# Sandra Bartky

Sandra Lee Bartky (Chicago, Ameriketako Estatu Batuak, 1935 - 2016ko urriaren 17a) filosofia eta genero ikasketetako irakasle emeritua izan zen Chicagoko Illinoiseko Unibertsitatean. Bere ikerketa-arlo nagusiak feminismoa eta fenomenologia izan ziren. Filosofia feministari egin zion ekarpen nabarmena "The Phenomenology of Feminist Conciousness" artikulua izan zen.

## Ikasketak

Bartkyk Bachelor of Arts titulua zuen, Illinoiseko Unibertsitateko maisutasun bat eta PhD bat, Hirian-Champaign, eta Bonneko Unibertsitatean, Municheko Unibertsitatean eta Kaliforniako Unibertsitatean (Los Angeles, UCLA) ikasi zuen. 1997an ohorezko titulu bat jaso zuen Humanitateetan doktore gisa Ingalaterra Berriko Unibertsitatean (New England College).

## Foucault, feminismoa eta botere patriarkalaren modernizazioa

Sandra Lee Bartkyk “Foucault, Femininity, and the Modernization of Patriarchal Power” artikulua idatzi zuen 70eko hamarkadaren bukaeran, emakumeen gorputzerako eta portaerarako sozialki onartutako arauak zehaztuz, eta adierazi zuen normalean emakumeak beren tamainagatik eta formagatik epaitzen zituztela beren gorputzek beren nortasuna eta izaera islatzen zutelako. Emakumezkoen gorputz ideala konstruktu bat zela azaldu zuen Bartkyk, eta emakume perfektuak gizartearen obsesio kulturalak eta kezkak islatzen zituela gehittu zuen..
Bartkyren arabera emakume idealaren gorputza aldatu egiten da denborarekin, eta kulturaren araberako bihurtzen da. Bere garaiko gizartean, “leuna, bular txikikoa, aldaka estukoa eta argaltasun nabarmena emazio-garaian” (“taut, small-breasted, narrow-hipped, and of a slimness bordering on emaciation”), edo puber bati zegokiona. Hauskortasunaren eta giharretako indar faltaren alderdi horri esker, emakumeek gizonekiko babesgabetasun, obedientzia eta menpekotasun irudia izan zezaketen. Dieta zorrotzak jarraitzea espero zen, beren apetitua kontrolatzea tamaina eta forma mantentzeko eta, besteak beste, ariketa egitea «euren bularrak eraikitzeko eta zelulitisa saihesteko». Haiengandik espero zen azal leuna eta bilorik gabea izatea, edertasunaz kezkatzea, gorputza ezkutatzea, jarrera dotorea izatea, begirada desbideratzea eta, eserita zeudenean, eskuak eta hankak tolestuta, txikiagoak ziren itxura egiteko.
   Gaur egungo argaltasunaren tiraniaren pean, emakumeek debekatuta dute handi bihurtzea; ahalik eta espazio gutxien okupatu behar dute.
Begirada horretan, Bartkyk adierazi zuen «feminitatean emakume bakoitzak parte hartu behar zuela birtualki», eta emakumeek metodologia zorrotz hori jarraitzen ez bazuten eta arau horiek urratzen bazituzten, «emakume galdu» bihurtzen zirela. Zioenez, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasuna sexu-desberdintasuna baino gehiago zenez, feminitatea eraiki egiten zen, eta, horren ondorioz, gizarteak “estatus baxuagoa zuen gorputz subjektibo bat” sortzen zuen. Emakume idealari buruzko arau horiek guztiak emakumeak kontrolpean mantentzeko obsesio soziala ziren, eta gizonak boteretsuagoak iruditu ahal izatea. Bartkyk zioen «feminitatea tranpa bat» zela, eta horregatik eskatzen zituela gorputzeko eraldaketa horiek. Tranpa horretan erortzen zen emakume oro porrotera destinatua zegoela.

## Argitalpenak
### Liburuak

* Bartky, Sandra Lee (1990). Routledge, ed. Femininity and domination: studies in the phenomenology of oppression (en ingelesez). New York. ISBN 9780415901864.
* Bartky, Sandra Lee; Fraser, Nancy (1992). Indiana University Press, ed. Revaluing French feminism: critical essays on difference, agency, and culture (en inglés). Bloomington. ISBN 9780253206824.
* Bartky, Sandra Lee (2002). Rowman & Littlefield, ed. "Sympathy and solidarity" and other essays (ingelesez). Lanham, Maryland. ISBN 9780847697793.

### Kapituluak liburuetan

* «Intimidation» Moral psychology: feminist ethics and social theory. in: Feminist Constructions. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield editors ISBN 9780742534803..
* «On psychological oppression» Feminist theory: a philosophical anthology. Oxford, UK Malden, Massachusetts: Blackwell Publishing, 105–114 or. ISBN 9781405116619..
* «Battered women, intimidation, and the law» Women and citizenship. in: Studies in Feminist Philosophy. Oxford New York: Oxford University Press, 52-66 or. ISBN 9780195175356..
* «Fractured friendships» Friendship in feminist conversation: essays for Ulla M. Holm. Göteborg: Göteborgs universitet Distribution, Acta Universitatis Gothenburgensis ISBN 9789173466721..

### Artikulu akademikoak

* Bartky, Sandra Lee. (Otoño de 1975). «Toward a phenomenology of feminist consciousness» Social Theory and Practice 3 (4): 425–439..

## Erreferentziak

* ↑ Bartky, Sandra Lee. (Otoño de 1975). «Toward a phenomenology of feminist consciousness» Social Theory and Practice 3 (4): 425–439..
* ↑ Sandra Bartky. Center for Digital Discourse and Culture, Virginia Tech University.

## Kanpo estekak

* Sandra Bartkyren aipuak.
* Datuak: Q7416537