# Aurrera taberna (Donostia)

Aurrera taberna Donostiako edaritegi historikoa da, oraindik orain irekita. Gerra Zibila ondoren irekita, frankistekin eta poliziarekin arazo ugari izan zituen.

## Historia

Espainiako 36ko gerra amaitu berritan, alargun geratu zen Isabel Barkaiztegi Sasiain, lau seme-alabekin. Tartean, ondoren taberna gidatuko zuen Juani Mendiola. Honela kontatzen du haren biloba Aizpea Goenaga aktore donostiarrak: «Emakumeen arteko taberna bat bihurtu zen: oso familiarra, emakume oso indartsuekin». Garaia ez zen xamurra: «Errepresioa izugarria zen, amonari, besteak beste, ilea moztu zioten frankistek, zigor gisa». Frankistek, gainera, tabernari izena aldatzeko agindua eman zuten, euskaraz zelako, eta hainbat hilabetez itxi egin behar izan zuten: Urbieta taberna izan zen urte askoan zehar.
Isabel Barkaiztegi oso fededuna zela eta egunero joaten zela mezetara. Ordea, frankistek jo-puntuan zutela eta, «segurtasuna bermatzeko» Gipuzkoako Alderdi Komunistako buruzagietako batek «eskolta lanak» egiten zizkiola, eta tabernatik elizara eta elizatik tabernara «besotik helduta» laguntzen ziola.
Donostiako bizitza politiko eta kulturalean erreferentea zen. Lekuak horretarako ematen zuen: taberna eta jatetxeaz gain, bigarren solairuan bi jangela eta bodega bat zituen. Bilera politiko eta kulturalak izaten ziren egunero. Euskaltzaindiak bilerak bertan egiten zituen bazkalostean, eta beste hamaikak ere: Real Sociedadekoek, Orioko estropadetakoek, Jarrai antzerki taldekoen entseguak, liburu aurkezpenak bodegan… Ez Dok Amairuren lehen bilerak eta entseguak ere Aurreran izan ziren. Hain zuzen, Joxean Artze poeta usurbildarra bertatik ibiltzen zen Isturitzetik Tolosan barru bere lehen poema liburu prestatzen. Juani Mendiola eta haren senar Jose Luis Goenaga oso zaleak zirenez gero, diruz lagundu zuten liburua argitaratzen. Liburuari hedapena emateko Mendiolak Artzeri eskatu zion bi poema aukeratzeko, tabernako mahai-zapietan inprimatzeko. Mikel Laboa eta Marisol Bastidak hor hartu zuten poema, eta Bastidari ikaragarri gustatu zitzaionez, etxera eraman zuten zapia. Han sortu zuen Laboak euskal kantutegiko kanturik ezagunenetako bat: "Txoria txori".
Errepresioa ere dezente ezagutu zuen tabernak. Hamaika ziren jasan zituzten eraso zein mehatxuak. Sarritan Guardia Zibila etxera sartu ziren, norbaiten bila edo, besterik gabe, erregistratzera. Burgosko prozesuan edo Txiki eta Otaegiren epaiketan, «benetako beldurra» pasatu zuten, eta seme-alabak Alkizara bidali zituen Juanik, gerta zitekeenaren beldur. Han ibiltzen baitziren abokatuak eta nazioarteko kazetariak, besteak beste. Okerrena, ordea, jasandako erasoak izan ziren: «Molotov koktel batez eraso egin zioten, eta gortinek su hartu zuten. Eskerrak serenoa pasatu zela, eta kalte handirik gabe igaro zen». 1977an, eraso larri bat izan zuten gerora, Comando Mussolini deitutako talde batek heriotza mehatxua egin baitzien «zerri separatista eta marxistak» zirelakoan.
Elkartasuna izan zen Aurrera tabernaren bereizgarri bat. Kazuelak bidaltzen zituen Juanik kartzeletara, eta Amnistiaren Aldeko Mugimendua sortzen lagundu zuen bertan. Urteak aurrera egin ahala, erreleboa ez zegoenez, taberna txikitzen joan ziren, self-service bihurtuz 1977an, Har eta Jan izenarekin, gutxika pertsiana jaitsiz. Egun, Aurrera izena duen gastrotaberna bat dago behin frankismoaren kontrako erdigune kultural eta politikoa izan zen tabernaren lekuan.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «Aurrera taberna: frankismo betean, arnasgunea», Xalba Ramírez.
* ↑ https://www.aurreragastrobar.com

## Kanpo estekak

* "Aurrera taberna: frankismo betean, arnasgunea", Xalba Ramirezen artikulua Irutxuloko Hitzan, 2025/01/17an.
* Datuak: Q131829810