# AP-15

    Artikulu hau Nafarroako autobidea buruzkoa da; Nafarroako eta Gipuzkoako autobiari buruzkoa beste hau da: «A-15».
Nafarroako Autobidea Nafarroako autobidea bat da, Tutera eta Irurtzun lotzen dituena eta, bitartekoaren artean, Castejon, Martzilla, Tafalla, Iruña eta Zuastirekin.
Nafarroako Gobernuak eraiki zuen 1973 eta 1980 urteen artean N-121 eta N-240 errepideen trazadura zaharraren gainean.
Identifikatzailea AP-15 da.

## Historia

Autobide honen historia 1973ko uztailean hasi zen, Audenasa enpresa sortu zenean. Horri esker, lanak zuzenean has daitezke, obra publiko-pribatu gisa diseinatu baita, eta zati pribatuak azpiegitura eraiki eta ustiatzen du, zorra onbideratu arte. 1974rako autobide ia osoa eraikitzen hasi ziren, 1976ko urtarrilean lehen tartea inauguratzea ahalbidetu zuena: Noain-Tafalla.
Urtebete geroago, 1977ko uztailean, Tafalla eta Castejon arteko zatia martxan jarri zen, Tutera eta Iruña arteko ibilbideak 80 kilometro eskasetan egiteko aukera emanez. Azken zati horri, 1978ko apirilean, AP-68 autobidearen lotunea egokitu zitzaion Castejon inguruan, eta, horrela, Zaragozarako eta Logroñorako etorkizuneko ibilbideekin lotu zen.
1980an, martxoan, autobidearen azken tartea inauguratu zen, Berriozar eta Irurtzun lotuz. Horrela, autobidea amaituta zegoen. Hala ere, Irurtzun eta Tutera arteko trafiko guztia Iruñetik igarotzen zen, eta, ondorioz, egungo Iruñeko mendebaldeko erronda eraiki zuten agintariek, AP-15 autobidearen bi zatiak lotuko zituena. Hala ere, honek A-15 izena izango luke, doakoa izango litzatekeelako. 1991n inauguratu zen.
Autobidea hainbat urtez aritu zen lanean. 1993ko abenduan, Audenasak saneamendu-aldia amaituta zegoela adierazi zuen, hau da, autobidea eraikitzeko gastua itzulita zegoela bidesariei esker.
Urte batzuk geroago, eta A-10 , A-12 , A-15 edo A-21 bezalako beste komunikazio-bide batzuk eraiki ondoren Nafarroan, Tafallaldeko eta Tuteraldeko biztanleak autobidearen doakotasuna eskatzen hasi ziren, Nafarroako gainerako herriekin alderatuta, zeinak doako autobiak baitzituen. Hau oso gai polemikoa bihurtu zen urte askoan. Azkenik, eztabaida gogorren ostean, iragarri zuten 2019tik aurrera autobidea doakoa izango zela joan-etorriko ibilbide bera 24 ordutan egiten bazuten. Hori gailua duten ibilgailuei bakarrik VIA-T aplikatuko litzaieke. Honek ez zuen harrera ona izan, baina gainditu egin zuen. Hala ere, murrizketa hasi baino bi egun lehenago, Nafarroako Gobernuak iragarri zuen beharrezkoa izango zela ibilbideen BEZa ordaintzea, eta, beraz, ez zela erabat doan aterako. Berriro ere kritika ugari izan ziren, baina azkenean polemika eten egin zen.
2020ko irailean, Nafarroako Gobernuak iragarri zuen Audenasari baimena ematen ziola Itza Zendean bidesaria jartzeko, zehazki Zuasti udalerrian, zerbitzugunean. Berriozarren autobidea hartu eta, Zuastiko zerbitzugunearen bidez, NA-4104 errepidera iristeko eta N-240-A errepidearekin lotzeko, modu alegatiboan autobidea utzi eta autobidea hartzen duten ibilgailu asko eta asko dira horren arrazoia. Bost kilometro geroago, auto horiek Aizkorbeko autobidera itzuliko dira. Irregulartasun hori konpontzeko, Audenasak gunea egokitu zuen bidesaria eraikitzeko.
Autobidea 2029ko ekainean itzuliko da Nafarroako Gobernuaren eskuetara. Orduan amaituko ziren bidesariak.

## Tarteunea

| Tarteunea | Egoera | Luzera (km) |
| Irurtzun A-15  A-10 - Berriozar A-15 | 1980 | 16 |
| Noain A-15 - Tafalla | 1976 | 35 |
| Tafalla - Castejon | 1977 | 45 |
| Castejon - AP-68 ko lotura | 1978 | 6 |

## Ibilbidea

| Irteera | Irteera izena (Irurtzungo norabidea) | Irteera izena (Tuterako norabidea) | Lotzen duen errepidea |
| | Nafarroako Autobidearen hasiera | Nafarroako Autobidearen amaiera | AP-68  E-804 |
| 1 | | Tutera Zaragoza Alfaro Logroño | AP-68  E-804 |
| | Tuterako Ordainlekua | Tuterako Ordainlekua | |
| 5 | | Atsedengunea | |
| 6 | | Tutera Madrid | A-68  N-113 |
| 13 | Castejon Valtierra Sendaviva Natura Parkea | Castejon Valtierra Sendaviva Natura Parkea | |
| 14 | Valtierrako Zerbitzugunea | Valtierrako Zerbitzugunea | |
| 29 | Marcilla Peralta | Marcilla Peralta | NA-128 |
| | Marcillako Ordainlekua | Marcillako Ordainlekua | |
| 49 | Olite | | N-121 |
| 50 | Tafalla | Tafalla Olite Tutera Zaragoza Madrid | N-121 |
| 56 | Iruña | | N-121 |
| 56 B | | Puiu | N-121 |
| 56 A | | Tafalla Iparraldea | N-121 |
| 71 | | Gares canteras | NA-601 |
| | Imarkoaingo Ordainlekua | Imarkoaingo Ordainlekua | |
| 78 | Imarkoaingo Zerbitzugunea Garraio Hiria | Imarkoaingo Zerbitzugunea Garraio Hiria | |
| 80 A | Jaca Huesca | | A-21 |
| 80 B | Noain Beriain | | N-121 |
| 81 | | Tudela Zaragoza Madrid | N-121 |
| 82 | | Noain Zangoza Huesca | A-21 |
| | Iruñako Mendabaldeko Ingurabidea | Iruñako Mendabaldeko Ingurabidea | A-15 |
| 102 | Zuastiko Zerbitzugunea | Zuastiko Zerbitzugunea | |
| | Zuastiko Ordainlekua | Zuastiko Ordainlekua | |
| 109 | Aizkorbe | Iruña | N-240-A |
| | Nafarroako Autobidearen amaiera | Nafarroako Autobidearen hasiera | A-15  A-10 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Arnedo, Beatriz.. «Nafarroako autobidea doan izango da Via Trekin egunean zehar joan-etorriko bidaietan bakarrik» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Navarra.com. «AP-15 dagoeneko "doan" da: atzeraeraginez aplikatzen da deskontua, baina BEZa kobratzen jarraituko da» Navarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gutiérrez, Natxo.. «Aierdik adierazi du AP-15eko BEZa legez ordaindu behar dela» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Arnedo, Beatriz.. «UPNk AP-15ean BEZa ordaindu behar bada, Audenasak bere gain hartzea proposatu du» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Navarra, Diario de.. «Bidesari berria Zuastiko zerbitzugunean» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* ↑ Nafarroako Gobernua. Audenasak Zuastiko zerbitzugunean, AP-15 Nafarroako Autobidean, ordainleku berria egokituko du. .
* ↑ https://web.archive.org/web/20181121022042/https://www.audenasa.es/acerca-de-audenasa/historia/.
* ↑ http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1976/02/07/037.html.
* ↑ http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1977/07/29/004.html.
* ↑ https://elpais.com/diario/1978/04/05/espana/260575223_850215.html.

## Ikus, gainera

* Nafarroa Garaiko errepideen sarea
* A-15
* AP-68

## Kanpo estekak

* Nafarroako Errepideen Sareko Nafarroako Gobernuko webgunea
* Nafarroako Errepideen Sareko gorabeherako mapa
* Audenasako webgunea
* Datuak: Q788255
* Multimedia: Autopista AP-15 / Q788255