# Sofija Pšibiliauskienė

Sofija Pšibiliauskienė, jaiotzez Ivanauskaitė, (polonieraz: Zofia Przybylewska (Iwanowska); Paragiai, 1867ko irailaren 16a – ibidem, 1926ko martxoaren 15a) poloniar jatorriko lituaniar idazlea izan zen, Marija Lastauskienė idazlearen ahizpa. Biek Lazdynų Pelėda izengoitia erabili zuten.

## Bizitza

Nikodem Erazm Iwanowski poloniar-lituaniar margolariaren alaba zen. Ez zuen hezkuntza formalik jaso eta bere kabuz ikasi zuen, poloniar idazleen eleberri sentimentalak irakurriz. 1891n, Rapolas Pšibiliauskas (polonieraz: Rafał Przybylewski) lur-jabearekin ezkondu zen, baina ezkontza hori ez zen zoriontsua izan. 1903an Pšibiliauskienė Vilniusera joan zen bizitzera bi seme-alaba txikiekin. Liburu-dendako saltzaile, jostun eta farmaziako laguntzaile gisa lan egin zuen, baina hala ere ozta-ozta lortu zuen pobrezia saihestea. 1914an Kaunasera joan zen eta tuberkulosiaz gaixotu zen. Gurasoen Paragiaiko etxera itzuli zen eta han hil zen 1926an. 1966an, museo bat ezarri zuten bere landetxe ohian.

## Obra

1898an hasi zen idazten, Povilas Višinskisek bultzatuta. Hasieran Lituaniako hainbat aldizkaritan kolaboratu zuen, Varpas eta Ūkininkas barne. Senarragandik banandu eta Vilniusera joan ondoren, denbora gehiago eman zion idazteari. Bere lehen idazlanetan lurrik gabeko nekazarien eta lur-jabe ustelen arteko borroka deskribatu zuen. Klajūnas (1902) eta Stebuklingoji tošelė (1907) ipuinetan Pšibiliauskienėk tonu didaktikoan idatzi zuen, nekazariak nola moralki hondatzen zituzten lur-jabe alfer eta berekoiek. Bere pertsonaia gehienak zorigaitzek, injustizia sozialek eta beren akatsek zapalduta daude. 1908ko Klaida eleberri laburrean, 1905eko Errusiako Iraultza aztertzen eta kritikatzen saiatu zen, baina ez zuen iraultzaren arrazoi sakona azaldu.
1907an, bere ahizpa Marija Lastauskienė ere Vilniusera joan zen bizitzera. Pšibiliauskienėk bultzatuta, Lastauskienė polonieraz idazten hasi zen, eta bere ahizpak lanak itzuli eta zuzendu zituen, Lazdynų Pelėda izengoitia erabiliz. Ez dago argi 1905 eta 1927 artean argitaratutako lanetako zenbat Lastauskienėri egotzi behar zaizkion eta jatorrizko lanetik zenbat geratu zen Pšibiliauskienėk zuzenketak egin ondoren. Irakurleek ez zekiten bi pertsona daudela izengoiti bera erabiliz idazten.

## Erreferentziak

* ↑ (Lituanieraz) Ščiglienė, Vaida. (2006). «Paragių dvaro savininkas dailininkas Nikodemas Erazmas Ivanauskas» Papilė: 595-622. ISBN 978-9955-589-05-1. (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* 1 2 3 (Ingelesez) Sužiedėlis, Simas. (1970-1978). «Pšibiliauskienė, Sofija» Encyclopedia Lituanica. IV Boston: Juozas Kapočius, 294-295 or..
* 1 2 (Lituanieraz) «Autorius : Lazdynų Pelėda» Lietuvių klasikinės literatūros antologija (Mokslininkų sąjungos institutas) (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* ↑ (Lituanieraz) «Lazdynų Pelėdos memorialinis muziejus Paragiuose» Akmenės krašto muziejus (Noiz kontsultatua: 2024-12-28).
* 1 2 (Ingelesez) Sužiedėlis, Simas. (1970–1978). «Lastauskienė, Marija» Encyclopedia Lituanica. III Boston: Juozas Kapočius, 294-295 or..
* ↑ (Lituanieraz) Giedrius, Antanas. (1957). «Dar apie devynbrolės interpretaciją» Aidai 7: 324. ISSN 0002-208X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7553754