# Irlandako errugbi selekzioa

    Artikulu hau Irlandako gizonezkoen selekzioari buruzkoa da; emakumeen selekzioa gaitzat duena beste hau da: «Irlandako emakumezkoen errugbi selekzioa»
Irlandako errugbi selekzioa Irlandaren ordezkaria da gizonezkoen errugbi partida ofizialetan, hala nola, Munduko Errugbi Kopan, Sei Nazioen Txapelketan eta test-partidetan. Irish Rugby Football Union-ren mende dago, eta Irlanda osoa ordezkatzen du, alegia, bai Irlandako Errepublika, bai Ipar Irlanda.
Talde nazionalak 1875ean jokatu zuen lehenbiziko partida. Home Nations (egungo Sei Nazionen Txapelketa) torneoko sortzaileetakoa, edizio guztietan parte hartu du, 1883tik egun arte. 23 aldiz irabazi du txapelketa, 15 bakarrik eta 8 beste talde batekin berdindua, eta 4 Slam Nagusi eskuratu ditu, 1948an, 2009an, 2018an eta 2023an. Munduko Errugbi Kopari dagokionez, final laurdenetara zazpi aldiz iritsi arren, beti kanporatua izan da.

## Historia

1854an fundatutako Dublin University izan zen Irlandako lehenbiziko errugbi kluba. XIX. mendeko hirugarren laurdenean, baloi obalaren kirola azkar hedatu zen uhartean. 1875ko otsailaren 15ean jokatu zuen lehenbiziko partida Irlandako selekzioak, Kenningtonen, Ingalaterraren aurka; ingelesak nagusitu ziren, 7 eta 0 1881ean erdietsi zuen aurreneko garaipena, Belfasten, Eskoziaren aurka.
1883an hasi zen Home Nations txapelketa, eta Irlandak 1894an irabazi zuen lehenbiziko aldiz Koroa Hirukoitza; arrakasta horrek are gehiago jendarteratu errugbia herrialdean. 1905ean, Zelanda Berriko selekzioa Dublinen hartu zuten; All Blacksak 0 eta 15 gailendu ziren. 1909ko martxoaren 20an jokatu zuten aurrenekoz Frantziaren kontra, eta baita irabazi ere, 19 eta 8.
Bigarren Mundu Gerrako etenaldiaren ondoren, irlandar errugbiaren urrezko garaia iritsi zen. 1948an, bere lehenbiziko Grand Slama eskuratu zuen eta, bai 1949an, bai 1951n, torneoa eta Koroa Hirukoitza irabazi zituen. 1952an, bira egin zuen Argentinan barrena, eta bertako selekzioa garaitu.
1954ko otsailaren 27an, Belfasten Eskoziaren aurka jokatu behar zuten partidaren aitzinean, Irlandako Errepublikako jokalariek God Save the Queen ereserkia zutik entzuteari uko eginen ziotela iragarri zioten Irish Rugby Football Union erakundeari; gatazka ekiditeko, The Salute ("Agurra") ereserki laburra jotzea erabaki zen, eta Irlandako selekzioak Ipar Irlandan partida gehiago ez jokatzea.
1960ko hamarkadan, pattal samar ibili zen taldea Bost Nazioen Txapelketan. Hala ere, 1965eko apirilaren 19ean, Dublingo Lansdowne Roaden, lehenbiziko aldiz lortu zuen Hegoafrikari irabaztea. 1967an, bi aldiz nagusitu zitzaion Australiako selezioari: 15 eta 8 Dublinen urtarrilean, 5 eta 11 Sydneyn maiatzean. 1968ko urrian, berriz garaitu zituen Wallabiak, 16 eta 3, Lansdowne Roaden.
1972ko Igande Odoltsuaren ostean piztu ziren istiluak zirela-eta, Eskoziak eta Galesek uko egin zioten Dublinen jokatzeari, eta urte hartako Bost Nazioen Txapelketa ez zen amaitu. 1974an, 23 urteko agorraldiaren buruan, Irlandako talde nazionalak Bost Nazioen Txapelketa irabaztea lortu zuen. Oso bolada emankorra izan zuen 1980ko hamarkadaren hasieran, 1982ko, 1983ko (Frantziarekin batera) eta 1985eko torneoak bereganatu baitzituen.
1987an, Australiak eta Zeelanda Berriak lehenbiziko Munduko Errugbi Kopa antolatu zuten; Australiak kanporatu zuen Irlandako selekzioa, final laurdenetan (33–15). Lau urte geroago, berriz ere Australiaren aurka jokatu behar izan zuen final laurdenetan, Dublinen; garaipena hurbil eduki arren, Michael Lynaghek 76. minutuan egindako entsegu batek kanpoan utzi zuen Hirustaren hamabostekoa (18-19). 1995ean, Hegoafrikan, Frantziaren aurka erori zen final laurdenetan (36–12).
Errugbiaren aro profesionala hasi zelarik, Irlandako taldeak txakalaldi bat izan zuen, eta hiru urtez jarraian (1996an, 1997an eta 1998an) Bost Nazioen Txapelketako zurezko koilara jaso zuen. IRFUk babesturik, Celtic League txapelketa profesionala sortu zen 2001ean eta, horri esker, Irlandako jokalaririk hoberenak herrialdeko klubetan geratu ahal izan ziren. Harrezkero, talde nazionalaren emaitzak hobetuz joan ziren, eta 2004an Koroa hirukoitza eskuratu zuen (19 urte zeramatzan irabazi gabe).
2006an eta 2007an berriz ere Koroa hirukoitza bereganatu ostean, 2009an bere bigarren Grand Slama lortu zuen, lehenbizikoa irabazi eta 61 urte geroago; txapelketako azken partidan, Galesen aurka, Ronan O'Garak gauzatutako dropa Irlandako errugbiaren historiara igaro zen. 2011ko Munduko Errugbi Kopan, multzoko lehenbiziko postua erdietsi arren, Galesek kanporatu zuen final laurdenetan. 2015eko Munduko Errugbi Kopan faboritoetako bat zen, 2014ko eta 2015eko Sei Nazioen Txapelketak irabazi berriak baitzituen, baina final laurdenetan Argentina gailendu zitzaion (20-43).
2018an, hirugarren Grand Slama irabazteaz gain, 2 eta 1 nagusitu zitzaion Australiari udako serietan, eta Zeelanda Berria ere garaitu zuen (16-9). 2019ko Munduko Errugbi Kopan, ordea, ipurdiko latza hartu zuen, Japoniak multzo fasean garaitu zuelarik; final laurdenetan 46 eta 14 galdu zuen Zeelanda Berriaren aurka.
Japoniako Munduko Koparen ostean, Andy Farrell izendatu zuten selekzioko entrenatzaile-buru. 2022an, Koroa hirukoitza bereganatu ondoren, Zeelanda Berria bisitatu zuen uztailean All Blacksen kontra hiru partida jokatzeko, eta horietako bi irabazi zituen; Zeelanda Berriak etxean serie bat galtzen zuen historiako bosgarren aldia izan zen. 2023ko Sei Nazioen Txapelketan Grand Slama eskuratu zuen, azken partidan Ingalaterrari 29 eta 16 irabazita.

## Uniformea

Irlandako selekzioko errugbilariek elastiko berdea, galtza zuriak eta galtzerdi berdeak janzten dituzte, bihotz aldean IRFU-ren hirusta (Shamrock) dutelarik. 2014tik Canterbury-k ekoizten du uniformea, eta Vodafone da babesle ofiziala 2016tik.
* 1995-2000 ||
* 2000 ||
* 2003-2004 ||
* 2011-2014 ||
* 2015-2016 ||
* 2017 ||
* 2018 ||
* 2019 (Sei Nazioak) ||
* 2019 (Munduko Tx) ||
* 2021 ||

## Ikurrak
### Bandera

Irlandako lau lurralde edo probintzia historikoak (Connacht, Leinster, Munster eta Ulster) ordezkatzen dituen Lau probintzien bandera jartzen dute Irlandako errugbi selekzioaren partidetan. Dublinen jokatzen duelarik, Irlandako Errepublika bandera ofiziala (An Bhratach Náisiúnta) paratzen dute haren ondoan.
* Irlandako Errepublikako bandera
* Lau probintzien bandera
* IRFU-ren bandera

### Hirusta

Hirusta (Shamrock) Irlandako kirol talde eta erakunde ugariren ikurra da: IRFU (Irish Rugby Football Union), Shamrock Rovers (futbol taldea), Aer Lingus, University College of Dublin (herrialdeko unibertsitate garrantzitsuenetako bat) edo Notre Dameko Unibertsitatea. Kondairaren arabera, uhartera kristautasuna eraman zuen San Patrizio hirustaz baliatu zen Hirutasun Santua (Aita, Semea eta Espiritu Santua) azaltzeko.

### Ereserkia

Irlandako Errepublikako eta Ipar Irlandako errugbilariak biltzen baititu, selekzioaren ereserkia hautatzea afera korapilotsua izan da. 1995 arte, bi ereserki erabiltzen ziren: Amhrán na bhFiann ("Gudariaren abestia") Dublinen eta God Save the Queen ("Jainkoak erregina gorde dezala") britainiar ereserkia Belfasten; kanpoko partidetan, berriz, ez zen ereserkirik jotzen. Arazo hori saihestu nahian, Ireland's Call ("Irlandaren deia") abestia sortu zen 1995ean, Irish Rugby Football Union-en aginduz; hori da gaur egun erabiltzen dena, bai etxean, bai etxetik kanpo.

## Palmaresa
### Munduko Errugbi Kopa

Munduko Errugbi Kopa :
| Urtea | Postua | J | I | B | G | AT | KT |
| 1987 | Final laurdenak | 4 | 2 | 0 | 2 | 99 | 74 |
| 1991 | Final laurdenak | 4 | 2 | 0 | 2 | 120 | 70 |
| 1995 | Final laurdenak | 4 | 2 | 0 | 2 | 105 | 130 |
| 1999 | Final laurdenetako kanporaketa | 4 | 2 | 0 | 2 | 124 | 73 |
| 2003 | Final laurdenak | 5 | 3 | 0 | 2 | 162 | 99 |
| 2007 | Multzo fasea | 4 | 2 | 0 | 2 | 64 | 82 |
| 2011 | Final laurdenak | 5 | 4 | 0 | 1 | 145 | 56 |
| 2015 | Final laurdenak | 5 | 4 | 0 | 1 | 154 | 78 |
| 2019 | Final laurdenak | 5 | 3 | 0 | 2 | 135 | 73 |
| 2023 | Final laurdenak | 5 | 4 | 0 | 1 | 214 | 74 |
| Denera | | 45 | 28 | 0 | 17 | 1322 | 809 |
| Irabazlea Finalista Hirugarrena Laugarrena |||||||||

### Sei Nazioen Txapelketa

| | Ingalaterra | Frantzia | Irlanda | Italia | Eskozia | Gales |
| Parte-hartzeak | 128 | 95 | 130 | 25 | 130 | 130 |
| Bakarkako garaipenak (garaipen partekatuak) |||||||
| Home Nations | 5 (4) | — | 4 (3) | — | 9 (2) | 7 (3) |
| Bost Nazioak | 17 (6) | 12 (8) | 6 (5) | — | 5 (6) | 15 (8) |
| Sei Nazioak | 7 | 6 | 5 | 0 | 0 | 6 |
| Denera | 29 (10) | 18 (8) | 16 (8) | 0 (0) | 14 (8) | 28 (11) |
| Slam Nagusiak |||||||
| Home Nations | — | — | — | — | — | 2 |
| Bost Nazioak | 11 | 6 | 1 | — | 3 | 6 |
| Sei Nazioak | 2 | 4 | 3 | 0 | 0 | 4 |
| Denera | 13 | 10 | 4 | 0 | 3 | 12 |
| Koroa hirukoitzak |||||||
| Home Nations | 5 | — | 2 | — | 7 | 6 |
| Bost Nazioak | 16 | — | 4 | — | 3 | 11 |
| Sei Nazioak | 5 | — | 7 | — | 0 | 5 |
| Denera | 26 | — | 13 | — | 10 | 22 |
| Zurezko koilarak |||||||
| Home Nations | 7 | — | 10 | — | 5 | 6 |
| Bost Nazioak | 10 | 12 | 15 | — | 15 | 10 |
| Sei Nazioak | 0 | 1 | 0 | 18 | 4 | 2 |
| Denera | 17 | 13 | 25 | 18 | 24 | 18 |
* Txapelduna (15): 1894, 1896, 1899, 1935, 1948, 1949, 1951, 1974, 1982, 1985, 2009, 2014, 2015, 2018, 2023
* Garaipen elkarbanatua (9): 1888, 1906, 1912, 1926, 1927, 1932, 1939, 1973, 1983
* Slam nagusia (4): 1948, 2009, 2018, 2023
* Koroa hirukoitza (14): 1894, 1899, 1948, 1949, 1982, 1985, 2004, 2006, 2007, 2009, 2018, 2022, 2023, 2025
** Ingalaterra 24 - Gales 20 - Irlanda 12 - Eskozia 10
* Millennium garaikurra (17): 1993, 1994, 2001, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2015, 2017, 2018, 2021, 2022, 2023, 2025
** Ingalaterra 21 - Irlanda 17
* Centenary Quaich (22): 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025.
** Irlanda 22 - Eskozia 14

## Jokalarien errekorrak
### Partida gehien

| # | Jokalaria | Postua | Urteak | Partidak |
| 1 | Brian O'Driscoll | erdiko | 1999–2014 | 133 |
| 2 | Cian Healy | harroin | 2009– | 131 |
| 3 | Ronan O'Gara | zabaltzaile | 2000–2013 | 128 |
| 4 | Rory Best | orpokatzaile | 2005–2019 | 124 |
| 5 | Jonathan Sexton | zabaltzaile | 2009–2023 | 118 |
| 5 | Conor Murray | uztartze-erdilari | 2011– | 118 |
| 7 | Paul O'Connell | bigarren lerroko | 2002–2015 | 108 |
| 8 | Peter O'Mahony | hirugarren lerroko hegal | 2012– | 107 |
| 9 | John Hayes | harroin | 2000–2011 | 105 |
| 10 | Keith Earls | hegaleko | 2008–2023 | 101 |
2024ko uztailaren 13an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

### Entsegu gehien

| # | Izena | Postua | Urteak | J | En |
| 1 | Brian O'Driscoll | erdiko | 1999–2014 | 133 | 46 |
| 2 | Keith Earls | hegaleko | 2008–2023 | 101 | 36 |
| 3 | Tommy Bowe | hegaleko | 2004–2017 | 69 | 30 |
| 4 | Denis Hickie | hegaleko | 1997–2007 | 62 | 29 |
| 5 | Shane Horgan | hegaleko | 2000–2009 | 65 | 21 |
| 6 | Girvan Dempsey | atzelari | 1998–2008 | 82 | 19 |
| 6 | Jacob Stockdale | hegaleko | 2017– | 37 | 19 |
| 8 | Geordan Murphy | atzelari, hegaleko | 2000–2011 | 72 | 18 |
| 8 | Jonathan Sexton | zabaltzaile | 2009–2023 | 118 | 18 |
| 8 | Conor Murray | uztartze-erdilari | 2011– | 118 | 18 |
2024ko uztailaren 13an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

### Tanto gehien

| # | Izena | Postua | Urteak | J | T | En | Tr | Zk | Dr |
| 1 | Jonathan Sexton | zabaltzaile | 2009–2023 | 118 | 1108 | 18 | 182 | 214 | 4 |
| 2 | Ronan O'Gara | zabaltzaile | 2000–2013 | 128 | 1083 | 16 | 176 | 202 | 15 |
| 3 | David Humphreys | zabaltzaile | 1996–2005 | 72 | 560 | 6 | 88 | 110 | 8 |
| 4 | Michael Kiernan | erdiko | 1982–1991 | 43 | 308 | 6 | 40 | 62 | 6 |
| 5 | Eric Elwood | zabaltzaile | 1993–1999 | 35 | 296 | 0 | 43 | 68 | 2 |
| 6 | Brian O'Driscoll | erdiko | 1999–2014 | 133 | 245 | 46 | 0 | 0 | 5 |
| 7 | Ollie Campbell | zabaltzaile | 1976–1984 | 22 | 217 | 1 | 15 | 54 | 7 |
| 8 | Paddy Jackson | zabaltzaile | 2013–2017 | 25 | 195 | 2 | 46 | 30 | 1 |
| 9 | Keith Earls | hegaleko | 2008–2023 | 101 | 180 | 36 | 0 | 0 | 0 |
| 10 | Joey Carbery | zabaltzaile | 2016– | 37 | 164 | 2 | 56 | 14 | 0 |
2024ko uztailaren 13an eguneratua. Partida ofizialak bakarrik.

## Erreferentziak

* ↑ History of the Irish Rugby Football Union. Irish Rugby Football Union, web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2023-9-5).
* ↑ O'Sullivan, John. Six Nations miscellany: Ireland and Scotland renew old rivalry. Irish Times, 2021eko martxoak 9, irishtimes.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-5).
* 1 2 3 6 Nations History. BBC Sport Online, web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2023-9-6).
* ↑ Keating, Frank. How Ravenhill rebels made an issue out of an anthem. The Guardian, 2007ko otsailak 27, web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2023-9-6).
* ↑ Ireland vs South Africa Rugby. rugbykickoff.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-6).
* ↑ Cooney, Gavin. Balls Remembers - A Full History Of Irish Rugby Tours Of Australia. balls.ie (Noiz kontsultatua: 2023-9-6).
* ↑ Quand la France défiait l'Irlande la veille du « Bloody Sunday ». L’Équipe, 2022ko otsailak 25, archive.wikiwix.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-6).
* ↑ Armstrong, Robert. Ice-cool Lynagh breaks Irish hearts at Lansdowne road. The Guardian, 2007ko abuztuak 20, theguardian.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-7).
* ↑ History of Ireland’s failure to get past Rugby World Cup quarterfinals. apnews.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-7).
* ↑ Coetzee, Dylan. Six Nations greatest games: Ronan O’Gara drop goal against Wales hands Ireland historic Grand Slam in 2009. planetrugby.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-7).
* ↑ Taccard-Blanchin, Fabien. L'Argentine confirme la suprématie du Sud. Rugbyrama, 2015eko urriak 18, rugbyrama.fr (Noiz kontsultatua: 2023-9-7).
* ↑ Kitson, Robert. Jacob Stockdale scores only try as Ireland earn historic win over All Blacks. The Guardian, 2018ko azaroak 17, theguardian.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-8).
* ↑ Brilliant All Blacks make it a sad farewell for Ireland's Best and Schmidt. rugbyworldcup.com (Noiz kontsultatua: 2023-9-9).
* ↑ Doyle, Garry. Ireland stun the All Blacks to become just the fifth touring side to win series in New Zealand. the42.ie (Noiz kontsultatua: 2023-9-8).
* ↑ Treacy, Neil. Ireland clinch Grand Slam in style with win over England. rte.ie (Noiz kontsultatua: 2023-9-8).
* ↑ Gabikagojeazkoa, Asier. Patrizioren ele zaharrak. uriola.eus (Noiz kontsultatua: 2023-9-12).

## Oharrak

* ↑ 2007 arte ez zuen berriz jokatu Irlandako selekzioak Ipar Irlandan.
* ↑ Irlandako Gobernuak hirusta eta harpa erregistraturik ditu Irlandako ikur bezala
* ↑ Galesi 1908ko eta 1909ko Slam Nagusiak aitortzen zaizkio; izan ere, Frantzia 1910 arte txapelketan onartua izan ez bazen ere, aurreko bi urteetan Galesko selekzioak, Koroa hirukoitza irabazteaz gain, Frantziari nagusitu zitzaion torneotik kanpo.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Irlandako errugbi federazioa
* Datuak: Q599903
* Multimedia: Ireland national rugby union team / Q599903