OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ane Garmendia Irastorza

Ane Garmendia (Oiartzun, Gizpuzkoa, 2005eko abuztuaren 9a) euskal aktorea da.

## Biografia

Oiartzungo Lezoti baserrian jaioa da. Haurtzaro ikastolan burutu zituen oinarrizko ikasketak eta Oiartzo Ikastola (BHI)n, Osasun Zientzien batxilergoa, Biologia eta Kimika.
Txikitatik izan da kirol zalea. Esku-pilotan nahiz futbolean, bietan aritu da, ikastolako mutilen artean neska bakarra izanik ere. Hamaika urterekin hasi zen futbolean jokatzen eta Oiartzun Kirol Elkarteko nesken futbol taldeko jokalaria izan da 2016-2022 bitarte.
Bere izena famatu bilakatu da Irabazi Arte telesailean agertzen delako. Bertan eman ditu 1, 2, 3 eta 4. denboraldiak. 15 urterekin hasi zen aktore lanetan eta “Itsaso”ren pertsonaia interpretatzen du. Aktore lana unibertsitateko ikasketekin partekatzen du.
2021ean Donostiako Zinemaldia egon zen Irabazi Arte aurkezten, eta 2022an, Sua Enparantza, Nahia Sillero, Ainhoa Azpitarte eta Ane Iturraterekin batera Cima Saria jaso zuten FesTVal Sarietan.
2023an ETB2ko Gabon gauak programako "Ene!flix" esketx saio berezian parte hartu zuen.

### Beste zaletasun eta lanbideak

12 urterekin 37. Lexoti bertso txapelketa-ko irabazlea izan zen.
Oiartzungo Prosa eta Poesia lehiaketa-ko lehenengo sariak jaso ditu bost urtez jarraian eta aipamen berezia seigarrenean:
* 2017. Egia islatzen zuen ispilua.
* 2018. Iraganeko argazkia.
* 2019. Nire zapi kuttuna.
* 2020. Desioak.
* 2021. Erabakiak.
* 2022. Aipamen berezia: Bi mundu.

#### Eskola Kirolako monitore lana

* Haurtzaro Ikastolan 2002-23 ikasturtean.
* Intxaurrondo Hegoa ikastetxean 2023-2024 ikasturtean.

## Egindako lanak

* Irabazi arte (2021-gaur egun)
* Ene!flix (2023)

## Erreferentziak

* ↑ «Ane Garmendia: 'Irabazi arte' telesailean antzezteak lotsa kendu dit eta heldutasun puntu bat eman ere bai» EITB 2021-10-21 (Noiz kontsultatua: 2023-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ane Garmendia» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ Erik, Gartzia(e)ko. (2022-02-25). «Ane Garmendia: "Horrelako telesailak beharrezkoak dira, gauzak aldatzeko"» Oarsoaldeko Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ «"Irabazi Arte!" telesailak 2022ko CIMA TV FesTVal Berdintasun saria irabazi du» EITB 2022-07-27 (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ «Umorea, Gabon gaueko protagonista ETB2n» EITB 2023-12-22 (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ (Ingelesez) «20180424 prosa poesia 2017 osoa by Oiartzungo Udala - Issuu» issuu.com 2018-05-25 (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ (Ingelesez) «Prosa eta Poesia 2018 by Oiartzungo Udala - Issuu» issuu.com 2019-04-12 (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ (Ingelesez) «Xabier Lete XXXII. Prosa eta Poesia lehiaketako liburuxka by Oiartzungo Udala - Issuu» issuu.com 2020-09-16 (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ Erik, Gartzia(e)ko. (2020-12-04). «[Galeria Hauts hartatik sortu dira idazle gazteak, eta saria dute»] Oarsoaldeko Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ «Oiartzungo Udala» www.oiartzun.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).
* ↑ «Oiartzungo Udala» www.oiartzun.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-16).

## Ikus, gainera

* 31 eskutik

## Kanpo estekak

* Biba Zuek ETBko programan elkarrizketa, 2021eko urria
* Datuak: Q123374816
# Iñigo Larrinaga

Iñigo Larrinaga Beristain (Bilbo, Bizkaia, 1968ko apirilaren 4a) aktorea da. Goenkalen Koldoren papera egin zuen.

## Lanak

* Touré detektibea (2024)
* Itxaso (2023)
* Irabazi arte (2022-2023)
* Alardea (2020)
* Zigortzaileak (2009)
* Mi querido Klikowsky (2006)
* Hospital Central (2002 eta 2006)
* Mobbing (2006)
* Lobos (2005)
* Policías, en el corazón de la calle (2001)
* Goenkale (1994 – 2015)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45555
# Ugaitz Amundarain

Ugaitz Amundarain Garro (Hernialde, Gipuzkoa, 2004ko abuztuaren 5a) aktorea, idazlea eta antzezlea da.
EITB1en Irabazi Arte fikziozko telesaieko Kepa gorpuzten du. Artedraman ADEL 23 parte hartu zuen (Aulestin). Antzerki bat ere idazten ari dela komentatu zuen elkarrizketa batean.

## Lanak
### Telebista

* Irabazi Arte (2024-gaur egun)

### Antzerkia

* TAE-ko 1.mailako lehenengo muestra (2023)
* TAE-ko 1.mailako bigarren muestra (2023)
* TAE-ko 2.mailako lehenengo muestra (2024)
* TAE-ko 2.mailako bigarren muestra (2024)

### Laburmetraiak

* Sor (2023)
* Kawasaki (2023)

## Erreferentziak

* ↑ ««Proiektu handi batean hau da lehen esperientzia» - Hernialde» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2024-06-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126585985
# Nerea Arriola

Nerea Arriola Urberuaga (Donostia, 1988 - ). Erizaina da lanbidez, baina antzerkian ibili da betidanik, Zurriola ikastolako antzerki-taldean hasi zen. Berak eman die gorputza eta ahotsa Supertxope euskal youtuberrari eta Info7 irratiko 'Dolores Mujika Dolox' pertsonaiari. 2016. urtean egin zuen lehen bakarrizketa, Donostiako Arte Eszenikoen Tailerrean ibili da prestakuntza lanetan.
Urte askotan ikasle moduan parte hartuta, 2021ean hasi zen Zurriola Antzerki Eskolako irakasle.

## Egindako lanak
### Proiektu bereziak

* Supertxope (Youtube)
* Dolores Mujika 'Dolox' (Info 7 irratia)

### Aktore gisa eginiko lanak

* Euskalduna naiz, eta zu? (2016)
* Gutuberrak (2018-2019)
* Go!azen (2023-gaur egun)

## Sariak eta errekonozimenduak

* 2022: Donostiako Hiritar Merezimenduaren domina eman zion Zurriola antzerki-eskolari antzerki-mundua bultzatu, antzerkiarekiko zaletasuna zabaldu eta euskarazko edukiak indartzen egindako lanagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Danele Sarriugarte Mochales, @daneleSM, «"Umorearen izenean ez dira gauzak banalizatu behar"» Argia (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).
* ↑ «Antzerki Eskola. Zurriola Aldizkaria 2011 by Zurriola Ikastola - Issuu» issuu.com (Zurriola Ikastola): 7. (Noiz kontsultatua: 2022-01-14).
* ↑ Esnaola, Inazio. (2022-01-14). «"Ziur dominari lekutxoren bat topatuko diogula ikastolan"» Irutxuloko Hitza (Noiz kontsultatua: 2022-01-14).
* ↑ Guillan, OIer. (2009-09-27). «Oholtza gainean haziak» Argia (Noiz kontsultatua: 2022-01-15).
* ↑ Esnaola, Inazio. (2022-01-14). «"Ziur dominari lekutxoren bat topatuko diogula ikastolan"» Irutxuloko Hitza (Noiz kontsultatua: 2022-01-14).
* ↑ «Hiritar Merezimenduaren Dominak - Donostiako Danborrada» danborrada.donostiakultura.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-14).
* ↑ «Zorionak Antzerki Eskolari! | Zurriola Ikastola» zurriolaikastola.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-14).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa "Ez gara ez soldaduak, ez heroiak, langileak gara" BERRIA (2020)
* Andrea Bosch-en elkarrizketa Hirutxuloko Hitzan, 2024/04/05.
* Datuak: Q57548934
# Yemendar arabiera

Yemendar arabiera (arabieraz: لهجة يمنية‎, Lahjat Yamanīyah) arabiera dialektaleko aldaeren multzotik datorren hizkuntza bat da, Yemenen eta inguruko herrialdeetan mintzatzen dena. Eskuarki, oso dialekto kontserbadoretzat jotzen da, eta ezaugarri klasiko asko ditu, arabiar munduaren zatirik handienean aurkitu ez direnak.
Yemendar arabiera hainbat dialekto nagusitan bana daiteke, bakoitzak bere hiztegi bereizgarriarekin eta fonologiarekin. Talde hauetako garrantzitsuenak san'ani, ta'izzi-adeni (hegoaldeko yemendar arabiera edo djibutiar arabiera), [[tihamiyya arabiera|tihamiyya}} eta hadhrami dira. Yemendar arabiera eguneroko komunikazioetarako erabiltzen dute eta ez du estatus ofizialik; arabiera estandar modernoa komunikazio ofizialetan erabiltzen dute, hezkuntzan, merkataritzan eta komunikabideetan.
Hegoaldeko hizkuntza semitikoak, arabiarrak ez direnak, eskualdeko hizkuntza indigenak dira, hainbat hego-arabiar hizkuntza moderno barne hartzen dituztenak, mahri hizkuntza eta soqotri hizkuntza kasu, ez baitira arabiar hizkuntzak, familia semitikoko adar independente bateko kideak baizik. Eskualdean hitz egin ondoren beste familia semitiko bereizia antzinako hegoaldeko arabiera da; hauek islamaren aurreko garaian desagertu ziren, razihi hizkuntzaren balizko salbuespenarekin. Horietako batzuek yemendar arabierarekin ezaugarriak partekatzen dituzte, elkarrekiko duten eraginagatik.
Yemendar arabiera bera ere himyaritieraren eraginpean dago, eta hizkuntza horren substratu esanguratsua du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Kees Versteegh, et al.. (2006). Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics. BRILL.
* ↑ Ethnologue, "Languages of Djibouti"
* ↑ http://usir.salford.ac.uk/17631/1/WP%20%282011%29_watson.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1686766
* Multimedia: Yemeni Arabic / Q1686766
# East Waterford (Pennsylvania)

East Waterford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Juniata konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Juniata konderria
# Jon Trincado

Jon Trincado Velasco (Getxo, Bizkaia, 2000ko ekainaren 2a) Euskal Herritar futbolaria da. Arenas eta Eibarren harrobietan hezia. Normalean erdilari moduan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Eibar Urko | DH | 2019/20 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Eibar Urko | DH | 2020/21 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Eibar Urko | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Vitoria | 3.F | 2021/22 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 17 | 0 |
| Vitoria | 3.F | 2022/23 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 0 |
| Vitoria | Denera | Denera | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Padura | 3.F | 2022/23 | 16 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 3 |
| Padura | Denera | Denera | 16 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 3 |
| Arenas | 2.F | 2023/24 | 26 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Arenas | 2.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | 26 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 62 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 62 | 4 |

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) profila
* Datuak: Q124003538
# Aurélien Paret-Peintre

Aurélien Paret-Peintre (Annemasse, Savoia Garaia, 1996ko otsailaren 27a) frantziar txirrindulari bat da. Gaur egun AG2R taldean korritzen du.
2023ko Italiako Giroan 4. etapa irabazi zuen.

## Palmaresa

2014
* Istriako Tourra sailkapen nagusia eta etapa 1
2019
* 5. Polynormanden
2020
* 3. Doubseko Tourrean
* 6. Étoile de Bessègesen
2021
* Marseillesa Sari Nagusia
* 9. Paris-Nizan
2022
* 8. Proventzako Tourrean
* 10. Paris-Nizan
2023
* 2. Itsas Alpeetako eta Varko Tourrean eta etapa 1
* Italiako Giroko etapa 1
2024
* 3. Itsas Alpeetako eta Varko Tourrean
* 4. Alpeetako Tourrean eta etapa bat
* 5. Lieja-Bastogne-Liejan
* 6. Étoile de Bessègesen
* 7. Agostoni Kopan
2025
* 2. Murtziako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Italiako Giroa | 16. | — | — | 15. | 26. |
| Frantziako Tourra | — | 15. | UT | 55. | — |
| Espainiako Vuelta | — | — | — | — | — |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Erreferentziak

* ↑ Etxeberria, Julen. «Lehen biak, pozez gainezka» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-05-10).

## Kanpo estekak

* Aurélien Paret-Peintre - ProCyclingStats
* Aurélien Paret-Peintre - FirstCycling.com
* Datuak: Q24509899
* Multimedia: Aurélien Paret-Peintre / Q24509899
# Zenica

Zenica Bosnia-Herzegovinako industria-hiri bat da, Sarajevo hiriburutik 70 km inguru iparraldera dagoena. 2004. urteko datuen arabera, biztanleriaren jatorriari dagokionez, %83 bosniar musulmanak ziren, %10 kroatak eta %6 serbiarrak.
Zenicako Stara Čaršija alde zaharrean hainbat ikusgai daude, hala nola 1906. urtean eraikitako sinagoga, gaur egun Hiriko Museo eta Arte Galeria bihurtuta. Čaršijska Džamija meskita, austriarrek eraikitako iturria eta Hadžimazića Kuća landetxea ere aipagarriak dira.

## Historia

Zenica hiriaren jatorria Neolitoan dago. Harrezkero, iliriarren hiria izan zen, hiri zaharraren aztarnek adierazten dutenez; eta erromatarren sasoian Municipium Bistua Nova izena izan zuen. Aipatzekoa da II-IV. mende inguruko basilika bikoitz kristau berezia, Europan halako bi aurkitu direnez bakarrik. Beste asentamendu zahar batzuen aztarnak ere badaude hirian, hala nola hiriaren hegoaldean dagoen Bilimišće auzoaren ingurukoak, Putovići eta Tišina herrien ondoan, Villa Rustica deritzona, bainuetxeak, tenpluak eta bestelako eraikinak.
Hainbat herrialde eta agintariren esku egon ostean, Bosniako gerraren inguruan Zenicak zeregin estrategikoak bete zituen. Besteak beste, 1991. urtean Ekialdeko Europako lehenengo irrati-etxe libre eta pribatuaren egoitza bertan kokatu zuten, CD-CEMP Irratia. Hain zuzen ere, 1993an Belgikako Kazetaritza Independentearen saria eman zioten bertako kazetari bati, Zoran Misetic-i, "Bakearen Luma" saria.
Gerra ostean biztanleriak gorabehera handiak jasan zituen: bosniar musulmanen etorrera eta serbiarren irteera izan zen gertaera aipagarriena. Gaur egun, gerratea baino lehen zeukan ekonomia-indarra berreskuratzekotan dihardute; Erdialdeko Europako hegoaldeko altzairu-fabrikarik handienetarikoa, Mittal Steel Corp. hirian dago, eta pribatizatuta dago.

## Pertsona ezagunak

* Ante Budimir (1991-), futbolaria.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala

## Erreferentziak

* Datuak: Q184046
* Multimedia: Zenica / Q184046
# 1182
## Jaiotzak

* Irailaren 11 – Minamoto no Yoriie, Japoniako Kamakura shogunerriko bigarren shoguna (h. 1204).
* Haakon III.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19708
* Multimedia: 1182 / Q19708
# 1204
## Jaiotzak

* Apirilaren 14a – Henrike I.a Gaztelakoa, Gaztelako erregea (h. 1217).
* Erramun Jaiogabea, Erromatar Eliza Katolikoko elizgizona (h. 1240).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 1a – Harald III.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (j. 1182).
* Urtarrila – Isaak II.a Angelo, Bizantziar enperadorea (j. 1156).
* Otsailaren 8a – Alexio IV.a Angelo, Bizantziar enperadorea (j. c. 1182).
* Otsailaren 8a – Nikolas Kanabos, Bizantziar enperadorea.
* Apirilaren 1a – Leonor Akitaniakoa, Frantzia eta Ingalaterrako erregina.
* Abuztuaren 9a – Maria Xanpainakoa, Balduin I.a Konstantinoplakoaren ezkontide-enperadorea (j. c. 1174).
* Abuztuaren 11 – Guttorm I.a Norvegiakoa, Norvegiako erregea (j. 1199).
* Abuztuaren 14a – Minamoto no Yoriie, Japoniako Kamakura shogunerriko bigarren shoguna (j. 1182).
* Azaroaren 30a – Emeriko Hungariakoa, Hungaria, Kroazia, Dalmazia eta Eslavoniako erregea (j. 1174).
* Abenduaren 12a – Maimonides, filosofo eta sendagile judua.
* Abendua – Alexio V.a Dukas, Bizantziar enperadorea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5228
* Multimedia: 1204 / Q5228
# Ziz (ibaia)

Ziz (amazigeraz: ⵣⵉⵣ; arabieraz: وادي زيز‎ wadī zīz edo نهر زيز nahr zīz) Magrebeko uadia da. Ibaia Marokoko hego-ekialdetik igarotzen da eta, azken zati labur batean, Aljerian amaitzen da. Marokoko Atlas Ertaineko mendietan du jatorria, eta 282 kilometro inguru egiten ditu Saharako basamortuan desagertzen amaitzeko. Nahiz eta ur-fluxua aldizkakoa izan Ziz ibaiaren ibilguan zehar, haren ur-ibilgua eskualde menditsuan zehar giza joan-etorria errazteko erabili da.
Ziz ibaian zehar dauden hiri nagusiak Er-Raxidia, Erfud eta Sijilmasa hiri historikoa dira. Energia hidroelektrikoa sortzeko ahalmena duen presa bat dago Ziz ibaian, Atlas Garaiko mendien hegoaldeko isurialdean, Hassan Adakhil izenekoa.
Ziz ibilguan zehar, normalean, ur-eskubideei buruzko zuzenbide komuneko arau bat izaten da, eta, bertan, herrixka eta nekazari bakoitzak eskubidea du bidezko erabilera izateko eta Ziz ibaiaren urak erauzteko. Bereizgarria da ura alderik lauenetan desbideratzea, palmondo sailak eta beste labore batzuk eta etxeko erabilerarako hornidurak isurtzen dituen kanal bat osatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (Arabieraz) «مطعم يُحوّل حياة سكان "وادي زيز" إلى جحيم» Hespress.
* ↑ (Ingelesez) Ziz River. in: Encyclopædia Britannica..
* ↑ (Ingelesez) Agrawal, Arun; Gibson, Clark C.. (2001). Communities and the Environment: Ethnicity, Gender. Rutgers University Press ISBN 081352914X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207053
* Multimedia: Ziz River / Q207053
# Marokoren banaketa administratiboa

Marokok, 2015etik aurrera,hamabi eskualdetan banatuta dago. Hauek, era berean, 13 prefekturatan eta 62 probintziatan banatuta daude.

## Eskualdeak 2015etik aurrera

| Zbk. | Eskualde | Hiriburua | Prob. eta pref. | Municipios | Biztanleria (2014) | % | Area (km²) | % | Biztanleria-dentsitatea |
| 1 | Tanger-Tetuan-Al Hoceima | Tanger | 7 | 110 | 3 556 729 | 10.51 | 13 712 | 1.93 | 259.39 |
| 2 | Oriental | Ujda | 8 | 147 | 2 314 346 | 6,84 | 36 241 | 5.10 | 63.86 |
| 3 | Fez-Meknes | Fez | 9 | 194 | 4 236 892 | 12.52 | 40 075 | 5.64 | 105.72 |
| 4 | Rabat-Salé-Kenitra | Rabat | 7 | 114 | 4 580 866 | 13.53 | 18 194 | 2.56 | 251.78 |
| 5 | Beni Mellal-Khenifra | Beni Mellal | 6 | 164 | 2 520 776 | 7.45 | 41 033 | 5.77 | 61.43 |
| 6 | Casablanca-Settat | Casablanca | 9 | 153 | 6 861 739 | 20.27 | 19 448 | 2.74 | 352.82 |
| 7 | Marrakex-Safi | Marrakex | 8 | 251 | 4 520 569 | 13.36 | 39 167 | 5.51 | 115.42 |
| 8 | Draa-Tafilalet | Er-Raxidia | 5 | 109 | 1 635 008 | 4.83 | 132 167 | 18.59 | 12.37 |
| 9 | Souss-Massa | Agadir | 6 | 175 | 2 676 847 | 7.91 | 53 789 | 7.57 | 49.77 |
| 10 | Guelmim-Oued Noun | Guelmim | 4 | 53 | 433 757 | 1.28 | 46 108 | 6.49 | 9.41 |
| 11 | Aaiun-Sakia El Hamra | El Aaiun | 4 | 20 | 367 758 | 1.09 | 140 018 | 19.7 | 2.63 |
| 12 | Dakhla-Oued Ed-Dahab | Dakhla | 2 | 13 | 142 955 | 0.42 | 130 898 | 18.41 | 1.09 |
| | | Total | 75 | 1503 | 33 848 242 | 100 | 710.850 | 100 | 47.62 |

## Eskualdeak 1997tik 2015era arte

| Chaouia-Ouardigha Doukkala-Abda Fes-Boulemane Gharb-Chrarda-Beni Hssen Casablanca Handia Guelmim-Es Semara Laayoune-Boujdour-Sakia El Hamra Marrakech-Tensift-El Haouz | 9 Meknes-Tafilalet 10 Ekialdea 11 Oued Ed-Dahab-Lagouira 12 Rabat-Sale-Zemmour-Zaer 13 Souss-Massa-Draâ 14 Tadla-Azilal 15 Tanger-Tetuan 16 Taza-Al Hoceima-Taounate |
6, 7 eta 11 zenbakidun probintziak Mendebaldeko Saharako probintziak dira, baina Marokok administratzen ditu de facto. Marokok 2007ko apirila baino lehen aurkeztu behar du eurentzako autonomia estatutu baten aukera irekiko lukeen plana NBEren aurrean. Honek urteak daramatza autodeterminazio erreferendum bat egiteko aukera aztertzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4115671
* Multimedia: Subdivisions of Morocco / Q4115671
# Humboldt. Hizkuntza eta pentsamendua

"Humboldt. Hizkuntza eta pentsamendua" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da.
Galdera hauei erantzuten saiatu zen Azurmendi liburu-trilogia batekin: Zer harreman dago hizkuntzaren eta pentsamenduaren artean: gure gogoan lehenbizi pentsamendua dago eta gero hitzak baliatzen ditugu haren berri emateko? Hizkuntzak laguntzen dio pentsamenduari ala bi gauza beregain dira? Galdera horiei erantzuteko, Azurmendik azaltzen du mendebaldeko kultura nola zabaldu den Greziako Aristotelesgandik Humboldtengana, baita Chomskyrenganaino ere, eta gurean Txillardegirenganaino.
Liburu hau trilogia bateko lehena da, eta oinarri hurrengo bientzat: Volksgeist. Herri gogoa eta Espainiaren arimaz. Esaten da euskal abertzaletasunaren nazio-kontzeptua tradizio alemanekoa dela (erromantikoa, irrazionala, etab.) versus tradizio frantsesekoa (demokratikoa). Kontzeptu erromantiko hori honelakoa litzateke sumarioki: nazio bat funtsean hizkuntza bat da; hizkuntza bat, pentsamendu, mundu-ikuskera, izpiritu bat. Horrela, hizkuntzan eta nazioan daukaguna, izpiritu baten manifestazioa omen da (Volksgeist). Izpiritu hori da nazioaren esentzia, esan ohi da.
Egiaz, Volksgeist edo Herri Gogoaren ideia Alemanian adina Ilustrazio frantsesean dago, Renan baitan gero, eta XIX. mendeko filosofian bezalaxe XX.eko giza zientzietan, atzo eta gaurko praxi politikoan: Frantziako Iraultzaren hizkuntz politika jakobino eta nazionalismo espainol "liberaletik" nazional-sozialismo alemaneraino. Trilogiak ideia horien nondik norakoak aztertzen ditu.
Oinarri-oinarrian hizkuntzaren eta pentsamenduaren arteko harremanaren auzia dago. Hortik jalgi da herri bat oroz gain hizkuntza edo kultura bat delako ideia. Hori duzu lehen liburuki honen gaia, arazoa filosofian eta bereziki Humboldt-en obran aztertuz. Hizkuntza eta pentsamendua Humboldt-en aurretik eta gaur egungo filosofian, antropologian eta zientzia kognitiboetan ere begiratzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Sudupe, Pako. (2008). «Humboldt: hizkuntza eta pentsamendua» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-12-05).
* ↑ Azurmendi Otaegi, Joxe. (2007-12-01). Humboldt: hizkuntza eta pentsamendua. UEU ISBN 978-84-8438-099-3. (Noiz kontsultatua: 2021-12-05).

## Ikus, gainera

* Wilhelm von Humboldt

## Kanpo estekak

* Liburua UEUren liburutegi digitalean.
* Datuak: Q12259267
# Haritz Orbe

Haritz Orbe Urrutia (Gernika, 1991ko uztailaren 18a -) euskal txirrindularia da, 2012an Orbea Continental taldean debutatu zuena.

## Palmaresa

2009
* Gipuzkoa Klasika (junior)
2010
* 3. Loinaz Proban
* 3. Antzuola Sarian
2011
* San Isidro Sari Nagusia
* 2. Sabin Foruria Oroimenezkoan
* 3. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 3. San Gregorio Sarian
* 3. Madrilego Erkidegoko Itzulian
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (23 urtez azpikoan)
* 3. San Bartolome Sari Nagusian
* 3. Loinaz Proban
2013
* 2. Madrilgo Erkidegoko Itzulian

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | - |
| Txirrindularitzako Munduko Txapelketak | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen

## Taldeak

* Orbea Continental (2012-2014)
* Murias Taldea (2015)

## Erreferentziak

* ↑ sitiodeciclismo.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16301382
# Petr Vakoč

Petr Vakoc (Praga, 1992ko uztailaren 11) txekiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2012
* 3. Euskal Herriko Itzulia (lasterketa amateurra)n
2013
* Eslovakiako Itzulia
* Txekiako Itzuliko etapa bat
* Madrilgo Erkidegoko Itzulia
2014
* Poloniako Itzuliko etapa bat
2015
* Txekiako errepideko txirrindularitza txapelketa
* Txekiako Itzulia
* Britainia Handiko Itzuliko etapa bat
2016
* Flèche Brabançonne
* Classic Sud-Ardèche
2017
* 2. Txekiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 2. Flèche Brabançonnen
* 3. Txekiako errepideko txirrindularitza txapelketan

## Kanpo estekak

* Petr Vakoč - ProCyclingStats
* Datuak: Q1801833
* Multimedia: Petr Vakoč / Q1801833
# Fazies

    Artikulu hau geologia buruzkoa da; medikuntza gaitzat duena beste hau da: «Fazies (medikuntza)»
Fazies arroka sedimentarioen paleontologia eta litologia (forma, tamaina, bere bikorren kokapena eta bere mineral konposaketa bezala) ezaugarrien multzoa, harri horiek sortu ziren ingurumenaren baldintzak zeintzuk ziren ezagutzeko aukera ematen duena. Faziesa sedimentazio baldintza zehatz batzuetan eratzen den arroka bereizgarri baten forma ideala da, prozesu edo giro partikular bat isladatzen duena. Faziesak aztertzeko ezaugarri makroskopikoak (fazies) edo mikroskopikoak (mikrofazies) har daitezke kontuan. Horrez gainera, litofaziesak eta biofaziesak bereizten dira; faziesen azterketa litografia ezaugarriak kontuan hartuta egiten denean esaten zaio litofazies, eta paleontologia ezaugarriak kontuan hartzen direnean, berriz, biofazies.
Fazies hitza, Amanz Gressly geologo suitzarrak sortu zuen 1838an, eta egungo estratigrafiaren oinarrietarako bere ekarpen garrantzitsuetako bat izan zen, honek, aurreko neptunismoaren ideiak ordezkatu zituelarik.

## Arkeologian

Geologiaren hiztegiko beste hainbat hitz bezala, fazies bera ere arkeologian erabiltzen da, eta kultura material baten barruan aurki daitezkeen azpitaldeak izendatzeko erabiltzen da, batez ere, Muosteriar industriarako.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q742139