OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Asmara

Asmara (arabieraz: أسمرة; tigrinyeraz: ኣስመራ, Asmera) Eritreako hiriburua eta hiri nagusia da. Herrialdearen erdialdean dago kokaturik, 2.325 metroko garaieran. 2013an, 712.882 biztanle zituen. Ehungintza eta janari industriak daude.

## Klima

Datu klimatikoak (Asmara) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 23 | 24 | 25 | 25 | 26 | 26 | 22 | 21 | 24 | 22 | 22 | 22 | 23.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 6 | 7 | 9 | 10 | 11 | 12 | 12 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 9.4 |
| Euria (mm) | 1 | 3 | 12 | 30 | 42 | 37 | 174 | 145 | 25 | 7 | 21 | 4 | 501 |
| Euri egunak (≥ 0.1 mm) | 0 | 0 | 4 | 6 | 8 | 6 | 20 | 18 | 5 | 2 | 2 | 1 | 72 |
| Eguzki orduak | 285.2 | 257.0 | 266.6 | 255.0 | 294.5 | 204.0 | 151.9 | 179.8 | 255.0 | 291.4 | 270.0 | 288.3 | 2998.7 |
| Hezetasuna (%) | 52 | 51 | 48 | 53 | 47 | 50 | 80 | 81 | 63 | 63 | 67 | 63 | 59.8 |
| Iturria: Climate & Temperature ||||||||||||||

## Barrutiak
### Iparraldea

* Acria barrutia
* Abbashaul barrutia
* Edaga Hamus barrutia

### Ipar-ekialdea

* Arbaete Asmara barrutia

### Ipar-mendebaldea

* Mai Temenai barrutia
* Paradiso barrutia

### Hego-mendebaldea

* Sembel barrutia

### Hego-ekialdea

* Godaif barrutia

### Erdialdea

* Maakel Ketema barrutia

### Mendebaldea

* Gheza Banda barrutia
* Tsetserat barrutia

### Ekialdea

* Tiravolo barrutia
* Gejeret barrutia

## Herri eta hiri senidetuak

* Bergen (Norvegia)
* Khartum (Sudan)
* Kassala (Sudan)
* Erroma (Italia)
* Paris (Frantzia)
* Frankfurt (Alemania)
* Clarkston (Georgia) (Ameriketako Estatu Batuak)
* Atlanta (Ameriketako Estatu Batuak)
* Berkeley (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Climate & Temperature. (2012-1-17). Average Conditions Asmara, Eritrea. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3642
* Multimedia: Asmara / Q3642
# Amanda Aizpuriete

Amanda Aizpuriete (Jūrmala, 1956ko martxoaren 28a – ibidem, 2023ko urriaren 22a) letoniar poeta eta itzultzailea izan zen.

## Bizitza

1956an jaio zen Jūrmalan. Filologia eta filosofia ikasi zituen Letoniako Estatu Unibertsitatean eta ondoren Moskuko Literatur Institutuan. Literatūra un Māksla egunkarian argitaratu zituen lehen poemak. 2010eko abenduaren 16an bere buruaz beste egiten saiatu eta gero, hainbat aldiz saiatu zela esan zion prentsari. Hala ere, liburuak argitaratzen jarraitu zuen. 2011ko apirilean, Leduskapja šūpuldziesma poesia eta prosa bilduma argitaratu zuen, eta 2020ko urrian, Pirms izvākšanās bilduma, zazpi urtetan idatzitako poemak biltzen dituena.
40 nobela inguru itzuli zituen ingelesetik, alemanetik eta errusieratik, eta hainbat poema alemanetik, errusieratik, ukraineratik eta ingelesetik.
2023ko urriaren 22an hil zen.

## Lanak

* Nāks dārzā māte (1980).
* Kāpu iela (1986).
* Nākamais autobuss (1990).
* Pēdējā vasara (1995).
* Bābeles nomalē (1999).
* Vēstuļu vējš (2004).
* Ledusskapja šūpuļdziesma (2011).
* Šonakt biju zaļš putns (2011).
* Turp (2013).
* Pirms izvākšanās (2020).

## Sariak

* Dzejas dienas saria (2000)
* Ojārs Vācietis saria (2013)
* Letoniako Literaturaren Urtea (2021)

## Erreferentziak

* ↑ (Letonieraz) «Aizpuriete pašnāvību darījusi 10 reizes» Delfi Life (Noiz kontsultatua: 2023-10-23).
* ↑ (Letonieraz) «Amanda Aizpuriete: Spiedīgos apstākļos radošā dzirksts degradējas» Delfi Kultura (Noiz kontsultatua: 2023-10-23).
* ↑ (Letonieraz) Žolude, Inga. «Sērās ir kaut kas nepārejošs» Diena (Noiz kontsultatua: 2023-10-23).
* 1 2 3 4 5 (Letonieraz) «Mūžībā devusies dzejniece un tulkotāja Amanda Aizpuriete» LSM 2023-10-22 (Noiz kontsultatua: 2023-10-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q453746
# Edgars Rinkēvičs

Edgars Rinkēvičs (Jūrmala, 1973ko irailaren 21a) letoniar politikaria da. Letoniako presidentea da 2023tik.
Aurretik diputatu, Defentsa Ministerioko estatu-idazkari eta Letoniako Kantzelaritzako buru izan zen. 2011etik 2023ra Atzerri ministroa izan zen.
2023 uztailean Europar Batasuneko herrialde bateko lehen estatuburu gaya bihurtu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3047551
* Multimedia: Edgars Rinkēvičs / Q3047551
# Ilze Jaunalksne

Ilze Jaunalksne (Jūrmala, Letonia, 1976ko azaroaren 19a) letoniar kazetaria eta idazlea da. Unibertsitate-ikasketak amaitu zituenetik Latvijas Televizija Letoniako telebista kate publikoan egiten du lan. Bertan interes orokorreko saioak aurkezten ditu batik bat. Hori dela eta, bere sorterrial itzal handiko kazetari bat da.
De Facto telebista saioa aurkeztu zuen, egunerokotasuneko gaiak ardatz zituena. 2006ko martxoan Letoniako hainbat alderditako politikarik botoak salerosi zituztela zioen berria zabaldu zuen saio horretan. Albiste horrek ministro baten eta beste goi-kargudunen dimisioa eragin zuen. Horrengatik mendeku hartu zioten, bere telefonoa zulatuz eta oposizioko kideekin izandako elkarrizketak argitaratuz.
Kazetariak gobernua difamazioagatik salatu zuen. Deien grabazioak legez kanpokoa zirenez eta elkarrizketak zabaldu zirenez, epaiketa irabazi zuen eta damu-domaiak ordaindu behar izan zizkioten. Epaiak Finantza ministerioa eta Zerga Zerbitzua errudun jo zituen haren pribatutasunaren aurka egiteagatik.
2007ko martxoaren 7an Adoredun Emakumeen Nazioarteko Saria jaso zuen Condoleezza Rice Ameriketako Estatu Batuetako estatu idazkariaren eskutik.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Baltic-American Freedom Foundation. (2007ko uztailaren 31). The U.S. Ambassador Presents Condoleezza Rice’s International Women of Courage Award to Ilze Jaunalksne. (Noiz kontsultatua: 2020ko otsailaren 11).
* Datuak: Q16357999
* Multimedia: Ilze Jaunalksne / Q16357999
# Jūrmala

Jūrmala (letonieraz juːrmala ahoskatua, "itsasertza"; alemanez: Riga-Strand) Letoniako hiria da Rigatik gertu. 2006an 55.602 biztanle zituen. Rigako Golkoa eta Lielupe ibaiaren artean kokatzen da. Oporgune garrantzitsu bat da eta Sobiet Batasunaren garaian Brezhnev eta Khrustxev bezalako goi agintariak bertan egiten zituzten oporrak. Rigatik oso gertu dago eta garraio publikoan ordu erdian iritsi daiteke.
Hiriak bere autonomia propioa du eta horregatik Letoniaren 26 banaketa administratibotik bat da.

## Herri eta hiri senidetuak

Jūrmalak honako hiri senidetuak ditu:
* Anadia (Portugal)
* Eskilstuna (Suedia)
* Jakobstad (Finlandia)
* Gävle (Suedia)
* Cabourg (Frantzia)
* Palanga (Lituania)
* Pärnu (Estonia)
* Kazan (Errusia)
* Terracina (Italia)

## Hiritar ezagunak

* Amanda Aizpuriete (1956-2023), poeta eta itzultzailea.
* Edgars Rinkēvičs (1973-), politikaria.
* Ilze Jaunalksne (1976-), kazetari eta idazlea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178382
* Multimedia: Jūrmala / Q178382
# Mamoru Oshii

Mamoru Oshii, 押井守 Oshii Mamoru, (Tokio, Japonia, 1951ko abuztuaren 8-) anime film-zuzendari eta -idazle japoniarra da.

## Lanak
### Zuzendari bezala
#### Anime filmak

* Urusei Yatsura 1: Only You (1983)
* Urusei Yatsura 2: Beautiful Dreamer (1984)
* Angel's Egg edota Tenshi no Tamago (1985)
* Fantastic adventures of Yoko - jap. Genmu senki Leda (1985)
* Patlabor the Movie (1989)
* Maroko (1990): Gosenzosama Banbanzai!-ren bertsioa
* Patlabor 2: The Movie (1993)
* Ghost in the Shell (1995)
* Ghost in the Shell 2: Innocence (2004)
* Tachigui: The Amazing Lives of the Fast Food Grifters edota Tachiguishi-Retsuden (2006)
* The Sky Crawlers (2008)

#### Anime film laburrak

* Mobile Police Patlabor Minimum: Minipato (2002) hiru film labur

#### Akziozko filmak

* The Red Spectacles edota Akai megane (1987)
* StrayDog: Kerberos Panzer Cops edota Kerberos: Jigoku no banken (1991)
* Talking Head (1992)
* Avalon (2001)

#### Akziozko film laburrak

* .50 Woman edota Half Woman (2003) Killersen laugarren atala
* Onna Tachiguishi-Retsuden (2006)

#### Antzerkia

* Open Your Mind edota Mezame no hakobune (2005)

#### Bideo Animazio Originala (Orijinaru bideo animēshon)

* Dallos (1983)
* Twilight Q Episode 2: Meikyu Bukken File 538 (1987)
* Patlabor: The Mobile Police (1988)
* Gosenzosama Banbanzai! (1989)
* Landlock
* Open Your Mind: Special Edition edota Mezame no hakobune (2005): Open Your Mind antzeslanaren bertsioa

#### TB serieak

* Urusei Yatsura (1981 – 1984)
* The Wonderful Adventures of Nils (1980)
* Patlabor (1989 – 1990)

### Idazle bezala
#### Manga

* Kerberos Panzer Cop edota Hellhounds (Kenrō Densetsu) (1988~2000)
* Kerberos Saga Rainy Dogs (Kenrō Densetsu: Akai Ashikon) (2003~2005)
* Kerberos & Tachiguishi (Keruberosu Ekusu Tachiguishi Hara Haradokei No Onna) (2006~gaur egun)

#### Eleberria

* Avalon (1995)
* Tachiguishi-retsuden (2004)

#### Saiakera

* Pax Japonica (2006)

#### Gidoia

* Todo no Tsumari ("When All's Said and Done") (1984)
* While Waiting For The Red Spectacles (1987)
* Seibu Shinjuku Sensen Ijo Nashi ("All's Quiet on the Seibu Shinjuku Front") (1994)
* Seraphim (1995)
* Jin-Roh: The Wolf Brigade (1999)
* Blood: The Last Vampire (eleberria) (2000)
* MiniPato: Mobile Police Patlabor Minimum (2002)
* Kerberos Panzer Jäger (2006)
* Acht acht (2007)

### Ekoizle bezala

* Blood: The Last Vampire (anime filma) (2000)

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q285084
* Multimedia: Mamoru Oshii / Q285084
# Essex

Essex Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Ingalaterrako ekialdeko eskualdean dago eta hain zuzen ere bertako konderririk populatuena da.
Konderriaren hiriburua Chelmsford da (110.000 biztanle) eta 3.670 kilometro karratuko area du eta 2003an 1.627.647 biztanle zituen, eta 1.396.600 2011an. 3.465 km2-ko azalera dauka.
Londresetik gertu dagoenez, konderria hiriburuko hedapena da gaur egun. Konderrian ere Stansted aireportua dago, Londresko hirugarrena.
Konderriaren izena antzinako Essex erreinutik dator K.a. 500an sortua.

## Geografia

Mugakide hauek ditu: Londres Handia, Hertfordshire, Cambridgeshire eta Suffolk. Kent konderriarekin bere muga Tamesis ibaia da.
Konderriaren lekurik altuena "Chrishall Common"en dago, 147 metrotara.

## Barrutiak

* Uttlesford
* Braintree
* Colchester
* Tendring
* Harlow
* Epping Forest
* Chelmsford
* Maldon
* Brentwood
* Basildon
* Rochford
* Castle Point
* Southend-on-Sea
* Thurrock

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Essex County Council
* Datuak: Q23240
* Multimedia: Essex / Q23240
# Irene Mas Salom

Irene Mas Salom (Palma, Balearrak, 1989) abeslaria da, sopranoa.

## Ibilbidea

Mallorcako Palman jaioa, hiri horretako Antzoki Zaharrean hasi zuen musika eta eszenako heziketa, eta ondoren Balear Uharteetako Goi Mailako Kontserbatorioan Biolineko Goi Mailako Gradua eta Liceuko Goi Mailako Kontserbatorioan Kantuko Goi Mailako Gradua lortu zituen.Kantuko eta ganbera-musikako espezialitateetako Aparteko Lehen Sariarekin; 2016ko ekainean. LIFE Victoriaren azken hiru edizioetan parte hartu du eta Balearretako Orkestra Sinfonikoarekin debutatu zuen.
Bartzelonan egin zuen debuta Rossini Opera Festivalean (BROF), Giulia (La scala di seta) interpretatuz, Teatre des Born eta Palmako Teatre Principalen, Serpina (La serva padrona) rolean eta Zerlina (Don Giovanni) interpretatuz Mozart "21 jaialdian.Liceuko Gran Teatren egin zuen debuta 2018/19 denboraldian Madama Butterflyrekin.
Bartzelonako Life Victoriako artista erresidentea izan zen 2022.

## Sariak

Besteak beste:
* Manuel Asensi-Les Corts Nazioarteko Lehiaketan Lehen Saria
* Ex-Aequo Bigarren Saria
* El Primer Palau Lehiaketan Espainiako Musika Gazteen Saria
* Mirna Lacambra saria jaso zuen Susannaren rolagatik (Figaroren ezteiak).
* Ferrer-Salat Fundazioaren "Promes Gazteak" beka, AIE Fundazioaren espezializazio handiko beka.
* Jordi Savallen Lanbide Heziketako Akademian sartzeko beka.
* Emakumezko ahots onenaren AOTP '18 saria Sophieren (Werther) paperagatik.

## Diskografia

* Toccata Classicsentzat grabatu du Emma Kirkby, Charles Daniels, Timothy Roberts eta Ars Musicae orkestrarekin Londresen.

## Erreferentziak

* ↑ «HOME» irenemassoprano (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ «Irene Mas (Soprano) - Short Biography» www.bach-cantatas.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* 1 2 3 «Irene Mas | Gran Teatre del Liceu» www.liceubarcelona.cat (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* 1 2 3 «Schubertíada - Irene Mas Salom, soprano» www.schubertiada.cat (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ «Irene Mas Salom, soprano graduada del Conservatori Liceu, artista resident del Lied Festival Victoria de los Ángeles – Fundació Conservatori Liceu» www.conservatoriliceu.es (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131933972
# Sarah Cunningham-Burley

Sarah Jane Cunningham-Burley FRSE ( Fellow of the Royal Society of Edinburgh) [Edinburgh-eko elkarte errealaren kidea] FAcSS (Fellowship of the Academy of Social Sciences) [Gizarte zientzia akademiaren kidea] Soziologia Mediko eta Familiarreko irakaslea da Edinburgh-oko Unibertsitateko Usher Institutuan.

## Ikerketa eta ibilbidea

Cunningham-Burleyren ikerketak medikuntza eta familia soziologia uztartzen ditu. Familiei eta Harremanei buruzko Ikerketa Zentroko zuzendarikidea da, eta Edinburgh-oko Unibertsitateko Molekula, Genetika eta Populazioen Osasun Zientzietako dekanoa.
Cunningham-Burley Giza Genetikaren Batzordeko kidea da, Erresuma Batuko Gobernuaren organo aholku-emailea giza genetikaren garapen berriei buruz, eta Giza Genetikaren Batzordea ordezkatzen du DNAren Datu Baseen Estrategia Batzorde Nazionalean.
Bristol University Press-ek Families in Society [Familiek gizartean] aldizkari akademikoaren sortzaileetako bat izan zen Cunningham-Burley.
Edinburgh-oko Unibertsitateak 1998an bere erretratua enkargatu zuen, Eskoziako Galeria Nazionaletako bildumaren zati bezala geratzen dena.
Cunningham-Burley Nuffieldeko Bioetikako Kontseiluko presidentea da, eta Soziologia Medikoko eta Familiako irakaslea Edinburgoko Unibertsitatean. Dekanoa da Osasun Molekularreko, Genetikoko eta Populazioko Zientzietan, Edinburgoko Medikuntza Fakultatean eta Unibertsitateko gidaria Berdintasun, Aniztasun eta Inklusiorako.

## Sariak

* Cunningham-Burley Wellcome Trust Senior Investigator Award in Society and Ethics [Ikertzaile nagusi saria gizartean eta etikan] sariaren egungo titular bateratua da, Leedseko Unibertsitateko Anne Kerr eta Edinburgh-ko Royal Society-ko bekadun batekin batera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sarah Cunningham-Burley» The University of Edinburgh 2024-10-24 (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Professor Sarah Cunningham-Burley | ScottisH Informatics Programme (SHIP)» www.scot-ship.ac.uk (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Ingelesez) «Bristol University Press | About Sarah Cunningham-Burley» Bristol University Press.
* ↑ Dr Sarah Cunningham-Burley, Senior Lecturer. Public Health Services, University of Edinburgh. .
* ↑ (Ingelesez) «Sarah Cunningham-Burley» Nuffield Council on Bioethics (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Ingelesez) «Speakers - Edinburgh Science» Edinburgh Science.
* ↑ (Ingelesez) Kerr, Anne; Cunningham-Burley, Sarah; Amos, Amanda. (1997-05-01). «The New Genetics: Professionals' Discursive Boundaries» The Sociological Review 45 (2): 279–303. doi:10.1111/1467-954X.00065. ISSN 0038-0261. (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34004249
# Amblin Entertainment

Amblin Entertainment Ameriketako Estatu Batuetako zinema ekoiztetxe bat da. 1980an Steven Spielberg zinema zuzendari eta ekoizleak sortu zuen, Kathleen Kennedy eta Frank Marshall ekoizleekin batera. Egoitza Kaliforniako Los Angeles hiriko Universal City barrutiko Universal Pictures ekoiztetxearen estudioetan du.
Izena Steven Spielbergen Amblin' filmaren izenburutik hartu zuen; eta logoa, berriz, E.T. the Extra-Terrestrial filmean agertzen diren ET estralurtarrak eta Eliot haurrak bizikletan ilargia hondoan dutela hegan doazen eszena da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) IMDBko fitxa.
* Datuak: Q457893
# Tirant lo Blanc

Tirant lo Blanc (euskaraz: «Tirant Zuria»; katalanez tiˈɾand lo ˈβlaŋk ahoskatua) eleberri epikoa da, Joanot Martorell valentziar zaldunak idatzia, antza denez Martí Joan de Galbak amaitua. Lehen aldiz 1490ean Valentzian argitaratu zen, eta berriro ere Bartzelonan 1497an. Katalanez Erdi Aroan idatzitako lanik ospetsuenetakoa dugu, eta garrantzi handia izan du eleberrigintzan, Miguel de Cervantes idazle famatuarengan izandako eraginagatik.
Jatorrizko bertsioan Tirant lo Blanch aipatzen da, gaur egungo ortografian beste modu batez idazten dugun arren. XVI. mendean itzuli zuten gaztelaniara (1511) eta italierara (1538); geroago frantsesera (1737); eta azken hamarkadotan ingelesera (1984) eta beste hizkuntza batzuetara.

## Ikus, gainera

* Literatura unibertsala
* Katalanezko literatura
* Valentziera

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Testu osoa, online eta oharrez hornitua.
* Datuak: Q559667
* Multimedia: Tirant lo Blanc / Q559667
# Tolita Figueroa

Antonieta Tolita Figueroa Flores (Mexiko Hiria, 1957ko uztailaren 6a – 2025eko urtarrilaren 27a) mexikar diseinatzailea izan zen, opera, zinema eta antzerkirako jantziak diseinatu zituena. Maia ikasketetan espezializatutako ikertzailea ere izan zen eta Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan jardun zuen.

## Bizitza

Gabriel Figueroa zinema argazkilariaren alaba izan zen. Historia ikasi zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan, eta 1980an graduatu zen, maia ikasketetan espezializatuz. Gerora, 1982tik 1984ra, antzerki zuzendaritza eta diseinuko ikasketak egin zituen unibertsitate berean, eta eszenografian eta jantzien diseinuan espezializatu zen Erromako Arte Ederren Akademian.
Alejandro Luna eszenografo eta Arte Ederren eta Literaturaren Institutu Nazionaleko zuzendariaren laguntzailea izan zen. Hainbat filmetako jantzien diseinuan parte hartu zuen, hala nola Alejandro Jorodowskiren Santa Sangre (1986), Nicolás Echeverríaren Cabeza de Vaca (1990) eta Guillermo del Tororen Cronos (1992). Azken film horri dagokionez, Ariel saria irabazi zuen eszenografia onenagatik, eta jantzien kategorian ere sari horretarako izendatu zuten 1993an.
2007an, urrezko domina eman zioten Pragako Laurtekoan.

## Lanak

* García de Palacio, Diego; León Cázares, María del Carmen; Nájera C., Martha Ilia; Figueroa, Tolita (1983). Carta-relación de Diego García de Palacio a Felipe II sobre la Provincia de Guatemala, 8 de marzo de 1576 ; Relación y forma que el licenciado Palacio, oidor de la Real Audiencia de Guatemala, hizo para los que hubieren de visitar, contar, tasar y repartir en las provincias de este distrito. México D.F.: Universidad Nacional Autónoma de México, Centro de Estudios Mayas, Instituto de Investigaciones Filológicas. ISBN 9789685806404.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Figueroa Flores Antonieta Tolita» FONCA México 2007-07-31 (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Quezada, José. «Muere Tolita Figueroa, una de las grandes diseñadoras de vestuario para cine y teatro» El Universal 2025-01-27 (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Antonieta Tolita Figueroa» J. García López (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vega, Patricia. «Las mejores vestuaristas del mundo» Revista Emeequis 257 2011-06-26.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ofrecerán taller de “Diseño de Vestuario” para artes escénicas» Comunica Campeche 2013-06-12.
* ↑ (Ingelesez) «Tolita Figueroa» IMDb (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Histórico de nominados y ganadores» Academia Mexicana de Artes y Ciencias Cinematográficas (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Presencia de México en la cuadrienal de Praga» Proceso 2008-03-03 (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42913274
# Margaret Yorke

Margaret Beda Nicholson (jaiotza-abizena, Larminie; Compton (Guildford), Surrey, 1924ko urtarrilaren 30a – Long Crendon, 2012ko azaroaren 17a), profesionalki Margaret Yorke izenez ezaguna, britainiar fikziozko idazlea izan zen.

## Biografia

Margaret Larminiek Dublinen eman zuen haurtzaroa, baina Ingalaterrara joan zen 1937an. Bigarren Mundu Gerran, liburuzain gisa aritu zen ospitale batean, ondoren Women's Royal Naval Service-n gidari hasi zen.
Deituraren ordez Yorke izengoitia jarri zen, irakurleak antzeko izenarekin argitaratutako familiako kide batekin nahas ez zitezen. Summer Flight bere lehen eleberria argitaratu zuen 1957an, eta Dead in the Morning-en Oxford Don-eko detektibea, Patrick Grant, asmatu zuen, Shakespearerenganako maitasuna partekatzen zuena. Bere eleberri kuttunak A Case to Answer (2000) eta Cause for Concern (2001) izan ziren. Patrick Grant-en irudian oinarritutako bost liburuak ebook gisa argitaratu ziren 2018an. 1979-80ko hamarkadako Crime Writers Association-eko kide izan zen.
Long Crendonen bizi izan zen Buckinghamshiren, hil arte. 2012ko azaroaren 17an, 88 urte zituela.

## Patrick Grant-en eleberriak

* Dead in the Morning (1970)
* Silent Witness (1972)
* Grave Matters (1973)
* Mortal Remains (1974)
* Cast for Death (1976)

## Beste eleberri batzuk

* Summer Flight (1957)
* Pray, Love, Remember (1958)
* Christopher (1959)
* The China Doll (1961)
* Once a Stranger (1962)
* The Birthday (1963)
* Full Circle (1965)
* No Fury (1967)
* The Apricot Bed (1968)
* The Limbo Ladies (1969)
* No Medals for the Major (1974)
* The Small Hours of the Morning (1975)
* The Cost of Silence (1977)
* The Point of Murder (American title The Come-On) (1978)
* Death on Account (1979)
* The Scent of Fear (1980)
* The Hand of Death (1981)
* Devil's Work (1982)
* Find Me a Villain (1983)
* The Smooth Face of Evil (1984)
* Intimate Kill (1985)
* Safely to the Grave (1986)
* Evidence to Destroy (1987)
* Speak for the Dead (1988)
* Deceiving Mirror (1988)
* Crime in Question (1989)
* Admit to Murder (1990)
* A Small Deceit (1991)
* Criminal Damage (1992)
* Dangerous to Know (1993)
* Almost the Truth (1994)
* Serious Intent (1995)
* A Question of Belief (1996)
* Act of Violence (1997)
* False Pretenses (1998)
* The Price of Guilt (1999)
* A Case to Answer (2000)
* Cause for Concern (2001)

## Erreferentziak

* ↑ Edwards, Martin. (2010-02-12). «Margaret Yorke» The Rap Sheet (doyouwriteunderyourownname.blogspot.com).
* ↑ Pierce, J.Kingston. (2012-11-19). «Yorke Passes Away» The Rap Sheet (The Rap Sheet).
* ↑ oldnewsjulytoseptember. .
* ↑ Heald, Tim. (3 Dec 2012). «Margaret Yorke obituary - Crime fiction» The Guardian.

## Bibliografia

* Crime Writers Association
* The Gumshoe Site
* Obituary - Telegraph

## Kanpo estekak

* Margaret Yorke fitxaketa fantastikoan
* Margaret Yorke, Bastulli
* Beste bilaketa batzuk twbooketan
* Datuak: Q116133
# Fremen

Fremenak edo Fremen herria, Frank Herbert idazlearen Dune eleberrian agertu eta Arrakis planetan bizi den herri edo kide komunitate bat da.
Arrakis planetako basamortu eremuaren bizimodu baldintza gogorrenak eta isolatuenak diren tokietan bizi dira.
Beren ezaugarri nagusiena espeziakin etengabeko kontaktuan egoteagatik urdindutako begiak dira. Basamortuan bizirauteko trebezia eta gaitasun handiak dituzte, eta borrokalari oso insk dira.
Hondar harrez baliatzen dira.
# Shoggoth

Shoggoth, Cthulhuren mitoan agertzen diren fikziozko izakiak dira. Lehenbiziko aldiz H. P. Lovecraft idazlearen Eromenaren mendietan (1931) eleberrian agertu ziren.
Fisikoki honela deskribatuak dira:
| « | Zeozer ikaragarria eta deskribaezina zen, metro-bagoi bat baina handiagoa; ertzarik gabeko burbuxa protoplasmatiko nahas-mahasa, arinki lumineszenteak, eta masa guztian oilaur berdeen antzera sortzen eta desegiten ziren aldi baterako milaka begi, tunela gure aurrean betez, karga-pausoan aurreraka, pinguino frenetikoak zaladuz eta bera eta bere espeziekoek zitalki mantendutako lurzoru distiratsuan sigi-saga eginez. Oihu arkano adarjotzailea entzuten genuen, Tekeli-li! Tekeli-li! esanez | » |
| H. P. Lovecraft, Eromenaren mendietan (1931) ||
* Datuak: Q2039651
* Multimedia: Shoggoths / Q2039651