OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mino probintzia

Mino probintzia (japonieraz: 美濃国, Mino no kuni) Japoniako antzinako probintzia bat zen, gaur egungo Gifu prefekturaren hegoaldeko zati osoa hartzen zuena. Bere hiriburua Taruitik gertu zegoen arren, bere gaztelurik garrantzitsuena Gifun zegoen.
Wado aroaren seigarren urtean (713), probintzia hau eta Shinano probintzia zeharkatzen zituen bidea, handitua izan zen, bidaiarien igarotzea errazteko, hauen kopurua handitu egin baitzen. Sengoku aroan, Saitō Dōsanek kontrolatu zuen, eta, ondoren, Oda Nobunagak kontrolatutakoa izatera pasa zen lehenetako bat izan zen, eta honen oinordekoak, Nobunaga bera hil ondoren eta boterea Toyotomi Hideyoshik hartu ondoren ere kontrolatu zuten. Sekigaharako gudua, probintzia honen mendebaldeko mugan gertatu zen, mendietatik gertu, Chūbu Eskualdea eta Kinki Eskualdearen artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864156
* Multimedia: Mino Province / Q864156
# Ise probintzia

Ise probintzia (japonieraz: 伊勢国, Ise no kuni) edo Seishū (japonieraz: 勢州) egungo Mie prefekturaren lurralde gehiena hartzen zuen Japoniako probintzia bat zen. Iga probintzia, Kii probintzia, Mino probintzia, Ōmi probintzia, Shima probintzia eta Yamato probintziarekin muga egiten zuen.
Probintziako antzinako hiriburua, Suzuka zen. Egungo Tsu gaztelurik handiena duen hiria da, Sengoku aroko beste gaztelu feudo batzuk ere bazeuden arren, Kuwana eta Matsusakakoa kasu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864166
* Multimedia: Ise Province / Q864166
# Kii probintzia

Kii probintzia (japonieraz: 紀伊国, Kii no Kuni) edo Kishū (japonieraz: 紀州) Japoniako antzinako probintzia bat zen, Honshu uhartean, gaur egungo Wakayama prefektura eta Mie prefekturaren hegoaldeko zatia hartzen zituena. Kii penintsulak, bere izena, probintzia honetatik hartu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864053
* Multimedia: Kii Province / Q864053
# Owari probintzia

Owari probintzia (japonieraz: 尾張国, Owari no Kuni) Japoniako antzinako probintzia bat zen, gaur egungo Aichi prefekturaren mendebaldeko zatia hartzen zuena. Bere laburdura, Bishu (尾州) da.
Hiriburua Inawaza zen, probintziaren mendebaldean. Sengoku aroko jeneral ospetsunetako bik, Oda Nobunagak eta Toyotomi Hideyoshik, probintzia honetan zuten euren jatorria, eta Odak gaztelu bat zuen Kiyosun.
Tokugawa Ieyasuk Tokugawa shogunerria ezarri zuen bere gaztelua Nagoian ezarriz, eta, bere semeetako bat, Owari Hanaren kargu jarri zuen, Tokugawa shogunerritik kanpo, Tokugawa familiak zuen jabetzarik handiena.
1871n, domeinu feudalen abolizioarekin eta prefekturen ezarpenarekin (Haihan Chiken) Meiji berrezarpenaren ondoren, Owari eta Mikawa probintziak elkartu egin ziren, 1872an, gaur egungo Aichi Prefektura behin betiko ezartzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q514506
* Multimedia: Owari Province / Q514506
# Jovan Plamenacen gobernua 1921eko martxoaren 7tik aurrera

Plamenacen gobernuak dimisioa eman zuen 1921eko ekainaren 28an.

## Gobernuko kideak

Ministroen Kontseilua, 1921eko otsailaren 22 (martxoak 7) - 1921eko ekainaren 28a :
| Funtzioa | Izen-abizenak | Xehetasunak |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Jovan Plamenac | |
| Kanpo Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | |
| Barne Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | ordezkaria |
| Gerra ministroa | Milutin Vučinić | |
| Ogasun eta Eraikuntza ministroa | Milo Vujović | |
| Justizia ministroa | Pero Đ. Šoć | |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Pero Đ. Šoć | ordezkaria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31182700
# Jovan Plamenacen gobernua 1921eko martxoaren 2tik aurrera

Emigrazioko gobernua Danilok ezarri zuen, Nikola erregea hil ondoren Montenegroko errege kargua hartu zuenak, baina 6 egunen buruan bere iloba adingabeko Mikelen alde uztea erabaki zuen Milena erreginaren erregeordetzan.

## Gobernuko kideak

Ministroen Kontseilua, 1921eko otsailaren 17a (martxoak 2) - otsailaren 22a (martxoak 7) :
| Funtzioa | Izen-abizenak | Xehetasunak |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Jovan Plamenac | |
| Kanpo Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | |
| Barne Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | ordezkaria |
| Gerra ministroa | Milutin Vučinić | |
| Ogasun eta Eraikuntza ministroa | Milo Vujović | |
| Justizia ministroa | Pero Đ. Šoć | |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Pero Đ. Šoć | ordezkaria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31182697
# Evgenije Popovićen gobernua

Milo Matanović jeneralaren gobernu laburren ostean (1917ko urtarrilaren 17a - 1917ko ekainaren 11), Nikola erregearen 1917ko ekainaren 11ko dekretu bidez Evgenije Popović buru zuen gobernua eratu zen. Popović Montenegroko kontsul jeneral ohia izan zen urte askotan Erroman, eta gainerako ministroak garrantzi gutxiagoko funtzionarioak ziren. Gobernu honek defendatu zuen Montenegrok bere estatutasuna gordetzea, eta Jugoslaviako batasunaren kasuan, komunitate berrian sartuko zela bere kide berdin gisa. Popović lehen ministroa Jovan Plamenac ordezkatzen du, Nikolas 1919ko otsailaren 4an (17an) erregeak presidente kargurako izendatu baitzuen.

## Gobernuko kideak

Ministroen Kontseilua, 1917ko maiatzaren 29a (ekainaren 11) - 1919ko otsailaren 4 (17a). :
| Funtzioa | Izen-abizenak | Xehetasunak |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Evgenije Popović | |
| Kanpo Arazoetako ministroa | Evgenije Popović | |
| Ogasun eta Eraikuntza ministroa | Milo M. Vujović | |
| Justizia ministroa | Veljko Milićević | 1917ko irailaren 2 (15) arte. |
| Justizia ministroa | Pero Đ. Šoć | 1917ko irailaren 2ko (15) ordezkaria . |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Veljko Milićević | ordezkaria 1917ko irailaren 2 (15) arte. |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Pero Đ. Šoć | 1917ko irailaren 2tik (15a). |
| Barne Arazoetako ministroa | Niko M. Hajduković | |
| Gerra ministroa | Niko M. Hajduković | ordezkaria |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Juliotar egutegian
* 1 2 3 4 5 Gregoriotar egutegian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31182668
# Jovan Plamenacen lehen gobernua

Evgenije Popović lehen ministroa Jovan Plamenac ordezkatzen du, Nikolas erregearen dekretu bidez presidente kargurako izendatu zutena 1919ko otsailaren 4 (17)an. Plamenacez gain, garai hartako gobernua ministroek osatzen zuten: Pero Vučković, Milutin Vučinić, Milo Vujović eta Pero Šoć. 1920ko amaieran eta 1921eko hasieran, gobernu honen nazioarteko posizioak okerrera egin zuen. Frantzia, Britainia Handia eta AEBko gobernuek harremanak hautsi zituzten Montenegroko gobernuarekin, eta 1921eko martxoan Nikola erregea hil zen.

## Gobernuko kideak

Ministroen Kontseilua, 1919ko otsailaren 4 (17) - 1921eko otsailaren 17a (martxoak 2) :
| Funtzioa | Izen-abizenak | Xehetasunak |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Jovan Plamenac | |
| Kanpo Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | |
| Barne Arazoetako ministroa | Jovan Plamenac | ordezkaria |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Pero Vuckovic | 1919ko abenduaren 16ra arte (29). |
| Hezkuntza eta Eliza Gaietarako ministroa | Pero Đ. Šoć | 1919ko abenduaren 16ko (29) ordezkaria . |
| Gerra ministroa | Milutin Vučinić | |
| Ogasun eta Eraikuntza ministroa | Milo Vujović | |
| Justizia ministroa | Pero Đ. Šoć |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31182691
# Yoshinogari arkeologia eremua

Yoshinogari arkeologia eremua (japonieraz: 吉野ヶ里 遺跡 , Yoshinogari iseki) , Japoniako Kyushu uhartearen ipar-mendebaldean dagoen Yoshinogari eta Kanzaki hirietako eremu arkeologikoa da. Yayoi Aroko asentamendua izan zen, k.a 300-250 urtetakoa.

## Geografia

Ariake barne itsasotik 12 kilometro eskasera kokaturik dago Sefuri mendietako muino apal batean eta arroz-soro hezeek inguratzen dute.

## Garrantzia

Japoniako eta munduko prehistoria ulertzeko arkeologi eremu garrantzitsua da, bere tamaina handiarengatik eta bertan aurkitu den tresneria ugariarengatik. Yoshinogariren barnean asentamendua, hilerria eta zanga eta hesolaz inguraturiko hainbat egitura daude. Guztira 40 hektarea dauzka.
Aurkitu diren objetuen artean Txinako brontzezko ispiluak, eta Japoniako brontzezko dagak, txanponak, ispiluak, kanpaiak, burdinezko eta egurrezko tresnak, giza-ile prehistorikoak eta beste hainbat daude.

## Historia
### Yayoi are goiztiarra

3 hektarea dituen asentamendu hesitua da. Harrizko eraikin gutxi batzuk eta hilobitako pitxarrak aurkitu dira.

### Yayoi Aro ertaina

Hilobiekin loturiko egitura eta tresnak dira nagusi. Denetan aipagarriena 30x40 metro dituen hilobia kasu. Hainbat pitxar, Txinako jadezko apaingarriak eta Koreako brontzezko dagak aurkitu dira bertan. Aurkituriko tresnek erakusten dute estatus desberdineko jendea zegoela.
Egurrezko garaiak ere aurkitu dira asentamenduaren hegoaldean. Brontzeko olak ere bazeudela uste da, tresnak egiteko hainbat molde aurkitu baitira.

### Yayoi Aro berantiarra

Muino apalaren inguruan zanga haundi bat zulatu zen, asentamendua eta hilerria barnean hartuz. Zanga honetatik kanpora etxe batzuk ere aurkitu dira, bakoitza bere zangak babestua.

### Babesa

1986tik aurrera hainbat erakundek egin dituzte indusketak eta 1991ean "Eremu natural historiko berezia" izendatu zuten eta 1992an Parke Nazional bihurtu zen.

## Iruditegia

* Etxebizitza berreraikiak.
* Etxebizitzak eta garaia.
* Garaia eta hesola.
* Hesola eta zanga.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1049645
* Multimedia: Yoshinogari Ancient Ruins / Q1049645
# Lehen Txina-Japonia Gerra

Lehen Txina-Japonia Gerra (1894-1895), Txina eta Japoniaren arteko gerra bat izan zen, nagusiki Korearen kontrola lortzeko. Txineraz, Bigarren Txina-Japonia Gerratik bereizteko, Jiawu Gerra (甲午戰爭) izenaz da ezaguna, izen hori daraman txinatar urtean gertatu baitzen.
1895eko martxoan, bi herrialdeek, Shimonosekiko hitzarmena sinatu zuten, eta Txinak, Taiwan, Penghu uhartedia eta Liaodong penintsula Japoniari ematea onartzen du.
Baina, urte horretan bertan, Errusiak, Japoniaren hedapenak gune hartako bere interes geopolitikoak arriskuan jartzen zituela ikusita, Frantzia eta Britainia Handiaren laguntzarekin, japoniar gobernua presionatu zuten modu "adiskidetsuan", Shimonosekiko hitzarmenaren bidez lortutako abantailak berrikus zitzan.
Japoniak, une horretan, bere burua, Errusiari aurre egiteko gai ikusten ez zuela, batez ere azken herrialde honek frantziarren eta britainiarren laguntza zuela jakinda, etsi egin zuen, eta, Errusiaren mesedetan, lortutako Liaodong penintsularen gaineko eta bertako Port Arthur gune estrategikoaren gaineko eskubideei uko egin behar izan zien. Gertaera honek, Japoniak, Shimonosekiko hitzarmenaren bidez lortutako gainontzeko lurraldeak mantentzen zituen arren, japoniarrengan mendeku nahi bizia sortu zuen. Hamar urte beranduago, ez zuten mendeku hori hartzeko aukera alferrik galduko Errusia-Japonia Gerraren bidez.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178687
* Multimedia: First Sino-Japanese War / Q178687
# Errusia-Japonia Gerra

Errusia-Japonia Gerra (japonieraz: 日露戦争, Nichi-Ro Sensō; errusieraz: Ру́сско-япо́нская война́, Rúska-Yapónskaya Vainá) (1904ko otsailaren 8a - 1905eko irailaren 5a), Errusiar Inperioaren eta Japoniar Inperioaren arteko gerra izan zen. Bi inperioek Mantxuriaz eta Koreaz jabetzeko zuten irrikak eragin zuen gatazka armatua. Japoniar armada inperialak erabateko garaipena lortu zuen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Russojapanesewar.com
* Datuak: Q159950
* Multimedia: Russo-Japanese War / Q159950
# Tenaruko gudua

Tenaruko Gudua, batzuetan Ilu Ibaiko Gudua edo Alligator Errekako Gudua deritzona, Guadalcanal uhartean gertatu zen 1942ko abuztuaren 21ean. Bigarren Mundu Gerrako Ozeano Bareko Kanpainako lehorreko gudu hartan, japoniar armada aliatuen aurka (batez ere marineak) borrokatu zen. Guadalcanalgo kanpainako japoniarren lehenengo erasoaldia izan zen.
Guduan, Alexander Vandegrift jenerala buru nagusia zeukanten marineek buru egin zioten, Kiyonao Ichiki koronelaren "Ichiki" erregimentuko lehenengo taldearen erasoari. Marineak Henderson zelaia defendatzen zuen Lunga perimetroa zaintzen ari ziren. Aireportu hura, abuztuaren 7ko lehorreratzeetan hartu zuten aliatuek. Ichikiren unitatea Guadalcanalera bidali zuten aliatuak uhartetik egozteko eta aireportua berreskuratzera.
Guadalcanalgo aliatuen indarra gutxietsiz (une hartan 11.000 soldadu), Ichikiren unitateak marineen posizioen aurkako buruz buruko erasoa abiatu zuen, Lunga perimetroko Alligator errekaren ekialdean. Ichikiren erasoa atzera bota zuten japoniar galera handiekin. Marineek, argitu orduko, bizirik atera ziren Ichikiren soldaduei eraso egin zieten, eta askoz gehiago hil zuten. 917 soldadutatik, 128 baino ez ziren bizirik atera lehenengo eraso hartan.
Gudu hura, Guadalcanalgo kanpainan japoniarrek egin zituzten hiru eraso orokorren lehendabizikoa izan zen. Tenaruren ostean, japoniarrak aliatuen indarrak uste baino handiagoak zirela konturatu ziren eta soldadu gehiago bidali zuten Henderson zelaia berreskuratzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1414998
* Multimedia: Battle of the Tenaru / Q1414998
# Tōkaidō (errepidea)

Tōkaidō errepidea (東海道) edota "ekialdeko kostaldeko errepidea", Edo Aroan Japoniako bost errepideetako nagusiena zen, eta Kyoto eta Edo (gaur egungo Tokio) hiriak elkarlotzen zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q963514
* Multimedia: Tōkaidō (road) / Q963514
# Sannai-Maruyama arkeologia eremua

Sannai-Maruyama arkeologia eremua (japonieraz: 三内丸山遺跡) , Japoniako Honshu uhartearen iparraldeko muturrean dagoen Aomori hiriko eremu arkeologikoa da.

## Historia
### Aurkikuntza eta izendapena

Jōmon Aroko aztarnak dituen eremu hau 1992an aurkitu zen baseball estadio bat egiteko lanak hasi zirenean, dena dela inguruan hainbat indusketa eginak zituzten 1953 eta 1967 artean.
Sannai-Maruyama arkeologia eremua Arkeologoentzao Jōmon Aroko sedentarismoa ulertu eta ikertzeko oso baliagarria da, izan ere etxe luzeen eta biltegien zimentuak aurkitu baitira. Agertzen ari den informazio andanarengatik Japoniako Eremu Historiko Berezi Nazionala izendatu zuten 2000an.

### Sannai-Maruyamaren historia

Sannai-Maruyama k.a. 3900 urtearen inguruan populatu zen. Lehenengo iritsi zirenak 3-4 metroko diametroko zuloa zuten bizileku zirkularrak egin zituzten. 500 zulotatik gora aurkitu dira. Elikagaiak ere zuloetan sartzen zituzten. Hauek oraindik ez ziren sedentarioak.
K.a. 2900 inguruan biztanleen bizimodua aldatu egin zen. Eraikinak egiten hasi ziren eta sedentarismoa hartu zuten bizimolde. "Etxe luzeak" eraiki zituzten, oinarri obalatudunak. Aurkitu den luzeenak 32 metrotako luzera dauka. Etxe hauek bizitzeko, errezutarako edo asanbladak egiteko erabiltzen ziren.
Eremuko eraikin ezagunena sei zutabe dituen egitura da, k.a. 2600 urte inguruan altxatua. Zutabe bakoitzak metro bateko diametroa du eta zutabeen arteko tartea 4´2 metrotakoa da, eta plataforma bat esuten zutela uste da. Bere tamaina eta egiturak monumentu bat edo talaia bat izan zitekeela iradokitzen du.
Sannai-Maruyamaren okupazioa k.a. 2300 inguruan bukatu zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q911970
* Multimedia: Sannai Maruyama Site / Q911970
# Nankingo sarraskia

Nankingo sarraskia (txineraz: 南京大屠殺; japonieraz: 南京大虐殺; pinyineraz: Nánjīng Dàtúshā), "Nankingo bortxaketa" izenaz ere ezagutua, Japoniako armadak Nanjing hiriaz jabetu eta ondorengo sei asteetan egondako biztanleria txinatarraren sarraskiari deritzo.
Hilketak sei aste iraun zituen, eta 200.000 pertsona baino gehiago hil ziren. Horrez gain, soldadu japoniarrek milaka emakume txinatar bortxatu zituzten. Datu zehatzik ez dagoen arren, bortxaketak 20.000 eta 80.000 bitartean izan zela uste da. Datu hau, Japoniako gerra auzitegiak eman zuen jakitera, eta beharbada, bortxaketa kasuak gehiago izan ziren.

## Sarraskia

Sarraskiari buruzko datu gehienak, hirian garai hartan bizi ziren biztanle europarrei esker eman ziren jakitera, askotan, familiei idatzitako gutunetan. Gutun haietan bortizkeria izugarriak deskribatzen ziren.
Soldatu japoniarrek adin guztietako emakume txinatarrak bortxatu zituzten, haurretatik 80 urtetik gorako emakumeetara. Askotan, bortxaketak, egun argitan burutzen ziren, eta maiz, emakumearen familiakoen aurrean. Soldaduek emakumeak etxez etxe bilatzen zituzten, eta gehienetan, bortxaketa burutu eta gero, emakumea hil egiten zuten, aurretik tortura bortitza praktikatuz, horien artean baginatik sartzen zizkieten objektuak.
Beste emakume batzuk, bortxatzeaz gain, soldaduen sexu beharretarako prostituta bihurtzen zituzten, esklabotza sexualera behartuz. Bestelako lekukotasunek, familiakoen artean behartutako sexu-harremanen berri ematen dute, guraso eta seme-alaben artean. Haurdun zeuden emakumeak bortxatu zituzten, monje budistak sexu-harremanak izatera behartu zituzten, eta gizon txinatarrak hildako gorpuekin sexu-harremanak izatera behartu zituzten.
Bortizkeria, Nanjing hiriaren okupazioaren hasieran gogorren eman bazen ere, ondorengo urteetako Japoniar okupazio osoan zehar eman zen.

## Nanjingo Segurtasun Gunea

John Rabe enpresagizon alemaniarra eta Nanjingen bizi zen europar atzerritar talde bati esker, Nanjingo Segurtasun Gunea ezartzea posible egin zen, hiriko enbaxada eta Nanjingo unibertsitatean. Segurtasun gunean, 200.000 txinatarrek hartu zuten babesa, horrela, japoniarren hilketetatik ihes eginez.

## Zinema

* City of Life and Death (2009)
* The Flowers of War (2011)

## Ikus, gainera

* John Rabe
* Nanjingo Segurtasun Gunea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Sarraskiari buruzko gaztelaniazko bloga.
* Gaiari buruz Berria egunkarian agertutako albistea.
* Datuak: Q192055
* Multimedia: Nanjing Massacre / Q192055
# Gertrudis Gómez de Avellaneda

Gertrudis Gómez de Avellaneda y Arteaga (Puerto Principe, gaur egun Camaguey, Kuba, 1814ko martxoaren 23a - Sevilla, Espainia, 1873ko otsailaren 1a) espainiar idazlea izan zen.

## Biografia

1836an, Espainiara joan zen, eta hango literatura-mugimenduan murgildu zen.
Eleberriak (Sab, Espatolino eta Guatimozín), antzezlanak (Alfonso Munio, Saul eta Baltasar) eta poemak idatzi zituen. Poesian, klasizismoa alde batera utzi, eta erromantizismoaren ezaugarriak hartu zituen; neurri luzeak hobetsi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283353
* Multimedia: Gertrudis Gómez de Avellaneda / Q283353
# José Salis

José Salis Kamino (Santoña, 1863ko abenduaren 1a - Irun, 1927ko abenduaren 30a) kantabriar-[gipuzkoa]]r pintorea izan zen, Dolores Salís margolari eta eskultorearen aita eta Jaime Rodríguez Salís irundar kultura gizon, artezale eta arkeologoaren aitona.

## Bizitza

José Salis Kamino Santoñan jaio zen 1863ko abenduaren 1ean, aita frantsesa eta ama irundarra zituela. Zazpi urte zituelarik, umezurtz geratu zen eta familia Irungo Beraun etxera joan zen bizitzera.
Madrilgo San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian, Bruselan eta Erroman egin zituen pinturako ikasketak. Parisa joan zen 1889. urtean, eta erabat txunditua gelditu zen han pintura inpresionistarekin. Tunisia, Aljeria eta Ingalaterran ibili ondoren, Madril eta Parisen izan zen 1895. urteaz geroztik egindako erakusketa garrantzitsuenetan, lagun zituen Joaquín Sorolla eta Darío Regoyos pintoreekin batera.
Paisaia bikainak margotzen zituen; inpresionistena baino areago, Camille Corot marrazkilari frantsesaren jarraitzaile zen. Gaspar Montes Iturrioz irundar pintorearen maisua izan zen, bestalde. Lan nagusiak hauek ditu: Paisaje, En alta mar, Costa cantábrica, Aldea vascongada, Mar de playa, Mar de costa, Canal de la Mancha, Valle de Arratia eta Biarritz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Arozamena Ayala, Ainhoa. Salís Camino, José. Auñamendi Entziklopedia [on line], aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2025-1-11).

## Ikus, gainera

* Bidasoan gora liburua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260876
* Multimedia: José Salís Camino / Q12260876
# Rogelia León

Rogelia León Nieto (Granada, 1828ko irailaren 16a – ibidem, 1870eko maiatzaren 16a) espainiar erromantizismoko idazlea izan zen, poemak, ipuinak, antzezlanak eta saiakerak idatzi zituena.

## Bizitza

Familia noble batetik zetorren eta hezkuntza ona jaso zuen. Granadako Santa Cruz ikastetxera eta Granadako Lizeoan ematen ziren literatura klaseetara joaten zen. Klase horiek poesia idaztera bultzatu zuten.
Lehen poeia lanak Granadako El Capricho aldizkarian argitaratu zituen. El Eco de Occidente, El Álbum Granadino, La Alhambra, El Liceo Granadino, El Bético, El Liceo de Granada, El Jueves, El Protector del Bello Sexo, La Mujer, El Fénix, La Aurora de la Vida, La Mujer Cristiana, El Museo Literario, El Álbum de las Familias eta beste aldizkarietan ere kolaboratu zuen. Faustina Sáez de Melgarren La Violetaren egile nagusietakoa izan zen.
1857an Autos de la Alhambra poesia bilduma kaleratu zuen. Poema bateko ni lirikoa Safo da, gizonek talenturik gabeko emakume ederrenganako erakusten duten zaletasunaz kexatzen dena.
Granadako Lizeoko irakasle, Malagako Zientzia, Literatura eta Arte Zirkuluko kide eta Madrilgo Zientzia eta Literatura Akademiako merezimenduko kide izan zen.
Gertrudis Gómez de Avellaneda, Concepción Arenal eta Antonia Díaz Fernández de Lamarque bezala, esklabotzaren abolizioaren aldekoa zen eta gai hori hainbat lanetan jorratu zuen. Besteak beste, Canción del esclavo poema argitaratu zuen La Violeta aldizkarian, eta beste bat, Gabriel de la Concepción Valdés poeta kubatarrari eskainia, Auras de la Alhambra aldizkarian.

## Lan hautatuak
### Poesia

* Autos de la Alhambra (1857)

### Antzezlanak

* Fanni la escocesa (1857)

### Ipuinak

* El niño y el perro (La Aurora de la Vida, 1861)
* Una pobre niña y la caridad cristiana (La Violeta, 1862)
* La manijera de barro (La Violeta, 1864)
* La Casa de Castril (1865)

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Ovilo y Otero, Manuel. (1858). Manual de biografía y de bibliografía de los escritores españoles del siglo XIX. I París: Librería de Rosa y Boutet, 35 or. (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) De Casto y Egas, Ana. «León Nieto, Rogelia» Diccionario de autores granadinos (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) «La escritora Rogelia León y su poesía Ella y él. Por Virginia Seguí» Mujer, Arte y Literatura 2012-12-16 (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) León, Rogelia. (1857). Auras de la Alhambra. Impr. y Libr. de José Maria Zamora (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Simón Palmer, Carmen. «Rogelia León» Real Academia de la Historia (Noiz kontsultatua: 2025-01-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18987065