OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erreà

Erreà Sport S.p.A. (ˌɛrreˈa ahoskatua) italiar ehungintzako arloko enpresa da, Torrilen egoitza duena.

## Historia

1988an sortua, eta Erreàren munduko egoitza San Polo di Torrilen dago, Parmako kanpoaldean. Angelo Gandolfik sortu zuen, gaur egun presidente izaten jarraitzen duenak.
Erreà 1994an sartu zen Ingalaterrako futbolaren merkatuan, eta Premier Leagueko orduko taldearekin, Middlesbroughekin, akordio batera iritsi zen. Konpainiak Premier Leagueko audientzia bati egindako beste erakusketa bakarra 2011n hasi zen, Norwich City ekipamenduz hornitzeko akordioa sinatu zenean.
2013an 25. urteurrena ospatu zuen, datorren denboraldirako funtsezkoak diren bere futbol-bezeroen kamisetak aurkeztuta. Parma, Atalanta, Norwich City, Brighton, Blackpool, Rayo Vallecano, Numancia, Alcorcón, ADO Den Haag eta Nantes taldeak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) «Festeggiati Ieri Sera Al Teatro Regio I 25 Anni Di Storia Di Erreà. Tanti Ospiti E Amici Uniti Per Celebrare Un Anniversario Speciale!» Erreà 2013-05-30.
# Tiofeno

Tiofenoa konposatu organiko heterozikliko aromatikoa da, C$_4$H$_4$S formula duena, organosufre konposatuen familiakoa. Usain desatsegineko likido kolorgea da. Uretan disolbaezina da, baina ohiko disolbatzaile orgnaikoetan disolbagarria, hala nola toluenotan, azetonatan eta dioxanotan.
Deribatu ordezkatu ugari ditu eta bere jokaeran bentzenoaren antza du.
Konposatu analogoen artean furanoa (C$_4$H$_4$O), selenofenoa (C$_4$H$_4$Se) eta pirrola (C$_4$H$_4$NH) aipagarriak dira.

## Tiofenoa naturan

Tiofenoa eta bere deribatuak petrolioan aurkitzen dira eta batzuetan beren kontzentrazioa % 3 bitartekoa izan daiteke. Landareetan ere aurki daitezke. Adibidez, kafearen usainaren osagaietako bat dira tiofenoak
Halaber Marten ere aurkitu dira. 2012 eta 2017 bitartean Curiosity lurrorotakoak Marteko Murray mendiguneko, Pahrump muinoetan lurzoru-sedimentuetan nanomol mailan detektatu ditu tiofenoak eta bere deribatuak.

## Ezaugarriak

Molekula laua da; sufrearen lotura-angelua 93° ingurukoa da, C-C-S angelua 109° ingurukoa da eta beste bi karbonoek 114°-ko lotura-angelua dute. Sufrearen ondoko C-C loturen luzerak 1.34A dira, C-S-aren luzera 1.07A eta beste C-C 1.41A.
Tiofenoa aromatikoa da, baina kalkulu teorikoek iradokitzen duten aromatikotasun-maila bentzenoarena baino txikiagoa dela. Sufrearen bikote elektronikoak modu esanguratsuan deslokalizatuta daude π sisteman. Haien aromatikotasunaren ondorioz, tiofenoak ez ditu erakusten tioeterren ohiko propietateak. Adibidez, sufre-atomoaren alkilazioa eta oxidazioa zaila gertatzen da.
Sufrea oso erreaktiboa ez bada ere, bere ondoko karbono-atomoek erraz pairatzen dituzte eraso elektroizaleak, halogenuroenak adibidez.
Tiofenoa polimerizazio-monomero moduan usa daiteke. Homopolimeroak, politiofenoak, ez dute interes komertzialik, kopolimeroek ordea bai.

## Sintesia

Tiofenoaren sintesi komertziala butanoa sufre bidez deshidrogenatuz abiatzen da, segidan ziklazioa, sufre bidez ere, bideratzeko. Laborategian sodio sukzinatoa fosforo trisulfuroz tratatuz edo etilenoa edo azitilenoa sufre irakinetan isuriaraziz sintetiza daiteke tiofenoa.

## Erabilera

Tiofenoa sintesi kimikoan disolbatzaile eta erreaktibo moduan usatzen da. Kopolimeroak egiteko monomero gisa era baliatzen da, anhidrido maleikoarekin edo fenil-formaldehido erretxinekin adibidez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Thiophene» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-01-13).
* ↑ Omar, Jone. (2014). Bidaia kafearen barnealdera. Elhuyar.
* ↑ (Ingelesez) «NASA rover hits organic pay dirt on Mars» www.science.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-13).
* ↑ Roncali, Jean. (1992-06-01). «Conjugated poly(thiophenes): synthesis, functionalization, and applications» Chemical Reviews 92 (4): 711–738. doi:10.1021/cr00012a009. ISSN 0009-2665. (Noiz kontsultatua: 2025-01-13).
* ↑ Budavari, S. (ed.). (1996). The Merck Index - An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals.. Merck and Co., Inc., 1596 or..
* ↑ «Thiophene - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-13).
* Datuak: Q305364
* Multimedia: Thiophene / Q305364
# Bittor Isuskitza

Bittor Isuskiza Taranilla (Gueñes, Bizkaia 1998ko abenduaren 17a) bizkaitar futbolaria da, Athleticeko harrobian hezia. Puntaerdi moduan aritzen da.

## Ibilbidea

2024ko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Somorrostro | 3. | 2017/18 | 25 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 2 |
| Somorrostro | 3. | 2018/19 | 32 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 4 |
| Somorrostro | Denera | Denera | 57 | 6 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 57 | 6 |
| Portugalete | 3. | 2019/20 | 25 | 4 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 4 |
| Portugalete | 2.B | 2020/21 | 6 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 7 | 0 |
| Portugalete | Denera | Denera | 31 | 4 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 4 |
| Sestao River | 3. | 2020/21 | 12 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 1 |
| Sestao River | 2.F | 2021/22 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Sestao River | Denera | Denera | 12 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 1 |
| Barakaldo | 3.F | 2021/22 | 16 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 3 |
| Barakaldo | 3.F | 2022/23 | 25 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 4 |
| Barakaldo | 2.F | 2023/24 | 31 | 5 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 5 |
| Barakaldo | 1.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |
| Barakaldo | Denera | Denera | 72 | 12 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 73 | 12 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 172 | 23 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 175 | 23 |

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Isuskiza idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Isuskitza onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q120495669
# Hummel International

Hummel International Sport & Leisure A/S daniar ehungintzako arloko enpresa da, Aarhusen egoitza duena.

## Historia

Enpresa 1923an sortu zuten Albert Messmerrek eta bere anaia Michael Ludwig Messmerrek, "Messmer & Co" izenarekin Hanburgon (Alemania). Urte horretan bertan, Messmer anaiek markaren lehen futboleko botak sortu zituzten. Bigarren Mundu Gerran, Hanburgoko lantegia ia erabat suntsituta geratu zen. Bernhard Weckenbrockek hartu zuen konpainiaren ardura 1956an, bere basea Kevelaerra eramanez, Ipar Renania-Westfaliara. Markaren lehen babesletza-kontratua Alemaniako Bigarren Mailako MSV Duisburg taldearekin sinatu zuen 1968an, eta 1969an erlastarraren logoa sartu zen markan. 1975ean, Weckenbrockek Danimarkako sozietate bati saldu zion. 1999tik, Danish Thornico Group-en subsidiarioa da Hummel, Christian eta Thor Stadilek sortua.
Futbolean eta eskubaloian sustraiak dituen negozioko kirol-arropa markarik zaharrenetakoa izanik, Hummelek Real Madrid, Real Betis, Tottenham Hotspur, Aston Villa, Southampton edota Benfica futbol talde historikoak eta Danimarkako talde nazionala hornitu ditu. Euskal Herrian Eibar KE eta Bilbao Basket taldeekin lan egiten du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «From Hamburg To Hearts: The Football Heritage Of Hummel» 80's Casual Classics 2019-11-03.
* ↑ Hummel
# Edmund Blair Leighton

Edmund Blair Leighton (Londres, 1853ko irailaren 21a — Ibidem, 1922ko irailaren 1a) Erromantizismo eta Prerrafaelismorekin lotutako margolari britainiarra izan zen. Erretratugile trebea zen.

## Biografia

Edmund Blair Leighton Londresen jaio zen, 1853an. Aita, Charles Blair Leighton, erretratugilea zen eta 1953-1954 artean bere lanak Royal Academy erakundean erakutsi zituen. Edmund Blair Leightonek University College Schoolen ikasi zuen, Royal Academyn sartu baino lehen.
Leighton 21 urte zituela hasi zen margotzen, eta Royal Academy Schoolen hezi zen. 1878an erakutsi zuen lehen aldiz han.
1885ean Katherine Nashekin ezkondu zen eta seme-alaba izan zituzten. 1878tik 1920 arte urtero Royal Academin erakusketa egin zuen. 1922an hil zen. Bere lanak, bereziki, Bristol City Museumen eta Leeds City Art Galleryn ikus daitezke.

## Estiloa

Bere lanak gai historikoetakoak ziren gehien batean, edo, batez ere, gai erromantiko oso adierazkorrekoak eta errealismoz beteak. Erretratugile trebea zen, eta margolari bikain eta perfekzionistatzat jotzen zuten, ia argazki-emaitzekin. Lehen planoan, batez ere nobleziako emakumeak irudikatzen zituen, grekoen antzeko ezaugarriak zituztenak. Bere protagonistak emakume dotoreak ziren, aurpegiko hazpegi delikatuak eta feminitate bizia zituztenak. Emakume horiek Erdi Aroko paisaietan edo barnealdeetan kokatzen ziren, baita ere Viktoriar Aroan.
Ikusleek asko miresten zuten haren lanak. Atsegin hartzen zuten garai idealizatu bateko bere margolan erromantikoak. Bere lanak sarritan "E.B.L." inizialekin zinatzen zituen.

## Iruditegia

* GodSpeed! (Zorte on!; 1900).
* The Accolade (Inbestidura, 1901).
* On the Threshold (of a proposal) (Atarian (proposamen baten atarian); 1900).
* Stitching the Standard (Estandartea brodatzen; 1911).
* A Wet Sunday Morning (Igande heze bat goizean; 1896).
* My Next-Door Neighbour (Aldameneko auzokidea; 1894).

## Erreferentziak

* ↑ https://artsandculture.google.com/entity/edmund-blair-leighton/m08v_c9?hl=es
* ↑ https://web.archive.org/web/20080603054229/http://www.victorianartinbritain.co.uk/biog/blair%20leighton.htm
* ↑ https://www.burlington.co.uk/artist-biography/edmund-blair-leighton.html
* ↑ https://historia-arte.com/artistas/edmund-blair-leighton
* ↑ https://espiritudelarte.wordpress.com/2023/04/15/edmund-blair-leighton-1853-1922/
* ↑ https://www.reddit.com/r/museum/comments/tbncvo/edmund_blair_leighton_18521922_to_arms/?rdt=34957

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Edmund Blair Leightonen margolaneei buruzko bideoa.
* Datuak: Q142420
* Multimedia: Edmund Blair Leighton / Q142420
# Joe Kopicki

Joseph Gerard "Joe" Kopicki, Sr. (Warren, 1960ko ekainaren 12a - ) estatubatuar saskibaloi jokalari ohia da, pibot postuan aritzen zena.

## Biografia

Poloniar jatorriko familia batean hezia, jaioterriko Fitzgerald High Schoolen hasi zen. Detroiteko Unibertsitateko Detroit Titans taldearekin jokalari bezala trebatu ondoren, 1982ko NBAko Draft-eko 3. kanporaketan aukeratu zuen Atlanta Hawks taldeak. Hawks bera eta Indiana Pacers taldeetan aritu ondoren ez zuen debutatu. CBAko Wisconsin Flyers taldean denboraldi bat eman ondoren, 1983/84 denboraldian kontratua sinatu zuen Washington Bullets taldearekin, eta talde horrekin NBAko lehen minutuak jokatu zituen. Hurrengo denboraldian Denver Nuggets taldean aritu zen, min hartutako Russell Cross ordezkatuz. Bill Hanzlik min hartu zuenean, minutu gehiago izan zituen. Hortik Europarako jauzia egin zuen, Italiako, Kataluniako eta Euskal Herriko hainbat taldetan arituz. Erretiratu zenean, bere institutuko taldea entrenatu zuen.

## Taldeak

* 1982–1983: Wisconsin Flyers
* 1982–1983: Washington Bullets
* 1984: Denver Nuggets
* 1985–1986: Benetton Treviso
* 1985–1988: Caja Bilbao
* 1988–1991: Pallacanestro Torino
* 1991–1992: Caja Bilbao
* 1992–1993: Joventut Badalona

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Joe Kopicki 2011 Special Recognition Award Winner. .
* ↑ Kiszla, Mark. (1984-11-1). «Nuggets sign 'The Body'» The Denver Post: E14..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3808666
# Azken Guda Dantza

Azken guda dantza Kortatu musika bandaren laugarren diskoa da. Zuzeneko disko bakarra taldearen ibilbidean, Iruñeko Anaitasuna kiroldegian grabatu zuten 1988ko urriaren 1ean. Taldekideek Kaki Arkarazoren laguntza izan zuten, zeina orduan M-ak taldearen kitarrajolea zen.
AEBetako Maximum Rock&Roll aldizkariak inoiz grabaturiko zuzeneko disko onenen artean aukeratu zuen.

## Abestiak

Nola!-k urtearen bukaeran argitaraturiko CDan ez zen LP bikoiztuan zegoen Hernani 15-VI-84 abestia agertu, espaziorik ez zegoelako. Era berean Ehun Ginen abestia ez zen inongo formatutan agertu, single batean agertu zelako.
Azken guda dantza frankismo ostean estatu espainiarrak zentsuraturiko diskoetako bat izan zen, ikus-entzuleak Aizkolari abestian ETAri bibaka aritu zirelako eta atzeko azalean orduko Espainiako erregea agertu zelako.
Zentsura hau 1992an Esan Ozenkik egindako berrargitalpenean desagertu zen.
Hona hemen 25 abestien zerrenda:
* After-boltxebike
* Oker nago
* Etxerat!
* Equilibrio
* Mr. Snoid entre sus amigos los humanos
* La línea del frente
* Gernika 37-87
* Makurtu gabe
* Hotel Monbar
* Sospechosos
* A la calle
* La familia Iskariote
* Desmond Tutu
* Platinozko sudurrak
* Aizkolari
* Jimmi Jazz
* Denboraren Menpe
* Zu atrapatu arte
* Tatuado
* Nicaragua sandinista
* Hay algo aquí que va mal
* A.E.K.ko beteranoak
* Jaungoikoa eta Lege Zaharra
* El último ska
* Kolpez kolpe

## Taldekideak

* Fermin Muguruza - Gitarra eta ahotsa.
* Kaki Arkarazo: Gitarra
* Iñigo Muguruza - Bajua, Gitarra eta ahotsa.
* Treku Armendariz - Bateria.

## Erreferentziak

* 1 2 Soto, Mikel. (2010-01-30). ««Azken guda dantza»» Gara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3753030
# Odeoi (Amman)

Odeoi Jordaniako Amman hiriburuan dagoen antzoki txikia da; 500 eserleku ditu. Eraikina odeoi erromatarra da, K.o. II. mendean eraikia. Oso gertu Antzoki Erromatarra dago.
Arkeologoek uste dute litekeena dela antzinatean Odeoia, eguraldiaz babesteko, egurrez itxita egotea. Gaur egun Odeoian kontzertuak antolatzen dira, ezagunena Al-Balad Festival.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20422619
* Multimedia: Amman Odeon / Q20422619
# Abdullah I.aren meskita

Abdullah I.aren meskita (arabieraz: مسجد الملك عبد الله الأول‎) Jordaniako Amman hirian 1982tik 1989ra eraikitako meskita da. Izena Abdullah I.a Jordaniakoa erregearen oroimenez jarri zioten. Hiriaren benetako ikurra da gaur egun. 2006 arte "Mezquita Nacional de Jordaniako Meskita Nazionala" izan zen; urte horren apirilaren 11an titulu hori Hussein Bin Talal erregearen meskitari eman zioten. Islamgo arkitektura modernoaren adibidea da. Arkitektoa Rasem Badran izan zen.

## Ezaugarriak

Eraikin handia da: 3.000 pertsona arteko edukiera du. Meskita mosaiko urdin zoragarriz estalitako kupula batek koroatzen du eta. Gainera, beste bi kupula txikiago eta arkitektura futuristako bi minarete ditu. Kupula nagusiaren azpian, gizonezkoentzako otoitz-gela handi bat dago, baina hau ez dago zutabez eutsitako erdiko nabean, eta, beraz, Jerusalemgo Arrokaren Kupula gogorarazten du.
Meskitaren multzoak historia eta erlijio islamiarraren museoa du.

## Kokapena

Ammango medebaldean dago meskita, Jebel al-Weibdeh mendian.

## Iruditegia

* Meskita eta minarete bat.
* Zehaztasuna.
* Gaueko panoramika. Atzean, Jordaniako bandera.
* Barrualdea.
* Barrualdea.
* Sarbidea.

## Erreferentziak

* ↑ https://jordan-travel.com/king-abdullah-i-mosque/
* ↑ https://www.islamicarchitecturalheritage.com/listings/king-abdullah-i-mosque
* ↑ https://web.archive.org/web/20111006202431/http://wiki.blogjordan.com/King_Abdullah_I_Mosque

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Abdullah I.aren meskita Lonely Planet webgunean.
* Datuak: Q1574587
* Multimedia: King Abdullah I Mosque / Q1574587
# Moabera

Moabera antzinako Moabeko azpi-hizkuntza edo dialekto kanaandar desagertua da. Moaberak, edomera eta ammonera bezalako dialektoek bezala, kanaandar dialektoen continuuma osatzen zuen. Continuum hau ipar-mendebaldeko hizkuntza semitikoen barnean sailkatzen da, hebreera eta feniziera bezalako hizkuntzekin.
K.a. V. mendean desagertu zen eta honen inguruan dakigun guztia Mesha Estelatik eta El-Kerak Estelatik dator.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Kaltner, John; McKenzie, Steven L.. (2019-01-28). Beyond Babel: A Handbook for Biblical Hebrew and Related Languages. SBL Press ISBN 978-0-88414-384-0. (Noiz kontsultatua: 2023-08-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36385
* Multimedia: Moabite language / Q36385
# Camaret-sur-Mer

Camaret-sur-Mer (bretainieraz: Kameled) Bretainiako kostaldean dagoen udalerria da, Finistere/Penn-ar-Bed departamenduan dagoena, Bro Kernev lurralde historikoan. 2013ko erroldaren arabera 2.586 biztanle ditu.

## Geografia

Bizkaiko golkoan kokaturik dago, Crozon penintsulan, eta arrantza portu garrantzitsua dauka.

## Historia

Aurrehistoriatik populatua izan da, hori erakusten digute monumento megalitikoek. Lagatjar menhir-lerroan jaiak ospatzen zituzten druida galiarrek. Erromatarrak ere ohartu ziren tokiaren garrantziaz eta Carhaix-tik zetorren errepideak hemen zuen bukaera.
IV mendean Saint Riok etorri zen Camaretera eta kapera bat eraiki zuen bertan. Honen inguruan hazi zen herria. Erdi Aroan hainbat errota altxatu ziren, haizeak edo itsasoak mugitzen zituztenak, eta hauek bihurtu ziren jardera ekonomikoaren oinarri. XII mendetik aurrera arrantzak ere indar handia hartu zuen, Iberiar penintsulatik ateratzen ziren itsasontzien ibilbide luzetako eskala bihurtuz.
XVII mendean ingelesen erasoen beldur Vaubanen gotorlekuak eraikiziten Frantzia guztian eta Camareten eraikitako Vauban dorrea garrantzitsuenetakoa izan zen. 1693 eta 1696 artean eraiki zen, baina dagoeneko 1694ko ekainaren 18an erabili behar izan zen Camareteko borrokan. Vauban bera buru zela frantsesek atzera bota zuten ingeles eta herbeheretarren erasoa.
1801 urtean Robert Fulton injeniari amerikarrak Nautilus urpekontzia diseinatu zuen eta Camareten egin zituen frogak. XIX mendean babes egitura berriak eraiki ziren, Toulinguet dorrea (1812), Petit Gouin (1859). Ordurako arrantza portu aktiboa zeukan sardinaren arrantzan oinarritzen zena. 1850an esate baterako baziren 94 txalupa. 1902-03 denboraldian sardinaren krisialdia gertatu zen eta ordutik aurrera otarrainaren arrantza nagusitu zen.
Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek babes egitura berriak eraiki zituzten Atlantikoko hesiaren barnean. Atlantikoko borrokan parte aktiboa izan zuen Camaretek.

## Ondasun nabarmenak

Herrian dagoen Vauban dorrea Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1983an, Vaubanen gotorlekuak multzoaren barnean.
* Vauban dorrea.
* Kaia.
* Notre-Dame de Rocamamadour kapera.
* Toulinguet dorrea.
* Atlantikoko borrokaren Museo-memoriala.
* Lagatjar menhir lerroa.
* Pen-Hir lurmuturra.
* Toulinguet lurmuturra.
* Chèvre lurmuturra.
* Coecilian jauregiaren hondarrak.
* Kersiguérou-Kerloc'h lurmuturra.

## Hiri senidetuak

* Saint Ives, Kornualles

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383363
* Multimedia: Camaret-sur-Mer / Q383363
# Eisteddfod

Eisteddfod (pluralean, eisteddfodau) galeserazko kultur jaialdia da, literatura eta musikaren ingurukoa eta lehiaketaren modukoa, poesia arlo nagusia izanda.
Lehenengo aztarnak XII. mendekoak dira. Gaur egun, Galesen urtero antolatzen dute jaialdi nazional moduan, eta herrialdetik kanpo ere tokian tokiko ekitaldiak egiten dituzte.

## Historia

1176an, Cardigan/Aberteifi hirian jaialdi horren lehendabiziko ekitaldi dokumentatua egin zuten.

## Jaialdi nazionala

Jaialdi nazionala, hau da, Galesko Eisteddfod Nazionala (ingelesez "National Eisteddfod of Wales", galesez "Eisteddfod Genedlaethol Cymru" eta euskaraz Galesko Eisteddfod Nazionala) Galesen urtero antolatzen dute, abuztuko lehenengo astean, horretako herrialdeko iparraldeko eta hegoaldeko hiriak tartekatuz.
Europako poesia eta musika jaialdirik handiena da. Adibidez, 2006ko ekitaldian 6.000 pertsona inguru lehiatu ziren, 150.000 ikus-entzuleren aurrean, Denbigh/Dinbych hirian.

## Nazioarteko jaialdia

Nazioarteko jaialdia ("International Eisteddfod" edo "Eisteddfod Ryngwladol") Llangollen hirian (Denbighshire/Sir Ddinbych) urtero antolatzen dute 1947tik, beti ere uztailean.

## Beste batzuk

Argentinako Patagonian jaialdia antolatzen dute hiri batean baino gehiagotan Chubuteko probintzian: Gaiman-en irailero gazte-ekitaldia, Chubuteko Eisteddfod nagusia Trelew-n urrian eta beste urteroko jaialdi bat Trevelin-en.
Australian eta Idahon (AEB) ere ekitaldiak egiten dituzte.

## Ikus, gainera

* Euskal Lore Jokoak

## Kanpo estekak

* (Galesez)(Ingelesez) Eisteddfod Jaialdi Nazionalaren webgunea
* Datuak: Q670265
* Multimedia: Eisteddfodau / Q670265
# Bernardo Chartreskoa

Bernardo Chartreskoa (Bernardus Carnotensis; 1124tik aurrera hila) XII. mendeko filosofo neoplatonikoa izan zen. Ospetsua da bere "Ipotxak gara erraldoien bizkar gainean igota. Haiek baino urrunago ikusten dugu honela, ez gure ikusmena zoliagoa delako edo garaiagoak garelako, baizik eta airean eusten gaituztelako beren erraldoi-altuera osora altxatuta" esaldia, jakintzan aitzindari izan direnen lanak aintzat hartzeko beharra nabarmentzen duena.

## Erreferentziak

* ↑ Le Goff, Jacques (1957): Les Intellectuels au Moyen Âge, Paris, Le Seuil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q826272
# Arrate San Nicolas Oruetxebarria

Arrate San Nicolas Oruetxebarria (Mungia, Bizkaia, 1998) sexologoa da; sexu hezitzailea eta aholkularia, gizarte hezitzailea.

## Biografia

Arrate San Nicolas sexologoa da formazioz. Euskal Herriko Unibertsitatean gizarte hezitzaile gradua egin zuen (2016-2020). Ondoren Alcaláko Unibertsitatean Sexologia masterra egin zuen: hezkuntza eta sexu aholkularitza (2020-2022). Granadako unibertsitatean hezitzaile gradua (2018-2019).

## Ibilbidea

Albora-Bide sexologian berezitutako Bilboko psikologia zentroarekin elkarlanean ibili ohi da.
Hainbat lanetan ari da bere ibilbidean zehar; Euskara irakasle Zornotzako Barnetegian, Aisialdiko Monitorea Erandioko Alaiki Zerbitzu Gizakulturaletan, Bilbon Gizarte-hezitzailea EDUCALIA Hezkuntza-berrikuntzan, Mungiako Udalean Gazteentzako Ekintza-Teknikaria edota EITBn programa trankriptora lanean.

## Erreferentziak

* 1 2 «Arrate San Nikolas: "STIak erdizka lantzen dira hezkuntzan"» Bizkaiko Hitza 2023-09-29 (Noiz kontsultatua: 2023-10-02).
* ↑ Arrate San Nicolas. Formakuntza. ISBN https://es.linkedin.com/in/arrate-san-nicolas-oruetxebarria-b4857117a..
* ↑ ISSN https://es.linkedin.com/in/arrate-san-nicolas-oruetxebarria-b4857117a..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122912963
# Fernanda Maria

Fernanda Maria Carvalheda Silva (Lisboa, 1937ko otsailaren 6a – ibidem, 2025eko urtarrilaren 13a), Fernanda Maria izen artistikoz ezagunagoa, portugaldar abeslaria izan zen, XX. mendeko fado abeslari handienetako bat eta genero horretako errepertorio tradizionalaren hedatzailea.

## Ibilbidea

Lisboako Bairro Alto auzoko fado etxe tradizionaletan hasi zen abesten, eta 1952an fado abeslari gisa egiazki hasten lagundu zion entzunaldi bat egin zuen. 1964an Lisboa à noite fado etxea ireki zuen. Besteak beste, honako abesti hauek interpretatu zituen: Não passes com ela na minha rua (Carlos Conde/Casimiro Ramos), Fado de horas (Belo Marques), Aquela velhinha (Linhares Barbosa/Fado Cigano), Rosa da Madragoa (Frederico de Brito/Fado Seixal), Fado das mágoas (Frederico de Brito) eta Lá vai ele (Linhares Barbosa/Jaime Santos). Hainbat motiboren egilea ere izan zen, hala nola A razão do meu viver, Sentir a vida, Olhos felizes, Este poema, Xaile negro eta No Altar da minha saudade.
Enciclopédia da Música Portuguesa no Século XX liburuaren arabera, Fernanda Mariaren estiloak adierazpen tekniken erabileran izandako eraginkortasuna izan zuen ezaugarri, hala nola rubato, melismak eta estilo aldaketak.
Laurogei disko grabatu zituen, horietako batzuk Alfredo Marceneiro abeslariarekin. Bere disko ezagunenak Sempre (1991, Discossete), Os Maiores Sucessos de Fernanda Maria (1993, Movieplay) eta O Melhor de Fernanda Maria (1994, Emi-VC) dira. 1963an Prémio da Imprensa saria erabazi zuen fadoaren kategorian, eta 2006an Prémio Amália Rodrigues Carreira Feminina. 2007an ibilbidearen saria eman zioten, eta 2012an Lisboako Udalaren Merezimenduaren Domina.

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) «Fadista Fernanda Maria morre aos 87 anos» Público 2025-01-13 (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* 1 2 (Portugesez) «Fernanda Maria» Museu do Fado (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ (Portugesez) Enciclopédia da Música em Portugal no Século XX. (argitaratze data: 2010) (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ (Portugesez) «Morreu a fadista Fernanda Maria» Expresso 2025-01-13 (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).
* ↑ (Portugesez) «Lisboa lamenta a morte de Fernanda Maria» Câmara Municipal de Lisboa 2025-01-13 (Noiz kontsultatua: 2025-01-14).