# Anna Mahé

Anna Mahé (Bourgneuf-en-Retz, Behe Loira, 1882ko uztailaren 31 - Clichy, 1960ko azaroaren 8a), gazte zela, hurrenez hurren, irakaslea, tipografoa, prentsa-zuzentzailea, egunkari-administratzailea, kontularia eta aktibista anarkista indibidualista, eta, gero, komunista libertarioa izan zen.
Albert Libertaden bikotekidea zen, zeinarekin animatzen zuen 'Causeries populaires' taldea. Ortografiaren erreformaren aldeko kanpainan ibili zen. Le Libertaire egunkarian kolaboratu zuen L'anarchie astekari indibidualista fundatu aurretik.

## Biografia

Anna Rose Marie Mahé Pierre Marie Armand Mahé zapagilearen eta Eulalie Flavie Eugénie Brosseauren alaba zen.
Nantesen ikasi zuen, irakasle izateko. Ez zuen luzaz jardun lan horretan, 1900eko hamarkadaren hasieran Parisera joan baitzen. Berehala elkartu zen mugimendu indibidualistarekin, zeinaren propagandista bihurtu zen lanaldi osoan; Armandine Mahé ahizpa ere mugimendu horretara lotu zen, zeina Parisera joan baitzen berarekin batera, bera ere irakaslea.
Amodio librearen alderdikide, 1902ko urrian, Anna Albert Libertaden bikotekide bihurtu zen. 1904ko apirilaren 26an sortu zen batasun horretatik Minuscule, "Minus" deitua, zeina ez baitzuten erregistro zibilean inskribatu.
Ortografiaren erreformari eskaini zion bere jardueraren zati handi bat. 1904an, Le Libertaire-n "ortografia" erraztuan artikuluak idatzi zituen.
1905ean, Le Libertaire utzi zuen gainontzeko indibidualistekin batera, eta Albert Libertekin L’anarchie egunkaria sortu zuen –1908ko urriaren 8tik aurrera horren arduradun bakarra izan zen–. Albert Libertad azaroaren 12an hil zen. Bertan artikulu ugari egin zituen, sarritan hezkuntza eta irakaskuntzari buruzkoak.
1905ean, Châtelaillon-Plagen Libertaire-Plage udalekua sortu ondoren, urtero, uztailean, Itsas Charentera bidaia antolatzen zuen, eta “lankideak animatzen zituen haien seme-alabak bidaltzera”. Kronikak argitaratzen zituen L’anarchie-n, egonaldi horiek deskribatzeko, “ongi zaintzen dugulako burgesek inbadituko ez duten hareazko hondartza eder honetan”.
L'Anarchie egunkaritik urrundu zen 1909ko urtarrilean, Libertad hil ondoren, Causeries populairesen zuzendaritza André Loruloten esku utzi zenean.
Orduan, Le Libertaire egunkariaren berrantolaketa-batzordera batu zen, Pierre Martinek animatuta, zeinak astekaria birbideratu zuen organo komunista libertario eta sindikalista iraultzaile soil bilakatzeko.
1910eko urrian, trenbideetako langileen greba zela-eta, atxilotu eta jazarri egin zuten, lurreko eta itsasoko armaden aurkako difamazioagatik, eta, urriaren 2an, Le Libertaire-n argitaratutako “Ama batek bere semeari emandako aholkuak” izeneko artikulu antimilitarista baten harira “hiltzera eta arpilatzera xaxatzeagatik”. Hainbat hilabetez behin-behineko espetxealdian egon ondoren, 1911ko otsailaren 24an, Senako Zigor Auzitegian epaitu zuten Libertaire-ko gerente Emile Dulacekin. Entzunaldian, “ama antimilitarista” dela adierazi zuen. Absolbitu egin zuten.

### Ortografia eraberritzea

Anne Steiner historialariaren arabera: “l'anarchie izenburuan maiuskularik ez egotea Anna Mahék inposatu zuen, ortografiaren erreformaren aldeko amorratuak. Bretainian jaioa, maistra izan zen, eta hezkuntzari buruzko bere teoriak garatu zituen astekarian agertzen ziren eskuorri eta artikuluetan. Haren arabera, arau ortografikoak burgesiak zuzendutako bereizketa estrategia baten zerbitzura zeuden: arbitrarioak, haurraren burmuina kongestionatu eta idazteko gaitasuna bereganatzea atzeratzen zuten. Gogoratu behar da XVIII. mendean oraindik nahi bezala idazten zela. Voltaire edo Sadeko markesaren eskuizkribuek lerro batetik bestera, grafia desberdinarekin idatzitako hitzak dituzte; gehienetan editorearengana jotzen duzten erabili beharreko ortografia erabakitzeko. Akademiak ortografia XIX. mendean finkatu zuen, burgesia eliteko klase bihurtu zenean eta herriarekiko aldea markatu nahi izan zuenean.»

## Argitalpenak

Artikulu ugari Le Libertaire eta L'anarchie astekarietan, besteak beste, hau:
* Simplifions... (ortografiaren erreformari buruz), anarkia, 1908

### liburuxka

* L'Hérédité et l'éducacion: ortografe simplifiée, Edicions de l'anarchie, 1908 (OCLC 9987731).

### eta hitzaurrea

* E. Armand, Qu'est-ce qu'un anarchiste ? Thèses et opinions, Éditions de l'anarchie, 1908.

### Ingeleserako itzulpena

* The Fall of Czarisms, l'anarchie, 1905eko uztailaren 6a, 13. zk.

## Aipua

* «Démontons la pédagojie oficièle faite pour fabriquer des esclaves. Bâtissons une pédagojie qui conviène à des cerveaus d’homes.»

## Bibliografia

* Articles de presse sur Gallica.
* Anne Steiner, Les en-dehors: anarchistes individualistes et illégalistes à la Belle époque, L'Échappée, 2008, ISBN 978-2-915830-13-2.
* Anne Steiner, Les militantes anarchistes individualistes: des femmes libres à la Belle Époque, Amnis, revue de civilisation contemporaine de l'Université de Bretagne occidentale, 8/2008, texte intégral.
* Hugues Lenoir, Anna Mahé, Émilie Lamotte et les autres, l'éducation dans l'anarchie, in Les anarchistes individualistes et l'éducation, 1900-1914, Lyon, Atelier de création libertaire, 2015, (BNF 44337597).

### Ikus-entzunezkoa

* Anne Steiner, Les anarchistes, corpus individualistes, Dictionnaire biographique Maitron, Centre d'Histoire Sociale, 2014ko apirilaren 15a voir en ligne.

## Prospektuak

* Dictionnaire des anarchistes, «Le Maitron»: notice biographique, extrait en ligne.
* Dictionnaire international des militants anarchistes: notice biographique.
* L'Éphéméride anarchiste: notice biographique.
* René Bianco, 100 ans de presse anarchiste: notice.
* Centre International de Recherches sur l'Anarchisme (Lausanne): notice bibliographique.
* Catalogue général des éditions et collections anarchistes francophones: notice bibliographique.

## Erreferentziak

* ↑ Bourgneuf-en-Retz - (aucun) - N - 1882 - 3 E 21 / 24. .
* ↑ Amélie Macé. (2011). Anne Steiner : « Pour les en-dehors, l’émancipation individuelle n’est pas seulement le moyen de parvenir à un monde meilleur, elle est à elle-même sa propre fin ». ..

## Kanpo estekak

* Contre « dressage » & « perroquetisme » scolaires, un enjeu méconnu de la pédagogie libertaire : la simplification de l’orthographe par Anna Mahé dans l’anarchie (1908). ..
* Datuak: Q21294737