# Montserrat Aviles i Vila

Montserrat Avilés i Vila (Bartzelona, Katalunia, 1936-2017) kataluniar abokatu laboralista izan zen. Albert Fina i Sanglas abokatuekin bulego laboralista bat osatu zuen, frankismo garaian langileen eskubideen defentsan erreferentzia izan zena.

## Bizitza

Bartzelonan jaio zen 1936an, familia liberal eta katalan batean. Gabriel Aviles abokatuaren alaba izan zen. Lehen eta bigarren mailako ikasketak moja kontzepzionistetan egin zituen. Unibertsitate-ikasketak Bartzelonako Unibertsitatean egin zituen, eta han Zuzenbidean lizentziatu zen.

### Lan ibilbidea

1959an Bartzelonako Abokatuen Elkargoan kolegiatu zen. Aitaren bulegoan hasi zuen bizitza profesionala. Montserratek Albert Fina i Sanglas ezagutu zuen, 1959an, bere aita Gabriel Aviles heriotzaren harira. Harreman intimo eta intelektuala hasi zuten, eta, horren ondorioz, 1960an ezkondu ziren. Horrela, politika, gizarte, lan eta familia arloetan erabat identifikatuta zegoen ibilbidea hasi zuten. Urte batzuk beranduago alaba bat izan zuten, Anna Maria. Bulego bateratua ireki zuten Bartzelonan eta Matarón. Urteak igaro ahala, bulegoa lekuz aldatu zen Letamendi doktorearen plazan, Caspe kalean, Gironan, Brucen, Rondasen, eta ordezkaritzak izan zituen Vilanova i la Geltrún, Terrassan, Cornellàn, etab.
Kataluniako Langile Frontearen aurrekaria izan zen FLPn afiliatu ziren, hainbat jardueratan parte hartu zuten, hala nola Galinsoga auziagatik La Vanguardian egindako boikot kanpainan, poliziaren tortura eta tratu txarren aurkako kanpainan –Josep Dalmau, Urenda eta beste batzuk auzipetu zituzten.
1962an, Kataluniako FLPren erorketa nagusitik salbatu ziren. Ia lagun guztiak atxilotu zituzten: Juan Ignacio Sardá, Rudolf Guerra i Fontana, Lluis Avilés, Isidre Molas i Batllori, José Ignacio Urenda i Bariego, Josep Font,Angel Abad, Josep Verdura, Chicharro, etab. 1963an Madrilen egindako Gerra Kontseiluak bi eta zortzi urte arteko kartzela zigorra ezarri zien guztiei.
Montserrat Avilés eta Albert Finak Bartzelonako Abokatuen Elkargoa demokratizatzeko zereginean parte hartu zuten, ordura arte frankismoaz kutsatuta eta blaituta egon baitzen gobernu-batzordeen forman eta jardueran. Gerra egin ez zuten belaunaldi berrietako beste abokatu batzuekin batera hasi zen demokratizazio prozesua, denboran motel, ez barne tentsiorik gabe. Dekanorako eta Batzordeko beste kargu batzuetarako hauteskundeetan, 1962an, Roda Venturako dekanotzak (1963-67), Abokatuen Elkargoaren aldetik, ibilbide luzea baina etengabea ekarri zuen, barne demokrazia handiagoa, botere publikoetatik askeagoa, independenteagoa eta, batez ere, herritarren arazoekiko, errepresaliatuekiko, atxilotuekiko, preso politikoekiko solidarioagoa eskatzen zuena. Avilés sei urtez egon zen batzarrean, eta lortu zuen Elkargoak esku hartze zuzena izatea errepresio frankistak eragindako gertaera larrietan, gero eta ugariagoak batziren. Batzar horretatik aurrera, Bartzelonako Abokatuen Elkargoak jakin zuen bere independentziari eusten, arazo larriei elkartasuna adierazten eta errepresioaren biktima izan ziren elkargokideak babesten, Albert Fina eta Montserrat Avilés kasu; izan ere, dekano berak, Miquel Casalsek i Colldecarrerak Ordena Publikoko Auzitegian defendatzeko topa egin zuten. Eta elkargokideei mesede egiteaz gain, konprometituagoa zena, bilerak ahalbidetu zituen, askotan jendetsuak, atxiloketa masiboak zirela eta (Kataluniako Assembearen 113. eta 67. atxiloketak, heriotza bidegabeen zigorrak (Salvador Puig i Antich,Txiki), Atochako abokatu laboralisten hilketak eta beste gertakari garrantzitsu batzuk.
1968an Montserrat eta Albert Fina Kataluniako Alderdi Sozialista Bateratuan (PSUC) sartu ziren. Bere militantzia politikoa bere jarduera eremuan egin zuen: lan zuzenbidea eta langile klasearen defentsan. 1964. urtean sortu ziren Langile Batzordeak, klaseko sindikatuaren jatorria izan zena, eta aldarrikapen oso zehatzetan zentratu ziren (soldaten igoera, segurtasun neurrien falta, aparteko orduak, lanaldiak, etab.) enpresaran, baina, gero, langile finko bihurtu ziren, eta grebarako, elkartzeko eta biltzeko eskubidea aldarrikatu zuten.
Montserrat eta Albert Finaren bulegoa ez zen Langile Komisioen bulegoa, baina, praktikan, Langile Komisioek esku hartzen zuten enpresa handien gai garrantzitsuenak eraman zituzten. Ondorioz, langile kopurua handitu behar izan zuten, eta diziplina arteko bilakatu zen ekonomialari, sindikalista, eta era guztietako espezialistekin. Urte haietako lan- eta sindikatu-arazo garrantzitsuenak (lan-hutsegiteak eta kaleratze masiboak gogoratzen ditugu) bere bulegotik mahaigaineratu ziren. 1965 eta 1975 bitartean, abokatu gisa enpresa handietako gatazka kolektiboetan parte hartu zuen: Lurreko eta Itsasoko Makinista, Harry Walker, SEAT. 1971ko SEATeko grebak, Baix Llobregateko eremu metalurgia osoko langile mobilizazioarekin batera, Fina eta Avilés Langile Komisioak sindikatuko lan bitartekari izendatu zituen.
Urte horietan, bulegoa polizia frankistaren jomugan geratu zen. Horrela, 1971ko otsailaren 15ean, Brigada Politiko-Sozialeko gerrilla batek eraso egin zion bere bulegoari, eta dokumentuak suntsitu eta erre zituen. Kontuan izan behar da Montserrat Avilés eta Albert Fina polizia frankistak gehien zaintzen zituen 462 katalanen zerrendan agertu zirela.
1972ko abuztuan atxilotu eta propaganda klandestinoa leporatu zieten, bulegoko bezeroen artean zirkular informatibo bat banatzeagatik. 1974ko otsailean, 4 hilabeteko zigorra ezarri zieten, inprimatze klandestinoagatik. Kondena horri errekurtsoa jarri zitzaion eta absolbitu egin zituzten. 1973an, Kataluniako Asanbladaren plataforma antifrankistak Entença kaleko Santa Maria Mitjancera elizan egin zuen bileran atxilotutako 113 pertsonetako bat izan zen. Hiru hilabete igaro zituzten Modelo espetxean eta Albert Finak 350.000 pezetako isuna jaso zuen.
1976an, trantsizio demokratiko betean, Montserrat Avilès eta Albert Fina, Isidor Boix i Lluchekin batera, PSUCeko Batzorde Exekutiboko langile munduko arduraduna, une horretan bere bulegoari lotua, eta Baix Llobregateko langile buruzagietako batzuk, eztabaida garrantzitsuenetako batean parte hartu zuten. Sindikatu bertikalen aparatuan lortutako posizioetatik abiatuz demokrazian langile sindikatu berria eraikitzeko beharra defendatzen zuten. Langile Komisioen hasierako ideia, Montserrat Avilès eta Albert Finak eta bere bulegoak sustatua, Sindikatu Zentral Bateratu handi bat sortzea eta indartzea zen. Aitzitik, CCOOko gainerako buruzagiek eta PSUCeko Batzorde Zentralaren gehiengoak CCOOk erakunde propioa izaten jarraitzea defendatzen zuten, eta soilik erakunde horretatik abiatuta batasun sindikalaren kongresu bat deitzea jada demokrazian. Isidor Boix PSUCeko Batzorde Zentraleko Batzorde Exekutiboan eta Idazkaritzan zituen ardurak kendu zizkiotenean amaitu zen eztabaida, eta ondoren, bere jarreretan jarraitu zuenez, alderditik kanporatua izan zenean, 1976ko urtarrilean. Montserrat Avilesek eta Albert FinakPSUC utzi zuten, urte luzez militantzia aktiboan egon ostean. Ez batak ez besteak ez zuten berriro inongo alderditan militatu. Hala ere, gertaera horiek ez zuten CCOOrekin bulegoan eta langileen defentsan egindako lana aldatu.

## Demokraziaren garaian

1977tik aurrera, alderdiak eta sindikatuak argitara atera zirenean, Finak eta Avilesek beren abokatu-langela independentea mantendu zuten, eta uko egin zion Comisiones Obrerasen (Langile Komisioak) aholkulari juridiko bihurtzeari. Harrezkero, bere lan-jarduera behera joan zen kuantitatiboki, sindikatuek berek gidatzen baitzituzten gatazka kolektiboak. Montserrat Avilès eta Albert Fina bulegoko azken etapa horretan independentziaren eta etika profesionalaren eredu izan zen.

## Albert Finaren gaixotasuna eta azken urteak

1957an soldaduska egin zuenetik, Albert Finak gaixotasun kronikoa zuen, bronkopneumopatia kronikoa, eta biriketan eragin zion. Urte batzuk geroago gaixotasuna berriro agertuko zitzaion behin baino gehiagotan estresagatik, otorduetako desordenagatik, tabakoagatik, lo faltagatik, etab. bulegoko lanari zegozkion kontuengatik. Gertakari larriak bizi izan zituen 1962an, 1969an, 1989an, 1991n eta 1996an. 1994an koloneko minbizia diagnostikatu zioten. Montserrat Avilések bere senar Albertori lagundu zion azken urteetan gaixotasun horren aurkako borrokan, 1997ko martxoan Bartzelonan hil zen arte, bulegoa zuzentzen jarraitzen zuen bitartean.

## Bulegoa ixtea

Albert Fina & Montserrat Avilés bulegoak bulego laboralista gisa jarraitu zuen, gero Montserrat Avilések zuzentzen zuena, 2013ra arte, bere jarduera bukatutzat eman zuen arte. Bere lagun, bezero, laguntzaile eta lankideekin bulegoak itxieraren oroitzapenezko ekitaldi bat antolatu zuen.

## Bulegoaren funts historikoa

2013ko maiatzaren 6an, Montserrat Avilés-ek, Albert Fina & Montserrat Avilés Asociados bulegoaren titularrak, hitzarmena sinatu zuen Cipriano Carcía Fundazioarekin, bulegoaren fundazio-fitxategiak lagatzeko, Cipriano García Fundazioaren Artxibo Historikoak kudea zitzan.

## Saria

* 2004ko urtarrilaren 25ean, Generalitateko Gobernuak lanaren merezimenduzko President Macià domina eman zion.

## Artikuluak

* Manuel Vázquez Montalbán “El imprescindible Albert Fina”
* Jordi Pujol "Un merecido homenaje" ("Merezitako omenaldia")
* Maria Angeles Lopez Esteban “Albert Fina: Periodistas en su despacho” (“Albert Fina: Kazetariak bere bulegoan”)
* Pedro López Provencio “Albert Fina: Los raros clientes” (“Albert Fina: Bezero arraroak”)
* Antonio Martín Martín “Albert Fina: La dimensiones humana”
* Ernest Maragall “Albert Fina: Una ciudad agradecida” (“Albert Fina: Esker oneko hiria”)
* Miquel Roca Junyent “Albert Fina: Al servicio de una causa” (“Albert Fina: Kausa baten zerbitzura”)
* José Luis López Bulla “Albert Fina: Maestro y creador del derecho laboral” (“Albert Fina: Maisua eta lan-zuzenbidearen sortzailea”)
* Isidre Molas “Albert Fina: El amor a la profesión” (“Albert Fina: Lanbidearen maitasuna”)
* Manuela Castrillo Moreno “Albert Fina: Abogados laboralistas de Madrid y Barcelona” (“Albert Fina: Madril eta Bartzelonako abokatu laboralistak”)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Antonio Martin Martin article “La dimensión humana” a “Revista La Factoria” no. 14-15 febrer -març 2001. .
* ↑ Francisco Rui Azevedo article “Los abogados laboralistas bajo el franquismo” a “Revista memòria històrica del Baix Llobregat no 10. .
* ↑ Revista "Sapiens""Llista completa del 462 catalans més vigilats pel franquisme". .
* ↑ Saborido Galán, Eduardo. (1996-12-01). «Historia de comisiones obreras (1958-1988)» Trabajo 1 doi:10.33776/trabajo.v1i0.240. ISSN 2173-6812. (Noiz kontsultatua: 2025-02-16).

## Bibliografia

* Vázquez Montalbán, Manuel; Avilés, Montserrat [et al. ]. Albert Fina. Bartzelona: Kultur Faktoria, 2001

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17028686