OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Panthera gombaszoegensis

Europar jaguarra (Panthera (onca) gombaszoegensis) duela 1,5 milioi urte inguru bizi zen eta Europan bizitzeko Panthera generoko azken espeziea izan zen. Italian, Ingalaterran, Alemanian, Espainian, Frantzian eta Herbehereetan bere espezimen fosilak topatu dituzte. Euskal Herrian, Bizkaiko Luzueroko harrobian espezimen fosil bat topatu izan dute. Aditu batzuen ustetan, egungo jaguarraren (Panthera onca) azpiespeziea izan zen.

## Deskripzioa

Europar jaguarrak bere Hego Amerikako senideak baino handiagoak ziren. 70 eta 210 kg-ko pisua izanik, harrapakin handiak ehizatzeko gai izan ziren. Ekialdeko Afrikan Pleistozeno bizi zen antzeko espezie batek tigre eta lehoi antzeko teknikak zituen.

## Habitat

Europar jaguarra basotar katutzat hartu dute, egungo jaguarraren antzekoa, baina litekeena da lotura hori malguagoa izatea. Ziur asko animalia bakartia izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Turner, A.. (1997). The big cats and their fossil relatives. Columbia University Press ISBN 0-231-10229-1..
* ↑ Gallego, Juanma. (2015-07-05). «Paleontologiak mundu aldakor hau ulertzeko informazioa ematen du» Berria.
* ↑ Hemmer, H & R.-D. Kahlke. (2005). «Nachweis des Jaguars (Panthera onca gombaszoegensis) aus dem späten Unter- oder frühen Mittelpleistozän der Niederlande» Deinsea, Annual of the Natural History Museum Rotterdam: 47-57..
* ↑ independent.academia.edu
* ↑ O'Regan, H.J., A. Turner & D.M.. (2002). «Wilkinson. European Quaternary refugia: a factor in large carnivore extinction?» Journal of Quaternary Science 17 (8): 789–795..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1164873
* Multimedia: Panthera gombaszoegensis / Q1164873
* Espezieak: Panthera gombaszoegensis
# Aliota

Aliota Gavia generoko hegazti igerilaria da, hankak ahatearen gisara dituena. Buztana, mokoa eta hegoak laburrak ditu eta urpean oso igerilari trebea da. Lurralde hotzetako itsasertzeetan bizi da eta arrainak jaten ditu.

## Taxonomia

Gavia Gaviidae familia monotipikoaren kide bakarra da (era berean, egun Gaviidae Gaviiformes ordena monotipikoaren kide bakarra ere bada). Filogenetikoki, lau espezieok osatutakoa da:
* Aliota txikia (Gavia stellata)
* Aliota artikoa (Gavia arctica)
* Aliota handia (Gavia immer)
* Aliota mokozuria (Gavia adamsii)
Aliota artikoak Ozeano Barean azpiespezie bat du: Gavia arctica pacifica. Batzuen ustez, Gavia pacifica besterik da eta beste espezie bat osatzen du.
Hiru aliota espezie Euskal Herrian bizi dira.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Olson, Storrs L.. (1985). Section X.I. "Gaviiformes". in: Avian Biology 8., 212-214 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3758978
* Multimedia: Gavia / Q3758978
* Espezieak: Gavia
# Caenolestidae

Caenolestidae martsupialen familia bat da. Paucituberculata ordena monotipikoa osatzen duen talde bakarra da. Egun, sei espezie besterik ez ditu. Bertan sailkatzen dira Hego Amerikan bizi diren martsupial gehienak. Andeak bezalako animaliak talde honetakoak dira. Gaur egun familia bakarra dago bizirik, Caenolestidae, hain zuzen ere.

## Generoak

* Genero Caenolestes
** Caenolestes caniventer
** Caenolestes condorensis
** Caenolestes convelatus
** Caenolestes fuliginosus
* Genero Lestoros
** Lestoros inca
* Genero Rhyncholestes
** Rhyncholestes raphanurus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21854
* Multimedia: Caenolestidae / Q21854
* Espezieak: Caenolestidae
# Kanadar orein

Kanadar oreina edo wapitia (Cervus canadensis) Ipar Amerikan eta ekialdeko Asian bizi den Cervus generoko animalia espezie bat da. Artiodaktiloen barruko Cervinae subfamilia eta Cervidae familian sailkatuta dago

## Erreferentziak

* ↑ Erxleben, J.C.P. (1777) Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis. Göttingen.

## Ikus, gainera

* Cervidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180404
* Multimedia: Cervus canadensis / Q180404
* Espezieak: Cervus canadensis
# Hystricidae

Hystricidae ugaztunen familia bat da, karraskarien barruan sailkatuta dagoena. Mundu Zaharreko espezieak dira.

## Espezieen zerrenda

* Hystricidae familia
** Hystrix generoa
*** Acanthion azpigeneroa
**** Hystrix brachyura
**** Hystrix javanica
*** Hystrix azpigeneroa
**** Hystrix africaeaustralis
**** Hystrix cristata
**** Hystrix indica
*** Thecurus azpigeneroa
**** Hystrix crassispinis
**** Hystrix pumila
**** Hystrix sumatrae
** †Miohystrix
** †Xenohystrix
** †Sivacanthion
** Atherurus
*** Atherurus africanus
*** Atherurus macrourus
** Trichys
*** Trichys fasciculata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q302006
* Multimedia: Hystricidae / Q302006
* Espezieak: Hystricidae
# Baryonyx

Baryonyx Saurischia ordenako dinosauroen genero bat da. Lehendabiziko aztarnak Dorkingeko buztinetan topatu zituzten, eta gero, Espainia iparraldean eta Portugalen ere. Barnean espezie bakarra ezagutzen dugu, Baryonyx walkeri izenekoa. Dinosauro iktiofago bakarrenetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131006
* Multimedia: Baryonyx / Q131006
* Espezieak: Baryonyx
# Carnotaurus

Carnotaurus teropodo handiak dinosauro genero bat Hego Amerikan bizi ziren Kretazeo aldian, duela urte 72 eta milioi inguru 69,9 bitartekoa da. Espezie bakarra Carnotaurus sastrei da. Ondo kontserbatuta hezurdura bakar batetik ezaguna, Hegoaldeko best- ulertu teropodoak bat da. Hezurdura, 1984 aurkitu, Chubut Argentina probintziako agerian zen La Colonia Formazioaren arroka. Latin carno [carnis] ("haragia") eta taurus (" zezen") eratorritako, izenaren Carnotaurus esan nahi" haragi -elikadura zezena", bere zezen adar- aipamenak. Carnotaurus Abelisauridae du, teropodoak handi talde bat hegoaldeko Gondwana of mazizo batean predatorial nitxo handiak okupatu Kretazeoaren bukaeran zehar kidea eratorritako bat da. Carnotaurus -harreman filogenetikoak ezina da; bai Majungasaurus edo Aucasaurus hurbilago egon daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18510948
* Multimedia: Carnotaurus / Q18510948
* Espezieak: Carnotaurus
# Nautilus

    Artikulu hau zefalopodoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Nautilus (fitxategi kudeatzailea)».
Nautilus Nautilidae familiako zefalopodoen generoa da.

## Espezieak

* N. belauensis
* †N. cookanum
* N. macromphalus
* N. pompilius (espezie tipo)
** N. p. pompilius
** N. p. suluensis
* †N. praepompilius
* N. stenomphalus

## Erreferentziak

* ↑ Wani, R.; et al.. (2008). «First discovery of fossil Nautilus pompilius (Nautilidae, Cephalopoda) from Pangasinan, northwestern Philippines» Paleontological Research 12 (1): 89–95. doi:10.2517/1342-8144(2008)12[89:FDOFNP]2.0.CO;2..
* ↑ Ward, P.D. & W.B. Saunders. (1997). «Allonautilus: a new genus of living nautiloid cephalopod and its bearing on phylogeny of the Nautilida» Journal of Paleontology 71 (6): 1054–1064..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1324463
* Multimedia: Nautilus / Q1324463
* Espezieak: Nautilus
# Aix (generoa)

Aix Anatidae familiako egurra ahatea (Aix sponsa), eta mandarin ahate (Aix galericulata): Aix bi ahate espezie biltzen dituen generoa da.

## Espeziea

* Aix galericulata
* Aix sponsa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131450
* Multimedia: Aix / Q131450
* Espezieak: Aix
# Neofelis diardi

Borneoko pantera lainotsua (Neofelis diardi) Batu uhartetan, Borneo eta Sumatran jatorria duen neofelis generoko felidoa da. Antzinetik pantera lainotsuaren (neofelis nebulosa) azpiespeziea zela pentsatu izan zen, baina 2006. urtetik hona pantera lainotsu espezie bereiztu bezala sailkatu izan da. Beraz, neofelis generoa partekatzen du neofelis nebulosarekin, biak espezie mota ezberdinak izanik.
Neofelis diardi, neofelis nebulosa bezalaxe, iraute egoera ahulean sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ Buckley-Beason, V.A., Johnson, W.E., Nash, W.G., Stanyon, R., Menninger, J.C., Driscoll, C.A., Howard, J., Bush, M., Page, J.E., Roelke, M.E., Stone, G., Martelli, P., Wen, C., Ling, L.; Duraisingam, R.K., Lam, V.P., O'Brien, S.J.. (2006). «Molecular Evidence for Species-Level Distinctions in Clouded Leopards» Current Biology 16 (23): 2371–2376. doi:10.1016/j.cub.2006.08.066. PMID 17141620..
* ↑ Kitchener, A. C., Beaumont, M. A., Richardson, D.. (2006). «Geographical Variation in the Clouded Leopard, Neofelis nebulosa, Reveals Two Species» Current Biology 16 (23): 2377–2383. doi:10.1016/j.cub.2006.10.066. PMID 17141621..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275163
* Multimedia: Neofelis diardi / Q275163
* Espezieak: Neofelis diardi
# Caiman venezuelensis

Caiman venezuelensis Hego Amerikan Pleistozenon bizi izan zen kaiman espezie bat da, egungo caiman generoko betaurrekodun kaimanarekin estu lotuta zegoena, gaur egungo kaiman betaurrekoduna bera bizi zen habitatean bizi da, bizitza-ziklo berdintsuarekin.
Izen zientifikoa holotipoa Venezuelan topatu zutelako datorkio.

## Erreferentziak

* ↑ Daniel Costa Fortier & Ascanio Daniel Rincón. (2012). «Pleistocene crocodylians from Venezuela, and the description of a new species of Caiman» Quaternary International 305: 141–148. doi:dx.doi.org/10.1016/j.quaint.2012.03.018..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q724767
# Thylacinidae

Thylacinidae Dasyuromorphia ordenako martsupial haragijaleen familia izan zen. Garai modernoetan, espezie bakarra izan zuten, Tasmaniako tigrea (Thylacinus cynocephalus) hain zuzen ere, 1936an desagertu zena.

## Espezieak

† Thylacinidae familia
* † Badjcinus generoa
** † Badjcinus turnbulli (Oligozeno)
* † Maximucinus generoa
** † Maximucinus muirheadae (Miozeno ertaina)
* † Muribacinus generoa
** † Muribacinus gadiyuli (Miozeno ertaina)
* † Mutpuracinus generoa
** † Mutpuracinus archiboldi (Miozeno ertaina)
* † Ngamalacinus generoa
** † Ngamalacinus timmulvaneyi (Miozeno goiztiarra)
* † Nimbacinus generoa
** † Nimbacinus dicksoni ( Oligozeno - Miozeno goiztiarra)
** † Nimbacinus Richi (Miozeno ertaina)
* † Thylacinus generoa
** † Tasmaniako tigrea (Thylacinus cynocephalus), (Pliozeno-1936)
** † Thylacinus macknessi (Oligozeno - Miozeno goiztiarra)
** † Thylacinus megiriani (Miozeno)
** † Thylacinus indartsua (Miozeno goiztiarra)
** † Thylacinus rostralis
* † Tjarrpecinus generoa
** † Tjarrpecinus rothi (Miozeno)
* † Wabulacinus generoa
** † Wabulacinus ridei (Oligozeno - Miozeno goiztiarra)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31978
* Multimedia: Thylacinidae / Q31978
* Espezieak: Thylacinidae
# Thylacinus

Thylacinus Dasyuromorphia ordenako martsupial haragijaleen generoa izan zen. 1936an, ehizaren ondorioz, generoko azken espeziea (Tasmaniako tigrea) iraungitu bilakatu zen.

## Espezieak

* †Thylacinus generoa
** †Thylacinus cynocephalus
** †Thylacinus macknessi
** †Thylacinus megiriani
** †Thylacinus indartsua
** †Thylacinus rostralis
** †Thylacinus yorkellus
Hona hemen Yatesek 2015ean proposaturiko filogenia:

## Erreferentziak

* ↑ Yates, A. M.. (2015). «Thylacinus (Marsupialia: Thylacinidae) from the Mio-Pliocene boundary and the diversity of Late Neogene thylacinids in Australia» PeerJ 3: e931. doi:10.7717/peerj.931..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194340
* Multimedia: Thylacinus / Q194340
* Espezieak: Thylacinus
# Leptictidium

Leptictidium ugaztun txikien genero fosila izan zen. Kanguru, pangolin erraldoi eta gizakiekin batera, bi hanketan ibiltzeko ugaztun bakarra izan zen. Izandako bost espezieek egungo makroszelideoen antza zuten.
Europa osotik hedatuta zeuden arren, duela 35 milioi urte inguru desagertu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ McKenna, M. C, & S. K. Bell. (1997). Classification of Mammals Above the Species Level. Columbia University Press ISBN 0-231-11012-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q477725
* Multimedia: Leptictidium / Q477725
* Espezieak: Leptictidium
# Cyprinus

Cyprinus familia Cyprinidae ere bertan dauden karpa tipikoa generoko da.

## Espeziea

* Cyprinus acutidorsalis Y. H. Wang, 1979
* Cyprinus barbatus H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* Cyprinus carpio Linnaeus, 1758
** Cyprinus carpio carpio Linnaeus, 1758 (common carp)
** Cyprinus carpio haematopterus E. von Martens, 1876 (Amur carp)
* Cyprinus centralus H. D. Nguyễn & Đ. Y. Mai, 1994
* Cyprinus chilia H. W. Wu, G. R. Yang & H. J. Huang, 1963
* Cyprinus dai (V. H. Nguyễn & L. H. Doan, 1969)
* Cyprinus daliensis H. L. Chen & M. Q. Huang, 1977
* Cyprinus exophthalmus Đ. Y. Mai, 1978
* Cyprinus fuxianensis Yang et al., 1977
* Cyprinus hyperdorsalis V. H. Nguyễn, 1991
* Cyprinus ilishaestomus H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* Cyprinus intha Annandale, 1918
* Cyprinus longipectoralis H. L. Chen & H. Q. Huang, 1977
* Cyprinus longzhouensis Y. J. Yang & H. C. Hwang, 1977
* Cyprinus megalophthalmus H. W. Wu, G. R. Yang, P. Q. Yue & H. J. Huang, 1963
* Cyprinus micristius Regan, 1906
* Cyprinus multitaeniata Pellegrin & Chevey, 1936
* Cyprinus pellegrini T. L. Tchang, 1933
* Cyprinus qionghaiensis Chen-Han Liu, 1981
* Cyprinus quidatensis T. T. Nguyen, V. T. Le, T. B. Le & X. K. Nguyễn, 1999
* Cyprinus rubrofuscus Lacépède, 1803
* †Cyprinus yilongensis Yang et al., 1977
* Cyprinus yunnanensis T. L. Tchang, 1933

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134653
* Multimedia: Cyprinus / Q134653
* Espezieak: Cyprinus
# Canis anthus

Canis anthus Canis generoko kanido bat da, iparraldeko eta ipar-ekialdeko Afrikan bizi dena.

## Taxonomia

Taxona Frédéric Cuvier frantziar zoologoak deskribatu zuen 1820. urtean.
Espezieak 6 azpiespezie ditu:
* Canis anthus anthus (F. Cuvier, 1820)
* Canis anthus algirensis Wagner, 1841
* Canis anthus bea Heller, 1914
* Canis anthus lupaster Ehrenberg, 1833
* Canis anthus riparius Hemprich & Ehrenberg, 1832
* Canis anthus soudanicus Thomas, 1903

## Erreferentziak

* ↑ Cuvier, Frédéric. (1824). Histoire naturelle des mammifères. 2 Paris: Chez A. Belin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20744349
* Multimedia: Canis anthus / Q20744349
* Espezieak: Canis anthus
# Canis lupus occidentalis

Mackenzie haraneko otsoa edo Mackenzieko otsoa (Canis lupus occidentalis) tamaina handiko otso azpiespezie bat da. Mackenzie ibaiko haranetan aurkitu zen, hortik datorkio izena. Artikotik Albertako iparralderaino hedatua dago.

## Ezaugarriak

Sorbaldetaraino 80-85 cm garai da eta arren pisua 45-65 kilo artekoa da (Errekorra 1939. urtean Alaskan ehizatutako ar batek erdietsi zuen, 79 kilo pisatzen zuena).

## Elikadura

Otso hauek taldeetan ehizatzen dute eta bere harrapakinen artean bisontea, orein arrunta, elur-oreina, kanadar oreina eta idi musketaduna daude.
Mackenzieko otsoa Yellowstoneko parke nazionalean birsartua izan zen Amerikako lautadetako idien populazioak kontrolatzeko, Ipar Amerikako bobidorik ugariena eta hedatuena.

## Jokaera

Talderik handienetan bizi den otsoetariko bat da, normalean 10-12 alez osaturiko taldeetan baina 32 otsoetakoa ere izan daitezkeenetan. 900-1.500 km² artean estali dezakete beraien talde handiek.

## Erreferentziak

* ↑ IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3116028
* Multimedia: Canis lupus occidentalis / Q3116028
* Espezieak: Canis lupus occidentalis
# Hystricomorpha

Hystricomorpha terminoak (latinezko hystrix "arantzurde" eta grezierazko μορφή, morphē "forma" hitzen lotunea) definizioak asko izan ditu bere historian zehar. Zentzu zabalean, edozein karraskari (Dipodidae familiakoak izan ezik) erabiltzen dute. Beraz, Hystricognathi infraordena eta Ctenodactylidae, Anomaluridae, eta Pedetidae familiak barnean ditu.

## Familiak

Hona hemen 2002an proposaturiko sailkapena:
* Hystricomorpha goiordena
** Ctenodactyloidea goifamilia
*** Ctenodactylidae
*** Diatomyidae
** Hystricognathiformes
*** Hystricognathi
**** Hystricidae
**** Phiomorpha
***** Petromuridae
***** Thryonomyidae
***** Bathyergidae
**** Caviomorpha
***** Erethizontoidea goifamilia
****** Erethizontidae
***** Cavioidea goifamilia
****** Dasyproctidae
****** Cuniculidae
****** Dinomyidae
****** Caviidae
***** Octodontoidea goifamilia
****** Octodontidae
****** Ctenomyidae
****** Echimyidae
****** Myocastoridae
****** Capromyidae
***** Azpifamilia Chinchilloidea
****** Chinchillidae
****** Abrocomidae

## Erreferentziak

* ↑ Marivaux, L.; Welcomme, J.-L.; Vianey-Liaud, M.; Jaeger, J.-J.. (2002). «The role of Asia in the origin and diversification of hystricognathous rodents» Zoologica Scripta 31 (3): 225–239. doi:10.1046/j.1463-6409.2002.00074.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q532250
* Multimedia: Hystricomorpha / Q532250
* Espezieak: Hystricomorpha
# Hystricognathi

Hystricognathi karraskarien subordena bat bat da. Barnean infraordena bi ditu, hamazortzi familiatan banaturik.

## Familiak

* Phiomorpha infraordena
** Bathyergidae
** Hystricidae
** Petromuridae
** Thryonomyidae
* Caviomorpha infraordena
** Abrocomidae
** Capromyidae
** Caviidae
** Chinchillidae
** Ctenomyidae
** Dasyproctidae
** Dinomyidae
** Echimyidae
** Erethizontidae
** Myocastoridae
** Octodontidae

## Erreferentziak

* ↑ McKenna, Malcolm C.; Bell, Susan K.. (1997). Classification of mammals above the species level 631. New York: Columbia University Press ISSN 0-231-11012-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1063601
* Espezieak: Hystricognathi
# Caviidae

Caviidae karraskariak Hego Amerikako jatorrizko, etxeko Gineako txerri eta kapibara du, beste animalien artean, besteak beste, familia bat da. Kontinente dira aurkitu, eremu irekietan heze sabanak baso edo sasiak basamortuan izateko. Karraskarien familia honetako beste gehienak baino kide gutxiago, 18 sei generotan espezie ditu.

## Klasifikazio

* Azpifamilia Caviinae
** Cavia
*** Cavia aperea
*** Cavia porcellus
*** Cavia anolaimae
*** Cavia fulgida
*** Cavia guianae
*** Cavia intermedia
*** Cavia magna
*** Cavia nana
*** Cavia tschudii
** Galea
*** Galea musteloides
*** Galea monasteriensis
*** Galea spixi
*** Galea flavidens
** Microcavia
*** Microcavia australis
*** Microcavia niata
*** Microcavia shiptoni
* Azpifamilia Dolichotinae
** Dolichotis
*** Dolichotis patagonum
** Pediolagus
*** Pediolagus salinicola
* Azpifamilia Hydrochoerinae
** Hydrochoerus
*** Hydrochoerus hydrochaeris
** Kerodon
*** Kerodon rupestris
*** Kerodon acrobata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q685772
* Multimedia: Caviidae / Q685772
* Espezieak: Caviidae
# Actinidiaceae

Actinidiaceae landare loredunen familia txiki bat dira. Bere hiru genero eta espezieen 360 inguru ordena Ericales kideak dira.

## Generoa

* Actinidia
* Clematoclethra
* Saurauia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156666
* Multimedia: Actinidiaceae / Q156666
* Espezieak: Actinidiaceae
# Chrysochloridae

Chrysochloridae Afrosoricida ordenako ugaztunen familia da, hegoaldeko Afrikan bizi dena. Taxonomia kontuan hartuta, ez dira satorrekin nahasi behar.

## Generoak

* Eremitalpa
* Chrysospalax
* Chrysochloris
* Cryptochloris
* Carpitalpa
* Chlorotalpa
* Calcochloris
* Amblysosomus
* Neamblysomus

## Erreferentziak

* ↑ Bronner, G. N.; Jenkins, P. D.. (2005). Wilson, D. E.; Reeder, D. M eds. Mammal Species of the World. (3. argitaraldia) Johns Hopkins University Press, 71–81 or. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC .62265494.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23351
* Multimedia: Chrysochloridae / Q23351
* Espezieak: Chrysochloridae
# Kobus

Kobus sei Afrikako antilopeak, horiek guztiak dira padurak, uholde-lautadak, edo belartsua beste arlo ura gertu lotutako espezie dituen generoa da. Sexu dimorfiko dira, emakumezkoen txikiagoa izatea eta gizonezko adarrak falta dituzten.

## Espeziea

* Kobus anselli
* Kobus ellipsiprymnus
* Kobus kob
* Kobus leche
* Kobus megaceros
* Kobus vardonii

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550036
* Multimedia: Kobus / Q550036
* Espezieak: Kobus
# Capromyidae

Capromyidae karraskarien familia da, Karibeko uharteetan bizi dena. 20 espezie inguru ditu eta, horietatik, erdia desagertzeko arriskuan dago.

## Sailkapena

Capromyinae subfamilia
* Capromys
** Capromys pilorides
* Geocapromys
** Geocapromys brownii
** Geocapromys ingrahami
** Geocapromys thoracatus †
* Mesocapromys
** Mesocapromys angelcabrerai
** Mesocapromys auritus
** Mesocapromys nanus
** Mesocapromys sanfelipensis
* Mysateles
** Mysateles melanurus
** Mysateles garridoi
** Mysateles prehensilis
* Hexobolodon
** Hexobolodon phenax
Isolobodontinae subfamilia
* Isolobodon
** Isolobodon montanus
** Isolobodon portoricensis
Plagiodontinae subfamilia
* Plagiodontia
** Plagiodontia ipnaeum†
** Plagiodontia aedium
** Plagiodontia araeum†
* Rhizoplagiodontia
** Rhizoplagiodontia lemkei†

## Kanpo estekak

* Datuak: Q651787
* Multimedia: Capromyidae / Q651787
* Espezieak: Capromyinae
# Tenrecidae

Tenrecidae Afrosoricida ordenako ugaztunen familia da, Madagaskar eta Afrika kontinentaleko leku batzuetan bizi dena.

## Espezieak

* Geogalinae subfamilia
** Geogale
*** Geogale aurita
* Oryzorictinae subfamilia
** Limnogale
*** Limnogale mergulus
** Microgale
*** Microgale brevicaudata
*** Microgale cowani
*** Microgale dobsoni
*** Microgale drouhardi
*** Microgale dryas
*** Microgale fotsifotsy
*** Microgale gracilis
*** Microgale gymnorhyncha
*** Microgale jobihely
*** Microgale longicaudata
*** Microgale monticola
*** Microgale nasoloi
*** Microgale parvula
*** Microgale principula
*** Microgale pusilla
*** Microgale soricoides
*** Microgale taiva
*** Microgale talazaci
*** Microgale thomasi
** Oryzorictes
*** Oryzorictes hova
*** Oryzorictes tetradactylus
* Potamogalinae subfamilia
** Micropotamogale
*** Micropotamogale lamottei
*** Micropotamogale ruwenzorii
** Potamogale
*** Potamogale velox
* Tenrecinae subfamilia
** Echinops
*** Echinops telfairi
** Hemicentetes
*** Hemicentetes nigriceps
*** Hemicentetes semispinosus
** Setifer
*** Setifer setosus
** Tenrec
*** Tenrec ecaudatus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23340
* Multimedia: Tenrecidae / Q23340
* Espezieak: Tenrecidae
# Talpa

Talpa satorren familiako genero bat da. Generoak egun bederatzi espezie ditu, Europan eta mendebaldeko Asian bizi direnak. Sailkatua izateko lehenengo taxonetariko bat izan zen, hori zela eta, Linnaeusek satorren latinezko izena eman zion.

## Espezieak

* Talpa altaica
* Talpa caeca
* Talpa caucasica
* Sator arrunt (Talpa europaea)
* Talpa davidiana
* Talpa levantis
* Sator itsu (Talpa occidentalis)
* Talpa romana
* Talpa stankovici
* Talpa tyrrhenica'' †

## Erreferentziak

* ↑ Benito, C.S.; Martinez, N.L.. (1977). «El yacimiento de Escobosa de Calatanyazor (Soria) y su aportacion a la bioestratigraphia del Neogeno de la meseta castellana» Trabajos Sobre Neogeno-Cuaternario in: Round-table on mastostratigraphy of the W. Mediterranean Neogene. (Madril) 7: 35–40..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q650143
* Multimedia: Talpa / Q650143
* Espezieak: Talpa
# Argonauta (generoa)

    Artikulu hau generoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Argonauta (argipena)».
Argonauta muskuilu zefalopodoen generoa da. Emeek 15 zentimetro dute luzeran; olagarroaren antza izaten dute; karaitz zurizko maskor mehe hauskorra egiten dute, erruna babesteko. Arrek 2 edo 3 zentimetro bakarrik dute luzeran eta ez dute maskorrik. Itsaso beroetan bizi dira. Argonautidae familia, egun monotipikoa dena, osatzen dute.

## Espezieak

* Argonauta (Argonauta argo)
* †Argonauta absyrtus
* Argonauta bottgeri
* Argonauta cornuta
* Argonauta hians
* †Argonauta itoigawai
* †Argonauta joanneus
* Argonauta nodosa
* Argonauta nouryi
* †Argonauta oweri
* Argonauta pacifica
* †Argonauta sismondai
* †Argonauta tokunagai

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Saul, L. & C. Stadum. (2005). «Fossil Argonauts (Mollusca: Cephalopoda: Octopodida) From Late Miocene Siltstones Of The Los Angeles Basin, California» Journal of Paleontology 79 (3): 520–531. doi:10.1666/0022-3360(2005)079<0520:FAMCOF>2.0.CO;2. ISSN 0022-3360..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2050688
* Multimedia: Argonauta / Q2050688
* Espezieak: Argonauta