# Lactora

Lactora (gaur egungo Lectoure hiria) Novenpopulania erromatar probintziako hiri bat izan zen. K.a. 56. urtean erromatarrak hara ailegatu zirenean laktorateen hiriburua izan zen.

## Historia

Eremu hau Mesolitotik izan ditu biztanleak, bertan aurkitutako hainbat aztarnek erakusten dutenez. Erdi Aroko harresiei eusten zieten kareharrizko malkarretan, historiaurreko habitatak izan ziren hainbat kobazulo zeuden. 1850 inguruan, harresiak erronda-bideen antolaketan suntsituak izan ziren.
Erromatarren garaian, laktorateak giro onean bizi dira erromatarrekin, inguruko beste herriekin ez bezala. Gatazkarik ezak dokumentazio historikorik eza dakar. Julio Zesarrek, Galietako Gerretan, Piso izeneko akitaniar bat bere lerroetan borrokatu eta hil zela dio. Senatutik "Erromaren adiskide" titulua jaso zuen errege baten biloba zen, eta, ziur aski, laktorateen buruzagia.
Teoria hau berrestepean dago gaur egun, baina indusketek, bestalde, konkista militarra baino askoz lehenagoko merkataritza trukeak izan zirela Erromarekin agerian utzi dute, eta horrek aliantza goiztiar bat berresteko joera du. Egun hiri galo-erromatar baten aztarnak daude Lectoureko muinoaren oinetan, muino horren eta Gersen artean.
Eremu honetako indusketak, non familia bakarreko etxeak, lorategiak, laborantzako lurrak, artisautzako eraikinak eta industria txikiak dauden, batez ere geltokiaren eremuan (gaur egun desafektatua), beti zirkunstantzialak izan dira, ondoz ondoko eraikuntza lanen arabera, eta ez da indusketa globalen kanpainarik izan. Hala eta guztiz ere, nahikoa argibide atera ahal izan da hiria zer zen nahiko zehatz jakiteko.

## Erlijioa

II. eta III. mendeetan, Lactora erromesgune garrantzitsua izan zen Zibele «Ama-jainkosa Handia»ren gurtzan. Tauroboloak egiten zituzten bertan, haren omenezko sakrifizioak, izan ere, hogeita bi aldare tauroboliko zituen (horietatik hogei kontserbatu direnak). Ez dakigu Zibeleren tenplua non zegoen, ez tauroboloen omenezko aldareak non eraiki ziren, ez Zeusen tenplua non zegoen, estatua eta aldareen aztarnek erakusten dutenez. Aldi honetan kristautasunaren etorrera ere gertatu zen, lehen ebanjelizatzaileekin batera: Klaro Akitaniakoa, Afrikatik edo Asiatik etorria, Albiko apezpikua; bere lagun San Babilo, biak jainko jentilei sakrifikatzeari uko egiteagatik Lactoran martirifikatuak. IV. mendearen hastapenean, Hektor hiriko lehen apezpikua zelarik, Higinio izeneko tokiko santu bat bizi zen, bertan sortua eta hila. VI. mendean Maurizio Agengoa izan zen bisigodo arrianoek burua moztu ziotena.

## Administrazioa

Agiri gutxi daude Lactoraren egoera administratiboa ezagutzeko. I. mendearen erdialdera erromatar zuzenbidea jardunean zegoenez, litekeena da aldez aurretik erromatar itxurako udal administrazio bat izatea. Aquileian aurkitutako epitafio batek Lactora prokuradore inperial batek administraturiko lurralde baten erdigunea izan zela erakusten du: Gaio Minizio Italio, 103an Egiptoko prefektua eta, lehenago, Domizianoren agintaldiaren amaieran, procurator prouinciarum Lugdunensis et Aquitanicae item Lactorae izandakoa.

## Erreferentziak

* ↑ Georges Fabre, Pierre Sillières, Inscriptions latines d’Aquitaine (ILA), Lectoure, Bordele, Ausonius, 2000
* ↑ Maurice Bordes, Sites et monuments du Lectourois, Lectoure, 1974
* ↑ G. Fabre, P. Sillières, Inscriptions latines d’Aquitaine, 51. orr.