# Amanita irintsu

Amanita irintsua edo lanperna irintsua (Amanita boudieri) Amanitaceae familiako perretxiko da. Jangarria da baina gutxi estimatua. Aurkitu daitekeen onddorik ederrenetako bat da
Sinonimoak: Agaricus moulinsii, Lepiota moulinsii, Amanita lusitanica, Amanita baccata var. boudieri, Amanita solitaria var. boudieri, Amanita pulverulenta, Lepidella boudieri, Aspidella pulverulenta, Aspidella boudieri, Amanita baccata.

## Deskribapena

Kapela: 8 eta 15 cm. arteko diametrokoa. Lehenik ganbila, gero laua eta azkenean hondoratua erdian eta ertza makur eta soberakinarekin. Azala zurixka eta gero krema kolorekoa; errezel zuri batez estalita dago eta garatxo piramidal txikitan apurtzen da, diskoaren gainean ugariagoak dira eta atxikiak denbora lehorrean. Ez du ertz ildaskaturik.
Orriak: Libreak, estu, zuri-krema kolorekoak eta erreflexu arrosekin.
Orri libreak: Kirtenera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Batzuetan altuagoa eta beste batzuetan ez hainbeste, lurperatzen denaren arabera. Zuria da, felpa itxurakoa eta erraboil arbi-formako okre kolorekoa du, goiko aldean hortz bereziak ditu.
Eraztuna itsatsita eta orri iheskor bat bezala, oinaren gainean zorro ildaskatu bat bezala geratzen dena.
Bolba zuria eta apurkorra da, oinaren oinarrian bi edo hiru burlet bigun eta iheskor dituena, zatitan apurtzen direnak eta ale zaharretan desagertu egiten direnak , erraboil okrea agerian utziz.
Haragia: Haragi zuria eta aldatzen ez dena espezie tipoan. Usain leun eta atsegina du, kobazuloko txanpiñoia gogorarazten duena, baina zaporegabe xamarra.
Etimologia: Amanita grekotik dator eta Zilizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gisa. Solitaria berriz latinetik dator, solitarius = bakartia. Isolatuta hazten delako eta ez taldeka.

## Jangarritasuna

Jangarria da, baina gutxi estimatua, eta, gainera, Amanita verna edo Amanita virosa pozoitsuekin nahas liteke.

### Nahasketa arriskua

Amanita boudieri var. beillei barietateak arrosa kolore tonuko orriak eta haragia ditu, oina pikor askorekin eta erraboil apainduagoa. Batzuentzat, lehortasunak eta eguzkiak eragindako boudieri mota bat da, itsasotik hurbilago bizi dena. Beauseigneur mikologo frantsesak koniferoen azpian Landetan aurkitutako espezie arraroa da, haritzen azpian ere ateratzen da.
Amanita echinocephala-rekin nahas daiteke baina honek orri zuri-berdexkak ditu eta mintzezko eraztuna. Amanita ovoidea berriz, batez ere, bolba sendo eta mintzezkoagatik bereizten da.

## Sasoia eta lekua

Udaberritik udazkenera, hariztietako eta artadietako lurzoru hareatsuetan agertzen da, baita itsas pinuetan eta bertako pista ertzetan. Espezie nahiko arraroa.

### Banaketa eremua

Europan, Mediterraneoko eskualdetik Herbehereetaraino eta Ingalaterraraino hazten da, eta agian, iparralderago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 168 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 117 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 306 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 321 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ Amanita boudieri: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Amanita boudieri Mycobank-en
* Datuak: Q10407301
* Multimedia: Amanita boudieri / Q10407301
* Espezieak: Amanita boudieri