OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# David Eastham

David William Eastham (1963–1988) kanadar idazle eta poeta autista izan zen. Ezin izan zuen hitz egin bizitza osoan, baina 1979an hasi zen idazten ikasten, komunikazio alternatiboa erabiliz. Bere amak, Margaret Easthamek, paper handia egin zuen semeari komunikatzen irakastean, besteak beste, Montessori sistemaren eta komunikazio erraztuaren antzeko medodoen bidez. 1985ean kaleratu zuen liburua, Understand: Fifty Memowriter Poems, pertsona autista batek idatzitako lehen autobiografia ezaguna da. David Eastham itota hil zen 1988an, 24 urte zituela. 1990ean, bere amak Silent Words liburua kaleratu zuen, eta bertan semeari idazten, hitz egiten eta keinu hizkuntza erabiltzen irakasteko erabili zituen teknikak deskribatu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eastham, Margaret. (1992). Silent words: the story of David Eastham. Oliver-Pate ISBN 9780969601203. (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).
* 1 2 3 (Ingelesez) Baggs, A. M. «Rewriting History for Their Own Ends: Cure Autism Now and The Mind Tree» Autistics.org jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2012-02-15) (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).
* ↑ (Ingelesez) Hart, Charles. (1993). A Parent's Guide To Autism. Simon and Schuster, 167 or. ISBN 0671750992. (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).
* 1 2 3 (Ingelesez) Crossley, Rosemary. (1997). Breaking the silence: institutional responses to people who use atypical communication strategies. , 142-143 or. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2020-03-13) (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).
* ↑ (Ingelesez) Grandin, Temple. (1992). «An Inside View of Autism» in Schopler, Eric High-Functioning Individuals with Autism. Boston: Springer US, 121 or. ISBN 9781489924582..
* ↑ (Ingelesez) Baggs, Amanda M. (2013). «A Bibliography of autistic authors» Autonomy, the Critical Journal of Interdisciplinary Autism Studie 1 (2) ISSN 2051-5189..
* ↑ (Ingelesez) Young, Lauren L. (2012). «Validating difference and counting the cost of exclusion in the lives of people who identify as on the autistic spectrum» Disability & Society 27 (2): 291-294. ISSN 0968-7599..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69360139
# Harkaitz Zubiri

Harkaitz Zubiri (Donostia, Gipuzkoa, 1977ko urtarrilaren 7a) euskal idazlea da. Ikasketei dagokienez, Soziologian doktorea eta lizentziatua da, Ingeles Filologian lizentziatua eta Irakasletzan diplomatua. Lanbidez irakaslea da.

## Idazlanak
### Nobela

* Etxekalte (2012, Susa)

### Narrazioa

* Zakur kale (2007, Susa)

### Saiakera

* Bertsolaritza. Tradizio modernoa (2007, Euskal Herriko Unibertsitatea)

## Kanpo loturak

* Harkaitz Zubiri literaturaren zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12258895
# Isonzoko gudua (489)

Isonzoko gudua (Aesontiuseko gudua edo Isontiuseko gudua bezala latinez ezagutua) 489ko abuztuaren 28an Isonzo ibaiaren ertzetan gertatutako borroka izan zen, Aquileiako hiritik gertu, Odoakro erregearen herulo eta esziro unitateen eta Ostrogodoen artean gertatutakoa.
Teodoriko Handiak, ostrogodoen erregeak, urte hartan bertan abiarazi zuen Odoakro usurpatzailearen aurkako lehen kanpaina Italian. Odoakro 476. urtean Mendebaldeko Erromatar Inperioaren azken enperadorea, Romulo Augustulo, boteretik kendu zuen eta momentu hartatik aurrera Italia Ekialdeko Inperioaren "menpeko" bezala gobernatu zuen. Zenon enperadoreak 489. urtean Teodorikori Italia inbaditzeko baimena eman zion. Abuztuaren 28an bi armadak Isontiusen topatu ziren, non ostrogodoek heruloak atzera egitera behartu zituzten, nahiz eta tropa gutxiago izan arren
Guduaren ondoren Odoakro Veronara erretiratu zen, non bi indarrek bigarren borroka bat izan zuten.

## Gudua eta ondorioak

489an Teodorikok ostrogodoak Juliotar Alpetatik zehar eta Italiara gidatu zituen. Abuztuaren 28an Odoakrorekin topatu zen Isonzo ibaiaren arroan. Borrokari buruz informazio gutxi dugu, baina Ostrogodoen garaipen argia izan zela ulertu dezakegu. Odoakro Veronara erretiratu zen; irailaren 27an kanpoaldera iritsi eta kanpamendu gotortu bat ezarri zuen. Teodorikok jarraitu egin zion eta hiru egun geroago berriro garaitu zuen. Odoakro Ravenan babesten zen bitartean, Teodorikok Italiatik Milaneraino jarraitu zuen, non Odoakroren armada gehiena, Tufa jenerala barne, ostrogodoen erregeari errenditu zitzaion. Teodorikok ez zuen arrazoirik Tufaren leialtasuna zalantzan jartzeko, eta bere jeneral berria bidali zuen Ravenara eliteko soldadu-talde batekin, "baina Tufak bandoz aldatu zuen, bere agintearen esku utzitako godoen eliteko indarra suntsitua izan zen eta Teodorikok bere lehen porrot serioa jasan zuen Italian". Teodorikok atzera egin zuen Ticinum-en segurtasun bila. Odoakro Ravenatik irten eta bere aurkaria setiatzen hasi zen. Biak erabat konprometituta zeuden bitartean, burgundiarrek Liguria arpilatu eta suntsitu zuten. Erromatar asko gatibutzara eraman zituzten, eta ez zuten askatasuna berreskuratu Teodorikok hiru urte geroago erreskatatu zituen arte.

## Erreferentziak

* ↑ Wolfram, Herwig. (1987). History of the Goths. (new and completely rev. from the second German ed. argitaraldia) Univ. of California Pr ISBN 978-0-520-06983-1. (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).
* ↑ «The restoration of Rome: barbarian popes & imperial pretenders» Choice Reviews Online 52 (01): 52–0487-52-0487. 2014-08-20 doi:10.5860/choice.52-0487. ISSN 0009-4978. (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1281559
# Denali mendia

Denali (Alaska, Estatu Batuak), 2015 arte McKinley (ingelesez: Mount McKinley), Ipar Amerikako mendirik altuena da, itsas mailatik 6.190 metro gorago baitago gailurra. Gainditu beharreko desnibelaren ondorioz (kanpamentu nagusitik, 4.000 metro inguru) eta zirkulu polar artikoarekiko hurbiltasunak dakarkion meteorologia gogorraren ondorioz, igoera zaila izaten da.
Mendia Denali parke naturalean dago: Alaskako mendikatearen parte da, non beste mendi famatu batzuk ere dauden, hala nola Foraker, Huntington eta Hunter. Zirkulu polar artikotik soilik 3º-ra dagoenez, munduan dauden 6.000 metrotik gorako mendi guztietatik iparraldekoena da; gainerako guztiak, 43º Ipar latitudearen eta 32º Hego latitudearen artean daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130018
* Multimedia: Denali / Q130018
# Genovako itsasargia

Genovako itsasargia edo Genovako Linterna, italieraz: Lanterna di Genova eta genoveraz Lanterna de Zena edo A Lanterna, Italiako Genovako portuan dagoen itsasargi bat da, Liguria eskualdean.
Hiriko ikurretako bat da, eta kirolari dagokionez, bertako Genoa Cricket & Football Club eta UC Sampdoria futbol talde nagusien Lanternako Derbiari izen rmaten dio.
1543an eraiki zen eta 76 metroko garaiera du. 1914an automatizatua izan zen.
* Datuak: Q776666
* Multimedia: Torre della Lanterna (Genoa) / Q776666
# Markinako Lehoia

Anton Totorikaguena Egurrola “Markinako Lehoia” (Markina, 1935 - ib., 2017ko azaroaren 28a) herri kirolari famatua izan zen.
Markina-Xemeingo Ugarte dorretxean jaioa, bertan behiak hazten eta esnea saltzen lan egiten zuen, baita soroak lantzen ere (batez ere indabak ekoitziz). Kirolaren afizioa familiatik zetorkion (aitona bat palankaria izan zen, eta bestea barrenatzailea); horretara, gaztetandik nabarmendu zen herri kiroletan: harri-jasotzen, soka tiran...

## Gizon probak

Fama handiena gizon-proban lortu zuen; baita bere ezizena ere. Bakarka zein taldeka aritu zen, eta garai batean ez zen probalekuetan Markinako Lehoia gaindituko zuen aurkaririk; 1.200 kgtako harriak ere eraman zituen.

## Idi probak

Baserritarra izaki, animaliekin ere trebea zen eta horiekin ere probetan aritu zen; bai bere abereekin, baita besteenekin ere. Egun batzuetan proba bat baino gehiago jokatzen zituen.
Dena den, bere gizon-probalari famak zenbait eragozpen ere ekarri zizkion arlo honetan. Esate baterako, 1974ko apirilaren 14an Tolosan jokatutako idi apustu batean, Antonio Soraluze eta Millan Lasa probalarien arteko kontratuan espreski adierazten zen "que este último pueda llevar dos arreadores de su libre elección a excepción del León de Marquina", idiei tiraka lagundu ziezaiokeelakoan.

## Bestelakoak

Astoarekin ere probetan ibiltzen zen; Napoleon izeneko astoarekin, esate baterako, sari ugari irabazi zituen.

## Erreferentziak

* 1 2 Ibarzabal Anitua, Juan. (1999). Nire aztarrenak. Markina-Xemein: Bizkaiko Bertsolarien Elkartea ISBN 978-84-89283-1-5..
* ↑ Tuduri Esnal, Francisco. (2003). Tolosa (1903-2003) : En el centenario de una plaza. Sociedad Guipuzcoana de Ediciones y Publicaciones ISBN 84-7173-430-3. PMC 426087682. (Noiz kontsultatua: 2022-01-15).
* ↑ Mugartegi, Eider. (2017-XI-30). «Anton Totorikaguena ‘Markiñako Lehoia’ joan da» Hitza (Noiz kontsultatua: 2017-XII-6).
* Datuak: Q44919180
# Luis Ibarra

Luis Ibarra Landete (Gasteiz, 1917ko uztailaren 18a - ibidem, 1983ko maiatzaren 10a) arabar enpresaburu, militar eta politikaria izan zen, 1957 eta 1966 artean jaioterriko alkatea izandakoa.
Jostunen familia batean jaioa, politikan sartu zenean aitarekin batera negoziotan zegoen. Bere agintaldian hiri-antolamenduko plan orokorra onartu zuten 1963an eta 1965ean Ehari-Gobeuko industrialdearen lanak hasi ziren. Kargua utzi ondoren, higiezin-sektorean negozioak egin zituen (Promociones Gorbea SA eta Promociones Ibaya SA sortu zituen) eta Gudalajarako gobernadore zibil izendatu zuten.
Bitan ordezkatu zuen Araba Gorteetako prokuradore moduan: 1955-1959 eta 1971-1977.

## Erreferentziak

* ↑ «Ibarra Landeta, Luis» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ Ollora, José María. (1976). Vitoria y su crecimiento: pasado, presente y futuro. Gasteiz: Arabako Ganbera, 69 or..
* ↑ Decreto 932/1966, de 16 de abril, por el que se nombra en el cargo de Gobernador Civil de la provincia de Guadalajara a don Luis Ibarra Landete.. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720036
# Romanonesko kondearen laugarren gobernua

Romanonesko kondearen, Álvaro de Figueroa y Torres, laugarren gobernua 1918ko abenduaren 5etik 1919ko apirilaren 15era garatu zen. Aldi labur horretan, Romanones gizartearen nahigabeari aurre egiten saiatu zen, besteak beste, pentsioen sistema publikoa Langile Erretiroaren bidez hastea eta zortzi orduko lanaldia, nahiz eta azken hori ez zen 1919ko irailera arte aplikatu.

## Kabinetea

Ministroen Kontseilua, 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a :
| Funtzioa | Izena eta abizenak | Denbora |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Romanonesko kondea | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Estatu ministroa | Romanonesko kondea | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Agintaritza ministroa | Amalio Gimeno | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Itsas Armada ministroa | José María Chacón y Pery | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Alejandro Roselló | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Irakaskuntza Publikoa eta Arte Ederretako ministroa | Joaquín Salvatella | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Ogasun ministroa | Fermin Kalbeton | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Ogasun ministroa | José Gómez-Acebo | 1919ko otsailaren 5a – apirilaren 15a (bitarteko) |
| Sustapen ministroa | José Gómez-Acebo | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko apirilaren 15a |
| Hornikuntza ministroa | Baldomero Argente | 1918ko abenduaren 9a – 1919ko otsailaren 21a |
| Hornikuntza ministroa | Leonardo Rodríguez Díaz | 1919ko otsailareen 21a – apirilareen 15a |
| Gerra ministroa | Dámaso Berenguer | 1918ko abenduaren 5a – 1919ko urtarrilaren 27a |
| Gerra ministroa | Diego Muñoz Cobos | 1919ko urtarrilaren 27a – apirilaren 15a |

## Erreferentziak

* ↑ Bitarteko ministroa, titularraren gaixotasunagatik

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25397481
# Coglians

Coglians (friulieraz: Coliàns; alemanez: Hohe Warte) Austriako Alpeetako mendi bat da, Karniako Alpeetan, eta 2.780 metroko garaiera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700922
* Multimedia: Monte Coglians / Q700922
# Dreitorspitze

Dreitorspitze Alemaniako laugarren mendirik altuena da. Alpeetan dago mendia, Austriako Tirol eskualdearen eta Alemaniako Bavaria estatuaren artean.
Zugspitze eta Hochwanner mendien ondoan dago, Wetterstein mendikatean. Bi tontor ditu, Leutasch Dreitorspitze (2.682m) eta Partenkirchen Dreitorspitze (2.633m). Hain tontor bertikalak izanik, eskalatzen igo beharreko mendia da.
Partenkirchengo tontorrerako lehenengo K. Kiendl eta J. Grasegger igo ziren 1854ean eta Leutaschgora aldiz 1871ean Hermann von Barth igo zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q585796
* Multimedia: Dreitorspitzen / Q585796
# Grossglockner

Grossglockner, alemanez: Großglockner edota Glockner, Austriako Alpeetako mendi bat da, Hohe Tauern mendikatean, eta 3.798 metroko garaiera du. Austriako mendirik garaiena da, eta Brenner pasabidetik ekialdera dauden Alpeetako mendirik garaiena ere.
Pasterze glaziala, Austriako glazialik handiena, mendiaren ekialdeko magalean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3388
* Multimedia: Großglockner / Q3388
# Hochgolling

Hochgolling, Austriako Alpeetako mendi bat da, eta 2.862 metroko garaiera du. Salzburg eta Estiria estatuen arteko mugan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700259
* Multimedia: Hochgolling / Q700259
# Hochkönig

Hochkönig, Austriako Alpeetako mendi bat da, eta 2.941 metroko garaiera du. Salzburgo hiritik 42 kilometro hegoaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q262545
* Multimedia: Hochkönig / Q262545
# Hochtor

Hochtor, Austriako Alpeetako mendi bat da, Estiria estatuan, eta 2.369 metroko garaiera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120493
* Multimedia: Hochtor / Q120493
# Felipe Urrutia

Felipe de Jesús Urrutia Delgadillo (1918 - 2014), "El trovador de Las Segovias" ezizenez ezaguna, musikari eta konpositore nikaraguarra izan zen.
Iraultza Sandinista (1979-1990) izenarekin ezagutzen den aldiko urteetan "Don Felipe y sus cachorros" musika taldea sortu zuen, seme-alabek eta bilobek osatua. Nikaraguako iparraldeko departamentuetako erritmo tradizionalen musika piezak biltzen ditut: polkak, mazurkak, balsak eta Nikaraguako musika herrikoiaren erreferente bihurtuz XX. mendearen bigarren zatian.

## Biografia

Felipe Urrutia Esteliko departamenduko La Tunosa bailaran jaio zen 1918ko otsailaren 5ean. Lau anai-arrebetatik gazteena izan zen. Bere ama, Modesta Delgadillo Talavera, etxekoandre xumea izan zen. Bere aita Daniel Urrutia Ferrufino izan zen, jatorriz Santa Rosa del Peñónekoa Leongo Departamentuan, ofizioz nekazari eta merkatari bidaiaria.
Juana Arauz Gutierrezekin ezkondu zen eta 7 seme-alaba izan zituzten: Juan Francisco, Porfirio Andrés, Maura Andrea, Luis Felipe, María Josefina, Pedro Antonio eta Leopoldo (Polo). Beste bikote batzuekin hainbat seme-alaba izan zituen, Elida Rosa, Enrique, Jeronimo eta Teresa, denak Garcia Urrutia; eta beste aldetik daude: Julio Cesar Romero Urrutia, eta Reinaldo Laguna Urrutia, 60 biloba baino gehiago eta 50 birbiloba eta hereniloba izatera iritsiz.

### Gerrillari sandinista

Nekazaria zen jatorriz, umetatik landa lanetan aritzen zen eta Sandino Jeneralaren armadako kide izan zen.

### Biltzailea eta interpretea

1970ean, garrantzi nazionala irabazten hasi zen, arte kulturalari eskaini zion arduragatik eta Esteli, Jinotega eta Matagalpako mendietako nekazari-komunitateetan bizi ziren trobadoreengandik (haietako asko anonimoak) ikasi zituenean bildu zituen polka eta mazurkak interpretatzeagatik.
Nikaraguako iparraldeko erritmoak biltzeko egin zuen lanean, ez zuen inoiz bere gain hartu berreskuratutako musika piezen egiletza. Beti onartu zuen bera musika-konposizio baten egilea baino ez zela.
"Don Felipe y sus cachorros" taldearekin lau disko grabatu zituen, lehenengoa Kultur Grabazioen Enpresa Nikaraguarrarekin (Enigrac) grabatu zuen. Herrialde batzuetan ibili zen Nikaraguako Iraultzaren aldeko kontzertuetan parte hartuz, Estatu Batuetan, Mexikon eta Kuban.

### Heriotza

2014ko abenduaren 26an hil zen, Esteli udalerriko "El Limón" komunitateko bere etxean, 97 urte zituela, gaixotasun luze baten ondoren.

## Aintzatespenak

* Augusto Cesar Sandino
* Ruben Dario Independentzia Kulturalaren Ordena
* Esteli hiriko Udal Kontzejuak "Seme Dilekto" izendatu zuen
* Felipe Urrutia" Kultur Etxea Estelin.

## Erreferentziak

* ↑ Rugama, Máximo. (2014ko abenduaren 27a). «Fallece trovador esteliano Felipe Urrutia Delgadillo» El Nuevo Diario.

## Kanpo estekak

* Felipe Urrutiari elkarrizketa
* Felipe Urrutiari elkarrizketa "La Lucha Sigue" elkarrizketa
* Datuak: Q18691694
# Hochwanner

Hochwanner Alemaniako bigarren mendirik altuena da, 2.744 metrotako garaierarekin. Alpeetan dago mendia, Austriako Tirol eskualdea eta Bavaria arteko mugan. Mendirik altuena den Zugspitzeren ondoan dago, pixka bat ekialderago, biak ala biak ere Wetterstein mendikatean.
Alemaniako bigarren mendia izan arren eta iparraldean 1500 metrotako amildegia izan arren nahiko mendi ezezaguna izan da orain gutxi arte. Arrazoia bertara iristeko zailtasuna izan daiteke. Igoera errazena hegoaldetik egiten da eta hiru ordu inguruko ibilbidea dauka. Hermann von Barth izan zen Hochwanner lehenengo aldiz igo zuen mendizalea, 1870an hain zuzen ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255743
* Multimedia: Hochwanner / Q255743
# Naafkopf

Naafkopf (2.570 m.) Rätikon mendizerrako mendia da, mendebaldeko Rhetiako Alpeetan dagoena. Austria, Liechtenstein eta Suitza arteko muga hirukoitza da.

## Mendizaletasuna

Naafkopfa ondo garatutako errepide-sare batek du. 2.200 metro inguruko ipar-mendebaldeko hegala duenez, Pfälzerhütte ibaiaren eta Salarueljoch mendiaren (ekialdean) arteko lotura bat du.
Naafkopfak igotzeko, Liechtensteingo Klub Alpetarreko Pfälzerhütteko ibilbideak oinarri gisa erabiltzen dute. Klubak etxola bat dauka ordu beteko ibilaldian gailurra egiteko. Alpeetatik hegoaldera, Ijesera, 2 ordu eta erdi inguru irauten du ibilaldiak.

## Erreferentziak

* ↑ «Naafkopf : Climbing, Hiking & Mountaineering : SummitPost» summitpost.org.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q666531
* Multimedia: Naafkopf / Q666531
# Piz Buin

Piz Buin (3.312 m.; alemanez ˌpits buˈiːn ahoskatua) Silvretta mendizerrako mendia da, Austria eta Suitza arteko mugan dagoena. Vorarlberg eta Grisonia artean dago. Lehenengo igoera 1865eko uztailaren 14an egin zuten Josef Anton Spechtek eta Johann Jakob Weilenmannek Jacob Pfitscher eta Franz Pöll gidariei esker.

## Geologia eta flora

Piz Buin, inguruko mendiak bezala, Silvrettaren estalkiko harri kristalinoz osatuta dago, batez ere gneissez osatuta dagoena. Piz Linard (3410 m) eta Fluchthorn (3399 m) tontor altuenak ez bezala, nagusiki hornblendegneissez osatuak, Piz Buin granito arinagoz eta augengneissez osatuta dago.
Landaretza urria da, Silvrettako goiko tontorretan gertatu ohi den bezala, eta harri-landareak eta elur-etapako hondakinak besterik ez daude. Likenez eta goroldioez gain, aipatzekoa da Ranunculus glacialis espeziea, Piz Buin mendiaren gailurrean ere loratzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ «Piz Buin : Climbing, Hiking & Mountaineering» SummitPost.
* ↑ (Alemanez) Faszination Boden - Vom Piz Buin bis zum Bodensee. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16588
* Multimedia: Piz Buin / Q16588
# Schesaplana

Schesaplana (2.964,3 m.) Rätikon mendizerrako mendia da, mendebaldeko Rhetiako Alpeetan dagoena.
Bere iparraldeko magalean Brandner Gletscher izeneko glaziar bat du. Ekialdean Lünersee aintzira du.
Zenbait ibilbidetatik irits daiteke gailurrera ibilaldi batean, eta, beraz, mendizaleek inguruan dauden mendiko babeslekuen artean hainbat eguneko txangoak egiteko erabiltzen dute. "Prättigauer Höhenweg" izeneko Rätikon katea bere hegoaldeko aurpegian zehar jarraitzea ibilbide errazagoa da.

## Erreferentziak

* ↑ «Schesaplana : Climbing, Hiking & Mountaineering» SummitPost.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15241
* Multimedia: Schesaplana / Q15241
# Wildspitze

Wildspitze, Ötztal Alpeetako mendi bat da, Austriako Iparraldeko Tirol eskualdean. 3.770 metroko garaiera du.
1848an Leander Klotz eta bertako baserritar adiskide batek lehenbizikoz igo zuten.
* Datuak: Q679277
* Multimedia: Wildspitze / Q679277
# Tumatxak

Tumatxak ETB 1en 2013 eta 2016 artean emititu zen telebista-saioa izan zen. Zuhaitz Gurrutxaga futbolari ohia zen aurkezlea eta Lander Garro gidoilaria. Julen Telleria ere izan zen aurkezlea bukaeran.

# Saioaren azalpena

Saio bakoitzean bi abeslari edo musika talde azaltzen ziren tartekatuta. Bakoitzaren abesti bat bertsionatzen zuen beste talde batek; Napoka Iriak eta Joseba Irazokik horietako asko sortu zuten, baina Lain, Petti eta Tania de Sousa ere aritu ziren bertsioak sortzen.
Azalpen batzuk hainbat paper eta argazki zituen hormako kortxo baten gainean egiten ziren non Zuhaitz Gurrutxagaren lau karnet-argazkik bizitza hartzen zuten eta kortxoan zehar barreiatuta zeuden beste hitz, paper edo argazkiren edukia aipatuz musikarien ibilbidea eta ekarpenak azaltzen zituen. Gidoilariak Lander Garro eta Orio produkzioak taldekoak ziren.

## Atalak

* Mikel Laboa eta Hertzainak
* Benito Lertxundi eta Zarama
* Niko Etxart eta Gozategi
* Amaia Zubiria eta Su ta Gar
* Ruper Ordorika eta Errobi
* Mikel Urdangarin eta Pantxoa eta Peio
* Zea Mays eta Sorotan Bele
* Ken 7 eta Lin ton taun
* Xabier Lete eta Kortatu
* Gabon kantak
* Itsasoko kantak
* Maitasun kantak
* Euskarari buruzko kantak
* Fermin Muguruza
* Kafe Antzokia
* Geureganatutako kantak

## Erreferentziak

* ↑ Berria. «Fermin Muguruzari eskainitako 'Tumatxak' berezia» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).
* ↑ Garcia, Adrian. ««'Tumatxak' saioari neurria hartu diot, eta asko ari naiz gozatzen»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).

## Kanpo estekak

* Tumatxak, ETB nahieran (2013-2016)
* Datuak: Q109330801
# Charlotte Rampling

Charlotte Rampling, jaiotza-izenaz Tessa Charlotte Rampling (Sturmer, Ingalaterra, 1946ko otsailaren 5a), britainiar zinema-aktorea da.

## Biografia

Richard Lesterrek zuzenduriko The Knack and How to Get It (1965, Knack eta nola lortu) filmak ezagutarazi zuen aktore gisa. Misterio-kutsuko pertsonaiak antzeztu ditu, batez ere; Il portiere di notte (1947), La caduta degli dei (1969, Jainkoen eroraldia), Zardoz (1974), Gaueko atezaina), Farewell, My Lovely (1975, Adio kuttuna), Orca (1977, Orka), Stardust Memories (1980), The Verdict (1982), Angel Heart (1987), Paris by Night (1988), Sous le sable (2000), Swimming Pool (2003), Immortel (2004), Lemming (2005).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) charlotterampling.net webgunea
* Datuak: Q234679
* Multimedia: Charlotte Rampling / Q234679
# Sturmer (Essex)

Sturmer, Ingalaterrako ekialdeko herri bat da, Essex konderriaren iparraldean. Suffolk konderriarekin muga egiten du.
2011n 492 biztanle zituen.
* Datuak: Q2783600
* Multimedia: Sturmer, Essex / Q2783600