OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gatazketan Indarkeria Sexuala Amaitzeko Nazioarteko Eguna

Nazio Batuen Batzar Nagusiak ekainaren 19a Gatazketan Sexu Indarkeria Ezabatzeko Nazioarteko Eguna izendatu zuen.

## Gatazketan sexu-indarkeria ezabatzeko nazioarteko eguna

2015eko ekainaren 19an, 69/293 ebazpenean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, ekainaren 19a gatazketan sexu-indarkeria ezabatzeko nazioarteko eguna izendatu zuen, auzi horren gainean kontzientzia sortzeko.

### Urtez-urte landu diren gaiak

| Urtea | Gaia |
| 2020 | COVIDaren eragina gatazketako sexu-indarkeriatik bizirik atera diren pertsonengan. |
| 2018 | «Gerran jaiotako haurren sufrimendu eta eskubideak» |
| 2017 | «Sexu-indarkeriaren delituak justiziaren eta prebentzioaren bidez aurreikustea» |

## Erreferentziak

* ↑ «A/RES/69/293 - S - A/RES/69/293 -Desktop» undocs.org.
* ↑ Día Internacional para la Eliminación de la Violencia Sexual en los Conflictos. . Organización de las Naciones Unidas
* ↑ Nations, United. «Día Internacional para la Eliminación de la Violencia Sexual en los Conflictos | Naciones Unidas» United Nations.

## Ikus, gainera

* Sexu-indarkeria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20165753
# Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna

Nazio Batuen Batzar Nagusiak martxoaren 24a aldarrikatu zuen Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna.
1980ko egun horretan, Óscar Arnulfo Romero gotzain salvadortarra hil zuten, bere herrialdean Giza Eskubideen alde suharki egiten zuena.

## Ospakizuna

2010eko abenduaren 21ean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 65/196 Ebazpenean, martxoaren 24a Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna aldarrikatu zuen. Nazioarteko Eguna behar bezala gordetzera gonbidatzen ditu estatu kide guztiak, Nazio Batuen sistemako erakundeak, nazioarteko gainerako erakundeak, gizarte zibileko erakundeak, gobernuz kanpoko erakundeak eta jende partikularra
| « | Egiarako eskubidea Egiarako eskubidearen eta giza eskubideen eta biktimen duintasunaren urraketa larriekiko testuinguruan aipatzen da maiz. Exekuzio sumarioen, derrigorrezko desagerpenen, desagerpenen, umeen bahiketaren edo torturen biktimen senideek zer gertatu den jakitea eskatzen dute. Egiarako eskubideak jazotako ekintzen, haietan parte hartu duten pertsonen eta inguruabar zehatzen ezagutza osoa eta osoa izatea dakar, bereziki egindako urraketen eta haien motibazioen berri. Nazioarteko Eguna Martxoaren 24an, Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna ospatzen dugu. Nazioarteko Egun horrekin, urtero, omenaldia egiten diogu 1980ko martxoaren 24an hildako Óscar Arnulfo Romero Apezpikuaren memoriari. Eguna ospatzeko arrazoia Egunaren helburua hauxe da: Giza eskubideen urraketa larri eta sistematikoen biktimen memoria, egia eta justizia eskubidearen garrantzia sustatzea; Omendu beren bizitza guztia giza eskubideak sustatzeko eta babesteko borrokari eskaini dutenak eta beren ahaleginetan bizia galdu dutenak; Aitortu, bereziki, bere herrialdeko giza eskubideen sustatzaile eta defendatzaile zen Óscar Arnulfo Romero Monseñor salvadortarraren lan eta balio garrantzitsuak. Bere lana nazioartean aintzatetsia izan zen bere mezuei esker, non gatazka armatuen testuinguruan populazio ahulenen giza eskubideen urraketak salatu zituen. Humanista eta gizakiaren duintasunaren defendatzaile gisa, bere etengabeko elkarrizketarako deiak eta konfrontazio armatua ekiditeko indarkeria mota guztien aurkako jarrerak bizia kostatu zion 1980ko martxoaren 24an. Nazio Batuak | » |

## Erreferentziak

* ↑ Día Internacional del Derecho a la Verdad en relación con Violaciones Graves de los Derechos Humanos y de la Dignidad de las Víctimas. . Organización de las Naciones Unidas

## Ikus, gainera

* Justizia Sozialaren Nazioarteko Eguna
* Indarkeriaren aurkako nazioarteko eguna
* Ustelkeriaren aurkako Nazioarteko Eguna
* Giza Eskubideen Eguna

## Kanpo estekak

* Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Egunaren gune ofiziala
* Datuak: Q8771105
# Genozidioaren Biktimen Duintasun eta Oroitzarako eta honen Prebentzioarako Nazioarteko Eguna

Nazio Batuen Batzar Nagusiak abenduaren 9a Genozidio-krimenaren biktimak oroitu eta duintzeko eta krimen horri aurrea hartzeko nazioarteko eguna aldarrikatu du. Aukeratutako data Genozidio Delitua Prebenitu eta Zigortzeko Konbentzioa (1948) onartu zen eguna da.

## Genozidioaren Biktimen Duintasun eta Oroitzarako eta honen Prebentzioarako Nazioarteko Eguna

2015eko irailaren 11an, 69/323 Ebazpenean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak abenduaren 9a Genozidio-krimenaren biktimak oroitu eta duintzeko eta krimen hori prebenitzeko nazioarteko eguna aldarrikatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Día Internacional para la Conmemoración y Dignificación de las Víctimas del Crimen de Genocidio y para la Prevención de ese Crimen. . Organización de las Naciones Unidas

## Ikus, gainera

* Genozidioari aurrea-hartzeko Aholkulari Bereziaren Bulegoa
* Genozidioa
* Genozidio Hitzarmena

## Kanpo estekak

* Genozidio-krimenaren biktimak oroitu eta duintzeko eta krimen hori prebenitzeko nazioarteko egunaren gune ofiziala
* Datuak: Q20980559
# Atxilotu eta Desagertutako Nazio Batuen Langileei Elkartasuna Adierazteko Nazioarteko Eguna

Nazio Batuek martxoaren 25ean ospatzen dute Atxilotu eta Desagertutako Nazio Batuen Langileei Elkartasuna Adierazteko Nazioarteko Eguna.

## Historia

1985ean, Ekialde Hurbileko Palestinar Iheslariei Laguntzeko Nazio Batuen Agentziarentzat (UNRWA) lan egiten zuen Alec Collett kazetari ohiaren bahiketaren urteurrena ospatzen da. Haren gorpua 2009an Bekaa-n aurkitu zuten, Libanon.
Nazio Batuen, sorkuntzaz geroztik, etai martxoaren 2022ra 4.197 langilek galdu dute bizia, horietatik, 1.090 "beste baten maltzurkeria dela eta", 1.432 gaixotasun batengatik, 1.371 istripu batengatik eta 304 beste arrazoi batzuengatik. Gehiengoa, hiru laurdena, funtzionario militarra zen. Ole Bakke, a Norvegiarra izan zen lehena 1948ko ekainean Palestinan ari zela, bigarrena, bi hilabete beranduago, Palestinan ere, Count Folke Bernadotte Suediarra.
Gerora, langileen segurtasunerako hainbat neurri hartu ditu Nazio Batuak. Lehenengoa 1993an, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluan langileen segurasunerako lehenengo ebazpena onartu zenean (A/RES/868). Ondoren, 1994ko abenduaren 9an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Nazio Batuen langileen eta lotura duten langileen segurtasunerako Hitzarmena (A/RES/49/59) onartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ International Days March 25 2016 (United Nations). .
* ↑ CEPAL - International Day of Solidarity with Detained and Missing Staff Members. .
* ↑ International Day of Solidarity with Detained and Missing Staff Members, 25 March. .
* ↑ (Ingelesez) «Fatalities» United Nations Peacekeeping (Noiz kontsultatua: 2022-06-25).
* ↑ (Ingelesez) «Remember the Fallen» www.un.org (Noiz kontsultatua: 2022-06-25).
* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «International Day of Solidarity with Detained and Missing Staff Members» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-06-25).

## Ikus, gainera

* Nazio Batuen Segurtasun Kontseilua
* Nazio Batuen Batzar Nagusia
* Dag Hammarskjöld Domina
* Bakea Mantentzeko Nazio Batuen Langileen Nazioarteko Eguna

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Nazio Batuen Langileen eta bestelako langileen Segurtasunerako Hitzarmena (gaztelaniaz)
* Datuak: Q8771186
# Braillearen Munduko Eguna

Braillearen Munduko Eguna Urtarrilaren 4a ospatzen da 2019tik aurrera, itsu eta ikusmen urritasuna duten pertsonen giza eskubideak erabat betetzeko brailleak duen garrantziaz sentsibilizatzeko. Datak Louis Braille, itsuentzako frantses irakaslea, bere izena daraman idazketa sistemaren sortzailea, 1809an jaio zenaren oroitzapenetan ezarri da.

## 2022ko Braillearen Mundu Eguna

2018ko abenduaren 17an, Batzarrak bozketarik gabe onartu zuen "Braillearen Mundu Egunean" agertzen den ebazpen-proiektua, eta, horregatik, Estatu Kide guztiak eta Nazio Batuen Erakundea gonbidatu zituen. Entitateek Urtarrilaren 4an ospatuko dute Eguna, braillea komunikazio bide gisa ezagutaraziz.
| « | COVID-19a eta urritasunak dituzten pertsonak Egoera normaletan ere, desgaitasuna duten pertsonek osasun-laguntza, hezkuntza eta enplegua eskuratzeko eta komunitatean parte hartzeko aukera gutxiago dute. Pobrezian bizitzeko arrisku handiago dute, indarkeria, utzikeria eta tratu txarren tasa handiagoak jasaten dituzte, eta krisiak eragindako edozein komunitatetan baztertuenen artean daude. Ikusmen urritasuna duten pertsonentzat, konfinamendu garaiko bizitzak hainbat erronka planteatu ditu independentziari eta isolamenduari dagokionez, batez ere komunikatzeko eta informazioa eskuratzeko ukimenaren erabileran oinarritzen diren pertsonentzat. Pandemiak funtsezko informazioa formatu eskuragarrietan ekoizteak nabarmendu du, Braille eta entzunezko formatuak barne. Bestela, desgaitasunen bat duten pertsona askok infekzio-arrisku handiagoa izan dezakete beren burua babesteko eta pandemia baten hedapena murrizteko jarraibide eta neurrietarako sarbide faltagatik. COVID-19ak ere agerian utzi du irisgarritasun digitalarekin lotutako jarduera guztiak areagotu beharra, pertsona guztien inklusio digitala bermatzeko. COVID-19 pandemian, Nazio Batuen sistemaren zatiek praktika onak aplikatu dituzte COVID-19ari desgaitasunen araberako erantzuna sustatzeko eta informazioa braillez zabaltzeko. | » |
| Nazio Batuen Erakundea ||

## Erreferentziak

* ↑ Día Mundial del Braille. . Organización de las Naciones Unidas

## Ikus ere

* Literaturaren Nazioarteko Eguna (irailaren 8a)
* Desgaitasuna duten Pertsonen Nazioarteko Eguna (abenduaren 3a)
* Zeinu Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna (irailaren 23a)
* Giza Eskubideen Eguna
* Osasun Estaldura Unibertsalaren Eguna
* Epidemiaren aurrean Prestatzeko Nazioarteko Eguna

## Kanpo estekak

* Brailleren Mundu Egunaren webgune ofiziala
* Datuak: Q11880318
* Multimedia: World Braille Day / Q11880318
# Hanami

Hanami (japonieraz: 花見, euskaraz: «loreak ikusi») loreen edertasuna ikustean datzan japoniar ohitura da, baina, oro har, hitz hau, gereziondoak loratzen diren eta, japoniarrak, masiboki, parke eta lorategietara, loratutako gereziondoak ikustera joaten diren garaiarekin lotzen da. Martxoaren amaieratik apirilaren hasiera arte, gereziondoak, Japonia osoan loratzen dira, hegoaldetik iparraldera, eskualde ezberdinetako klima ezberdinen arabera. Urteko lehen gereziondoak, Okinawa uharteetan (hegoaldereneko tokia) loratzen dira, urtarrilean, eta, azkenak, Hokkaido uhartean (iparralderenekoa).
Loratzearen iragarpena (sakurazensen (japonieraz: 桜前線) ) urtero iragartzen du meteorologia bulegoak. Ospakizun honetan, jendea, parkeetara joaten da, gereziondo loratuak ikustera, eta, ohi, piknik bat eginez, familia edo enpresarekin (ohikoa da enpresetako langileak, egun asko lehenago, gereziondoen azpiko tokirik hoberenak gordetzen ikustea). Hanamiak, gauean jarraitzen du eta yozakura (japonieraz: 夜桜, eusk. "gereziondoak gauez") deitzen dute.
Toyo Itok, japoniar arkitekto ospetsua, bere haurtzaroko gertakari hau, arkitektura egiteko modurik erraz eta ederrena bezala katalogatuz gogoratzen zuen, gereziondoen itzalpean zeuden mahai oihal handien bidez.

## Hanamiaren toki tradizionalak

Tokion:
* Ueno parkea, Shinjuku Gyoen, Chidorigafuchi, Sumida koen, Aoyama hilerria, Koishikawa korakuen, Inokashira
Yokohaman:
* Kamonyama parkea, Sankeien
Kioton:
* Maruyama, Heian santutegia, Arashiyama, Kamogawa, Daigoji tenplua

## Ikus, gainera

* Yoshino gereziondoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210150
* Multimedia: Hanami / Q210150
# Pertsonen kontrako minen arriskuaz eta minei lotutako ekintzei bideratutako Informazioaren Nazioarteko Eguna

Lurreko minak eta gerrako lehergaien honakinak mehatxu larria dira pertsonen segurtasun, osasun eta bizitza, edo garapen sozial eta ekonomikorako. Horregatik, 2005eko abenduaren 8an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 60/97 Ebazpenean adierazi zuenez, apirilaren 4a, Pertsonen kontrako minen arriskuaz eta minei lotutako ekintzei bideratutako Informazioaren Nazioarteko Eguna.

## Sariak eta Aitortzak

* 1997an Bakearen Nobel Saria

## Erreferentziak

* ↑ Resolución 60/97
* 1 2 Día Internacional de información sobre el peligro de las minas y de asistencia para las actividades relativas a las minas. . Organización de las Naciones Unidas

## Ikus, gainera

* Ottawako Ituna
* Zenbait Arma Konbentzionalei buruzko Hitzarmena
* Armagabetzeari lotutako gaiei buruzko Nazio Batuen Bulegoa (UNODA)
* Pertsonen Aurkako Minen Debekurako Nazioarteko Kanpaina

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q866924
# Txernobylgo hondamendia gogoratzeko nazioarteko eguna

Txernobylgo hondamendia gogoratzeko nazioarteko eguna apirilaren 26an ezarri zen, urtero-urtero istripu nuklear latza gogoratzeko. Istripua Gernikako bonbardaketaren urteurrenaren egun berean gertatu zen, 1986an.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «Resources | International Chernobyl Disaster Remembrance Day» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «Background | International Chernobyl Disaster Remembrance Day» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «UN and Chernobyl | International Chernobyl Disaster Remembrance Day» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «Atomic Energy» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Nations, United. «Ensuring the Safety and Security of Nuclear Facilities in Ukraine: The Crucial Role of the International Atomic Energy Agency» United Nations (Noiz kontsultatua: 2022-05-14).

## Ikus, gainera

* Txernobylgo hondamendia.
* Txernobylgo esklusio eremua
* Txernobylgo sarkofago berria
* Energia nuklear
* Erradioaktibitate
* Istripu nuklearren zerrenda
* Zentral nuklear
* Valerio Legasov

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4158300
# Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazioarteko Eguna

Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazioarteko Eguna (ingelesez, IDSDP) kirolak aldaketa soziala, garapen komunitarioa eta bakearen alde izan dezakeen boterearen gaineko ulermena sustatzeko eguna da. Nazio Batuen Batzar Nagusiak sortu zuen, 2013ko abuztuaren 23an, eta 2014ko apirilaren 6tik Nazioarteko Olinpiar Batzordearen babesa du.

## Historia

Garai modernoko lehen Olinpiar Jokoen data gogoratzen du, 1896an ospatu zirenak Atenasen, Grezia.
2013ko abuztuaren 23an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak, 67/296 Ebazpenean, apirilaren 6a "Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazioarteko Eguna" aldarrikatzea erabaki zuen. Nazio Batuek, ospakizun horren bidez, estatuak, Nazio Batuen sistema eta, bereziki, Garapenerako eta Bakerako Kirolari buruzko Nazio Batuen Bulegoa, nazioarteko erakunde egokiak eta nazioarteko, eskualdeko eta nazioko kirol erakundeak, gizarte zibila, gobernuz kanpoko erakundeak eta sektore pribatua barne, gonbidatzen ditu egun honen alde egitera.

## Erreferentziak

* ↑ «International Day of Sport for Development and Peace» www.olympic.org (Olympic Committee).
* ↑ Resolution 67/296 - International Day of Sport for Development and Peace. United Nations Aug 23, 2013.

## Ikus, gainera

* Olinpiar Jokoak
* Nazioarteko Olinpiar Batzordea
* Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazio Batuen Bulegoa

## Kanpo estekak

* Garapena eta Bakearen aldeko Kirolaren Nazioarteko Eguna - NBE
* Datuak: Q15820316
# Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna

Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna apirilaren 14an ospatzen da. Chagas edo Amerikar tripanosomiasi gaixotasun tropikal bat da, Reduviidae familiako intsektu batek eragina. Latinoamerikan dira gaixo gehienak, 6-7 milioi pertsonari eragiten die.

## Historia

Carlos Ribeiro Justiniano Chagas, Brasileko doktorearen izena darama, 1909ko apirilaren 14ean lehenengo kasua diagnostikatu zuena.

### Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna

2019ko maiatzaren 24ean, Genevan, Osasunaren Mundu Batzarraren 72. saioan, estatu kideek Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna apirilaren 14ean ospatzea adostu zuten.
2020an, Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Lehen Mundu Eguna ospatu zen. Azken hamarkadetan, gero eta gehiago nabaritu da Amerikako Estatu Batuetan eta Kanadan, Europako herrialde askotan eta Mendebaldeko Pazifikoko herrialde batzuetan. Tratamendurik gabe, Chagasen gaixotasunak bihotz- eta digestio-alterazioak eragin ditzake eta hilgarria izan daiteke.
| « | Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna 2021eko apirilaren 14ean Chagaseko gaixotasunaren prebalentzia Hego Amerikako lurraldeetan bizi diren pertsona txiroen artean eman bada ere, beste herrialde eta kontinenteetan zabaltzen ari da. 2021ean Chagazko gaixotasunari begiratu nahi diogu (edo amerikako tripanosomiasia) eta eragiten duen sufrimenduan, gaixo guztiek behar duten arreta berdintsu eta osoa eman daiten. Gaixotasun isil eta isildua dela esaten da askotan, gaixo gehienak sintomarik agertzen ez dutelako, edo oso urriak direlako. Gaixotasunak 10.000 heriotz eragiten ditu urtean, eta 6 eta 8 milio pertsona ingururi eragiten dio. 75 milioi pertsona dago gaixotzeko arriskuan. | » |
| Munduko Osasun Erakundea ||
Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Eguna Munduko Osasunaren Erakundeak sustatzen dituen 11 osasun kanpainetako bat da, Tuberkulosiaren Nazioarteko Eguna, Osasunaren Nazioarteko Eguna, Malariaren Nazioarteko Eguna, Inmunizazioaren Nazioarteko Astea, Tabakorik Gabeko Nazioarteko Eguna, Odol Emaileen Nazioarteko Eguna, Hepatitisaren Nazioarteko Eguna, Pazientearen Segurtasunaren Nazioarteko Eguna, Antimikrobianoen gaineko kontzientzia handitzeko Nazioarteko Eguna eta HIESaren Aurkako Nazioarteko Eguna.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «World Chagas Disease Day highlights ‘silent and silenced’ tropical illness» UN News 2020-04-14 (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
* ↑ Día Mundial de la Enfermedad de Chagas. . Organización Mundial de la Salud
* ↑ En 2020 se celebra el primer Día Mundial de la Enfermedad de Chagas. .
* ↑ Materiales de campaña. .
* ↑ (Ingelesez) «Campaigns» www.who.int (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).

## Ikus, gainera

* Chagasen gaixotasuna
* Munduko Osasun Erakundea
* HIESaren Aurkako Nazioarteko Eguna

## Kanpo estekak

* Chagasko Gaixotasunaren Nazioarteko Egunaren gune ofiziala
* Datuak: Q85413729
# Ordezkarien Nazioarteko Eguna

Ordezkarien Nazioarteko Eguna. Nazio Batuen Batzar Nagusiak, 73/286 ebazpena onartuta, Nazio Batuen helburu nagusiak betetzeko ordezkariek duten eginkizun erabakigarria aitortzen du. Ordezkarien zereginen zati bat helburu horiek betetzea da, dela nazioarteko bakea mantentzea, dela giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen errespetua sustatzea, dela multilateralismo eraginkorra sustatzea.
Estatu kideen ordezkariek Nazio Batuen Erakundean duten papera ezagutarazteko, NBEren Batzar Nagusiak apirilaren 25a izendatu du Ordezkarien Nazioarteko Eguna.

## Eginkizunak

Ordezkariek Nazio Batuen Erakundea biziarazten dute. Haiek gabe, Erakundea ez litzateke dena izango. Akordioak negoziatzen dituzte eta euren herrialdeekin koordinatzen dira. Batzuk aliantzak osatzen dituzte, beste batzuk borrokan diardute konpromisoak lortzeko. Modu horretan, NBEk ordezkatzen duen multilateralismoa gorpuzten dute.
Ordezkariek beren herrialdeak ordezkatzen dituzte Nazio Batuen Erakundeko bileretan. Goi mailako politikaririk egon ezean, ordezkariek beren herrialdearen izenean hitz egiten dute, eta botoa ematen dute NBEko Batzar Nagusian eta beste foro batzuetan, hala nola NBEko Segurtasun Kontseiluan. Ordezkariak beren herrialdeek izendatzen dituzte. Horregatik, zerbitzatzen duten gobernuaren interesei jarraitzen diete.

## Aurrekariak

Nazioarteko Ordezkarien Eguna San Frantziskoko Konferentziaren lehen egunaren urteurrena ospatzen da, Nazio Batuen Nazioarteko Erakundearen Konferentzia bezala ere ezaguna. 1945eko apirilaren 25ean, berrogeita hamar herrialdetako ordezkariak elkartu ziren lehen aldiz San Frantziskon. Bigarren Mundu Gerraren hondamendiaren ostean elkartuta, munduko bakea berreskuratuko eta gerraosteko mundu-ordenari arauak ezarriko zizkion erakundea sortzea zen haien helburua.
850 ordezkarik hartu zuten parte bi hilabetez luzatu zen jardunaldi hartan. Munduko biztanleriaren ehuneko laurogeitik gora ordezkatzen zuten, munduko erlijio eta kontinente guztietako pertsonak; denak bakea gorde eta mundu hobe bat eraikitzen lagunduko zuen erakunde bat sortzeko ahaleginean.
Lehenengo bileratik bi hilabetera, 1945eko ekainaren 26an, Nazio Batuen Gutuna sinatu zuten konferentzian parte hartu zuten 50 herrialdeetako ordezkariek. Akordioaren ondorioz, Nazio Batuen Erakundea sortu zen, gaur egun 193 estatu kidek osatzen duten erakundea eta estatu kideetako ordezkarien arteko elkarrizketa kolektiborako nazioarteko gune nagusi gisa balio duena. Poloniak, konferentziaren garaian gobernurik ez zuena, geroago sinatu zuen gutuna, eta, ondorioz, Estatu kide fundatzaileen kopurua 51ra igo zen.
2019ko apirilaren 2ko 73/286 ebazpenean, Batzar Nagusiak San Frantziskoko Konferentziaren lorpena gogoratzen du, eta Ordezkarien Nazioarteko Eguna aldarrikatzen du apirilaren 25a.

## Erreferentziak

* ↑ Ordezkarien Nazioarteko Eguna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85413739
# Midori no hi

Midori no hi (japonieraz: みどりの日, euskaraz: «berdetasunaren eguna») japoniar egutegiaren jaiegun nazionala da, Golden Weeken parte dena. Urte bakoitzeko maiatzaren 4an ospatzen da eta egunaren helburua natura kontenplatzea da.
2006ra arte, ospakizuna apirilaren 29an egiten zuten, baina 2007tik Shōwa Eguna izatera pasa zen, 62 urtez eta bereziki Bigarren Mundu Gerran Japonian gobernatu zuen enperadorearen omenez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Japanese Holidays» japan-guide.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1355051
# Ingurumen-arte

Ingurumen-artea 1960ko hamarkadan garatutako arte adierazpena da, bisitariak giroan integratutako dituen esperientziak sortzen dituena. Barruan, areto batean edo kanpoan egin daiteke.
Zibilizazio teknokratikoaren aurrean, ingurumen-arteak eta happeningak erritualaren eta magiaren balorazioa egiten dute, ezarritako arte-generoen mugekin hausten dira eta publikoarekin harreman zuzena proposatzen dute, ideien eta ekintzen artea, objektuen produkzioaren ordez. Horrek, era berean, objektu artistikoaren komertzializazioa, jabetza pribatua eta balio komertziala ukatzea dakar. Sorkuntza iragankorrak dira, eta zaila da haien jarraipena egitea, testuak, deskribapenak edo irudiren bat baino ez baitira geratzen.
Ekintza artistikoaren, gorputz-artearen eta arte kontzeptualaren adierazpen batzuen ondorengo garapena ingurumen-artearen eta happeningen lerrotik eratortzen da. John Cageren zirkulutik Robert Rauschenberg eta Jasper Johns pintoreak ere sortu ziren, pop artean aurreratu zutenak.

## Erreferentziak

* ↑ Robert Cumming, Arte, editorial Espasa, 2006. ISBN 8467020970 (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q473743
* Multimedia: Environmental art / Q473743