OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arte (zuhaitza)

Artea (Quercus ilex) Quercus generoko zuhaitz espezie bat da, Mediterraneo ingurukoa. Oro har, leku lehorretan hazten dira. Euskal Herrian, zuhaitz ohikoenetako bat da, erdialdean bereziki, trantsizio klimako eskualdeetan. Euskal Herriko klima ozeanikoko lurretan, berriz, zati batzuetan soilik izaten da, kareharrizko lurretan, kosta inguruan; oinaldeko plaketan eta muinoen azpialdean izaten dira.
Erdi mailako garaiera du. Enbor gogorra eta azal beltza eta zartatua ditu. Adaburua zabala du. Hosto iraunkorrak ditu, berde ilunak goitik eta gris antzekoak azpitik. Gehienetan lantza itxura duten arren, asko aldatzen da batetik bestera. Gazteek arantzadun ingurua izaten dute, baina hori ere aldakorra izaten da.

## Ezaugarriak

Hosto iraunkorreko zuhaitza da, eta 20 metro garai izan daiteke.

### Subespezieak

Bi subespezie daude:
* Quercus ilex subsp. ilex. Berezkoa da espeziearen eremuaren ipar eta ekialdean, Iberiar penintsularen iparraldetik hasi eta Greziaraino (Euskal Herriaren klima ozeanikoko lurrak eta Pirinio ingurukoak barne). Hosto estuak; ezkurrak 2 cm luze, zapore mingotsa.
* Quercus ilex subsp. rotundifolia (sinonimoak: Quercus rotundifolia, Quercus ballota). Berezkoa da espeziearen banaketa eremuaren hego-mendebaldean, Iberiar penintsularen erdialdean (Euskal Herriaren isurialde mediterraneoa barne) eta hegoaldean, eta Afrika ipar-mendebaldean. Hosto zabalagoak; ezkurrak 2,5 cm luze, zapore gozoa.

### Zurtoina

Zurtoinean azal marroi iluna eta zartatua du.

### Hostoak

Bakunak, txandakatuak, obalak eta horzdunak dira hostoak; larrukarak eta distiratsuak dira gainaldetik, eta argiagoak eta ile ugarikoak, berriz, azpialdetik.

### Fruituak

Artearen fruituak, ezkurrak, udazkenean heltzen dira.

## Habitata

Mediterraneoko zuhaitz tipikoa da. Euskal Herrian ere autoktonoa da, eta klima mediterraneoa duten aldeetan aurkitzen da batez ere. Bestalde, arte arbolaz osatutako gunea artadia da.

## Erabilera

Egurretarako eta ikatza egiteko erabiltzen zen artearen zura Euskal Herrian. Lurzorua sortzeko eta babesteko balio du. Babeslekua eta janaria ematen die hainbat animaliari.

## Mitologia

Zuhaitz sakratutzat hartzen da artea hainbat tradiziotan; besteak beste, euskal mitologian. Sendotasunaren eta bizitza luzearen sinboloa da: 1.000 urte baino gehiago bizi daiteke.

## Ikus, gainera

* Artadi (Zumaia)
* Artelatz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q218155
* Multimedia: Quercus ilex / Q218155
* Espezieak: Quercus ilex
# Hordeum murinum

Hordeum murinum (euskaraz Hormetako garagarra, basagaragarra...) gramineoen familiako urteko landarea da. Udaberri aldera loratzen da.

## Deskribapena

Garagarraren (Hordeum vulgare) antz handia duen landarea da, belarkara, zurtoin hutsa duena eta buru handia duena. Hostoak leka basaletik ateratzen dira eta ligulatik laminaturik daude.
Burua landarearen infloreszentzia da. Zilindrikoa da, hauskorra eta 3 espikulako multzoak askatzen zaizkio. Erdiko espikula bi sexuak dituen lorea da eta alboetakoak antzuak dira edo anterak baino ez dituzte. Brakteak asko luzatzen dira eta ile latz luzeak eratzen dituzte. Hazi bakarreko fruitua sortuko da.

## Habitata

toki lehorretan, bide ertzetan eta gehienetan gizakiaren jarduera dagoen tokietan hazten da, etxe eta hormen inguruan, hortik bere izen zientifikoa. Landare inbaditzailea da eta Hordeum generoko espezieen artean hedadura handiena hartu duena da.
Animalientzako ez da jangarria eta garagarrarekin nahasteko arriskua dagoenez belar gaizto gisa kontsideraturik dago.

## Erreferentziak

* ↑ «Effect of Quantity and Distribution of Rainfalls on Hordeum murinum L. Growth and Development» Chilean journal of agricultural research 69 (2): 188–197. 2009-06 doi:10.4067/S0718-58392009000200008. ISSN 0718-5839. (Noiz kontsultatua: 2021-05-17).
* ↑ (Ingelesez) Mizianty, M.. (2006-10-01). «Variability and structure of natural populations of Hordeum murinum L. based on morphology» Plant Systematics and Evolution 261 (1): 139–150. doi:10.1007/s00606-006-0437-6. ISSN 1615-6110. (Noiz kontsultatua: 2021-05-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161674
* Multimedia: Hordeum murinum / Q161674
* Espezieak: Hordeum murinum
# Muki-belar

Muki-belarra (Pinguicula grandiflora) Lentibulariaceae familiako landare intsektujalea da.

## Ezaugarriak

Landare txikia da, 12-15 zentimetro luze, erroseta-formakoa. Hosto luzangak ditu, berde argiak; haien azala, harrapaketaz eta digestioaz arduratzen diren guruinen presentziaren ondorioz, distiratsua, koipetsua eta eranskorra da. Lore zurtoin tentea errosetaren erdian garatzen da, eta haren muturrean lore bakarra, morea, atzealdean ezproi luze bat duena. Loraldia, altitudearen arabera, apiril-uztail bitartean gertatzen da. Muki-belarra udan soilik da karniboroa, udazkenean intsektuak harrapatzeko ahalmenik ez duten hostoak agertzen baitira.
Hostoen distirak erakartzen ditu intsektuak eta, azalean ezartzen direnean, itsatsita gelditzen dira. Haren harrapaketa mekanismoa pasiboa edo erdiaktiboa ote den ez dago erabat argi; izan ere, hostoen ertzek barrurantz biltzeko joera dute. Prozesu mantsoa da eta bi egun inguru behar izaten du guztiz bukatzeko. Beraz harrapaketarekin baino, digestioarekin du zerikusia. Horrez gain, hostoaren azalak beherantz egin ohi du biktima itsatsita gelditu den lekuan eta, horrela, digestio-jarioetan barneraturik gelditzen da. Digestio-prozesua 3-4 egunetan gertatzen da; ondoren, hostoak berehala zabaldu eta haien gainean intsektuen hondarrak agertzen dira. Hostoak etengabe berritzen dira, beren iraupena 5-6 egunekoa baita.

## Bizilekua

Itsas mailatik mendi-gailurreraino aurki dezakegu, zohikaztegi, horma eta ezponda urtsu eta iturburuetan.

## Banaketa

Europan banaturik dago. Ia Euskal Herri osoan hazten da, Ebroko haranean izan ezik.

## Erabilpenak

Sendabelar gisa erabilia izan da, eta propietate desberdinak ditu. Dituen sendagaien artean, hauexek aipatuko genituzke: azido organikoak, mineralak, gai espasmolitikoak eta labenzima. Haren hostoak txikitu ondoren, zauri egin berrien gainean jarri ohi dira. Sustraia ere, enplasto modura erabili ohi da, "ziatikak" eragiten duen mina apaldu eta umeen etenak sendatzeko. Hostoen-zukuak behi-errapeetako gaitzak berehala sendatzen dituela diote. Sustraiak eta hostoak batera xehetu ondoren, ilea horiz tindatzeko erabiltzen dira. Europako iparraldean hostoak esnea gatzatu edo mamitzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Terés, Joxepo. Muki-belarra, landare intsektujalea. Elhuyar aldizkaria, 83. zenbakia, 1994ko maiatzak 1, CC-BY-SA-3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2020-5-10).
* 1 2 Euskal Herriko landare karniboroak. Argia aldizkaria, 2002ko abenduak 15, CC BY-SA 3.0, argia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-5-10).
* ↑ Basapiztu. Sendabelarrak. blogak.eus (Noiz kontsultatua: 2020-5-10).

## Kanpo estekak

* Errekondo, Jakoba Otordu lasaia Argia astekaria, 2009ko ekainak 7, argia.eus
* Datuak: Q523474
* Multimedia: Pinguicula grandiflora / Q523474
* Espezieak: Pinguicula grandiflora
# Sarpoil

Sarpoila (Thymus serpyllum) landare loredunen espezie botaniko bat da, Lamiaceae familiaren Thymus generokoa.
Zuhaixka honek 50 cm garaiera har dezake. 4-6 mm-ko lore lilak izaten ditu. Europa osoan eta iparraldeko Afrikan (0 - 2.500 m) bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ «sarpoil» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2020-06-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147251
* Multimedia: Thymus serpyllum / Q147251
* Espezieak: Thymus serpyllum
# Geranium endressii

Geranium endressii Geraniaceae familiako basa landare kotiledoi bikoa da , mendebaldeko Pirinioetan jatorria duena. Lore arrosa argiak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ GRIN Taxonomy for plants - Geranium endressii. Ameriketako Estatu Batuetako Nekazaritza Saila.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q810256
* Multimedia: Geranium endressii / Q810256
* Espezieak: Geranium endressii
# Udaberri-lore usaindun

Udaberri-lore usaindun edo Sanjose-lore usaindun (Primula veris) Primulazeo familiako landare loreduna da, jatorriz Europa hego eta mendebaldeko Asiako eskualde epeletakoa dena.

## Deskribapena

25 cm-ko altuera hartzen duen landare bizikorra da. Hosto erroseta bat dauka eta habitat egokietan gutxi gorabehera hostoiraunkorra da.
Hostoak 5-15 cm luze dira eta 2-6 cm zabal. 9–15 mm-ko diametroa duten usain gozoko loreak ditu. Loreak hori ilunak izan ohi dira, baina aldaera gorri eta laranjak ohikoak dira naturan.

## Bestelako izenak euskaraz

Tokian tokiko izena du landare honek nafar Pirinioetan. Esate baterako, basantxurro (Zaraitzu eta Erronkariko ibarretan) edota martxoka (Erronkariko ibarrean).

## Habitata

Eremu zabaletan aurkitzen da, zelaietan, kostaldeko dunetan eta labarretan.

## Iruditegia

* Infloreszentzia.
* Loreak.
* Hostoak.
* Lore gorridun barietatea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
* ↑ Anderberg, Arne. Primula veris L.. Naturhistoriska riksmuseet, Stockholm.
* ↑ (Gaztelaniaz) Portús, Pablo Orduna; López, Virginia Pascual. (2018). «Estudio etnofitonímico del valle pirenaico de Roncal (Navarra)» Botanica Complutensis 42: 125–148. doi:10.5209/BOCM.61373. ISSN 1988-2874. (Noiz kontsultatua: 2020-04-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157552
* Multimedia: Primula veris / Q157552
* Espezieak: Primula veris
# Astaizpiliku

Astaizpilikua (Lavandula latifolia) izpiliku gisa ezagutzen den landareetako bat da, Lamiaceae familiakoa. Mediterraneoko mendebaldekoak dira jatorriz, Portugalgo erdialdetik Italiako iparraldera, Iberiar penintsula eta Frantziako hegoaldean barrena. izpiliku finarekin hibridazioa gerta daiteke.
Astaizpilikuaren usaina indartsuagoa da, alkanfor gehiagorekin. Horregatik bi barietate hauek bereizita landatu ohi dira.
Hosto zabalak ditu, zurixkak, lore mordo txikiak, kolore argidunak. Izpilikuarena baino usain sarkorragoa darie. Mediterraneoko mendebaldean hazten da karraskiloetan eta toki irekietan. Izpilikua bezala erabiltzen da sendagai.

## Konposizio kimikoa

* d-alkanfor (36%)
* Eukaliptol (33%)
* d-Borneol (4%)
* α-Pinene(4%)
* β-Pinene(3%)
* Kariofileno (2%)
* d-kamfeno(2%)
* Guaiazuleno (2%)
* Lineol
* Geraniol

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q905916
* Multimedia: Lavandula latifolia / Q905916
* Espezieak: Lavandula latifolia
# Algarrobo (zuhaitza)

    Artikulu hau zuhaitzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Algarrobo (argipen)».
Algarroboa (Ceratonia siliqua) lekadunen familiako landare-espezie bat da. Zuhaitza da, lore zuriduna. Mediterranear kostaldean aurki daiteke, batez ere.
Hazia, algarrobo-leka izenekoa, lehortu ondoren uso, idi eta zaldientzako elikagaia da. Lekaren barruko haziek kafe kolorea dute, gozoak dira eta jateko onak.

## Ikus, gainera

* Algarrobo-goma

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68763
* Multimedia: Ceratonia siliqua / Q68763
* Espezieak: Ceratonia siliqua
# Ander Landaburu

Ander Landaburu Illarramendi (Paris, 1944ko azaroaren 2a - Algorta, 2022ko urriaren 1a) bizkaitar kazetaria izan zen.

## Biografia

Aita, Frantzisko Jabier Landaburu, EAJko diputatua izan zen II. Errepublikan eta Eusko Jaurlaritzako lehendakariordea Parisen erbesteratua frankismo garaian. Frantziako hiriburuan jaio zen Ander eta bere sei anaiak: Xabier eta Mikel (dagoeneko hilda daudenak), Jon, Eneko, Gorka eta Itziar. Gorka kazetaria, zuzendaria eta lehendakariordea ere izan zen Cambio 16 astekarian. Bi anaiak nabarmendu ziren beren ibilbide profesionalean, totalitarismo-mota guztien aurka zeudelako, bai diktadura frankistaren aurka, bai ETAren terrorismoaren aurka.
Ander Reutersen hasi zen lanean. Geroago, 1971n, Cambio 16 aldizkari sortu berriarekin fitxatu zuen. Garai hartan, ETA talde terroristaren ingurukoen mehatxuak jasan zituen, eta Aljeriako hiriburura joan zen bizitzera. Aljertik eta Sahara Espainiarretik Fronte Polisarioari buruzko informazioa eman zuen. 1984an Mexiko Hirira joan zen Cambio 16 eta Diario 16 egunkarietako korrespontsal gisa. 1988an Europara itzuli zen, Bruselako eta Parisko korrespontsaliak betetzeko. 1994an Madrilera joan zen Cambio 16 lanaren erredakzioaren buru izateko, zuzendari laguntzaile gisa. 1994tik 1995eko abuztura RTVEko Administrazio Kontseiluko kide izan zen. 1996an, 16 Taldeko beste zuzendari batzuekin batera, Cambio 16tik kaleratu zuten. Hurrengo urtean, El País egunkariak EAEko egunkariaren zuzendari gisa fitxatu zuen, eta kargu horretan aritu zen hamaika urtez, erretiroa hartu zuen arte.
Radio Euskadin ere kolaboratu zuen, eta EiTBn lan egin zuen.
Miren Artxabaleta Unanuerekin ezkonduta zegoen. Senar-emazteek hiru alaba izan zituzten: Ainhoa, Naihare eta Libe Landaburu Artxabaleta

## Erreferentziak

* 1 2 Orozco, Román. (2022-10-01). «Adiós, hermano» El País.
* ↑ Europa Press. (2022-10-01). «Muere el periodista Ander Landaburu a los 77 años» El Mundo.
* 1 2 «Esquela del Sr. D. Ander Landaburu Illarramendi» El Correo 2022-10-02.
* ↑ «Gorka Landaburu a ETA: "Me habéis destrozado las manos pero no la lengua"» Público 2012-02-10.
* ↑ «Muere el periodista Ander Landaburu, conocido por su activismo contra ETA, a los 77 años» Telecinco 2022-10-01.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114354548
# Higinio Ortuzar

Higinio Ortuzar Santamaria (Santiago, 1915eko ekainaren 10a - 1982ko azaroaren 8a) bizkaitar futbolari eta entrenatzailea izan zen, atzelari moduan aritu zena.

## Taldeak

| Kluba | Urteak |
| Erandio Klub Kirol Elkartea | ? - 1935 |
| Barakaldo CF | 1935 – 1939 |
| Athletic Club | 1939 – 1943 |
| Valencia CF | 1943 – 1947 |
| Real Valladolid CF | 1947 – 1948 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3785573
# Alberto Palacio

Alberto Palacio Elizaga (Sara, Lapurdi, 1856ko urtarrilaren 24a - Getxo, Bizkaia, 1939ko maiatzaren 11) ingeniaria eta arkitektoa izan zen. Haren lanik garrantzitsuena Bizkaiko Zubia da.

## Biografia

Sarako Serorategi baserrian jaio zen, 1856ko urtarrilaren 28an. Haurtzaroa Sara eta Gordexola artean eman zuen, Palaciotarrek Sandamendin zuten etxean. Horiek horrela, euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez hitz egiten zuen.
Ikasketak Carrión de los Condesen egin zituen, Palentziako probintzian, San Zoilo eta San Felix ikastetxeetan. Ondoren, Bartzelonara joan zen Arkitektura Eskolan goi-mailako ikasketak egitera. 1882an nota bikainekin lizentziatu eta Frantziara joan zen. Bertan, Frantziako arkitekturari buruz ikasi zuen.
1883an Leonor Arana Iturribarriarekin ezkondu eta Madril bizitzera joan zen. Madrilen hainbat arkitektura-lan burutu zituen.
1939ko maiatzaren 11n hil zen Getxoko Arieta kalean zeukan etxean.

## Lanak

* Retiroko Kristalezko Jauregia, Madril.
* Eguerdiko Geltoki Berria, Madril.
* Espainiako Bankua, Madril.
* Bizkaiko Zubia, Portugalete/Getxo.

## Argazki galeria

* Bizkaiko Zubia (Bizkaia)
* Espainiako Bankua (Madril)
* Retiroko Kristalezko Jauregia (Madril)
* Atochako geltokia (Madril)
* Bilboko Areatzako zubi erraldoia eta eraikin monumentala eraikitzeko proiektua. Inoiz ez zen gauzatu.
* Alberto Palacioren omenezko monumentua Getxoko Areeta auzoan, Bizkaiko Zubiaren ondoan.
* Omenezko monumentua Portugaleten

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Bizkaiko Zubia, Getxoko udala.
* Datuak: Q982959
* Multimedia: Alberto de Palacio y Elissague / Q982959
# José María Peña

Anacleto José María Peña Salegi (Areeta, 1895eko apirilaren 19a - 1988ko urtarrilaren 13a) euskal herritar futbolari eta atleta izan zen.

## Biografia

Atletismon Espainiako txapelduna izan zen 400 eta 100 metro hesidunean, 1925 eta 1926an hain zuzen ere.
Futbolean Getxoko Arenasen hasi zen non 1919an Errege Kopa lortu zuen. Real Madridek 1926an fitxatu eta kontratu profesionala sinatu zuen. Bertan Liga bat lortu zuen.
1924an Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Futbola uztean Celta de Vigoren entrenatzailea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ www.realmadrid.com
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3186453
* Multimedia: José María Peña / Q3186453
# Manuel María Smith

Manuel Maria Smith Ibarra (Bilbo, 1879ko urtarrilaren 4 – Getxo, 1956ko abuztuaren 18) arkitekto bizkaitarra izan zen.
Familia irlandarrekoa, Smithek Urduñako jesuiten eskolan ikasi zuen. 1896an Madrilen arkitektura ikasketak hasi zituen, École des Beaux Arts irakasketa eredua jarraituz. Bere lehen estudioa Bilboko Gardoki kalean izan zuen, eta ondoren Lutxana kalean. Bere lehen proiektua Restituto Goioagaren etxea izan zen Negurin. Ondoren, Negurin bertan, familiabakarreko etxebizitza ugariren proiektuak garatu zituen.
1936an Bordelera joan zen bere familiarekin han bizitzera. Espainiako Gerra Zibila amaitzean bueltatu, eta birrindurik topatu zuen Euskal Herria. Orduan, jauregiak baino, familia anitzeko etxebizitzak eraiki zituen. Garai honetako obra garrantzitsuena Gernikako plazan eginiko etxebizitzak izan ziren 1939ean.
Bizkaian, Ingeles estiloaren aitzindaria izan zen Smith Ibarra, Neguriko burgesiarekin harreman estuak izan zituela. Horrela, bere lanik garrantzitsuenak Getxon topa daitezke: Algorta, Areeta eta Neguri auzoetan. Lan horren erakusgarri ikusgarri bezala, Luis Lezama Legizamon, Olasoko Markesa, edo Jose Joaquin Ampuerori eginiko etxe paregabeak ditugu.
Bere lanen artean bost langile-auzo topa ditzakegu. Bere ustetan, dentsitate txikiko hirigintza edozein gizarte-mailarako egokia zen eta horren bultzatzaile sutsua bihurtu zen.

## Lan nagusiak

* San Mames estadioa (1913-2013), Bilbo
* Artatza jauregia, Leioa, 1914
* Atxuriko geltokia, Bilbo, 1915
* Sota etxea, Bilbo, 1919
* Carlton hotela, Bilbo, 1919
* Víctor Chávarri Anduizaren jauregia, Leioa
* Martínez Rivas familiaren jauregia, Algorta- Getxo
* Lezama Leguizamonen jauregia, Getxo
* Aldauri etxea, Getxo

## Bibliografia

* Juan Daniel Fullaondo Errazu, Manuel María Smith e Ibarra: Arquitecto 1879-1956. (1981, ISBN 84-85572-23-8)
* Maite Paliza Monduate, Manuel María de Smith Ibarra: Arquitecto 1879-1956. (1988, ISBN 84-7752-012-7)
* Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofiziala, Manuel María de Smith Ibarra, arquitecto. (1991, ISBN 84-87813-00-3)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Manuel Maria Smith Ibarra Auñamendi entziklopedian
* Datuak: Q3845022
* Multimedia: Manuel María Smith / Q3845022
# Jose Luis Ugarte

Jose Luis Ugarte Hernández (Areeta, 1928ko azaroaren 6a – Getxo, 2008ko uztailaren 27a) euskal marinela zen.

## Biografia

Nautika ikasi zuen eta Liverpoolen merkatalontzi batean lan egin zuen. 1960an utzi eta 1969 eta 1989 artean Castrol enpresarako lan egin zuen. 1995ean, Getxoko seme kuttun bihurtu zen.

## Palmaresa

* 1979an lehendabiziko bakarkako estropadan hartu zuen parte Falmouth-Azoreak-Falmouth (AZAB) izenekoa, bigarrena izanik.
* 1980an Ozeano Atlantikoa zeharkatzen zuen OSTAR izeneko estropadan hartu zuen parte.
* 1984an berriro OSTAR estropadan hartu zuen parte. Bere klaseko hirugarren postuan bukatu zuen Orion Iru itsasontzian.
* 1987an AZAB (Falmouth Azores and Back) estropadan berriro hartu zuen parte, garailea izanik. Orion Iru zuen itsasontzia.
* 1988an Ozeano Atlantikoa zeharkatzen zuen CARLSTAR izeneko estropadan parte hartu eta hirugarrena bukatu zuen. Castrol Solo izeneko itsasontzi berria zuen.
* 1992ko OSTAR estropadan parte hartu zuen. Euskadi Europa 93 BBK itsasontzia erabiliz, 9.a izan zen.
* 1992an lehendabizikoz Vendée Globe estropadan hartu zuen parte. 135 egun, 6 ordu eta lau minutu behar zituen estropada bukatzeko.
* 1994an BOC Challenge izeneko estropadan hartu zuen parte.
* 1998. urtean Ozeano Atlantikoa zeharkatzen zuen Carlsberg Single-handed Trans-Atlantic Race (CARLSTAR) izeneko estropadan parte hartu zuen. Bere Monohulls klaseko eta Castrol Solo izeneko itsasontziak 17 egun 21 ordu eta 47 minutu erabili zituen ibilbidea betetzeko.

## Kanpo loturak

* www.berria.info
* (Gaztelaniaz) www.elcorreodigital.com
* Datuak: Q11685947
# Jesús Pérez Bilbao

Jesús Pérez Bilbao (Areeta, 1933ko otsailaren 7a - ib., 2017ko uztailaren 22a) bizkaitar ekonomialari eta politikaria izan zen.

## Biografia

Jesús Salvador Pérez industrialari familia batean jaio zen. Aitak, Moisés Pérez ekintzaileak, «Talleres de Lamiaco, SL» metalurgia-enpresa sortu zuen ontzigintzako eta automobilgintzako industrietan, hala nola FASA-Renault eta Ebron (automobilak), eta amaren familia Arenas Futbol Klubaren jaiotzarekin oso lotuta dago.. Ekonomia Zientzietan lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean, eta gero Zuzenbidean lizentziatu zen Valladolideko Unibertsitatean, Julia Rodriguez-Urrutiarekin ezkonduta zegoela, Juan Urrutia Zulueta ingeniariaren ondorengoa.
Familia-negozioetan hasi zen lanean, eta anaia zaharrenak zuzendaritza hartu zuenean, Jesusek enpresa-sektorearen interesak ordezkatu zituen 'Sindicato del Metal de Vizcaya' sindikatuan -Sindikatu Bertikalaren parte zena-, non bere atal ekonomikoko lehendakariorde izango baitzen.
Francisco Franco hil ondoren, Pérez Bilbaok Adolfo Suarezen Unión del Pueblo Español elkarte politikoaren alde egin zuen. 1976. urtean, egoera politikoa etengabe aldatzen ari zen, eta Martínez Esteruelasek, beste lider batzuekin batera, alderdi politiko handi bat osatzeko maniobrak egin zituen. Manuel Fraga nabarmentzen zen bertan, "Los Siete Magníficos" izenez ezaguna izan zen taldea, federazioa eta Alianza Popular sortzera zihoana.

## Lanak

* Envejecimiento y trabajo. Jesús Pérez Bilbao. Ministerio de Trabajo e inmigración, 1997. ISBN 84-7425-476-0
* Teletrabajo: nuevas perspectivas en la organización del trabajo. Jesús Pérez Bilbao, Tomás Sancho, Clotilde Nogareda Cuixart. Ministerio de Trabajo e inmigración, 1997. ISBN 84-7425-480-9

## Erreferentziak

* ↑ Rodrigo Izquierdo, Gabriel. (2019). Raíces de libertad: Apuntes para la historia del PP País Vasco: Biografías (Primera parte). Bilbo: Atxular Atea, 191-200 or..
* ↑ Abc: anuncio Talleres de Lamiaco SL
* ↑ “Un siglo de Arenas Club” por Antº Valencia y Gotzon Toral 2010 Ed Sauver Marketing Consulting
* ↑ Abc: nuevo presidente de UDPE en sustitución de Suarez

## Kanpo estekak

* Datuak: Q89491130
# Justine Greening

Justine Greening (1969ko apirilaren 30 - ) politikari britainiarra da. Erresuma Batuko Hezkuntzako Estatu Idazkari izan zen 2016tik 2018ra. Aurretik, Altxorraren idazkari ekonomikoa izan zen 2010etik 2011ra, Garraioko Estatu idazkaria 2011tik 2012ra eta Nazioarteko Garapenerako Estatu idazkaria 2012tik 2016ra. Alderdi Kontserbadoreko kidea, Putney barrutiko diputatua izan zen 2005etik 2019ra.
Greeningek dimisioa eman zuen Hezkuntzako idazkari eta Emakumearen eta Berdintasunaren ministro gisa 2018ko urtarrileko Kabinetearen birmoldaketan. 2019ko irailaren 3an iragarri zuen ez zela diputatu gisa aurkeztuko hurrengo hauteskunde orokorretan. Geroago, egun horretan bertan, Gobernuaren aurkako botoa eman ondoren zigorra jarri zieten 21 diputatu kontserbadoreetako bat izan zen. Diputatu independente gisa eseri zen 2019ko abenduko hauteskunde orokorretarako Legebiltzarra desegin zen arte.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Justine Greening to quit as Tory MP at next election» the Guardian 2019-09-03 (Noiz kontsultatua: 2022-10-20).
* ↑ (Ingelesez) Menendez, Elisa. (2019-09-04). «Who are the Conservative rebels that lost the party whip?» Metro (Noiz kontsultatua: 2022-10-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333012
* Multimedia: Justine Greening / Q333012