OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Boris Spaski

Boris Vasilievitx Spaski (errusieraz: Бори́с Васи́льевич Спа́сский; Leningrado, 1937ko urtarrilaren 30a – Mosku, 2025eko otsailaren 27a) errusiar xake jokalaria izan zen, Nazioarteko Maisu Handia eta munduko xake txapelduna (1969tik 1972ra).
1956an Nazioarteko Maisu Handi titulua eskuratu zuen, Hautagaien Txapelketara sailkatzean. Une hartan, titulu hori lortzen zuen xakelari gazteena bilakatu zen. Bi aldiz irabazi zuen Sobietar Xake Txapelketa (1969an eta 1973an).
1965ean Hautagaien Txapelketa irabazi zuen Mikhail Talen aurka, 7 eta 4 (+4 −1 =6), baina 1966ko Munduko Xake Txapelketan Tigran Petrosianen aurka galdu zuen, 12½ eta 11½. 1968ko Hautagaien Txapelketa Viktor Kortxnoiren aurka irabazita (6½ - 3½), 1969an berriro izan zuen Munduko Xake Txapelketan leihatzeko aukera Petrosianen aurka, eta oraingoan irabazi egin zion, 12½ eta 10½.
Bobby Fischer estatubatuarraren aurka galdu zuen txapeldun titulua 1972an (8½ - 12½), Gerra Hotzaren testuinguruan presio politikoak tarteko, gogoratzen den lehia ezagunenetako batean (XX. mendeko Match-a deitua). Segur aski, Boris Spaski lehia harengatik ezagunagoa da Munduko Txapeldun izanagatik baino. Hurrengo Hautagaien Txapelketako finalerdietan Anatoli Karpoven aurka galdu zuen. Titulua galdu ostean zenbait torneo garrantzisu irabazi bazituen ere, Spaskiren joko mailak gutxika behera egin zuen, eta, jokalari sendoa izaten jarraitu zuen arren, goi mailako xaketik aldentzen joan zen, batez ere 1985etik aurrera. Ordurako Anatoli Karpov eta Gari Kasparov bezalako jokalari gazteak agertu ziren, zeinak hurrengo urteetan xakelari sendoenak izango ziren, eta Spaski jada ez zen punta-puntako jokalaria.
1976an Sobietar Batasuna utzi eta Frantziara joan zen, eta frantziar naziotasuna eskuratu zuen 1978an; ordutik, txapelketetan Frantzia ordezkatu zuen.
1992an, Jugoslavian, Fischerrek eta Spaskik 1972ko lehiaren errebantxa jokatu zuten, lagunarteko erakustaldi moduan. 1972koarekin alderatuta egoera guztiz desberdina zen. Alde batetik, Sobietar Batasuna desegina zen eta, Gerra Hotza amaituta, ez zegoen tentsio politikorik; gainera, ordurako, Spaskik frantziar herritartasuna zuen. Bestalde, Fischerrek 20 urte zeramatzan xaketik aldenduta eta une hartan Spaski FIDEren zerrendan 106. postuan zegoen; horrenbestez, lehiak ez zuen 1972koaren mailarik izan, baina hainbeste urteren ostean Fischerren berragerpena izateak interesa piztu zuen. Lehia Fischerrek irabazi zuen 10 eta 5. Hura izan zen Spaskiren azkeneko agerpen nabarmena.
2012an Frantzia utzi eta Errusiara itzuli zen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chessgames
* Datuak: Q177310
* Multimedia: Boris Spassky / Q177310
# Gharb

Gharb edo Ġarb (arabieraz: غرب‎, ɣarb ahoskatua) arabieraz eta persieraz «mendebalde» esan nahi duena, izan daiteke:
* Gharb, Marokoko lautada eta eskualde historikoa.
** Gharb-Chrarda-Beni Hssen, eskualde administratibo ohia.
* Għarb, Maltako hiria.
* Gharb al-Andalus, «Al-Andalusko mendebaldea»
** Algarbe, aurrekotik eratorria, Portugalgo eskualde historikoa.
# Għarb

    Artikulu hau Maltako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gharb».
Għarb (malteraz: L-Għarb) Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 4,6 km$^2$ da eta 2005eko erroldaren arabera, 1.146 biztanle zituen.

## Auzoak

* Birbuba
* Ħodba
* Il-Wileġ
* San Katald
* Ta' Lamuta
* Ta' Pinu
* Ta' Santu
* Tal-Fgura
* Taż-Żejt
* Wara l-Bjut
* Wied tal-Knisja

## Herritar ospetsuak

* Frenċ tal-Għarb
* Karmni Grima
* Nikol Ġużeppi Cauchi
* Nazzareno Formosa
* Ġużepp Portelli

## Herri senidetuak

Honako udalerri honekin dago senidetua:
* Enna (Italia)
* Torrent (Horta) (Espainia)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) http://www.citypopulation.de. (Noiz kontsultatua: 2016-6-10).

## Kanpo estekak

* edit
* Malta uhartea ||
* Attard | Balzan | Birgu (Vittoriosa) | Birkirkara | Birżebbuġa | Bormla (Cospicua) | Dingli | Fgura | Floriana | Gudja | Gżira | Għargħur | Għaxaq | Ħamrun | Iklin | Isla (Senglea) | Kalkara | Kirkop | Lija | Luqa | Marsa | Marsaskala | Marsaxlokk | Mdina (Città Notabile) | Mellieħa | Mġarr | Mosta | Mqabba | Msida | Mtarfa | Naxxar | Paola | Pembroke | Pietà | Qormi (Città Pinto) | Qrendi | Rabat | Safi | San Ġiljan (St. Julian's) | Santa Luċija | San Pawl il-Baħar (St. Paul's Bay) | San Ġwann | Santa Venera | Siġġiewi (Città Ferdinand) | Sliema | Swieqi | Ta' Xbiex | Tarxien | Valletta | Xgħajra | Żabbar (Città Hompesch) | Żebbuġ (Città Rohan) | Żejtun (Città Beland) | Żurrieq ||
* Gozo uhartea ||
* Fontana | Għajnsielem | Għarb | Għasri | Kerċem | Munxar | Nadur | Qala | Rabat (Victòria) | San Lawrenz | Sannat | Xagħra | Xewkija | Żebbuġ ||
* Datuak: Q1026487
* Multimedia: Għarb / Q1026487
# Berberia

Berberia egungo Maroko, Aljeria, Tunisia eta Libiako kostaldea izendatzeko XVI. mendetik XIX. mendera bitartean erabilitako termino geografikoa izan zen, bereziki garai hartan kostalde horietan babesa aurkitzen zuten pirata eta esklabo-tratanteei erreferentzia eginez. Izena lurralde haietako jatorriko biztanleak ziren berbere hitzetik dator.
Ez zuen ia inoiz gobernu bakarra izan. XVI. mendetik aurrera, Aljer, Tunis eta Tripoliko bey edo pashaek gobernatu zuten eskualdea, Otomandar Inperioaren sultanaren menekoak ziren arren, autonomia handia zutenak. Espainiako Erresumak moriskoak erbesteratu zituenean, bertan topatu zituzten aberri berriak eta Mediterraneoko kostaldeari buruzko zituzten ezaupideei esker Saleko Errepublikak Levante erraustu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia
* ↑ Enfrentamientos Canarias-Berbería.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q501768
* Multimedia: Barbary Coast / Q501768
# Chaunar

Chaunar, Uarsig, Nun, Noun, Não edo Nant (arabieraz: رأس شونار‎) hegoaldeko Marokoren kostalde atlantikoan dagoen lurmuturra da, Draa ibaiaren bokaletik sei kilometrotara, Tarfaya eta Sidi Ifni artean kokaturik.
XV. mendean arabiarrek eta europarrek gaindiezintzat jotzen zuten, eta horrek esanahia eman zion bere toponimoari (não portugesez «ez» esan nahi du). Sarritan Bojador lurmuturrari egozten zaion arren, Chaunar lurmuturra da Saharako basamortuaren benetako iparraldeko muga.

## Historia

XIII. mendean Ugolino eta Vandino Vivaldi genoar nabigatzaileek lurmuturreraino bidaiatu ahal izan zuten itsasoan galdu aurretik. Portugalgo marinelek «cabo de Não» («Ez lurmutur») izendatu zuten XV. mendean, muga gaindiezintzat jotzen baitzuten marinel arabiarrek eta europarrek, non plus ultra, eta hortik aurrera ezin izango zen nabigatu.
«Quem passar o Cabo de Não, ou tornará ou não» (euskaraz: «Não lurmuturra pasatzen duena, itzuliko da ala ez»), idatzi zuen Alvise Cadamosto esploratzaile veneziarrak Navigazione liburuan. 1421etik aurrera, Henrike Nabigatzailea printzeak esplorazio-itsasontziak bidali zituen lurmuturra zeharkatu eta Bojador lurmuturrera iristeko. Garai hartan, Bojador lurmuturra zen munduaren hegoaldeko muga, handik aurrera «Ilunpeko itsasoa» (latinez: Mare Tenebrosum edo arabieraz: ‎, Bahr al-Zulumat) hedatzen zen. Hau Ozeano Atlantikorako Erdi Aroko izena zen, garai hartako marinelentzat eskuraezina zena.

## Erreferentziak

* ↑ Alexandre Magno de Castilho, "Descripção e roteiro da costa occidental de Africa: desde o cabo de Espartel até o das Agulhas, Volume 1", p.62, Imprensa Nacional, 1866 (description of the western African coast in Portuguese)
* ↑ Alexandre Magno de Castilho, "Descripção e roteiro da costa occidental de Africa", pag.65.
* ↑ John Locke, The works of John Locke: in nine volumes, Volume 9, The history of navigation, pag. 385, Printed for C. and J. Rivington, 1824.
* ↑ Rodrigues, Jorge Nascimento & Devezas, Tessaleno, "Portugal: o pioneiro da globalização: a Herança das descobertas" (en portugués), pag. 91, Centro Atlântico, 2009, ISBN 989-615-077-X.
* ↑ William D'Hertburn, Progress and Prosperity: The Old World and Its Remaking Into the New, 1911

## Kanpo estekak

* Datuak: Q788817
* Multimedia: Cap Draa / Q788817
# Orreagako Andre Maria eliza

Orreagako Andre Maria eliza Nafarroako eliza katolikoa da, Orreagako multzo monumentalean kokatua dagoena. Andre Mariaren Errege Kolegio-elizako nabe nagusia eta kolegiataren gune neuralgikoa da, eta bertan ospatzen dira zeremonia eta erritu erlijiosoak. Aldarean Orreagako Andre Mariaren irudia dago.

## Eraikina

Gaur egun, elizak hiru habearteko oinplanoa du, erdikoak alboetakoen zabalera bikoitza du, eta bost ataletan banatzen dira. Erdiko habeartean, burualde pentagonala erantsi behar zaie; alboetakoak, berriz, zuzen amaitzen dira. Euskarri-sistema pilare zilindrikoz osatuta dago. Pilare horiek lodiera alternoko nabeak bereizten dituzte, harroin batean bermatzen dira eta tratamendu oso sinpleko crochet zerrenda bikoitzeko kapitel dekoratuan errematatzen dira. Pilareek formero-arku zorrotzei eta estalkiei eusten dieten zutabetxoei eusten diete. Arku formeroen gainean triforioa dago. Erdiko habeartearen atal bakoitzean lau arkutxo zorrotz daude zutabetxoen gainean, kapitel mota berekoak. Galeria horrek ez du bereizten arku zorrotzen sekuentzia bat duen okulua. Burualdean leihate handiak daude, Alemanian egindako beirate koloreztatu modernoekin ornatuta.
Fatxadan, hiru arkiboltak dituen atearen baoa baino ez da jatorrizkoa. Hasiera batean, fatxada oso sinplea zen, ate zorrotz bat zuen, alboetan arrosa-leihoak zituela, eta leiho zorrotz bat atearen gainean.
Orreagako Andre Mariaren eskultura bikaina da tenpluaren buru. Zurezko tailu bat da, zilarrez forratua, gotikoa, XIV. mende erdialdekoa eta Tolosa Okzitanian egina. Hurbiltasunari, naturalismoari eta etxekotasunari dagokionez, espiritu gotikoa bikain transmititzen du.
Elizak kripta pentagonala du, burualdea eta gurutzaduraren zatia hartzen dituena. Lehen atala kanoi-erdi zorrotzeko gangaz estalita dago, eta burualdea horma-atalez. Burualdearen erdiko horma-ataletan erdi-puntuko leihateak irekitzen dira. Dekorazio piktorikoak eta harlandu gotikoaren atalak oraindik diraute, nahiz eta oso hondatuta egon.
Elizaren eskuinaldeko nabean ere leku txiki bat dago, Santukristoren kapera bezala ezagutzen dena. Esparru hau XVII. mende hasieratik burdin hesi batez itxita dago eta XIX. mendeko tamaina naturaleko gurutziltzatua du buru. Bere azpian, XVII. mendeko bustozko Nekaneko Ama Birjinaren eskultura bat dago.

## Irudiak

* Atea
* Erdiko nabea
* Aurrealdea
* Zutabeak
* Andre Mariaren irudia
* Orreagako armarria
* Arrano beltza eta beirateak
* Aldarreko gurutzifika

## Erreferentziak

* «ORREAGA / RONCESVALLES - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).

## Ikus, gainera

* Orreaga
* Orreagako kolegiata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65966995
* Multimedia: Collegiate church of Santa María de Roncesvalles / Q65966995
# Hitz esana

Hitz esana edo Spoken word delakoa ahozko usadio bat da, performance poetikoaren molde bat, poesiarekin batera, musikaren eta antzerkiaren osagaiak erabili ohi dituena.
Neurri librean eta nagusiki zuzenean irakurtzeko idatzitako poesia mota errimatu bat da berez. Ai , gure juaneteak ikuskizuna eta izen bereko liburua sortu zituenean esaniko hitza izena asmatu zuen Patxo Telleriak haiek izendatzeko.

## Ezaugarriak

Ingelesez, ahozko tradizio artistiko zahar baten jarraipena da, XX. mendean berritua. Errezitazioaren estetikan eta hitz-jokoan jartzen du arreta, hala nola artistaren zuzeneko intonazioan eta ahotsaren inflexioan. Hitz esanean ozen errezitaturiko edozein poesia mota biltzen da, jazza, pianoz lagundutako hizketaldiak, irakurketa musikatuak, hip-hopa, eta sar daitezke baita komedia-errutinak eta prosazko bakarrizketak.

## Euskaraz

Euskaraz Ane Garciak eta Eider Perezek sortutako Mejillon Tigre kolektiboak egin ditu hitz esaneko ikuskizunak, izen euskaratua bera proposatuz. Patxo Telleriak "esaniko hitza" terminoaz definitu zuen bere ikuskizun bat, 2024ko 'Ai, gure juaneteak', Mikel Laboari buruzkoa. Gailu taldeak hitz esaneko moldean egindako kantuak sartu izan ditu 'Autosuntsipena hasi da 3, 2, 1... znort!!!' diskoan.
Bertso jarrien eta hitz esanaren arteko konberjentzia ere gertatu dela idatzi izan du Andoni Tolosak, Rafa Ruedaren musikaz eta Igor Elortzaren hitzekin sortutako Anonyme Popular proiektua dela eta. Manex Agirre bertsolariak ere ikusi du bi moldeen arteko lotura hori.

## Erreferentziak

* 1 2 Sarasola, Ainhoa. (2022). «Oholtzan gorpuztutako hitzak» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-03-26).
* ↑ Elortza, Igor. (2024). «Mejillonekoek 'Hitz esana' erabiltzen dute» X (Twitter) (Noiz kontsultatua: 2024-03-26).
* ↑ Astiz, Iñigo. (2024-06-14). «Mikel Laboaren musika oinarri duen 'Ai, gure juaneteak' ikuskizuna biltzen duen liburua kaleratu du Patxo Telleriak» Berria (Noiz kontsultatua: 2025-02-26).
* ↑ Astiz, Iñigo. (2024). «Laboaren kantak oinarri dituen emanaldia estreinatuko du Patxo Telleriak gaur, Loraldia jaialdian» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-03-26).
* ↑ Ubeda, Garbiñe. (2024). «Bizi filosofia eta umorea uztartzen dituen esperimentazio gailua» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-03-26).
* ↑ Agirre, Manex. (2022-02-15). «Hum, bomb» Bertsolari Aldizkaria (Noiz kontsultatua: 2024-03-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1428637
* Multimedia: Spoken word / Q1428637
# Maria Benedita Bormann

Maria Benedita Câmara Bormann (Porto Alegre, Brasil, 1853ko azaroaren 25a - Rio de Janeiro, 1895eko uztailaren 23) Brasilgo idazlea izan zen.

## Biografia

Bormann 1853an jaio zen Porto Alegren, Rio Grande del Surren. 1863an, familiarekin Rio de Janeirora joan zen bizitzera, garai hartan Brasilgo Inperioaren hiriburua zena.
Oparo idatzi eta marraztu zuen gaztetatik, baina argitaratzea nahi ez zuen lan guztia suntsitu zuen.

## Ibilbide profesionala

1881ean, Brasilgo borroka feministarekin bat egin zuen publikoki bere lehen eleberria, Magdalena, O Sorriso egunkarian argitaratzean. Ordutik 1895era arte, bere idatziak Rio de Janeiroko egunkari zabalduenetan argitaratu ziren, hala nola Gazeta de Tarde, Gazeta de Notícias eta O Paiz egunkarietan. Bere lan argitaratuak entseguak, ipuinak eta eleberriak bildu zituen, atalka. Idazteko, Délia izengoitia erabili zuen, Artemisa jainkosa greziarra (zeinaren jaioterria Delos irla zela esaten baitzen) aipatuz, edo baita Tibullus-en amodiozko poemetan aipatzen zen Delia erromatar zaharra ere.
Bere eleberriak Magdalena (1881), Uma Vitima (1883), Duas irmãs (1884), Aurélia (1883), Lésbia (1890), eta Celeste (1894) dira. Brasilgo fikzioan lehenago ikusi gabeko gai polemikoak aurkezten dituzte bere obrek, emakumeek eztabaida zezaten desegokitzat jotzen zirenak, emakumeen sexualitatea, emakumeen gorputzaren irudiak eta ama-alaben arteko gatazkak barne. Protagonistak intelektualki aktiboak eta sentsualki kontzienteak diren emakumeak izan ohi dira, gizarte egitura patriarkalen zapalkuntza gainditzen saiatzen direnak, bereziki familiarekin eta etxeko bizitzarekin lotutakoak.

## Lanak

* Magdalena (1881)
* Aurelia (1883)
* Uma Vítima (1883)
* Duas irmas (1884)
* Lesbia (1890)
* Celeste (1893)
* Angelina (1894)

## Erreferentziak

* 1 2 3 Brandolt, Marlene Rodrigues. (julio-diciembre de 2014). «Sob o olhar de Maria Benedita Bormann» Revista Educação e Linguagens 3 (5): 165–74..
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Félix, Regina R.. (2008). «Bormann, Maria Benedita (Délia)» in André Latin American Women Writers: An Encyclopedia. New York: Routledge, 248–52 or. ISBN 9781317726340..
* 1 2 3 Rodríguez, Ileana; Szurmuk, Mónica. (2015). The Cambridge History of Latin American Women's Literature. New York: Cambridge University Press, 212 or. ISBN 9781316419106..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6609465
* Multimedia: Maria Benedita Bormann / Q6609465
# Sozietate uharteak

Sozietate uharteak (frantsesez Îles de la Société edota Archipel de la Société, tahitieraz Tōtaiete) Ozeano Barearen hegoaldean kokatzen den uhartedia da, administratiboki Frantziar Polinesian kokatzen direlarik. Berez uhartedi honek ez du tahitieraako izenik, halere ingelesezko Society hitzetik itzulitako Tōtaiete izendapena erabili ohi da. 2007ko abuztuan 227.807 biztanle zituen.
1880an uharteak Frantziaren protektoratua bilakatu ziren.

## Banaketa

Uhartedia bi azpimultzotan banaturik dago:
* Haizealdeko uharteak (Îles du-Vent):
   * Mehetia
   * Tahiti: hor, Papeete hiriburua dago.
   * Moorea
   * Maiao
   * Tetiaroa
* Haizebeko uharteak (Îles Sous-le-Vent):
   * Huahine
   * Raiatea
   * Tahaa, Raiatea uhartearekin koralezko koroa elkarbanatzen du.
   * Bora Bora
   * Tupai (Motu Iti)
   * Maupiti
   * Maupihaa (Mopelia)
   * Manuae (Scilly)
   * Motu One (Bellinghausen)

## Historia

1722an Jakob Roggeveen herbeheretarra izan zen uhartedira iritsi zen lehenbiziko europarra (Maupiti uharte txikira, hain zuzen). Gerora, 1767an Samuel Wallis ingelesak Tahiti eriden zuen. 1768an Louis Antoine de Bougainville frantziarrak uhartediari frantziar errege familiaren ohorez, Borbon Uharteak izena ipini zion. Halere, 1767an James Cook britainiarrak Society Islands izena jarri zien, bidaia antolatu zion Royal Society elkartearen ohorez: hori behin betiko izena bilakatu da. Aipagarria da Domingo Bonetxea euskal itsasgizona bertan birritan izan zela: bata 1772-1773ko espedizioan eta bestea, 1774-1775koan.

## Iruditegia

* Sozietate uharteetako bandera
* Bora Bora
* Raiatea
* Huaine

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-03-30). 168. araua: Ozeaniako toponimia. .

## Ikus gainera

* Domingo Bonetxea
* Jakob Roggeveen
* Samuel Wallis
* Louis Antoine de Bougainville
* James Cook
* Honotua itsaspeko kablea
* Manatua itsaspeko kablea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118920
* Multimedia: Society Islands / Q118920
# Equipo Crónica. Arte de Trinchera

Equipo Crónica. Arte de Trinchera 2024an Rafael Sesa eta Felipe Villaplana zuzendari espainiarrek aurkeztu zuten arteri buruzko film dokumentala da. Gaia 1965ean, frankismo garaian, hiru margolari valentziarrek sortutako taldea da.

## Sipnosia

Equipo Cronicak mugarri bat ezarri zuen Espainiako artean. Begirada kritiko eta hizkuntza bisual apurtzailearekin, kolektibo horrek bere garaiko boterea, zentsura eta gizartea zalantzan jartzeko arma bilakatu zuen artea. Dokumentala haren obraren bihotzera egindako bidaia bat da, eta haren eragina eta indarra aztertzen ditu, irudi argitaragabeen, adituei egindako elkarrizketen eta artista garaikideen testigantzen bidez. Artean murgiltzea borrokarako eta erresistentziarako lubaki gisa.
Taldearen partaideak hauek ziren: Manolo Valdés (1942), Rafael Solbes (1940-1981) eta Juan Antonio Toledo (1940-1995).

## Fitxa teknikoa

* Zuzendariak: Rafael Sesa Mateo, Felipe Villaplana Molina.
* Gidoilaria: Carlos Lopez Olano.
* Argazkia: Israel Sanchez-Beato.
* Iraupena: 75 min.

## Erreferentziak

* ↑ https://docsvalencia.com/peliculas/equipo-cronica-arte-de-trinchera-2/
* ↑ https://www.berria.eus/kultura/amorruak-egingo-gaitu-aske_2137989_102.html
* ↑ https://dacsaproduccions.com/video/equipo-cronica-arte-de-trinchera-2024/

## Ikus, gainera

* Equipo Crónica

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Dokumentalaren trailler ofiziala.
* Datuak: Q132797141
# Epicauta senilis

Epicauta senilis Meloidae familiako kakalardo espeziea da. Ameriketako Estatu Batuetako intsektua da.

## Erreferentziak

* ↑ Hallan, Joel Kenneth. «Synopsis of the described Coleoptera of the World». Biology Catalog, Texas A&M‎
# Epicauta punctata

Epicauta punctata Meloidae familiako kakalardo espeziea da. Errusiako intsektua da.

## Erreferentziak

* ↑ Hallan, Joel Kenneth. «Synopsis of the described Coleoptera of the World». Biology Catalog, Texas A&M‎
# Elon Lindenstrauss

Elon Lindenstrauss (hebreeraz, Lindenstrauss; 1970eko abuztuaren 1a -) israeldar matematikaria da, eta 2010eko Fields Domina irabazi zuen.
2004tik Princetongo Unibertsitateko irakaslea da. 2009an Hebrear Unibertsitateko Einstein Matematika Institutuko irakasle izendatu zuten. 2024an Ikasketa Aurreratuen Institutuko Matematika Eskolako irakasle iraunkor izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) "Israeli wins world's most prestigious math prize".. ynet..
* ↑ (Ingelesez) Gromov, Misha. (1999). "Topological invariants of dynamical systems and spaces of holomorphic maps: I".. Mathematical Physics, Analysis and Geometry. 2 (4), 323–415 or. ISBN Bibcode:1999MPAG....2..323G. doi:10.1023/A:1009841100168. S2CID 117100302...

## Ikus gainera

(Ingelesez) Fields Medal
* Datuak: Q334069
* Multimedia: Elon Lindenstrauss / Q334069
# Iker Lauroba

Iker Lauroba (Donostia, Gipuzkoa, 1975eko urriaren 12a) abeslaria, gitarra jotzailea, ukelele jotzailea eta piano jotzailea da, Lauroba musika taldearen sortzailea. Bakarlari gisa ere lau disko atera ditu.

## Bizitza

Utikan eta Hamaika Bide taldeetan aritu ondoren, 2004an Haritz anaiarekin batera Lauroba musika taldea sortu zuen. Taldearekin arrakasta handia izan zuten eta disko ugari atera zituzten.
2015 urtean bakarkako disko bat ateratzera animatu zen, Zeru tolesgarria izenekoa. Harkaitz Canoren letrak musikatu zituen eta hogei musikaritik gora izan zituen bidelagun proiektu honetan. 2017an bigarren diskoa kaleratu du, Nire gotorlekutik izenekoa.
2017an Izaro Andresekin batera haren Hankapuntetan I EP-a kaleratu zuen eta 2018an ateratako Eason diskoan ere mallabitarraren musikaria izan zen.
2018an bere hirugarren diskoa atera zuen, Udazkena izenekoa. Horrek eman zion hasiera aurrerantzean etorriko ziren diskoei, urtaro bildumari hain zuzen ere.
2019an urtaroekin jarraituz, Negua diskoa kaleratu zuen.
2020an Izarorekin Limones en invierno diskoaren aurkezpen bira egin zuen.
2023an Izarorekin Cero de enero diskoaren aurkezpen bira egin zuen.
Bakarlaritzat, urtaro bakoitzari disko bat egin dio: Negua, Udaberria, Udazkena eta Uda.

## Diskografia
### Lauroba taldea

* Lauroba (2005) - maketa
* Lauroba (2007) - maxi diskoa, 4 kantu.
* Gauari gauarekin (2008, GOR Diskak)
* ...egunarekin (2010, GOR Diskak)
* Iglu bat basamortuan (2012, Oihuka)
* Bidea (2014, Oihuka)
* IV (2016, autoekoizpena)

### Izaroren taldean

* Om (2016, autoekoizpena)
* Hankapuntetan I (2017, autoekoizpena)
* Eason (2018, autoekoizpena)
* Limones en invierno (2020, autoekoizpena)

### Bakarka

* Zeru tolesgarria (2015, autoekoizpena)
* Nire gotorlekutik (2017, autoekoizpena)
* Udazkena (2018, autoekoizpena)
* Negua (2019, autoekoizpena)
* Udaberria (2020, autoekoizpena)

## Telebistako lanak

Telebistan honako lanak egin ditu
* Goenkale (2006) (12. denboraldiko aktorea)
* Barre Librea (2021)
* SOS, Kantak arriskuan (2022-gaur egun). (aurkezlea)

## Erreferentziak

* ↑ «“Kantu eta Hitza” euskal musikari eskainitako zikloa, Iruñean» Nontzeberri 2021-05-19 (Noiz kontsultatua: 2021-11-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Lauroba» FanMusicFest (Noiz kontsultatua: 2017-04-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Iker Lauroba musikariari elkarrizketa» MondoSonoro 2015-11-16 (Noiz kontsultatua: 2017-04-09).
* ↑ IV. (Noiz kontsultatua: 2017-04-09).
* ↑ «Om» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-09).
* ↑ «Hankapuntetan I» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-09).
* ↑ «Eason» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-09).
* ↑ Limones en invierno. (Noiz kontsultatua: 2020-04-23).
* ↑ «Zeru tolesgarria» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-06).
* ↑ «Nire gotorlekutik» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-06).
* ↑ ahotsenea.durangokoazoka.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-06).
* ↑ «Negua» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ «Udaberria» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-02-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29297174
# Mikel Elizegi

Mikel Elizegi (Goizueta, Nafarroa, 1969) euskal telebista-aurkezlea da.

## Lanak
### Telebistan

| Urtea | Programa | Katea | Postua |
| 1999 – 2005 | Sorginen laratza | ETB 1 | Kolaboratzailea |
| 2005 – 2006 | Made in China | TVE 1 | Kolaboratzailea |
| 2007 – 2008 | Ordu Txikitan | ETB 1 | Aurkezlea |
| 2010 – 2012 | Anitzele | ETB 1 | Kolaboratzailea |
| 2012 – 2013 | Erne demonio | ETB 1 | Aurkezlea |
| 2017 | Pintxo & Pote: On tour | ETB 1 | Aurkezlea |
| 2019 – 2020 | Egunak egin du | ETB 1 | Kolaboratzailea |
| 2020 – gaur egun | Biba zuek! | ETB 1 | Kolaboratzailea |

## Kanpo estekak

* Mikel Elizegirekin elkarrizketa Berria egunkarian, 2007-04-20.
* Datuak: Q12263607