OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sony Pictures Entertainmenten aurkako zibererasoa

Sony Pictures Entertainmenten aurkako zibererasoa 2014ko azaroaren 24an, Sonyk jasan zuen zibererasoa izan zen.

## Gertaerak

Abenduaren 19an, Sonyren aurkako erasoaren “arduraduna Ipar Korea dela esateko informazio nahikoa” zutela esan zuen FBIk. Pyongyangek, aldiz, ukatu egin zuen. Obamak 'AEBek Ipar Koreari erantzungo diote eraso zibernetikoagatik' esan zuen.
Abenduaren 20an, Sonyren erasoa AEBrekin elkarlanean ikertzeko eskatu zuen Ipar Koreak. ’Estatu Batuek proposamena baztertzen badute ondorio larriei egin beharko diete aurre’’ esan zuen Ipar Koreak.
Abenduaren 22an, Ipar Korea AEBrekin 'gerra hasteko prest' azaldu zen Sonyren erasoagatik. “Erasorik gogorrena Etxe Zurira, Pentagonora eta AEBko eremu osora zuzenduko dugu”, adierazi zuen Kim Jong-unek.
Abenduaren 22an ere, Interneten "itzalialdi" bat jasan zuen Ipar Koreak. Sonyk pairatutako eraso zibernetikoaren ekarritako polemikaren ondoren gertatu zen Ipar Koreako webgune nagusien aurkako erasoa.
Abenduaren 24an, AEBko 200 zine aretok The Interview pelikula eskaintzea erabaki zuten. Abenduaren 25ean estreinatzea zen berez baina AEBko zinema enpresa gehienek filma erakusteari uko egin zioten, mehatxuak izan zirela-eta.
Abenduaren 25ean, arrakasta handia lortu zuen The Interview filmaren estreinaldiak.
Egun berean, PlayStation eta Xbox kontsolen sareko zerbitzu sareak erasotu zituzten. Hacker talde batek konexio arazoak sortu zituen bi plataformetan Eguberri egunean. Sony etxeak The Interview filma babestu izanarekin lotura izan zezakeen.
Abenduaren 26an, Ipar Koreak esan zuenez ez zuen zerikusirik Sonyren aurkako zibererasoarekin. "Estatu Batuek erasoa gure errua dela esaten jarraitu nahi badute, frogak ahalik eta lasterren eman beharko lituzkete", adierazi zuen Pyongyangek.
Urtarrilaren 3an, Ipar Korearen aurkako isun berriak egongo zirela adierazi zuen Obamak. Berak gutuna igorri die Behe-Ganberako eta Senatuko ordezkariei neurriak azaltzeko.
Urtarrilaren 4an, Ipar Koreak Sonyren erasoarekin loturiko AEBren isunak ukatu zituen eta isunek ez zutela erregimena 'ahulduko' eta kontrako eragina izango zutela nabarmendu zuen.

## Ikus gainera

* The Interview (2014)

## Erreferentziak

* ↑ «Obama: 'AEBek Ipar Koreari erantzungo diote eraso zibernetikoagatik'», EiTB, 2014-12-19
* ↑ «Sonyren erasoa AEBrekin elkarlanean ikertzea exijitu du Ipar Koreak», EiTB, 2014-12-20
* ↑ «Ipar Korea, AEBrekin 'gerra hasteko prest', Sonyren erasoagatik», EiTB, 2014-12-22
* ↑ «Internet sarearen "itzalialdi" bat nozitu du Ipar Koreak», Berria, 2014-12-23
* ↑ «AEBko 200 zine aretok 'The Interview' pelikula eskaintzea erabaki dute», EiTB, 2014-12-24
* ↑ «Arrakastatsua izan da 'The Interview' filmaren estreinaldia», EiTB, 2014-12-26
* ↑ «PlayStation eta Xbox kontsolen sareko zerbitzuei eraso diete», EiTB, 2014-12-26
* ↑ «Ipar Korea: 'Ez dugu zerikusirik Sonyren aurkako ziber-erasoarekin'», EiTB, 2014-12-27
* ↑ «Ipar Korearen aurkako isun berriak iragarri ditu Obamak», EiTB, 2015-01-03
* ↑ «Ipar Koreak Sonyren erasoarekin loturiko AEBren isunak arbuiatu ditu», EiTB, 2015-01-04

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18642279
# Mostar

Mostar (zirilikoz: Мостар, mǒstaːr ahoskatua) Bosnia-Herzegovinako hirugarren hiri nagusia da, Sarajevo eta Banja Lukaren ondoren. Herrialdeko hegoaldean kokatuta dago.
125.448 biztanle zituen 2004an. Kroaziar komunitate handia bizi da hirian.

## Klima

Datu klimatikoak (Mostar) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.4 | 10.8 | 14.6 | 19.0 | 24.0 | 27.6 | 31.1 | 31.2 | 26.9 | 21.0 | 14.5 | 9.7 | 19.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.2 | 7.0 | 10.0 | 13.7 | 18.2 | 21.7 | 25.0 | 25.0 | 21.1 | 16.1 | 10.6 | 6.5 | 15 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.9 | 3.2 | 5.4 | 8.4 | 12.5 | 15.8 | 18.9 | 18.8 | 15.3 | 11.2 | 6.7 | 3.3 | 10.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 165 | 151 | 150 | 127 | 102 | 78 | 43 | 74 | 96 | 151 | 200 | 179 | 1516 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 13 | 12 | 12 | 13 | 12 | 12 | 7 | 8 | 8 | 11 | 13 | 13 | 134 |
| Iturria: World Meteorological Organisation (UN) ||||||||||||||

## Auzoak

1991n, Mostarrek 57 auzo zituen:
| Bačevići Banjdol Blagaj Bogodol Buna Cim Čule Dobrč Donja Drežnica Donji Jasenjani Dračevice Gnojnice Goranci Gornja Drežnica Gornje Gnojnice | Gornji Jasenjani Gubavica Hodbina Humilišani Ilići Jasenica Kamena Kokorina Kosor Kremenac Krivodol Kružanj Kutilivač Lakševine Malo Polje | Miljkovići Mostar Ortiješ Pijesci Podgorani Podgorje Podvelež Polog Potoci Prigrađani Raška Gora Raštani Ravni Rodoč Selište | Slipčići Sovići Sretnice Striževo Vihovići Vojno Vranjevići Vrapčići Vrdi Zijemlje Željuša Žitomislići |
Bosniako gerra ondorengo Daytongo akordioaren ondorioz, Kamena, Kokorina eta Zijemlje auzoak Bosniako Serbiar Errepublikako Istočni Mostar udalerrira pasa ziren.

## Biztanleria

2010ean, 81.882 biztanle zituen, honela banaturik:

## Erreferentziak

* ↑ World Weather Information Service – Mostar. United Nations (Noiz kontsultatua: 20 January 2011).

## Herritar ezagunak

* Dražen Dalipagić (1951-2025), saskibaloi-jokalaria.
* Meho Kodro (1967-), futbolaria.
* Mirza Teletović (1985-), saskibaloi-jokalaria.

## Kanpo estekak

* Mostar hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q93347
* Multimedia: Mostar / Q93347
# 2011ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

2011ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 40. edizioa izan zen. 2011ko otsailaren 19 eta apirilaren 9 bitartean ospatu zen. Bertan, 27 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 8 saio ospatu ziren, horietatik 4 final-laurden, 3 finalaurreko eta finala. Finala apirilaren 9an ospatu zen Iruñean.
Julio Sotok jantzi zuen txapela bigarren urtez jarraian, eta bere atzetik, Xabier Silveira eta Estitxu Arozena sailkatu ziren.

## Parte-hartzaileak

27 bertsolarik hartu zuten parte.

### Bertsolariak

* Iñaki Aleman
* Saioa Alkaiza
* Ainhoa Aranburu
* Estitxu Arozena
* Ekaitz Astiz
* Jon Barberena
* Jose Luis Barberia "Zili"
* Patxi Castillo
* Bittor Elizagoien
* Jon Elizetxe
* Migel Mari Elosegi "Luze"
* Oskar Estanga
* Ander Fuentes "Itturri"
* Iban Garro
* Egoitz Gorosterrazu
* Iñigo Ibarra
* Aimar Karrika
* Oier Lakuntza
* Eneko Lazkoz
* Irati Majuelo
* Iñigo Olaetxea
* Josu Sanjurjo
* Aritz Saragueta
* Xabier Silveira
* Julio Soto
* Xabier Terreros
* Julen Zelaieta

### Gai-jartzaileak

* Oier Amano
* Rosita Anakabe
* Fernando Anbustegi
* Joseba Beltza
* Miren Bidarte
* Nekane Elu
* Joxema Leitza
* Xabier Maia
* Helios Del Santo
* Gorka Urtasun
* Xabier Zarraluki

### Epaileak

* Mikel Altzuart
* Mikel Beamont
* Nerea Bruño
* Josu Etxanobe
* Ekintza Landa
* Saioa Mitxelena
* Gaizka Sarasola

### Aurkezleak

* Fernando Anbustegi
* Xabier Maia
* Alaitz Rekondo

### Finala
#### Iruñea

Finala Iruñean ospatu zen, Anaitasuna kiroldegian, 2011eko apirilaren 9ko 17:00etan.
# Dartsena

Dartsena bat ur nabigagarrietan artifizialki babesten den egitura bat da, ontziraleku gisa edo ontziak modu erosoan kargatzeko eta deskargatzeko balio duena.

## Etimologia

Hitza erromantzeetatik dator euskarara, baina arabierazko dār aṣṣinā'ah terminoan du jatorria (dār “etxea” eta aṣ-ṣinā'ah "lana"), hau da, “lan egiteko etxea”, jatorriz ontziak egiten eta konpontzen ziren kai bateko partea.

## Historia

Antzina, portu gehienak itsasoaren edo ibai baten ondoan eraikitako kaietara mugatzen ziren. Dartsena zaharren aztarnak topatu izan dira, baina 18. mendearen amaiera aldera hasi zen haien eraikituntza hedatzen zeren eta, Industria-iraultzaren ondorioz, kaien ahalmena mugatuegia izaten hasi zen uretako trafikoaren hazkundea onartzeko.
Aldi berean dartsenek hobeto babesten zituzten itsasontziak ekaitzetatik, kai tradizional batean gutxi batzuentzako tokia egonik, babesik gabe zonaldeetan lotu behar baitziren gero eta ontzi gehiago egonez gero.
Itsasaldien mugimenduen menpe zeuden portuetan, portuko sarreran esklusak dituzten dartsenak ere eraiki dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm. «Dartsena» www.ivap.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko Wikipediako «Dàrsena» artikulutik itzuli da; zehazki, 2021-04-08ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q124282
* Multimedia: Docks / Q124282
# Gunter ekaitza

Gunter ekaitza 2011ko abenduaren 12 eta 13 artean Bizkaiko Golkoa jo zuen zikloia izan zen. Atlantikoko iparraldea zeharkatu zuen ziklogenesi lehergarri moduan. Frantzia herrialde kaltetuena izan zen baina eta ola batek hildako bat eta zauritako bat utzi zituen Hendaian. Euskal Herrian alerta laranja ezarri zen ekaitzaren ondorioz. Haize-ufadarik gogorrena Saint-Nazaireko Pointe de Chémoulinen jaso zen (137 km/o).
Egun batzuk geroago Joachim ekaitzak eremu bera eraso zuen.

## Erreferentziak

* ↑ www.catnat.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3517839
# Joachim ekaitza

Joachim ekaitza 2011ko abenduaren 15 eta 22 artean mendebaldeko Europa jo zuen zikloia izan zen. Atlantikoko iparraldea zeharkatu zuen ziklogenesi lehergarri moduan. Erresuma Batua, Espainia, Frantzia, Euskal Herria, Belgika, Herbehereak, Suitza, Alemania, Txekiar Errepublika eta Polonia herrialde kaltetuak izan ziren. Euskal Herrian alerta laranja ezarri zen ekaitzaren ondorioz. Haize-ufadarik gogorrena Puy de Dôme sumendian jaso zen (212 km/o).
Egun batzuk aurrerago Gunter ekaitzak Bizkaiko Golkoa eraso zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Météo-France. La tempête Joachim des 15 et 16 décembre 2011. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1570697
* Multimedia: Joachim (storm) / Q1570697
# Marcoule

Marcoule (frantsesez: Site nucléaire de Marcoule) Gardeko departamentuan dauden Chusclan eta Codolet udalerrien artean dagoen eremu nuklearra da. Côtes-du-Rhôneko ardo eskualde turistikoan kokatuta dago.
1956tik aurrera Commissariat à l'Énergie Atomique (CEA) eta Areva NC enpresek kudeatzen dute. Bertan egin ziren plutonioarekin lehenengo esperimentu industrial eta militarrak. 1970ko hamarkadatik aurrera Phénix prototipoa garatu zen eta gaur egun eraikin nuklearrak desegiteko gune garrantzitsua da.
1995tik aurrera MELOX faktoriak uranio eta plutonio oxidoekin MOX sortzen du. MOX hau plutonioa erregai nuklearretik birziklatzeko erabiltzen da. Plutonio hau COGEMA La Haguetik dator.
ATelier Alpha et Laboratoires pour ANalyses, Transuraniens et Études de retraitement (ATALANTE) ere bertan dago, erregai nuklearren birprozesatzea egiten duen enpresa.

## Leherketa

2011ko irailaren 12an leherketa bat egon zen eremuan, zabor erradiaktiboen biltegian egondako sute baten ondorioz. Pertsona bat hil zen eta lau zauritu egon ziren. Perimetroa ezarri zen egon daitekeen erradiaktibitatea filtratzea ekidin nahian.

## Erreferentziak

* ↑ Una explosión en una planta nuclear francesa causa al menos un muerto. Gara 2011-9-12 (Noiz kontsultatua: 2011-9-12).
* ↑ Explosion at French nuclear plant of Marcoule. BBC 2011-9-12 (Noiz kontsultatua: 2011-9-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q580142
* Multimedia: Marcoule / Q580142
# 2011ko Paris-Roubaix

2011ko Paris-Roubaix Paris-Roubaix klasikaren 109. edizioa izan zen. 2011ko apirilaren 10ean jokatu zen, Compiègne eta Roubaixko André Pétrieux belodromoaren artean. Lasterketak 258 km zituen eta galtzadarrizko 27 eremu (51,5 km denetara). UCI World Tour 2011ko bederatzigarren lasterketa izan zen.
197 txirrindularik parte hartu zuten, 25 taldetan banaturik, eta 108 iritsi ziren helmugara.
Ezustean Garmin-Cervélo taldeko Johan Vansummeren belgikarra izan zen irabazlea. Helmugatik 15 kmra erasoa jo zuen eta Roubaixko belodromora bakarrik iritsi zen. Faborito nagusia, Fabian Cancellara, bigarrena izan zen eta Maarten Tjallingii hirugarrena.

## Sailkapen orokorra

Iturria : ProCyclingStats :

## Kanpo estekak

* Eitb.com: Van Summerenek ezustekoa eman du harbidean
* Berria.info: Ezustean, Van Summeren nagusi Paris-Roubaixen
* Datuak: Q904052
* Multimedia: 2011 Paris-Roubaix / Q904052
# Ekainberri

Ekainberri Ekain leizearen erreplikan oinarritua dagoen zentroa da, 2008ko irailean Zestoan zabaldua. Bertan labar-pinturen kopiak eta leizearen egitura bera barne hartzen ditu. Horretaz gain, zentroaren inguruan hainbat ekintza antolatzen dira, baita eskaintza didaktikoa ere.

## Historia

Jatorrizko kobazuloa eta bertan ikus daitekeen labar arte multzo ederra 1969an Azpeitiko Antxieta Kultur Elkarteko hainbat kidek topatu zituzten Izarraitz mendietan historiaurreko guneak bilatzen ari zirenean. Andoni Albizurik eta Rafael Rezabalek aurkikuntza ekainaren 8an egin zuten eta igande berean aurkipenaren berri eman zieten Aranzadi Zientzia Elkarteko Historiaurreko atalaren bi kideri: Jose Migel Barandiaran eta Jesus Altuna. Une horretan Ekaingo kobazuloa eta labar artea babesteko ekimena abian jarri zen. Babesteko ekimen horrren ondorioz zestoan kokaturiko Ekian haitzuloa ez da inoiz jendartera irekia egon, ondare gisara babesturik dagoen espazioa izanik.
Pixkanaka haitzuloaren erreplika bat eraikitzeko ideia forma hartzen joan zen. 2004ean Ekain Fundazioa sortu zen helburu horrekin. Fundazioa Gipuzkoako Foru Aldundiak, Eusko Jaurlaritzak eta Zestoako Udalak osaturiko erakundea da.
Eraikina Jose Maria Alberdi arkitektoak diseinatu zuen, Zestoako udal arkitektoa zenak. Eraikuntza lanak 2000tik 2008ra egin ziren eta zentroa 2008ko irailaren 11n zabaldu zen.
2009ko datuen arabera, urte berean 31.000 bisitari izan zituen haitzuloaren erreplikak, eta 2024 arte 468.000 bisitari guztira.

## Ezaugarriak

Hormigoizko, corten altzairuzko eta beirazko eraikin handi bat da, Sastarrain ingurune naturalean integratzen dena. Hainbat gune ditu: erreplika gunea, bisitarien harrera gunea, erakusketa-gela, lantegi gela eta gune teknikoak.
Erreplika benetako leizearen hiru dimentsioko planimetria baten bidez egin zen. Planimetria horren gainean eraiki ziren panelentzako moldeak, plastikotik eratorritako polimeroz eraikiak, eta lurrez, hondarrez eta harri lainoztatuz estali ziren, jatorrizko testura ahalik eta gehien erreproduzitzeko, ikatza, okrea eta manganesoa erabiliz, jatorrizko pinturetan erabilitako material natural berberak.
Ekaingo irudien %85 aukeratu zen, batez ere margotutako irudiak bilduz, eta jatorrizko leizearen azaleraren %25.
Espazio honek baldintza tekniko eta teknologiko ugari ditu, horrela musealizazioa, efektuen sorrera eta ikus-entzunezkoen proiekzioa errazteko.

## Iruditegia

* Ekainberri kanpotik.
* Bisitarien ibilbidea.
* Zaldien marrazkiak Ekainberrin.
* Ekainberriko zaldia.
* Ekainberriko zaldia eta bisontea.
* Ekainberriko zaldia.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Ekainberri. Ekainberri fundazioa (Noiz kontsultatua: 2024-11-01).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Mikel Asensio, Juanjo Aranburu, Alex Ibáñez Etxeberria. (2012). Vislumbrando el Arte en la Penumbra: Ekainberri, sensaciones e impactos de sus públicos.. .
* ↑ Berria 2009.

## Kanpo estekak

* Ekainberri zentroa
* Datuak: Q61070382
* Multimedia: Ekainberri / Q61070382
# 2011ko Espainiako Tabakoaren Aurkako Legea

Tabakoaren Aurkako Lege Berria edota 2011ko Tabakoaren Aurkako Legea izenez ezagutzen dena, aurreko 2006ko Espainiako Tabakoaren Aurkako Legea berritu asmoz 2011ko urtarrilaren 2an indarrean sartu zen espainiar lege bat da. Bere ondorio garrantzitsuena jendaurreko edozein leku publiko iriki edo itxietan erretzeko debekua da. Salbuespen batzuk kendurik, erabateko debekuaz mintzatu daiteke, honela bada, tabakoaren aurkako espainiar legedia gai honetan aintzindariak diren estatubatuar, alemaniar, britainiar edota irlandar legediaren pare jartzen delarik.

## Isunak

Lege berriaren arabera, debekatuta dauden lekuetan erretzea hutsegite arina da. Behin egin ezkero, isuna 30 eurotakoa da. Gisa honetako hiru hutsegite pilatu ezkero, hutsegitea larritzat har daiteke. Era berean, leku edo lokal bateko jabeak erretzea debekatuta dagoen lekuetan erretzaileentzako toki bat egokitzea edota erretzea debekatuta dauden lekuetan erretzea baimentzea ere hutsegite larria da. Hutsegite larriak 601 eurotatik 10.000 eurotara doazen isunekin zigortuko dira, aldiz, hutsegite oso larriak 10.001 eurotatik 600.000 eurotara doazen isunekin zigortu daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Tabakoaren lege berria indarrean sartu da. Eitb.com
* ↑ 2010eko Abenduaren 26ko 28/2005 Legea. Tabakismoa eta tabako salmenta, hornikuntza, kontsumoa eta tabakoaren produktuen iragarkien erregulazioaren inguruko osasun neurriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3323867
# Altamirako Museoa

Altamirako Museo Nazionala eta Ikerketa Zentroa, Altamirako Museoa edo Altamira Museoa bezala ere ezaguna, 1985ean Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen Santillana del Marreko (Kantabria, Espainia) Altamirako kobazuloa kontserbatzeko, ikertzeko eta zabaltzeko zentroa da, eta leizearen erreplika ere badu bertan, Neocueva esaten diotena.

## Ezaugarriak

2001an ireki zen eta eraikina Juan Navarro Baldeweg arkitektoaren lana.
Kobazuloaren ondoan, museoak historiaurreko teknologiei buruzko tailerrak eta Altamirako garaiak erakusketa iraunkorra eskaintzen dizkio bisitariari, aztarnategi horretatik datozen objektuekin, eta baita El Morin, El Juyo eta El Rascañotik datozenekin ere. Erakusketa honen parte da leizearen erreplika artifizial bat, originala bisitarien etorrera masiboaren ondoriozko kalteetatik babesteko eraiki zena.
Erreplikan Altamirako Sabai Handiko pintura ospetsuen erreprodukzio bat ikus daiteke nabarmen. Erreprodukzio hori Pedro Saurak eta Matilde Muzkizek egin zuten, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Arte Ederren Fakultateko argazkigintzako katedradun eta marrazketako irakasle titularrak, hurrenez hurren. Erreprodukzio honetan, pintore paleolitikoek erabili zituzten marrazketa, grabatu eta pintura teknika berdinak erabili ziren. Erreprodukziorako originalak aztertzean pintura eta grabatu berriak aurkitu ziren.
Espainiako Museo Nazionala da ofizialki.

## Bildumak

Altamirako haitzuloko eta inguruko beste batzuetako aurkikuntzetatik datozen hainbat bilduma zaindu eta erakusten dira, hala nola:
* Altamirako leizea (Santillana del Mar, Kantabria).
* Altamirako inguruak (Santillana del Mar, Kantabria).
* Cuchiako aztarnategia (Cuchia, Miengo, Kantabria).
* El Castillo leizea (Puente Viesgo, Kantabria).
* Moringo leizea (Villanueva de Villaescusa, Kantabria).
* El Rascaño leizea (Mirones, Miera, Kantabria).
* El Salitre leizea (Ajanedo, Miera, Kantabria)
* Chufín haitzuloa (Riclones, Kantabria).
* Juyo leizea (Igollo de Camargo, Kantabria).
* La Pila leizea (Cuchía, Miengo, Kantabria).
* Las Estalactitas leizea (Santillana del Mar, Kantabria).

## Iruditegia

* Neocueva esaten dioten erreplikara sarbidea.
* Pedro Sánchez Espainiako gobernuburuaren bisitan, bisonteen sabaia.
* Orein bat erreplikan.
* Bisonteak erreplikan.
* Museoko piezak.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelerazko wikipediako «Museo Nacional y Centro de Investigación de Altamira» artikulutik itzulia izan da, 2024-01-17 data duen 157314083 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-01-17 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Lasheras et al. Fatás, 25 orr. .
* ↑ Ministerio de Cultura. «Colecciones del Museo» Museo de Altamira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6974445
* Multimedia: Museo de Altamira / Q6974445
# Chauvet 2

Chauvet 2 (ofizialki Grotte Chauvet 2 - Ardèche eta 2015-2019 bitartean La Caverne du Pont-d'Arc izenez ezaguna) Chauvet leizearen erreplika bat da, Vallon-Pont-d'Arcen, Ardèche departamenduan eta Rodano-Alpeak eskualdean. 2012ko urrian hasi ziren eraikitzen, eta 2015ean ireki zuten jendearentzat.
3.000 m2ko azalera du, eta erreprodukzio geologikoek 8.500 m2 hartzen dituzte zoru, horma eta sabaien artean. Munduko leize erreplika handiena zen ireki zenean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Frantsesez) «Grotte Chauvet : 5 clés pour un succès annoncé» Les Echos 2015-04-24 (Noiz kontsultatua: 2024-07-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19951965
* Multimedia: Grotte Chauvet 2 - Ardèche / Q19951965
# Shannon (unitatea)

Shannon (sinboloa: Sh), bit izenez ezagunagoa, IEC 80000-13 estandarrak definitzen duen informazio eta entropia unitate bat da. Gertatzeko probabilitate moduan 0,5 duen gertaera baten informazio-edukiari dagokio.
Probabilitate bereko bi egoera dituen sistema baten entropia ere bada. Mezu bat bit kopuru jakin bateko sekuentzia batean badago, eta bit-kate posible guztiak probabilitate berekoak badira, mezuaren informazioaren edukia, shannon-etan adierazita, sekuentziaren bit kopuruaren berdina da. Horregatik eta arrazoi historikoengatik, shannon unitate hori bit izenarekin ezagutzen da.
Shannon terminoa erabiltzeak bereizketa esplizitua egiten du adierazten den informazio-kantitatearen eta informazioa adierazteko erabil daitekeen datu-kantitatearen artean. IEEE Std 260.1-2004 arauak esanahi horretarako unitatea bit gisa definitzen du, shannon delakoa aipatu gabe.
Shannon unitatea beste informazio-unitate batzuetara bihur daiteke
    1 Sh = 1 bit ≈ 0.693 nat ≈ 0.301 Hart
Shannon izena Claude Shannon ikertzailearena da, informazioaren teoria sortu zuenarena.

## Erreferentziak

* ↑ IEC 80000-13:2008. International Organization for Standardization.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15551713
# Txaber Altube

Txaber Altube Sarrionandia (Abadiño, 1998) bertsolari bizkaitarra da.

## Biografia

Durangoko Fray Juan de Zumarraga ikastetxean bigarren mailako ikasketak burutu eta 2016an filosofia ikasketei ekin zien EHUn, donostiako kanpusean. Filosofian gradua bukatutakoan (2022) "Filosofia: Zientzia, Gizartea, Teknologia" masterra hasi zuen ondoren Irakasleen prestakuntza Unibertsitate masterrera jauzi egiteko.

## Bertsolari ibilbidea

2015ean Bizkaiko eskolarteko txapelketa irabazi zuen eta 2016an Bizkaikoa eta Euskal Herrikoa. Urte berean egin zuen debuta Bizkaiko Txapelketan eta finalaurrekoak jokatu zituen. Hainbat sariketa irabazi ditu.

## Bertsolaritza
### Txapelketak

* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** Finalaurrekoak (4): 2016, 2018, 2021 eta 2023

### Eskolartekoak

* Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
** Gazte mailan txapelduna (1): 2016.
** Txikien mailan txapelduna (1): 2011.
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
** Gazte mailan txapelduna (3): 2013, 2015, 2016.
** Txikien mailan txapelduna (1): 2011.

### Sariak

* Berritxu saria (1): 2015
* Osinalde saria (1): 2018
* Mikel Laboa saria (1): 2020
* Lizardi saria (1): 2021

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Txaber Altube - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Txaber Altube bizkaitarrak irabazi dau Eskolarteko txapela Ereñotzun» bizkaie.biz (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Txaber Altubek irabazi du Berritxu Sariketa» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Txaber Altube abadiñotarrak irabazi du XLVII. Osinalde Saria» El Diario Vasco 2018-04-09 (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Txaber Altube abadiñarrak Donostiako Mikel Laboa bertso-sariketa irabazi du - Abadiño» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Txaber Altube abadiñarrak Lizardi saria irabazi du - Abadiño» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115619223