# Zorrotza–Zorrozgoiti geralekua

Zorrotza–Zorrozgoiti Euskal Herriko Bizkaiko tren eta autobus geraleku bat da, Bilbo udalerriko Zorrotza auzoan kokatuta dagoena.
Geralekua 1890eko abenduaren 5an ireki zen.

## Egoera

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Leon: 5,136 kilometro-puntua
* Bilbo — Santander: 5,136 kilometro-puntua

## Sarbideak

* Zorrotza-Kastrexana errepidea, 34

## Historia

Kadagua ibaiaren arroan trenaren behin betiko proiektua Victor Txabarri, Manuel Allendesalazar, Enrique Aresti eta Ramón Bergé ingeniariek aurkeztu zuten 1888ko maiatzean. Urte bereko uztailean onartu zen. Burdinbidea onura publikokotzat jo zen, 99 urterako ustiapen batekin. Kadaguako Trenbidearen Konpainia 1888ko uztailaren 2an eratu zen kudeatzeko. Linea Zorrotzan abiatu behar zen, Bilbotik Portugaleterako burdinbideak auzo horretan zuen geltokian.
Burdinbidea 1890eko abenduaren 5an inauguratu zen. Urtean gutxienez 96 000 bidaiari garraiatzeko asmoa zuten, eta jarduerak hasi eta lau urte eskasera 219 504 bidaiari mugitzen zituzten. Geraleku hori burdinbidearen gainerakoarekin batera inauguratu zen 1890eko abenduaren 5an.
1898an sortu zen Bilbo-Santander burdinbidea, Zorrotza-Balmaseda trenbidea Santander-Solares eta Zalla-Solares burdinbidetarekin lotu ondoren, Bilbo eta Santander arteko ibilbideak ahalbidetuz.
1972an FEVE eragileak trenbideen ustiapena bere esku hartu ondoren, 1975ean Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak lotu zituen Arangurengo geltokian. Handik aurrera bai Santanderretik bai Leonetik zetozen trenek trenbide beretik heltzen dira Irauregira. Lutxanako eta Roblako saihesbideak zama-garraiorako trenentzako besterik ez ziren mantendu.
1994an Bilbo-Leon burdinbidea itxi ostean, trenek Balmasedako geltokira baino ez ziren heltzen. 2003an berriro ireki zen Bilbo-Leon burdinbidea, batipat Robla kotren turistiko zerbitzua ezartzeko, eta baita egunean zentzu bakoitzeko tren bat jartzeko. Bere aldetik, Bilbo-Santander burdinbidea irekita mantendu zen, gaur egun egunean zentzu bakoitzeko hiru tren daudelarik.
Bilbo-Leon burdinbideari dagokionez, 2009an Galtzarako geralekura luzatuta, trenek aldiriko zerbitzua egiten dute Bilbora arte, eta tren bat ibiltzen da 30 minutuko maiztasunaz. Burdinbide hau, aipatutakoen artean guztiz elektrifikatuta dagoen bakarra da.

## Geralekua

Geralekua, Zorrotza izena zuena, Zorrotza–Zorrozgoiti izenara aldatu zen Zorrotzako geltokitik bereizteko.
Geralekuak sarbide bakarra du, eskaileraz zein arrapalaz irisgarri. Nasa aldaketa pasonibela gurutzatuz egiten da.

## Zerbitzuak
### Eskualdeko trenak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| R3 | Bilbo Concordia | Ametzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Mimetiz • Traslaviña • Artzentales • Villaverde Turtzioz • Karrantza • Gibaja • Udalla • Marron • Limpias • Treto • Cicero • Gama • Beranga • Hoz de Anero • Villaverde de Pontones • Puente Aguero • Orejo • Heras • Astillero • Maliaño • Valle Real • Nueva Montaña • Valdecilla | Santander⁠ |
| R4 | Bilbo Concordia | Ametzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Aranguren–Geralekua • Zalla • Balmaseda • Arla–Berron • Ungo–Nava • Mercadillo • Cadagua • Bercedo • Quintana • Espinosa de los Monteros • Redondo • Sotoscueva • Pedrosa • Dosante–Cidad • Robredo–Ahedo • Soncillo • Arija • Llano • las Rozas • Montes Claros • los Carabeos • Mataporquera • Cillamayor • Salinas de Pisuerga • Vado–Cervera • Castrejon de la Peña • Villaverde–Tarilonte • Santibañez de la Peña • Guardo–Geralekua • Guardo–Geltokia • la Espina • Valcuende • Puente Almuhey • Cerezal de la Guzpeña • Prau de la Guzpeña • Llama de la Guzpeña • Valle de las Casas • Sorriba • Cistierna • la Ercina • Boñare • la Veciella • Matallana de Toriu • San Feliz • Asuncion/Universidad | Leon Matallana |

### Aldiriko trenak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| R3b | Bilbo Concordia | Ametzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Gueñes • Aranguren–Geltokia • Mimetiz • Traslaviña • Artzentales • Villaverde Turtzioz | Karrantza |

### Hiriko autobusak

Zorrotza-Kastrexana 25 :
iea  Bilbobus 18  Zorrotza → San IgnazioZorrotzabaso (12) • Zazpilanda / Pinadia • Zazpilanda / Bidegain • Zorrotza-Kastrexana 25   • Fray Juan 35 • Fray Juan 11   • Montevideo / (Olabeaga) • Montevideo / Santa Ana • Montevideo / (Ospitalea)   • Basurto / Aita Donostia   • Autonomía 43   • Iparraguirre 63 • Iparraguirre (42) / Bizkaia plaza • Iparraguirre 29 • Museo 1 / Henao • Deustuko Zubia • San Pío X / H. Aguirre • San Pedro / Eliza • L. Aguirre 42 / Bidarte   • Don Bosco / Ugarteko • L. Aguirre (89) / Sarriko   • L. Aguirre 140 / Residencia • L. Aguirre 154 • L. Aguirre 172 / Levante plaza   • L. Aguirre 179  
iea Bilbobus 85  Zazpilanda → AtxuriZorrotzabaso (12) • Zazpilanda / Pinadia • Zazpilanda Bidegain • Zorrotza-Kastrexana 25 • Fray Juan 35 • Fray Juan 11 • Montevideo / (Olabeaga) • Montevideo / Santa Ana • Montevideo / (Ospitalea) • Basurto / Aita Donostia • Autonomía 43 • Autonomía 13 • Autonomía 1 • Hurtado Amézaga 15 • Hurtado Amézaga 1 / Geltokia • Arenal / Arriaga • Muelle de la Merced • Cortes (2) • Olano (4) • Dieciséis de Agosto
iea Bilbobus 88  Kastrexana → IndautxuZubileta 74 • Zorrotza-Kastrexana / (Puente del Diablo) • Zorrotza-Kastrexana 185 • Zorrotza-Kastrexana / (Sta. Águeda) • Zorrotza-Kastrexana 77 • Zazpilanda 7 • Zorrotza-Kastrexana 25 • Montevideo / (Olabeaga) • Montevideo / Santa Ana • Montevideo / (Ospitalea) • Basurto / Aita Donostia • Autonomía 43 • Gregorio la Revilla 35 • Urrutia 1
iea Bilbobus G6Plaza Biribila → ZorrotzaGran Vía 8 • Gran Vía 36 • Gran Vía 40 • Gregorio la Revilla 2 • Gregorio la Revilla 22 • Gregorio la Revilla 36 • Autonomía 50 • Basurto / Briñas • Ospitalea • Basurtubekoa / Iparralde • Basurtugorta 1 • Auntzetxeta (18) • Auntzetxeta 7 • Lezeaga 9 • Basurtu-Kastrexana (65) • Basurtu-Kastrexana (125) / Albergue • Basurtu-Kastrexana / (Altamira) • Altamira • Zorrotzabaso (12) • Zazpilanda / Pinadia • Zazpilanda / Bidegain • Zorrotza-Kastrexana 25
iea Bilbobus G6Zorrotza → Plaza BiribilaZorrotza-Kastrexana 25 • Montevideo / (Olabeaga) • Montevideo / Santa Ana • Montevideo / (Ospitalea) • Basurto / Aita Donostia • Autonomía 43 • Gregorio la Revilla 35 • Gregorio la Revilla 17 • Gregorio la Revilla 1 • Gran Vía 43 • Gran Vía 37 • Gran Vía 8 :

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Zorrotza-Zorrozgoiti (geralekua)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ Iberiar Penintsulako trenbide txikietako historia. Fundación de los Ferrocarriles Españoles DL 2005 ISBN 84-88675-97-6. PMC 804307216. (Noiz kontsultatua: 2021-05-23).
* ↑ Roblatik Balmasedarako trenaren kronologia. Via Libre aldizkaria, 465. zenbakia. 2003ko ekaina.
* ↑ «Santaderretik Bilbora Trenbidearen Konpainia» web.archive.org 2016-02-03 (Noiz kontsultatua: 2021-05-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) Asociación Burgalesa de Amigos del Ferrocarril. «Bilbo-Robla burdinbidea: geltokiak» (Noiz kontsultatua: 2014-08-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) Asociación Burgalesa de Amigos del Ferrocarril. «Bilbo-Robla burdinbidea: ibilbidea» (Noiz kontsultatua: 2014-08-31).
* ↑ Treneando. «Fevek geraleku berri bat inauguratu zen Balmasedan» (Noiz kontsultatua: 2013-04-07).

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q12269412
* Multimedia: Zorrotza–Zorrozgoiti train station / Q12269412
iea  Bilboko Renfe Aldiriak :
| | Santa Ageda | Zorrotza–Zorrozgoiti | Basurto | |
| Leon–Matallana | | | | Bilbo–Concordia |