OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marta Herraiz

Marta Fernández Herraiz (Santiago de Compostela, 1980) galiziar aholkularia da, LesWorking-en sortzailea, eta REDI Dibertsitate eta Inklusioaren aldeko LGBTI Enpresa Sareko zuzendarikide nagusia. Lesbiana da berak argi adierazten duenez, eta LGBT kolektiboko eragin handieneko pertsonetako bat da.

## Biografia

Santiagon jaio zen 1980an. Zuzenbidean eta Enpresetan lizentziatura bikoitza du Madrilgo Carlos III.a Unibertsitatean, eta Enpresa Institutuan enpresa-administrazioan masterra. Hamar urte baino gehiago eman zituen KPMG moduko enpresa multinazionalentzako aholkularitza estrategikoan eta negozio aholkularitzan, Espainian, Italian, Estatu Batuetan, Mexikon eta Argentinan proiektuak garatzen.
LesWorking-en sortzailea da. Lesbiana diren emakumeentzako nazioarteko lehen sare profesionala, eta bere helburua emakume lesbianak konektatzea eta ahalduntzea da, komunitate lesbikoaren ikusgarritasun integratzaile eta positiboa sustatuz.
Herraiz REDI Espainiako LGBTI Dibertsitate eta Inklusioaren aldeko Enpresa Sareko zuzendari nagusia da, eta, era berean, Espainiako LGBTI+ langileen eta aliatuen dibertsitatearen eta inklusioaren arloko profesionalen enpresa-arteko lehen elkartea eta erreferentziako foroa da.
Halaber, European Lesbian* Conference (EL*C) Europako eta Erdialdeko Asiako emakume aktibista lesbianen sareko kidea da. Gainera, It Gets Better España erakundeko enbaxadorea da, eta AEBetako Estatu Departamentuko ikasle ohia
TEDx Valladoliden hizlari izan da eta Europa, Estatu Batuak eta Latinoamerikako foro nazional eta internazionaletan parte hartu du.
Kira Fumerorekin batera, Lesbianas, así somos argitaratu du, oraindik oso ezezaguna den emakume lesbianen errealitateari heltzeko.

## Aintzatespenak

* Espainian eragin handiena duten LGBT kolektiboko pertsonetako bat da, El Mundo, El Confidencial edo El Español bezalako hedabideek egindako rankingen arabera.
* Top100 Emakume Liderretako bat da.
* Madrilgo Erkidegoko Emakumearen Izar bat jaso zuen.
* LGBT sari bat jaso zuen
* Baeza Dibertsitate saria
* IEko EPIC sarietarako izendatu zuten 2018an.

## Erreferentziak

* ↑ Juárez, Ana Sánchez. (2015-06-25). «Marta Fernández Herraiz: "Nunca me sentí discriminada en KPMG por ser lesbiana"» vanitatis.elconfidencial.com.
* ↑ «Marta Fernández Herraiz | HuffPost» www.huffingtonpost.es.
* 1 2 3 4 «Marta Fernández Herraiz» LB Talks.
* ↑ ¿Quiénes somos? – REDI. .
* ↑ «About EL*C « EuroCentralAsian Lesbian* Community» europeanlesbianconference.org.
* ↑ Marta Fernández Herraiz se convierte en la segunda embajadora de It Gets Better España. .
* ↑ ¿Es un buen negocio en y para las empresas salir del armario? | Marta Fernandez | TEDxValladolid. .
* ↑ Top 100 | Ver Perfil. .
* ↑ «La Comunidad de Madrid entrega sus premios LGTB del 2014» Chueca 2014-06-26.
* ↑ Premios Baeza Diversidad. .
* ↑ «Premios Epic | IE | Comunidad Alumni» Alumni.

## Kanpo estekak

* LesWorking-en webgune ofiziala.
* REDIren webgune ofiziala.
* Datuak: Q111844085
# María Guadalupe Moncada Berrio

María Guadalupe Moncada Berrio (Puebla de los Angeles, Mexiko, 1772ko martxoaren 7a - Mexiko Hiria, 1840ko irailaren 4a) margolari mexikarra izan zen.

## Biografia

Valparaisoko San Mateoko kondeen jauregian jaio zen, Espainia Berriko familia aberatsenetako batean. San Romango markesarekin ezkondu zen arte, Maria Guadalupe Foro de Valparaiso hirian bizi izan zen.
Mexikoko historian margolanak sinatu zituela ezagutzen den lehen emakumea da. 1798 urtean margotutako Guadalupeko Amaren irudia da sinatutako lehen obra hau.
Margolariaren pintura gutxi batzuk baino ez dira ezagutzen, eta horietatik sinatutakoak bi baino ez.
Real Academia de San Carlos delako erakundean, lehen emakume akademikoa izan zen, eta baita erakunde honetako pintura ataleko zuzendaria ere. Izendapen honek zeresan handia sortu zuen, kargu hau emakume batek bete zuelako.

## Margolan ezagunak

* La Virgen de Guadalupe, 1798.
* La mujer del pandero, 1840.
* Autoretrato.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) La Guadalupana: Primera pintura de un mexicano Tendencias de Cultura – tendenciashoy.com.mx. (Noiz kontsultatua: 2022-07-27).
* 1 2 (Gaztelaniaz) La Guadalupana: Primera pintura de un mexicano Tendencias de Cultura – tendenciashoy.com.mx. (Noiz kontsultatua: 2022-07-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Guadalupe de Moncada: La primera pintora de Mexico» Setdart Subastas (Noiz kontsultatua: 2022-07-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El trabajo y el ocio son revisados con exposición en San Carlos» https://www.cronica.com.mx/ 2019-05-09 (Noiz kontsultatua: 2022-07-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111685357
# Software garatzaile

Software garatzailea programak sortu eta diseinatzen dituen pertsona da. Pertsona hau programatzailea izan daiteke, edo baita programazioaren garapenak izan ditzakeen ataza zabalagoetan ere. Pertsona berau definitzeko analista eta programazio ingeniari terminoak ere erabili ohi dira.
Denbora pasa ahala, sistemen diseinua, programen garapena eta programazioaren arteko ezberdintasunak handitzen doaz. Askotan bereiztu egiten dira programatzaile eta garatzaileak, hau da, aplikazioaren ezarpena egiten dutenak ez dira programatzen eta diseinatzen aritu direnak izaten. Gainera, garatzaile batzuk sistemen arkitektoak izatera pasatzen dira, hots, maila askotako arkitekturak edo programazio sistema handiak diseinatzen dituztenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q183888
# Madeleine Françoise Basseporte

Madeleine Françoise Basseporte (Paris, 1701eko apirilaren 28a - 1780ko irailaren 6a) frantziar margolari, marrazkilari eta grabatzailea izan zen. Frantziako erege-familiaren margolaritza irakasle izan zen, eta 18. mendeko Frantzian kargu ofizialetan soldatadunak eta naturalista ikertzaileak guztiak gizonezkoak izan ziren garaian, Basseporte Erregearen Lorategiam ofizialki karguduna izanez nabarmendu zen.

## Lanak

Margolari naturalista, Erregearen Lorategiari atxikia izan zen Erregearen Marrazkilari gisa, Lorategiko nagusi Georges-Louis Leclerc Buffongo kondeak ofizialki kontratatua, ilustrazio botaniko askoren marrazkilaria izan zen Luis XV.aren erregealdiaren zati handi batean eta Luis XVI.aren erregealdiaren lehen urteetan. Izan ere, bera izan zen lehen eta azken emakumea kargu horretan, soldatarekin lanean, ia 50 urtez. Urtero egiten zen Gizon Ospetsuen Nekrologoa bilduman, 1781eko liburukian agertzen den emakume bakarra da.
Rousseauk esan zuen Basseportez:
| « | Naturak ematen die esistentzia landareei, baina Mademoiselle Basseportek eskaintzen die denboran iraupena | » |
| Jean-Jacques Rousseau ||

### Margolanak

* Emakume gazte baten erretratua (1727), pastela, Amsterdam, Rijksmuseum.
* Bernard de Jussieu, Erret Lorategiko beste funtzionario ezagun bat, Basseportek margotua.
* Basseportek arkatz eta akuarelaz marraztutako Syringa vulgaris bat, New York, Morgan Library and Museum.

## Erreferentziak

* 1 2 Roberts, Jason. (2024). «11. The Quarrel of the Universals.» Every living thing: the great and deadly race to know all life. Random House ISBN 978-1-9848-5520-6. (Noiz kontsultatua: 2025-01-29).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko Wikipediako «Madeleine Françoise Basseporte» artikulutik itzuli da; zehazki, 2024-04-23ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q452289
* Multimedia: Françoise Basseporte / Q452289
# Georges Cuvier

Georges Léopold Chrétien Frédéric Dagobert Cuvier, Cuvier-eko Baroia, (Montbéliard, 1769ko abuztuaren 23a - Paris, 1832ko maiatzaren 13a) naturalista eta zoologo frantziarra izan zen, Frédéric Cuvier naturalistaren anaia zaharra.
Anatomia konparatuaren eta paleontologiaren bultzatzailea izan zen. Napoleonen garaian eta Borboien errestaurazio garaian kargu garrantzitsuak izan zituen Parisen, Frantziako Historia Naturaleko Museoan irakasle izendatu zutelarik.

## Lana

Animaliak beren egitura eta morfologiaren arabera sailkatu zituen lehenengotako zientzialaria izan zen 1817an Regne animal distribué d'après son organisation liburua argitaratu zuenean. Honen arabera animaliak lau talde nagusitan sailkatu zituen: ornodunak, moluskuak, artikulatuak eta erradiatuak.
Paleontologiari dagokionean Cuvierrek ekarpen handia egin zion zientzia honi fosilen inguruko ikerketa ugari eginez. Eboluzioaren erabat aurkakoa zen, fixismoaren defendatzaile sutsua, eta kataklismo jarraituen teoria plazaratu zuen: jainkoak izaki bizidunak sortzen ditu baina saiakera okerra dela uste duenean katastrofe bat sorrarazten du izaki guztiak hil eta berriak sortzeko. Horrela azaltzen zuen fosilen erregistroaren estratigrafia.
Era berean, Cuvierrek uste zuen Lurrak 6.000 urteko adina duela.
* Datuak: Q171969
* Multimedia: Georges Cuvier / Q171969
* Espezieak: Georges Cuvier
# Georges-Louis Leclerc de Buffon

Georges Louis Leclerc, Buffon Kondea (Montbard, 1707ko irailaren 7a - Paris, 1788ko apirilaren 16a) frantziar zientzia-gizona eta idazlea izan zen. Legegizona izan zen hasieran; gero izadiaren zientziez interesatu zen, eta 1739an Erregearen lorategiko arduradun izendatu zuten.

## Ibilbidea

Buffonek beste zenbaitekin batera egindako Histoire naturelle (1749-1789) obra gaitzak (44 liburuz osatutako lana) hedapen handia izan zuen. Zientzia-ezagupena esperientziaren gainean eraiki nahiz, behaketa zorrotz baten ondotik animalien deskribapen zehatzari ekiten zion liburuan. Ildo horretatik, Lineok plazaraturiko moten sailkapenari kritika egin zion, mugatuegia zelakoan. Eboluzionismoaren aitzindari, animalia biziaren egonkortasunari eztabaidagarria iritzirik, izakien aurrerabide eta kateatzearen ideia adierazi zuen.
Lurraren garapenaren inguruko ideia ausartak eman zituen: 75.000 urte zituela Lurrak, eta 40.000 urte lehenago hasi zela bertan bizitza. Hoztu aurretik Lurrak 90.000 urte iraungo zituela ere baieztatu zuen. Ikuspegi hauek elizarekin erlazio gorabeheratsua izatera eraman zuten.
Bestalde, idazketaz ere arduratu zen, idatzizko adierazpidea gaiari egokiro lotua egon behar zuela aldarrikatuz: Discours sur le style (1753).
Buffonen lana berehala hedatu zen Frantziatik kanpo. Euskalerriaren Adiskideak elkarteak bere ikasgaien artean sartu zuen, eta Bergarako seminarioan Histoire naturelle delakoaren lehen egokitzea (Historia natural del hombre, 1773) testuliburu gisa erabili zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Irazustabarrena, Nagore. (2012-02-07). «Emeen espermatozoideak eta alderantzizko eboluzioa» Argia (Noiz kontsultatua: 2025-01-30).

## Bibliografia

* Roberts, Jason. (2024). Every living thing: the great and deadly race to know all life. Random House ISBN 978-1-9848-5520-6.

## Kanpoko estekak

* Datuak: Q229264
* Multimedia: Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon / Q229264
* Espezieak: Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon
# María Teresa Garibay

María Teresa Garibay (Rosario, Santa Fe) Argentinako ingeniari zibila da, Teknologiaren Bidezko Hezkuntza Prozesuetako Magisterra eta irakaslea. Rosarioko Unibertsitate Nazionaleko Zientzia Zehatzen, Ingeniaritzaren eta Nekazaritza Ingeniaritzaren Fakultateko lehen emakume dekanoa izan zen. Era berean, CONFEDIeko Emakumeak Ingeniaritzan programaren bultzatzailea izan zen.

## Ibilbide profesionala

Ingeniaritza zibila ikasi zuen Rosarioko Unibertsitate Nazionaleko Zientzia Zehatzen, Ingeniaritzaren eta Nekazaritza Ingeniaritzaren Fakultatean; 1978an graduatu zen. Urte horretan bertan, graduko ikasketak amaitu baino lehen, Rosarioko Unibertsitate Nazionalean unibertsitateko irakaskuntzan hasi zuen bere ibilbidea.
2011n, Argentinako Cordobako Unibertsitate Nazionalean Teknologiaren Bidezko Hezkuntza Prozesuetako Magister titulua lortu zuen.
2011 eta 2015 artean, Rosarioko Unibertsitate Nazionaleko Zientzia Zehatzen, Ingeniaritzaren eta Nekazaritza Ingeniaritzaren Fakultateko Ingeniaritza Zibileko karrerako zuzendaria izan zen. 2015 eta 2019 artean fakultate horretako dekanoa izan zen, eta kargu hori hartu zuen Fakultateko lehen emakumea izan zen 95 urtean. Gainera, Erakundean Ingeniaritza Zibileko Eskolako Idazkaritza Akademikoa, Idazkaritza Teknikoa, Idazkariordetza Akademikoa eta Garapen Instituzionaleko Idazkaritza izan zen, Zuzendaritzako Kontseilaria hainbat alditan, eta gaur egun Ingeniaritza Zibileko Eskolako Goi Mailako Kontseilaria eta Zuzendaria da.
Ingeniaritzako Gaitasun Orokorrak definitzeko Argentinako Ingeniaritzako Dekanoen Kontseilu Federaleko (CONFEDI) kide izan zen, eta ALFA TUNING- Latinoamerika - (Deustuko Unibertsitatea) proiektuaren kide, ingeniaritza zibileko Gaitasun Espezifikoak definitzeko.
CONFEDIeko kidea da, presidenteordea izan zen 2017 eta 2018 artean, eta aldi horretan Emakume Ingeniarien Batzordea sortu zen. Batzorde horretako presidentea izan zen 2018 eta 2019 artean, eta alderdi hori garatu zuen Seulen Ingeniaritza Hezkuntzaren Munduko Forotik (WEEF) itzuli ondoren.

## Emakumeak eta ingeniaritza

CONFEDIen egiten duen lanaren barruan, Garibayk emakumeak ingeniaritzan sartzea eta genero estereotipoen aurka borrokatzea sustatzen du.
| « | Arazoa da lanbidearen iruditeria kolektiboa dela eguzki izpiaren azpian kasko horia duen gizon hori. Irudi horrek emakumeak adoregabetzen ditu, eta, gainera, ingeniaritzan izaten diren milaka agertokietako bat baino ez da. Ingeniaritza Mekanikoan, adibidez, adar hori kamioi baten azpian botata egongo dela uste bada motorrak konpontzen, hainbat zeregin alboratzen ari dira, hala nola diseinua, proiektua, aholkularitza, ebaluazioa eta motor hori erabiltzen duenaren bizi-kalitatea eraldatzeari dagokion guztia. Garatzeko esparruak anitzak dira eta erakundeen betebeharra da gizarteari erakustea zein erakargarriak izan daitezkeen. | » |
| María Teresa Garibay ||

## Erreferentziak

* ↑ La ingeniera que hizo historia en Rosario. .
* ↑ «La ingeniera que hizo historia en Rosario» Perfil 2018-03-10.
* 1 2 Webinar:"Mujer en Ingeniería". .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q73717621
# Hlivištia

Hlivištia Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 20,21 km²ko azalera du eta 377 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1413. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1034875
* Multimedia: Hlivištia / Q1034875
# Maserati

Maserati S.p.A., Fiat S.p.A. etxeko luxuzko kirol-automobilen ekoizle italiarra da.

## Historia

Maserati kirol-automobilen marka italiarra Alfieri Maseratik sortu zuen 1914an Bolonian. Maseratiren ezaugarria hiruhortzekoa da, Boloniako Plaza Nagusian dagoen Neptunoren estatuan oinarrituta.
1937an Adolfo Orsi enpresariak eskuratu zuen marka, eta bere agindupean luxuak potentziak besteko arreta jasan zuten lehenengo autoak ekoitzi ziren.
1968an Maserati Citröenek eskuratu zuen.
1975ean Formula 1eko pilotu ohia zen Alejandro de Tomaso argentinarrak administratzen zuen partzuergo bati saldu zion. De Tomasok, Ghia izeneko diseinatzaile baten laguntzaz, garai guztietako automobilik interesgarrienetakoak sortu zituen: Ghibli, Khamsin, Bora, Kyalami eta biturbo modeloak, besteak beste. Autoen izenak Afrika eta Asiako haize ezagunen izenetik datoz.
1993an, Maserati Fiat S.p.A. etxeak erosi zuen. 2004an Maseratiren salmentak 62%ko igoera izan zuten. Igoera honen arrazoi nagusia Maserati Quattroporte 4 ateko modeloren eskaera izan zen.

## Gaur eguneko ekoizpena

* Quattroporte (5. belaunaldia) (2004-2012)
* GranTurismo (2007-2012)
* GranCabrio (2010-2012)

## Etorkizuneko ekoizpena

* Maserati Kubang (2012)
* Quattroporte (6. belaunaldia)
* Maseratina

## Serie mugatuak

* Maserati 5000 GT (1959-1965)
* MC12 (2004-2005)

## Aurreko modeloak

* 1957–1964 - 3500 GT
* 1967-1973 - Ghibli
* 1992-1998 - Ghibli II
* 1972-1982 - Merak
* 1971-1978 - Bora
* 1963-1970 - Mistral
* 1981-1994 - Biturbo
* 2002-2007 - GranSport

## Prototipoak

* Kubang - 2011n Frankfurteko Automobil-erakusketan aurkeztu zuten.

## Lantegiak

Maserati automobila, Maserati Modena lantegian (Modenan), Officine Automobilistiche Grugliasco lantegian (Turinen) eta Detroiteko Chrysler Jefferson lantegian ekoizten da.

## Kanpo estekak

* Maseratiren web ofiziala
* Datuak: Q35962
* Multimedia: Maserati / Q35962
# Parisko herriko etxea

Parisko herriko etxea edota Parisko udaletxea (frantsesez Hôtel de ville de Paris) Frantziako Paris hiriburuko Udalaren egoitza da. 4. barrutian dago, Hôtel de Ville plazan. 1357 ez geroztik Udalaren egoitza da.

## Historia

1357 urtean Parisko merkatarien lehenkaria zen Étienne Marcel-ek Maison aux piliers ("Zutabeen etxea") erosi zuen Sena ibaiertzeko kaiaren alboko hondartzan zegoena. Urteek aurrera egin ahala Place de Grève ("hareatako plaza") bihurtu zen eta hriko exekuzioak bertan egiten hasi ziren.
Frantzisko I.a Frantziakoak hiriari udaletxea ezartzea erabaki zuen 1533 urtean, Paris Kristau eremuko hiri handiena izatean hainbeste merezi zuelako. Zutabeen etxea eraitsi eta Udaletxe berria pizkundeko estiloan eraiki zuten, Domenico da Cortona arkitektu italiarrak diseinatua. Lanak ordea asko luzatu ziren eta 1628an amaitu zen eraikuntza, Luis XIII.aren erregealdian.
XIX mendean hainbat istiluren erdian egon zen, Frantziako Iraultzan eta Frantzia-Prusia Gerran besteak beste. Azken honetan Parisko Komunak bere egoitza bihurtu zuen eta anti-komuneroak zetozela ikusita udaletxeari su eman zioten, barneko egurrezko egitura guztiak errez eta harrizko oskol bat utziz.
1873 eta 1892 artean Udaletxea berreraiki zen Théodore Ballu eta Édouard Deperthes arkitektoen gidaritzapean.

## Iruditegia

* Herriko etxearen iturria.
* Gauez.
* 1848ko Iraultza: Alphonse de Lamartinek Parisko herriko etxea bereganatzen du. Henri Félix Emmanuel Philippoteauxen margolana.
* Herriko etxea Charles de Gaullen irudiarekin.

## Informazio praktikoa

* Helbidea: Place de l'Hôtel de Ville, 75004
* Ordutegia:
** 8:00 - 19:30 astelehenetik ostiralera
** larunbat eta igandetan itxita
* Geltokiak:
** Hôtel de Ville

## Kanpo estekak

* Parisko Udal webgunea (Frantsesez) (Ingelesez) (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q640968
* Multimedia: Hôtel de Ville de Paris / Q640968
# Barrearen epidemia Tanganikan

Barrearen epidemia 1962ko urtarrilaren 30ean, Tanganikan, Victoria aintzira ertzaren mendebaldean, gaur egungo Tanzanian, gertatu zen. Masa-histeriaren fenomenoa izan zen, MPI (mass psychogenic illness), ingelesezko siglekin ezaguna.

## Gertakariak

Zabaldu izan den informazioaren arabera, eskolan barrez hasi zen neskato talde batek hasitako irria herrialdean zehar kutsatu zen. Barre-izurritea Kashashako neskentzako eskola misiolari batean. Hiru neskarekin hasi zen, eta nahierara zabaldu zen eskola osoan, 12 eta 18 urte bitarteko 159 neskatatik 95ei eragin zien. Gaixoen sintomek ordu gutxi batzuetatik hamasei egunera arteko iraupena izan zuten. Eskola 1962ko martxoaren 18an itxi behar izan zuten. Eskola itxi eta ikasleak etxera bidali ondoren, izurritea Nshambara hedatu zen, neska batzuei ostatu ematen zien herri batera. Apirilean eta maiatzean, 217 lagunek barre-erasoak izan zituzten herrian, gehienak eskola-adineko haurrak eta heldu gazteak.
Izurritea sortu zen eskola itxi egin zen, eta haurrek eta gurasoek inguruetara transmititu zuten, beste eskola batzuetara, Kashashara bera, eta milaka pertsonak osatutako beste herri batera. Hasi eta sei eta hemezortzi hilabete bitartean, fenomenoa iraungi egin zen.
Kashashako eskola maiatzaren 21ean ireki zuten berriro, baina ekainaren amaieran itxi zuten berriro. Hilabete horretan, barre-izurritea Ramashenyeko emakumeentzako eskola ertainera hedatu zen, Bukobatik gertu, non 47 neskari eragin zien. Beste agerraldi bat Kanyangerekan izan zen, eta inguruko bi haur-eskola itxi zituzten.
Guztira 14 eskola itxi zituzten eta mila pertsona inguru kaltetu ziren.
Barrea, ordea, negarra eta aztoramenarekin batera, sintoma zerrenda baten elementu bat gehiago baizik ez zen, eta algara ez zen nahitaez pozarekin lotua. Zantzu guztien arabera, estres egoerek bultzatutako gaixotasun psikogeniko masiboa izan zen, hainbat hilabetez egunerokoa eten zuena. Independentzia eskuratu berri zuen herrialdeak, eta aro postkolonialean eskoletan ikasleek bizi zituzten talka soziokulturalak ugariak ziren, egoerak bezainbeste.

## Erreferentziak

* ↑ https://psycnet.apa.org/record/1964-10388-001
* ↑ Hempelmann, Christian F. (2007ko martxoa). «The Laughter of the 1962 Tanganyika Laughter Epidemic» (abstract). HUMOR - International Journal of Humor Research 20 (1): 49-71. doi:10.1515/HUMOR.2007.003.
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/barrearen-epidemia-hasi-zen-tanganikan-gaur-egungo-tanzanian

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):MPIri buruzko informazioa.
* (Ingelesez):Izurrite honen inguruko bibliografia.
* (Ingelesez):Georgie Binks: "It's OK to laugh now" artikulua.
# Oliver Zeidler

Oliver Zeidler (1996ko uztailaren 24a) Alemaniako arraunlaria da. Gizonezkoen banakako skull proban munduko txapelduna, 2019ko Munduko Arraun Txapelketan lehen aldiz irabazi zuen eta 2022an eta 2023an defendatu zuen. 2024an Parisko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen skull bakarkako proban.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 01 ! | Skull bakarka |
| Munduko Txapelketak ||||
| 2019 | Ottensheim | 01 ! | Skull bakarka |
| 2022 | Racice | 01 ! | Skull bakarka |
| 2023 | Belgrad | 01 ! | Skull bakarka |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2019 | Luzerna | 01 ! | Skull bakarka |
| 2021 | Varese | 01 ! | Skull bakarka |
| 2023 | Bled | 01 ! | Skull bakarka |
| 2024 | Szeged | 03 ! | Skull bakarka |

## Erreferentziak

* ↑ «Zeidler rudert zu historischem Gold» Sport1.de 1 September 2019.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55562572
* Multimedia: Oliver Zeidler / Q55562572
# Epicauta franciscana

Epicauta franciscana Meloidae familiako kakalardo espeziea da. Argentinan eta Uruguain aurkitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Hallan, Joel Kenneth. «Synopsis of the described Coleoptera of the World». Biology Catalog, Texas A&M‎
* ↑ http://coleoptera-neotropical.org/paginas/2_PAISES/Uruguay/TENEBRIONOIDEA/meloid_uru.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2415447
# La isla de las tentaciones

La isla de las tentaciones espainiar telerrealitate-saioa da, Cuarzo Produccionesek ekoitzia eta Telecincon igorria 2020ko urtarrilaren 9tik aurrera. Estatu Batuetako Temptation Island saioaren formatuan oinarritua dago, mundu mailan arrakastatsua.

## Formatua

Bost bikote Dominikar Errepublikako leku xarmagarri batera doaz beren amodio-erlazioa probatzeko asmotan, banandutako bi luxuzko herrixkatan oporraldia igarotzen duten bitartean, tentatzaile deituriko neska-mutil ezkongabeek inguratuta.
Esperientzian zehar, parte-hartzaileak hainbatetan biltzen dira suaren inguruan, sutzar -gazteleraz, hoguera- deituriko jardunaldietan, non beren bikoteek tentatzaileekin duten bizikidetzaren inguruko irudiak ikus ditzaketen. Horrez gain, edozein unetan konfrontazio-sua -hoguera de confrontación- eska dezakete, beren bikotearekin aurrez aurre egoteko. Normalean, muturreko kasuetan erabiltzen den baliabidea dugu azken hau. Programak hitzorduak antolatzen ditu herrixketatik at; beraz, bikoteetako lagun bakoitzak ezkongabe -soltero/a- gogokoena aukeratu behar du bakarkako hitzordu bat izateko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78773866