# Arroka-geranio

Arroka-geranioa (Geranium cinereum) Geraniaceae familiako basa landare bat da. Pirinioetako endemikoa da. Euskal Herrian Aizkorri-Aratz natura parkean eta Nafarroako Pirinio aldean soilik aurkitzen da.

## Taxonomia

Antonio José de Cavanilles botanikari espainiarrak deskribatu zuen Zientziarako 177. urtean, Monadelphiae classis dissertationes decem aldizkarian.
Generoaren Geranium izena grezierazko geranion izenetik dator eta "kurriloa" esan nahi du, izan ere genero honetako landareen fruituek hegazti haren mokoaren antza baitute. Espeziearen cinereum izena latinetik dator eta "errauts kolorekoa" esan nahi du.
Hainbat sinonimo ditu:
* Geranium argenteum subsp. cinereum (Cav.) Bonnier & Layens in Tabl. Syn. Pl. Vasc. France: 58 (1894)
* Geranium cineraceum Lapeyr. in Hist. Pl. Pyrénées: 394 (1813), nom. illeg.
* Geranium varium L'Hér. in Geraniologia: t. 37 (1792)

## Deskribapena

Landare belarkara da. 4-8 mm-ko diametroa duen errizoma horizontala du eta handik 7-35 cm-ko luzera hartzen duten zurtoinak ateratzen dira.
Hostoak berde-gisak dira, hortik espeziearen cinereum izena. Gehienak oinarriko errosetan ateratzen dira. Palmatipartituak dira eta alde bietan iletsuak dira. 3 cm zabal eta 3,5 cm luze izaten dira gehienez. Pezioloak ere ileak ditu, eta guruin ugari ere bai.
Loreak binaka azaltzen dira. 5-15 cm-ko pedunkulu iletsuak dituzte, ondoren sepalo bizardunak eta azkenik bosna petalo arroxa edo more. Petaloek zain morez markatuak dituzte. Estamine hori tenteak dituzte erdian.
Fruituak 32-33 mm neurtzen ditu eta hazi marroi txikiak dituzte barnean.

## Habitata

1.200-2.450 metro arteko altueran dauden kare-belardi alpetar eta subalpetarretan hazten da. Mendi tontorretako kareharrizko harkaitzetan aurkitzen diren arrakalak, bisuts harritsuak, glerak, elurtegiak, etab. kolonizatzen ditu. Aizkorri-Arazko natura parkean eta Nafarroako Piriniotako haranetan aurkitzen da.

## Ugalketa eta bizi zikloa

Landare bizikorra da eta hemikriptofitoa, hau da, neguan atal aereoak galtzen ditu eta udaberrian errizomatik hosto eta zurtoin berriak ateratzen dira. Ekaina eta abuztua artean loratzen da.

## Mehatxuak

Mehatxatutako Espezieen Euskal Katalogoan jasota dago "eremu mugatuko endemismoen" atalean. Flora mehatxatuen artean "bakanen" atalean sailkaturik dago Euskal Autonomia Erkidegoan. Irisgarritasun txikiko tokietan daude babesturik, baina populazio txikiak eta isolatuak dira.

## Iruditegia

Kolore desberdinetako loreak izan ditzake arroka-geranioak:

## Erreferentziak

* ↑ INFORMAZIO EKOLOGIKOA, KONTSERBAZIO HELBURUAK, KONTSERBAZIO ARAUAK ETA JARRAIPENERAKO PROGRAMA BILTZEN DITUEN DOKUMENTUA, AIZKORRI-ARATZ ES2120002 KONTSERBAZIO BEREZIKO EREMU (KBE) IZENDATZEKO. Ingurumen eta Lurralde Politika Saileko Natura Ingurunearen eta Ingurumen Plangintzaren Zuzendaritza, 15 or..
* 1 2 INFORMAZIO EKOLOGIKOA, KONTSERBAZIO HELBURUAK, KONTSERBAZIO ARAUAK ETA JARRAIPENERAKO PROGRAMA BILTZEN DITUEN DOKUMENTUA, AIZKORRI-ARATZ ES2120002 KONTSERBAZIO BEREZIKO EREMU (KBE) IZENDATZEKO. Ingurumen eta Lurralde Politika Saileko Natura Ingurunearen eta Ingurumen Plangintzaren Zuzendaritza, 53 or..
* ↑ «Tropicos» www.tropicos.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Geranium» www.floradecanarias.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Dictionary of Botanical Epithets» botanicalepithets.net (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ (Ingelesez) «Geranium cinereum Cav. | Plants of the World Online | Kew Science» Plants of the World Online (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* 1 2 3 4 5 6 (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Geranium cinereum Cav.» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* 1 2 3 «Guía Visual de la Biodiversidad de Navarra» www.guiavisual-gorosti.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Herbario de Jaca» floragon.ipe.csic.es (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Geranium cinereum | Luberri.net» luberri.net (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ «Mehatxatuak - Flora eta fauna - Gipuzkoako Foru Aldundia» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).
* ↑ Iñaki Aizpuru. Flora mehatxatua: Oinarri teorikoa, metodoak, kudeaketa tresnak eta Euskal Herriko egungo egoera. Udako Euskal Unibertsitatea, 15 or..
* ↑ (Ingelesez) «Geranium cinereum • The Hardy Geranium Nursery» The Hardy Geranium Nursery (Noiz kontsultatua: 2025-01-03).