# Montserrat Campmany i Cortés

Montserrat Campmany i Cortés (Bartzelona, 1901eko martxoaren 7a - Buenos Aires, 1995eko maiatzaren 31) pianista, abeslari, pedagogo eta konpositore kataluniar bat izan zen.

## Biografia

Montserrat Campmany Bartzelonako Caspe kalean jaio zen 1901eko martxoaren 7an, Francesc Campmany i Capdevila eta Elvira Cortesen alaba izanik. Bi gurasoak bartzelonakoak ziren. 1909an, Montserrat Campmany-ren familia Buenos Airesera joan zen bizitzera, bera oraindik haurra zela. Han, hainbat irakaslerekin ikasi zuen, haien artean, Guido Cappocci (kantua), Julian Aguirre (pianoa), Alberto Schiuma (biolontxeloa) eta Constantino Gaitorekin (konposizioa).
1917an, Buenos Aireseko Kataluniako Orfeoiak konposizio lehiaketa bat antolatu zuen eta bertan Montserrat Campmany saritua izan zen Racimos y espigas izeneko abesbatzarako lanarengatik. Musikologia Institutuko Konpositore Taldean sartu zen lehen emakumea izan zen, Carlos Vega bertako zuzendaria zelarik. Bere lan gehienak ahotserako konposatuta daude eta aipagarrienak Hilando (1920) eta Poemas de Quien (1925) dira. Ruben Darioren bertsoekin abesti sorta bat idatzi zuen, zeinetan eskala inka oso modu aberats eta anitzean erabiltzen duen.
1929. urtearen hasieran, Pau Casals Orkestrak bere Danza india eta Poemas de Cuyo' estreinatu zituen Bartzelonan, Inka eskala pentatonalean eraikiak (Visión symfónica eta beste batzuk bezala). Bartzelonan, Joan Llongueres i Badia, Blanca Selva eta Joan Massià irakasleekin ikasten jarraitu zuen. 1932an irakasle izateko oposizioak egin zituen eta Mar eta Blanquerna eskoletan irakasle lanetan ibili zen. 1939an Argentinara itzuli zen, eta han inka musikaren konposizioarekin jarraitu zuen. Bertan, ikasketak Carlos Vega historialari eta musikologoarekin egin zituen. Musika irakaslea izan zen Buenos Aireseko 1 Eskola Normal-ean. Argentinako Musika Konpositoreen Elkarteko kide aktiboa izan zen eta 1949an "Sociedad Argentina de Compositores y Compositores"-n sartu zen.Konpositore gisa, ganberako piezak, sinfoniak eta abestiak idatzi zituen, eta bere lanetan Amerikako natiboen musikak eragina izan zuen, batez ere 1950eko hamarkadatik aurrera. Dodekafonismoak ere eragina izan zuwn bere lanetan.
Bere arreba Maria Filosofia eta Letretan doktoratu zen (Buenos Airesen 1927an) Las excavaciones de Ampurias tesiarekin. 1930ean, Montserrat Kataluniara itzuli zen eta Bartzelonan egon zen, Carles Ribak Bernat Metge Fundazioari egiten zion greko-katalanezko itzulpen mintegian. Pianista eta idazle espainiarra izanik, La Nación, La Razón, El Hogar, Wagneriar Elkartearen aldizkarian eta La Revista de Música de Buenos Aires aldizkariekin kolaboratu zuen. 1939an Buenos Airesera itzuli zen. 40ko hamarkadan, Buenos Airesen Jose Ballesta argitaletxeak bere Las mil y una noches liburuaren itzulpena argitaratu zuen. Bertan jarraitu zuen konpositore lanetan, eta han hil zen, 1995. urtean. Bere lan batzuek nazioartean arrakasta lortu zuten, bereziki Cuarteto de cuerda lanak.
Montserrat Campmanyren funts pertsonala Kataluniako Liburutegian dago.

## Obrak
### Ahotserako lanak

* L'absence
* Primavera
* Romancillo del milagro nº 1 de "tres corales en la" (1949)

### Pianorako obrak

* Suite Incaica (1940)

### Ahots eta pianorako obrak

* Azul (1954), Agustin Dentoneren poema bati buruz
* Baguala (1944)
* Canto de amor (1954), Agustin Dentoneren poema bati buruz
* Carita del cielo, lied, Agustin Dentoneren poema baten gainean
* La casita de Tucumán, haurrentzako abestia (1952), Celia Peonaren letrarekin
* Filant, Josep Martí y Folgueraren poema bati buruz
* Firulete: 6 canciones infantiles (1942), Maria Rosario Cipriotaren letrarekin
* Jueirio, Rafael Jijena Sanchezen poema bati buruz
* Poema otoñal (1922), Rubén Darioren testuekin
* Momento: lied, Margarita Abella Caprileren letrarekin
* Petit rondell, Jeroni Zanné-ren letrarekin
* El pollito Piu
* Tres cantos escolares, Jeroni Zanné-ren testuak, gaztelaniazko eta frantsesezko edizio elebidunean itzuliak (Las calesitas, El pájaro y el gato eta El barrilete ulertzen ditu)
* Un asra, Heinrich Heineren poema baten gainean

### Ganbera-musika

* Al Sant Marçal de Plata(1942), abesbatzarako
* Tronpeta bakarlari, metal eta tinbalerako kontzertua
* Hari-laukotea Mi maiorrean
* Saxofoietarako laukotea (1958)
* Dansa índia (1929)
* Día de feria en Tucumán, ahots, flauta eta harparentzat
* Saxofoi duoa
* Médano, ahots, flauta eta harparako
* Poemas de Cuyo (1925), ahots, flauta eta harparako
* Biolinerako boskotea hiru mugimendutan
* Raïms i espigues (1919), abesbatzarako
* Salve Regina, abesbatza eta organorako
* Siesta, ahots, harpa eta flautarako

### Poema sinfonikoak

* La Perí, Aguaforts and watersheds buruz (1920), Jeroni Zannérena
* Visión sinfónica (1930)

### Beste batzuk

* La leyenda de la yerba mate (1941), Komedia
* La guspira (1931), koblarako sardana
* Tonada (ezezaguna)

## Diskografia eta bideografia

* Disko trinkoa Panorama de la música argentina 3: 1887 - 1903 urteen artean jaiotako konpositoreak Buenos Aires: Hondo Nacional de las Artes, 2006. Jaso piezak Poemas de Quien, Siesta y Médano
* Bideoa Argentinako musikaren panorama: 1887 - 1903 urteen artean jaiotako musikagileak Buenos Aires: Hondo Nacional de las Artes, 1999

## Oharrak eta erreferentziak

* ↑ Montserrat Campmany. Reial Acadèmia de la Història.
* ↑ Molina Egea, Montserrat. (10-2020). «25 Anys de la darrera partença de Montserrat Campmany» Sonograma Magazine: revista de pensament musical i difusió cultural en V. O..
* ↑ Julián Aguirre le dedicó la obra Los Reyes Magos, op. 40, núm. 5.
* ↑ Requesens i Piquer, Joan. (2022-03-10). ««Bíblia del segle XIV. Primer llibre dels Paralipòmens», Barcelona, Associació Bíblica de Catalunya / Publicacions de l’Abadia de Montserrat, 2021, 452 p.» Caplletra. Revista Internacional de Filologia: 301–308. doi:10.7203/caplletra.72.22973. ISSN 2386-7159. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ Domínguez Méndez, Rubén. (2013-09-16). «El fascismo italiano y la Exposición Internacional de Barcelona de 1929» Diacronie (N° 14, 2) doi:10.4000/diacronie.256. ISSN 2038-0925. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ Domínguez Méndez, Rubén. (2013-09-16). «El fascismo italiano y la Exposición Internacional de Barcelona de 1929» Diacronie (N° 14, 2) doi:10.4000/diacronie.256. ISSN 2038-0925. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ Gregori, Alfons. (2018-07-01). «Maria Dasca: <i>Entenebrats. Literatura catalana i bogeria.</i> Barcelona: Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 2016» Zeitschrift für Katalanistik 31: 386–393. doi:10.46586/zfk.2018.386-393. ISSN 0932-2221. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ Requesens i Piquer, Joan. (2022-03-10). ««Bíblia del segle XIV. Primer llibre dels Paralipòmens», Barcelona, Associació Bíblica de Catalunya / Publicacions de l’Abadia de Montserrat, 2021, 452 p.» Caplletra. Revista Internacional de Filologia: 301–308. doi:10.7203/caplletra.72.22973. ISSN 2386-7159. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ «Conclusiones del Seminario Criterios de Interpretación de la Ley Integral en Sede de Enjuiciamiento (1.ª Edición). Madrid, del 22 al 24 de abril de 2009» Criterios de interpretación de la Ley Integral en sede de enjuiciamiento (1.ª edición): 1–37. 2009 doi:10.62659/se0900201. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).
* ↑ Ayensa i Prat, Eusebi. (2018). «5. Edició crítica» La mel del record (Presses universitaires de Perpignan): 83–102. ISBN 978-2-35412-335-2. (Noiz kontsultatua: 2024-12-24).

## Bibliografia

* "Montserrat Campmany" kapitulua Ecos de Músicas Lejanas, Icaria, Bartzelona, 2012 liburuan

## Kanpo loturak

* Biografia
* Emakume instrumentistak
* Kataluniako Liburutegiko Fundes Montserrat Campmany
* Montserrat Campmany, «Konposaketa femeninoan» erakusketaren 3. eremuaren barruan. Kataluniako Liburutegia, 2024.