# Primo de Riveraren direktorio militarra

Direktorio Militarra Miguel Primo de Riveraren diktaduraren lehen garaian Espainia gobernatu zuen erakundea izan zen, 1923ko irailetik 1925eko abendura arte. Direktorio hori militarrek bakarrik osatzen zuten, eta Primo de Riveraren estatu-kolpearen ondoren ezarri zen. Haren helburu nagusia orokorra aholkatzea zen gobernu-eginkizunetan eta lege-indarra zuten dekretuen promulgazioan.

## Testuinguru historikoa

Primo de Riveraren estatu-kolpea krisi politiko eta sozialaren testuinguruan gertatu zen Espainian. Ezegonkortasun politikoak, ustelkeriak eta arazo ekonomikoek, Marokoko Annualeko hondamendiarekin batera, gobernua larriki ahuldu zuten. Primo de Riverak, Alfontso XIII.a erregearen laguntzarekin, ordena eta egonkortasuna berrezartzeko promesarekin hartu zuen boterea.

### Osaera eta funtzioak

Direktorio Militarra zortzi jeneralek eta kontramirante batek osatzen zuten, guztiak Primo de Riveraren konfiantzazkoak. Organo horrek diktadoreari aholkuak eman behar zizkion erabakiak hartzeko eta lege-indarra zuten dekretuak aldarrikatzeko, Gorteak itxi egin baitzituzten kolpearen ondoren.

### Jarduera nagusiak

* Ordena Publikoa berrezartzea: Direktorio Militarraren lehen neurrietako bat alderdi politikoak desegitea eta berme konstituzionalak etetea izan zen. Ordena publikoa berrezartzeko politikak ezarri ziren, bereziki Katalunian, gizarte-asaldura handia baitzegoen.
* Marokoko Arazoaren Konponbidea: Direktorio Militarrak arrakasta handia lortu zuen Marokon Alhucemasen lehorreratzearekin 1925ean, Frantziarekin lankidetzan. Operazio hori erabakigarria izan zen Rifeko gerrari amaiera emateko eta Espainiak eskualdean zuen kontrola sendotzeko.
* Erreforma administratiboak: Erreformak egin ziren elementu ustelen administrazio publikoa garbitzeko eta jauntxokeria ezabatzeko. Hala ere, neurri horiek arrakasta mugatua izan zuten, Espainiako bizitza politikoan errotutako ustelkeriaren ondorioz.
* Abertzaletasunaren sustapena: Erregimenak espainiar sentimendu aberkoi sendoa sustatu zuen oinarri ideologiko gisa, nazionalismo katalanetik urrundu eta 1925ean Mankomunitate Katalana desegitera eraman zuena

## Direktorio zibilerako trantsizioa

1925eko abenduan, militarren eta zibilen gobernu misto batek ordezkatu zuen Direktorio Militarra, Direktorio Zibila izenaz ezaguna. Trantsizio honek Primo de Riveraren diktaduraren bigarren etaparen hasiera markatu zuen, 1930eko urtarrilean erori zen arte luzatu zena.

### Inpaktua eta Ondarea

Primo de Riveraren Direktorio Militarrak eragin nabarmena izan zuen Espainiako historian. Ordena berrezartzean eta Marokoren arazoa konpontzean arrakasta batzuk lortu bazituen ere, bere erregimen autoritarioak eta erreforma sakonik ezak oposizio gero eta handiagoa ekarri zuten, eta bere erorketarekin amaitu zen.

## Kabinetea

Direktorio Militarra, 1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3a :
| Funtzioa | Izena eta abizenak | Denbora | Alderdi politikoa |
| Direktorio Militarraren presidentea | Miguel Primo de Rivera | 1923ko irailaren 18a – 1925eko abenduaren 3a | Militarra |
| Kontseiluaren presidentea | Carlos Fort y Morales de los Ríos | 1923ko irailaren 18a – 1925eko abenduaren 3a | Militarra |
| Estatu ministroa | Fernando Espinosa de los Monteros y Bermejillo | 1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3a | Diplomatua |
| Grazia eta Justizia ministroa | Fernando Cadalso Manzano | 1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a | Abokatua |
| Grazia eta Justizia ministroa | Ernesto Jiménez Sánchez | 1923ko abenduaren 21a – 1924ko urtarrilaren 22a | Magistratua |
| Grazia eta Justizia ministroa | Francisco García-Goyena y Alzugaray | 1924ko urtarrilaren 22a – 1925eko abenduaren 3a | Jurista |
| Gerra ministroa | Luis Bermúdez de Castro y Tomás | 1923ko irailaren 15a – 1924ko uztailaren 4a | Militarrak |
| Gerra ministroa | Juan O'Donnell y Vargas | 1924ko uztailaren 4a – 1925eko abenduaren 3a | Militarrak |
| Finantza ministroa | Enrique Illana eta Sánchez de Vargas | 1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a | Politikaria |
| Finantza ministroa | Carlos Vergara Caillaux | 1923ko abenduaren 21a – 1924ko otsailaren 25a | Abokatua |
| Finantza ministroa | José Corral y Larre | 1924ko otsailaren 25a – 1925eko abenduaren 3a | Politikaria |
| Itsas Armada ministroa | Gabriel Antón Iboleón | 1923ko irailaren 15a – 1924ko otsailaren 5a | Militarrak |
| Itsas Armada ministroa | Federico Ibáñez Valera | 1924ko otsailaren 5a – otsailaren 12a (bitarteko) | Militarrak |
| Itsas Armada ministroa | Ignacio Pintado y Gough | 1924ko otsailaren 12a – maiatzaren 25a | Militarrak |
| Itsas Armada ministroa | Honorio Cornejo y Carvajal | 1924ko maiatzaren 25a – 1925eko abenduaren 3a | Militarrak |
| Agintaritza ministroa | Millán Millán de Priego | 1923ko irailaren 17a – irailaren 22a | Abokatua |
| Agintaritza ministroa | Severiano Martínez Anido | 1923ko irailaren 22a – 1925eko abenduaren 3a | Militarrak |
| Sustapen ministroa | José Vicente Arche | 1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a | |
| Sustapen ministroa | Pedro Vives y Vich | 1923ko abenduaren 21a – 1925eko abenduaren 3a | Ingeniaria |
| Instrukzio Publikoaren eta Arte Ederren ministroa | Alfonso Pérez Gómez-Nieva | 1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a | Idazlea |
| Instrukzio Publikoaren eta Arte Ederren ministroa | Javier García de Leániz | 1923ko abenduaren 21a – 1925eko abenduaren 3a | Jurista |
| Lan, Merkataritza eta Industriako ministroa | Alejandro García Martín | 1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a | |
| Lan, Merkataritza eta Industriako ministroa | Juan Flórez Posada | 1923ko abenduaren 21a – 1924ko otsailaren 7a | Ingeniaria |
| Lan, Merkataritza eta Industriako ministroa | Eduardo Aunós Pérez | 1924ko otsailaren 7a – 1925eko abenduaren 3a | Politikaria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16141502