OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nastaliq

Nastaliq (persieraz: نستعلیق) arabiar estiloko kaligrafia bat da, Mir Ali Tabrizik eratu zuena XIV. mendean, Tabrizen. Izenak dioen bezala, naskh eta taliq estiloen nahasketa bat da.
XV. mendetik aurrera, estilo dotore eta solte hau Persia osoan zehar zabaltzen hasi zen, Persiar golkoaren ertzean eta ekialderago, Txinako uigurren lurretaraino. XVIII. mendetik XX. mendearen hasierara bitartean izan zuen goren aldia.
Herrialde arabiarretan persiar letra deitu ohi zaio estilo horri, eta zailtasunez irakurtzen den idazkera arkaikotzat hartzen dute.
Hastapenean literatura poetikorako erabilia, nastaliq gaur egun Iranen, Afganistanen eta Pakistanen zabalduta dago, eta naskh estiloarekin arrakastaz lehiatzen da. Iranen eta Afganistanen, idazkera apaingarri gisa erabil daiteke tituluetarako, iragarkietarako eta eskuz idazteko; naskh, berriz, gehiago erabiltzen da idazkera inprimatu edo digitalerako (tipografia, liburuak, egunkariak eta abar).

## Adibideak

* Nastaliq estiloaren proportzioen arauak.
* Mirza Javad Tabrizi xekearen hilobia, Qom hirian.
* Dekorazio gisa, Agrako gotorlekua, Indian.
* Aurangzebeko erresumako txanponak (Mogol Inperioa).

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Hosseini, Peiman. (2013). «La concurrence de l’art pictural et l’art d’écrire, une étude comparée entre l’Iran et l’occident» Revue de Recherches en Langue et Littérature Françaises (Tabriz: Faculté des lettres de l’Université de Tabriz - web.archive.org) ISSN 2588-7041. (Noiz kontsultatua: 2024-09-15).
* ↑ (Frantsesez) Gallien, Claire. (2013). Larzul, Sylvette ed. «Le manuel de langue orientale, reflet d’une politique coloniale ? Le cas anglais en Inde (1757-1830)» Manuels d’arabe d’hier et d’aujourd’hui : France et Maghreb, XIXe-XXIe siècle (Éditions de la Bibliothèque nationale de France): 31–46. ISBN 978-2717725841. (Noiz kontsultatua: 2024-09-15).
* ↑ «Nastaliq Calligraphy» Google Arts & Culture (Noiz kontsultatua: 2024-09-15).

## Ikus, gainera

* Arabierazko kaligrafia
* Tipografia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Encyclopaedia Britannica, nastaʿlīq script
* Datuak: Q1133121
* Multimedia: Nastaliq / Q1133121
# Meettok

Meettok 2005. urtean sortu zen argitaletxe independentea da.

### Historia

Meettok argitaletxea 2005. urtean sortu zen Donostian; eta, gaur egun ere, bertan dauka egoitza. Ramón Etxebeste Otegi da argitaletxearen arduradun eta sortzailea, edizio lanetan diharduena, baina itzultzaile eta idazle ugariren laguntza jaso izan du.
Argitaletxearen izena editorearen izen-deiturekin sortutako hitz-jolasa da.

### Lanak

Lan gehienak narratiba literario garaikidekoak dira, bai euskarakoak eta baita gaztelaniakoak ere. Itzulpenak lantzen dituzte, gehien bat, baina, produkzio propioren bat edo beste ere izan dute.
Ondorengoak dira Meettok-ek argitaratu dituen liburuetako batzuk:

#### Euskarara itzuliak:

* Groucho eta ni – Groucho Marx (2006)
* Anarkia hutsa – Woody Allen (2007)
* Zorion handiegia – Alice Munro (2012)
* Jesusen Haurtzaroa – J. M. Coetzee (2013)
* Zer da artea – Lev Tolstoi (2013)
* Sumisioa - Michel Houellebecq (2015)

#### Gaztelerara Itzuliak:

* 100% Basque – Itxaro Borda (2012)
* El corazón de las tinieblas – Joseph Conrad (2013)
* Yevgueni Oneguin – Alexandr Pushkin (2017) *Edizio berritua, ez zentsuratua eta elebiduna (Rus/Esp)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069403
# Euskal Editoreen Elkartea

Euskal Editoreen Elkartea 1984an sorturiko elkartea da, euskaraz argitaratzen duten argitaletxeak biltzen dituena. Euskarazko argitalgintzaren sustapena eta zaintza ditu helburu nagusi, eta, horiekin batera, elkartekideen babesa, ordezkaritza eta koordinazioa. Donostian du egoitza eta egungo zuzendaria Carmen Elvira da.

## Kideak

Eskubide osoko kidea izateko hurrengo baldintzak bete behar ditu:
* katalogoaren %25a euskaraz argitaratua duten pertsona fisiko edo juridikoak
* edo azken 10 urteetan, edota hasiera batetik, euskarazko liburuak argitaratu izana, azken 3 urteetan 15 liburu euskaraz argitaratu baldin baditu
* edo urtean argitaraturiko liburu guztien salneurriaren edo kopuruaren %25 euskarazko liburuek osatua izatea.
Honako hauek dira Euskal Editoreen Elkarteko bazkideak:
* Alberdania, Irun
* Elhuyar Fundazioa, Usurbil
* Elkar, Aduna
* Erein, Donostia
* Gaumin, Irun
* Giltza Argitaletxea (Edebé Taldea), Bilbo
* Ikastolen Elkartea, Donostia
* Ibaizabal, Durango
* Idatz, Donostia
* Igela, Iruñea
* Ikaselkar, Donostia
* Labayru Fundazioa, Bilbo
* Meettok, Donostia
* Mezulari, Bilbo
* Pamiela, Arre
* Susa, Zarautz
* Ttarttalo, Aduna
* Txalaparta, Tafalla-Iruñea
* Udako Euskal Unibertsitatea, Bilbo
* Euskaltzaindia, Bilbo

## Erreferentziak

* ↑ kulturklik
* ↑ editoreak.eus

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q125790962
# Pamiela

Pamiela Etxea Euskal Herriko argitaletxea, Iruñean egoitza duena. Euskeraz zein gazteleraz argitaratzen du.

## Historia

1983ko ekainean Pamiela literatur aldizkariaren lehen alea agertu zen Iruñean. "Pamiela" izena Pello Lizarraldek proposatu zuen eta aitonari entzundako euskal ipuin zaharretatik hartua da, pamielak "sorginek baserrietako atarietan uzten zituzten kutxak omen ziren; inork irekiz gero, gaitz guztiak beraien gain eroriko zitzaizkien. Kutxa horiek urrutiratu behar zituzten, beste norbaiti salduz edota oparituz".
Aldizkariko hasierako kolaboratzaileen artean Pablo Antoñana zegoen, horrexegatik, bere eleberri "Kronika txikia" izan zen argitaletxeak plazaraturiko lehenbiziko liburuetako bat. Horrela sortu zen argitaletxea, Antoñanaren beste lan batzuk editatu zituena, bai eta gaztelaniazko zein euskarazko beste egile batzuenak ere.
2010ean, Pamielak bazeuzkan dagoeneko mila bat liburu argitaratuta bi hizkuntzetan. Jorge Oteizak 2000n sortu zuen ordutik argitaletxe hau identifikatzen duen zigilua.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko argitaletxeen zerrenda
* Durangoko Azoka

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi euskal enziklopedia

## Kanpo estekak

* Pamielaren webgunea
* Datuak: Q12265474
# Txorierri Garagardoak

Txorierri Garagardoak Euskal Herriko garagardogile bat da, egoitza Sondikan (Bizkaia) duena. 2016ko irailean hasi zen bere produktuak merkaturatzen. Artisau garagardo ekoizten du, antzinako prozedura naturalak erabiliz.

## Produktu-lerroa

Garagardoak egiteko osagai freskoenak eta esklusiboak besterik ez ditu erabiltzen. Garagar maltatuak eta lupuluen aukera fina garagardoari berezko mingostasuna emateko, belar sentsazioekin. Lau garagardo mota ekoizten dituː
GOLDEN ALE: Urre koloreko garagardoa, arina, izaera gozo eta belusatua, fruta lurrina eta lupulu zaporekoa.
* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 7
* ABV: % 5.5
AMBAR: Anbar kolorearekin, fruta lurrin delikatuarekin. Zaporean pixka gozoa, karamelatutako maltak erabiltzeak eta lantze prozesu singularrak, bere izaera berezia ematen diote.
* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 20
* ABV: % 5.5
BLONDE: Garagardo horia, arina eta freskagarria, amerikar lupuluekin lurrindua.
* IBU-Mikaztasuna: 28
* EBC-Kolorea: 6
* ABV: % 4.6
BEST BITTER: Brontze kolorea duen pale ale klasiko eta leuna. Belusatura orekatua eta britainiar lupuluen mingostasun dotoreko lurrinarekin.
* IBU-Mikaztasuna: 33
* EBC-Kolorea: 22
* ABV: % 5.5

## Kanpo estekak

Txorierri Garagardoak, webgune ofiziala.
* Datuak: Q27827626
# Idatz (argitaletxea)

Idatz Gipuzkoako argitaletxea da, Donostian egoitza duena. 1967an sortua, Donostiako Elizbarrutiko liburu-denda eta argitaletxea da Idatz, Bere alderdi pastorala elizbarrutiari zerbitzu iraunkorra ematea da, Elizbarrutiak, Ordezkaritzek eta Elizbarrutiko Idazkariek egindako liburuak argitaratuz.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko argitaletxeen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ elizagipuzkoa.org

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q131736623
# Donostiako Elizbarrutiko museoa

Donostiako Elizbarrutiko museoa, D'museoa edo Donostiako Santa Maria museoa XX. mendean zehar bildutako arte erlijioso higigarriaren museoa da.

## Historia

Museoa sortzeko proiektua 1970. hamarkadako erdialdekoa da, Manuel Lekuona, Jose Mari Zunzunegi eta Edorta Kortadi, Gipuzkoa Elizbarrutiko Ondare Artistikoko Batzordeko kideak, izan ziren bultzatzaile nagusiak. Museoa 1991n sortu zen, eta Amara Berriko Familia Santua elizaren ondoko eraikinean egon zen kokatua 2010 arte, sei urteko itxialdiaren ondoren, 2016ko martxoaren 22an Santa Maria Basilikako Santa Marta Nabean zabaldu da, Edorta Kortadiren zuzendaritzapean. Museoaren eraikitze lanak Rafael Moneo arkitektoaren estudioak egin ditu, Pedro Elcuaz arkitektoaren zuzendaritzapean.

## Bilduma

400 metro karratuko espazioan 150 arte lanetik gora daude erakusgai, bereziki, eskultura, margolaritza eta urregintza nahiz zilargintzazko pieza erlijiosoak. Pieza gehienek Gipuzkoako eliza, ermita, komentu, parrokia eta etxe partikularretan dute jatorria. Kronologia zabalekoak dira Erdi Arotik arte garaikidera eta hiru ataletan dago banatua: Erdi Aroa, X-XV mendeak; aro modernoa, XVI-XVIII mendeak; aro garaikidea, XIX-XXI mendeak
Arte lanetan orohar bi harribitxi nabarmentzen dira: Done Jakueren XIII. mendeko eskultura bat, Astigarragan Santiagomendiko baselizan jasoa eta Grekoak margotutako San Frantziskoa.

## Ordutegia

Donostiako Elizbarrutiaren museoa egunero dago zabalik, goiz eta arratsaldez. 10:30etik 13:00etara eta 16:00etatik 19:00etara (Meza bitartean itxita dago).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Inaugurado el Museo Diocesano de San Sebastián» Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2016-5-22).

## Bibliografia

José María Unsain Azpiroz: Museos en Donostia. Luces y sombras de una pequeña historia. Non: Donostia-San Sebastián: la ciudad. Sendoa, 1994. 242-250 orr.

## Kanpo estekak

* Eider Goenagaren museoari buruzko erreportaia Gipuzkoako Hitzan. 2017/10/13
* Donostiako Elizbarrutiko museoa
* Datuak: Q25476839
# Ikaselkar

IkasElkar Gipuzkoako argitaletxea da, Donostian egoitza duena. Elkar Fundazioak eta Ikastolen Elkarteak sortua, IkasElkarren ekintzak hauek dira: hainbat eratako produktuak argitaratzea, banatzea, inportatzea, esportatzea eta merkaturatzea: besteak beste, liburuak, diskoak, egunkariak, aldizkariak, joko didaktikoak edo beste edozein motatako material ludiko, artistiko edo hezkuntza alorrekoak, baita edozein euskarritan (papera, euskarri digitala edo etorkizunean erabil litekeen beste edozein euskarri) inprimatutako audio eta bideo produktuak ere. Gainera, datu baseak erabili eta ekintza artistikoak eta kulturalak sustatzea. Halaber, prestakuntza arloko eta aurretik aipatutako guztiei bultzada emateko jarduerak antola ditzake.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko argitaletxeen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ editores-euskadi.net

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
# Friedrich Ebert

Friedrich Ebert (Heidelberg, 1871ko otsailaren 4a - Berlin, 1925eko otsailaren 28a) alemaniar politikaria izan zen, Weimarko Errepublikako lehenbiziko presidentea.

## Bizitza

1913an, Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako lehendakari izendatu zuten, August Bebelen ordez. 1914an, jarrera nazionalistak aldeztu zituen. 1918an, Karl Liebknechtek eta Rosa Luxemburgek gidaturiko Espartakiarren Iraultza zapaltzen lagundu zuen. 1919ko otsailean, Gilen II.a kaiserrak agintea utzi ondoren eta Ebert behin-behineko gobernuko buru zela, Alemaniako Errepublika aldarrikatu berriko lehendakari izendatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2646
* Multimedia: Friedrich Ebert / Q2646
# Alemaniako Urria

Alemaniako Urria terminoak Internazional Komunistaren Batzorde Exekutiboak egindako plan iraultzailea izen zen, 1923an Weimarko Errepublikak bizi zuen estatu-krisia probestu eta Alemanian iraultza komunista bat lortzeko. 1917ko Errusiako Urriko Iraultzaren adibideari jarraituz, komunistek boterea hartu nahi zuten eta, hartara, Erdialdeko Europan iraultza segida berri batekin hasi. Helburua mundu-iraultza komunista abiatzea zen. Alemaniako Alderdi Komunista (KPD), "Fronte Batua" ezkertiarraren lemapean, 1923ko urrian Alemaniako Alderdi Sozialdemokratarekin (SPD) elkartu zen Turingia eta Saxonia estatuetan, eta iraultzaileek altxamendu bat egiteko une egokia ikusi zuten. Iraultza 1923ko urrirako/azarorako aurreikusi zen, baina Reicheko gobernuak zapaldu zuen, Saxonia eta Turingiaren aurkako Reichsexekution delakoa erabili baitzuen, estatu-gobernu sozialisten agintea bertan behera utziz.

## Erreferentziak

* ↑ Arnulf Scriba. (2007-05-18). Der "deutsche Oktober" 1923. Deutsches Historisches Museum, Berlin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659410
# 1953ko Ekialdeko Alemaniako matxinada

1953ko Ekialdeko Alemaniako matxinada ekainaren 16an hasi zen Ekialdeko Berlinen eraikuntza-langileek grebari lotu ziotenean. Hurrengo egunean Alemaniako Errepublika Demokratikoaren aurkako matxinada bilakatu zen. Alemanian, matxinadari Ekialdeko Alemaniako herri matxinada (alemanez: Volksaufstand in der DDR) edo 1953ko ekainaren 17ko matxinada (Aufstand vom 17. Juni 1953) diote. Miloi bat lagun baino gehiagok hartu zuten parte 700 herritan. Alemaniako Alderdi Sozialdemokratarekin loturiko lagunek, borrokalari antifaxistek eta sindikalistek zeregin inportanteak izan zituzten matxinadan.
Baina Armada Gorriko tankeek eta Volkspolizeik laster erantzun zuten eta matxinada bukatu zen. Hala ere, ekainaren 17tik aurrera oraindik 500 herri baino gehiagotan grebak eta manifestazioak izan ziren.

## Erreferentziak

* 1 2 3 http://www.17juni53.de/tote/recherche.html
* ↑ BStU - Publikationen der Stasi-Unterlagenbehörde - 17. Juni 1953: Volksaufstand in der DDR. .
* ↑ Smale, Alison. (2013-6-17). «60 Years Later, Germany Recalls Its Anti-Soviet Revolt» The New York Times.
* ↑ Dale, Gareth. «East German rising 17 June 1953» Jacobin Magazine.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157682
* Multimedia: Uprising of 1953 in the German Democratic Republic / Q157682
# Oihana Maritorena

Oihana Maritorena Genbe (Donostia, Gipuzkoa, 1984ko maiatzaren 10a) euskal aktorea da. Besteak beste, Euskal Telebistako Hasiberriak, Kilker Dema eta Goenkale telesailetan, Telecincoko Hospital Centralen eta La Sextako Qué vida más tristen egin ditu antzezpenak. Dantzan ere aritu da Ertza konpainiaren Bihar jaio nintzen obran. Antzerkian Vaivenen eskutik Miauless eta Lotsa gabe antzezlanak egin ditu. 2019-2021 urteetan Tanttaka antzerki konpainiaren Utzi zure mezua seinalearen ondoren/Deje su mensaje después de la señal antzezlanean lan egin du.
2024 urtean Txalo konpainiaren Oscarra Oscarrentzat lanean parte hartu zuen eta 2025eko urtarrilaren 10ean konpainia honen Amak/Madres lana estreinatu du, 2025 urtean emanaldi andana eskainiko duena.
Haurrei zuzenduriko antzerkian ere eskarmentua du: Irrien lagunak taldearen parte izan baitzen urtetan eta 2017-2024 urteetan Tomaxen abenturak proiektuko Muxi izan da, Joserra Fachadok erretiroa hartu duen arte.
Hainbat filmetan ere parte hartu du, hala nola 2011ko Sabin eta Luna llena, Eutsi!, Cosmos edota Gelditasuna ekaitzean / La quietud en la tormenta.
Aktore lanez gain, euskara eta antzerki irakaslea da, azken hau Zurriola Antzerki Eskolan eta aurkezpen lanetan dihardu hainbat arlotan: Donostiako Zinemaldian, Erremonte txapelketak, Ondare saria, Donostiako danborrada, EMUSIk jaialdia, etab.

## Filmografia

* Desagertuta (2024)
* Elbira (2023)
* Gelditasuna ekaitzean / La quietud en la tormenta (2022)
* Txac planet (2020-2022)
* Lluna plena (2011, telefilma)
* Sabin (2011, telefilma)
* Qué vida más triste (2008-2010)
* Balbemendi (2007-2008)
* Cosmos (2007)
* Eutsi! (2006)
* Kilker Dema (2003)
* Hasiberriak (2001-2002)
* Goenkale (2003-2004, 1999-2000)
* Aita Guria (2001)
* Nola Esan (1999)

## Erreferentziak

* ↑ OIHANA MARITORENA: "EROTISMOAK MORBO HANDIAGOA DU"

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa. "TxacPlanet" hezkuntza ere badaBerria. 2020.12.29
* Datuak: Q12265029
# Txertoa (argitaletxea)

    Artikulu hau argitaletxeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txerto (argipena)».
Txertoa 1967 urtean Luis Maria Jimenez de Aberasturik sortu eta Donostian egoitza duen argitaletxea da. Bereziki historia, antropologia, arte eta sukaldaritza gaiei buruzko liburuak plazaratu ditu, euskaraz nahiz gaztelaniaz.
«Askatasun Haizea», «Ipar Haizea», «Illargi Amandrea» eta «Mundua Jakingai» bere bildumak nabarmendu ziren. Jorge Oteizaren Quousque Tandem...!, Julio Caro Barojaren euskal lan osoak eta K. Mitxelena, Etxepare, Barandiaran, Baroja, Ugalde, Saint-Martin bezalako autoreak argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi

## Kanpo estekak

* Txertoa, argitaletxearen webgunea.
* Datuak: Q12268360
# Erromatar prefektu

    Artikulu hau erromatar funtzionarioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Prefektu».
Prefektua (latinez: praefectus) Antzinako Erroman, goi mailako funtzionarioa izan zen. Bere zereginek arlo militarra eta zibila hartzen zituzten. Karguak maila aldakorra zuen, eta, normalean, zaldunen estamentuko pertsona batek betetzen zuen. Arlo zibilean, prefeta ez zen magistratu bat, haren ordezkoa baizik.

## Pretorioko prefektua

Praefectus praetorio erromatar ofiziala zen, enperadorearen pretoriar guardiaren buru zena. Komandanteak, normalean bi ziren, zaldunen estamentukoak ziren. Tiberio enperadorearekin izendapen hori izan zuen Sejano ondoren, prefektuek enperadoreari laguntzen zioten normalean, bere aholkulari militar nagusi gisa, eta, K.O. II. eta III. mendeetatik aurrera, eskumen judizialak ere eman zitzaizkian. Prefekturaren garai handia K.o. III. mendearen hasieran izan zen (horien artean Papiniano eta Ulpiano jurista ezagunak egon ziren), eta III. mendearen amaieran prefektu batzuek tronu inperiala lortu zuten (adibidez, Makrino eta Filipo Arabiarra). Dioklezianoren garaian lau prefektu pretoriar izan ziren, prefektu bana tetrarkiako agintari bakoitzarentzat. Konstantinoren agintepean (312), bere eginkizun militarretatik salbuetsita, administratzaile zibil boteretsu bihurtu ziren eta, inperioa lau prefetura handitan banatu zenez, horietako bakoitzak Inperioko parte handietako baten arduraduna izan zuen. Ikus, Plautiano, Tigelino, Turbo.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Prefektu. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ «Praefectus praetorio - Inicio - Diccionario Tesauro de Historia Antigua y Mitología» www.tesaurohistoriaymitologia.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5183538
# Luis Maria Jimenez de Aberasturi

Luis Maria Jimenez de Aberasturi Korta (Donostia, 1943ko maiatzaren 13a) gipuzkoar dendari ohia da. Donostiako Txertoa argitaletxearen sortzailea 1968an, argitaletxearen zuzendaria izan zen. «Egin» eta «Punto y Hora» egunkarietako kolaboratzailea izan zen, oro har liburuaren problematikari buruzko gaiei buruz. Gipuzkoako liburu-saltzaileen gremioko editore eta lehendakaria ere izan zen. 1978an, Juan Carlos anaiarekin lankidetzan, La guerra en Euskadi (Plaza eta Janés) argitaratu zuen, eta 1985ean Casilda, miliciana: Historia de un sentimiento (Txertoa).

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi

## Kanpo loturak

* Datuak: Q131736992
# José María Benavides

José María Benavides Alcibar (Altzola (Elgoibar), 1945eko urtarrilaren 7a - Donostia, 2024ko martxoaren 8a) euskal kirolaria izan zen, belaren klase askotan aditua.

## Biografia

1962an Ur Kirolak klubaren bela atala sortu zuen eta 11 aldiz izan da Espainiako txapelduna.
Olinpiar Jokoetan bitan hartu zuen parte: Montreal eta Moskun hain zuzen ere.
2001ean "En los grandes bancos de Terranova" liburua argitaratu zuen, Luis Maria Jimenez de Aberasturi eta Juan Pardo San Gilekin batera idatzia.

## Erreferentziak

* ↑ www.euskomedia.org
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9014356
# Fenazepam

Fenazepama konposatu organikoa da, C$_{15}$H$_{10}$BrClN$_2$O formula duena, bentzodiazepinen familiakoa. Solido zuria da.
Fenazepama botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio antsietatea, krisi epileptikoak, mania, psikosiak eta akatisia tratatzeko usatzen da. Alkoholismo-tratamenduen abstinentzia-sindromea borrokatzeko ere baliatzen da. Pilula gisa hartzen da.
SESBen sintetizatu zen lehen aldiz 1970ean eta egun Errusian ekoizten da. Espainian eta Frantzian ez da merkaturatzen.
Beste bentzodiazepinak legez aisiadirako droga moduan ere kontsumitzen da.

## Sintesia

Beheko eskeman erakusten da fenazepamaren sintesiaren eskema.

## Albo-ondorioak

Albo-ondorio ohikoenak logura, ahuldadea, ezinegona, koordinazio-arazoak, kontzentratzeko-arazoak eta memoria-arazoak izaten dira.

## Kontraindikazioak

Fenazepama ez da hartu behar botikarekiko hipersentikortasuna, alkohol-kontsumoa, droga-mendekoatasuna, miastenia larria edo arnasteko arazo larriak baldin badaude. Haurdunaldian eta edoskitzean fenazepama hartzea ebitatuko da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Phenazepam» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* ↑ List of Psychotropic Substances under International Control. International Narcotics Control Board, 11 or..
* ↑ Maskell, Peter D.; De Paoli, Giorgia; Nitin Seetohul, L.; Pounder, Derrick J.. (2012-04). «Phenazepam: the drug that came in from the cold» Journal of Forensic and Legal Medicine 19 (3): 122–125. doi:10.1016/j.jflm.2011.12.014. ISSN 1878-7487. PMID 22390996. (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* ↑ (Errusieraz) Jakhontov LH & Gluxkov, RG. (1983). Синтетические лекарственные средства [Konposatu farmazeutikoen sintesia]. Mosku: Медицина (Medikuntza), 215–216. or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q421138
* Multimedia: Phenazepam / Q421138
# Mohamed Taki Abdoulkarim

Mohamed Taki Abdoulkarim (Mbeni, 1936ko otsailaren 20a – Moroni, 1998ko azaroaren 6a) Komoreetako presidentea izan zen 1996tik hil zen arte.
Haurtzaroan Madagaskarren ikasi zuen, eta Frantzian jarraitu zuen ikasten. Herri lanetako ingeniaritzan graduatu zen. Komore Handira itzulita, Anjouangoo herri-lanen arduradun izendatu zuten, eta han ezagutu zuen Ahmed Abdallah.
Kolonia garaian ministro izan zen eta Ali Soilihen agintaldian Mbenin babestu zen. Desobedientzia zibila zela eta, espetxeratu egin zuten eta mertzenarioek askatu zuten. 1978tik 1984ra Batzar Federaleko presidente izan zen.
Abdallahrekin etsaitu ondoren, Frantzian babestu zen 1984tik 1990era. Bere herrialdera itzuli zen 1990eko hauteskunde presidentzialetan hautagai izateko eta galdu ondoren Frantziara itzuli zen 1991ra arte. Komoreetako lehen ministroa izan zen 1992ko urtarriletik ekainera, eta behin-behineko presidentea 1995eko urriaren 2tik 5era.
1996an presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen eta herrialdeko lehendakari izan zen bi urte geroago hil zen arte.