# Amets Arzallus

Amets Arzallus Antia (Hendaia, Lapurdi, 1983ko azaroaren 9a) bertsolaria, kazetaria, bertso irakaslea eta idazlea da. 2013ko Bertsolari Txapelketa Nagusia irabazteaz gain, lau aldiz nagusitu da Xilaba Bertsulari Xapelketan eta beste hainbestetan Nafarroako Bertsolari Txapelketan.

## Bizitza

Jexux Arzallus bertsolari ezagunaren eta Miren Antiaren seme, eta Itsaso Arzallus eta Maddalen Arzallus bertsolariaren neba, Donibane Lohizunen jaio zen, baina txikitatik Hendaian bizi da. Aitaren eta familiaren eraginez, txikitan hasi zen bertsotan, baita kirolean ere (futbola eta pilota ditu gustuko, besteak beste). Hendaiako eta Kanboko ikastoletan eta Baionako lizeoan aritu ondoren kazetaritza ikasi zuen EHUn. Egun Argia aldizkarian eta Euskadi Irratian kolaboratzen du, eta Hendaiako bertso eskolan ere aritzen da.
2016an, Donostia izan zenean Europako kultura-hiriburua, dokumental baten protagonista izan zen Europa Transit enbaxada ibiltarien proiektuaren barruan, gatazken lekukoak izan diren edo diren europar hirien inguruan. Arzallus harremanetan egon zen exodo txipretarrarekin bizipenak eduki zituzten musikari eta poetekin.

## Bertsolaritza

Lehen plaza Beasainen egin zuen, 1992ko Gipuzkoako Eskolarteko txapelketan. Han lagun izan zituen Sustrai Colina adiskidea eta Itsaso arreba. Eskolarteko txapelketetan emaitza oparoak izan zituen.
Ordutik aurrera goren-goreneko mailan dabil. 2000ko Nafarroako txapelketan txapeldun izan zen. 2005eko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian finalera heldu zen; 2009ko Bertsolari Txapelketa Nagusian txapeldunorde izan zen, Maialen Lujanbioren ostean; eta 2013koan, berriz, txapeldun izan zen. Iparraldeko Xilaba Bertsulari Xapelketa ere irabazia du, 2008, 2010 eta 2012. urteetan.

## Lorpenak
### Txapelketak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** Txapelduna (1): 2013
** Bigarrena (2): 2009 eta 2022
** Finalean (5): 2005, 2009, 2013, 2017, 2022
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa:
** Txapelduna (4): 2000, 2001, 2002, 2003
* Xilaba Bertsulari Xapelketa:
** Txapelduna (4): 2008, 2010, 2012, 2021
** Bigarrena (1): 2016
* Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketa (2):
** 1997 (handitan)
** 1996 (txikitan)

### Sariak

* Xalto Saria (1): 1998
* Zarauzko Kopla Txapelketa (1): 2010

## Liburuak
### Bidaia kronika

* Illimani: Boliviako izpiak eta hizkiak (2006, Argia liburuak).

### Eleberria

* Ibrahima Balde eta Amets ArzallusMiñan (2019, Susa). Ibrahima Balde migrantearekin idatzitako nobela honek Zilarrezko Euskadi Saria eskuratu zuen 2020an. Eta geroago, 2021ean, Timberlake Wertenbaker idazleak ingelesera egin zuen Little brother itzulpenari English PEN ("Poets, Essayists and Novelists") elkartearen itzulpen saria eman zioten.
* Miñan antzezlanaren aurkezpenean, Saran: Amets Arzallus, Ander Lipus, Timberlake Wertenbaker, Sambou Diaby, Eihara Irazusta eta Mikel Kaye (Arg.: Guillaume Fauveau. 2024-10-15).

## Kazetari lanak

Amets Arzallus Antia kazetaria da lanbidez. Berak egindako elkarrizketa berezienetakoa, 2017an bere aita Jexux Arzallusi egindakoa izango da. Aitaren jaiotetxean egina, Goiazko Arre baserrian, Tolosaldeko Atarian argitaratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Arzallus idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Artzallus onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013» www.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-04).
* ↑ «Amets ARZALLUS — Euskal kultur erakundea» www.eke.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-04).
* 1 2 Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Amets Arzallus - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-04).
* 1 2 «Arzallus Antia, Amets - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-04).
* ↑ "Amets Arzallus protagoniza el documental del viaje de Europa Transit a Chipre" (Noticias de Gipuzkoa).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2020-11-18). «Amets Arzallus, Ibrahima Balde eta Eshkol Nevok jasoko dituzte Zilarrezko Euskadi Sariak» naiz: (Noiz kontsultatua: 2020-11-28).
* ↑ (Ingelesez) «PEN Translates awards announced» English Pen (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ «PEN Translates sarietako bat eman diote 'Miñan'-i» Berria 2021-02-10 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ Etxeleku, Iñaki. (2024-10-15). «'Miñan' antzezlana estreinatuko du Artedramak, ostiralean, Luhuson» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-04).
* ↑ ««Dena da hizkuntza, dena da politika, dena da bertsoa, dena da konpromisoa...» - Bidania-goiatz» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2021-11-26).

## Kanpo estekak

* Amets Arzallusen artikuluak, Argia astekarian
* Amets Arzallus Euskal Kultur Erakundearen webgunean
* "Miñan" liburua on-line (Susa).
* Datuak: Q12253347
* Multimedia: Amets Arzallus / Q12253347