# Émilie Carles

Émilie Carles (Val-des-Prés, 1900eko maiatzaren 29a – ibidem, 1979ko uztailaren 29a) frantziar irakasle, idazle eta ekintzailea izan zen.

## Biografia

Marie Julie Émilie Allais Val-des-Présen jaio zen 1900eko maiatzaren 29an.Bere gurasoak nekazari txikiak ziren, eskualde menditsu batean. Lau urte besterik ez zituenean hil zitzaion ama. Bere nebetako bik lehenengo mundu gerran borrokatu zuten. Bakezale bihurtu zen haien esperientzien ondorioz. Carles herriko eskola batean hezi zuten, baina Parisera bidaiatu zuen 16 urte zituenean bere irakaskuntza diploma osatzeko. Etxera itzuli, eta inguruko hainbat eskolatan irakatsi zuen.
1927an Jean Carles ezagutu zuen, bere senar bihurtu zena. Bakezaleak eta feministak ziren. Bikoteak bi seme eta alaba bat izan zituen. 1936an, Val-des-Prés-eko etxea hiriko langileentzako opor-ostatu bihurtu zuten. Haien diru-sarrerek Carles-en irakasle soldataren laguntza izaten jarraitu zuten. Bigarren Mundu Gerran tragedia bat bizi izan zuten, alaba kamioi militar batek oinezkoen trafiko istripu batean hil zuenean. Jean Carlesek Lehen Mundu Gerrako beterano gisa pentsio militarra jasotzeko eskubidea bazuen ere, uko egin zion eta uko egin zion Bigarren Mundu Gerran borrokatzeari. Desertore gisa atxilotua izan ez zedin, ezkutuan igaro zuen gerraren zatirik handiena. 1962an hil zen.
Carles-ek autobiografia bat idatzi zuen bere bizitza xehaztuz. Liburuak arrakasta handia lortu zuen milioika kopia salduz eta hainbat hizkuntzatara itzuliz. Telebistarako film bat egin zuten, 1997an. 1979ko uztailaren 29an hil zenean, Carles-ek zientziari eman zion bere gorpua.

### Vallée de la Clarée-ren babesa

1970eko hamarkadan, Carles konturatu zen Vallée de la Clarée zeharkatzen zuen errepide bat eraikitzeko planak zeudela. Bideak ingurumenean eta aranari kalte konponezinak eragingo zituelakoan, arana babesteko kanpaina abiatu zuen. Kartelak, liburuxkak, eskaerak eta audientziak egin zituzten. 1974ko abuztuaren 13an manifestazio bat zuzendu zuen Briançon-era, eta 13 traktore eta 300 bat lagun biltzen zituen uzta sasoiaren parean. 1975eko urrian prentsaurrekoa egin zuten Parisen. 1976an, autobideen proiektua bertan behera utzi zuten. 1992ko uztailean berriz sailkatu zuten harana, etorkizuneko proiektuetatik babesteko.

## "Une soupe aux herbes sauvages" (Zopa basabelarrekin)

Liburu autobiografiko honetan Carles-ek bere eta mendiko biztanleen bizitzaz hitz egiten du. Egunerokotasuna ardatz hartuta, La Vache-tan bizitzeko zailtasunak azaltzen ditu. Urrutiko herrietan aurrerapenak ekarritako eguneroko lana eta hobekuntzak deskribatzen ditu bertan. Gerra arteko garaian Briançoneko baserritar familien bizimoduaren testigantza nabarmena da istorioa. Neguko beila luzeak eta une zailetan elkarrekiko laguntzaren beharra ere erlazionatzen ditu. Eskolan, irakasle gisa, defendatzen dituen idealen arabera lan egiten ahalegintzen da, ikasleek euren dohainak garatzea, ikasten gozatzea eta balio moralak errespetatzea nahi duelako. Gogotsu deskribatzen du mundu hobeago bat ikusteko itxaropena. Liburuak arrakasta handia izan zuen eta Michèle Letellier eta Alain Bonotek telebistarako moldaketa (filma) egin zuten 1997an, non Annie Girardotek Carlesen papera egin zuen.
1978. urte hasieran, Carles Apostrofos literatur programara gonbidatu zuten izan zen fenomenoagatik.

## Erreferentziak

* ↑ «matchID - Moteur de recherche des décès» deces.matchid.io.
* 1 2 3 4 «Émilie Carles et la vallée de la Clarée - Archives Bellaciao FR - 1999-2021» bellaciao.org (Noiz kontsultatua: 2025-01-07).
* 1 2 «Emilie Carles» PenguinRandomhouse.com (Penguin Random House).
* 1 2 3 4 (Frantsesez) «Le 29 juillet 1979, Émilie Carles quitte la Vallée de la Clarée» rebellyon.info 2020-07-29 (Noiz kontsultatua: 2025-01-07).
* 1 2 3 4 (Frantsesez) Vers le classement de la vallée de la Clarée - Sudorama, mémoires du Sud de 1940 à nos jours. (Noiz kontsultatua: 2025-01-07).
* 1 2 3 4 «emilie carles la soupe aux herbes sauvages le journal - Google Bilaketa» www.google.com (Noiz kontsultatua: 2025-01-07).
* ↑ (Ingelesez) «Émilie Carles (1900-1979)» data.bnf.fr (Noiz kontsultatua: 2025-01-07).
* ↑ (Ingelesez) Chomette, Pierre. (16 August 2020). «Mountains at Work. The Geopolitics of Refuge in the Clarée Valley» Journal of Alpine Research (Revue de géographie alpine) doi:10.4000/rga.7172..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3588841