# Apirilaren 26

Apirilaren 26a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hamaseigarren eguna da, 117garrena bisurteetan. 249 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak :
| Euskal Herrian Pierre Garat Gouteyron Jaiotza: Bordele eta Uztaritze, 1762 eta 1754 Heriotza: Paris, 1823ko martxoaren 1a Manuel Alejandro García Jaiotza: Gasteiz, 1986 Ricardo Gartzia Villoslada Jaiotza: Los Arcos, 1900 Heriotza: Azpeitia, 1991ko urtarrilaren 7a Ekhi Senar Jaiotza: Barañain, 1990 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... | Munduan Eugène Delacroix Jaiotza: Saint-Maurice, 1798 Heriotza: Paris, 1863ko abuztuaren 13a Ludwig Wittgenstein Jaiotza: Neuwaldegg, 1889 Heriotza: Cambridge, 1951ko apirilaren 29a David Hume Jaiotza: Edinburgo, 1711 $^{(juliotaregutegia)}$, 1711 eta 1711 Heriotza: Edinburgo, 1776ko abuztuaren 25a John James Audubon Jaiotza: Les Cayes $^{(en)}$ , 1785 eta 1785 Heriotza: New York, 1851ko urtarrilaren 27a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... |
Heriotzak :
| Euskal Herrian Conchita Montenegro Jaiotza: Donostia, 1911ko irailaren 11 eta 1912ko irailaren 11 Heriotza: Madril, 2007 Horacio Martínez Jaiotza: Bilbo, 1902ko abenduaren 29a Heriotza: Paris, 1985 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... | Munduan Bjørnstjerne Bjørnson Jaiotza: Kvikne $^{(en)}$ , 1832ko abenduaren 8a eta 1832 Heriotza: Paris, 1910 Arnold Sommerfeld Jaiotza: Königsberg, 1868ko abenduaren 5a Heriotza: Munich, 1951 Srinivasa Aiyangar Ramanujan Jaiotza: Erode $^{(en)}$ , 1887ko abenduaren 22a Heriotza: Kudanthaiyan $^{(en)}$ , 1920 Count Basie Jaiotza: Red Bank, 1904ko abuztuaren 21a Heriotza: Hollywood, 1984 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... |
Gertaerak :
Jabetza Intelektualaren Munduko Eguna, Txernobylgo hondamendia gogoratzeko nazioarteko eguna
Gernikako hondakinak.
1937 - Kondor Legioa alemaniarrak, Espainiako faxisten oniritziarekin, Gernika bonbardatu zuten merkatu egunean eta 120-300 herritar hil (irudian).
1964 - Tanganika and Zanzibar batu eta Tanzania eratu zuten.
1986 - Txernobyl hirian zentral nuklearrak eztanda egin zuen, historiako istripu nuklear larriena (7. maila).
+ Gertaera gehiago... :
Egutegia :
Apirila
Al
As
Az
Og
Or
Lr
Ig
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
2024 :
Aurreko eta hurrengo urteetan
2021: Astelehena
2022: Asteartea
2023: Asteazkena
2025: Larunbata
2026: Igandea
2027: Astelehena :
Izendegia :
Santutegia:
Isidoro Sibiliakoa, Kleto, Eztebe Permekoa
Seaska egutegia:
Gernika eta Xaho. :

## Gertaerak
### Euskal Herria

* 1937 – Alemaniako Kondor Legioak Gernika bonbardatu zuen.
* 1980 – Egin bahitu zuen Espainiako Poliziak. Eskolako liburu gorriaren hainbat atal zituen barnean zenbaki hark. Frankismoaz geroztik egunkari bat bahitu zen lehen aldia izan zen.
* 1990 – Euskal Herrian Euskarazeko zazpi kide atxilotu zituen Espainiako Poliziak, erdara hutsezko trafiko seinaleak ezabatzeagatik.
* 2008 – Durango (Bizkaia): Herrizaingo Sailak Herri Batasunako 30. urteurrena ospatzeko debekatutako ekitaldietan, Ertzaintzak hamairu lagun atxilotu zituen izandako istiluetan parte hartu zutelakoan.
* 2014 – Espainiako Gobernuak Gipuzkoako Foru Aldundiaren jauregian Espainiako bandera jartzea inposatu ostean, Aldundiak Donostiako Gipuzkoa plazan Ikurrinari omenaldia ekitaldia egin eta Inaxio Kortabarria futbolari ohiak masta batera igoarazi zuen.
* 2018 – La Manada auziaren sententzia erabakiak amorrua eta protesta piztu zituen Iruñean, Euskal Herrian eta Espainiako hainbat tokitan.
* 2021- David Beriain eta Roberto Fraile euskal kazetariak Burkina Fason desagertu ziren dokumental bat egiten ari zirela. Hurrengo egunean talde armatu batek eginiko eraso batean hil egin zituztela jakitera eman zen.

### Mundua

* 1921 – Armenian Armenia Menditsuko Errepublika aldarrikatu zuten.
* 1986 – Txernobilgo zentral nuklearren istripua.
* 2001 – Junichiro Koizumi Japoniako lehen ministro bilakatu zen.
* 2005 – Siriak Libanon zituen bere soldaduak atera zituen, nazioarteko presioa dela eta.
* 2008 – Itsas-lapurrek Somalian bahitutako Playa de Bakio euskal herritar atun-ontziko marinelak askatu zituzten.

## Arte eta kultura
### Euskal Herria

* 2006 – Miren Azkarate sailburuak Guernica koadroa Guggenheim Bilbao Museora aldi baterako ekartzeko eskaera egin zuen.
* 2006 – Bernardo Atxaga idazleak New Yorkeko nazioarteko literatura festibalean parte hartu zuen.

### Mundua
## Kirolak
### Euskal Herria

* 1959 – Latasa eta Luxiaren arteko aizkora apustua
* 2012 – Bilboko Athletic Kluba Euskal Herriko futbol taldeak Lisboako Sporting portugaldar taldeari San Mames estadioan 3-1 irabazi ondoren Bukarest hirian UEFA Europa League txapelketako finalerdietara iragan zen.

### Mundua
## Jaiotzak
### Euskal Herria

* 1575 – Maria Medici, Nafarroako eta Frantziako erregina (h. 1642).
* 1762 – Pierre-Jean Garat, Frantziako Orfeo, Lapurdiko opera-abeslari eta musikagile ospetsua (h. 1823).
* 1781 – Juan Jose Mogel, euskal idazlea (h. 1849).
* 1814 – Jean Iribarne, zuberoar idazlea (h. 1890).
* 1823 – Pedro Prudentzio Hualde, euskal idazle, itzultzaile eta Bidankozeko erretorea (h. 1879).
* 1847 – Cleto Zabala, bizkaitar musikagilea (h. 1912).
* 1881 – Edmund Vansteenberghe, Baionako apezpikua, Winnezeelen (h. 1943).
* 1885 – Antonio Amundarain, gipuzkoar antzerkigile eta idazlea (h. 1954).
* 1900 – Ricardo Gartzia Villoslada, nafar historialaria (h. 1991).
* 1906 – Juan Thalamas Labandibar, gipuzkoar apaiza, filosofo, idazle, poeta eta soziologoa (h. 1981).
* 1911 – Henri Hell, lapurtar saskibaloi jokalaria (h. 1979).
* 1919 – Xabier Alvarez de Eulate, euskal artista eta fraidea (h. 2012).
* 1925 – Angelita Alberdi, gipuzkoar erraketista.
* 1947 – Cosme Cortazar, bizkaitar aktorea (h. 1993).
* 1949 – Mikel Mindegia, nafar aizkolaria, Euskal Herriak eman duen onenetakoa.
* 1951 – Marisa Barrena, bizkaitar maistra, psikopedagogoa, euskaltzalea eta feminista.
* 1956 – Francisco Javier López Izkue, nafar txirrindulari ohia.
* 1973 – Txema del Olmo, bizkaitar txirrindulari ohia.
* 1975 – Iker Urreizti, gipuzkoar saskibaloi jokalaria.
* 1979 – Bea Salaberri, baxenabartar idazlea.
* 1986 – Manuel Alejandro García, arabar futbolaria.
* 1990 – Ekhi Senar, nafar futbolaria.
* 1991 – Laura Goldarazena, gipuzkoar arraunlaria.

### Mundua

* 121 – Marko Aurelio, erromatar enperadorea (h. 180).
* 1648 – Petri II.a Portugalgoa, baketsua, Portugalgo erregea (h. 1706).
* 1711 – Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, frantziar idazlea, Ederra eta Piztia ipuinaren bertsioari esker ezaguna (h. 1780).
* 1774 – Leopold von Buch, alemaniar geologo eta paleontologoa (h. 1853).
* 1782 – Maria Amalia Napolikoa eta Siziliakoa, Frantziako erregina ezkontidea (h. 1866).
* 1785 – John James Audubon, frantziar ornitologo, naturalista eta margolaria (h. 1851).
* 1786 – Marie-Pauline Soyer, frantziar grabatzailea (h. 1871).
* 1798 – Eugène Delacroix, frantziar margolaria (h. 1863).
* 1812 – Alfred Krupp, alemaniar industria-gizona (h. 1887).
* 1822 – Francisco Coello, espainiar kartografo eta militarra (h. 1898).
* 1856 – Joseph Ward, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1930).
* 1861 – Rudolf Stöger-Steiner von Steinstätten, Austro-Hungariako armadako koronel-jenerala eta Austria-Hungariako azken Gerra Ministroa (h. 1921).
* 1863 – Arno Holz, alemaniar idazlea (h. 1929).
* 1865 – Akseli Gallen-Kallela, finlandiar margolaria (h. 1931).
* 1879 – Owen Willans Richardson, britainiar fisikaria, 1928ko Fisikako Nobel Saria (h. 1959).
* 1884 – Marcellí Domingo, kataluniar politikaria (h. 1939).
* 1888 – Anita Loos, estatubatuar aktore, eleberrigile, antzerkigile eta gidoilaria (h. 1981).
* 1889 – Ludwig Wittgenstein, austriar filosofoa (h. 1951).
* 1894 – Rudolph Hess, Alemania Naziko politikaria (h. 1987).
* 1897 – Douglas Sirk, alemaniar zinema zuzendaria (h. 1987).
* 1898 – Vicente Aleixandre, espainiar olerkaria, 1977ko Literaturako Nobel Saria (h. 1984).
* 1899 – Juana Mordó, arte-merkataria (h. 1984).
* 1900 – Charles Francis Richter, estatubatuar geofisikaria, Richter eskalaren sortzailea (h. 1985).
* 1904 – Xenofon Zolotas, Greziako lehen ministroa (h. 2004).
* 1905 –
** Raúl Leoni, Venezuelako presidentea (h. 1972).
** Jean Vigo, frantziar zinema zuzendaria (h. 1934).
* 1907 – Ilias Tsirimokos, Greziako lehen ministroa (h. 1968).
* 1909 – Luigi Marchisio, italiar txirrindularia (h. 1992).
* 1912 – A. E. van Vogt, kanadar-estatubatuar zientzia-fikziozko idazlea (h. 2000).
* 1914 – Bernard Malamud, estatubatuar idazlea (h. 1986).
* 1916 – Morris West, australiar idazlea (h. 1999).
* 1917 – Ieoh Ming Pei, estatubatuar arkitektoa (h. 2019).
* 1918 – Fanny Blankers-Koen, Etxekoandre hegalaria, herbehereetar atleta, 1948ko Olinpiar Jokoetan lau urrezko dominaren irabazle (h. 2004).
* 1927 – Anne McLaren, britainiar biologoa, garapen biologiaren arloan aitzindaria (h. 2007).
* 1932 –
** Francis Lai, frantziar soinu-banda konpositorea (h. 2018).
** Michael Smith, britainiar-kanadar kimikaria, 1993ko Kimikako Nobel Saria (h. 2000).
* 1933 –
** Carol Burnett, estatubatuar aktore eta umorista.
** Arno Allan Penzias, estatubatuar fisikaria, 1978ko Fisikako Nobel Saria (h. 2024).
* 1934 –
** Maria Barmitx, nenetsera irakasle eta ikerlaria (h. 2023).
** Esteban Sánchez, espainiar piano-jotzailea (h. 1997).
* 1935 - Sheila Tobias, unibertsitateko administratzaile estatubatuarra, matematika eta zientzietako genero-arrakala aztertu zuena unibertsitate mailan (h. 2021).
* 1938 –
** Hudson Austin, grenadar militar eta politikaria (h. 2022).
** Nino Benvenuti, italiar boxeolari ohia.
* 1940 – Margaret Cruikshank, estatubatuar idazle feminista lesbiana eta akademikoa.
* 1941 – Claudine Auger, frantziar aktore eta modeloa (h. 2019).
* 1943 – Peter Zumthor, suitzar arkitektoa.
* 1945 – Jorge Serrano Elías, Guatemalako presidente ohia.
* 1948 – Jon Ramon Aboitiz, euskal jatorriko filipinar enpresaburua (h. 2018).
* 1951 – Tito Valverde, espainiar aktorea.
* 1953 –
** Leonardo Dantés, espainiar abeslaria.
** Arved Fuchs, poloen esploratzaile eta idazle alemaniarra.
* 1954 – Alan Hinkes, ingeles alpinista.
* 1956 – Imanol Arias, espainiar aktorea.
* 1957 – Gert Engels, alemaniar futbolari ohia eta entrenatzailea.
* 1959 – Rosa Estiarte, kataluniar igerilari olinpikoa (h. 1985).
* 1960 – Yolanda Flores, espainiar kazetaria, esataria eta telebistako aurkezlea.
* 1961 – Anthony Cumia, estatubatuar irrati esatari eta umorista.
* 1962 –
** María del Monte, espainar sevillana eta kopla kantaria.
** Matteo Messina Denaro, Siziliako mafiaren buruzagietako bat (h. 2023).
* 1967 – Marianne Jean-Baptiste, ingeles aktorea.
* 1968 – Timothy McVeigh, estatubatuar hiltzailea (h. 2001).
* 1970 – Melania Trump, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama.
* 1973 – Lindita Ahmeti, albaniar-mazedoniar poeta eta itzultzailea (h. 2024).
* 1975 – Joey Jordison, estatubatuar musikaria eta musikagilea, Slipknot taldearen sortzaileetako bat (h. 2021).
* 1977 –
** Samantha Cristoforetti, italiar astronauta, Europako Espazio Agentziaren hirugarren eta Italiako lehen emakumezko astronauta.
** Roxana Saberi, estatubatuar kazetaria.
* 1978 – Stana Katic, kanadar aktorea.
* 1980 –
** Jordana Brewster, estatubatuar aktorea eta modeloa.
** Channing Tatum, estatubatuar aktore, dantzari, ekoizle eta modeloa.
* 1982 – Joanne Gobure, nauruar poeta.
* 1987 – Jon Henrik Fjällgren, kolonbiar-suediar abeslari samia.
* 1988 – Macarena García, espainiar aktorea.
* 1994 – Iñigo Pradera Belar, bizkaitar futbolari ohia.
* 1996 –
** Artur Dalaloyan, errusiar gimnasta artistikoa.
** Pablo Ráez, hezur-muinaren donazioen aldeko espainiar aktibista, 20 urterekin leuzemiaren ondorioz hil zena (h. 2017).
* 1997 – Pedro Martínez Portero, valentziar tenis-jokalaria.
* 2006 – Kamila Valieva, errusiar patinatzaile-artistikoa.

## Heriotzak
### Euskal Herria

* 1718 – Mixel Xurio, euskal idazlea.
* 1857 – Antonio Urbiztondo, gipuzkoar militar eta politikaria (j. 1803).
* 1909 – Vicente Berrueta, gipuzkoar margolaria (j. 1867).
* 1916 – Juan Cancio Mena, nafar idazle, kazetari, politikari eta legelaria (j. 1834).
* 1960 – Fernando Alkain, gipuzkoar bertsolaria (j. 1877).
* 1963 – Paulino Gómez, euskal okina eta politikari sozialista (j. 1891).
* 1975 – Diego Perez de Arriluzea, Frai Diego Dulantzikoa, arabar historialari, irakasle eta fraide agustindarra, Madrilen (j. 1888).
* 1981 – Francisco Belaustegigoitia, Bilboko Athletic Klubeko jokalaria, Mexiko Hirian (j. 1897).
* 1985 – Horacio Martínez Prieto, bizkaitar anarkista, Parisen (j. 1902).
* 1986 - Urbano Ruiz, bizkaitar futbolaria (j. 1911).
* 1999 – Pio Lindegaard, Zornotzako daniarra, Danimarkako kontsula Bilbon eta jazz musikan aditua (j. 1920).
* 2004 – Iñaki Linazasoro, gipuzkoar idazlea (j. 1931).
* 2007 – Conchita Montenegro, euskal herritar aktore eta dantzaria (j. 1911).
* 2008 – Felix Markaida, Athletic Clubeko futbolaria (j. 1931).
* 2017 – Josetxo Mayor, donostiar pertsonaia, Ulia mendiko bideak garbitu eta bide berriak zabaltzeagatik ezaguna (j. 1934).

### Mundua

* 757 – Eztebe II.a, Aita santua (j. c. 715).
* 1290 – Gaston VII.a Biarnokoa, Froissard, Bearnoko bizkondea (j. 1225/1226).
* 1318 – Matilda Brunswick-Lüneburgekoa, alemaniar printzesa, Welf leinukoa (j. 1276).
* 1444 – Robert Campin, flandriar pintorea.
* 1478 – Francesco de' Pazzi, italiar noblea (j. 1444).
* 1478 – Juliano Medici, Pizkunde garaiko italiar politikaria (j. 1453).
* 1489 – Ashikaga Yoshihisa, japoniar shoguna (j. 1465).
* 1558 – Jean Fernel, frantziar astronomo, matematikari eta sendagilea (j. 1497).
* 1815 – Carsten Niebuhr, alemaniar matematikari, kartografo eta Danimarkaren zerbitzura dagoen esploratzailea (j. 1733).
* 1865 – John Wilkes Booth, estatubatuar aktore eta Abraham Lincoln presidentearen hiltzailea (j. 1838).
* 1866 – Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, alemaniar astronomo eta margolaria (j. 1802).
* 1894 – Alice King, ingeles idazle, irakasle eta hizlaria (j. 1839).
* 1907 – Josef Hellmesberger, austriar musikagile, biolin-jotzaile eta orkestra-zuzendaria (j. 1855).
* 1910 –
** Bjørnstjerne Bjørnson, norvegiar politikari eta idazlea, 1903ko Literaturako Nobel Saria (j. 1832).
** Garretson W. Gibson, Liberiako presidentea (j. 1832).
* 1913 – Anna Roparzh, bretainiar poeta eta aktibista erregionalista (j. 1839).
* 1914 – Eduard Suess, britaniar geologoa (j. 1831).
* 1920 – Srinivasa Aiyangar Ramanujan, indiar matematikaria (j. 1887).
* 1931 – George Herbert Mead, estatubatuar soziologo, gizarte-psikologo eta filosofoa (j. 1863).
* 1940 – Carl Bosch, alemaniar kimikari eta ingeniaria, 1931ko Kimikako Nobel Saria (j. 1876).
* 1941 – Eufemia von Adlersfeld-Ballestrem, alemaniar idazlea (j. 1854).
* 1945 – John Mulgan, zeelandaberritar idazle, kazetari eta argitaratzailea (j. 1911).
* 1951 – Arnold Sommerfeld, alemaniar fisikaria eta matematikaria (j. 1868).
* 1964 – Edwin John Pratt, kanadar olerkaria (j. 1882).
* 1968 – Urbano Mantxobas, bizkaitar arkitekto eta marrazkilaria, Caracasen (j. 1886).
* 1972 – Margaret Bonds, estatubatuar konpositore, pianista, moldatzaile eta irakaslea (j. 1913).
* 1977 – Mwambutsa IV.a, Burundiko erregea (j. 1912).
* 1984 – Count Basie, estatubatuar jazz piano-jotzaile, organo-jotzaile eta musikagilea (j. 1904).
* 1986 – Broderick Crawford, estatubatuar aktorea (j. 1911).
* 1989 – Lucille Ball, estatubatuar aktorea (j. 1911).
* 1991 – A. B. Guthrie Jr., estatubatuar idazlea (j. 1901).
* 1998 – Juan José Gerardi, guatemalar gotzain katolikoa eta Giza eskubideen defendatzailea (j. 1922).
* 2002 – Hans Heinrich von Thyssen-Bornemisza, suitzar industrialari eta arte bildumagilea (j. 1921).
* 2003 – Yun Hyon-seok, Hego Koreako giza eskubideen aldeko ekintzaile eta poeta homosexuala (j. 1984).
* 2005 –
** Elisabeth Domitien, Afrika Erdiko Errepublikako lehen ministroa, kargu horretan aritutako emakume bakarra (j. 1925).
** Augusto Roa Bastos, paraguaiar idazlea (j. 1917).
** Maria Schell, suitzar-austriar aktorea (j. 1926).
* 2007 – Jack Valenti, MPAAren presidentea eta copyright aldeko lobbysta garrantzitsua (j. 1921).
* 2010 – Fred Halliday, irlandar historialari eta Britainiar Akademiako kidea (j. 1946).
* 2014 – Jacqueline Ferrand, frantziar matematikaria (j. 1918).
* 2017 – Jonathan Demme, estatubatuar zinema zuzendaria, ekoizlea eta gidoigilea (j. 1944).
* 2018 – Yoshinobu Ishii, japoniar futbolaria (j. 1939).
* 2020 – Georges-Jean Arnaud, frantziar idazlea (j. 1928).
* 2021 – Tamara Press, pisu eta disko jaurtiketan espezializatutako sobietar atleta (j. 1937).
* 2022 – Klaus Schulze, alemaniar musika elektronikoaren aitzindari, musikagile eta musikaria (j. 1947).
* 2024 – Umm Fahad, irakiar Interneteko ospetsua (j. 1996).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Gernika eta Xaho.
* Jabetza Intelektualaren Munduko Eguna
* Txernobylgo hondamendia gogoratzeko nazioarteko eguna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2532
* Multimedia: 26 April / Q2532