OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Baranosauro

Baranosauroa (Varanosaurus) Teromorfoen generoko narrasti fosila da. Ia metroa neurtzen zuen luzetara eta gaur egungo muskerren antzeko itxura zuen. Texasen aurkitu dituzte narrasti honen aztarnak, Permiarreko aztarnategi batean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-11-19 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q135536
* Multimedia: Varanosaurus / Q135536
# Theriodontia

Theriodontia Synapsida subordenako kladoa izan zen. Narrasti eta ugaztunen arteko animaliak ziren.

## Taxonomia

* Therapsida ordena
** Theriodontia *
*** †Gorgonopsia subordena
**** †Gorgonopsidae familia
**** Eutheriodontia
***** †Therocephalia subordena
****** †Lycosuchidae familia
****** †Scylacosauria (mailakatu gabea)
******* †Scylacosauridae familia
******* †Eutherocephalia infraordena
******** †Hofmeyriidae familia
******** †Moschorhinidae familia
******** †Whaitsiidae familia
******** †Baurioidea superfamilia
********* †Bauriidae familia
********* †Ericiolacteridae familia
********* †Ictidosuchidae familia
********** †Ictidosuchoides generoa
********** †Ictidosuchus generoa
********* †Ictidosuchopsidae familia
********* †Lycideopsidae familia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132812
* Multimedia: Therapsida / Q132812
* Espezieak: Theriodontia
# Hexactinellida

Hexactinellida belaki animalia filuma urtarrak herzudura dira silika espikula eta Porifera filuma eratzen dute.

## Taxonomiak

Klase Hexactinellida
* Azpiklase Amphidiscophora
** Ordena Amphidiscosida
** Ordena Amphidiscosa
* Azpiklase Hexasterophora
** Ordena Aulocalycoida
** Ordena Hexactinosa
** Ordena Lychniscosa
** Ordena Lyssacinosa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q263211
* Multimedia: Hexactinellida / Q263211
* Espezieak: Hexactinellida
# Neoaves

Neoaves hegazti guztiak Paleognathae eta Galloanserae kenduta biltzen dituen animalia klado bat da. Lehen dibertsifikazioa oso goiz eta azkar gertatu zen eta, horregatik, euren arteko harremana finkatzea oraindik eztabaidan dago.

## Kladograma

Kladograma honetan Kuhl et alek 2020an proposaturiko harremanak adierazten dira.

## Erreferentziak

* ↑ Van Tuinen M. (2009) Birds (Aves). In The Timetree of Life, Hedges SB, Kumar S (eds). Oxford: Oxford University Press; 409–411.
* ↑ (Ingelesez) Jarvis, Erich D.; Mirarab, Siavash; Aberer, Andre J.; Li, Bo; Houde, Peter; Li, Cai; Ho, Simon Y. W.; Faircloth, Brant C. et al.. (2014-12-12). «Whole-genome analyses resolve early branches in the tree of life of modern birds» Science 346 (6215): 1320–1331. doi:10.1126/science.1253451. ISSN 0036-8075. PMID 25504713. PMC PMC4405904. (Noiz kontsultatua: 2021-01-27).
* ↑ Mayr G. (2011) Metaves, Mirandornithes, Strisores and other novelties - a critical review of the higher-level phylogeny of neornithine birds. J Zool Syst Evol Res. 49:58-76.
* ↑ Matzke, A. et al. (2012) Retroposon insertion patterns of neoavian birds: strong evidence for an extensive incomplete lineage sorting era Mol. Biol. Evol.
* ↑ (Ingelesez) Kuhl, Heiner; Frankl-Vilches, Carolina; Bakker, Antje; Mayr, Gerald; Nikolaus, Gerhard; Boerno, Stefan T; Klages, Sven; Timmermann, Bernd et al.. (2021-01-04). Battistuzzi, Fabia Ursula ed. «An Unbiased Molecular Approach Using 3′-UTRs Resolves the Avian Family-Level Tree of Life» Molecular Biology and Evolution 38 (1): 108–127. doi:10.1093/molbev/msaa191. ISSN 1537-1719. PMID 32781465. PMC PMC7783168. (Noiz kontsultatua: 2021-01-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2330918
* Espezieak: Neoaves
# Austropotamobius

Austropotamobius Astacidae familiako ibai-karramarroen generoa da. Egun hiru espezie besterik ez ditu, baina barremiar garaian beste bat zegoen:
* Austropotamobius llopisi (Via, 1971) †
* Austropotamobius italicus (Faxon, 1914)
* Austropotamobius pallipes (Lereboullet, 1858) — ibai-karramarro arrunta
* Austropotamobius torrentium (Schrank, 1803)

## Erreferentziak

* ↑ James W. Fetzner, Jr.. (2005-9-5). Genus Austropotamobius Skorikow, 1908. Carnegie Museum of Natural History.
* ↑ Alycia L. Rode & Loren E. Babcock. (2003). «Phylogeny of fossil and extant freshwater crayfish and some closely related nephropid lobsters» Journal of Crustacean Biology 23 (2): 418–435. doi:10.1651/0278-0372(2003)023[0418:POFAEF]2.0.CO;2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2085793
* Multimedia: Austropotamobius / Q2085793
* Espezieak: Austropotamobius
# Garda zazpizakatz

Garda zazpizakatza (Heptranchias perlo) ur gaziko arrain kartilaginosoa da, Hexanchidae familiakoa. Espezimenik handienak 1,4 metroko luzera dute. Zazpi zakatz ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera (Chondrichthyes entry)» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1126774
* Multimedia: Heptranchias perlo / Q1126774
* Espezieak: Heptranchias perlo
# Landare baskular

Trakeofito, Tracheophyta, Tracheobionta edo landare baskularrak landareen azpi-erreinu edo klado bat da. Espezializatutako ehunak dituzte, uraren garraioa bideratzen dutenak. Talde honen bizi-zikloan esporofitoa nagusi da. Zurtoina dute guztiek. Landare hauetan uraren garraioa xilema eta floemaren bidez egiten da.

## Erreferentziak

* ↑ Abercrombie, Hickman & Johnson. 1966. A Dictionary of Biology. (Penguin Books)
* ↑ ITIS Standard Report Page: Tracheobionta
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2010]

## Bibliografia

* Gray, J.; Chaloner, W.G. & Westoll, T.S. (1985), "The Microfossil Record of Early Land Plants: Advances in Understanding of Early Terrestrialization, 1970-1984 [and Discussion]", Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 309 (1138): 167, Bibcode:1985RSPTB.309..167G, doi:10.1098/rstb.1985.0077
* .Jump up ^ Rubinstein, C.V.; Gerrienne, P.; De La Puente, G.S.; Astini, R.A. & Steemans, P. (2010), "Early Middle Ordovician evidence for land plants in Argentina (eastern Gondwana)", New Phytologist 188 (2): 365–9, doi:10.1111/j.1469-8137.2010.03433.x, PMID 20731783

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27133
* Multimedia: Tracheophyta / Q27133
* Espezieak: Tracheophyta
# Aingeru guardako (marrazoa)

Aingeru guardakoa (Squatina) ur gazian bizi den marrazo generoa da. Arraien itxura dute.

## Espezieak

* Squatina aculeata Cuvier, 1829
* Squatina africana Regan, 1908
* Squatina albipunctata Last & W. T. White, 2008
* Squatina argentina Marini, 1930
* Squatina armata Philippi {Krumweide}, 1887
* Squatina australis Regan, 1906
* Squatina caillieti J. H. Walsh, Ebert & Compagno, 2011
* Squatina californica Ayres, 1859
* Squatina dumeril Lesueur, 1818
* Squatina formosa S. C. Shen & W. H. Ting, 1972
* Squatina guggenheim Marini, 1936
* Squatina heteroptera Castro-Aguirre, Espinoza-Pérez & Huidobro-Campos, 2007
* Squatina japonica Bleeker, 1858
* Squatina legnota Last & W. T. White, 2008
* Squatina mexicana Castro-Aguirre, Espinoza-Pérez & Huidobro-Campos, 2007
* Squatina nebulosa Regan, 1906
* Squatina occulta Vooren & K. G. da Silva, 1992
* Squatina oculata Bonaparte, 1840
* Squatina pseudocellata Last & W. T. White, 2008
* Squatina punctata Marini, 1936
* Squatina squatina Linnaeus, 1758 (aingeru guardako arrunta)
* Squatina tergocellata McCulloch, 1914
* Squatina tergocellatoides J. S. T. F. Chen, 1963

## Erreferentziak

* ↑ Bourdon, J.. (2009). Genera from the Fossil Record: Squatina. in: The Life and Times of Long Dead Sharks..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q756731
* Multimedia: Squatina / Q756731
* Espezieak: Squatina
# Tunikadun

Tunikadunak (Tunicata) edo urokordadunak (Urochordata) kordatuen barruko azpiphylum bat da, itsas ornogabez osatua.
Hodi edo zorro itxura izan dezakete. Gelatinaren edo zelulosaren antzeko gaiez eta karez eratua izaten dute hodi edo zorro hori (tunika). Isatsaldean bakarrik eta larba egoeran daudenean dute bizkar-korda; hortik urokordadun izena. Zirkulazio-aparatua irekia, guneka antolatua eta odola alde bietara dabilena dute. Arnasketa eta digestioa zakatz moduko zulo ziliodun batzuetatik bideratzen dituzte. Ugaltzeko eraz hermafroditak dira, baina sexu guruinen beharrik gabe edo sexuz ez dela ere ugal daitezke. Itsasazpiari itsatsita edo uretan libre bizi daitezke, taldeetan eta kolonietan antolaturik edo banaka. Hiru klase (aszidiazeoena, apenikularioena eta taliazeoena) eta 2.000 kordadun mota baino gehiago biltzen dira tunikadunen baitan. Horietan ezagunak dira, besteak beste, apendikularioa eta aszidia.
Larba garaian notokorda bat eta nerbio korda bat dute, baina heldu bihurtzean galdu egiten dute.

## Taxonomia

* Ascidiacea klase
** Aplousobranchia ordena
*** Clavelinidae familia
*** Diazonidae familia
*** Didemnidae familia
*** Euherdmaniidae familia
*** Holozoidae familia
*** Placentelidae familia
*** Polycitoridae familia
*** Polyclinidae familia
*** Protopolyclinidae familia
*** Pseudodistomidae familia
*** Pycnoclavellidae familia
*** Ritterellidae familia
*** Stomozoidae familia
** Phlebobranchia ordena
*** Agneziidae familia
*** Ascidiidae familia
*** Cionidae familia
*** Corellidae familia
*** Dimeatidae familia
*** Hypobythiidae familia
*** Octacnemidae familia
*** Perophoridae familia
*** Plurellidae familia
** Stolidobranchia ordena
*** Hexacrobylidae familia
*** Molgulidae familia
*** Plidaeuridae familia
*** Pyuridae familia
*** Styelidae familia
* Larvacea klase
** Copelata ordena
* Sorbereacea klase
** Aspiraculata ordena
* Thaliacea klase
** Doliolida ordena
** Pyrosomida ordena
** Salpida ordena

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-1-25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ doi:10.1134/S0031030112010042 Zita hau gehitzeko bi modu daude: Botaren zain egon gabe edo eskuz egin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165118
* Multimedia: Tunicata / Q165118
* Espezieak: Tunicata
# Chimaeriformes

Kimereo (Chimaeriformes) arrain kartilagodunen klaseko izen bereko ordenako arrainez esaten da. Gorputz biribil luzarana eta isats mehe luzea dute. Buru handia dute eta alde bakoitzean zakatz zulo bakarra. Bizkar-hezurra kartilagozko zorro batean bildua dute eta saihets-hezurrik ez dute. Hiru familia hartzen ditu: kimeridoena, kalorrinkidoena eta rinokimeridoena.

## Taxonomia

Kimereoen taxonomia hurrengoa da:
* Myriacanthoidei subordena †
       Delphyodontos †
   * Acanthorhinidae †
       Acanthorhina †
   * Chimaeropsidae †
       Chimaeropsis †
   * Myriacanthidae †
       Myriacanthus †
   * Echinochimaeridae †
       Echinochimaera †
       Marracanthus †
* Chimaeroidei subordena
   * Edaphodontidae †
       Edaphodon †
   * Callorhinchidae
       Brachymylus †
       Pachymylus †
       Callorhinchus (Callorhynchus)
   * Rhinochimaeridae
       Amylodon †
       Elasmodectes †
       Elasmodus †
       Harriotta?
       Neoharriotta ?
       Rhinochimaera
   * Chimaeridae
       Belgorodon †
       Ichthypriapus †
       Ganodus †
       Ischyodon †
       Ischyodus †
       Myledaphus †
       Psaliodus †
       Similihariotta †
       Chimaera
       Hydrolagus

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Mikko's Phylogeny Archive - Chimaeriformes

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5290058
* Multimedia: Chimaeriformes / Q5290058
* Espezieak: Chimaeriformes
# Characidae

Karazido edo Characidae Characiformes ordenako ur gezatan bizi den arrain haragijaleen familia bat da. Gorputz sendoa eta garaia izaten dute. Buru-motzak, ezpain-handiak eta oso hortz zorrotzekoak dira. Erdiko Ameriketan, Hego Ameriketan eta Afrikako erdialdean bizi dira.

## Azpifamilia eta generoak

Hona hemen aditu gehienek onarturiko subfamilia eta generoak:
Stevardiinae subfamilia
Tetragonopterinae subfamilia
* Tetragonopterus

### Incertae sedis generoak

Familiaren taxoi asko incertae sedis sailkaturik daude:

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* 1 2 Malabarba, L.R. & Jerep, F.C. (2012): A New Genus and Species of Cheirodontine Fish from South America (Teleostei: Characidae). Copeia, 2012 (2): 243-250.
* 1 2 Netto-Ferreira, A.L., Birindelli, J.L.O., de Sousa, L.M., Mariguela, T.C. & Oliveira, C. (2013): A New Miniature Characid (Ostariophysi: Characiformes: Characidae), with Phylogenetic Position Inferred from Morphological and Molecular Data. PLoS ONE, 8 (1): e52098. doi:10.1371/journal.pone.0052098
* ↑ Mattox, G.M.T., Britz, R., Toledo-Piza, M. & Marinho, M.M.F. (2013): Cyanogaster noctivaga, a remarkable new genus and species of miniature fish from the Rio Negro, Amazon basin (Ostariophysi: Characidae). Ichthyological Exploration of Freshwaters, 23 (4) [2012]: 297-318.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625352
* Multimedia: Characidae / Q625352
* Espezieak: Characidae
# Hylidae

Hylidae Anuraren barruko anfibio familia bat da.

## Taxonomia

* Hylidae familia
** Pelodryadinae subfamilia Günther, 1858 (201 sp.)
*** Litoria Tschudi, 1838 (201 sp.)
** Phyllomedusinae subfamilia Günther, 1858 (58 sp.)
*** Agalychnis Cope, 1864 (14 sp.)
*** Cruziohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (2 sp.)
*** Phasmahyla Cruz, 1991 (7 sp.)
*** Phrynomedusa Miranda-Ribeiro, 1923 (5 sp.)
*** Phyllomedusa Wagler, 1830 (30 sp.)
** Hylinae subfamilia Rafinesque, 1815 (667 sp.)
*** Acris Duméril & Bibron, 1841 (3 sp.)
*** Anotheca Smith, 1939 (1 sp.)
*** Aparasphenodon Miranda-Ribeiro, 1920 (4 sp.)
*** Aplastodiscus Lutz, 1950 (15 sp.)
*** Argenteohyla Trueb, 1970 (1 sp.)
*** Bokermannohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (33 sp.)
*** Bromeliohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (2 sp.)
*** Charadrahyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (6 sp.)
*** Corythomantis Boulenger, 1896 (2 sp.)
*** Dendropsophus Fitzinger, 1843 (94 sp.)
*** Diaglena Cope, 1887 (1 sp.)
*** Duellmanohyla Campbell and Smith, 1992 (8 sp.)
*** Ecnomiohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (12 sp.)
*** Exerodonta Brocchi, 1879 (11 sp.)
*** Hyla Laurenti, 1768 (35 sp.)*** Hyloscirtus Peters, 1882 (32 sp.)
*** Hypsiboas Wagler, 1830 (84 sp.)
*** Isthmohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (15 sp.)
*** Itapotihyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (1 sp.)
*** Lysapsus Cope, 1862 (4 sp.)
*** Megastomatohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (4 sp.)
*** Myersiohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (4 sp.)
*** Nyctimantis Boulenger, 1882 (1 sp.)
*** Osteocephalus Steindachner, 1862 (28 sp.)
*** Osteopilus Fitzinger, 1843 (8 sp.)
*** Phyllodytes Wagler, 1830 (11 sp.)
*** Phytotriades Jowers, Downieb & Cohen, 2009 (1 sp.)
*** Plectrohyla Brocchi, 1877 (42 sp.)
*** Pseudacris Fitzinger, 1843 (18 sp.)
*** Pseudis Wagler, 1830 (7 sp.)
*** Ptychohyla Taylor, 1944 (13 sp.)
*** Scarthyla Duellman & de Sá, 1988 (2 sp.)
*** Scinax Wagler, 1830 (111 sp.)
*** Smilisca Cope, 1865 (8 sp.)
*** Sphaenorhynchus Tschudi, 1838 (14 sp.)
*** Tepuihyla Ayarzagüena, Señaris & Gorzula, 1993 (8 sp.)
*** Tlalocohyla Faivovich, Haddad, Garcia, Frost, Campbell & Wheeler, 2005 (4 sp.)
*** Trachycephalus Tschudi, 1838 (12 sp.)
*** Triprion Cope, 1866 (1 sp.)
*** Xenohyla Izecksohn, 1998 (2 sp.)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53696
* Multimedia: Hylidae / Q53696
* Espezieak: Hylidae
# Gadidae

Gadidae edo gadidoak Gadiformes ordenako familia da. Bakailaoa eta faneka dira, adibidez, gadidoak. Familia honetako arrainek gadiformeen ezaugarriak dituzte.

## Genero eta espezieak

Hona hemen FishBasek onarturiko genero eta espezieak:
* Arctogadus generoa (Dryagin, 1932)
** Arctogadus borisovi (Dryagin, 1932)
** Arctogadus glacialis (Peters, 1872)
* Boreogadus generoa (Günther, 1862)
** Boreogadus saida (Lepechin, 1774)
* Eleginus generoa (Fischer, 1813)
** Eleginus gracilis (Tilesius, 1810)
** Eleginus nawaga (Koelreuter, 1770)
* Gadiculus generoa (Guichenot, 1850)
** Gadiculus argenteus argenteus (Guichenot, 1850)
** Gadiculus argenteus thori (Schmidt, 1914)
* Gadus generoa (Linnaeus, 1758)
** Gadus macrocephalus (Tilesius, 1810)
** Gadus morhua (Linnaeus, 1758)
** Gadus ogac (Richardson, 1836)
* Melanogrammus generoa (Gill, 1862)
** Melanogrammus aeglefinus (Linnaeus, 1758)
* Merlangius generoa (Geoffroy, 1767)
** Merlangius merlangus (Linnaeus, 1758)
* Microgadus generoa (Gill, 1865)
** Microgadus proximus (Girard, 1854)
** Microgadus tomcod (Walbaum, 1792)
* Micromesistius generoa (Gill, 1863)
** Micromesistius australis (Norman, 1937)
** Micromesistius poutassou (Risso, 1827)
* Pollachius generoa (Nilsson, 1832)
** Pollachius pollachius (Linnaeus, 1758)
** Pollachius virens (Linnaeus, 1758)
* Raniceps generoa (Oken, 1817)
** Raniceps raninus (Linnaeus, 1758)
* Theragra generoa (Lucas, 1898)
** Theragra chalcogramma (Pallas, 1814)
** Theragra finnmarchica (Koefoed, 1956)
* Trisopterus generoa (Rafinesque, 1814)
** Trisopterus esmarkii (Nilsson, 1855)
** Trisopterus luscus (Linnaeus, 1758)
** Trisopterus minutus (Linnaeus, 1758)

## Erreferentziak

* 1 2 Froese, Rainer & Daniel Pauly. (2008). Gadidae. FishBase.
* ↑ Cohen, Daniel M.. (1998). Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press, 130–131 or. ISBN 0-12-547665-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208028
* Multimedia: Gadidae / Q208028
* Espezieak: Gadidae
# Mielga

Mielga (Squalus) Squalidae marrazo-familiako bi generoetako baten kideen izen arrunta da.

## Espezieak

* Squalus acanthias Linnaeus, 1758 (mielga pikarta)
* Squalus acutirostris Y. T. Chu, Q. W. Meng & S. Li, 1984
* Squalus albifrons Last, W. T. White & Stevens, 2007
* Squalus altipinnis Last, W. T. White & Stevens, 2007
* Squalus blainville (A. Risso, 1827) (mielga arrea edo blainville mielga)
* Squalus brevirostris Tanaka, 1917
* Squalus bucephalus Last, Séret & Pogonoski, 2007
* Squalus chloroculus Last, W. T. White & Motomura, 2007
* Squalus crassispinus Last, Edmunds & Yearsley, 2007
* Squalus cubensis Howell-Rivero, 1936
* Squalus edmundsi W. T. White, Last & Stevens, 2007
* Squalus formosus W. T. White & Iglésias, 2011
* Squalus grahami W. T. White, Last & Stevens, 2007
* Squalus griffini Phillipps, 1931
* Squalus hemipinnis W. T. White, Last & Yearsley, 2007
* Squalus japonicus Ishikawa, 1908
* Squalus lalannei Baranes, 2003
* Squalus megalops (W. J. Macleay, 1881)
* Squalus melanurus Fourmanoir & Rivaton, 1979
* Squalus mitsukurii Jordan & Snyder, 1903
* Squalus montalbani Whitley, 1931
* Squalus nasutus Last, L. J. Marshall & W. T. White, 2007
* Squalus notocaudatus Last, W. T. White & Stevens, 2007
* Squalus rancureli Fourmanoir & Rivaton, 1979
* Squalus raoulensis Duffy & Last, 2007
* Squalus suckleyi (Girard, 1854)
Badaude Squalus beste espezie bi deskribatzeke.

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera (Chondrichthyes entry)» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Barrutia, Eneko. (2003). «Arrainen izenak Bizkaian XX. mendean» (pdf) Zainak (Donostia: Eusko Ikaskuntza) (25) ISBN 8484198790. ISSN 1137-439X. Bibcode: 1137-439X..
* ↑ Compagno, Dando, & Fowler. (2005). Sharks of the World. New Jersey: Princeton University Press ISBN 0-691-12072-2..
* ↑ White, W.T. & Iglésias, S.P.. (2011). «Squalus formosus, a new species of spurdog shark (Squaliformes: Squalidae), from the western North Pacific Ocean» Journal of Fish Biology doi:10.1111/j.1095-8649.2011.03068.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q737224
* Multimedia: Squalus / Q737224
* Espezieak: Squalus
# Toil

Toil, toilo edo toll (Mustelus) Triakidae familiako genero baten kideen izen arrunta da. Marrazoen kideak, 159 zm-ko luzera eta 13 kg-ko pisua izan ditzakete. Mustela bere latinezko izen zientifikoak bisoi esan nahi du.
Euskaraz toiloarenak jo deitzen diogu adar-jotzeari: toiloak azal gogorra duenez, hura biguntzeko karelaren kontra kolpatzen zuten arrantzaleek. Hortik datoz toiloa jo edo toiloa eman esamoldeak jipoiaren zentzuan, eta, hedaduraz, zigor fisikotik dialektikora txango eginez.

## Espezieak

* Mustelus albipinnis Castro-Aguirre, Antuna-Mendiola, González-Acosta & De La Cruz-Agüero, 2005
* Mustelus antarcticus Günther, 1870
* Mustelus asterias Cloquet, 1821 (toil pikarta)
* Mustelus californicus T. N. Gill, 1864
* Mustelus canis (Mitchill, 1815)
* Mustelus dorsalis T. N. Gill, 1864
* Mustelus fasciatus (Garman, 1913)
* Mustelus griseus Pietschmann, 1908
* Mustelus henlei (T. N. Gill, 1863)
* Mustelus higmani S. Springer & R. H. Lowe, 1963
* Mustelus lenticulatus Phillipps, 1932
* Mustelus lunulatus D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1882
* Mustelus manazo Bleeker, 1854
* Mustelus mangalorensis Cubelio, Remya R & Kurup, 2011
* Mustelus mento Cope, 1877
* Mustelus minicanis Heemstra, 1997
* Mustelus mosis Hemprich & Ehrenberg, 1899
* Mustelus mustelus (Linnaeus, 1758) (toil lisoa)
* Mustelus norrisi S. Springer, 1939
* Mustelus palumbes J. L. B. Smith, 1957
* Mustelus punctulatus A. Risso, 1827
* Mustelus ravidus W. T. White & Last, 2006
* Mustelus schmitti S. Springer, 1939
* Mustelus sinusmexicanus Heemstra, 1997
* Mustelus stevensi W. T. White & Last, 2008
* Mustelus walkeri W. T. White & Last, 2008
* Mustelus whitneyi Chirichigno F., 1973
* Mustelus widodoi W. T. White & Last, 2006

## Erreferentziak

* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera (Chondrichthyes entry)» Bulletins of American Paleontology 364: 560..
* ↑ Barrutia, Eneko. (2003). «Arrainen izenak Bizkaian XX. mendean» (pdf) Zainak (Donostia: Eusko Ikaskuntza) (25) ISBN 8484198790. ISSN 1137-439X. Bibcode: 1137-439X..
* ↑ (Ingelesez) Mustelus. Integrated Taxonomic Information System.
* ↑ Kindersley, Dorling. (2001,2005). Animal. New York: DK Publishing ISBN 0-7894-7764-5..
* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2015), «Mustelus {{{2}}}», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2015(e)ko April.
* ↑ Lertxundi, Anjel. (2015-12-30). «Toiloarena» Berria.
* ↑ Cubelio, S.S., Remya R & Kurup, B.M.. (2011). «A new species of Mustelus (Family: Triakidae) from Indian EEZ» Indian Journal of Geo-Marine Sciences 40 (1): 28-31..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2061110
* Multimedia: Mustelus / Q2061110
* Espezieak: Mustelus
# Anguilliformes

Anguiliformes edo aingira (Anguilliformes) arrain aktinopterigioen ordena bat dira.

## Taxonomia

FishBasek 15 familiatan sailkatzen du ordena baina beste adituek familia gehiago proposatu dituzte.
Ur gezako espezieak sailkatzea zaila da. Ikerketa genomikoek talde monofiletiko bat dela diote, ozeanoan sortua.
* Anguilloidei subordena
** Anguillidae familia
** Heterenchelyidae familia
** Moringuidae familia
* Muraenoidei subordena
** Chlopsidae familia
** Muraenidae familia
** Myrocongridae familia
* Congroidei subordena
** Colocongridae familia
** Congridae familia
** Derichthyidae familia
** Muraenesocidae familia
** Nemichthyidae familia
** Nettastomatidae familia
** Ophichthidae familia
** Serrivomeridae familia
** Synaphobranchidae familia

## Erreferentziak

* ↑ Inoue, Jun G.; et al.. (2010). «Deep-ocean origin of the freshwater eels» Biology Letters 6 (3): 363–366. doi:10.1098/rsbl.2009.0989. PMID 20053660..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128685
* Multimedia: Anguilliformes / Q128685
* Espezieak: Anguilliformes