OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Madeline Kahn

Madeline Kahn (Boston, Massachusetts, 1942ko irailaren 29a - New York, 1999ko abenduaren 3a) aktore eta abeslari liriko estatubatuarra izan zen, eta Mel Brooksen filmetan ospea lortu zuen aktore komiko gisa. Bi nominazio jaso zituen Oscar sarietan eta Tony saria ere irabazi zuen 1993an, lau aldiz izendatu zuten antzerki-sari horretarako, eta bost aldiz Urrezko Globorako.

## Ibilbidea

Madeline Gail Wolfson Bostonen jaio zen eta New Yorken bizi izan zen txikitatik. Queenseko Martin Van Buren High School-en ikasi zuen, Hofstra University-n antzerkigintza ikasteko beka bat lortu zuen eta 1964 bertan graduatu zen.
1967an egin zuen debuta Broadwayn, eta 1968an Leonard Bernsteinen Candide operetan parte hartu zuen, konpositorearen 50. urtebetetzearen ohoretan. Hainbat showetan eta musikaletan aritu zen, zineman debuta eginez De Düva (Usoa) film laburrean, Ingmar Bergmanren estiloari buruzko parodia batean, eta Peter Bogdanovichen What 's Up Doc? (1972) filmean Ryan O' Neal eta Barbra Streisandekin batera.
Haren ondoren, Paper Moon filmak Oscarretarako izendapena lortu zuen, "Trixie Delight" , eta Mel Brooksen film komikoetan egindako paper nabarmenak: Blazing Saddles (1974) (Marlene Dietrichen parodia gogoangarria, "Lili von Shtupp" mendebalde urrunean, Oscarretarako beste hautagaitza bat merezi izan zuen); Young Frankenstein, munstroaren neska-laguna, Jeanette MacDonalden parodian (1974); At Long Last Love (1975); High Anxiety (1977); eta History of the World, Part 1 (1981) filmean Nympho enperatriz sentsuala.
Hainbat filmen ondoren, 1983an bere showaren protagonista izan zen telebistan, "Oh Madeline", hainbat saiotan parte hartuz, hala nola Muppetsak, Carol Burnett, Johnny Carson, Irving Berlinen mendeurrenaren ospakizunetan Carnegie Hall, etab.
Bere karreraren amaiera aldera antzerkira itzuli zen Judy Hollidayren paperean Born Yesterdayren revivalean 1989an.
1993an emakumezko aktore onenaren Tony Saria irabazi zuen Wendy Wassersteinen Rosensweig ahizpengatik.

## Gaixotasuna eta heriotza

Kahni obulutegiko minbizia diagnostikatu zioten 1998an. Tratamendua jaso zuen, Cosby'-n lanean jarraitu zuen, eta John Hansburyrekin ezkondu zen 1999ko udan. Hala ere, gaixotasuna berehala zabaldu zen, eta 1999ko abenduaren 3an hil zen, 57 urte zituela.
Abenduaren 6an erraustu zuten North Bergeneko (New Jersey) Garden State Crematoryn, Haren oroimenari eskainitako banku bat Central Parken eraiki zuten haren senar Johnek eta anaia Jeffreyk. Bankua Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir-etik gertu dago, West 87th Street.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Madeline Kahn - Awards» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* ↑ operazine. (2007-08-10). Madeline Kahn on her opera career. (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* ↑ JohnJames138. (2007-11-26). Blazing Saddles - Lilly Von Schtupp. (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* ↑ «- YouTube» www.youtube.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* ↑ «- YouTube» www.youtube.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* ↑ Mr Bungee. (2007-09-09). Madeline Kahn - You'd Be Surprised!. (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* Datuak: Q234068
* Multimedia: Madeline Kahn / Q234068
# Juan Matute

Juan Matute Azpitarte (Bilbo, 1961eko urtarrilaren 16a - ) euskal zaldizkoa izan zen, hirutan Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena.

## Kirol-ibilbidea

Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
| Urtea | Txapelketa | Lekua | Postua | Modalitatea |
| 1982 | Munduko Txapelketa | Le Pin-au-Haras (Frantzia) | 1.a | Jauziak |
| 1988 | Olinpiar Jokoak | Seul (Hego Korea) | 44.a | Dressage mistoa, banaka |
| 1992 | Olinpiar Jokoak | Bartzelona (Espainia) | 43.a | Dressage mistoa, banaka |
| 1995 | Europako Hipika Txapelketa | Luxenburgo (Luxenburgo) | 6.a | Dressage mistoa, taldeka |
| 1996 | Olinpiar Jokoak | Atlanta (AEB) | 46.a | Dressage mistoa, banaka |
| 1996 | Olinpiar Jokoak | Atlanta (AEB) | 7.a | Dressage mistoa, taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q12261055
# Paul Huet

Paul Huet (Paris, 1803ko urriaren 3a – ibidem, 1869ko urtarrilaren 8a) frantziar margolaria izan zen.
Antoine-Jean Gros eta Pierre-Narcisse Guérinen ikasle izan zen. Grosen estudioan Richard Parkes Bonington margolari ingelesa ezagutu zuen eta honek neoklasizismoari uko egiteko eta naturaren behaketan oinarritutako paisaiak margotzen hasteko eragina izan zuen. Bere ondorengo lanak estilo ingelesaren imitazioa maisu holandar eta flandestarren estiloarekin konbinatu zuen.
1827tik Parisko aretoan erakutsi zuen. 1830eko Uztaileko Iraultzan parte hartu zuen eta denbora batez politika errepublikarrean parte hartu zuen. 1848ko aretotik eta 1855eko Erakusketa Unibertsaletik dominak jaso zituen. 1867ko Erakusketa Unibertsalean ere parte hartu zuen.

## Iruditegia

* Vue générale d'Avignon et de Villeneuve-lès-Avignon, prise de l'intérieur du Fort Saint-André (1834)
* Fontaine-de-Vaucluse (1839)
* Vue d'Avignon prise du côté nord (1841)
* Chaumière normande (c. 1850)
* La Laïta à marée haute (1865-1868)
* Le Val d'Enfer au pied du Sancy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1354027
* Multimedia: Paul Huet / Q1354027
# Lana Wachowski

Lana Wachowski (Chicago, 1965) zine zuzendari estatubatuarra da, bere ahizpa Lilly Wachowskirekin batera, Wachowskitarren bikote artistiko eta sortzaile gisa ezaguna. Emakume transgeneroa da Lana Wachowski, Lilly ahizpa bezala, baina ahizpa baino urte gutxi batzuk lehenago agertu zen Lana publikoki emakume gisa.

## Bizitza pertsonala

Lanak Bard College unibertsitatean ikasi zuen New York estatuan, baina karrera amaitu gabe utzi eta lanean hasi zen, etxe-pintaketa eta eraikuntza lantean. 1990eko hamarkadan zinearen munduan hasi zen barneratzen, 1996an lehen filma egin zuenetik, zuzendaritza partekatuz Lillyrekin. Garai hartan Larry Wachowski izenarekin zen ezaguna, Andy Wachowskiren anai gisa.
1993an Thea Bloomekin ezkondu zen. 2002an dibortziatu ziren, ordurako hasia zuelarik harreman bat Karin Winslowrekin, zeina dominatrix gisa lan egiten zuela ezagutu zuen BDSM klub batean, Los Angelesen. 2009an ezkondu ziren Karin eta Lana.
2000. urtetik aurrera Lanaren trantsizioaz edo genero-izaeraz zurrumurruak zabaldu ziren, eta hura gauzatu zen, hasieran pribatuki, 2008 eta 2010 urteen artean edo, eta 2012an jada agerian elkarrizketa bat eskaini zuelarik Cloud Atlas filmaz hitz egiten. 2010eko hamarkada hasieran Lana Wachowski izena erabiltzen hasi zen, eta lan-bikote artistiko gisa "Lana eta Andy Wachowski" anai-arrebak agertu izan ziren urte batzuez, harik eta Andy izan zena Lilly Wachowski eta emakumezko gisa agertu zen arte 2016an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9545711
* Multimedia: Lana Wachowski / Q9545711
# Exidia recisa

Exidia recisa Auriculariaceae familiako onddo espezie bat da, Erresuma Batuan ingelesezko amber jelly izenarekin ezagutzen da. Basiodiokarpoak (fruitu-gorputzak) gelatinakarak dira, marroi-laranja kolorekoak eta turbinatuak (erpin forman). Normalean hildako sahatsen adaxka eta adarrei atxikita hazten da eta Europan eta ziurrenik beste leku batzuetan ere aurkitzen da, nahiz eta aspaldidanik Ipar Amerikako Exidia crenata espeziearekin nahastu.

## Deskribapena

Exidia recisa-ak fruitu-gorputz gelatinakara laranja-marroi kolorekoak edo anbar kolorekoak eratzen ditu, hasieran irmoak eta apur bat konikoak, adinarekin ahul eta zintzilikarioak bihurtuz eta 2,5 cm inguruko zabalerakoak. Fruitu-gorputzak, oro har, gregario hazten dira, baina normalean ez dira elkartzen. Goiko gainazala, esporak dituena, leuna eta distiratsua da, behekoa berriz, leuna eta matea. Fruitu-gorputzak zurari une batean atxikitzen zaio, baina ez dute hankarik. Espora-jalkina zuria da.
Etimologia: Recisa epitetoak moztua esan nahi du, fruitu-gorputzen formari erreferentzia eginez.

## Sinonimoak

Auricularia sagarum, Exidia straminea, Peziza gelatinosa, Tremella recisa, Tremella salicum

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Europan, Exidia repanda-ren fruitu-gorputzak antzeko kolorea dute eta mikroskopikoki bereizezinak dira. Hala ere fruitu-gorputzak botoi formakoak dira, ez dira inoiz koniko edo zintzilikariak bihurtzen, eta espeziea urkietan aurkitzen da normalean, inoiz ez sahatsetan.
Exidia umbrinella-ren fruitu-gorputzak ere antzekoak dira, baina espeziea koniferoetan bakarrik aurkitzen da eta arraroa da. Exidia bruneola ere ez da ohikoa eta burzuntzetan aurkitzen da. Oso hedatuta dagoen Exidia glandulosa delakoak ere fruitu-gorputzak marroi-beltzaxka kolorekoak ditu, askoz ilunagoak, bere gainazalean garatxo sakabanatu edo ziri itxurako irtengune txikiekin

## Sasoia eta lekua

Batez ere udazkenean eta neguan hazten da. Egurra usteltzen duen espeziea da, normalean hildako adaxka eta adarretan zurari atxikita egoten dena. Hasiera batean sahatsetan erregistratu zen eta substratu honetan ageri da gehien, nahiz eta haltzetan eta Prunus espezieetan ere agertu den.

## Banaketa eremua

Europan oso hedatua dago, baina banaketa beste leku batzuetan ez da ziurra, duela gutxi bereiztu delako morfologikoki antzeko espezietatik Ipar Amerikan eta Asian

## Erreferentziak

* ↑ Holden L. (abril de 2022). «Nombres en inglés de los hongos 2022» . British Mycological Society . Consultado el 1 de febrero de 2022.
* ↑ Malysheva VF (2012). "Una revisión del género Exidia (Auriculariales, Basidiomycota) en Rusia". Mikologiya i Fitopatologiya . 46 : 365-376.
* ↑ Wu F, Zhao Q, Yang ZL, Ye SY, Rivoire B, Dai YC (2020). " Exidia yadongensis , una nueva especie comestible del este de Asia". Mycosystema . 39 : 1203– 1214. doi : 10.13346/j.mycosystema.200205 ..
# Numismatika

Numismatika txanpon, domina eta billeteak aztertzen dituen jakintza-arloa da. Numismatikak laguntza handia dakarkie beste jakintzei, aztergai dituen txanponen aleazioen nolakotasuna eta pisua, metala, zabalkundea, testuak eta irudiak aztertuz oso datu baliagarriak ematen dutelako geografiaz, historiaz, erlijioaz, ohiturez, arteaz, ekonomiaz eta salerosketez. XVI. mendetik aurrera, numismatikak zabalkunde eta aurreramendu handia izan zuen. Gaur egun, Nazioarteko Batzorde batek ikerketarako jarraibideak arautzen ditu, eta nazioarteko kongresuak antolatzen. Numismatikari buruzko argitalpen asko daude; Parisko Revue Numismatique da zaharrena. Numismatikak badu, ikerketaz gainera, salerosketa-alderdi bat, txanpon- eta domina-bildumagileei dagokiena.
Txanponak kanpoko ikuspegitik azter daiteke, elementu neurgarriak kontuan hartuz, hala nola materia, pisua eta neurriak. Bestalde, barruko elementuak ere aztertzen dira, hala nola, txanponaren irudiak eta inskripzioak. Lortutako datuek iraganeko moneta-emisioen tipologiak berreraikitzeko ez ezik, historia ekonomikoa eta boterearen sinbologia ezagutzeko ere balio dute.

## Etimologia

Numimatika terminoa latineko numisma-tik dator («txanpon») eta grezierako νόμισμα, «nomisma, «txanpon arrunta, ohitura») hitzetik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Leal, Carolina Corporales. (2012). «María Teresa MUÑOZ SERRULLA (coord. y ed.), "La Moneda: Investigación numismática y fuentes archivísticas", Madrid, Ed. Asociación de Amigos del Archivo Histórico Nacional y Departamento de Ciencias y Técnicas Historiográficas y de Arqueología...» Documenta & Instrumenta (10): 168–172. ISSN 1697-3798. (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «NUMISMÁTICA» Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631286
* Multimedia: Numismatics / Q631286
# Trem das Onze

Trem das Onze Adoniran Barbosa konpositorearen samba ospetsuena da.
Demônios da Garoa taldeak 1964an grabatu eta ospetsu egin zuen.
Hurrengo urtean, Rio de Janeiroko inauterietan saritu zuten.
Abestia 15. postuan sailkatu zuten Rolling Stone Brasil aldizkariak egindako "garai guztietako 100 abesti brasildar handienen" zerrendan. 2000. urtean, Rede Globo-k inkesta bat egin garai guztietako Brasilgo musika herrikoi arrakastatsuenak aukeratzeko, eta samba hau 10 onenen artean sailkatu zen.
Bere letran desagertutako Tramway da Cantareira aipatzen du. Baita Jaçanã auzoa ere, São Paulo hiriko iparraldean dagoena. Auzo horretan egiten zuen lan aktore bezala Adoniran Barbosak, Cinematografia Maristela estudioetan. Tren lineak 1894tik 1965era arte jardun zuen.
1974an Adoniranek bere lehen LP-a grabatu zuen eta "Trem das Onze" abestia sartu zuen, italiarrek São Paulon zuten azentuarekin grabatuz.
Hainbat bertsio ditu abesti honek:
* Demônios da Garoa (1964)
* Gal Costa (1973)
* Adoniran Barbosa (1974)
* Beth Carvalho (1993)
* Demônios da Garoa, Ivete Sangalo (1996)
* Caetano Veloso, Maria Gadú (2010)
* Zeca Pagodinho (2013)

## Erreferentziak

* 1 2 Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira. Demônios da Garoa - Dados artísticos. .
* ↑ «Sintonia Musical - As 100 maiores músicas brasileiras» Gazeta do Povo 26/10/2009.
* ↑ «Canto Da MPB - Trem das Onze» Canto da MPB.
* ↑ «Jornal SP Norte - Jaçanã: do cinema a Adoniran, bairro comemora o 145º aniversário» Jornal SP Norte 2015-09-11.
* ↑ «Trem das Onze – Adoniran Barbosa» Canto da MPB.
* ↑ «BETH CARVALHO CANTA O SAMBA DE SÃO PAULO - Discos do Brasil» discografia.discosdobrasil.com.br.
* ↑ «CASA DE SAMBA - Discos do Brasil» discografia.discosdobrasil.com.br.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2601853
# Magnus VI.a Norvegiakoa

Magnus Haakonsson (antzinako eskandinavieraz: Magnús Hákonarson; norvegieraz: Magnus Håkonsson; Tønsberg, 1238ko maiatzaren 1a – Bergen, 1280ko maiatzaren 9a) Norvegiako erregea izan zen, Legegilea (antzinako eskandinavieraz: Magnús lagabœtir; norvegieraz: Magnus Lagabøte) deitua. Håkon Håkonsson eta bere emaztea zen Margrét Skúladóttirren seme gazteena izan zen.
1263-1280 bitarteko urteetan izan zen errege. Aginpidean izan zen garaian Norvegiako erresuma osorako lege arautegia eman zuen (1274-76).

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q334673
* Multimedia: Magnus VI of Norway / Q334673
# 1185
## Jaiotzak

* Apirilaren 23a – Alfontso II.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1223).
* Inge II.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (h. 1217)

## Heriotzak

* Martxoaren 16a – Balduino IV.a Jerusalemgoa, errege legenduna, Jerusalemgo erregea (j. 1161).
* Apirilaren 25a – Antoku Enperadorea, Japoniako enperadorea (j. 1178).
* Irailaren 12a – Androniko I.a Komneno, Bizantziar Inperioko enperadorea (j. c. 1118).
* Azaroaren 25a – Luzio III.a, Aita santua (j. c. 1100).
* Abenduaren 6a – Alfontso I.a Portugalgoa, Portugalgo lehen erregea (j. 1109).
* Bhaskara II.a, Bhaskara Achārya ("Bhaskara irakaslea") izenez ere ezaguna, matematikari eta astronomo indiarra (j. 1114).
* Taira no Tomomori, Genpei Gerratako komandante buruzagietako bat (j. 1152).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19729
* Multimedia: 1185 / Q19729
# 1217
## Jaiotzak

* Maiatzaren 3a – Henrike I.a Ziprekoa, Zipreko erregea (h. 1253).

## Heriotzak

* Apirilaren 23a – Inge II.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (j. 1185).
* Ekainaren 6a – Henrike I.a Gaztelakoa, Gaztelako erregea (j. 1204).
* Ibn Djubayr, andalustar idazlea (j. 1145).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5379
* Multimedia: 1217 / Q5379
# Pussy Riot

Pussy Riot emakumez osatutako punk-rock talde feminista errusiarra da.
Pussy Rioteko bost kidek 2012ko otsailaren 21ean kantatu zuten Moskuko katedral ortodoxoan, Errusiako presidentetzarako hauteskundeak baino bi aste lehenago. Aldarera igo, eta Ama Birjinari Putin boteretik bidaltzeko eskatu zioten. Taldearen saioak minutu bat baino gutxiago iraun zuen, zaindariek elizatik kanporatu baitzituzten. Bost abeslarietako hiru —Maria Aliokhina, Nadezhda Tolokonnikova eta Jekaterina Samutsevitx— martxoaren hasieran atxilotu zituzten, eta espetxeratu zuten. Beste biak zein ziren jakiterik ez zuen lortu Poliziak. Bost hilabetez behin-behineko espetxean eduki ondoren, 2012ko abuztuaren 17an bi urteko espetxe zigorra jasan zuten. 21 hilabetez espetxean izan eta gero, Tolokonnikova eta Alekhina 2013ko abenduaren 13an espetxetik atera ziren Estatu-Dumaren amnistiari esker.

## Erreferentziak

* ↑ «Pussy Riot talde errusiarreko kideei bi urteko kartzela zigorra ezarri diete» Berria 2012-08-18 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q7551
* Multimedia: Pussy Riot / Q7551
# Dalia Grybauskaitė

Dalia Grybauskaitė (Vilnius, Sobietar Batasuna, gaur egun Lituania, 1956ko martxoaren 1a) lituaniar politikari kontserbadorea da. Lituaniako Errepublikako presidentea izan zen 2009ko uztailaren 12tik 2019ko uztailaren 12ra.

## Erreferentziak

* ↑ Lithuania's first female president sworn in for second term. euronews.com (Noiz kontsultatua: 2017-9-20).
* Datuak: Q57379
* Multimedia: Dalia Grybauskaitė / Q57379
# Alderdi Nazional Boltxebikea

Alderdi Nazional Boltxebikea, NBP, errusieraz Национал-большевистская партия edota Nazbolak, Нацболы, 1993-2007 artean Errusian jardun zuen ezker muturreko alderdi politiko nazionalista bat da, bere ideologia nagusia nazional boltxebismoa eta errusiar nazionalismoa dira. 2010ean ordurarteko Eduard Limonov buruzagiak Beste Errusia alderdi politikoa sortu zuen. Gaur egun Beste Errusia koaliziaren kideetako bat da.
Bere egunkari nagusia Limonka da (errusieraz "Granada").

## Kanpo estekak

* Datuak: Q321022
* Multimedia: National Bolshevik Party / Q321022
# Boris Nemtsov

Boris Jefimovitx Nemtsov (errusieraz: Бори́с Ефи́мович Немцо́в; Sotxi, 1959ko urriaren 9a - Mosku, 2015eko otsailaren 27a) errusiar zientzilari eta politikari liberala izan zen. 1997 eta 1998 bitartean, Boris Jeltsinen gobernuko lehen ministrordea izan zen. 2000ko hamarkadatik aurrera Vladimir Putinen aurkari ezagunenetako bat bilakatu zen eta, besteak beste, Errusiak Donbassen eta Krimean izan zuen esku-hartzea salatu zuen. 2015eko otsailean hil zuten, Moskuko Kremlin jauregitik hurbil paseoan zebilela.

## Erreferentziak

* ↑ Mikel P. ANSA: Oposizio tiroka isildua Berria.eus
* Datuak: Q363846
* Multimedia: Boris Nemtsov / Q363846
# ACAB

ACAB edo A.C.A.B ingelesezko All cops are bastards esaldiaren (euskaraz: "Polizia guztiak sasikumeak dira") akronimoa da. Grafiti, tatuaje eta beste irudi batzuetan erabiltzen da, eslogan edo esaldi gisa. Batzuetan, zenbaki bidez kodetzen da, "1312" bezala, letren ordena alfabetikoan oinarritua. Esaldi gisa, poliziaren gehiegikeriak salatzeko edo jazarpen politikoa jasaten dutenen aldetik erabili ohi da.

## Historia

Sidney Hayers zuzendariak bere 1972ko All Coppers Are... filman jasotzen du izenburu gisa. 1977an Newcastleko kazetari batek aipatzen du kartzelako paretatan idatzita zegoen esaldia dela. Akronimoa 1970ko hamarkadakoa izan liteke, baina esaldiak erroak izan ditzake 1920ko hamarkadan. The 4-Skins britainiar Oi! punk taldeak A.C.A.B. abestia argitaratu zuen 1980an, terminoa ezagutaraziz. Euskal Herrian ere Des-Kontrol musika taldeak izen hori duen disko bat argitaratu zuen 2004an.
Akronimoa oso ohikoa izaten da Erresuma Batuko kartzela tatuajetan, behatz bakoitzean letra bat jarrita.
Munduko hainbat herrialdetan zigortua dago esaldi hau erabiltzea.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Victor, Terry; Dalzell, Tom. (2007-12). The Concise New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English. Routledge ISBN 978-1-134-61534-6. (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).
* ↑ Elliott, Paul, 1972-. Studying the British crime film. ISBN 978-0-9930717-7-5. PMC 903245796. (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).
* ↑ Partridge, Eric, 1894-1979.. (1985). A dictionary of catch phrases : British and American, from the sixteenth century to the present day. (2nd ed.. argitaraldia) Routledge & Kegan Paul ISBN 0-203-37995-0. PMC 57445962. (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).
* ↑ Human rights and legal pluralism. LIT-Verlag 2011 ISBN 978-3-643-99905-4. PMC 712488459. (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).
* ↑ Forensic human identification : an introduction. CRC Press 2007 ISBN 978-0-8493-3954-7. PMC 70775746. (Noiz kontsultatua: 2020-06-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q278128
* Multimedia: ACAB (All Cops Are Bastards) / Q278128
# Nomenklatura (sobietar elitea)

Nomenklatura (Errusiera: номенклату́ра) Sobietar Batasunean eta Ekialdeko Blokeko beste herrialde batzuetan, gizarteko aktibitate guztietako, eta tokian tokiko Alderdi Komunistaren oniritziarekin, lanpostu garrantzitsuak izaten zituzten pertsonak ziren: gobernuan, lantegietan, nekazaritzan, hezkuntzan , eta abar... Ia guztiak, alderdi komunistako kideak ziren. Sobiertar erregimenaren aurkakoak ziren idazle batzuek, Milovan Đilas esate baterako, era kritiko batean gizarte klase berri bat bezala definitzen zuten. Troskismo ortodoxoak, klase erabili beharrean, kasta hitza erabili ohi du; Sobietar Batasunean langile endekatuen estatu bat ikusten zutelako, eta ez klase berrien gizarte bat. Troskiren teorien geroko garapen batzuetan, batez ere Tony Cliffen estatuaren kapitalismoari buruzko teorietan, nomenklatura, klase berri bat bezala hartzen da.

## Etimologia

Errusierazko hitza Latinezko nomenclatura (izen zerrenda bat) hitzatik dator.
Michael Voslenski Sobietar disidenteak zabaldu zuen hitza, 1970ean, "Nomenklatura: Sobietar buruzagien klasea" (Errusiera: Номенклатура. Господствующий класс Советского Союза) liburua idatzi zuenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156728
# Atzerakoi

Atzerakoi edo erreakzionario indarrean dauden edo une batean gizartean zabaldu eta nagusitzen ari diren jarrerak eta ideologiak gainditu eta aurreko estatus batera itzultzea aldezten duen jarrera da, aldaketen aurkakoa. Jarrera erreakzionarioa duten pertsona eta erakundeei ere deitzen zaie erreakzionario. Kontrairaultzaile ere deitu izan zaie historian jarrera horiei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192957
# Greba-hausle

Greba-hauslea edo, era gaitzesgarrian, eskirola lantoki batean greba bat indargabetzeko kontratatzen diren langileak dira. Hedaduraz, lantokian greba jarraitzen ez duten langileei aplikatzen zaien terminoa ere bada.

## Erreferentziak

* ↑ Zehazki hiztegia Euskal Herriko Unibertsitatea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1340502
* Multimedia: Strikebreakers / Q1340502
# Gizarte parasitismo

Gizarte parasitismoa gizarte baten ongizate eta garapenerako gaitzesten diren giza taldeak izendatzeko erabiltzen den termino gutxiesgarria da. Terminoa maiz erabili da historian zehar: Sobietar Batasunean, lanik egin nahi ez zuten pertsonak gaitzetsi eta zigortzeko erabiltzen da; egun, ongizate-estatuan diru-laguntza publikoetatik bizi diren pertsonak eta familiak izendatzeko erabiltzen da maiz, gizarteari ekarpena egiten ez diotela eta horiek gaitzesteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q896988
# Troll (Internet)

    Artikulu hau Interneteko zirikatzaileari buruzkoa da; izaki mitologikoa gaitzat duena beste hau da: «Troll»
Troll Interneten erabiltzen den terminoa da iskanbila dibertimendu moduan bultzatzen duena izendatzeko. Trollak eztabaida nahita sustatzen du, parte-hartzaileak haserreraziz eta haien artean zatiketa bultzatuz. Hainbat sofistikazio mailakoak daude, batzuek nortasun aizunak erabiltzen dituztela. Terminoaren erabilera subjektibo samarra bada ere, sarri erabiltzen da Interneteko kulturan. Trollak foroetan, blogetan, wikietan, IRC kanaletan edo sareko edozein txokotan ager daitezke.
Trollen aurka borrokatzeko honako leloa esaten da Interneten, kontuan ez hartzeko gomendatzen duena: "ez elikatu trolla" ("Don't feed the troll").

## Ikus, gainera

* Hater
* Zabor-posta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11281
* Multimedia: Trolls (Internet) / Q11281
# Yahoo (literatura)

    Artikulu hau literatur-izakiari buruzkoa da; Interneteko enpresa gaitzat duena beste hau da: «Yahoo!»
Yahoo-ak fantasiazko izakiak dira, Jonathan Swiften Gulliver-en bidaiak liburuan agertzen direnak. Gizakien antza duten izaki basati, zikin eta ohitura nazkagarrikoak dira.
Houyhnhnm-ekin bizi dira, eta hauek morroi moduan erabiltzen dituzte Yahoo-ak. Yahoo-ei harri distiratsuak gustatzen zaizkio eta, horretarako, eskuez induskatzen dute lurra. Harriak lortu eta gero, euren kobetan gordetzen dituzte, beste Yahoo-ek ez aurkitzeko moduan.
Ingelesez, yahoo hitzak lerdo esan nahi du.

## Ikus, gainera

* Hnuy illa nyha majah yahoo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2447475