OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Margarita Ballester Figueres

Margarita Ballester Figueres (Bartzelona, Katalunia, 1942ko abuztuaren 15a) poeta, itzultzailea eta irakasle katalana da.

## Bizitza

Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean.

### Lan ibilbidea

Historiako irakaslea izan zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko eta Bartzelonako, Sabadellgo eta Mahongo Bigarren Hezkuntzako zenbait institututan. 1985ean Reduccions aldizkarian argitaratu zituen lehen poemak. 1988an Cadaquéseko Rosa Leveroni saria jaso zuen, eta ondoren bere lehen liburua argitaratu zuen: L'Infanti la morte. Lan honek Manuel de Seabra edo Dolores Oller bezalako ikerlarien interesa piztu zuen eta Kataluniako poesiari bidea ireki zion. Rosina Ballesterrekin, Stéphane Mallarmé poeta frantsesaren Anatolerako (1998) Poemen lagin bat itzuli zuen.

## Lanak

* "Poemes", Reduccions (Vic), 1985.
* "L'infant i la mort", Barcelona: Columna, 1989.
* "Textos de l'autora", Edició a càrrec d'Àlex Susanna, Serra d'Or (Bartzelona) . 351 zk, 1989, 38 or.
* "L'escarabat daurat", Bartzelona: Abadía de Montserrat, 1993. Haur-literatura
* "Els ulls". Bartzelona: Columna, 1995. Valentzia: Bromera, 2001.
* "Entre dues espases", Vic: Emboscall, 2004.
* Després de la pluja: obra reunida. Vic: Cafè Central / Eumo, 2018.

## Sariak

* Cadaqués-Rosa Leveroniren literatura-sariak, poesia (1988): El niño y la muerte.
* Mum-Viola Urrezko eta Zilarrezko lore-jokoetan, poesiarena (1994): Eszenako esperientziaren egile gisa
* Caballo de Verd-Josep M. Llompart, poesia (2005): "Entre dos espadas".

## Erreferentziak

* ↑ «Castellano M. Ballester | Associació d'Escriptors en Llengua Catalana» www.escriptors.cat.
* ↑ «Ballester, Margarita» Literatura menorquina 12 de marzo de 2017.
* ↑ Margarita Ballester. .
* ↑ «inici» www.bcn.cat.
* ↑ (Katalanez) Ballester, Margarita, Pla, Imma. (1993). L'escarabat daurat. Abadia de Montserrat ISBN 978-84-7826-452-0. PMC 434085825. (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).
* ↑ Mifsud, Àngel. Entre dues espases, la vida. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los libros del autor Ballester Figueras Margarita» www.todostuslibros.com (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).

## Kanpo estekak

* Margarita Ballesterri buruzko orria, katalanez idazten duten idazleen elkarteari
* Margarita Ballester lletrAn
* Datuak: Q16599471
# Porúbka (Sobranceko barrutia)

Porúbka Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 10,76 km²ko azalera du eta 422 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1411. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1078748
* Multimedia: Porúbka, Sobrance District / Q1078748
# Susan Leeman

Susan E. Leeman (Chicago, Ameriketako Estatu Batuak, 1930eko maiatzaren 9a) estatubatuar endokrinologoa da, neuroendokrinologiaren sortzaileetako bat.

## Bizitza

Susan Leeman, Susan Epstein, Chicagon jaio zen 1930ean. Ama Estatu Batuetan jaio zen eta aita Errusiatik New Yorkera joan zen. Aita metalurgia- akademikoa zen, eta ama George Washington Unibertsitatera joan zen, emakume gutxik egin zuten une batean. Leemanek sei aste baino ez zituenean, bera eta bere familia Columbusera, Ohiora, joan zen bizitzera, eta gero, sei urte zituela, Betlehemera, Pennsylvaniara.
1951n Leemanek Goucher College-ko lizentziatura jaso zuen, eta graduondokoa eta doktoretza Radcliffe Collegen, 1954an eta 1958an, hurrenez hurren.

### Lan ibilbidea

Leemanek 1958an ekin zion bere ibilbideari Harvardeko Unibertsitatean, eta hurrengo urtean Brandeiseko Unibertsitatera joanda, hantxe egon zen hurrengo 12 urteetan. 1972an, lanpostu bat lortzeko aukerarik izan ez zuenez, Leeman Harvardera itzuli zen irakasle laguntzaile gisa 1980ra arte. Gero, medikuntza-eskola utzi zuen, han ez ziotela kargu iraunkorrik eskainiko konturatu zenean. Fisiologia-katedra bat lortu zuen Massachusettseko Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean. 1992an, Leemanek Massachusetts utzi zuen Bostongo Unibertsitateko farmakologia-sailean ekiteko.
1974an, Leemanek 'P substantziaren' egitura aurkitu zuen. Peptido horren aurkikuntzak Ulf von Eulerri Nobel Saria eman zion 1970ean. Beste peptido bat ere aurkitu zuen, neurotensina. Leeman neuroendokrinologiaren sortzaileetako bat da.

## Sariak

* 1987an hautatu zuten Arte eta Zientzien Akademia Amerikarrerako.
* 1991n Leeman Zientzien Akademia Nazionalerako fisiologian eta farmakologian hautatutako lehen emakumea izan zen.
* 1993an Zientziaren Bikaintasunerako FASEB saria irabazi zuen (FASEB Excellence in Science Award)
* 2005ean Committee on Women in Neuroscience's Mika Salpeter Lifetime Achievement Award (Emakumeen Batzordeko Mika Salpeter Lifetime Achievement saria).

## Erreferentziak

* ↑ User, Super. «Susan Leeman, PhD» www.brain-gate.org.
* ↑ «Susan E. Leeman, endocrinóloga | Efemérides» Mujeres con ciencia 9 de mayo de 2017.
* ↑ Susan Leeman. Susan E. Leeman. Society for Neuroscience.
* ↑ (Ingelesez) Wayne, Tiffany K.. (2011). American Women of Science Since 1900. ABC-CLIO ISBN 978-1-59884-158-9. (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).
* 1 2 3 Kaufman, Ron. (17 May 1993). «BU Professor Wins FASEB Women's Science Award» The Scientist.
* ↑ «Women complain of bias at medical schools - The Boston Globe (Boston, MA) | HighBeam Research» web.archive.org 2014-09-21 (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).
* 1 2 Dolores Kong. (10 de junio de 1991). Women complain of bias at medical schools. via HighBeam Txantiloi:Subscription required.
* ↑ «Susan Epstein Leeman» American Academy of Arts & Sciences.
* ↑ Perfetuo, Kristen. (18 de noviembre de 2005). «BUSM Pharmacology Professor Wins Women in Neuroscience's Lifetime Achievement Award» Boston University Public Relations.

## Kanpo estekak

* Susan Leeman-en autobiografia
* Datuak: Q17466387
# Elaine N. Aron

Elaine N. Aron, sortzez Elaine Nancy Spaulding (Kalifornia, AEB, 1944ko azaroaren 1a) psikologian doktorea eta ikertzailea da. Zentzumenen prozesamenduaren sentsibilitateari buruzko hainbat lan idatzi ditu, eta zenbait artikulu argitaratu ditu, herentzian jasotako izaera eta pertsonen arteko harremanei buruzkoak, batez ere prozesamendu sentsorialarekiko sentikortasunaren gaiari buruz, La Persona Muy Sensibilial (1996) lanarekin hasi zen, milioi bat kopia baino gehiago saldu dituena..

## Bizitza

Elaine Nancy Spaulding psikologian lizentziatu zen Kaliforniako Unibertsitatean (Berkeley), ondoren psikologia klinikoko masterra egin zuen Torontoko York Unibertsitatean eta Pacifica Graduate Institute-n doktoratu zen.

### Lan ibilbidea

San Frantziskoko C. G. Jung institutuan sartu zen. 1991n, sentikortasuna definitu zuen zentzumenen prozesamenduan, eta Highly Sensitive Person (euskaraz: Pertsona Oso Sentikor) terminoa sortu zuen.

### Ikertzaile

Aronek psikoterapiako praktika du Mill Valleyn (Kalifornia). Aron psikologia-irakaslearekin, Arthur Aronekin, ezkonduta dago. Harekin lankidetzan ari da haurren inguruneak MSFekin duen elkarreraginari buruzko ikerketetan, helduen funtzionamendua aurreikusteko. Ia 50 urteko maitasun-azterketan, 36 galderako zerrenda egin zuen bikoteak, ehunka azterketatan erabili zutenetik, laborategiko ingurune batean gertutasuna sortzeko, arrotzen arteko hesiak hausteko eta polizia-agenteen eta komunitateko kideen arteko ulermena hobetzeko.

## Lanak

* Sentikortasunaren Dohaina.Sentikortasun handiko pertsona (Obelisco, 2006) (Jatorrizko bertsioa: The highly Sensitive Person (1996).
* Oso sentikorra den pertsonarentzako lan-eskuliburua (Ed.Obelisco, 2019) (Jatorrizko bertsioa: The highly sensitive person's workbook izenburu osoa da, eta gaztelaniara itzulita dago.
* Sentiberatasunaren dohaina maitasunean (Obelisco, 2017) (Jatorrizko bertsioa: The highly Sensitive Person in love (1996)
* Haurtzaroko sentikortasun handiaren dohaina (Ed Obelisco, 2017) (Jatorrizko bertsioa: The Highly Sensitive Child (2002)
* The undervalued Self (LITTLE BROWN & CO, 2010).
* Psychotherapy and the highly sensitive person (Routledge, 2010).
* The highly sensitive parent (CITADEL PR, 2020).

## Erreferentziak

* ↑ Bradberry, Travis; Greaves, Jean. (2012-09-10). «Emotional Intelligence Appraisal - Multi-Rater Edition» APA PsycTests doi:10.1037/t11828-000..
* ↑ «Elaine N. Aron, PhD» WebMD.com 2013.
* ↑ ISBN 978-0-00-738477-8. OCLC .875631050.
* ↑ Lally, Maria. (October 12, 2015). «Highly sensitive people: a condition rarely understood» The Telegraph (U.K.).
* 1 2 WebMD, Elaine N. Aron, PhD
* ↑ «About Dr. Elaine Aron – The Highly Sensitive Person» hsperson.com (Noiz kontsultatua: 2022-03-22).
* ↑ «Art» www.psychology.stonybrook.edu (Noiz kontsultatua: 2022-03-22).
* ↑ (Ingelesez) Anwar, Yasmin; Relations|, Media. (-001-11-30T00:00:00+00:00). «Creating love in the lab: The 36 questions that spark intimacy» Berkeley News (Noiz kontsultatua: 2022-03-22).

## Kanpo estekak

* Web orri ofiziala
* Datuak: Q16631787
# 1795eko esklaboen matxinada Curaçaon

Curaçaoko esklaboen matxinada 1795eko abuztuaren 17an, Curaçao kolonia herbeheretarrean 40 esklabo inguruko talde batek jabeen aurkako altxamenduarekin hasi zen. Beste plantazioetako esklaboak eta preso zeudenak askatu zituzten, eta hauek matxinadara batu ziren. Hilabetez luzatu zen askatasuna, eta matxinatuen buruen tortura eta exekuzioekin amaitu zen. Matxinatuen burua Edsel Selberie "Tula" izan zen. Azkenean, atxilotu, torturatu eta hil zuten urriaren 3an. Beste matxinatu asko ere hil zituzten.
Esklabotza ez zen Curaçaon abolitu 1863 arte, uhartean 5.498 pertsona esklabo zeudenean. Gaur egun, abuztuaren 17a askapen borrokaren hasiera bezala ospatzen da. Curaçao hegoaldeko kostaldean, Tula exekutatu zuten lekuan, monumentu bat dago errebeldei eskainita. Tula Museoak buruzagi errebeldearen izena darama.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/curacao-kolonia-herbeheretarrean-40-esklabo-inguruko-talde-batek-jabeen-aurkako-altxamendua-hasi-zuen
* ↑ "Curaçao: Between Despair and Hope". Panorama aldizkaria. 2011.
* ↑ Oostindie, Gert (2011). "Slave Resistance, colour lines, and the impact of the French and Haitian revolutions in Curacao". Klooster, Wim; Oostindie, Gert (editoreak). Curaçao in the Age of Revolutions, 1795 - 1800. The Netherlands: KITLV Press. ISBN 978-90-6718-380-2.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19897783
* Multimedia: Curaçao Slave Revolt of 1795 / Q19897783
# Ilse Koch

Ilse Koch (1906ko irailaren 22a - 1967ko irailaren 1a) Karl-Otto Kochen emaztea izan zen. Bere senanarra Buchenwaldeko kontzentrazio esparru naziaren komandantea izan zen 1937 eta 1941 bitartean eta Majdanekekoa 1941 eta 1943 bitartean. 1947an Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuek eipatu zuten lehen nazi esanguratsua izan zen.
Epaiketak mundu osoko prentsa erakarri zuen, eta kontzentrazio esparru horietatik bizirik atera zirenek bertakoen aurka egindako tratu txarrak deskribatu zituzten, emakume sadiko gisa deskribatuz. Alemaniako gerra-ondoko gizartean "kontzentrazio esparruko hiltzailea" irudia ezarri zitzaion.
Hildako presoen larruazalean zeuden tatuajeak kendu eta oroigarriak egiten zituela esan zuten, nahiz eta akusazio hori bertan behera geratu zen jasandako bi epaiketatan. "Buchenwaldeko Sorgina" izena eman zioten bertako presoek, bere krudeltasuna zela eta. "Buchenwaldeko Erregina" edo "Alargun Harakina" bezalako ezizenak jaso ditu literaturan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Przyrembel, Alexandra. (2001-07-01). «Transfixed by an Image: Ilse Koch, the ‘Kommandeuse of Buchenwald’» German History 19 (3): 369–399. doi:10.1191/026635501680193915. ISSN 0266-3554. (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Beurko, Asociación Sancho de. (2020-05-09). «Tatuajes en la memoria. Un documento inédito sobre los vascos en los campos nazis» ElDiario.es (Noiz kontsultatua: 2025-01-17).
* ↑ «The Evening Independent - Google News Archive Search» news.google.com (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).
* ↑ «The Evening Independent - Google News Archive Search» news.google.com (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58036
* Multimedia: Ilse Koch / Q58036
# Egur-ziza bidaiari

Egur-ziza bidaiaria (Pholiota gummosa) Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukaldaritzarako balio.
Sinonimoak: Flammula gummosa, Dryophila ochroleuca, Dryophila gummosa var. punctulata, Dryophila gummosa, Stropharia punctulata, Hypholoma punctulatum, Naucoria gummosa, Psalliota punctulata, Visculus gummosus, Flammula tricolor, Pholiota mucosa, Gymnopilus gummosus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, ondoren ganbila, azkenean kamutsa edo zertxobait hondoratua; oso hori kolore argikoa, hori-lasto kolorekoa edo, hori-berdexka argikoa, zahartzean koloregabetzen joaten da, kolore okre antzeko bat hartuz. Azal likatsu samarra du gaztetan, gero lehorra, gutxi ikusten diren ezkata txikiz zikinduta eta zahartzean desagertu egiten dira.
Orriak: Estu, Itsatsiak, kolore hori oso argikoak, ondoren beix kolorekoak, eta azkenik, herdoil kolorekoak.
Hanka: 3 - 6 x 0,5 - 0,8 cm-koa, zilindrikoa, zaila, zahartzean barnehutsa; zuri-horixka kolorekoa edo hori-berdexka argikoa, zahartzaroan marroixka oinarritik hasita, ile meheez estalia. Zuri-horixka koloreko eraztuna du.
Haragia: Mehea, kolore hori argikoa; usain ahula, baina ez desatsegina; errefau-zaporea.
Etimologia: Pholiota terminoak, belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. Gummosa epitetoa, elastikoa delako du.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea. Kalterik egiten ez duen espeziea.

### Nahasketa arriskua

Pholiota lenta delakoarekin, kolore argikoa da hau ere, baina honek ez du tonu horixkarik, krema kolorekoak baizik, eta ez da soropildua sortzen. Bere itxura eta habitata kontuan hartzen badira, zaila da nahastea.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, sortaka zuhaitzen motzondoetan edo itxuraz lurrean basoko bideetan zehar, ibilgailuen arrastoen lokatzean. Oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Errusia, Islandia, Australia, Zeelanda Berria, Tanzania.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 414 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 350 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 119 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 487 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ Pholiota gummosa: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10510038
* Multimedia: Pholiota gummosa / Q10510038
# Txikipedia

Txikipedia 8-13 urte bitarteko haurrentzako entziklopedia bat da, Euskarazko Wikipediaren barruan txertatua, adin-tarte horretako umeentzako moduko lexiko eta sintaxiarekin egina. Horregatik, euskara garbi eta errazean idatzita egotea du helburu, umeen eskola-beharretara moldatua, baina ulergarritasunari garrantzi handia emanez.
Txikipediaren oinarrian, Vikidia izeneko online wikientziklopedia dago, euskaraz 2015ean hasi zena, eta beste hainbat hizkuntzatan ere funtzionatzen duena, hemen aipatutako helburuekin.

## Txikipediaren helburuak

Txikipedia 8-13 urte bitarteko umeentzat da, eskolako beharretara begira egina, baina ez bakarrik. Izan ere, euskara errazean idatzitako wikipedia moduko bat izatea da helburua, eta, hartara, euskara ikasten ari diren helduentzat ere izan daiteke baliagarria. Wikipediaren bertsio laburtu edo errazago bat izatea da helburua, batzuetan wikipediako artikuluak luzeak, konplexuak eta zailak izaten direlako.

## Txikipediaren egileak

Txikipedia wiki proiektuan edonork parte har dezake, artikuluak idatziz, aldatuz edo osatuz, informazioa gehituz edo zuzenduz. Horretarako kontua ireki beharra dago. Beti errespetatu behar dira egile-eskubideak.
Bestalde, asmoa da 8 eta 13 urte bitarteko euskal umeek ere parte hartzea Txikipedia egiten, haiek izatea interesatzen zaizkien artikuluak idazten, osatzen edo zuzentzen dituztenak, baina betiere euren irakasleen laguntzarekin; horrela, euren ekarpena egin dezakete, eskolarako baliagarriak izan daitezkeen gaietan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «We talk to Koldo Biguri about the Basque children’s Wikipedia, Txikipedia» headstuffpodcasts.com (Noiz kontsultatua: 2022-10-13).
* ↑ Urdiaingo toponimia Txikipedian lantzen – Euskal Wikilarien Kultur Elkartea. (Noiz kontsultatua: 2020-03-08).
* ↑ Inoizko wikilaririk txikienak izan ditugu Sakanan – Euskal Wikilarien Kultur Elkartea. (Noiz kontsultatua: 2020-03-08).
* ↑ Txikipedia:Azala/Wikiproiektu:Zumaia BHI 2020-2021/1. taldea. 2021-02-02 (Noiz kontsultatua: 2021-02-12).
* ↑ Atari:Hezkuntza/Lehen Hezkuntza/Txikipedian idatzi. 2020-03-04 (Noiz kontsultatua: 2021-02-12).
* ↑ Atari:Hezkuntza/Bigarren Hezkuntza/Testu bat moldatu Txikipediarako. 2020-05-13 (Noiz kontsultatua: 2021-02-12).
* ↑ Atari:Hezkuntza/Bigarren Hezkuntza/Testu bat grabatu Txikipediarako. 2020-10-25 (Noiz kontsultatua: 2021-02-12).

## Ikus, gainera

* Vikidia.

## Kanpo estekak

* Txikipedia: Azala
* Txikipedia: Zer da Txikipedia?
* Txikipedia twitterren
* Datuak: Q65216961
* Multimedia: Txikipedia / Q65216961
# Iñigo Aranbarri

    Artikulu hau idazleari buruzkoa da; aktorea gaitzat duena beste hau da: «Iñigo Aranbarri (aktorea)»
Iñigo Aranbarri Alberdi (Azkoitia, Gipuzkoa, 1963ko irailaren 20a - ) euskal idazlea da.
2008an Zilarrezko Euskadi Saria eman zioten Zulo bat uretan lana liburuaren egunean gehien saldu zen euskal liburua izan zelako.

## Lanak

Iñigo Aranbarrik literaturako zenbait generotan egin ditu ekarpenak:

### Nobela

* Emon biar yako (1994, Susa)
* Zulo bat uretan (2008, Susa)
* Zamaontzia (2011, Susa)
* Apirila (2014, Susa)
* Munduko tokirik ederrena (2018, Susa)

### Saiakera

* Gerraurreko literatur kritika (1996, Labayru - Amorebieta Etxanoko udala): Koldo Izagirrerekin batera.
* Gure mendea (2000, Argia).
* Hitzak eta giltzak (2001, Alberdania).
* Loiolarik ez balitz (2005, Uztarria).
* Hizlandia (2006, Susa).
* Txantxon Garrote agertokitik jaitsi zen eguna, (2016, Pamiela), ISBN 9788476819326

### Poesia

* Jonas Poisson (1986, Susa)
* Dordokak eta Elurrak (1989, Susa)
* Harrien lauhazka (1998, EEF - Susa)
XX. mendeko poesia kaierak - Iñigo Aranbarri (2000, Susa): Koldo Izagirreren edizioa

### Kronika

* Zapataren oihana (1997, Susa)

### Biografia

* Sakabi, soinu txikiaren handitasuna (2003, Trikitixa Elkartea)

## Sariak

* Zilarrezko Euskadi Saria (2008)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Aranbarri Alberdi, Iñigo - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-24).
* ↑ «literaturaren zubitegia - Iñigo Aranbarri» zubitegia.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-24).

## Ikus, gainera

* 31 eskutik

## Kanpo loturak

* Iñigo Aranbarri literaturaren zubitegian
* Iñigo Aranbarriri elkarrizketa Argia aldizkarian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12260084
# Eneko Bidegain

Eneko Bidegain Aire (Baiona, Lapurdi, 1975 - ) euskal idazle eta kazetaria da.

## Biografia

Batxilergoa ikastolan ikasi eta gero Euskal Ikasketak egin zituen Baionan. Kazetari lanetan Ekaitza aldizkarian hasi zen. 1999an Euskaldunon Egunkarian sartu zen. Berria eta beste zenbait hedabidetan ere aritu da.
Doktoretza tesia aurkeztu zuen 2012an, EHU eta Bordeleko unibertsitateen artean, "Lehen Mundu Gerra Eskualduna astekarian" gaiaren inguruan, Josu Chueca, eta Xarles Bidegainen zuzendaritzapean. Bertso txapelketetan epaile lanak bete izan ditu. Gaur egun Mondragon Unibertsitateko irakaslea da, Ikus-entzunezko komunikazio graduan.
Xalbador bertsolariaren iloba da.

## Lanak
### Nobela

* Anbroxio (2002, Elkar)
* Mahatsaren begia (2005, Elkar)
* Bichta éder (2023, Elkar)

### Haur literatura

* Zorionak, Marko (2011, Elkar). Ilustrazioak: Marc Armspach.

### Saiakera eta ikerketa

* Euskal esaerak. Expressions basques (2001, Elkarlanean ).
* Iparretarrak, erakunde politiko armatu baten historia (2007, Gatuzain)
* Gerla Handia, muga sakona. Lehen Gerla Mundialaren (1914-1918) hastapenak Eskualduna eta Euzkadi aldizkarietan (2009, Utriusque Vasconiae)
* Patxa. Besta bai, borroka ere bai (2010, Gatuzain)
* Lehen Mundu Gerra eta Euskal Herria (2014, Elkar)
* Lurraldea eta herria (2018, Pamiela)

## Sariak eta errekonozimenduak

* 2002: Gazteluma saria Anbrosio.
* 2014: Txiolari originalena 2014ko #txiotesia2 lehiaketan (@enekobidegain).Eneko Bidegain eta Itziar Gonzalez-Dios 2014ko Txiotesia lehiaketako irabazleak2014: Txiotesia lehiaketako irabazlea txiolari ulergarrienaren sarian.
* 2015, 2017, eta 2019: Ikergazte kongresuko batzorde akademikoko kide izan da gizarte zientziak eta zuzenbidea arloan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bidegain, Eneko. Lehen Mundu Gerra ‘Eskualduna’ astekarian. (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).
* ↑ Bidegain, Eneko. «Lehen Mundu Gerra "Eskualduna" astekarian» (PDF) Tesiker, Euskarazko doktorego-tesiak (Noiz kontsultatua: 2019-12-13).
* ↑ «Ikus entzunezko Komunikazioa Gradua - Mondragon Unibertsitatea» www.mondragon.edu (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).
* ↑ «#txiotesia2 lehiaketako irabazleak Itziar Gonzalez-Dios eta Eneko Bidegain dira — Unibertsitatea.Net» www.unibertsitatea.net (Noiz kontsultatua: 2019-01-21).
* ↑ «Itziar Gonzalez-Dios eta Eneko Bidegain dira #Txiotesia2 lehiaketako irabazleak» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-02-17).

## Ikus, gainera

* Ipar Euskal Herriko idazleak
* 31 eskutik

## Kanpo estekak

* Eneko Bidegain literaturaren zubitegian
* Enekoren bloga "Berria"ren komunitatean
* Enekoren bloga "Goiena"ren komunitatean
* @enekobidegain kontua Twitter-ren
* Datuak: Q12256840
* Multimedia: Eneko Bidegain / Q12256840
# Karlos Cid

Karlos Cid Abasolo (Madril, 1963ko abuztuaren 20a) euskal idazlea eta itzultzailea da.
Sortzaile gisa, bi poema liburu argitaratu ditu -Keinu konplizeak (Susa, 2018) eta Laztanak eta aizkorak (Booktegi, 2020)- eta prosazko bat (661 klik, Booktegi, 2022). Hiru liburuok trilogia moduko bat osatzen dute.
Itzultzaile gisa, Milan Kundera, Jaroslav Hašek, Josef Škvorecký edo Miroslav Holub txekiar idazleen hainbat liburu euskaratu ditu.
Bere itzulpenen artean honako hau nabarmendu daiteke: Kunderaren Izatearen arintasun jasanezina (2010eko Euskadi Sarietan finalista).
Filologia Hispanikoan lizentziaduna da eta hizkuntzalaritzan doktorea. Euskal Filologiako irakasle titularra da Madrilgo Complutense Unibertsitatean
Euskalari gisa hainbat artikulu eta liburu-kapitulu argitaratu ditu sintaxiaz, itzulpengintzaz, onomastikaz eta literaturaz.

## Erreferentziak

* ↑ «'Keinu konplizeak' liburuari buruzko kritikak» Kritiken hemeroteka (Noiz kontsultatua: 2018-08-31).
* ↑ (Ingelesez) «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (Noiz kontsultatua: 2018-05-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Carlos Cid Abasolo» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).

## Ikus, gainera

* 31 eskutik

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54211286