# Margarita Brender Rubira

Margarita Brender Rubira (Bukarest, Errumania, 1919ko uztailaren 4a - Bartzelona, Katalunia, 2000ko otsailaren 11) arkitekturan lizentziatu zen lehen emakumeetako bat izan zen.

## Bizitza

Errumanian arkitektura ikasi zuen eta ondoren Bartzelonako Goi Eskola Teknikoak bere titulua aitortu zion.

### Arkitekto ibilbidea

1962an COACen (Kataluniako Arkitektoen Elkargo Ofiziala) kolegiatutako emakume bakarra zen, eta urte askoan Bartzelonako probintzian lanbide horretan aritzen zen bakarra izan zen.
Bere izaera kosmopolita eta kultura- eta bizi-ezagutzari esker, abangoardiako arkitektura-estiloa defendatu zuen. Horren arabera, espazioen diseinuak modu kualitatiboan eragiten du bertan bizi diren pertsonen bizitza hobetzen. La Prensa egunkariari (Bartzelonako egunkaria) 1962ko azaroaren 6an egindako elkarrizketa batean adierazi zuenez,
   "arkitektoek erantzukizun handia dute beren obrek pertsonen bizitzan duten eraginagatik, zuei baitagokizue benetako babesleku, benetako atsedenleku izango diren etxeak egitea edo ez, nazioaren osasun fisiko eta moralari lagunduko diotenak".
Margarita Brenderrek, bere ibilbide profesionalean zehar, garrantzi handia eman zion arkitektura eta naturaren arteko integrazioari. Gela guztiek zerua ikusteko aukera eman beharko zuketela uste zuen. Sarritan deitoratzen zituen garai hartan nagusi zen hirigintza-politikaren mugak, ez baitzuen onartzen bere ustez bidezkoa, egokia eta beharrezkoa zen espazio-zabaltasunik. Bere ildo teoriko eta praktikoari jarraiki, 1966an, Brender 346 apartamentuko konplexu moderno batean lan egin zuten hiru arkitektok osatutako talde bateko kidea izan zen, Badalonako Can Mercader eskualdean oihal fabrika bat ordezkatzeko. 2018ko proiektuaren aipamen baten arabera,
   "Can Mercader arkitektura funtzionalistaren testuingurutik ateratako adibide bat da, ia estilo tropikalekoa, non berdea hormigoian sartzen den".
Bere bakarkako diseinuak Cuaderns arkitektura-aldizkariak 1969an eta 1970ean argitaratutako urteko laburpenetan sartu ziren. 1969ko zenbakiak Costa Bravako apartamentu bloke bati buruzko orrialde bat zekarren. COACen arabera,
   "Eskuz marraztutako diseinuak eta perspektibak moduluen erabilera trebea erakusten dute, konplexu osoari itxura organikoa ematen diona, Can Mercader barrutiko ondare zuzena".
1970eko zenbakiak Prat de Llobregateko luxuzko apartamentuetarako Brenderren diseinuari buruzko orrialde bat zuen.
2000ko otsailaren 11n hil zen Bartzelonan, 80 urte zituela.

## Erreferentziak

* ↑ «Dones de ciència» Generalitat de Catalunya (Institut Català de les Dones).
* ↑ Els drets de les persones en els entorns residencials de gent gran i de persones amb discapacitat: una reflexió a partir de la pandèmia de la COVID-19. 2024-05-13 doi:10.62727/dsalut/11452. (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ Joseph, Merin. (2018-11-05). «Experimental Evaluation of the Fear-less Triple P Workshop» AEA Randomized Controlled Trials (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).
* ↑ Clarke Hall, Denis, (4 July 1910–31 July 2006), architect; President, Architectural Association, 1958–59; Chairman, Architects Registration Council of the UK, 1963–64. Oxford University Press 2007-12-01 (Noiz kontsultatua: 2025-02-06).

## Kanpo estekak

* Badalonako Can Mercader auzoko 346 apartamentuko eraikin batean lan egiten zuten hiru arkitektok osatutako talde bateko kide izan zen Brender
* Costa Brava Gironan apartamentuak egiteko proiektua Brenderren (40. orrialdea, 1969an argitaratua)
* Apartamentu-konplexua, El Prat de Llobregat, Bartzelona, egilea Brender (48. orrialdea, 1970ean argitaratua)
* Datuak: Q5480771