# Luigi Mangione

Luigi Nicholas Mangione (Towson, Maryland, AEB, 1998) ingeniari informatiko, datuen zientzialari eta bideo-joko sortzaile estatubatuarra da, ezaguna batik bat akusatu dutelako UnitedHealthcare-ko kontseilari ordezkari Brian Thompson hiltzeagatik, 2024ko abenduaren 4an New Yorken gertaturiko hilketa entzutetsuan.
Eraso horrek eztabaida zabala sortu zuen AEBetan herrialdeko osasun sistema pribatuaren inguruan, eta Mangione pertsonaia polemiko bihurtu zuen, batzuek heroi herrikoitzat jotzen dutelarik.

## Biografia

Mangione Baltimore hiriko gune pribilejiatu bateko familia aberats batetik dator. Gilman Schooleko ikasle gisa nabarmendu zen bigarren hezkuntzan, eta graduazio hitzaldia egiteko aukeratu zuten bertan. Ondoren, Informatika Zientziak eta ingeniaritza ikasi zituen Pennsylvaniako Unibertsitatean, eta cum laude graduatu zen bertan.
Ikasketen ondoren, Hawaiira bidaiatu zuen, surfa egin eta natura inguruko bizimodua hartu zuen, eta Japonian, mendietan idatzi eta meditatu zuen.
Mangionek Ted Kaczynski Unabomberren testuak aztertu izan dituela idatzi izan da, alienazio teknologikoari eta enpresa handien botereari buruzko teorietan barneratu izana. Deshumanizazio teknologikoarekin kritiko, bizimodu sinpleago eta benetakoago bat defendatu izan du. Testuinguru pribilegiatua izan arren, Mangionek osasun sistema pribatuaren ondorioak jasango izan ditu, bizkarrezurreko deformazio baten ondoriozko bizkarreko min kronikoak barne. UnitedHealthcare bezalako osasuneko aseguru-etxeean sistema esplotatzailearen biktimen kasuak ezagutu izan ditu beraz, kontraste egiten dutenak enpresa horietako exekutiboek jasotzen dituzten soldata eta bonus milioitsuekin.

### Atxiloketa

2024ko abenduaren 9an, Mangione (26 urte zituela unean) atxilotu zuten eta lehen graduko hilketa, armak edukitzea eta jazarpena egitea leporatu zioten. Terrorismoa ere leporatu zioten, eta bere burua errugabetzat jo zuen Mangionek kargu horiek epailearen aurrean entzun zituenean.
Atxilotu zutenean eskuizkribu bat aurkitu zioten Mangione. Testuak «norbaitek egin behar zuela» nabarmentzen zuen, eta osasun sistemaren arazoak «jada ez direla ezagutza kontua, botere jokoena baizik».
Mangioneren inguruko sinpatia publikoa zabaldu zen Interneten, bere aldeko meme ugarirekin eta babes mezuekin, 2024ko amaieran. Meme askotan Luigi bideojokoetako pertsonaiarekin lotu dute Luigi Mangione, pertsonaia atsegin eta positibo batekin alegia.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko wikipediako «Luigi Mangione» artikulutik itzulia izan da, 2024-12-27 data duen 34411992 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-12-27 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* 1 2 3 4 Faber, Sebastiaan. (19 de desembre de 2024). L’enigma de Luigi Mangione. Catalunya Plural.
* ↑ Deny, defend, depose: un crim meditat. Catalunya Plural.
* ↑ «Luigi Mangionek ez du bere burua erruduntzat jo UnitedHealthcareren CEOa hiltzeagatik» EITB 2024-12-23 (Noiz kontsultatua: 2025-01-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Armelli, Paolo. (2024-12-10). «Luigi Mangione: el sospechoso de asesinato que se volvió un polémico fenómeno viral en internet» WIRED (Noiz kontsultatua: 2025-01-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131411648
* Multimedia: Luigi Mangione / Q131411648