# Xiomara Laugart

Xiomara Laugart Sanchez (Guantánamo, Kuba, 1960ko irailaren 8a) Massachusettsen bizi den kubatar abeslaria da. Estatu Batuetara emigratu aurretik, Laugartek karrera luzea izan zuen Nueva Trova/ Troba Berria delako mugimendu kubatarrean. 17 album baino gehiago grabatu ditu.

## Lehen urteak eta lehen urratsak musikan

Xiomara Laugart Guantánamon jaio zen. Unibertsitateko ikasketak egin zituen eta Ekonomian graduatu zen. Orduan, hirurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan oso ezagua Troba berria-ren bidez hasi zuen bere karrera musikala, protesta politiko musikalaren mugimenduaren bidez. Musika ikasketak Ignacio Cervantes Lanbide Hobekuntzako Eskolan egin zituen. 1985ean ekin zion ibilbide artistikoari.
Haren hasiera nahiko bizia izan zen, eta azkar hartu zuen parte nazioarteko agertokietan. 1979an, Berlingo Abesti Politikoaren Jaialdian parte hartu zuen. 1980an Nikaraguara joan zen Pinos Nuevos Taldearekin, Gazteriaren Uhartean. Hurrengo urtean, Berlingo Abesti Politikoaren Jaialdian parte hartu zuen berriro gonbidatu gisa, eta urte horretan bertan hirugarren saria lortu zuen Sotxin (Sobietar Batasuna) Abesti Politikoaren Interpretazio Lehiaketan.
1980an hirugarren postua lortu zuen Adolfo Guzmán de Música Cubana lehiaketaren interpretazioan; V. Jaialdian eta Trova Berriko Aktiboan, VI. Gailurrean eta Carifestan parte hartu zuen. Isla de la Juventud Guiñol Antzerki taldekoa izan zen. Aconcagua y Talla Extra (X-L) taldeko kidea izan zen eta, denbora batez, Alberto Toscarekin lan egin zuen. 1982an, Cafe - Concert de Mexikon abestu zuen, eta Ertamerikan 'Interbentziorik ez' delakoan parte hartu zuen eta Holandan zein Belgikan Desarmea zela eta. Urte berean Frantziara joan zen. Mexikon ohikoa zen, eta 1984an itzuli zen azteken herrialdera. Urte horretan bertan parte hartu zuen Sopoten (Polonia) antolatutako Abesti Politikoaren Jaialdian, eta gero bira bat egin zuen Hondurasen eta Costa Rican.

## Musika estiloa

Haren ahotsak oso erregistro zabala du, baina tonu altuengatik nabarmentzen da. Bolerotik saltsara, dantzatik guaratxara, jazzera eta funk sofistikatuagoetara jotzeko aukera ematen dion erritmoaren zentzu bizi eta aparta erakusten du. Atrapando espacios, Qué manera de quererte, Hoy mi Habana, Se fue, Ni un ya no estás edo ¡Oh melancolía! dira bere errepertorioko gai batzuk, interpretea Floridako hegoaldeko eszenatokietan aurkezten den aldiro txalotu egiten diren abestiak.
Meme Solís kubatar konpositore ospetsuarekin duen harreman estuaz ari dela-eta, Xiomara Laugartek zera dio:
   "Meme Solís maisua izan zen Miamin sartu ninduen lehen pertsona. Meme izan da nire aholkularia hiri horretan, eta urteetan jarraitzen zuen eta orain nire kontzertuetara doan publiko berri bati ateak irekitzeko ardura izan du.

## 2003-2005: Yerba Buena eta zinemarako musika

AEBn erradikalizatu ondoren, musikari latindar batzuekin harremanetan jarri zen; besteak beste, Descemer Bueno eta Cucú Diamantes. Hasieran, New Yorken bizi zela, Yerba Buena izeneko fusio-banda afrolatindarraren kide sortzaile eta kantari liderra izan zen Laugart. Haren musika Estatu Batuetako “Dirty Dancing: Havana Nights” filmeko tracken artean dago. Musika ere ikus daiteke Kubako eta Alemaniako “Un paraíso Bajo las Estrellas” koprodukzioan. New Yorkeko Zinc Bar mitikoan egindako hileroko galak prentsak eta zaleek 'legendak' izan zirela diote.

## 2007-2008: Celia: La Vida y Música de Celia Cruz

2007an, Celia Cruz protagonistaren rola izan zuen kantari kubatar amerikarraren bizitzaren omenez egindako Celia: La Vida y Música de Celia Cruz musikalean, Broadwayko zirkuituetatik kanpo. Celia lana New Yorkeko New World Stages korroan ere estreinatu zen, 2007ko irailaren 26an, hurrengo urteko maiatzaren 25era arte iraun zuen musikala. Bira-aldi hartan, musikalak geldialdiak egin zituen Chicago, Los Angeles, Miami, Dallas, Washington Hiria eta Bostonen, baita Hego Amerikara egindako bisita ere. Musikalak lau sari irabazi zituen 2008an (Latindar Aktoreen Elkarte Hispanikoa, ingelesezko siglengatik).

## Diskografia
### Lankidetzak

* I Was Born, But... (2001)

### Yerba Onarekin

* President Alien (2003)
* Island Life (2005)

### Bakarrik

* Como algo que quema (1993)
* Ensueños. Tributo a Pablo Milanés (1995)
* Xiomara (2006)
* Que Manera De Quererte (2007)
* Alguien Me Habló De Amor (2007)
* La Voz (2010)
* Tears and Rumba (2015)
* Barrio secreto (2015)

## Sariak

* 1980an hirugarren saria lortu zuen Sotxin (Sobietar Batasuna) Abesti Politikoaren Interpretazio Lehiaketan.
* 1980an hirugarren postua lortu zuen Adolfo Guzmán de Música Cubana lehiaketaren interpretazioan.

## Ikus, gainera

* Kubako musika

## Erreferentziak

* 1 2 «The Arsht Center's Entertaining Summer» Miami Herald (Miami Herald).
* 1 2 Johnson, Catalina Maria. «Xiomara Laugart: The Voice of Cuba» Chicago Music.
* 1 2 Gans, Andrew. «Laugart Will Star in New Celia Musical; Casting Complete» Playbill.
* ↑ Moore, Robin. (2004). «Transformations in Cuban Nueva Trova, 1965-95» Ethnomusicology 47 (1): 1-41..
* ↑ «Xiomara Laugart: esa manera de querer» elnuevoherald.
* ↑ Domínguez, Robert. «Xiomara Laugart's Honored and Nervous to Play Queen of Salsa Onstage» New York Daily News.
* ↑ «Un paraíso bajo las estrellas (2000)» FilmAffinity.
* ↑ Laugart Will Star in New Celia Musical; Casting Complete. .
* ↑ «Celia Musical — Based on Life of Celia Cruz — to Play New World Stages» Playbill.
* ↑ «Celia» Lortel Archives.
* ↑ «Yerba Buena» Spotify.
* ↑ «Artist: Xiomara Laugart» Chesky Records.

## Kanpo estekak

* Bideoa: Xiomara Laugart, Hoy mi habanera abestia kantatzen, 2019
* Bideoa: Xiomara Laugart en vivo, 2010
* Xiomara hainbat bideotan abesten
* Celia Cruz musikaleko kantak
* Datuak: Q8044705