# Marie-Louise Lasserre

Marie-Louise Lasserre edo Marie-Louise Davancens (Ospitalepea, Zuberoa, 1914 - Oloroe, 2006) nazien aurkako erresistentziaren kide izateagatik kontzentrazio-esparruetara deportatutako emakume euskalduna izan zen. Errusiarrek askatu zuten bere amarekin batera.

## Aurrekariak

Bi deportazio aldi bereiztu ohi dira: lehenengoan, 1940ko abuztutik 1942ko hasierara, 1939an Frantziako armadan sartzera behartu eta ondoren gerrako preso egin zituzten euskaldunak sartzen dira; bigarrenean, 1942ko hasieratik eta 1945eko maiatzera arte, Frantziaren alemaniar okupazioaren aurka borrokatu ziren erresistenteak deportatu zituzten. Beraz, Lasserre bigarren aldiko deportazioen parte da. Hala ere, Gogorak 2020an egindako ikerketa lanetik kanpo geratzen da, ikerketa horrek EAE edota Nafarroan jaio edota bizi ziren euskaldunak eta Eusko Jaurlaritzaren laguntza jaso zutenak biltzen dituelako.
1944ko ekainaren 27an naziek sarekada bat antolatu zuten erresistentziaren aldeko makien aurka, 400-600 soldadu aleman antolatu ziren horretarako, baina zibilak baino ez zituzten topatu eta Ospitalepeako eta Sohütako etxeetako 19 pertsona atxilotu eta eraman zituzten. Bederatzi lagun deportatu zituzten, gizonak Mauthausenera eta hiru emakumeak Ravensbrückera eraman zituzten: Marie eta Marie-Louise Lasserre Davances ama-alabak, eta Aimée Larlus, haien auzokidea.

## Bizitza

Marie-Louis Parisen ari zen zerbitzari, gurasoek laguntza eske deitu zutenean, ostatu bat zuten eta lana aurrera eramateko laguntza behar zuten. Pierre, neba nagusia, gerrako presoa zen eta bestea, François, Vichyko gazteria talde batean zebilen. 1939an, Marie-Louise Ospitalepeara bueltatu zen.
Ostatuan mota guztietako bezeroak zituzten, herriko jendea ez ezik, Alemaniara lanera joan nahi ez zuten gazteak edota Gurseko preso zein zaintzaileak zituzten, esparrua herritik lau kilometrotara zegoen eta. Françoisek makiekin bat egin zuen eta Marie-Louisek nebarekin. Marie-Louisen lana irratiak hedatzen zituen mezu kodetuak behatzea zen. 1944ko ekainaren 27an, naziek neba atxilotzera joan zirenean ez zuten François topatu eta ordainean, Marie-Louise eta haren gurasoak eraman zituzten, baita auzokidea zen Aimée Larlus ere. Hiru emakumeak tren-mamuan eraman zituzten Dachaura, Marie-Louiseri 93.873 zenbakia eman zioten eta bere amari 93.872 zenbakia. Ondoren, Ravensbrückera aldatu zituzten, inskripzio liburuan 1944ko irailaren 2an sartu zirela adierazten da, Marie-Louise 62.466 zenbakiarekin eta ama 62.465 zenbakiarekin. Naziek, Aimée Larlus, epilepsia zuena, desagerrarazi zuten. Marie eta Marie-Louise ama-alabak Oranienburgen zegoen Sachsenhausenko kontzentrazio-esparrura mugitu zituzten, non bortxazko lanak egiten aritu ziren, errusiarrek askatu zituzten arte.
2004ean Maulen egin zen bilkura batera gonbidatu zuten Marie-Louis eta bere historia kontatu ezin zuela, isilik geratu zen jendaurrean. Ondoren, Robert Elissondo irakasle eta ikertzaileak berarekin elkartu zen bere bizipenak biltzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 «GOGORA institutuak eskatutako txosten baten arabera, gutxienez 253 euskal herritar deportatu zituzten nazien kontzentrazio-esparruetara» www.gogora.euskadi.eus 2020-05-04 (Noiz kontsultatua: 2025-01-27).
* 1 2 3 4 5 «“Ospitalepeko eta Sohütako makiaren kideak heroi izendatu behar ziren”» Argia (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* 1 2 3 4 5 6 7 ««Makiaren kide izan ninduzun Ospitalepean, presoner Ravensbrücken»» Berria 2020-08-02 (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ (Ingelesez) «War, Judgment, And Memory In The Basque Borderlands, 1914-1945 (The Basque Series) - PDF Free Download» epdf.pub (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ «Nazien sarekada Ospitalepean» Berria 2021-12-21 (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ García Santamaría, Ana. (2023). «Mujeres resilientes: Demetria Carlota Gastón Ganuza, Jesusa Micaela del Campo Goñi, Suzanne Cazaux» Antzina: revista de genealogía vasca e historia local (35): 8–17. ISSN 1887-0554. (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* 1 2 «Tonba gainean loreak» Berria 2020-08-02 (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).

## Bibliografia

* Ott, Sandra (2008). War, Judgment, And Memory In The Basque Borderlands, 1914-1945. University of Nevada Press.

## Kanpo estekak

* Ravensbrückeko sarrera liburua (228. orrialdea)
* Datuak: Q131912923