# Konstantiniano

Konstantiniano (antzinako grezieraz: Κωνσταντινιανός, Kōnstantinianós) ekialdeko erromatar komandante militar bat izan zen Justiniano I.aren erregealdian, 535-554ko Gerra Gotikoan parte hartu zuena. Mundus hil ondoren, Dalmaziara bidali zuten Salona defendatzera. Oraindik bere tropak biltzen ari zela, Gripas-en menpeko indar gotiko batek Salona hartu zuen. Bizantziar indar handi bat hurbiltzen ari zela jakitean, Gripasek atzera egin zuen Constantiniano iritsi baino lehen. Konstantinianok berehala ekin zion gotorlekuak berreraikitzeari. Horren ondoren, Konstantinianok berehala bereganatu zituen Dalmazia eta Liburnia osoak. Konstantinianoren posizio indartsua Balkanetan, Frankoen mehatxuarekin batera, Vitiges errege gotikoak Belisarioren aurka indar txiki bat soilik bidaltzea eragin zuen, Erroma defendatzeko. Erromako hiria Belisarioren aurrean borrokarik gabe errenditu zenez, bere goarnizioak bertan behera utzi zuelarik, Vitigesen estrategiak porrot egin zuen. Geroago, Konstantinianok indar gotiko bat garaitu zuen Uligisaloren agindupean, Skradingo guduan erasotzera bidalia izan zena. Ostrogodoek Burnus hirira erretiratu ziren. Asinario suebotar jatorrizko errefortzuekin iritsi zenean, Konstantiniano armada konbinatua garaitu ezin zuela konturatu zen eta atzera egin behar izan zuen. Salona inguruan lubaki bat egiteko agindu zuen eta setiorako prestatu zen. Uligisaloren eta Asinarioren armada gotikoak lubaki bat eta armategi bat eraiki zituen hiriaren inguruan, lehorrez blokeatzeko, flota gotikoa itsasoa blokeatzen zuen bitartean. Itsas armada gotikoa garaitua izan zen, erromatarrei itsasoz mugitzeko askatasuna emanez, baina setioak lehorrean jarraitu zuen.
Dalmazian egon zen 540. urtera arte, Martzelino Comesaren kronikaren jarraipenaren arabera. Dalmaziatik Ravennara iritsi zenean, enperadorearen aginduz tropen buru jartzeko, Ravenna jada bizantziarren eskuetan zegoen. Belisario jenerala, momentu hartara arte agintari nagusiena, bere garaipenen ondorioz (Justinianoren jeloskortasunagatik) boteretik kendu zuten. Komandante inperialek 540-541 bitartean izandako gelditasunari esker, ostrogodoek, garaituak ziruditenek, Totila bere errege berriarekin Italia gehiena berreskuratzea lortu zuten. Bere gelditasunagatik Justinianoren kritikak jaso ondoren, Konstantiniano, beste hamar komandanterekin, Verona eta ondoren Pavia konkistatzen saiatu ziren, azken ostrogodo erresistenteak amore ematera behartzeko; hala ere, planak porrot egin zuen eta Totilak armada inperialari bi porrot erabakigarri eragin zizkion, lehenik Veronan eta ondoren Faenzan. Bi hondamendien ondoren, Totilak zenbait hiri berreskuratu zituen, komandante inperial ezberdinak gotorlekuetara erretiratzen ziren bitartean, ostrogodoen erregearen aurkako borroka irekira ausartu gabe. 543an egoera hain desesperatua bihurtu zen non Konstantiniano berak enperadoreari idatzi baitzion Italiako egoera jasanezina zela armadaren diziplina faltagatik eta hornidura faltagatik. Justinianok entzun eta Belisario Italiara berriz bidali zuen 544an. Prokopiok jada ez du Konstantiniano aipatzen Italiako gainerako narrazioetan, eta, beraz, ziur aski Konstantinoplara itzuli zen, desohorean.
548an Konstantiniano Konstantinoplan zegoen, eta Justinianoren aurkako konspirazio baten berri eman zioten. Konspirazioak porrot egin zuenean Germanori (Justinianoren lehengusua) gertakizunean nahastuta egoteaz akusatu zuten, baina Konstantinianok eta gorteko beste batzuek salaketetatik defendatu zuten enperadorearen aurrean. Magister militum vacans bezala, Iliriaren defentsa eman zitzaion: 549ko udaberrian, beste jeneral batzuek zuzendutako 10.000 zaldunen indarrarekin bidalia izan zen, lombardiarrei gepidiarren eta heruloen aurkako gatazkan laguntzeko, baina Konstantinianok eta gainerako jeneralek lonbardiarrek etsaiekin bakeak egin zituztela jakin zutenean, Iliria gepidoen eta heruloen erasoetatik defendatzeko geratu ziren. 551n berriz ere Iliriaren defentsan jarritako armadaren menpeko komandanteetako bat izan zen, eslaviar erasoaldiei aurre egiteko espedizio batean parte hartuz. Bizantziarrek porrot izugarria jasan zuten Adrianopolisetik hurbil, baina, ondoren, hura konpentsatu ahal izan zuten etsaiari porrota eraginez eta inperioko intsigniak berreskuratuz, eslaviarrak erretiratzera behartuz.
553. urte inguruan ohorezko kontsul kargua lortu zuen. 553ko maiatzaren 25ean, enperadoreak, beste goi funtzionario batzuekin batera (Belisario barne), Konstantinoplako eliza batera bidali zuen, Vigilio Aita Santuari, Justinianok eskatu bezala, Hiru Kapituluak kondena zitzan konbentzitzen saiatzeko, baina berak uko egin zion.
Gortean nolabaiteko eragina izaten jarraitu zuen, eta, 562ko abenduaren 11n, Justinianoren aurka konspiratzeaz akusatutakoak aztertu behar zituen batzorde bateko kide izan zen. Garai hartan ere patrizioa zen.

## Erreferentziak

* 1 2 Hughes, Ian. (2009). Belisarius: the last Roman General. Westholme Publ ISBN 978-1-59416-085-1. (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).
* 1 2 3 4 Martindale, J. R.. (2003-07-17). «The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume I: A Memoir of the Era of A. H. M. Jones» Fifty Years of Prosopography (British Academy) ISBN 978-0-19-726292-4. (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q75863184