# Gatika

Gatika Bizkaiko ipar-erdialdean dagoen udalerria da, Mungialdea eskualdean dagoena.

## Geografia

Butroe ibaia igarotzen da udalerriaren iparraldetik.

### Mugakideak

Iparraldean Plentzia, Lemoiz eta Maruri-Jatabe, hegoaldean Loiu eta Derio, ekialdean Mungia eta mendebaldean Urduliz eta Laukiz mugakide ditu.

## Historia

1053. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Gatikako herria.

## Ekonomia

Ekonomia jarduera nagusiak industria (langileen % 52) eta nekazaritza (bazka landareak, artoa, barazkiak, fruitu arbolak eta behi hazkuntza; langileen % 31) dira.

## Hizkuntza

Euskaraz hitz egiten da: bizkaieraz. Hizkuntza banaketa, 1996an: 897 euskaldun, 116 ia euskaldun eta 66 erdaldun. 2001ean eginiko zentsuan ia %80 euskal hiztunak ziren. Udalerria UEMAko mankomunitate euskaldunaren barruan dago.

## Auzoak

Gatikako auzoak honakoak dira:
* Butroe
* Garai
* Gorordo
* Igartua
* Libaroa
* Sertutxa
* Ugarte
* Urresti
* Zurbao

## Demografia

* Gatikako biztanleria

## Politika

2023ko maiatzaren 28ko hauteskundeak, Euzko Alderdi Jeltzaleak irabazi zituen. Hala ere, GTI alderdiko Mikel Larrazabal Zurbanobeaskoetxea aukeratu zuten alkate GTI eta EH-Bilduren botoei esker.

## Kultura
### Euskara

Gatikan Mungialdeko hizkera hitz egiten da, mendebaldeko euskalkiaren aldaera bat.

### Kirola

Gatika Kirol Taldea da herriko kirol elkarte nagusia. Gizonezkoen futboleko taldeak Bizkaiko Ohorezko mailan jokatzen du eta hirugarren egin zuen hiru denboralditan jarraian.
2014. urtean Gatikako Iusturi Patinaje Kluba sortu zen eta emakumezkoen patin-hockey taldeak Espainiako Zilarrezko mailan jokatzen du.

## Ondasun nabarmenak

Aipagarriak dira Butroeko gaztelua, izen bereko auzoan (VIII. mendekoa, XVIII. mendean eraberritua), eta XII. mendeko Santa Maria parrokia.

## Gatikar ospetsuak

* Joana Butroekoa (c. 1440 - ?), XV. mendeko euskal idazlea. Gomez Gonzalez Butroeren alaba zen, Butroeko jauna eta oinaztarren buruzagia.
* Angel Sertutxa (1931), futbolaria.
* Gabino Ereñozaga (1942), txirrindularia.
* Leixuri Arrizabalaga (1981), abokatu eta politikari jelkidea.
* Amaia Cayero (1984), kazetaria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean 2011/07/06an kontsultatua
* ↑ «Fullaondo Iturrioz, Bernardo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
* ↑ «Gatika - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).
* ↑ «Mungialdekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).

## Ikus, gainera

* Bizkaiko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Gatikari buruzko informazioa UEMAren webgunean
* Datuak: Q611647
* Multimedia: Gatika / Q611647
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Gatika