OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean-Jacques Barthélemy

Jean-Jacques Barthélemy (Cassis, 1716ko urtarrilaren 20a - Paris, 1795eko apirilaren 30a) frantziar apaiz, antropologo, arkeologo, numismatikari eta idazlea izan zen.
Marseillako Oratorioko Ikastetxean hasi zituen ikasketa klasikoak. Ondoren, filosofia eta teologia ikasi zituen jesuiten ikastetxean, eta, azkenik, lazaristen seminariora joan zen. Apaizgintzarako ikasten ari zela, ekialdeko hizkuntzez, antzinako klasikoez eta numismatikaz arduratu zen.
1764an Parisera iritsi zen Inskripzio eta Letra Ederren Akademian lan egiteko eta 1753tik Frantziako Iraultza arte erakundearen idazkaria izan zen.
1755etik hiru urte eman zituen Iralian ikerketa arkeologikoetan. 1755ean Londresko Royal Societyko kide izendatu zuten eta 1769an Frantses Akademiako kide.
Bere lanik garrantzitsuenak palmirar alfabetoa deszifratzea (1574) eta feniziar alfabetoa deszifratzea (1756) izan ziren. Desagertutako hizkuntza bat deszifratu zuen lehen pertsona izan zen.

## Lanak

* Barthélémy (1759). "Réflexions sur l'alphabet et sur la langue dont on se servoit autrefois à Palmyre (1754)". Histoire de l'Académie royale des inscriptions et belles-lettres (in French). 26 (Académie des inscriptions et belles-lettres (France) Auteur du): 577–597, pl. I-III.
* Barthélémy (1764). "Réflexions sur quelques monumens phéniciens et sur les alphabets qui en résultent (1758)". Histoire de l'Académie royale des inscriptions et belles-lettres. 30 (Académie des inscriptions et belles-lettres (France) Auteur du): 405 ff.
* Barthélémy (1768). "Explication d'un bas-relief égyptien, et de l'inscription phénicienne qui l'accompagne (1761)". Histoire de l'Académie royale des inscriptions et belles-lettres. 32 (Académie des inscriptions et belles-lettres (France) Auteur du): 725 ff.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2418816
* Multimedia: Jean-Jacques Barthélemy / Q2418816
# Gustave de Ponton d'Amécourt

Gustave de Ponton d'Amécourt (Paris, 1825eko abuztuaren 16a-1888ko urtarrilaren 20a) asmatzaile, arkeologo eta numismatiko frantziarra izan zen. Berari egozten zaizkio helikopteroen lehen prototipoak eta asmakizunaren izena bera.

## Biografia

Gustave Frantziako numismatiko eta arkeologo bat izan zen. Frantziako Numismatika Elkarteko lehendakari eta sortzailea izan zen. Bere ikerketa-lanen artean, Maine eskualdean, beste lan historikoekin batera, merovingiar txanponei buruzko ikerketa sakonak egin zituen.
Felix Nadar eta Jules Verneren laguna, aitzindari garrantzitsua izan zen. Akademikoa, matematika, sanskritoa, latina eta grekoa ikasi zituen. Ohorezko Legioa antolaketan lagundu zuen.

## Helikopteroa

Helikoptero hitza Gustave Ponton d 'Amécourt-ek asmatu zuen, grekozko helikos (helize) eta pteron (hegala) hitzekin. Termino hori 1861eko abuztuaren 3an agertu zen lehen aldiz Ingalaterran aurkeztutako patente-eskaera batean,. Asmatzaileak, Gabriel de La Landellerekin batera, lurrun-makinaz egindako helikoptero baten prototipo txiki bat eraiki zuen, zeinaren galdara aluminioaren lehen erabileretako bat izan zen. 1863an, bere asmakizuna deskribatzeko, Amécourtek liburuxka bat plazaratu zuen eta lan horretan Jules Verne Robur Konkistatzailea eleberriaren helikopteroa deskribatzeko inspiratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.famille-damecourt.com/la-famille-damecourt/personnes-remarquables/
* ↑ Thierry Le Roy. « L'hélicoptère: une invention prometteuse au XIXe siècle.», Pour la Science ISSN 0153-4092, Les génies de la science, 31.zk., 2007ko maiatza-uztaila.
* ↑ https://web.archive.org/web/20070202093139/http://avia.russian.ee/helicopters_eng/amecourt_63-r.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3121303
* Multimedia: Gustave de Ponton d'Amécourt / Q3121303
# 111 Akademia saria

111 Akademia saria 111 akademiak ( Euskal Herriko literaturazaleen bilgunea) urtero banatzen duen literatura sari bat da. euskarazko obra bat sariztatzen duena. 2011 urtea arte, Beterriko Liburua Ohorezko Literatur Aipamena izena zuen saria. Euskal irakurle guztiak akademiakide izan daitezke eta kideen botoek erabakitzen dute nori eman saria.

## Irabazleak

| Egilea | Urtea | Irudia | Obra | Argitaletxea | argitaratze-data |
| Ur Apalategi | 2010 | | Fikzioaren izterrak | Susa | 2010 |
| Egilea | Urtea | Obra | Argitaletxea | argitaratze-data |
| Harkaitz Cano | 2011 | Twist | Susa | 2011 |
| Ramon Saizarbitoria | 2012 | Martutene | Erein | 2012 |
| Miren Agur Meabe | 2013 | Kristalezko begi bat | Susa | 2013 |
| Mikel Peruarena Ansa | 2014 | Su zelaiak | Susa | 2014 |
| Katixa Agirre | 2015 | Atertu arte itxaron | Elkar | 2015 |
| Kirmen Uribe | 2016 | Elkarrekin esnatzeko ordua | Susa | 2016 |
| Uxue Alberdi | 2017 | Janisjoplin | Susa | 2017 |
| Harkaitz Cano | 2018 | Fakirraren ahotsa | Susa | 2018 |
| Karmele Jaio | 2019 | Aitaren etxea | Elkar | 2019 |
| Pello Lizarralde | 2020 | Argiantza | Erein | 2020 |
| Eider Rodriguez | 2021 | Eraikuntzarako materiala | Susa | 2021 |

## Erreferentziak

* ↑ 111 akademia saria. (Noiz kontsultatua: 15/01/2024).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35203813
# Paulo II.a

Paulo II.a (Venezia, 1417ko otsailaren 23a - † Erroma, 1471ko uztailaren 26a) Eliza Katolikoaren 211. Aita Santua izan zen 1464 eta 1471 urteen bitartean.

## Heriotza

Ezkondu gabea, uste da bere zerbitzari batekin harremanak izan zituela. Pentsatzen da meloia jaten ari zela indigestio bat izan zuela eta horren ondorioz hil zela, baina esaten da zerbitzari batekin uzki-sexua izaten ari zela hil zela.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* ↑ (Italieraz) «PAOLO II in "Enciclopedia dei Papi"» www.treccani.it (Noiz kontsultatua: 2022-02-10).
* ↑ (Italieraz) Verona), Gaspare (da; Canensius, Michael. (1904). Le vite di Paolo II di Gaspare da Verona e Michele Canensi. Coi Tipi dell'editore S. Lapi (Noiz kontsultatua: 2022-02-10).
* ↑ Frieda, Leonie. (2013). The deadly sisterhood : a story of women, power, and intrigue in the Italian Renaissance, 1427-1527. (First U.S. edition. argitaraldia) ISBN 978-0-06-156308-9. PMC 795757592. (Noiz kontsultatua: 2022-02-10).
* ↑ (Italieraz) Rendina, Claudio. (2011-05-25). I papi. Storia e segreti. (Noiz kontsultatua: 2022-02-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102605
* Multimedia: Paulus II / Q102605
# Theodor Mommsen

Christian Matthias Theodor Mommsen (Garding, Schleswig, 1817ko azaroaren 30a – Charlottenburg, Alemaniar Inperioa, 1903ko azaroaren 1a) Alemaniako historialaria, arkeologoa, legelaria, politikaria eta idazlea izan zen. 1854an Breslauko Unibertsitateko zuzenbide irakasle bilakatu zen, eta bertan Jakob Bernays ezagutu zuen.
Antzinako Erromaren inguruan idatzitako lan itzela gaur egun ere garrantzitsua da ikerkuntzan. Literaturako Nobel Saria 1902an jaso zuen. Halaber, politikari nabarmendua izan zen, Prusia zein Alemaniako parlamentuetako kidea. Erromatar zuzenbideari buruzko lanek eragina izan zuen Alemaniako Kode Zibilaren gainean.

## Ikus, gainera

* Alemanezko literatura

## Kanpo estekak

* Martí Marco, María Rosario. Mommsen, Theodor (Garding, 1817–Charlottenburg, 1903). DHTE. Diccionario histórico de la Traducción en España. ISSN: 2696-564X. FFI2015-63748-P MINECO-FEDER ikerketa proiektua.
* Datuak: Q25351
* Multimedia: Theodor Mommsen / Q25351
# Viktor Emanuel III.a Italiakoa

Viktor Emanuel III.a (italieraz: Vittorio Emanuele III, albanieraz: Viktor Emanueli III; Napoli, 1869ko azaroaren 11 – Alexandria, Egipto, 1947ko abenduaren 28a) Italiako errege izan zen 1900-1946. urteetan.

## Bizitza

Hunberto I.a Italiakoaren semea eta ondorengoa zen. Agintaldiaren hasieratik egoera zail nahasia izan zuen. Legebiltzarraren nahietara mugatu zen eta, beraz, Turkiaren aurkako gerra onartu zuen (1911). Lehen Mundu Gerraren bezperan ere Alemania eta Austria-Hungaria aliatu ohien aurka borrokatzea erabaki zuen.
Faxismoaren hazkundeari oztopoak jartzeko gauza ez zela ikusirik, 1922. urtean Benito Mussolini faxistaren esku utzi zuen aginpidea. Erregimen faxistaren pean eginkizun sinbolokoa bete zuen erregeak, eta 1936an Etiopiako enperadore izendatu zuten. Bigarren Mundu Gerran italiar armada jasaten ari zen hondamendiak neurri gogorrak hartzera behartu zuen: 1943. urtean Mussolini kargutik kendu zuen eta, haren ordez, Pietro Badoglio mariskala izendatu zuen gobernuburu. Hori guztia ez zen erregearen izen ona mantentzeko aski izan, eta gerra amaitutakoan Italiaren etorkizuna monarkian ala errepublikan oinarritu erabakitzeko biltzarra egin zen. Hauteskundeen emaitzen beldur, 1946an bere seme Humbertoren alde abdikatu zuen, eta, hauteskundeetako emaitza errepublikaren aldekoa izan zenez, erbestera jo behar izan zuten aita-semeek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q150642
* Multimedia: Victor Emmanuel III of Italy / Q150642
# Lorenzo Prestamero

Diego Lorenzo Prestamero Sudupe (Urizaharra, Araba, 1733ko abuztuaren 11 – Gasteiz, Araba, 1817ko otsailaren 2a) idazlea, naturalista, artxibozaina, numismatikaria, arkeologoa, apaiza eta humanista izan zen.
Gasteizko San Prudencio ikastetxean latina, filosofia eta teologia ikasi ondoren Salamancako Unibertsitatean izan zen.
1757an jaioterriko kapilau, 1771n Gasteiza joan eta Euskalerriaren Adiskideen Elkartean sartu zen. Erromatar artea ikertu zuen eta Elkartearen idazkari izendatu zuten. 1792an La Guía de Forasteros en Vitoria argitaratu zuen, hiriaren arte ondarea deskribatzen zuena. Hauxe da argitaratu zuen liburu bakarra, baina Wilhelm von Humboldtek eskuizkribu asko zituela esan zuen. Horietako batean, Pueblos de Álava por Vicarías izenekoan (c. 1803) bere garaian Araban euskaraz non hitz egiten zen zehaztu zuen.
1969an Gasteizen kale bati bere izena eman zioten.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Martinez Salazar, A; Sáenz de Buruaga, A.; Tabar Anitua, F.. (2003). Lorenzo del Prestamero (1733-1817) una figura de la ilustración alavesa. Arabako Foru Aldundia.
* ↑ (Gaztelaniaz) González de Echávarri Castañeda, Vicente. (1900). Alaveses ilustres. I, 271-272 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ibisate, Angel. (2001). «El euskera en Álava a fines del siglo XVIII. Un artículo de Don José Miguel de Barandiaran de 1926. Anotaciones actuales sobre el documento publicado» Euskera (Euskaltzaindia): 783-803..
* ↑ (Gaztelaniaz) Luis F. LARRAÑAGA. «Diego Lorenzo Prestamero Sodupe» Auñamendi Eusko Entziklopedia. .
* Datuak: Q2841379
# William Waddington

William Henry Waddington (Saint-Rémy-sur-Avre, 1826ko abenduaren 11 – Paris, 1894ko urtarrilaren 13a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1879ko otsailetik abendura.
Frantzian jaio zen eta kotoiaren negozioan aritzen zen industrialari britainiar aberats baten semea zen. Lehen hezkuntza Parisen egin zuen eta Rugby School eta Cambridgeko Unibertsitatean ikasten jarraitu zuen. Unibertsitateko arraun taldeko kide izan zen eta 1849ko Oxford-Cambridge estropadan parte hartu zuen.
Hurrengo urteetan ikerketa [[arkeologikoan aritu zen eta Asia Txikian, Grezian eta Sirian ibili zen.
Hauteskundeetan porrot egin ondoren, 1871n diputatu aukeratu zuten eta 1873an Instrukzio Publikoko ministro izendatu zuten. 1876an senatari aukeratu zuten eta Instrukzio Publikoko ministro izendatu zuten berriro. 1877an errepublikanoen garaipenarekin Atzerri ministro izendatu zuten eta 1878ko Berlingo Biltzarran frantziar ordezkarietako bat izan zen.
1879ko otsailean lehen ministro izendatu zuten eta erradikalen eta erreakzionarioen arteko bakeari eustea lortu zuen. Premiazko neurrien atzerapenak alderdi guztien babesa kendu zion eta abenduan dimisioa eman zuen.

## Lanak

* [1853] « Voyage en Asie-Mineure au point de vue numismatique » (155 p.), Numismatique, vol. 26,‎ 1853.
* [1861] Mélanges de numismatique et de philologie, éd. Camille Rollin et Feuardent, 114 p.
* [1864] Édit de Dioclétien établissant le maximum dans l'Empire romain, éd. Firmin Didot, 47 p.
* [1870] Inscriptions grecques et latines de la Syrie, éd. Firmin Didot, 23 p.
* [Le Bas et al., 1877 ?] Ph. Le Bas (dir.), Waddington (et Le Bas : t. III. 1re partie), Paul François Foucart (2e partie) et Eugène Landron (dessin.), Voyage archéologique en Grèce et en Asie Mineure fait par ordre du gouvernement français pendant les années 1843 et 1844, éd. Firmin Didot, 162 p.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q548696
* Multimedia: William Henry Waddington / Q548696
# Izokin

Izokina Salmonidae arrain familiako hainbat espezieren izen arrunta da. Ez dira talde taxonomiko bat. Genero eta familia berdinetan amuarrainak daude, adibidez. Izokinak Ipar Atlantikoan eta haren ibaietan bizi dira (Salmo generokoak), eta Ozeano Barean eta haren ibaietan (Oncorhynchus generokoak). Hainbat izokin espezie Patagonian, Aintzira Handietan, Kanadan eta Estatu Batuetako urtegietan bizi dira, gizakiak sartuta. Munduko leku askotan, gizakiak izokinen hazkuntza ere egiten du, arrain haztegietan. Euskal Herrian ohikoena izokin arrunta da, izokin atlantikoa ere deitua.
Tipikoki izokinak anadromoak dira: ur gezatan jaiotzen dira, ozeanoraino migratzen dute, eta ondoren ur gezatara itzultzen dira birsortzeko. Hala ere badira espezie batzuk ur gezatan bizi direnak urte osoan zehar. Folkloreak dio izokinak jaso ziren leku berera itzultzen direla euren arrautzak uztera; ikerketek diote hau kasu askotan ematen dela. Hala ere populazio txikien beste ibai batzuk har ditzakete arrautzak uzteko. Uste denez itzulera hau usaimenari esker ematen da.

## Erreferentziak

* ↑ «Izokina Euskal Herrian: Arrain eta ondare» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).

## Ikus gainera

* Izokin ketua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2796766
* Multimedia: Salmon / Q2796766
# Diseinu-droga

Diseinu-droga terminoak modu klandestinoan ekoiztutako psikofarmako sintetikoen multzo zabala hartzen du. Kontzeptu geopolitikoa da, farmakologikoa baino gehiago, eta zentzu bikoitza du: batetik, drogei buruzkoa da, laborategi klandestinoetan egiten dutena, eta, bestetik, oraindik erregistratu gabeko produktuak dira, legez kanpokoak, eta beren berritasun kimikoaren ondoriozko lege-hutsunea aprobetxatzen dute.
Diseinu-droga horietako batzuk jatorrian ikertzaile akademikoek edo industrialek sintetizatu zituzten, albo-ondorio gutxiagoko substantzia indartsuagoak aurkitzeko ahaleginean eta gero berrerabiltzen hasi ziren aisialdirako. Beste diseinu-droga batzuk laborategi klandestinoetan sintetizatu dira lehen aldiz. Substantzia horien eraginkortasuna eta segurtasuna ohiko prozeduren bidez ebaluatu ez direnez, ustekabeko albo-ondorioak sor ditzake.
Egun merkatuan dauden substantzia psikoaktibo berriak ohiko drogen eraginak imitatzeko asmoz sortu ziren. Substantzia berri hauek sortzeko, jatorrizko substantziaren egitura kimikoan aldaketa txikiak eragiten zituzten, anfetamina berriekin adibidez. Horrela, legez kanpo ez dauden substantzia berriak sortu ziren. Gainera, substantzia berri hauek eragin ezberdinak ere izan ditzakete; izan ere, kasu batzuetan potentzia handiagoa duten substantzia berriak lortu dira eta beste batzuetan eragin gehigarriak dauzkaten substantziak, anfetamina haluzinatzaileak adibidez. Izan ere, egitura kimikoan egindako aldaketak txikiak izan daitezkeen arren, eragin farmakologikoan aldaketa handia eragin dezakete. Beste kasu batzuetan, kannabinoide sintetikoak kasu, egitura kimiko guztiz ezberdinak lortu dira antzeko eragin farmakologikoak lortzeko. Izaera kimiko ezberdina izate horrek asko zaildu ditu substantzia berrien detekziorako lanak laborategietan. Urteak aurrera egin ahala, gero eta talde kimiko gehiago sartu dira substantzia psikoaktibo berrien artean: anfetaminaren analogoak, kannabinoide sintetikoak, katinona sintetikoak, piperazinak, landare-jatorriko substantziak, ketaminaren antzeko substantziak, etab.

## Erreferentziak

* 1 2 Horrillo, Igor & Callado, Luis Felipe. (2017). Droga berriak merkatu berritzailean. Osagaiz, 1, 1.
* ↑ (Ingelesez) Reneman, L.. (2003). Fleischhacker, W. W. ed. «Designer drugs: how dangerous are they?» Addiction Mechanisms, Phenomenology and Treatment (Springer): 61–83. doi:10.1007/978-3-7091-0541-2_4. ISBN 978-3-7091-0541-2. (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200715
* Multimedia: Designer drugs / Q1200715
# Emília Bandeira de Melo

Emília Moncorvo Bandeira de Melo (Rio de Janeiro, 1852ko martxoaren 11 – ibidem, 1910eko abuztuaren 16a) brasildar idazle eta kazetaria izan zen, Carmen Dolores, Júlia de Castro, Leonel Sampaio, Célia Márcia eta Mário Villar izengoitiak erabili zituena.

## Bizitza

Carlos Honório de Figueiredo eta Emília Moncorvo de Figueiredoren alaba, Emília Moncorvo de Figueiredo 1852ko martxoaren 11n jaio zen Rio de Janeiron. Goi-mailako familia tradizional batean hazi zen, hezkuntza ona jaso zuen eta hasieran idaztea zaletasun bat baino ez zen berarentzat. Jerónimo Bandeira de Melorekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituen, horien artean Cecilia Bandeira de Melo idazle arrakastatsua.
Senarra hil eta gutxira, idazle profesional bihurtu zen eta O País eta Correio da Manhã aldizkarietan kolaboratu zuen. O Paíserako idatzi zuen asteroko zutabean Brasilgo bizitzari buruzko kronikak eta fikzioz kanpoko idazlan laburrak argitaratu zituen. Emakumeen eskubideen, ordainsari justuaren, hezkuntza erreformaren, eta dibortzioaren aurkako legeak indargabetzearen gaiak jorratu zituen.
Emília Bandeira de Meloren lanek harrera ona izan zuten Brasilen, nahiz eta kritikari batzuek bere estiloa «maskulino» gisa deskribatu zuten. Afonso Henriques de Lima Barreto idazle eta kritikariak bere lana oso ondo hartu zuen, baina Crônicas kritikatu zuen iruzkin sozial zorrotzengatik.

## Lanak

* Gradações, 1894-1986 (1897)
* Um drama na roça (1907)
* Ao esvaçar da idéia (1910)
* A Luta (hil ostekoa, 1911)
* Brazilian Tales (hil ostekoa, 1921)
* Almas complexas (hil ostekoa, 1934)
* Crônicas 1905-1910 (hil ostekoa, 1998)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Sadlier, Darlene J. (1992). «Carmen Dolores» in Sadlier, Darlene J. One Hundred Years After Tomorrow: Brazilian Women's Fiction in the 20th Century. Indiana University Press, 13 or. ISBN 0253115698. (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* 1 2 (Ingelesez) André, María Claudia; Bueno, Eva Paulino. (2014). Latin American Women Writers: An Encyclopedia. Routledge ISBN 9781317726340. (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).
* ↑ (Portugesez) Soihet, Rachel. (2009). «Carmen Dolores: as contradições de uma literata da virada do século» La Manzana de la Discordia 2 (8): 33-42. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2016-02-16) (Noiz kontsultatua: 2025-01-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10272598
# Peter Yarrow

Peter Yarrow (New York, 1938ko maiatzaren 31 – ibidem, 2025eko urtarrilaren 7a) estatubatuar abeslari eta egile abeslaria izan zen. Peter, Paul and Mary folk-musikaren taldeko kidea izan zen, Paul Stookeyrekin eta Mary Traversekin batera. Taldea eratu zuten 1961ean eta 1970ean banandu ziren.
Lenny Liptonekin batera Puff, the Magic Dragon abestia idatzi zuen, taldearen arrakastarik handiena izan zena.
Musikaz gain, hainbat kausa sozialen aldeko aktibismoari ekin zion.

## Diskografia
### Bakarkaro diskografia

* 1972: Peter
* 1973: That's Enough for Me (US No. 203)
* 1975: Hard Times
* 1975: Love Songs
* 2010: The Peter Yarrow Sing-Along Special

### Peter, Bethany and Rufus

* 2008: Puff & Other Family Classics

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2033344
* Multimedia: Peter Yarrow / Q2033344
# Borda Elkartea

Borda Elkartea (frantsesez: société de Borda) 1876an Akizen sortutako elkarte zientifikoa da. Geroztik, hiruhilabetekari bat argitaratzen du, Landetako departamenduari buruzko jakintza-arlo guziei buruzko artikulu xeheak biltzen dituena.
Henry du Boucher eta beste jakintsu landatar batzuek Elkartea sortu zuten; Jean-Charles de Borda et Jacques-François de Borda d'Oro zientzialari landatar ospetsuen izena eman zion. Elkartea Landekin zerikusia duen guztia ikertzeko sortu zuten.

## Presidenteen zerrenda

| Presidentea | Agintaldia |
| Henry du Boucher (1835-1891) | 1876-1889 |
| Eugène Dufourcet (1839-1900) | 1890-1900 |
| Jacques-François Abbadie (1828-1913) | 1900-1913 |
| Eugène Bourretère (1848-1937) | 1913-1925 |
| Ferdinand Puyau (1857-1947) | 1926-1937 |
| Louis Dufourcet (1866-1941) | 1938-1941 |
| Antonio Aparisi-Serres (1883-1956) | 1944-1956 |
| Fernand Thouvignon (1904-1979) | 1956-1979 |
| Charles Blanc (1921-2004) | 1979-1994 |
| Jean Peyresblanques (1927-2014) | 1994-2009 |
| Jean-Jacques Taillentou (1959-) | 2009-2019 |
| Jean-Pierre Brèthes (1957-) | 2020-2021 |
| Gonzague Espinosa-Dassonneville (1986-) | 2021- |

## Kideak

Lan Historiko eta Zientifikoen Batzordeak 41 kide biltzen ditu. Hona hemen kide nabarmen batzuk:
* Hector Serres (1807-1899)
* Jean Besselère (1828-1913)
* Jean-Baptiste Gabarra (1842-1925)
* Félix Arnaudin (1844-1921)
* Joseph Beaurredon (1844-1929)
* Bernard Saint-Jours (1844-1938)
* Georges Camiade (1845-1906)
* Joseph de Laporterie (1850-1935)
* Raphaël Milliès-Lacroix (1850-1941)
* Pierre-Eudoxe Dubalen (1851-1936)
* Paul Lahargou (1855-1942)
* Étienne Lapeyrère (1856-1930)
* Vincent Foix (1857-1932)
* Xavier de Cardaillac (1858-1930)
* Césaire Daugé (1858-1945)
* Jean-Auguste Brutails (1859-1926)
* Antoine Degert (1859-1931)
* Adrien Blanchet (1866-1957)
* Gabriel Cabannes (1866-1958)
* Ferdinand Bernède (1869-1963)
* Pierre Coste (1873-1935)
* Paul Burguburu (1875-1946)
* Émile Daru (1877-1965)
* Marie-Thérèse de Lataulade (1877-1963)
* Émile Taillebois (1841-1892)
* René Cuzacq (1901-1977)
* Robert Arambourou (1914-1989)

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Société de Borda» CTHS.
# Julia Serano

Julia Michelle Serano (1967) idazle, musikari, hizlari, aktibista transgeneroa eta bisexuala, eta biologoa da. Ezaguna da bere liburu transfeministengatik, hala nola Whipping Girl (2007), Excluded (2013) eta Outspoken (2016). Hizlari publikoa ere bada, eta hitzaldi ugari eman ditu unibertsitate eta konferentzietan. Bere idazlanak maiz agertzen dira queer kulturako, kultura feministako eta herri-kulturako aldizkarietan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Higgins, Nadia Abushanab. (2016). Feminism: Reinventing the F-Word. Twenty-First Century Books, 99 or..

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q7765045
* Multimedia: Julia Serano / Q7765045
# Emily Nasrala

Emily Daoud Nasrala (arabieraz: اميلي نصرالله‎, Imilī Naṣr Allāh, jaiotzez Abi Rached; 1931ko uztailaren 6a – 2018ko martxoaren 14a) Libanoko idazle eta emakumeen eskubideen aldeko aktibista izan zen.
Hizkuntza askotara itzuli izan dira Emily Nasralaren liburuak, batik bat ipuinak. Libanoko literaturaren ikur nagusietako bat zen, eta herrialdeko literatur saririk garrantzitsuenak ere irabazi zituen. 2018ko martxoaren 14an hil zen, 87 urterekin. Idazle, irakasle, kazetari eta hizlari gisa egindako lanagatik ez ezik, emakumeen eskubideen aldeko militante izategatik ere ezaguna zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Emily Nasrala idazlea eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea hil da» Berria 2018ko martxoak 15. CC BY-SA 4.0 lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372035
# Lobé Ndiaye

Lobé Ndiaye (Dakar, 1971ko irailaren 8a) Senegalgo idazle eta dokumentalista da. 2019an Dada Gbêhanzin saria irabazi zuen.

## Eleberriak

* Sirènes de la nuit, 2016
* Une perle en éclats, 2017

## Filmak

* La femme lionne (The Woman Lioness), 2018

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20211129163744/https://senalioune.com/la-senegalaise-lobe-ndiaye-remporte-le-grand-prix-litteraire-gbehanzin/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65126967
* Multimedia: Lobé Ndiaye / Q65126967