OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hegoaldeko eslaviar hizkuntzak

Hegoaldeko eslaviar hizkuntzak edo hego eslaviar hizkuntzak eslaviar hizkuntzen hiru zati nagusietako bat osatzen dute , talde honetako hizkuntzak bi adartan banatuta:
* Hego-mendebaldeko eslaviar hizkuntzak
** Esloveniera
** Serbo-kroaziera taldea:
*** Kroaziera
*** Bosniera
*** Serbiera
*** Montenegroera
* Hego-ekialdeko eslaviar hizkuntzak
* Antzinako eliza-eslaviera (hildako hizkuntza)
* Bulgariera
* Mazedoniera
** Kajkaviar dialektoa (kroaziarren zati bat), txakaviar dialektoa (kroaziarren zati bat), Shtokaviar dialektoa (gainerako serbo-kroaziarren), trantsiziozko dialektoak: Torlak (gainontzeko serbiarrak , bulgariera, mazedoniera).

## Kultur harremanen eta hego eslaviar hizkuntzen sailkapena

Ekialdeko hizkuntza eslaviarrak kristau ortodoxoaren "zirkulu kulturala"-koak dira. Horrez gain, greziera hizkuntzaren eta kulturaren eragin handia jasan zuten, haien idazkerak frogatzen duen bezala, idazkera zirilikoa deritzona . Ekialdeko kulturaren eragina ere badute, zeinak arrastoa utzi zuen turkiar hitz sorta batean.
* Hego-ekialdeko talde honetakoak dira:
** Bulgariera hizkuntza
** Mazedoniera hizkuntza
** Serbiera hizkuntza
** Montenegroera hizkuntza
** Bosniera hizkuntza
Mendebaldeko hizkuntza eslaviarrak kultur zirkulu katolikokoak dira; Hizkuntza hauek latinaren eta mendebaldeko kulturaren eragin handia jasan zuten. Bere idazkera ofiziala latinezko alfabetoan dago.
* Hego-mendebaldeko talde honetakoak dira:
** Kroaziera hizkuntza
** Esloveniera hizkuntza
Azpitalde hau eslaviar hizkuntzen taldekoa da .

## Konparaketa lexikoa

| GLOSA | Mendebaldekoa | Mendebaldekoa | Ekialdekoa | Ekialdekoa | Ekialdekoa | PROTO-HEGO-ESLAVIERA |
| GLOSA | Kroaziera | Esloveniera | Bulgariera | Mazedoniera | Eliza eslavoniera | PROTO-HEGO-ESLAVIERA |
| 1 | jedan ˈjedan | edna ˈɛː́dən | edineˈdin | edenˈeden | jedinû | jedinû |
| 2 | dva dvaː | dva d'vaː | dva dva | dva dva | diva | *dŭva |
| 3 | tri triː | tritˈrìː | tritri | tritri | trije | *trĭje |
| 4 | četiriˈʧetri | štiriʃˈtíːri | četiriˈʧetiri | lauˈʧlau | četyre | *četɨre |
| 5 | petpeːt | petˈpèːt | pet pet | pet pet | pętĭ | *pętĭ |
| 6 | šestʃeːst | šestʃèːst | šestʃest | šestʃest | seštĭ | *seštĭ |
| 7 | sedamˈsedam | sedemˈséːdəm | sedemˈsedem | sedumˈsedum | sedmĭ | *sedmĭ |
| 8 | osamosam | osemˈóːsəm | osemˈosam | osumˈosum | osmĭ | *osmĭ |
| 9 | devetˈdevet | devetdɛˈvèːt | devetˈdevet | devetdevetˈ | devëtĭ | *devëtĭ |
| 10 | desetˈdeset | desetdɛˈsèːt | desetˈdeset | desetdeset | desętĭ | *desętĭ |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146665
* Multimedia: South Slavic languages / Q146665
# Maria Pulquéria Pestana

Maria Pulquéria S. Pestana (Câmara de Lobos, Madeira, 1880ko uztailaren 7a – Funchal, Madeira, 1973ko irailaren 6a) portugaldar poeta izan zen.

## Bizitza

Sebastião Pestana eta Constantina Angélica Pestanaren alaba, Maria Pulquéria Pestana Câmara de Lobosen jaio zen 1880an. Bi neba eta ahizpa bat zituen: António, Manuel eta Carolina. Joaquim Pestana, Eduardo Antonino Pestana eta Sebastião Abel Pestana idazle eta poeten senidea izan zen. Hezkuntza formal onik ez izan arren, Sebastião Abel Pestanaren esanetan, oso azkarra zen eta literaturarako talentu handia zuen. Diário da Madeira eta Almanaque de Lembranças Madeirenses aldizkarietan kolaboratu zuen. Espírito Santosko Joaquim Pestana kalean bizi izan zen, eta geroago Funchalen, Jaime Ferdinando Pestana ilobaren etxean. Ez zen inoiz ezkondu eta Funchalen hil zen 1973ko irailaren 6an.

## Lan hautatuak

* Sábado Santo (Eduardo Antonino Pestana ilobari eskainia; Almanach de Lembranças Madeirense, 1909)
* Saudades (Maria Thereza Pereira lagunari eskainia; Almanach de Lembranças Madeirense, 1911)
* Sonetilho (Musa Insular, 1959)
* Adeus ao Santo da Serra

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Portugesez) «Maria Pulquéria S. Pestana» Escritores e poetas camaralobenses. , 1-6 or. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-02-09) (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* 1 2 3 (Portugesez) Macedo, Laureano Secundino Ascensão de. (2019). «Maria Pulquéria S. Pestana» Dicionário (incompleto) de escritoras madeirenses e de textos de autoria feminina. , 120 or. (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* ↑ (Portugesez) «Nota biobibliográfica: Pestana, Maria Pulquéria S. Pestana» Governo Regional da Madeira (Noiz kontsultatua: 2025-02-09).
* ↑ (Portugesez) «Pestana, Maria Pulquéria S.» Governo Regional da Madeira (Noiz kontsultatua: 2025-02-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56351305
# Leslie Lamport

Leslie B. Lamport (Brooklyn, New York, 1941eko otsailaren 7a) informatikari eta matematikari estatubatuarra da. Lamport konputazio banatuan eginiko lanagatik, eta LaTeX dokumentuak prestatzeko sistemaren hasierako garatzaile eta lehen eskuliburuaren egile izateagatik da ezaguna.

## LaTeX

Donald Knuth 1980aren hasieran TeX-en lehen zatiak argitaratzen hasi zenean, Lamport —liburu bat idazteko behar pertsonala zela eta— hartan oinarritutako makro batzuetan hasi zen lanean. Makro-multzo hau LaTeX izenez ezagutzen da gaur egun. 1983an Peter Gordon, Addison-Wesleyren argitaletxe amerikarreko editoreak, Lamporti bere erabiltzaile-eskuliburua liburu bihurtzea proposatu zion.
1984ko irailean, LaTeX makroen 2.06a bertsioa kaleratu zuen Lamportek, eta 1985eko abuztuan, LaTeX 2.09 —Lamporten LaTeX-en azken bertsioa—. Bitartean, Addison-Wesley argitaletxeak Lamport-en LaTeX erabiltzaile-eskuliburua argitaratu zuen, LaTeX: A Document Preparation System (LaTeX: Dokumentuak prestatzeko sistema), 1986an, ustez "ehunka mila kopia baino gehiago" saldu zirenak. 1989ko abuztuaren 21ean, Stanford-en TeX Erabiltzaile Taldearen bilera batean, Lamport-ek LaTeX-en mantentze eta garapena Frank Mittelbach, Chris Rowley eta Reiner Schöpf-en esku utzi zuen, ondoren LaTeX3 eta LaTeX 2e bertsioak argitaratuko zituztelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Lamport, Leslie. How (LA)TEX changed the face of Mathematics. .
* 1 2 «The Writings of Leslie Lamport» lamport.azurewebsites.net.
* ↑ TeX, LaTeX, and AMS-LaTeX. 1998-12-03.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q92613
* Multimedia: Leslie Lamport / Q92613
# La minor

La minor (Lam ere Europako notazioan eta Am notazio amerikarrean) la notatik abiatuta eskala minor naturalak duen tonalitatea da; horrela, la, si, do, re, mi, fa eta sol notek osatzen dute. Gako-armadurak ez du bat ere alteraziorik erakusten: sosteniturik ez eta bemolik ere ez; eskala minor melodiko eta harmonikoen kasuan, alterazio gehigarriak noten ondoan eransten dira, ez armadurari. Bere erlatibo maiorra do maior tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa la maior da.
Johann Joachim Quantz-en ustez, "tristuraren efektua" ongien adierazten zuten bi tonalitate minorrak la minorra eta do minorra ziren.

## Adingabeko konposizioen adibideak
### Konposizio klasikoak

* Für Elise - Ludwig van Beethoven
* Biolinerako kontzertua la minorrean - Johann Sebastian Bach
* 8. Pianorako sonata K. 310 - Wolfgang Amadeus Mozart
* Pianorako kontzertua, Op. 54 - Robert Schumann
* Pianorako kontzertua, Op. 16 - Edvard Grieg
* Biolinerako kapritxoa 24 - Niccolo Paganini
* Paganiniren gai bati buruzko aldaketak Op. 35 - Johannes Brahms
* Paganiniren gai bati buruzko rapsodia - Serguei Rakhmàninov
* 15. hari-kuartetoa - Ludwig van Beethoven
* Sinfonia "eskoziarra" - Felix Mendelssohn
* 6. sinfonia - Gustav Mahler

### Abestiak

* Dringilin dron, eguberrietako euskal abesti herrikoia
* Mediterráneo - Joan Manuel Serrat
* Stairway to Heaven - Led Zeppelin
* Losing My Religion - R.E.M.
* Smooth Criminal - Michael Jackson
* Don't Tell Me - Madonna
* Wrapped Around Your Finger - The Police
* Money, Money, Money - ABBA (si bemol minorrean ere bai)
* Another Sad Love Song - Toni Braxton (si bemol minorrean ere bai)
* Here Comes The Rain Again - Eurythmics
* Love Is the Drug - Roxy Music
* Bailamos - Enrique Iglesias
* Can't Get You Out of My Head - Kylie Minogue
* Devil's Party - INXS
* Mr. Jones - Counting Crows
* Save Tonight - Eagle-Eye Cherry
* Holding Out For A Hero - Bonnie Tyler
* Who's Crying Now - Journey
* Tribute - Tenacious D

## Erreferentziak

* ↑ Johann Joachim Quantz. Versuch einer Anweisung die Flöte traversiere zu spielen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277855
* Multimedia: A minor / Q277855
# Mi minor

Mi minor (Mim ere Europako notazioan eta Em notazio amerikarrean) da musikako eskala minorrak mi notatik abiatuta duen tonalitatea. Hala, eskala osatzen duten notak hauek dira: mi, fa#, sol, la, si, do eta re. Gako-armadurak sostenitu bakar bat du (fa#). Haren tonalitate erlatiboa sol maiorra da, eta tonalitate homonimoa, berriz, mi maiorra.

## Obra klasiko ospetsuak mi minorren

* 9. sinfonia (Dvořák) - Antonín Dvořák
* Biolonchelorako Kontzertua (Elgar) - Edward Elgar
* 4. sinfonia (Brahms) - Johannes Brahms
* Pianorako 1. kontzertua (Chopin) - Frederic Chopin
* Biolinerako kontzertua (Mendelssohn) - Felix Mendelssohn
* Pianorako 27. sonata (Beethoven) - Ludwig van Beethoven

## Mi minor tonalitateko abesti ezagunak

* Maravillas (Berri Txarrak). Abestiaren ahapaldiak Mi minor tonalitatean daude eta errepikatzen den leloa Sol maiorren.
* Gatibu - Salazar - Euritan dantzanEuritan dantzan (Gatibu). Abestiaren ahapaldiak Mi minor tonalitatean daude eta errepikatzen den leloa Sol maiorren.

## Erreferentziak

* ↑ «Escala menor de Mi | guitarmonia.es» guitarmonia.es 2016-10-08.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283880
* Multimedia: E minor / Q283880
# 2024 YR4

2025 YR$_4$ Apolo asteroide bat da. Txileko ATLAS asteroide detekziorako estazioak detektatu zuen zuen 2024ko abenduaren 27an. 40 eta 100 metro arteko diametroa duela kalkulatzen da, eta 2032. urtean Lurrarekin talka egiteko probabilitate nabarmen bat eman zaio, %2,3koa.

## Talka arriskua Lurrarekin

2025eko otsailaren 5etan, Turingo Eskalaren 3. mailan sailkatu zen: 2032ko abenduaren 22an Lurrarekin talka egiteko probabilitatea %2.3an kalkulatu zaio. NASAk -0,40ko puntuazioa eman dio Palermoko Eskalan. Espazioko objektu batek Lurra jotzeko aukerak neurtzeko eskalak dira Italiako hiri horien (Turin, Palermo) izena dutenak.
Aurkikuntzak lehen aldiz aktibatu du Nazio Batuen Erakundeko Asteroideen Nazioarteko Alerta Sarearen eskaera bat, nazioarteko zaintza astronomikoko baliabideak asteroidearen orbitari arreta eskaintzeko. COPUOS eta UNOOSA erakundeak dia NBEren Sare horren partaideak.

## Ezaugarriak

Asteroidearen espektroen eta denbora-serie fotometrikoen aurretiazko analisi batek iradokitzen du S motako edo L motako asteroide bat dela, silikato arrokaz osatua, eta horrek iradokitzen du bere tamaina aipatutako tartearen beheko tartean egongo litzatekeela, ziurrenik 40 eta 60 metro artean. Bere errotazio periodoa 19,5 minutu ingurukoa da.
Asteroidea Lurretik 828.800 kilometrora (2,156 ilargi-distantzia) igaro zen 2024ko abenduaren 25ean, aurkitu baino bi egun lehenago. Lurretik hurbil egongo da berriro 2028ko abenduaren 17aren inguruan. 2025eko apirilaren hasieratik 2028ko ekainera arte, 2024 YR4 Lurretik urrunegi egongo da teleskopio handienek behatzeko.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko wikipediako «2024 YR4» artikulutik itzulia izan da, 2025-02-05 data duen 222726271 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2025-02-05 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ ESA actively monitoring near-Earth asteroid 2024 YR4. .
* ↑ (Ingelesez) Lea, Robert. (2025-02-07). «Odds of an asteroid impact in 2032 just went up. Here's why experts say you shouldn't worry» Space.com (Noiz kontsultatua: 2025-02-07).
* ↑ (Ingelesez) Chandler, David L.. (2025-01-28). «Newly Discovered Asteroid Has Slight Chance of Earth Impact in 2032» Sky & Telescope (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ 2024 YR4:. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131923081
* Multimedia: 2024 YR4 / Q131923081
# AS Monaco Basket

AS Monaco Basket, arruntki AS Monaco edo Monaco deitua, Monakoko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena.
AS Monaco kirol-klubaren saskibaloi sekzioa 1928an sortu zuten eta etxeko partidak Salle Gaston Médecinen jokatzen du.

## Palmaresa

* Eurocup: 2020-21
** Basketball Champions League txapeldunordea: 2017-18
* LNB Pro A - 2023, 2024
* Leaders Cup - 2016, 2017, 2018
* Frantziako Saskibaloi Kopa - 2023
* Pro B - 1973, 2015
* NM1 - 2014
* NM2 - 2011, 2012

## Jokalari nabarmenak

| Éric Beugnot Philip Szanyiel Jean-Aimé Toupane George Brosterhous Christian Garnier Georgy Adams Henry Fields Marco Killingsworth Daniel McClintock Quincy Taylor | Marvin Moore Jason Jones Billy Joe Williams Woody Edwards Robert Smith Dušan Kecman / Michael Mokongo / Kyle Milling / Mehdi Labeyrie / Derrick Obasohan |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2868091
* Multimedia: AS Monaco Basket / Q2868091
Txantiloi:LNB Pro A
# ASVEL Lyon-Villeurbanne

ASVEL Basket edo ASVEL Lyon-Villeurbanne Euroligan eta Frantziako ligan jokatzen duen saskibaloi talde lyondarra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4089
* Multimedia: ASVEL / Q4089
# JL Bourg Basket

Jeunesse Laïque de Bourg-en-Bresse, arruntki JL Bourg edo Bourg deitua, Bourg-en-Bresseko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1910ean sortu zuten eta etxeko partidak Arena Ekinoxen jokatzen du.

## Palmaresa

* Eurocup (txapeldunordea)- 2023-24
* Leaders Cup Pro B - 2016
* Leaders Cup (txapeldunordea) - 2006, 2019, 2023
# Bourg-en-Bresse

Bourg-en-Bresse (frantsesez buʁk‿ɑ̃ bʁɛs ahoskatua; frankoproventzeraz: Bôrg) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdekoa.

## Ekonomia

Nekazaritza azoka garrantzitsua dauka: gurina, Bresseko hegaztiak, fruituak. Altzariak eta esmalteak.

## Ondarea

Notre-Dame eliza (XV-XVI m.), Brou monasterioa eta eliza, eraikuntza zaharrak.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133069
* Multimedia: Bourg-en-Bresse / Q133069
# Cholet Basket

Cholet Basket, arruntki Cholet deitua, Choleteko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1975ean sortu zuten eta etxeko partidak La Meilleraien jokatzen du.

## Palmaresa

* LNB Pro A: 2009-10
* Leaders Cup: 2007-08
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 1998, 1999
* LNB Pro B: 1986
* Superkopa : 2010
* FIBA EuroChallenge (txapeldunordea): 2008-09
* FIBA Europe Cup (txapeldunordea): 2022-23

## Jokalari nabarmenak

* Mickaël Gelabale
* Antoine Rigaudeau
* Nando de Colo
* Rodrigue Beaubois
* Artūras Karnišovas
* Stéphane Ostrowski
* Micheal Ray Richardson
* John Amaechi
* Vule Avdalović
* Rudy Gobert
* Killian Hayes
# JDA Dijon Basket

Jeanne d'Arc Dijon Basket, arruntki JDA Dijon Basket edo Dijon deitua, Dijongo saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1880an sortu zuten eta etxeko partidak Palais des Sports Jean-Michel Geoffroyn jokatzen du.

## Palmaresa

* FIBA EuroCup Challenge (txapeldunordea) (2003-04)
* Frantziako Saskibaloi Kopa (2006, 2024)
* Match des Champions (2006)
* Semaine des As (2004, 2020)
* Ligako Kopa (1993)

## Jokalari nabarmenak

* Mario Bennett
* Yakhouba Diawara
* Viktor Sanikidze
* Bruno Hamm
* Jean-Luc Deganis
* Laurent Sciarra
* Boniface N'Dong
* Makhtar N'Diaye
* Maleye N'Doye
* Curtis Berry
* Reggie Williams
* Bobby Dixon
* Charles Kahudi
* Nick Fazekas
* Keir Dullea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1682230
* Multimedia: JDA Dijon / Q1682230
# Deep Blue-Kasparov, 1996, 1. partida

Deep Blue–Kasparov, 1996, 1. partida ordenagailu batek gizaki baten aurka egindako xake partida garrantzitsua da. Deep Blue ordenagailuak Gari Kasparoven aurka jokatutako lehenengo partida da, 1996an, eta lehen aldia ordenagailu batek munduko xake txapelduna garatu zuela xake-txapelketa bateko arauekin, bereziki denbora-kontrol estandarrarekin. Partida Siziliar defentsa, Alapin bariazioa irekierarekin hasi zen.

## Testuingurua

Deep Blue IBMk xakean joka zedin garaturiko ordenagailua izan zen. 1996ko otsailaren 10ean lehen partida irabazi zuen Gari Kasparoven aurka, munduan Elo sailkapen altuena zuen pertsona. Deep Bluek zuriekin jokatu zuen.

## Partidaren garapena

1. e4 c5 2. c3 d5 3. exd5 Dxd5 4. d4 Cf6 5. Cf3 Fg4 6. Fe2 e6 7. h3 Fh5 8. 0-0 Cc6 9. Fe3 cxd4 10. cxd4 Fb4 11. a3 Fa5 12. Cc3 Dd6 13. Cb5 De7 14. Ce5 Fxe2 15. Dxe2 0-0 16. Tac1 Tac8 17. Fg5 Fb6 18. Fxf6 gxf6 19. Cc4 Tfd8 20. Cxb6 axb6 21. Tfd1 f5 22. De3 Df6 23. d5 Txd5 24. Txd5 exd5 25. b3 Rh8 26. Dxb6 Tg8 27. Dc5 d4 28. Cd6 f4 29. Cxb7 Ce5 30. Dd5 f3 31. g3 Cd3 32. Tc7 Te8 33. Cd6 Te1+ 34. Rh2 Cxf2 35. Cxf7+ Rg7 36. Cg5+ Rh6 37. Txh7+ 1-0.
37.... Rg6 ; 38. Dg8 + Rf5 ; 39. Cxf3 ondoren, zuriek Cxe1 eta Tf7 mehatxatzen dute eta Kasparovek amore eman zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q979607
# Élan Chalon

Élan Sportif Chalonnais, arruntki Élan Chalon deitua, Chalon-sur-Saôneko saskibaloi taldea da, egun LNB Pro A frantziar ligan aritzen dena. 1927an sortu zuten eta etxeko partidak Le Coliséen jokatzen du.

## Palmaresa

* LNB Pro A : 2011-12, 2016-17
* Frantziako Saskibaloi Kopa : 2011, 2012
* Semaine des As : 2012

## Jokalari nabarmenak

* Stephane Ostrowski
* Stéphane Risacher
* William Gradit
* Xavier Corosine
* Michel Jean-Baptiste-Adolphe
* Joffrey Lauvergne
* Steed Tchicamboud
* Thierry Rupert
* Luc-Arthur Vebobe
* Moustapha Fall
* Mickaël Gelabale
* Keith Gatlin
* Udonis Haslem
* William McDonald
* John Best
* Charles Pittman
* Cedrick Banks
* Brian Boddicker
* Josh Bostic
* John Brockman
* Casey Calvary
* Malcolm Delaney
* Brian Howard
* Tracey Murray
* Shawnta Rogers
* Jason Rich
* Rolan Roberts
* Blake Schilb
* Marcus Denmon
* Shelden Williams
* Marcelus Sommerville
* Jerome Tillman
* Erving Walker
* Devin Booker
* John Roberson
* Cameron Clark
* Nate Wolters
* Justin Robinson
* Thabo Sefolosha
* Clint Capela
* Alade Aminu
* Rowan Barrett
* Uri Cohen-Mintz
* Rimas Kurtinaitis
* Trevor Harvey
* Mareks Jurevičus
* Tim Nees
* Dragan Vukcevic
* - Corey Crowder
* - Stanley Jackson
* - Marquez Haynes
* - CJ Wallace
* - Zack Wright
* - John Cox
* - A. J. Slaughter
* - Brion Rush
* - Gart Joseph
* - Maxime Zianveni
* - Michael Mokongo
* - Hervé Touré
* - Mohamed Koné
* - Mamatou Diarra
* - Ilian Evtimov
* - Slobodan Šljivančanin
* - Kris Joseph
* - Jérémy Nzeulie
# EH Distopikala (abestia)

EH Distopikala Gatibu taldearen abestia da. 2022an bere kabuz argitaratu zuten izen bereko EH Distopikala albumean. Hitzak ere taldearenak dira.
Hori izan zen taldearen hamargarren diskoa, beti bezala Gatibu taldearen rock estilokoa. Gironako Music Land estudioan grabatu zuten.
Abestiaren estrofak fa minor tonalitatean daude, eta errepikatzen den leloa La bemol maior tonalitatean.
* Klima-aldaketa
* Klima tropikala
* Gatibu

## Hitzak

Euskal Herria 2060ko eszenatoki distopiko batean deskribatzen du abestiak. Klima-aldaketak erruz aldatu du herrialdea eta orain zeharo tropikala da nagusi. Gauzak horrela Astigarragan orain ez dute egiten sagar-ardoa, marakuia-sagardoa baizik, eta Donostiako Kontxa hondartza palmondoz beteta dago. Gandu kalimak kixkali du Errioxa, Araban patata eta ardorik ez, orain labeldun marihuana ekoizten dute. Iratin eukalipto eta koala bihurtu dira aspaldiko pagadi eta urtxintxak. Urdaibain pultseradun turista andana jasotzen dituen erresorta bete-betean dabil. Itsasoak gora egin du eta Oñatiko plazan aritzen dira surfistak. San Ferminak, Iruñea lar beroa dela-eta, Islandiara eraman behar izan dituzte. Bitartean gamelu gaixoak EREan daude basamortu bihurtu den Espainian.
Hau da abestiaren zati ezagunena:
* Jatorrizko hitzak bizkaieraz
* Distopikal, EH tropikal,
* ongi etorri paradisura.
* distopikal, EH tropikal,
* merenge ta saltsa gorputzarentzat. hera

## Bideoklipa

Mauro Romerok zuzendu zuen bideoklipean irudi-animazioaren bidez erakusten da Euskal Herriko distopiko tropikala.

## Erreferentziak

* 1 2 «EH Distopikala» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* 1 2 «EH DISTOPIKALA» YouTube (Noiz kontsultatua: 2025-02-08).
* ↑ Gatibu. (2022-12-01). Gatibu - EH DISTOPIKALA - feat. Juantxo Skalari. Youtube (Noiz kontsultatua: 2025-02-09).

## Ikus, gainera

* Alex Sardui
* Haimar Arejita
* Gaizka Salazar
* Mikel Caballero
* Urepel (abestia)
* Ez naz Makurtuko

## Kanpo estekak

* EH Distopikala Youtube, Gatibu: gaia
* Gatibu - Badok.eus euskal musikaren atarian
* Hamaika Telebista. (2020-04-17). MusikaZuzenean TB #97: Gatibu diskografia.
* Datuak: Q124533097
# La bemol maior

La bemol maior (La♭M "latindar" notazioan, edo A♭ bemol "germaniar" notazioan ere) eskala maiorrek la♭ notatik aurrera duen tonalitatea da. Horrela, hauek dira eskala osatzen duten notak: la♭, si♭, do, re♭, mi♭, fa i sol. Bere armadurak lau bemol ditu (si, mi, la, re). Tonalitate erlatibo minorra fa minor tonalitatea da, eta tonalitate homonimoa la bemol minor tonalitatea da. Bere baliokide enharmonikoa sol sostenitu major da.
Bake eta baretasun sentsazioa sortzen duela esaten da tonalitate honetaz, eta Franz Schubertek asko erabili zuen. Frédéric Chopinen pianorako 24 lan daude la bemol maiorren, eta konpositoreak gehien erabili zuen tonalitatea izan zen.
Beethovenek la bemol maiorra aukeratzen zuen tonalitate hau mugimendu motel batentzat do minor tonalitateko bati jarraipena ema behar bazion. Praktika hau Anton Brucknerrek imitatu zuen do minorreko bere lehen bi sinfonietan, eta Antonin Dvodvakek ere egin zuen bere sinfonia bakarrean, Sinfonia do minorrean.
La bemol maiorra XVIII. mendeko orkestra-lanetan erdiko tonalitate moduan aukeratu ez zenez, tonalitate horretako pasarteek edo mugimenduek aurreko mugimenduko tinbalen afinazioak zituzten. Adibidez, Beethovenen 5. Sinfoniak, lehen mugimenduan, tinbalak do eta sol notetan afinatuta ditu. Eskuz afinatutako tinbale haikin ez zegoen denborarik berriro la bemolean eta ni bemolean afinatzeko bigarren mugimendurako. Brucknerren 1. Sinfonian, baina, tinbalak berriz afinatzen dira, lehen mugimenduan do minorrean, eta bigarrenean, la bemol maiorrean.
The Star-Spangled Banner-ek la bemol maior tonalitatean eginiko moldaketa asko daude, eta abeslari profesionalengandik la bemol maior edo si bemol maiorrean kantatzea espero da entzunaldietan.
Edward Elgarren 1. Sinfonia, orkestra-errepertorio estandarrean tonalitate horretan dagoen sinfonia bakarra da. La bemol maior Domenico Scarlattik teklaturako sonatetan erabili zuen bemol gehien duen tonalitatea da, nahiz eta bi aldiz bakarrik erabili zuen. Bai Felix Mendelssohnek bai John Fieldek pianorako kontzertu bana idatzi zuten la bemol Maiorren (Mendelssohnena bi pianorako da); hauek tronpak eta tronpetak mi bemolean afinatuta dituzte. Sinestesian, kolore morea irudikatzeko erabiltzen da.

## La bemol maior tonalitateko musika-lanak
### Konposizio klasikoak

* Edward Elgarren 1. Sinfonia

### Beste musika motak

* EH distopikala - Gatibu. Abestiaren estrofak fa minor tonalitatean daude, eta errepikatzen den leloa La bemol maior tonalitatean.

## Erreferentziak

* ↑ Escala mayor de La bemol (Lab). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q719309
* Multimedia: A-flat major / Q719309