OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Petri Abelardo

Petri Abelardo (latinez: Petrus Abaelardus edo Abailardus, frantsesez: Pierre Abélard; Le Pallet, 1079 – Chalon-sur-Saône ondoan, 1142ko apirilaren 21a) filosofo eta teologo frantsesa izan zen. Teologia Eskolastikoa eta logika irakatsi zituen Parisen. Eloisarenganako izan zuen amodioak eta hori eragozteko haren osaba Fulberten ahaleginek famatu dute historian.
Filosofian, unibertsalen arazoari nominalismo eta kontzeptualismoaren bidetik emandako soluzioagatik ezaguna da. Etikan, intentzioaren oinarriak ezarri zituen. Maiz, "XII. mendeko Descartes" ezizena eman zaio, Rousseau, Kant, eta Spinozaren ideietara aurreratu baitzen. Enpirizismoaren aurrekaritzat ere hartzen da.
Abelardoren doktrina kondenatua izan zen bi Kontziliotan (Soissons, 1121; Sens, 1140), eta bere irakaspenak bildu zizkioten etsaiek monasteriotik monasteriora etengabe aldatuz ibiltzera behartu zuten. Unibertsalen auzian, egun kontzeptualismo deituaren antzeko jarrera hartu zuen, errealismoa kritikatuz eta nominalismoa onartu gabe. Haren obra nagusiak Dialogus inter philosoforum, Ethica, Historia calamitatum Abaelardi, Sic et nunc eta Theologia christiana dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) Marenbon, John. (1997). The Philosophy of Peter Abelard. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-66399-1. (Noiz kontsultatua: 2024-06-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4295
* Multimedia: Peter Abelard / Q4295
# Franco Sacchetti

Franco Sacchetti (Florentzia edo Ragusa, Italia, 1330 edo 1335 – San Miniato, Florentziatik hurbil, Italia. 1400) italierazko idazlea izan zen. Merkatari-familia bateko semea zen, eta politikan parte hartu zuen. 1363an hasi zen idazten Libre delle rime («errimen liburua»), poesiez etengabe aberasten zuena. Bizitzaren azken urteetan, ipuin-bilduma bat argitaratu zuen, Il libro delle trecento novelle (1399, «hirurehun ipuinen liburua»). Berrehun eta hogeita hiru ipuin gorde dira.
* Il libro delle rime
* La battaglia delle belle donne
* Battaglia delle belle donne, Carabba, 1917

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1029676
* Multimedia: Franco Sacchetti / Q1029676
# Victor Considerant

Victor Prosper Considerant (Salins-les-Bains, Jura, Frantzia, 1808ko urriaren 12a - Paris, 1893ko abenduaren 27a) frantziar ekintzaile eta idazle sozialista izan zen, Charles Fourieren jarraitzailea. Fourieren doktrina zabaltzeko hainbat liburu idatzi zituen, baina Fourieren pentsamenduarekin berezitasunak azaldu zituen horietan; hain zuzen, sufragio unibertsalaren aurka azaldu zen, herritarrek erabakiak hartzeko gai zirela frogatu arte behintzat eta ez zuen uste onik proletalgoaren egiteko aitzindariarekiko.
* Datuak: Q2628355
* Multimedia: Victor Considerant / Q2628355
# Barthélemy Prosper Enfantin

Barthélemy Prosper Enfantin (Izengoitia: Le Père Enfantin; Paris, 1796ko otsailaren 8a - ibidem, 1864ko irailaren 1a) frantses ingeniaria izan zen. Sozialista zen, eta Saint-Simonen teoriak zabaldu zituen bere bizitza guztian. Obra publiko ugariren proiektuak egin zituen, Suezko kanalarena, besteren artean. Frantziako burdinbide-sarearen proiektua ere berak egin zuen. Idazki ugari utzi zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q809420
* Multimedia: Barthélemy Prosper Enfantin / Q809420
# Pasquier Quesnel

Pasquier Quesnel (Paris, 1634ko uztailaren 14a - Amsterdam, 1719ko abenduaren 2a) frantses teologo jansenista izan zen. Jansenismoaren jarraitzaile aipagarrienetakoa izan zen, eta mugimendu haren bultzatzaile nagusia, Arnauld hil ondoren. Doktore izan zen Sorbonan. Paristik Belgikara ihes egin behar izan zuen, eta, gero, Holandara. Quesnelen lan nagusia Le Nouveau Testament en français, avec des réflexions morales sur chaque verset (1671) da. Testu hori zela eta piztu ziren jesuiten eta jansenisten artean eztabaida gogorrenak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1390575
* Multimedia: Pasquier Quesnel / Q1390575
# Louis-Armand de Lom d'Arce

Louis-Armand de Lom d'Arce, Lahontango baroia, (Baiona, 1666ko ekainaren 9a - Brunswick-Lüneburgeko hauteslerria, 1716ko apirilaren 21a) lapurtar antropologo eta esploratzailea izan zen.

## Biografia

Gaskoniako leinu noble batean jaioa, 1674an aitarengandik Lahontango baroiaren titulua jarauntsi zuen. Frantziako Itsas Armadaren kidea zela, Kanadara bidali zuten, non Wisconsin eta Minnesota esploratu zituen. Europara itzuli zenean, Laku Handiei buruzko bere geografia ospetsu bilakatu zen. Bere asmakizunak orduko kartografoek onartuak izan ziren eta hurrengo ehun urteko mapetan agertu ziren, batez ere, Mississippiren balizko ibaiadar bat: rivière Longue izenekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Dictionary of Canadian Biography Online
* Datuak: Q2750183
* Multimedia: Louis-Armand de Lom d'Arce / Q2750183
# Julien Offroy de La Mettrie

Julien Offroy de La Mettrie (Saint-Malo, 1709 – Berlin, 1751) frantses sendagile eta filosofo izan zen . Medikuntza ikasketak egin zituen Parisen eta Reimsen.
Bere iritziengatik Frantziatik (1746) eta Holandatik (1748) alde egin behar izan zuen, eta Berlina erbesteratu zen Frederiko II.aren gortera. Materialista zen eta positibisten aitzindari izan zen. Medikuntzako eta filosofiako lanak idatzi zituen. Idazlan nagusiak: Histoire naturelle de l´âme (1745, Arimaren historia naturala), Politique de la médecine (1746, Medikuntzaren politika), L´Homme-machine (1748, Makina-gizakia), L´homme-plante (1748, Landare-gizakia), Système d´Epicure (1750, Epikuroren sistema).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q7068
* Multimedia: Julien Offray de La Mettrie / Q7068
# Louis Duchesne

Louis Marie Olivier Duchesne (Saint-Servan, Ille eta Vilaine, Frantzia, 1843ko irailaren 13a - Erroma, Italia, 1922ko apirilaren 21a) Erromatar Eliza Katolikoko prelatua eta jakituna izan zen. Parisko Institutu Katolikoko arkeologiako eta eliz historiako irakasle izendatu zuten 1877an. Erromako Frantses Eskolako zuzendari izendatu zuten 1895ean, eta Frantses Akademiako kide 1910ean.
Obra nagusiak: Liber pontificalis (1886-1892), Histoire ancienne de l´Église (1907-1926, Elizaren antzinako historia) eta L´Église au VI siecle (1925, Eliza VI. mendean zehar).
* Louis Duchesne zibilean jesarrita Turkian eginkizun bat utzi
* Eskubidea frantsesa Erromako Eskolan Louis Duchesne, zutik, 1873-1876 inguruan.
* Louis Duchesne (zeharkatu baino gehiago) Tarquinia (lehen Corneto), Italia, herri Zibila zaharra etruriar apirila 1885.
* Louis Duchesne, frantsesez Rome Eskolako zuzendaria, discipuluequin.
* Estatuko zinegotzia Louis Canet, Jean Marx eta Louis Duchesne Erroman.
* Louis Duchesne lehen planoan, Louis Canet batera, kapela eta betaurrekoekin, behealdean ere.
* Louis Duchesne (1843-1922), ezkerrera, etxeko Egyptologist Auguste Mariette, Kairon (Bulak).
* Louis Duchesne, Frantziako Ekialdeko Arkeologiako Institutuak of Cairo zuzendaria 1912an

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q695178
* Multimedia: Louis Duchesne / Q695178
# Martin de Barcos

Martin de Barcos edo Martin Barkosekoa bezala ere aipatua (Baiona, 1600 – Saint-Cyran-en-Brenneko abadia, 1678) lapurtar teologo jansenista izan zen. Jean Duvergier de Hauranneren iloba, osaba ordezkatu zuen Saint-Cyrango abade moduan.
Joxe Azurmendik jaso duenez Lucien Goldmann filosofo errumaniarrak Martin Barkosekoa Kant, Hegel, Marx eta Lukácsekin batera aipatzen du "dialektiko tragiko" handien zerrendan.

## Lanak

* Jacques Sirmond Praedestinatus liburuaren zentsura (1644).
* De l'autorité de saint Pierre et de saint Paul (1645),
* Grandeur de Église de Rome qui repose sur l'autorité de saint Pierre et de saint Paul (1645).
* Éclaircissements sur quelques objections que l'on a formées contre la grandeur de Église de Rome (1646).
* Quae sit Sancti Augustini et doctrinae eius auctoritas in ecclesia? (1650)
* Exposition de la foy de Église romaine touchant la grâce et la prédestination (1696)

## Erreferentziak

* ↑ Azurmendi, J. 2020: Pentsamenduaren historia Euskal Herrian, Andoain, Jakin. 85. or.
* ↑ Azurmendi, J. 2020: Pentsamenduaren historia Euskal Herrian, Andoain, Jakin. 86. or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3295688
# Ferdinand Gregorovius

Ferdinand Gregorovius (Neidenburg, 1821eko urtarrilaren 19a – Munich, 1891ko maiatzaren 1a) alemaniar historialaria izan zen.
Grzegorzewski izeneko bere arbasoak [[Polonia])tik Prusiara iritsi ziren. Familia Prusian bizi izan zen hirurehun urtez eta horien artean legelari, predikari eta artistak izan ziren.
Ferdinandek teologia eta filosofia ikasi zituen Königsbergeko Unibertsitatean. Urte askoan irakasle lanetan aritu ondoren, 1852an Erromara joan zen bizitzera. 1876an Erromako ohorezko hiritar izendatu zuten.
Bere lanik ezagunenak Wanderjahre in Italien, Italian zehar oinez egindako bidaiei buruzkoa, eta Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter, Erdi Aroko Erromako historia dira. Alexandro VI.a aita santuaren eta Lucrezia Borgiaren biografiak ere idatzi zituen, baita Bizantzioren eta Erdi Aroko Atenasen istorioak ere, eta egile italiarrak alemanera itzuli zituen.

## Lanak

* Der Ghetto und die Juden in Rom, Mit Einem Geleitwort von Leo Baeck, Im Schocken Verlag/Berlin, 1935
* Der Tod des Tiberius
* Geschichte des römischen Kaisers Hadrian und seiner Zeit
* Siciliana (1853)
* Corsica (1854); Corsica
* Göthe’s Wilhelm Meister in seinen socialistischen Elementen entwickelt. Schwäbisch Hall: E. Fischhaber, 1855.
* Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter (1859–1872) Italica Press
* Wanderjahre in Italien (1856–1877)
* Die Insel Capri (1868); The island of Capri
* Geschichte der Stadt Athen im Mittelalter. Von der Zeit Justinians bis zur türkischen Eroberung
* Lucretia Borgia und ihre Zeit
** John Leslie Garner's trans. of the 3rd German edition
* Die Grabmäler der Römischen Päpste (Google books link), Die Grabdenkmäler der Päpste (Open Library link)(Google books link)
* Die Insel Capri. Idylle vom Mittelmeer (1897)
** M. Douglass Fairbairn's trans.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61425
* Multimedia: Ferdinand Gregorovius / Q61425
# Dei delitti e delle pene

Dei delitti e delle pene (euskaraz: «Delitu eta zigorrei buruz») Cesare Beccaria Argien Garaiko italiarrak 1764an idatzitako saiakera da.
Europako historia juridikoan ezinbesteko erreferentzia, lanak zigor zuzenbide garaikidearen oinarrizko printzipio batzuk ezarri zituen, hala nola epaileen objektibotasuna eta sententzien proportzionaltasuna. Epaiketa heriotza zigorra indargabetzeko eta torturaren aurkako mugimenduen abiapuntu teorikoa da.
Liburuak hemezortzi hilabetetan seigarren edizioa lortu zuen. 1766an frantsesera itzuli eta Voltairen iruzkin anonimoekin argitaratu zuten. 1767an ingelesezko bertsioa agertu zen, eta hizkuntza gehiagora itzuli zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2755269
* Multimedia: Dei delitti e delle pene / Q2755269
# Antonio Fogazzaro

Antonio Fogazzaro (Vicenza, Italia, 1842ko martxoaren 25a - Vicenza, Italia, 1911ko martxoaren 7a) italiar idazlea izan zen.

## Biografia

Zuzenbidean doktorea zen, baina legeak utzi zituen idazle izateko.
Miranda bertsoz idatzitako eleberrian (1871) emakumearen arima aztertzen du. Malombra (1881), Daniel Cortis (1885) eta Poeta baten Misterioa eleberrietan giza grinak jarri zituen joera mistikoen kontra, eta eztabaida sutsuak piztu zituen. Piccolo mondo antico (1895) Risorgimentoko (1848-1859) politika barruan gizonaren bizitza azaltzen saiatu zen. Aldiz, Piccolo mondo d´oggi obran ateismotik federako pasabidea adierazi zuen. Il Santo liburua (1905) Elizaren ustetan modernistegia zelako Indizean sartua izan zen.
Bere Barne Egunkaria eta Aitortzako koadernoak liburuetan, materialismoaren kontrako jarrera azaldu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q470067
* Multimedia: Antonio Fogazzaro / Q470067
# Juan Bautista de Poza

Juan Bautista de Poza Olaeta (Bilbo, 1588 – Cuenca, Peruko Erregeorderria, 1659) bizkaitar teologo eta filosofo jesuita izan zen. Latina menderatzen zuen arren filosofia, teologia eta idatzi sakratuak gaztelaniaz irakasteko eskubidearen aldekoa izan zen.

## Biografia

Aita Andrés de Poza eruditua izan zuen. Alcalá de Henaresen nobiziotza egin ondoren, Madrilen, Alcalán eta Murtzian aritu zen irakasle. Hainbat gai aztertu zituen: teologia, mariologia, filosofia, medikuntza, geometria edota geografia. Libururik ospetsuena Práctica de ayudar a bien morir izan zen, hamabi hizkuntzetara itzuli zutena. Andre Mariari buruzko Elucidarium Deiparae (Lyon, 1627) idatzi eta Inkisizioak Index librorum prohibitorum zerrenda sartu zuen heresiaren akusaziopean. Horren ondorioz, bere katedra galdu eta Amerikara erbesteratu zuten.
Novatores izeneko taldeko aurrekaritzat hartzen dute.

## Lanak

* Práctica de ayudar a bien morir, Madril, 1648.
* Assertiones philosophicae, et medicae recitative propositae circa corpora quae condita fuissent cum perfectionibus intrinsecis originariae iustitiae
* Memorial a los Iuezes de la verdad, y Doctrina. Porque aviendo llegado a esta Vniversidad de Salamanca vnos papeles muy pios, y catolicos, acerca de la autoridad de los Doctores,algunos los han depravado, añadiendo, y quitando clausulas, o palabras de los verdaderos exemplares segun, y como lo hizieron muchos de quien haze mêcion la sexta synodo, Bartzelona, 1626.
* Rhetoricae compendium (Madril, 1615)
* Elucidarium Deiparae (Lyon, 1627.
* Primeras lecciones que por la cátedra de placitis philosophorum y por las de los maestros ausentes hizo en la primera fundación de los Reales Estudios del Colegio Imperial de la Compañía de Jesús en Madrid, (Madril, 1629).
* Su respuesta a la Geometria especulativa y practica de los planos y solidos, que importunio el P. José Zaragoza, 1673

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q11219391
# Bernard de Montfaucon

Bernard de Montfaucon (Soulatgé, 1655eko urtarrilaren 16a - Paris, 1741eko abenduaren 21a) frantziar monje beneditarra izan zen, San Mauro Kongregaziokoa. Paleografia sortu eta Elizako Gurasoen lanak editatu zituen. Arkeologiaren sortzaileetako bat ere izan zen.
Zazpi urterekin Limouxera bidali zuten bere heziketarako. Frantziako armadan boluntario izan zen 1673ko Frantzia-Herbehereak Gerran. Larri gaixotu zen eta, sendatuz gero, fraide izango zela agindu zuen. 1684an Tolosa Okzitania monasterio beneditarrean sartu zen. Han hebreera, kaldeera, asiriera eta koptoa ikasi zituen.
1687an Saint-Germaine des Présko abadiera iritsi zen Elizako Gurasoen lanen edizioaz arduratzeko. 1708an erabili zuen lehen aldiz paleografia terminoa greziar idazketaren historiari buruzko lan batean. 1719an Luis XV.a Borboikoak konfesore izendatu zuen.

## Lanak

* Analecta graeca, sive varia opuscula graeca inedita (Paris, 1688)
* S. Athanasii opera omnia (Paris, 1698)
* Diarium italicum (Paris, 1702)
* Bibliotheca Coisliniana (Paris, 1705)
* Collectio nova patrum graecorum (2 vols., 1706)
* Palaeographia Graeca, sive, De ortu et progressu literarum graecarum (Paris, 1708)
* Bibliotheca Coisliniana olim Segueriana, Paris: Ludovicus Guerin & Carolus Robustel, (Paris, 1715)
* L'antiquité expliquée et representée en figures/Antiquitas explanatione et schematibus illustrata (Bilingual edition, vols. 1-15, Paris, 1719-1724)
* Les monumens de la monarchie françoise (for Henrik IV, vols. 1-5, Paris, 1729–1733)
* Sancti patris nostri Ioannis Chrisostomi opera omnia (Paris, 1718—1738)
* Bibliotheca bibliothecarum manuscriptorum nova (vols. 1-2, Paris, 1739)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q705306
* Multimedia: Bernard de Montfaucon / Q705306
# Ugo Foscolo

Ugo Foscolo (Zante, 1778ko otsailaren 6a - Turnham Green, Londrestik hurbil, 1827ko irailaren 10a) italiar idazlea izan zen. Aita Veneziakoa zuen, ama, berriz, Greziakoa. Foscolok haurtzaroa Dalmazian igaro zuen, eta ondoren Veneziara joan zen (1794); idazle klasikoak eta modernoak irakurri zituen eta literaturarekiko zaletasun handia izan zuen. Borroka abertzaleek erakarririk, Napoleonen Europak liluratu zuen (Ode a Buonaparte liberatore, 1797), eta Massenarekin austro-errusiarren kontra borrokan jardun zuen, eta ondoren Suitzara (1814), eta azkenik, Londresa (1816) erbesteratu zen. Foscoloren obrak erromantizismo aurreko sentiberatasuna du, antzinako edertasunaren jaierari loturik. Ultime Lettere di Jacopo Ortis (1799) obran Risorgimento garaiko borrokak goretsi zituen. Dei Sepolcri (1806) poema luzean, hildakoenganako jaierak maitasuna luzarazten duela azaltzen du. Le Grazie (1813) obra amaitu gabean Venus, Vesta eta Pallas jainkosak zeruaren eta lurraren arteko bitarteko gisa aurkezten ditu. Foscolo, bere erritmo berriekin, Italia modernoko olerkarien aitzindaria izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q166234
* Multimedia: Ugo Foscolo / Q166234
# Étienne Bonnot de Condillac

Étienne Bonnot de Condillac (Grenoble, 1714ko irailaren 30a - Lailly-en-Val, 1780ko abuztuaren 3a) frantziar filosofo eta epistemologo izan zen. Psikologia eta adimenaren filosofia aztertu zituen.
Gabriel Bonnot de Mablyren anaia izan zen. Apaiz ordenatu eta Mureauko abade izendatu zuten. Bizitza osoa eman zuen pentsamendu espekulatiboan, Parmako gortean tutore izan zen aldi batean izan ezik. Parisen Denis Diderotekin harremanetan jarri zen eta Rousseauren laguna izan zen. Italiatik itzultzean, Frantses Akademiako kide hautatu zuten 1768an.

## Lanak

* M. l'Abbé de Condillac (1786). Le commerce et le gouvernement considérés relativement l'un à l'autre.
* M. l'Abbé de Condillac (1780). La logique, ou Les premiers développements de l'art de penser.
* Condillac (1947–1951). Le Roy, Georges (ed.). Œuvres philosophiques de Condillac. Paris: Presses Universitaires de France.
* Etienne Bonnot, Abbé de Condillac (1987). Philosophical Writings of Etienne Bonnot, Abbé de Condillac. Hillsdale: Lawrence Erlbaum.
* Essai sur l'origine des connaissances humaines (1746);
* Traité des systèmes (1749);
* Traité des sensations (1754);
* Traité des animaux (1755);
* Cours d'études (1767–1773) 13 liburuki
* Le Commerce et le gouvernement, considérés relativement l'un a l'autre (1776);
* Logique (1781)
* Langue des calculs (1798).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q272119
* Multimedia: Étienne Bonnot de Condillac / Q272119
# Bernard Le Bovier de Fontenelle

Bernard Le Bovier de Fontenelle (Rouen, 1657ko otsailaren 11 – Paris, 1757ko urtarrilaren 9a) frantziar filosofo eta poeta izan zen. Corneilleren iloba zen. Modernoen aldeko jarrera hartu zuen bere Digression sur les Anciens et les Modernes (1687) obran, eta antzerkiak ere idatzi zituen, arrakastarik gabe, ordea. Entretiens sur la pluralité des mondes (1686) eta Histoire des oracles (1687) obretan jakintza herriratzen saiatu zen. Frantziako akademiarako (1691) eta Jakintzen akademiarako (1697) hautatu zuten; Eloges eta Préfaces ugariak idatzi zituen, balio handikoak. Fontanelleren jokabidea kontuan hartuz, XVIII. mendeko filosofoen aitzindari dela esan daiteke.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q310309
* Multimedia: Bernard le Bovier de Fontenelle / Q310309
# Godofredo Monmouthekoa

Godofredo Monmouthekoa (c. 1100 - c. 1155; galesez: Gruffudd ap Arthur edo Sieffre o Fynwy; ingelesez: Geoffrey of Monmouth; latinez: Galfridus Monemutensis, Galfridus Arturus edo Galfridus Artur) galestar elizgizon eta idazle bat izan zen. Gales edota Galesko Marketan jaio zen, izenaren arabera beharbada Monmouth udalerrian.

## Kanpo estekak

* Latinezko idazlanak (Latinez)
* Bere idazlanen ingelesezko itzulpenak (Ingelesez)
* Datuak: Q188344
* Multimedia: Geoffrey of Monmouth / Q188344
# Nicolas de Condorcet

Marie-Jean-Antoine Nicolas de Caritat, Condorcet (/ma'ʁi ʒɑ̃n‿ɑ̃'twan niko'la də kaʁi'ta, kɔ̃dɔʁ'sɛ/ ahoskatua; Ribemont, 1743ko irailaren 17a - Bourg-la-Reine, 1794ko martxoaren 28a), Condorceteko markesa, frantses filosofo, matematikari eta politikaria izan zen. Essai sur le calcul intégral (1765) eta Le Problème des trois corps (1767) liburuak idatzi zituen gaztetan eta Frantziako Zientzia Akademian sartu zen 1769. urtean. Ekonomia politikoari buruzko bere artikuluak berridatzi zituen Encyclopédie lanerako. Legebiltzarreko lehendakaria eta Konbentzioko diputatua zelarik, irakaskuntza publikoaren erreformarako proiektu bat aurkeztu zuen (1792). Girondarren taldekoa zela salatu zuten eta hiltzera kondenatu zuten horregatik. Presondegian zegoela idatzi zuen bere lan nagusia: Esquisse d'un tableau des progrès de l'esprit humain ("Giza izpirituak egindako aurreramenduen zerrenda baten zirriborroa", 1794). Zigorra bete aurretik bere burua pozoitu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-4-29 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q201477
* Multimedia: Nicolas de Condorcet / Q201477
# Antonio Rosmini Serbati

Antonio Rosmini Serbati (Rovereto, 1797ko martxoaren 24a - Stresa, 1855eko uztailaren 1a) italiar filosofoa eta apaiza izan zen. 1828an Karitateko Apaizen kongregazioa sortu zuen. Borboitarrek Napolitik erbesteratu zuten. 1849an bere Delle cinque piaghe della S. Chiesa (Elizaren bost izurriei buruz) Indexean edo liburu debekatuen zerrendan jarri zuten. Rosminiren filosofia-pentsaera ontologismoaren barnean dago; izadiaren ordena eta izadiaz gaindiko ordena bereizi zituen, eta enpirismoaren eta Kanten iritziak gaitzetsi zituen. Haren ideiek eragin handia izan zuten XIX. mendearen hasierako italiar pentsalari eta idazleengan. 1887an elizak Rosminiren adierazpen batzuk gaitzetsi zituen. Haren idazlan batzuk: Nuovo saggio sull´origine delle idee (1930, Ideien jatorriari buruzko saiakera berria), Principi di Scienza morale (1831, Moralaren zientziaren hastapenak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q337311
* Multimedia: Antonio Rosmini / Q337311