OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Seán Mac Stíofáin

Seán Mac Stíofáin, jaiotzez John Edward Drayton Stephenson, (Londres, Ingalaterra, 1928ko otsailaren 17a - Navan, Meath konderria, 2001eko maiatzaren 18a), irlandar errepublikarra eta 1969-1972 artean Behin-behineko IRAko buruzagia izan zen. Bere irlanderazko izena helduaroan erabiltzen hasi zen.
Londresen jaioa, aita ingeles legegizona eta ama Ekialdeko Belfasteko irlandar protestantea izan zituen. Bere amak haurtzaroan beregan eragin handia izan zuen, Ingalaterran jaio arren irlandar sustraiak erroraino sartu baizizkion, honakoa aipatuz: "Ni irlandarra nauk, hortaz hi ere bai... etzak ahaztu".
Bigarren Mundu Gerraren amaieran RAFen kaporal mailaz zerbitzu militarra egin ondoren Londresera itzuli eta hiri honetako irlandar elkarteen jardueretan parte hartzen hasi zen. Hasieran Conradh na Gaeilge erakundean eta ondoren Banaketaren Aurkako Irlandar Ligan.
Sinn Féin alderdira afiliatu eta 1949an Londres hirian Irlandako Armada Errepublikarraren unitate bat antolatzen lagundu zuen. Hortik aurrera IRAn mailaz eta arduraz gora egiten hasi zen.

## Kanpo estekak

* 1972an Seán Mac Stíofáini egindako elkarrizketa ikusgai, Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q3481076
# Uribe (Zeanuri)

    Artikulu hau Zeanuriko auzoari buruzkoa da; Bizkaiko eskualde historikoa gaitzat duena beste hau da: «Uribe»
Uribe Zeanuri udalerriko auzoa da.

## Demografia

* Uribeko biztanleria

## Ikus, gainera

* Zeanuri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268655
# Oligosarcus

Oligosarcus arrain genero bat da. Characidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Oligosarcus acutirostris | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus amome | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus argenteus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus bolivianus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus brevioris | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus hepsetus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus itau | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus jacuiensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus jenynsii | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus longirostris | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus macrolepis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus menezesi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus oligolepis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus paranensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus perdido | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus pintoi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus planaltinae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus platensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus robustus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus schindleri | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus solitarius | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Oligosarcus varii | daturik gabe |
# Gwynfor Evans

Gwynfor Evans (Barry, Vale of Glamorgan, 1912ko irailaren 1a – 2005eko apirilaren 21a) politikari galestarra izan zen, Plaid Cymru alderdiak Westminsterren lehenengo parlamentari izan zena (1966-1970; 1974-1979).

## Galesera

1980an gose greba egiteko mehatxua egin zuen, eta hauxe gakoa izan zen Margaret Thatcherren gobernuak S4C telebista kate galeserazkoa abiatzeko 1982an.
Politikatik erretiratuta, idazle emankor bilakatu zen, nagusiki galeserazko testuak idatziz.

## Ikus, gainera

* Galestar ezagunen zerrenda

## Kanpo loturak

* (Galesez) Gwynfor Evansi buruzko webgunea
* Datuak: Q333132
* Multimedia: Gwynfor Evans / Q333132
# Dafydd Iwan

Dafydd Iwan, jaiotzez Dafydd Iwan Jones (1943ko abuztuaren 24a, Brynamman, Carmarthenshire) galestar folk abeslari eta politikaria da. Plaid Cymru alderdiko presidentea ere izan zen.
Bere gaztaroa Gwynedd konderriko Bala udalerrian igaro zuen, ondoren ikasketak Cardiffko Unibertsitatean burutu zituelarik. Galeserazko abestiak idatziz eta abestuz ospea bereganatu zuen. Bere abesti ezagunenen artean Yma o Hyd ("Oraindik Hemen") dago.

## Iruditegia

* Dafydd Iwan musika emanaldi batean zehar.

## Ikus gainera

* Yma o Hyd

## Kanpo loturak

* Dafydd Iwanen webgunea (Galesez) (Ingelesez)
* Datuak: Q1157150
* Multimedia: Dafydd Iwan / Q1157150
# Gwenno Saunders

Gwenno Mererid Saunders (Cardiff, Gales, 1981eko maiatzaren 23a) galestar abeslaria da. Ezagunagoa da Gwenno Pipette izen-artistikoaz, The Pipettes musika taldeko abeslaria eta teklatu-jotzailea zenekoa. Gaur egun, ordea, bakarlari dabil.
Cardiffen jaioa, Lyn Mererid gales hizkuntzaren aldeko ekintzailearen eta Tim Saunders kornubierazko poeta eta hizkuntzalariaren alaba da.
Gwenno Saunders kornubieraduna eta galesduna da. Haurtzaroan, aitak kornubieraz egiten baitzion; amak, aldiz, galesez.

## Diskografia
### Bakarkako lanak

* Vodya (2003)
* Ymbelydredd (2012)
* Y Dydd Olaf (2014)
* Y Dydd Olaf (re-release) (2015)
* Le Kov (2018)
* Tresor (2022)
* Datuak: Q3050580
* Multimedia: Gwenno Saunders / Q3050580
# Malko (musika taldea)

Malko 2023. urtean Oñatin sortutako rock musika taldea da.

## Ibilbidea

2023an sortu zen Malko taldea eta 2024ko martxoan atera zuten lehenengo diskoa, Esan ez direnak izena duena. 10 abesti dituen bilduma da, batzuk rock doinu gogorragoak dituztenak eta beste batzuk bigunagoak. 2024ko abenduan Gaztea maketa lehiaketako finalean jo zuten eta irabazleak izan ziren.

## Diskografia

* Esan ez direnak (2023, autoekoiztua)

## Sariak

* Gaztea maketa lehiaketa (2024)

## Erreferentziak

* ↑ «Malko taldeak hamar kantuko 'Esan ezin direnak' diskoa aurkeztu du - Oñati» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ «Nolakoa den erakutsiko du bihar Malko taldeak - Oñati» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ «Malkok irabazi du 2024ko Maketa Lehiaketa» gaztea.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Esan ez direnak - Malko» durangokoazoka.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131522432
# Ezkotxo hori

Ezkotxo horia (Hygrocybe cantharellus) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jan daiteke, baina haragi urria du eta zapore desatseginekoa.
Sinonimoak: Hygrophorus cantharellus, Hygrophorus turundus var. lepidus, Camarophyllus cantharellus, Hygrocybe lepida, Pseudohygrocybe cantharellus.

## Deskribapena

Kapela: 1,5 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, lehenbizi kanpai itxurakoa edo ganbila, ondoren erdigunean hondoratua, konikoa inoiz ere ez. Gorri-eskarlata kolorekoa gaztetan, zahartzean gogor horitzen dira. Ertza izurtua.
Orriak: Lehenbizi zuriak edo zurixkak, gero horixkak, horia gogor nabarmentzen da oinean; lodiak, zabal eta oso dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 2 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,3 eta 0,6 cm bitarteko lodierakoa. Kapelaren kolore berekoa, hori-urre koloreko tonalitateekin. Lehenengo barrubetea, gero hutsa, hauskorra.
Haragia: Oso gutxi eta zapore desatseginekoa.
Etimologia:Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela bustiarekin esan nahi du. Cantharellus epitetoa, Cantharellus baten antza duelako.

## Jangarritasuna

Jan daiteke, baina sukaldaritzako baliorik gabea da.

### Nahasketa arriskua

Hygrocybe miniata delakoarekin, hau bereizten da orriak ez direlako zuriak eta kapelaren kolorea Hygrocybe cantharellus-en aldean gorriagoa duelako. Hygrocybe coccineocrenata espezieak forma bera du, kapelan ere kolore bera du puntutxo beltz-arrexkez zipriztindua eta oina horitu egiten da behealdean.

## Sasoia eta lekua

Udazken aurreratuan. Belar handiko zelaietan, ebaki aurretik.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Jamaika, Puerto Rico, Guyana, Ecuador, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, India, Himalaiako eremua, Malaysia, Hego Korea, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria, Papua Ginea Berria, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 414 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 445 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 110 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Hygrocybe cantharellus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3915439
* Multimedia: Hygrocybe cantharellus / Q3915439
# Ezkotxo gorri

Ezkotxo gorria (Hygrocybe turunda) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jan liteke, baina kalitate gastronomiko eskasa du.
Sinonimoak: Agaricus superbus, Hygrophorus turundus, Agaricus miniatus var. b turundus, Pseudohygrocybe turunda.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 cm arteko diametrokoa, ez da likatsua eta zilbor itxura apur batekin. Bere kolorea laranja-horixka da eta zahartzean ilunagoak bihurtzen diren fibratxoak darama, diskoaren erdialdean ugariagoak dira..
Orriak: Itsatsiak edo pixka bat dekurrenteak, gaztetan zurixkak eta gero hori-laranja kolorekoak
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Leuna, liraina, zilindrikoa, baina batzuetan oinarrian lodiagoa, kapelaren antzeko kolore laranja du, baina behealdean horia da.
Haragia: Mehea, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus miniatus delakoaren antzekoa da, baina hau gorriagoa da, zuntzexkarik eta maluta pikortsutik gabea, belardietan ateratzen dena. Hygrophorus quietus espeziearen antzekoa ere bada koloreagatik, baina hau txikiagoa da, haragiak kirats usaina du eta larreetan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean; zohikaztegietan, oso zelai hezeetan paduren ondoan, etab. Mendi garaietako leku lohitsuak nahiago ditu.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa, Japonia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 348 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 110 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Hygrocybe turunda: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10593645
* Multimedia: Hygrocybe turunda / Q10593645
# Ezko orriarrosa

Ezko orriarrosa (Gliophorus laetus) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria da, baina ez du balio gastronomikorik.
Sinonimoak: Agaricus flammeus, Agaricus glutinosus, Hypophyllum sanguineum, Agaricus coccinellus, Agaricus miniatus, Agaricus coccineus var. miniatus, Hygrophorus miniatus, Hygrocybe miniata, Hygrophorus congelatus, Hygrophorus flammans, Hygrophorus coccinellus, Hygrophorus miniatus var. congelatus, Hygrophorus constans, Hygrocybe constans, Hydrocybe miniata, Hydrocybe flammea, Hygrophorus miniatus var. typicus, Pseudohygrocybe miniata.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, arrosa-haragi koloretik arrexkara, ganbila, gero laua edo hondoratu samarra erdian; azala denbora hezean, muzilago grisaxka batez estalita du.
Orriak: Grisaxkak, erreflexu arrosa-haragi kolorekoekin edo gorri-moreekin; lodiak, zabal, dekurrenteak, ertz antzuarekin.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 3 - 6 x 0,4 - 0,6 cm-koa, luzea, liraina, muzilagoduna, gris-morea, gris-arrosa-oliba edo arre-gorrizta argia.
Haragia: Gorri samarra, mehea, elastiko samarra eta kartilaginosoa, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin esan nahi du. Laeta epitetoa latinetik dator, "laetus" hitzetik, alaia esan nahi du. Bere kolore ederragatik.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua

Hygrocybe txiki hau oso ondo ezagutzen da, bere kolore arre-gorrixkagatik eta denbora hezean bere muzilagoagatik, bai kapelan eta bai oinean; nekez nahas liteke beste batekin.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, basoen mugetako belarretan, edo bide ertzean dauden txilarren azpian. Urria.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Puerto Rico, Brasil, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Japonia, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 126 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa., 200 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 397 or. ISBN 84-282-541-X (T. 3). ISBN: 84-282)-0538-8 (O.C)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 112 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Gliophorus laetus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21245011
* Multimedia: Hygrocybe laeta / Q21245011
# Ezko oliba-zuri

Ezko oliba-zuria (Hygrophorus olivaceoalbus) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jan daiteke, baina ez da Hygrophorus dichrous eta limacinus bezain mamitsua. Azala jasotzean kentzea komeni da, likatsuegia da.
Sinonimoak: Agaricus limacinus subsp. olivaceoalbus, Limacium olivaceoalbum, Hygrophorus glutinosus var. olivaceoalbus.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 6 cm bitarteko diametrokoa; hasieran koniko kanpai formakoa, ondoren zabaldu egiten da eta erdian titi kamuts baten inguruan hondoratuta egoten da. Arre-oliba kolorekoa edo marroi-grisaxka-horixka, titian ilunagoa. Azal lodia, mehea, eguraldi hezean likatsu-glutinosoa, Ertz inkurbatua.
Orriak: Lodiak, zabal, dekurrenteak eta oso zuriak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Luzea, berdina edo oinarrian mehetua, likatsua, fibrilosoa, grisaxka gaztetan, zahartzean, hondo zuriaren gainean, sigi-sagan geratzen diren kolore oliba-griseko ezkatetan edo zuntzexkatan hausten da,
Haragia: Ertzean mehea, lodia titiaren azpian, zuri horixka diskoan. Usain eta zapore ahulekoa eta atseginekoa.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko, "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Olivaceoalbus epitetoa latinetik dator, olibazeo esan nahi duen "olivaceus" hitzetik eta zuria esan nahi duen "albus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jateko ona, baina ez Hygrophorus limaceus bezain mamitsua, lirdingatsua delako, azala, biltzerakoan kentzea komeni da.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus dichrous eta Hygrophorus limacinus delakoekin.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, koniferoetan ateratzen da.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 111 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 445 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 340 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 118 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Hygrophorus olivaceoalbus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1855552
* Multimedia: Hygrophorus olivaceoalbus / Q1855552
# Ezko mingots

Ezko mingotsa (Hygrocybe mucronella) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Ez du balio sukaldaritzarako.
Sinonimoak: Agaricus miniatus var. c mucronellus, Hygrophorus reae, Hygrocybe reae, Hygrocybe reae var. mite, Gliophorus reae, Hygrocybe mucronella var. mite.

## Deskribapena

Kapela: 3 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa edo konikoa, gero ganbila, ertza krenulatu samarra eta gardentasunagatik ildaskatua. Eguraldi hezean azala pixka bat likatsua, higrofanoa, leuna, gorri-eskarlata kolorekoa, laranja koloreraino koloregabetzen da eta ertza horixkagoa du.
Orriak: Zabal, desberdinak, Itsatsiak, koska batez dekurrenteak, gorri-laranja koloretik gorri-laranja kolorera doaz, ertza osoa eta argiagoa dute. Espora-jalkin zuria.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 6 cm arteko garaierakoa eta 0,5 cm arteko lodierakoa, barnehutsa, sarritan okertua eta bihurria, gaztetan pixka bat likatsua, leuna, distiratsua, askotan, erreflexu desberdineko eremu horizontalekin, gorri-laranja kolorekoa, eremuka horiraino koloregabetuta.
Haragia: Oso mehea, laranja kolorekoa edo hori-laranja kolorekoa, antzemanezineko usaina du eta zapore mikatz samarra.
Etimologia: Hygrocybe terminoa grekotik dator eta kapela hezearekin, esan nahi du. Reai epitetoa pertsona izen batetik dator.

## Jangarritasuna

Jan daiteke, baina ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus miniatus, Hygrophorus quietus eta Hygrophorus turundus delakoekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, belardietan eta basoetako eremu belartsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Islandia, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasoa, Himalaiako eremua, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 207 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 347 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 401 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 108 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Hygrocybe mucronella: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q878982
* Multimedia: Hygrocybe mucronella / Q878982
# Ezko kolorebiko

Ezko kolorebiko, artadi-ezko, txapar-ezko edo ezko olibazuria (Hygrophorus glutinifer) Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Azala eta oin osoa kendu behar dira, Perretxikoaren zatirik likatsuenak saihesteko, gainerakoan ez baita jateko txarra.
Sinonimoak: Agaricus albobrunneus f. glutinosus, Hygrophorus dichrous, Hygrophorus persoonii.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 9 cm arteko diametrokoa. Hasieran ganbila, heltzean zabaldu egiten da. Ertza biribildua du. Azal lodia eta erraz bereizteko modukoa, gainazal muzilagoduna. Oliba kolorekoa edo gris-arrea.
Orriak: Zuriak, luzeak, okertuak, zabal, Itsatsi-dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Luzea, 5 - 9 cm-koa; goialdean 1 cm-ko zabalerako eremu zuri bat du, eta hortik behera, ezkata likatsuez estalita oinarriraino, Itxura nabarra du eta kapelaren kolore berekoa. Ezaugarri honek ematen dio izena espezieari.
Haragia: Zuria, trinkoa, zapore gozokoa eta usain leunekoa.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Dichrous epitetoa ere grekotik dator, bi kolore esan nahi duen "dichroos" hitzetik. Kapelaren mintzaren kolore bikoitzagatik.

## Jangarritasuna

Jateko ona; hala ere, lirdingatsua dela eta, kapelak perretxikoak jasotzerakoan zuritzea komeni da.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus limacinus eta Hygrophorus olivaceoalbus delakoekin.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran eta udazkenean, Hostozabalen basoetan. Bereziki Quercus ilex zuhaitzen basoetan

### Banaketa eremua

Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 380 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 110 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 190 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 407 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Hygrophorus glutinifer: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107750706
# Joanes de Artaza

Juanes de Artaza 1535. urtean jaio zen, eta Tucumán konkistako kapitaina izan zen.

## Biografia

Juan Perez de Zuritak altxatu zuen lehen Londresen (1558) bizilagun fundatzailea, gero San Miguel de Tucumán-en (1565) fundazioan aurkitu zen. Hiri honetan auzotar feudatarioa eta prokuradore nagusia izan zen (1570), beste hainbat kontzeju-kargu betetzeaz gain. Singuil eta Gastona herrien mandataria izan zen.
Carlos Luque Colombresek dio, Pedro Lozano historialari jesuitari jarraituz, Gaspar de Medina Txilera joan zela Francisco de Aguirre gobernadoreak aginduta, 1564an, Argentinako ipar-mendebaldeko aurkikuntza, konkista eta baketze kanpainarekin jarraitzeko laguntza bila. Medina La Serenatik itzuli zen bere familia eta 22 soldadu ekarriz. Gainera, 9 dontzeila umezurtz zeramatzan, konkistatzaileekin ezkontzeko asmoz. Haien artean Françoise de Cuellar andrea zegoen, gero Juanes de Artaza kapitainarekin ezkondu zena.
Artaza kapitaina XVII. mendearen hasieran hil zen eta Tucumango San Migel eliza nagusian (gaur egun katedrala) lurperatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5953943