias irratsaioa izan zuen, Radio Nacional Clasicaren eskutik.

## Erreferentziak

* ↑ «Cómo fue el único viaje de Gabriel García Márquez a la Argentina» Ministerio de Cultura (Argentina) 31 de agosto de 2017.
* ↑ «AMB Discográfica» Colección Voces que dejan huellas.
* ↑ «AMB Discográfica» Discogs.

## Kanpo estekak

* https://www.magicasruinas.com.ar/revistero/esto/revdesto187.htm
* Datuak: Q120803688
# José Arce

José Arce (Loberia, Buenos Aires, 1881eko urriaren 15a - Buenos Aires, 1968ko uztailaren 27a) argentinako medikua, diputatua eta diplomatikoa izan zen.

## Bizitza pertsonala

Aitak nekazaritza eta abeltzaintzako establezimendu garrantzitsua zuen Loberian. Maria Castro Escaladarekin ezkonduta egon zen, eta alaba bakarra izan zuen; 13 urte zituela hil zen, eta, ondorioz, ezkontza desegin egin zen. Orduan, Artzek beste etxe bat eraikiarazi zuen Buenos Aireseko Vicente Lopez kaleko 2220. zenbakian, eta bertan bizi izan zen; bertan organo bat ezarri zuen, Arce exekutatzaile zuhurra zelarik. Etxea Buenos Aireseko Unibertsitateari eman zioten ondoren, eta Julio Argentino Roca Museoarentzat izan zen.

## Aintzatespenak

Bere omenez Madrilgo kale batek eta Palmako beste batek daramate izena.
Bere dominen artean, Frantziako Ohorezko Legioarena eta Espainiako Isabel Katolikoaren Gurutze Handiarena jaso zituen.

## Erreferentziak

* ↑ «El médico que honró a Lobería» senderomultimedios.com.ar 2021eko urriaren 15a.
* 1 2 Arce, José. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q321086
* Multimedia: José Arce / Q321086
# Felipe Arana

Felipe Benicio de la Paz Arana Andonaegui (Buenos Aires, 1786ko abuztuaren 24a - ibid, 1865eko uztailaren 11) argentinar legelari eta politikaria izan zen.

## Karrera politikoa

Txileko Santiagoko San Felipe Errege Unibertsitateko abokatua, 1810eko maiatzaren 22ko Kabildo Ireki historikoan parte hartu zuen, Maiatzeko Iraultza ekarri zuen kausa kreolearen alde bozkatuz.
1813an, hiriko kabildoko sindiko nagusi izendatu zuten —Miguel Mariano de Villegas doktoreak bete zuen kargua 1810etik—, eta kargu horretan 1815. urtera arte egon zen. Urte horretan, Behaketa Batzordean sartu zen, Alvear-en gobernua erori ondoren gobernuaren ekintzak zaintzeko. 1815eko maiatzeko behin-behineko Estatutuaren zatirik handiena idatzi zuen, behin-behineko konstituzio moduko bat, gobernua zuzendu behar zuena. Etorkizunean Arana federala izango bazen ere, estatutua nabarmen bateratzailea zen. Juan Larrea eta Guillermo Pio Whiteren aurkako epaiketak aurrera eramatea ere bere gain izan zuen, fiskoari iruzur egiteagatik.
1820tik aurrera, diputatu probintziala izan zen. Bernardino Rivadaviaren proiektuaren aurka egin zuen, Buenos Aires probintzia hiru zatitan banatzearen aurka, zeinetatik hiria barne hartzen zuena nazionalizatua izango zen.
Manuel Dorrego gobernadorearen garaian legealdiko lehendakaritza hartu zuen, eta alderdi federal dorregistako kidea zen. Juan Lavalleren iraultzaren aurka agertu zen, eta Cañuelasko itunean adostutako gobernu kontseilu aholku-emaileko kide izan zen, 1829. urtearen hasieran Lavallek antolatutakoa ordezkatzen zuena. Ordezkarien Aretora itzuli zen, eta hiru aldiz izan zen presidente. Apelazio Ganberako bokala ere izan zen.
Juan Ramon Balcarce gobernadorea lehengo unitarioengana hurbildu eta haiekin talde federal berri bat osatu nahi izan zuenean, aurka agertu zen lehenetarikoa izan zen, 1829an garaituek alderdi federala xurgatuko zutela iritzita. Litekeena da Aranak konbentzitu izana Encarnación Ezcurra, bere senarrari, Juan Manuel de Rosas jeneralari, adikzioa zion alderdi federalaren agintea hartzeko. Balcarce boteretik kentzea babestu zuen, eta Juan Jose Viamonte aukeratu zuen bere ordez.

## Azken urteak

Bigarren blokeoa amaitu eta gutxira, Montevideoko setiatuen, Itsasertzeko gobernu federalen eta Brasilgo Inperioaren aliantza batek, Aranak borrokarako baliabiderik izan ez zuena, Rosasen gobernu luzearekin amaitu zuen. Bere garaileak, Justo Jose de Urquizak, kargu berean mantendu zuen 1852ko apirilaren 6ra arte, Estatu Kontseiluko kide izendatu zuten arte. Geroago, bizitza pribatura erretiratu zen bere estantzian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1403170
# Suðurnes

Suðurnes (euskaraz: «hegoaldeko penintsula») Islandiako hego-mendebaldean dagoen eskualdea da, Reykjanes penintsulan dagoena.

## Udalak

* Garður (1.542 biztanle),
* Grindavík (2.849 biztanle),
* Reykjanesbær (14.208 biztanle),
* Sandgerði (1.750 biztanle),
* Vogar (1.215 biztanle)

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| Urtea | Biztanleria | Islandiarren ehunekoa |
| 1920 | 2.497 | % 2,64 |
| 1930 | 2.820 | % 2,60 |
| 1940 | 3.472 | % 2,86 |
| 1950 | 5.058 | % 3,51 |
| 1960 | 8.924 | % 4,98 |
| 1970 | 10.584 | % 5,17 |
| 1980 | 13.302 | % 5,75 |
| 1990 | 15.202 | % 5,90 |
| 2000 | 16.491 | % 5,79 |
| 2007 | 20.415 | % 6,48 |

## Galeria

* Reykjanes penintsula
* Bláa Lónið spa
* Eldey uhartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212768
* Multimedia: Suðurnes / Q212768
# Vestmannaeyjar

Vestmannaeyjar Islandia hegoaldean dagoen uharte multzo eta udalerria da.
Guztira 4.142 pertsona bizi dira uharteetan, horietako 4.135 Heimaey uharte handienean.
1973an Eldfell sumendiaren erupzioa izan zen Heimaey uhartean.

## Uharteak

* Heimaey (13,4 km²)
* Surtsey (1,4 km²)
* Elliðaey (0,45 km²)
* Bjarnarey (0,32 km²)
* Álsey (0,25 km²)
* Suðurey (0,20 km²)
* Brandur (0,1 km²)
* Hellisey (0,1 km²)
* Súlnasker (0,03 km²)
* Geldungur (0,02 km²)
* Geirfuglasker (0,02 km²)
* Hani, Hæna eta Hrauney eta Grasleysa uharte txikiak Smáeyjar deituak.
Guztira: 16.3 km²

## Klima

Datu klimatikoak (Vestmannaeyjar) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 3 | 3 | 3 | 4 | 7 | 9 | 11 | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | 6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -1 | 1 | 0 | 2 | 4 | 7 | 8 | 8 | 6 | 4 | 1 | 0 | 3.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 145 | 117 | 114 | 99 | 84 | 84 | 81 | 94 | 137 | 152 | 135 | 147 | 1389.4 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Garraioa

Heimaey uhartearen eta Islandia arteko ferry zerbitzua eskaintzen du Eimskip garraio enpresak.
Horrez gain, Vestmannaeyjarreko aireportuan Reykavikeko aireporturako ohiko hegaldiak daude.

## Erreferentziak

* ↑ Weatherbase: Historical Weather for Vestmannaeyjar, Iceland. Weatherbase. Retrieved on November 24, 2011.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea.
* Datuak: Q187251
* Multimedia: Vestmannaeyjar / Q187251
# Julia de Wolf Gibbs

Julia de Wolf Gibbs (Boston, 1866ko otsailaren 24a – 1952) estatubatuar idazle eta artista izan zen.

## Bizitza

Franklin Gibbs eta Ann de Wolf Lovetten alaba, Bostonen (Massachusetts) jaio zen eta Ingalaterran hazi zen, irakasle pribatu baten eskutik ikasketak eginez. 1878an Bostonera itzuli zen eta han artea ikasi zuen eskola pribatuetan. Geroagoko ikasketak Ingalaterran eta Italian egin zituen. 1889an Daniel Dulany Addison elizgizon episkopalianoarekin ezkondu zen. Artista gisa, apaingarriak, mosaikoak, metalezko lanak, brodatuak, armarriak eta ilustrazioak egin zituen. Liburu, antzezlan, abesti eta Gabon kanta ugari idatzi zituen. 1952an hil zen, eta Evergreen hilerrian lurperatu zuten.

## Lanak

* Wouldn't You Like to Know (1885)
* A False Note (1888)
* Art of the Pitti Palace (1903)
* Florestan the Troubadour (1903)
* Classic Myths in Art (1904)
* Art of the National Gallery (1905)
* The Art of the Dresden Gallery (1907)
* Arts and Crafts in the Middle Ages (1908)
* Mrs. John Vernon (1908)
* The Boston Museum of Fine Arts (1910)
* A False Note (1912)
* Blighted Buds (1912)
* The Spell of England (1912)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Motter, H. L. (1911). The International Who's who: Who's who in the World : a Biographical Dictionary of the World's Notable Living Men and Women. (2. argitaraldia) International Who's Who Publishing Company, 9 or. (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Ingelesez) Colby, Frank Moore; Williams, Talcott. (1918). The New International Encyclopaedia. Dodd, Mead and company, 132 or. (Noiz kontsultatua: 2025-01-25).
# Boston

Boston Ameriketako Estatu Batuetako Massachusetts estatuko hiriburua eta hiririk handiena da, eta aldi berean AEBetako hiririk zaharrenetariko bat. Ingalaterra Berriko hiririk handiena denez, eskualdeko erdigune ekonomiko eta kultural kontsideratzen da. 2008an hiriak 609.023 biztanle zituen eta 4,5 milioi biztanleko Boston Handia metrolopolitar gunean kokatzen da.
Herrialde bizi-maila altuenetarikoa du eta bertan Harvard Unibertsitatea eta Massachusetts Institute of Technology ospetsuak kokatzen dira, bata 1636an sortua eta bestea 1861an sortua, biak Bostonetik gertu, Cambridgen.

## Klima

Aukeratu beheko zatian urte-tarte bat, urte horiek goian xehetasun handiagoz ikusteko.
Ikusi edo aldatu datu gordinak.
Datu klimatikoak (Bostongo Logan aireportua, 1981-2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 22 | 21 | 32 | 34 | 36 | 38 | 40 | 39 | 39 | 32 | 28 | 24 | 40 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 2 | 4 | 8 | 13 | 19 | 25 | 28 | 27 | 23 | 17 | 11 | 5 | 15.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -5 | -4 | -0 | 5 | 10 | 15 | 19 | 18 | 14 | 8 | 3 | -2 | 6.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -25 | -28 | -22 | -11 | -1 | 5 | 10 | 8 | 1 | -4 | -19 | -27 | -28 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 85 | 83 | 110 | 95 | 88 | 93 | 87 | 84 | 87 | 100 | 101 | 96 | 1110 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) | 11.3 | 9.8 | 11.6 | 11.2 | 12.0 | 10.8 | 9.6 | 9.4 | 8.6 | 9.4 | 10.6 | 11.6 | 125.9 |
| Elur egunak (≥ 0.1 in) | 6.8 | 5.3 | 4.2 | .8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | .1 | .8 | 4.6 | 22.6 |
| Eguzki orduak | 164.3 | 169.5 | 213.9 | 228.0 | 266.6 | 288.0 | 300.7 | 275.9 | 237.0 | 207.7 | 144.0 | 142.6 | 2638.2 |
| Iturria: http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=box NOAA ||||||||||||||

## Bostondar ezagunak

* John Adams (1735-1826), AEBetako presidentea.
* Ralph Waldo Emerson (1803-1882), filosofo eta idazlea.
* Edgar Allan Poe (1809-1849), idazlea.
* Julia de Wolf Gibbs (1866-1952), idazle eta artista.
* John Fitzgerald Kennedy (1917-1963) AEBetako presidentea.
* John McCarthy (1927-2011), informatikaria.
* Michael Bloomberg (1942-), politikaria.
* Ben Affleck (1972-), aktorea.

## Herri eta hiri senidetuak

Boston ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
| Atenas (Grezia) Bartzelona (Katalunia) Beira (Mozambike) | Belfast (Ipar Irlanda) (Erresuma Batua) Estrasburgo (Frantzia) Haifa (Israel) | Hangzhou (Txina) Kyoto (Japonia) Melbourne (Australia) | Padua (Italia) Praia (Cabo Verde) Santo Domingo (Dominikar Errepublika) | Sekondi-Takoradi (Ghana) Taipei (Taiwan) (1996) |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-29).
* ↑ (Ingelesez) Taipei City Council. (Noiz kontsultatua: 2018-07-28).

## Ikus, gainera

* Boston Bruins
* Boston Celtics
* Boston Red Sox
* Bostongo Arte Ederren Museoa
* Logan nazioarteko aireportua
* Massachusetts

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Boston hiriko webgune ofiziala
* (Ingelesez) Harvardeko unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q100
* Multimedia: Boston / Q100
# Antonia Plana

Antonia Plana (Espainia, 1889 – Madril, 1952ko martxoaren 29a) aktore espainiarra izan zen. Ezaguna egin zen, batez ere, El crimen de la calle de Bordadores (1946), La revoltosa (1950) eta Una noche en blanco (1949) lanekin.

## Aktore ibilbidea
### Antzerkia

Batez ere antzerki-aktorea izan zen. Gaztetan bere senarrarekin, Emilio Díaz aktorearekin, osatu zuen konpainia. 1929an alargundu zen. XX. mendearen lehen erdian Espainiako antzerkiko dama handiak interpretatu zituen. Dozenaka lan estreinatu zituen, besteak beste, La propia estimación, Los ciudadanos de la casa deshabitada, El amor solo dura 2.000 metros eta Los ladrones somos gente honrada.

#### Zinema

Ibilbide zinematografikoa ere izan zuen, laburra izan bazen ere. Edgar Nevilleren "El crimen de la calle de Bordadores" filmean egindako lana nabarmendu behar da, zeinetan Petra neskamea interpretatu zuen.
1952ko martxoaren 29an hil zen Madrilen.

## Sariak
### Zinemako Idazleen Zirkuluaren dominak

| Urtea | Kategoria | Filma | Emaitza |
| 1946 | Bigarren mailako aktore onena | El Crimen de la calle bordadores | Irabazlea |

## Iruditegia

* Antonia Plana La Esferan, 1916-10-28
* Antonia Plana Mundo Gráficon

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Antonia Plana - Biography» IMDb (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ Alesves. (2018-06-20). «Enciclopedia del Cine Español: Antonia Plana» Enciclopedia del Cine Español (Noiz kontsultatua: 2022-02-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) SensaCine. «Filmografía Antonia Plana» SensaCine.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Antonia Plana» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Antonia Plana - Biografía, mejores películas, series, imágenes y noticias» La Vanguardia 2022-05-09 (Noiz kontsultatua: 2025-01-10).
* ↑ «ABC MADRID 30-03-1952 página 46 - Archivo ABC» abc 2019-08-06 (Noiz kontsultatua: 2022-02-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Medallas del Círculo de Escritores Cinematográficos. 2022-02-12 (Noiz kontsultatua: 2022-02-17).

## Kanpo estekak

* Obituario en el Diario ABC de 30 de marzo de 1952
* Ficha en IMDb
* Datuak: Q5697595
* Multimedia: Antonia Plana / Q5697595
# Enaitz

Enaitz, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arantzazu aldeko Urbiako sarbidea zaintzen duen mendia da, ermitaren gainaldean zutitzen dena eta Aizkorriko mendikate luzearen erdialdean duen kokapenagatik begiratoki paregabea. Behin Urbiara igoz gero erraza da bere gandorra zeharkatzea, gorabehera txikia baita. Bi tontor bereizi ditu, buzoi banarekin. Ez da zaila inguruko mendiekin batera ibilbide berean sartzea, beti bide bazterrean gelditzen da eta.

## Kanpo estekak

Enaitz, http://www.euskal-herria.org/.