# Google Gemini

Google Gemini Google DeepMind-ek garatutako lengoaia multimodaleko hainbat hizkuntza-eredu handi dituen familia bat da, LaMDA eta PaLM-2ren ondorengo gisa sortu dituztenak. Hor barruan daude Gemini Ultra, Gemini Pro eta Gemini Nano. 2023ko abenduaren 6an iragarri zen, Open AIko GPT-4ren lehiakide gisa. Gemini izenak, akronimo gisa, Generalized Multimodal Intelligence Network esan nahi du.
Hizkuntza-eredu handi hori (LLM) testu- eta irudi-datuen multzo masibo batean eratu zen, Googleren Tensor Processing Unit-etan (TPU) trebatuta.
Geminik audioarekin eta bideoarekin lan egin dezake ulertzeko eta horiekin elkarrekintzan aritzeko, baita honelakoak sortzea ere: testua (poesia, scriptak, musika-piezak, mezu elektronikoak, gutunak, etab.), konputagailurako programazio-kodea, eta itzulpenak (100 hizkuntza baino gehiagoren artean). Sormena behar duten hainbat motatako eduki sor ditzake (irudiak, marrazkiak, soinuak, musika, bideoak...), ikertzaileei datuak aztertzen lagundu diezaieke edo hipotesiak sortu. Geminik galderak erantzun ditzake modu informatiboan edo ikastaro pertsonalizatuak, jokoak, tutorialak... eginez. Noski hori dena egiten du AAren mugekin (erroreak, alborapena, "aluzinazioak"...).
Demis Hassabisen arabera, Geminik apurka-apurka elementu robotikoekin konektatzeko aukera izan behar du, ukimenaren zentzua izan behar du eta eragingailuetan eragin ahal izan behar du, testuinguruaren eta munduaren inguruan zehatzagoa eta kontzienteagoa izatearekin batera.

## Deskribapena

Gemini, adimen artifizial multimodala den aldetik, hau da, adierazteko eta ulertzeko hainbat modu konbinatzeko gai den aldetik, adimen artifizialaren azken belaunaldian kokatzen da.
Gemini 2023an iragarri zen GPT-4 bezalako ereduak gaindituz bezala, aldi berean eta modu moldakorrean datu mota ezberdin asko prozesatu ahal izanik (testua, irudiak, mapak, soinuak, bideoak edo grafikoak). Horrek askotariko eskaerei erantzun diezaieke, hala nola testu idatziak, irudiak, soinuak eta kodeak sortzea; bideo-fluxuaren analisia, 3D eredu konplexuak sortzea, grafiko konplexuak, mapak eta abar aztertzea eta interpretatzea,.
Googleren arabera, Gemini bereziki hornituta dago IT kodifikatzeko, AlphaCode 2 kodea sortzeko duen sistema berriari esker, lehiakideen %85 gainditzea ahalbidetuko liokeena.

## Funtzionamendua

Geminik PaLM 2 modeloaren neurona-sarea eta "Google Transformer" arkitektura (framework) erabiltzen ditu, eskala handiko beste hizkuntza-eredu batzuetan oinarritzen dena, hala nola OpenAIren IA BERT (Bidirectional Encoder Presentations from Transformers) eta GPT-3 (Generative Pre-trained Transformer 3). Duet AI ere badu, testua eta irudiak sor ditzakeen AA. Hala ere, BARD, ChatGPT eta beste AA batzuekin alderatuta, Geminik funtzio berriak eskainiko lituzke, eta aurrerapen handia AAri dagokionez: erraz prozesa ditzake datu multimodalak, bere arkitektura bateratuari esker, hainbat datu mota kodifikatu eta deskodetu ditzake sare bera erabiliz (Geminiren kodetzaileak hainbat datu mota bihur ditzake AAko deskodetzaileak uler dezakeen lengoaia komun batean. Deskodetzaile horrek hainbat motatako "irteerak" ere sor ditzake. 2023an, Wired-en, Demis Hassabisek esan zion: “Maila handi batean, AlphaGo motako sistemen indar batzuen eta eredu handien gaitasun linguistiko sinestezinen arteko konbinaziotzat har dezake Gemini”, eta gaineratu zuen Geminik aukera emango duela grafikoak aztertzeko edo softwarea ahots bidez kontrolatzeko. Halaber, Gemini ingurune akademikorako aldez aurretik irekitzearen alde agertu zen (2023ko ekainean), azken horrek AA berri hori ebaluatzen lagundu ahal izateko.

## Bertsioak

Hizkuntza-eredu handien zerrendan ikus daiteke noiz sortu diren HEH honen bertsioak eta horien ezaugarriak.
Prestakuntza-kostuen zutaberako, 1 petaFLOP-egun = 1 petaFLOP/sec × 1 egun = 8,64E19 FLOP. Gainera, modeloaren handienaren kostua bakarrik dago idatzita.
| Izena | Argiratze data | Gara-tzailea | Parametro kopurua (mila milioika) | Corpusaren tamaina | Entrena-mendu-kostua (peta FLOP-egun) | Lizentzia | Oharrak |
| Gemini 1.0 | 2023ko abendua | Google DeepMind | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | Proprietary | Eredu multimodala, hiru tamainatan dator. Izen bereko chatbotean erabilia. |
| Gemini 1.5 | 2024ko otsaila | Google DeepMind | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | Proprietary | Eredu multimodala, Aditu-konbinazioko (Mixture of experts, MoE) arkitekturan oinarritua. Milioi bat tokenetik gorako testuinguruaren leihoa . |
| Gemini Ultra | 2024ko otsaila | Google DeepMind | Ezezaguna | Ezezaguna | Ezezaguna | | |

## Euskara, Latxa eta beste hizkuntza ereduak

2024ko Informatikari Euskaldunen Bilkuraren barruan sei hizkuntza-eredu handi jarri zuten lehian euskarazko elkarrizketetan. Helburua EHUko Hitz zentroan garatzen den Latxa eredua «sistema komertzial hoberenen kontra» lehian jartzea izan zen, eta horra ondorioetako bat: GPT-4o eredu ezagunaren parean geratu zen ia. Dema horretan ikusi zen euskaraz «hobekien» zekien sistema Claude Sonnet 3.5 sistema komertziala zela, bigarren GPT-4o sistema geratu zen, eta haren «ia parean» geratu zen Latxa. Beherago geratu zen Gemini Flash 1.5, eta «askoz beherago» Command R+ eta LLama 3.1. Azken hori Latxa eredu berriaren «oinarria» da.
* * ChatGPT
* * Claude
* * Gemini
* * Latxa
* * Perplexity AI

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Kruppa, Miles. «Google Announces AI System Gemini After Turmoil at Rival OpenAI» WSJ (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* ↑ (Ingelesez) «Google launches Gemini, upping the stakes in the global AI race» AP News 2023-12-06 (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «‎Gemini - Chatea para dar rienda suelta a tus ideas» Gemini (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* 1 2 3 L, Bastien. (2023-12-07). Google lance Gemini : une IA conçue pour avoir 5 sens et une conscience. ..
* ↑ Yohann Poiron. (19 septembre 2023). Qu’est-ce que Google Gemini : la nouvelle génération d’IA ?. ..
* ↑ Eray Eliaçık. (12 septembre 2023). Qu’est-ce que l’IA Gemini de Google qui quintuple GPT-4 ?. ..
* ↑ Sahil Kapoor. (22 août 2023). What Is Google's AI Project Gemini and What Is It Working On?. ..
* ↑ Knight, Will. (26 juin 2023). Google DeepMind CEO Demis Hassabis Says Its Next Algorithm Will Eclipse ChatGPT. ISSN 1059-1028...
* ↑ Sustatu. (2024-11-10). «Adimen artifiziala euskaraz, sailkapena: 1) Claude / 2) GPT 4o / 3) Latxa» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Latxa hizkuntza eredua GPT-4ren parean geratu da lehiaketa batean» Berria 2024-11-19 (Noiz kontsultatua: 2024-11-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Quesada Webb, Armando. (2024-06-12). «Latxa, un ChatGPT en euskera contra la brecha digital de los idiomas» El País (Noiz kontsultatua: 2024-11-25).

## Ikus, gainera

* Adimen artifiziala
* Adimen artifizial sortzailea
* Txatbot (Elkarrizketa-agentea)
* Laguntzaile birtuala
* Indargarri bidezko ikaskuntza
* Hizkuntzen prozesamendua
* Hizkuntza eredu handiak
* ChatGPT
* Claude
* Perplexity AI
* LLaMA
* Latxa

## Kanpo estekak

* Honan, Matt (December 6, 2023). "Google CEO Sundar Pichai on Gemini and the coming age of AI". MIT Technology Review. Archived from the original on December 6, 2023. Retrieved December 6, 2023.
* "Gemma explained: An overview of Gemma model family architectures- Google Developers Blog". developers.googleblog.com. Retrieved August 15, 2024.
* Datuak: Q123688361