OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Estanislao Urkixo Ussia

    Artikulu hau Urkixoko hirugarren markesari buruzkoa da; lehena gaitzat duena beste hau da: «Estanislao Urkixo Landaluze»
Estanislao Urkixo Ussia (Madril, 1872ko azaroaren 13a - Laudio, 1948ko abuztuaren 15a) arabar enpresaburua izan zen, Espainiako Gorteetan senatari eta diputatu izandakoa.

## Bizitza

Amurrioko barrutiko Gorteetarako diputatu hautatu zuten 1898, 1899, 1901, 1903, 1905 eta 1907ko hauteskundeetan.
1914an Urkixoko markesaren noblezia-titulua jaso zuen Luis Urkixo bere aita hil ondoren. Arabako probintziako senatari aukeratu zuten 1910ean eta 1918an. 1918an Espainiako handiki bihurtu zen eta ordutik aurrera senatari bihurtu zen eskubide propioz.
Enpresa- eta banku-arloan ere hainbat kargu bete zituen, hala nola Banco Minero Industrial de Asturiasko lehendakaritza, Sociedad Española de Construcciones Electromecánicas (SECEM) erakundeko lehendakaritza, Banco Urquijo eta Compañía Telefónica Nacional de Españako presidentetza (1924tik aurrera). Era berean, Urkixo 1912an sortutako Unión Eléctrica Madrileña enpresaren lehen presidentea izan zen.
Espainiako Gerra Zibilean Estanislao eta Santiago Urkixo Landetxo bere semeak Userako tunelean hil zituzten.
1948ko abuztuaren 15ean hil zen Laudioko Lamuza jauregian.

## Erreferentziak

* ↑ Díaz Hernández 2001, 183 orr. .
* 1 2 Díaz Hernández 2001, 184 orr. .
* ↑ Ynfante 1998, 185 orr. .
* ↑ Díaz Hernández 2001, 191 orr. .
* ↑ Díaz Hernández 2001, 182 orr. .

## Bibliografia

* Díaz Hernández, Onésimo. (2001). «Estanislao Urquijo Ussía, tercer Marqués de Urquijo: finanzas, política y alta sociedad durante la Restauración» Vasconia. Cuadernos de Historia-Geografía (Donostia: Eusko Ikaskuntza) (31): 181-192. ISSN 1136-6834..
* Ynfante, Jesús. (1998). Los muy ricos. Las trescientas grandes fortunas de España. Madril: Grijalbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22926982
* Multimedia: Estanislao de Urquijo y Ussía / Q22926982
# Fidencio Berrade

Fidencio Berrade Tanco (Ibiltzieta, Nafarroa, 1936ko azaroaren 16a - Sestao, Bizkaia, 2022ko ekainaren 1a) nafar apaiz katolikoa, presbitero diozesanoa, beneditar erlijiosoa, musikagilea eta filosofoa izan zen.

## Bizitza

Ibiltzietan jaio zen. Inocencio Berrade Hualde (Otsagabia, 1889 - Iruñea, 1968) eta Faustina Tanco de Carlos (Otsagabia, 1894 - ?) ziren bere gurasoak.
Filosofian lizentziatu zen.
Sestaoko Begoñako Andra Mari elizako eta Santa Maria elizako apeza zen.

## Bibliografia

* Abaunza Martínez, Fernando (2017). Diccionario de Músicos Vascos.
* Zaragoza Pascual, Ernest (2003). Músicos Benedictinos Españoles (Siglos XV-XX).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) bkareaga. (2022-06-02). «Ha fallecido el presbítero Fidencio Berrade, memoria histórica de la Iglesia en Sestao» Bilboko Elizbarrutia - Diócesis de Bilbao (Noiz kontsultatua: 2022-11-16).
* ↑ «Fidencio Berrade Tanco Ibilcieta, Navarra, España: geneaordonez» www.geneaordonez.es (Noiz kontsultatua: 2024-02-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Las iglesias de San Miguel y Begoña suprimen las misas del domingo por la caída de fieles en Sestao» El Correo 2022-09-28 (Noiz kontsultatua: 2022-11-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «DICCIONARIO DE MÚSICOS VASCOS. Fernando Abaunza | PDF | Entretenimiento (general) | Las artes escénicas» Scribd (Noiz kontsultatua: 2024-02-20).
* ↑ (Ingelesez) «DICCIONARIO DE MÚSICOS VASCOS. Fernando Abaunza» pdfcoffee.com (Noiz kontsultatua: 2024-02-20).
* ↑ Zaragoza Pascual, Ernesto. (2003). «Músicos benedictinos españoles (siglos XV-XX)» Analecta sacra tarraconensia: Revista de ciències historicoeclesiàstiques (76): 45–182. ISSN 0304-4300. (Noiz kontsultatua: 2024-02-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114855566
# Hermenegildo Elices

Hermenegildo Elices (Sestao, 1914ko apirilaren 13a - ib., 1964ko martxoaren 8a) bizkaitar futbolaria izan zen, aurrelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Leioa Kirol Elkartea | 1932-1933 |
| Sestao Sport | 1933-1934 |
| Athletic Club | 1934-1938 |
| Deportivo Alavés | 1938-1939 |
| Athletic Club | 1939-1944 |
| Real Madrid | 1944-1948 |

## Erreferentziak

* ↑ Hermenegildo Elices Rivas Auñamendi Entziklopedian
* Datuak: Q3785257
# Jon Ander López Maqueira

Jon Ander López Maquiera (Barakaldo, Bizkaia, 1976ko irailaren 6a - Sestao, Bizkaia, 2013ko urtarrilaren 6a) bizkaitar futboleko atezaina izan zen. Baskonia Kirol Kluba (1996-1997), Barakaldo CF (1997-1998) , Eibar KE (1998-2000), Valladolid (2000-2001), Levante (2001-2002), berriro Valladolid (2002-2004), Real Jaen (2005-06), Ecija (2006) eta Lucena CF futbol taldeetan jokatu zuen. Azken talde honetan, Lucena CF taldean, krisi gogorrean zegoenean "taldeko lehendakari" izendatu zuten 2007 urtean.
36 urterekin hil zen Sestaon, bihotzeko baten ondorioz.

## Ibilbidea

2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Rayo Cantabria | 3. | 1995/96 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Rayo Cantabria | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Baskonia | 3. | 1996/97 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Baskonia | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Barakaldo | 2.B | 1997/98 | 40 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 41 | 0 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 40 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 41 | 0 |
| Eibar | 2. | 1998/99 | 18 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Eibar | 2. | 1999/00 | 30 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Eibar | Denera | Denera | 48 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 51 | 0 |
| Valladolid | 1. | 2000/01 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Valladolid | 1. | 2001/02 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Valladolid | Denera | Denera | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Levante | 2. | 2001/02 | 10 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 | 0 |
| Levante | Denera | Denera | 10 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 | 0 |
| Valladolid | 1. | 2002/03 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Valladolid | 1. | 2003/04 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Valladolid | Denera | Denera | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Salamanca | 2. | 2004/05 | 13 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Salamanca | Denera | Denera | 13 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Jaén | 2.B | 2005/06 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Jaén | Denera | Denera | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | 0 | 0 |
| Écija | 2.B | 2005/06 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 17 | 0 |
| Écija | Denera | Denera | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | 17 | 0 |
| Lucena | 3. | 2006/07 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Lucena | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Lutxana | PR | 2010/11 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Lutxana | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 128 | 0 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | 133 | 0 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2754916
# Antonio Martín Cárdenas

Antonio Martín Cárdenas (Sestao, 1916 – ib., 2015eko abenduaren 20a) bizkaitar miliziano anarkista izan zen.

## Biografia

1936ko uztaileko Espainiako estatu-kolpearen berri izan zuenean, Irun aldera joan zen Sacco y Vanzetti batailoian aritzeko. Legution, Durangaldean eta Bilbon borrokatu ondoren, Santoñan atxilotu zuten. Calandan, San Juanen eta Bidankozen preso, gerra ondoren, Miranda Ebroko kontzentrazio-esparruan izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Agur al miliciano anarquista del batallón Sacco y Vanzetti de la CNT» Deia 2016/01/10.
* ↑ Gogoan Sestao Antonio Martín Cardenas
* Datuak: Q22082507
# CD Guadalajara

Club Deportivo Guadalajara, edo "Chivas" izenarekin ezagunagoa, Mexikoko futbol talde nagusietakoa da, Guadalajara hirian egoitza daukana. Lehenengo CONCACAF Txapeldunen Liga irabazi zuen eta Mexikoko 11 liga ere baditu.

## Palmaresa
### Mexikon: 26

* Mexikoko liga (12): 1957, 1959, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1970, 1987, 1997(U), 2006(A), 2017(C)
** (U) Udako txapelketa, (A) Apertura txapelketa, (C) Clausura txapelketa
* Mexikoko kopa (4): 1963, 1970, 2015(A), 2017(C).
* Txapeldunen Txapelduna (7): 1957, 1959, 1960, 1961, 1964, 1965, 1970.
* Mexikoko Superkopa (1): 2016.
* Challenger Kopa (1): 1961.
* InterLiga (1): 2009.

### Nazio artean: 4

* CONCACAF Txapeldunen Liga (2): 1962, 2018.
* Erdialdeko Amerikako Kopa (2): 1959, 1962.
* Libertadores Kopa (0): finalista 2010an.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q503321
* Multimedia: CD Guadalajara / Q503321
# Vestaren birjina

Vestaren birjinak (latinez, Vestales eta Vestalis singularrean), Vesta etxeko suaren jainkosaren emakumezko apaizak ziren Erroman. Haien eginkizuna nagusia Vestaren tenpluko su sakratua pizturik gordetzea zen. Haietako bat izateak ohore handia zekarkien emakumeei, eta pribilegio asko eskura zezaketen.
Ponpeiako Vestalen Etxearen aurkikuntzak fama handia eman zien Vestaleei XVIII. eta XIX. mendeetan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Mark, Joshua J.. «Vestal Virgin» World History Encyclopedia (Noiz kontsultatua: 2025-01-23).

## Kanpo estekak

* (Italieraz)Tempio di Vesta e Casa delle Vestali (Atrium Vestae). Parco archeologico del Colosseo. Ministerio della Cultura. Musei Italiani.
* Datuak: Q188761
* Multimedia: Vestals / Q188761
# Sorgin-ehiza (argipena)

Sorgin ehiza hitzak adiera hauek izan ditzake:
# Linterna (arkitektura)

Linterna, arkitekturan, kupula baten gainean jarritako dorre erako egitura da, leihateen bidez, eraikinaren barnean argiztatzea ahalbidetzen duena.
Zirkulu edo poligono erako oinplanoduna, barnealderantz irekitzen da zuzenean kupularen gainean, eutsiko duen oinarri mailarik gabe. Bere funtzioa, kupula argiztatzea da, bertan leihoak irekitzen diren horma bertikalen bidez. Arrazoi honegatik, eta formaren antzekotasunagatik, "lanterna" deitzen zaie.
Lanternaren goialdearen gainean, ohi, eliza edo beste eraikin erlijioso batzuetan, kristautasunaren ikurra den gurutze bat jartzen da.
Pizkundetik aurrera, kupulak eraikitzeko teknika aurkitu zenean, artistak, lanternentzako forma eta konponbide originalak pentsatzen hasi ziren, zeruan nabarmentzen diren elementu bereizgarri bezala erabateko garrantzia emanez.

## Erreferentziak

* ↑ «Linterna». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2025-01-23.)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843494
* Multimedia: Lanterns (architecture) / Q843494
# Linterna

Linterna terminoak esanahi zenbait ditu:
* linterna edo esku-argia, eskutan eramateko argia emateko gailu elektriko txikia;
* linterna (arkitektura), dorre erako egitura.
# Pablo Zelaya Sierra

Pablo Zelaya Sierra (Ojojona, 1896ko urriaren 30a – Tegucigalpa, 1933) nazioarteko ospea zuen margolari hondurastarra izan zen. Hondurasko Artearen Sari Nazional gorenak bere izena darama.

## Biografia

Francisco Morazán departamenduan jaioa, Felipe Zelaya eta Isabel Sierraren semea. Costa Ricako errepublikako Arte Ederren Eskolan ikasi zuen, 1918tik 1919ra bitartean, herrialde hartako Eskola Normalean Marrazketa klasea eskaintzen zuen bitartean.
1920an Madrilera joan zen, eta han ikasi zuen -Hondurasen Espainiako lankidetzaren beka bati esker- San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian, Manuel Benedito eta Daniel Vázquez Díazen ikaslea zelarik. 1932ra arte egon zen Europan, eta garai hartan ekitaldi hauetan parte hartu zuen:
* Parisko Erakusketa Nazionala, 1922)
* Udazkeneko Aretoa (Paris, 1924)
* Artista Iberikoen Elkartearen erakusketa (Paris, 1925)
* Independenteen Aretoa (Paris, 1924)
* Heraldo de Madrid Aretoa (1930)
* Erakusketa kolektiboa Madrilgo Ateneoan (1932).
"Apuntes con Lápiz" (1932) manifestuaren egilea ere bada, Hondurasko kulturan oinarrizkoa den dokumentua, eta Zelaya Sierra haren sustatzaile nagusietako bat dela esan daiteke. “Baldintza estetikoa nukleo grabitazional gisa” onartuta, Zelaya Sierrak ez zuen arazorik aurkitu errealitate sozialean geratzeko, bai ohituran eta baita historian ere. Bere ikonografia 1932an itxiko da "Anaiak Anaien aurka" lanarekin, une hartan herrialdea definitu zuten hainbeste "barne gerretako" batek sortutako espantu irudiak min handiz islatzen dituena.
36 urte besterik ez zituela, San Felipe Ospitalera eraman zuten, eta garuneko isuri baten ondorioz hil zen.

## Omenaldiak

* Hondurasko Artearen Sari Nazionalak izena darama bere omenez.
* 1991n, Tegucigalpako Espainiako Kultur Zentroak Hondurasko Arte Plastikoen eta Ikusizkoen II. Antologia eskaini zion “Pablo Zelaya Sierra”ri.
* 2024an, Biltzar Nazionalak "Aberriaren Benemeritua" titulua eman zion.

## Bibliografia

* Martinez, Jose Francisco. ”Literatura hondureña y su proceso generacional.” Ediciones Nueva Universidad, Número 28 de Colección Letras hondureñas. Hondurasko Unibertsitate Nazional Autonomoa, Editorial Universitaria. 1987.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6056564
# Liliana Bodoc

Liliana Chiavetta (Santa Fe, Argentina, 1958ko uztailaren 21a - Mendoza, Argentina, 2018ko otsailaren 6a), ezaguna Liliana Bodoc goitizenaz, argentinar idazle eta poeta izan zen. Gazte literaturan berezitu zen. La Saga de los Confines izeneko trilogiarekin epika eta fantasiazko literatura generoetan arrakasta lortu zuen Argentinan; bere liburuak alemanera, frantsesera, nederlanderara, japonierara, polonierara, ingelesera eta italierara itzuli zituzten.

## Bibliografía

* 2000 - La Saga de los Confines - 1. liburua: Los días del venado
* 2002 - La Saga de los Confines - 2. liburua: Los días de la sombra. Venezuelako Calidoscopio Saria (2003)
* 2004 - Sucedió en colores
* 2004 - La Saga de los Confines - 3. liburua: Los días del fuego
* 2007 - Memorias impuras. Los padres
* 2007 - Reyes y pájaros
* 2007 - La mejor luna
* 2008 - El espejo africano. 2008ko Barco de Vapor Saria.
* 2008 - Cuando San Pedro viajó en tren
* 2008 - El mapa imposible
* 2009 - Presagio de Carnaval
* 2010 - El rastro de la canela
* 2011 - Amigos por el viento
* 2011 - El mapa imposible
* 2012 - La entrevista
* 2012 - Relatos de los confines - Oficio de búhos
* 2013 - El perro del peregrino
* 2013 - Memorias impuras (bertsio osoa: Los Padres y Los Huérfanos)
* 2015 - Tiempo de dragones 1: La profecía imperfecta
* 2015 - Elementales - 1. liburua: Ondinas
* 2015 - Elementales - 2. liburua: Salamandras
* 2016 - Elementales - 3. liburua: Silfos
* 2016 - Elementales - 4. liburua: Nomos
* 2016 - Simi Titi
* 2016 - Aprendiz de dragón
* 2017 - Un mar para Emilia
* 2017 - Tiempo de dragones 2: El elegido en su soledad
* 2017 - "El Arte de los Confines: VENADO" (Gonzalo Kenny ilustratzailearekin batera egina)
* 2017 - Elisa, La Rosa Inesperada
* Datuak: Q1824990
* Multimedia: Liliana Bodoc / Q1824990
# Argiontzi

Argiontzia erregairen bat edo elektrizitatea erabiliz argi egiten duen ontzia da. Maiz eramangarria izaten da, babes gardenarekin argi-iturriarentzako (historikoki, kandela bat edo olio-metxa bat, eta, askotan, garai modernoetan bateriaz elikatutako argi bat), garraiatzeko eta zintzilikatzeko errazagoa izan dadin, eta haizea bada fidagarriagoa izan dadin.

## Historia

Argiontziak antzinatik erabili dira, apaintzeko baino gehiago argiztatzeko. Batzuek olio-metxa erabiltzen zuten, eta beste batzuek, berriz, kandela babestuak. Euskal Herrian ohikoa izan zen erregaitzat lumera erabiltzea. Argia pasarazteko, babesgarri gardena edo zeharrargia behar izaten da. Beirazko xaflak garatu aurretik, animalia-adar mehetua eta xaflatua erabili izan zen leiho zeharrargitzat. Batzuetan, metalezko argiontzia zulotxoz betea zegoen argia pasarazteko. Ekialdean papera eta zeta ere erabiltzen da oraindik ere.
Erdi Arotik aurrera, Ekialde Erdiko hiriek gauzainak kontratatu zituzten gauez kaleak patruilatzeko, krimena uxatzeko asmoz. Gauzain bakoitzak argiontzi bat zeraman ilunpetik babesteko eta gutxienez XVIII. mendera arte iraun zuen.
XVI. mendetik aurrera, espazio publikoak gero eta gehiago argiztatu ziren argiontzi finkoekin, batez ere beirazko leihodun argiontziak asmatu ondoren, argiztapena izugarri handitu baitzuen. 1588an, Parisko Udalbatzak kale-kantoi bakoitzean zuzi bat ezarri eta pizteko agindua eman zuen, eta 1594an poliziak argiontziengatik ordeztu zituen. 1667tik aurrera, Luis XIV.aren erregealdian, milaka kaleargi jarri ziren Parisko kale eta kantoietan. Sistema horri esker, 18 metroro zeuden argiontziak, kale erdian soka batetik 6 metrora esekita.

## Ikus, gainera

* Kaleargi
* Eskuargi
* Argiontzi festa

## Erreferentziak

* ↑ «Argiontzi». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2022-10-14.)
* ↑ (Ingelesez) A rare Roman lantern (Ipswich). jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017) (Noiz kontsultatua: 2018-3-30).
* ↑ (Ingelesez) Jovinelly, Joann; Netelkos, Jason. (2007). The Crafts and Culture of a Medieval Town. New York, New York: The Rosen Publishing Group, Inc. ISBN 978-1-4042-0761-5..
* ↑ (Ingelesez) Schivelbusch, Wolfgang. (1987). «The Policing of Street Lighting» Everyday Life (Yale University Press) 73: 61–74. doi:10.2307/2930197..
* ↑ (Ingelesez) Tucker, Holly. (2017-3-22). «How Paris Became the City of Light: Louis XIV hires the city's first police chief» Lapham's Quarterly (Noiz kontsultatua: 2020-2-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862454
* Multimedia: Lanterns / Q862454
# Carlos Zuñiga Figueroa

Carlos Zúñiga Figueroa (Tegucigalpa, 1885-1964) Hondurasko margolaria izan zen.

## Biografia

Carlos Zuñiga Figueroa. Tegucigalpa hirian jaio zen, Hondurasko errepublikan, 1885eko ekainaren 5ean, eta 1964an hil zen. Manuel José Figueroa jauna eta Vicenta Zúñiga andrea senar-emazteen semea zen. Genoveva Vasquezekin ezkondu zen eta harekin ondorengo seme-alabak izan zituen: Carlos Javier Zuniga Vasquez, Oscar Zuniga Vasquez, Marina Zuniga Vasquez, Rodolfo Zuniga Vasquez eta Marta Zuniga.
1951n, Espainiako Enbaxadak gonbidatuta, Kultura Hispanikoaren Institutuak Madrilen deitutako Artearen Lehen Biurteko Iberoamerikarrean parte hartu zuen.

## Bizitza artistikoa

Zúñiga Figueroak Madrilgo (Espainia) San Fernandoko Errege Akademian ikasi zuen, eta ondoren Litografia eta Argazkilaritza Estudioan ikasi zuen Tegucigalpan, Hondurasen.
"Tipo-Litografía Nacional" delakoaren Zuzendari izendatu zuten zazpi urtez jarraian. Ondoren, politikan sartu zen, eta Hondurasko ministro eta ordezkari izan zen Costa Ricako errepublikan, lau urtez.
1940an, Tiburcio Carias Andino Gobernuko Presidente Doktore eta Jeneralak inauguratu zuen Arte Ederren Eskola Nazionala (Honduras) edo (E.N.B.A.) Comayagüelan, pintura, eskultura, marrazketa, musika eta beste hainbat ikasgai emateko. Horren barruan, Zuñiga maisuak eskolak emango zituen.

## Bazkidetzak

* "Casino Hondureño"ren kide sortzailea
* Ateneoko kidea.
* Hondurasko Logia Masonikoko kidea.

## Aintzatespenak

* "Urrezko Domina" Tegucigalpako (Honduras) Arte Erakustaldian.
* "Zilarrezko Domina" New Yorkeko Munduko Ferian, Ameriketako Estatu Batuetan.
* "Ohorezko Domina" San Frantziskoko (Kalifornia, AEB) Arte Erakustaldian.
* "Hondurasko Arte Plastikoen Antologia", Carlos Zuñiga Figueroari eskainia, Tegucigalpako Espainiako Kultur Etxeak 2003an.

## Obrak

* "José Francisco Morazán Quezada jeneralaren gorespena".
* "General Morazán eta General Villaseñor-en baserria", San Josen, Costa Ricako errepublikan.
* "Tiburcio Carias Andino doktore eta jeneralaren erretratua"
* "Manuel Bonilla Antzoki Nazionalaren pintura"
* Hondurasko 120 pintura tipiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5752166
# Mikel Guridi

Mikel Guridi Ezkati (Kolonbia, 2003) automobilismoko gidari bat da. Kolonbian jaioa, bost urte zituela etorri zen Oñatira (Gipuzkoa) bizi izatera.

## Ibilbidea

Sei urterekin hartu zuen lehenengo aldiz kart bat, eta alebin mailan hasi zen lehiatzen. Ondoren kadete mailara pasa eta aurreneko lasterketak irabazten ere hasi zen. 2017an, bost lasterketatik lautan garaipena lortuta, eta bestean hirugarren bukatuta, Euskadiko Karting Series lehiaketa irabazi zuen, junior mailan.

## Erreferentziak

* 1 2 «Mikel Guridi Ezkati: Euskadiko Karting Serieak irabazi ditu junior mailan» Kontzejupetik 278: 24. 2017ko abendua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94693124
# Hiri kondaira

Hiri kondaira edo hiri mitoa egungo gizarteko folklore antzeko istorioen multzoa da. Nahiz eta hedatzen dituztenen aburuz benetakoak diren, oro har ez dute errealitatearekiko oinarri sendorik, jeneralean gehiegituta eta distortsionatuta baitira. Hala ere, horrek ez du esan nahi, berez, hiri kondairak gezurrezkoak direnik. Izena gorabehera, hiri kondairak ez dira, halabeharrez, hirietan sortuak. Termino hori erabiltzen da kondaira moderno horiek eta industrializazio aurreko garaietako elezaharrak bereiztearren.
Hiri kondairaren kontzeptua ikertzen lehena Edgar Morin izan omen zen La Rume d'Orléans liburuan 1969an. Jan Harold Brunvand irakasle estatubatuarrak 1979an hiri legenda erabili zuen. Bere liburuan (The Vanishing Hitchhiker: American Urban Legends & Their Meanings), Brunvandek azaldu zuen kondairak, mitoak eta folklorea ez dela bakarrik gizarte primitiboetan edo tradizionaletan soilik suertatzen, baita gizarte industrializatuetan eta modernoetan ere. Bigarrenik, argudiatu zuen egungo kultura modernoari buruzko ikasbideak lor daitezkeela horrelako mitoak ikertuta.

## Hainbat hiri kondaira

* Txinako Harresi Handia espaziotik ikusgai izatea.
* Zelatatu eta anestesiatu ondoren, giltzurrun bat gabe esnatzea.
* Sekretuan Kubara joan ziren ehiztariak, emazteak ehizetara joan zirelakoan.
* New Yorkeko estoldetan krokodilo handiak bizi izatea, jabeek komuneko kazolatik txikiak zirenean bota ondoren.
* Telmo Zarraonandia futbolaria ijitoa zela. Gaztelaniazko wikipedian IP anonimo batetik edizio bandalikoa eginda, 2008an gezur hori sartu zuten wikipedia hartan euskal herritar futbolariari eskainitako artikuluan, eta handik beste hedabide batzuetara zabaldu zen, hiri kondairetan gertatu ohi denez inolako oinarririk gabeko baieztapen hori egiazkotzat hartuta.
* Japoniar greba.
* Walt Disneyren gorpua nonbait kriogenizatuta gordeta dagoela.
* Gauez argirik gabe eta erabateko iluntasunean errepideetan zehar doan auto beltza. Berekin topo egin eta argi luzeak botatzen dizkioten autoei atzetik jarraitzen omen die, biktimen edo jarraitutakoen autoa errekinik gabe bazter batean gelditu eta auto beltzean doazenek harrapatu eta erail egiten omen dituzte.
* Bihurguneko neska. Errepideko bihurgune batean agertzen omen da neska bat, gauez. Auto gidariei bihurgune arriskutsua dela ohartarazten die; gidariak geroago jakingo du neska hori hain zuzen ere aurrez bihurgune horretan auto istripu batean hil zela.

## Erreferentziak

* ↑ Edizio bandalikoa, gaztelaniazko wikipedian.
* ↑ Gaztelaniazko wikipediako «Telmo Zarra» artikuluko eztabaida orria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189349
* Multimedia: Urban legends / Q189349
# Amsterdamgo Unibertsitatea

Amsterdamgo Unibertsitatea (nederlanderaz: Universiteit van Amsterdam, UvA) goi mailako hezkuntza erakunde publikoa da, Amsterdam (Herbehereak) hiriko bihotzean kokatua.
Udal agintariek 1632an sortu zuten, herrialdeko hirugarren unibertsitate zaharrena izanik. Europako ikerketa unibertsitate handienetako bat da, 31.186 ikasle ditu, 4.794 funtzionario, 1.340 doktoregaiak eta urteko 600 milioi euroko aurrekontua. Zazpi fakultatetan banatuta dago: Humanitateak, Gizarte eta Portaera Zientziak, Ekonomia eta Enpresa, Zientzia, Zuzenbidea, Medikuntza eta Odontologia.
Herbehereetako sei Nobel saridun eta bost lehen ministro graduatu dira. 2014an, munduko 50. unibertsitatea sailkatu zen, 15.a Europan eta 1.a Herbehereetan QS World University Rankings-en . 2018an eta 2019an Komunikabide eta Komunikazio sailak munduko lehen postuan kokatu ohi dira QS Ranking-eko gaietan.

## Ikus, gainera

* Hezkuntza Herbehereetan

## Erreferentziak

* ↑ Facts and figures. .
* ↑ Annual Report 2009. .
* ↑ Academic awards. .
* ↑ Communication Science & Media Studies ranked 1st in the world in latest QS Rankings - University of Amsterdam. .

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q214341
* Multimedia: University of Amsterdam / Q214341