# Carmen Ruiz-Tilve

Carmen Ruiz-Tilve Arias (Oviedo, Asturias, 1941ko apirilaren 19a) asturiar irakaslea, liburuzaina eta idazlea da. Filologiako doktorea (bere tesia Dolores Medioren lan narratiboari buruzkoa izan zen) eta Oviedoko Unibertsitateko Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktikako katedradun erretiratua da. Liburuak idazten ditu 1985etik, eta ohiko kolaboratzailea da prentsan. 2002ko irailaren 4an Oviedoko (Asturias) kronikari ofizial izendatu zuten.

## Biografia

1941eko apirilaren 19an jaio zen Oviedon, María Arias Garcíaren eta Francisco Ruiz Tilveren alaba. Luis Carlón irakaslearekin ezkondu zen eta alargunduta dago. 4 seme-alaba ditu (Julián, Francisco, Matilde eta Luis). Filologia Erromanikoa ikasi zuen Oviedoko Unibertsitatean (1960-1965), non 1990ean doktoratu zen. Bere lizentziatura-tesia “Oviedoko Hiria eleberri-saria” eta “Dolores Medioren narrazio-lana” izeneko doktorego-tesiari buruzkoa izan zen, bi kasuetan Martínez Cachero irakaslearen zuzendaritzapean.

## Lan ibilbidea
### Irakasle

Bere bizitza profesionala Oviedoko Nazaret ikastetxean hasi zuen irakasle gisa, eta bi urte eman zituen Valentzian. Han ezin izan zuen lanik egin. Oviedoko Unibertsitateko irakaslea 1978an Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktikako katedraduna izan zen. 1980tik 1982ra bitartean liburuzaina izan zen unibertsitate bereko Filologia Fakultatean.

### Idazle

1985etik Asturiasi eta Oviedori buruzko didaktikari eta saiakerei buruzko liburuak argitaratzen ditu. 1994an bere lehen eleberria idatzi zuen: “Crisantemos para todos”. Eta 1995az geroztik, "Pliegos de Cordel" , hiriko eguneroko bizitza errepasatzen duten testu laburrak sinatzen ditu, Oviedoko La Nueva España egunkarian zutabe gisa argitaratuak. 2002. urtetik aurrera, "El tiempo vuela" argitaratu zuen, hilabetekari berean.
Liburuak argitaratu eta prentsan idazteaz gain, biltzarretan, hitzaldietan, argitalpenetan, ikerketa-proiektuetan eta bestelako jardueretan ere parte hartzen du, batez ere Asturiasko kulturarekin zerikusia dutenetan. Asturiasko Ikasketen Errege Institutuko kidea da eta Herri Ereduko Sariaren epaimahaikidea (Asturiasko Printzesa Sariak). Oviedoko kronikagile ofizialak bere jaioterriko bizitza sozial eta kulturalaren berri eman du. 2020an, Asturiasko Letren Saria jaso zuen, mundu akademikoan, literaturan eta kazetaritzan egindako ibilbide arrakastatsuagatik.

## Literatura-lana

Bere obra nagusiak lau esparrutan sailka daitezke:

### Argitalpen didaktikoak

* El lenguaje oral en la escuela: Condiciones para su adquisición en Preescolar (1985)
* Los modelos educativos a partir del material bibliográfico escolar 1850-1950,(1996
* Libros para niños. Los modelos educativos a partir del material bibliográfico escolar (1996) (coordinadora)
* 365 preguntas (2000)
* 365 cuentos (2000)
* Leer con la Naturaleza (2004)

### Asturias eta Oviedo

* La vida comercial de Oviedo a través de Nosotros, los Rivero. 1924-1935 (1989)
* Dolores Medio (1989)
* La obra narrativa de Dolores medio (publicación de su tesis) (1991)
* La mujer asturiana en el trabajo tradicional (1993)
* El Fontán, Guía para nostálgicos (1994)
* Alrededor de El Carbayón. El Campo se hace ciudad (1995)
* De plazas y plazuelas. Historia menor de siete espacios del Oviedo intramuros (1996)
* Fuentes y caños de Oviedo y su concejo (1997)
* Oviedo en el Camino de Santiago (1999)
* El Oviedo de Dolores Medio (2004)
* Oviedo de cerca (2006)

### Eleberriak

* Crisantemos para todos (1994)
* La edad de oro (1995)
* Galería de espejos (1998)
* Una selmana fuera del calendariu (1998)
* Una semana fuera del calendario (2000)
* Cuentos encadenados (2001)
* Las dos caras de Jano (2005)

### Prentsako kolaborazioak

Pliegos de Cordel, La Nueva Españan argitaratutako artikuluak eta liburu gisa bilduak liburukietan: Pliegos de Cordel (1997), Nuevos Pliegos de Cordel (2000), Terceros Pliegos de Cordel (2002), Cuartos Pliegos de Cordel (2005), Quintos Pliegos de Cordel (2006) eta Sextos Pliegos de Cordel(2013). 2008an, Pliegos de Cordel de comer y beberl lanean gastronomiarekin lotutako artikuluak bildu zituen.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2011n, Oviedoko La Correderia auzoan, "Corredoria III" ikastetxe publikoa sortu zen, eta, ondoren, "Carmen Ruiz -Tilve" izena jarri zitzaion.
* 2014az geroztik, Oviedoko La Florida auzoan kale bat dago bere izenarekin.
* "L'Arribada" kultur elkarteak "Timón" saria eman zion 2014. urtean Asturiasko gaztelaniazko idazleei.
* 2016. urtean La Balesquida Elkarte Babesleak "ohorezko bazkide" titulua eman zion Carmen Ruiz Tilveri.
* 2020an Asturiasko Letren Saria jaso zuen.
* Oviedoko Udaleko Ohore eta Goraipamen Batzordeak, 2021eko martxoan, Oviedoko Tilve herriko Alaba Kuttun izendatzea erabaki zuen, "bere hiriarekin, Oviedorekin, Oviedorekin zerikusia duen guztia zabaltzeagatik, gogo handiz, eskuzabaltasunez, arduraz eta gogoz, Oviedoren inguruan jardun duelako".

## Erreferentziak

* 1 2 3 Blanco, Lucas. (2020-11-03). «Carmen Ruiz-Tilve, Premio de las Letras de Asturias por su carrera» La Nueva España.
* ↑ (Gaztelaniaz) Díez, Elena G.. (2021-12-30). «"Las clases de Carmen Ruiz-Tilve fueron las mejores de la carrera, eran geniales"» La Nueva España (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).
* ↑ Ámbitos descritos en la biografía de Carmen Ruiz-Tilve en KRK Ediciones. .
* ↑ Noticia sobre la inauguración de la calle Carmen Ruiz-Tilve. .
* ↑ L'Arribada galardona a Carmen Ruiz-Tilve. .
* ↑ La Balesquida ovaciona a Carmen Ruiz-Tilve. .
* ↑ «Oviedo reconoce a Álvarez-Buylla, Sagi, Concha Quirós y Ruiz-Tilve» La Voz de Asturias 2021-09-27.

## Kanpo estekak

* Biografia Asturiasko emakumeen biografian
* Biografia Krk Editoresen
* Elkarrizketa La Nueva Españan, 2011ko apirilean
* Elkarrizketa La Nueva Españan, 2013ko abendua
* Datuak: Q27306159