OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Patricia Gualinga

Patricia Gualinga Montalvo (Sarayaku, Ekuador, 1969ko irailaren 21a) kichwa etniako indigenen eskubideen eta giza eskubideen defendatzailea da. Sarayaku Ekuadorreko Amazoniako eskualdea da.

## Aktibismoa

Sarayakuko Kichwa First People enpresako Nazioarteko Harremanetarako zuzendaria da Gualinga. Paper garrantzitsua jokatu du indigenen eskubideen aldeko borrokan. Ingurumen proiektu askoren bozeramailea da Gualinga.
Herriko emakume taldea zuzendu zuen sei urtez. Komunitatean emakumeen antolaketa indartzeko ere lan egin zuen; Tailerrak antolatu zituen komunitatearen alde hitz egiten ikasteko, hedabideei erantzuteko eta industria eta gobernuen argudioei erantzuteko eta tailerretara joaten ziren emakumeentzako haurtzaindegiak ere antolatu zituen.
2018an, COP23ko Klima Aldaketaren Goi Bilerara batu zen, Galingak Alemanian dauden komunitate amazonikoei buruz hitz egiteko aukera izan zuen, haien loturak eta zergatia zabalduz.
Sarayaku komunitateko Kichwa herria babesteko lan egiten du Gualingak, Txinako enpresek euren lurretan petrolioa ateratzeko egiten dituzten proiektuetatik eratortzen diren giza eskubideen urraketetatik babesteko.
Indigenek zuzendutako 'Kawsak Sacha' edo 'Oihan bizia' proposamenaren bozeramailea da, eta Ekuadorreko Amazoniaren legezko babesa eskatzen du.

## Giza Eskubideen Gorte Interamerikarra

2012an, Gualinga Giza Eskubideen Gorte Interamerikarrean (IDH Gortea) aurkeztutako kasu bateko ordezkarietako bat izan zen. Komunitateak irabazi zuen kasu hori. Ekuadorreko gobernua erruduntzat jo zuten, komunitateari galdetu gabe, petrolio-esploraziorako eta Sarayakuko lurren militarizazioa baimentzean egindako eskubideen urraketengatik.

## Mehatxuak

2018ko urtarrilaren 5ean, pertsona ezezagun baten erasoa jasan zuen. Haren etxeari harriak bota, leihoak apurtu eta heriotza mehatxuak oihukatu zituen ezezagunak.

## Ikus, gainera

* Nina Gualinga
* Helena Gualinga
* Israel Viteri Gualinga

## Erreferentziak

* 1 2 «PATRICIA GUALINGA ATTACKED, RECEIVED DEATH THREATS» Front Line Defenders.
* 1 2 3 URGENT ACTION: ATTACK AGAINST INDIGENOUS DEFENDER. .
* ↑ Patricia Gualinga. .
* 1 2 Women Speak: Patricia Gualinga Montalvo is Leading the Fight for Climate Justice in Ecuador - Ms. Magazine Blog. 3 de noviembre de 2017.
* ↑ Ecuador: Sarayaku leader Patricia Gualinga defends territory despite threats. 19 de marzo de 2018.
* ↑ PATRICIA GUALINGA. .
* ↑ Gualinga, Patricia. «Why I March: We Need to Leave The Oil in The Ground!» Huffington Post.
* ↑ International, Amnesty. (25 de julio de 2013). «Children of the Jaguar» YouTube.
* ↑ Gualinga, Patricia. «Patricia Gualinga Biography» Amazon Watch.

## Kanpo estekak

* Facebook: Patricia Gualinga Montalvo
* Twitter: Patricia gualinga (@pumahuarmi)
* Tegantai, albiste agentzia ekologista: (Audioa) Patricia Gualingak erantzun du erasoaren aurrean. Quiton, 2018ko urtarrilaren 8an
* Datuak: Q60768187
* Multimedia: Patricia Gualinga / Q60768187
# Otto Bahr Halvorsen

Otto Bahr Halvorsen Kristiania, 1878ko maiatzaren 28a – ibidem, 1923ko maiatzaren 23a) norvegiar abokatu eta politikaria izan zen, Norvegiako lehen ministroa 1920tik 1921era eta 1923ko martxotik hil zen arte.
Kristianiako Katedraleko Eskolan hezi zen eta zuzenbidea ikasi zuen Kristianiako Unibertsitatean, 1890. urtean graduatuz. 1904an abokatu bulego bat ireki zuen hiriburuan.
1912an Stortingeko kide aukeratu zuten Alderdi Kontserbadorearen hautagaitzan. 1920an lehen ministro eta Justizia ministro hautatu zuten eta hurrengo urtean ordezkatu zuten. 1923ko martxoan bigarren aldiz hartu zuen kargua, baina larriki gaixotu eta bi hilabete geroago minbiziak jota hil zen.
* Datuak: Q742596
* Multimedia: Otto Bahr Halvorsen / Q742596
# Lineide Mosca

Lineide do Lago Salvador Mosca (Belo Horizonte, 1941eko uztailaren 4a – São Paulo, 2021eko apirilaren 3a) brasildar hizkuntzalari eta irakaslea izan zen, erretorika eta argumentazio ikerketetan aditua.

## Ibilbidea

São Pauloko Unibertsitateko Hizkuntza Klasiko eta Modernoen Saileko irakaslea, Brasilgo Erretorika Elkarteko ohorezko kidea, Erretorikaren Historiaren Nazioarteko Elkarteko, Iberoamerikako Erretorika Erakundeko eta Latinoamerikako Erretorika Elkarteko kidea izan zen. 2012az geroztik, unibertsitateko irakasle titular bihurtu zen. 1994an sortutako Erretorika eta Argumentazioa Ikerketa Taldea (Gerar) zuzendu zuen São Pauloko Unibertsitateko Filosofia, Hizkuntza eta Giza Zientzien Fakultatean.
2021eko apirilaren 3an hil zen São Paulon, 79 urte zituela, COVID-19 gaixotasunarekin lotutako konplikazioengatik.

## Lanak
### Liburuak

* Retóricas de ontem e de hoje (editore gisa, 2004)
* Discurso, argumentação e produção de sentido (editore gisa, 2006)

### Artikuluak eta liburu-kapituluak

* Subjetividade e formação de opinião na mídia impressa (2002)
* Velhas e novas retóricas: convergências e desdobramentos (2004)
* A teoria perelmaniana e a questão da afetividade (2004)
* A atualidade da Retórica e seus estudos: encontros e desencontros (2005)
* O espaço tensivo da controvérsia: uma abordagem discursivo-argumentativa (2007)
* A importância da Nova Retórica para a compreensão de textos opinativos (Rui Alexandre Gráciorekin batera, 2016)

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) Pistori, Maria Helena Cruz; Azevedo, Isabel Cristina Michelan; Piris, Eduardo Lopes. «Lineide Salvador Mosca: Trajetória acadêmica e contribuições para o campo da retórica e argumentação» Revista Eletrônica de Estudos Integrados em Discurso e Argumentação 2021-04-30 ISSN 2237-6984. (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ (Portugesez) Olímpio-Ferreira, Moisés. (2020). «Entrevista com a professora doutora Lineide do Lago Salvador Mosca» Metalinguagens 7 (1): 12-28. (Noiz kontsultatua: 2021-12-03).
* ↑ (Portugesez) «Nota de Pesar: Lineide Mosca» Associação Brasileira de Linguística 2021-04-05 (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).
* ↑ (Portugesez) «USP lamenta a perda de seis docentes» ADUSP 2021-04-07 (Noiz kontsultatua: 2025-02-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110111525
# Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa

Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa mundu mailan jokatzen den ziklo-kros lehiaketa garrantzitsuena da.
Egun bakarreko proba honetan munduko onenak munduko onenaren titulua eskuratzeko lehiatzen dira. Proba honen irabazleak ortzadarraren koloreak eramango ditu hurrengo urteko denboraldi osoan.

## Historia

Munduko Txapelketetako lehenengo ekitaldia 1950 urtean izan zen, Parisen, eta Jean Robic Frantziarrak irabazi zuen. Lasterketa Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasunak antolatzen du, eta herrialde bakoitzeko zortzi txirrindularik parte hartu dezakete. Lasterketa hau normalean ziklo-kroseko denboraldi amaieran izaten da, urtarrileko azken aste-bukaeran edo otsaileko lehenengoan.
Euskaldunek ez dute podiumera igotzerik lortu. Izan duten posturik onenak hauexek dira: laugarrena Anton Barrutia (1960) eta bosgarrena, Amelio Mendijur (1965) eta José María Basualdo (1972).

## Gizonezkoak
### Garaipenak

| Txirrindularia | Garaipenak | Urteak |
| Erik De Vlaeminck | 7 | 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973 |
| Mathieu van der Poel | 7 | 2015, 2019, 2020, 2021, 2023, 2024, 2025 |
| André Dufraisse | 5 | 1954, 1955, 1956, 1957, 1958 |
| Albert Zweifel | 5 | 1976, 1977, 1978, 1979, 1986 |
| Renato Longo | 4 | 1962, 1964, 1965, 1967 |
| Roger Rondeaux | 3 | 1951, 1952, 1953 |
| Rolf Wolfshohl | 3 | 1960, 1961, 1963 |
| Roland Liboton | 3 | 1982, 1983, 1984 |
| Mario De Clercq | 3 | 1998, 1999, 2002 |
| Erwin Vervecken | 3 | 2001, 2006, 2007 |
| Zdeněk Štybar | 3 | 2010, 2011, 2014 |
| Wout van Aert | 3 | 2016, 2017, 2018 |
| Herrialdeak | | | | Guztira |
| Belgika | 30 | 25 | 24 | 79 |
| Herbehereak | 12 | 12 | 9 | 33 |
| Frantzia | 10 | 8 | 16 | 34 |
| Suitza | 7 | 13 | 11 | 31 |
| Alemania | 6 | 7 | 6 | 19 |
| Italia | 6 | 4 | 7 | 17 |
| Txekiar Errepublika | 3 | 4 | 0 | 7 |
| Erresuma Batua | 1 | 0 | 0 | 1 |

## Emakumezkoak
### Garaipenak

| Txirrindularia | Garaipenak | Urteak |
| Marianne Vos | 8 | 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2022 |
| Hanka Kupfernagel | 4 | 2000, 2001, 2005, 2008 |
| Sanne Cant | 3 | 2017, 2018, 2019 |
| Fem van Empel | 3 | 2023, 2024, 2025 |
| Laurence Leboucher | 2 | 2002, 2004 |
| Daphny van den Brand | 1 | 2003 |
| Maryline Salvetat | 1 | 2007 |
| Pauline Ferrand-Prévo | 1 | 2015 |
| Thalita de Jong | 1 | 2016 |
| Ceylin Alvarado | 1 | 2020 |
| Lucinda Brand | 1 | 2021 |
| Herrialdeak | | | | Guztira |
| Herbehereak | 15 | 12 | 14 | 40 |
| Alemania | 4 | 6 | 1 | 11 |
| Frantzia | 4 | 2 | 4 | 10 |
| Belgika | 3 | 1 | 2 | 6 |
| AEB | 0 | 4 | 1 | 5 |
| Erresuma Batua | 0 | 1 | 1 | 2 |
| Italia | 0 | 0 | 1 | 1 |

## Ikus, gainera

* Europako Ziklo-kros Txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1147475
* Multimedia: UCI Cyclo-cross World Championships / Q1147475
# Sudare

Sudare (japonieraz: 簾, hiragana すだれ) pantailak edo pertsianak dira. Misu ere deituak dira.
misu.
sudare-ak egur apaingarriz, banbuz edo sokaz, hari koloreztatuz edo bestelako material erresistentez jositako zurezko tabillez eginak dira. Sudare-ak alde batera biribilkatu edo tolestu daitezke.
Japoniako etxe askotan erabiltzen dira, eraikinetako barandak eta irekidurak argiaren, euriaren eta intsektuen aurka babesteko. Sudare-ak udaberrian desbiribilkatzen dira, eta udazkenean biribilkatzen.
Haien egitura arinek brisa igarotzen uzten dute, eta hori lagungarria da Japoniako uda beroetan. "Sudare" egiteko materialak aurkitzeko errazak direnez, kostu baxuan fabrikatu daitezke. "Sudare" modernoak, oro har, Txinan egiten dira.
Jauregi eta landetxeetarako sudare landuenak egiteko, kalitate handiko banbua, zeta eta urrezko hariz egindako brodatuak erabiltzen dira. Batzuek, barrutiaren barrualdetik ikusten den aldean margoak dituzte. Txinako "sudare" batzuek kanpotik ikusten den aldean ere ikur margotuak dituzte.
Sudareek maizterrak babesten dituzte eguralditik ez ezik, ezezagunen begietatik ere. "Sudare-ak" maiz agertzen dira " The Tale of Genji " (jp: Genji monogatari ).
Heian aldian, emagalduak pertsiana baten atzean ezkutatzen ziren beren hurbileko familiakoak ez ziren gizonekin hitz egiten zutenean; horrela, solaskidea ikus zezaketen, inork ikusi gabe, gizonek distantzia jakin batera egon behar baitzuten. Gizonak hurbil zitezkeen gortesauen baimenarekin, hauek batzuetan pertsianak igotzen baitzituzten. Bisita haietan, gizonen mugimendu ustekabeko guztiak etiketaren eta ohituren ez-betetze larritzat hartzen ziren, eta damen apaltasun eta garbitasunaren aurkako mehatxutzat.
Audientzia inperialetan ere erabili ziren sudareak. enperadoreari zuzenean begiratzea debekatuta zegoenez, tronuaren ganberako pertsiana baten atzean eseri zitekeen, bere oinak bakarrik erakutsiz. Ohitura hori botere inperiala gutxitu zenean amaitu zen.
Sudareen ekoizpena gainbehera etorri zen modernitatearekin batera, eta artisautza tradizional bihurtu zen. Hala ere, "sudareak" hainbat enpresak saldu eta esportatzen dituzte.

## Oharrak

Kawachinaganoko Amano-cho museoan, Osakan, sudareen historiako legatuak daude ikusgai. Horiek manufakturatzeko erremintak eta makinak, baita beste herrialde batzuetako "sudareak" ere.

## Kanpo estekak

* Sudare Museoa (japonieraz)
* Sudareko irudiak
* Sudare Co. (japonieraz)
* Datuak: Q1456160
* Multimedia: Sudare / Q1456160
# Apolo asteroideak

Apolo asteroideak Lurretik hurbileko asteroide talde bat dira, euren izena 1862 Apollo asteroideagatik jasotzen dutenak, talde honetako aurkitutako lehen asteroidea izan zena. Karl Wilhelm Reinmuthek aurkitu zuen. Erdiardatz nagusia, Lurretik eguzkirako distantzia baino handiagoa dute (unitate astronomiko bat baino gehiagokoa), eta euren perihelioaren distantzia eguzkitik 1,017 unitate astronomiko baino gutxiagora dago.
Apolo asteroideen taldeko asteroiderik handiena 1866 Sysiphus da, 10 kilometroko diametroa duena.
Hona hemen zerrenda osoa:

## Kanpo estekak

Lurretik gertuko objektuak :
LGO MotakOrbitaren araberaAtira asteroideak • Aton asteroideak • Apolo asteroideak • Amor asteroideakAsteroide orbitakideakTroiarrak (Lurrarenak) • Ferra libratzaileak • Kuasisateliteak • Behin-behineko sateliteakEgoeraren araberaAsteroideak • Kometak • Meteoroideak • Objektu Bereziki Arriskutsuak • Meteoritoak • Lur-harramazkatzaileak • Ozar-izarrak • Bolidoak • Talka gertakariaArriskuaEskalak eta orrialdeakPalermo eskala • Turin eskala • Arrisku Taula ZaintzaileaAtzemateaNEOWISE • LINEAR • ATLAS proiektua • LONEOS • NEAT • Pan-STARRS • Spacewatch • WISEBabesaSpaceguard • Asteroideen talkak saihesteko moduak • Asteroide laser ablazioa • Trakzio grabitazionala • Ioi-sorta artzaina • Hurreratze hurbilaEsplorazioaZundakDawn • Deep Impact • AIDA • Halley Armada • Hayabusa • Hayabusa2 • NEAR Shoemaker • NEA Scout • New Horizons • OSIRIS-REx • PROCYON • Rosetta (Philae) • StardustProiektuakPlanetary Resources • Asteroide meatzaritza • Espazio ontzi meatzaria :
* Datuak: Q207391
# Txamorro (hizkuntza)

    Artikulu hau hizkuntzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txamorro».
Txamorroa (txamorroz: Finuʼ Chamorro) austronesiar hizkuntza bat da, Marianetan hitz egiten dena (uharte horietan, koofiziala da ingelesarekin batera).
Marianak 1521tik 1898ra Espainiako Erresumaren menpe egon ziren eta, ondorioz, gaztelaniaren eragin handia du. Esaterako, txamorroaren alfabetoan ñ hizkia erabiltzen da. Lexikoan gaztelaniaren eragina oso nabarmena da, baina gramatika austronesiarra da oinarrian. 1898az geroztik, Marianak Ameriketako Estatu Batuenak dira; hala, bada, ingelesak gero eta eragin handiagoa du txamorroan.
Hiztun kopurua gero eta txikiagoa da. Ingelesaren eraginez, txamorro gazteak beren hizkuntza baztertzen ari dira. Gaur egun 50.000 hiztun inguru dira. Uharte horietatik Estatu Batuetara joandako askok txamorroa erabiltzen dute oraindik.

## Ezaugarriak

Hizkuntza aglutinatzailea da: hitz erroek hizki asko jaso ditzakete, horrela haien esanahiak eta funtzioak aldatuz. Esaterako, In manmasanganenñaihon gui («hitz egin genion denbora pixka batean») elementu hauek ditu:
* man- (plurala)
* -ma- (intentsifikatzailea)
* sangan (aditza)
* -i- (nori)
* ñaihon (denbora pixka bat)
Hizkuntza honek ezaugarri mistoak ditu: espainieratik soinu batzuk eta hitz asko (% 50) hartu ditu, eta Mikronesiako hizkuntzen elementu asko ere baditu.

## Alfabetoa

Txamorroaren alfabetoak letra hauek ditu: ʔ (herskari glotistzarra), A, Å, B, Ch, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, Ñ, Ng, O, P, R, S, T, U, Y.
Letra horien soinu korrespondentziak ez dira beti gaztelaniazkoak. Y /dz/ ahoskatzen da. N eta Ñ ez dira bereizten. CH digrafoa /ts/ ahoskatzen da. Hizkuntza idatziko A eta Å ez dira ondo bereizten.

## Adibideak
### Eguneroko esaldiak

| Håfa Adai | Kaixo |
| Buenas | Egun on |
| Håfa tatatmanu hao? | Nola zaude? |
| Håyi na'ån-mu? | Zein da zure izena? |
| Si Juan yo' | Ni Jon naiz |
| Ñålang yo' | Gose naiz |
| Amigo | Adiskide |
| adiós | Agur |
| Buenas días | Egun on |
| Maolek na Ha'åni | Egun on |
| Maolek na Talo'åni | Arratsalde on |
| Buenas Tåtdes | Arratsalde on |
| Maolek na Puenge | Gabon |
| Buenas Noches | Gabon |
| Håfa adai | Kaixo |
| Asta agupa' | Bihar arte |
| si Yu'us ma'åse' | Eskerrik asko |
| Buen probecho, Tåya' Guaha | Ez horregatik |
| Hu Guaiya Hao | Maite zaitut |

### Zenbakiak, txamorroz

    Unu, dos, tres, kuatro, sinko, sais, siette, ocho, nuebi, dies,
    onse, dose, trese, katotse, kinse, diesisáis, diesisiette, diesiocho, disinuebi,
    beinti (benti), treinta (trenta), kuarenta, sinkuenta, sisenta, sitenta, ochenta, nobenta,
    Sien, dos sientos, tres sientos... kinientos, sais sientos... nobesientos (nuebe sientos),
    Mit, dos mit, tres mit...
    Un miyón, dos miyón, tres miyón...

## Ikus, gainera

* Espainiar kreolerak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chamorro hizkuntza Ethnologuen.
* Datuak: Q33262
* Multimedia: Chamorro language / Q33262
# Txirta

    Artikulu hau hegaztiari buruzkoa da; landarea gaitzat duena beste hau da: «Zalke»
Txirta Motazilidoen familiako anthus generoko hainbat txoriren izena. Gurita izenaz ere ezagutzen dira. 14–19 cm luze izan daitezke. Itxuraz buztanikararen antzekoak izaten dira, gorputz luzaran lirainekoak. Mokoa, kono itxurako zorrotza izaten dute. Oso isats luzea dute. Kolorez arre edo marroiak dira, baina sabelaldea zurixka edo kolore argitakoa izaten dute. Intsektuak jaten dituzte, batez ere, baina haziak, harrak, eta arrain txikiak ere bai mota batzuek. Europan, Asiako ipar-mendebalean eta Ipar Ameriketan bizi dira. Txirta motarik ezagunenak hauek dira: negu-txirta (Anthus pratensis), 16 cm luze dena eta bizkarraldean lur kolorea duena, eta itsas txirta (Anthus spinoletta), 16 cm luze dena eta bizkarraldea gris-arre berdexka duena.

## Espezieak

* Anthus hodgsoni
* Anthus leucophrys
* Anthus chloris
* Anthus cervinus
* Anthus similis
* Anthus longicaudatus
* Anthus pallidiventris
* Anthus furcatus
* Anthus brachyurus
* Anthus latistriatus
* Anthus cinnamomeus
* Anthus hoeschi
* Anthus antarcticus
* Anthus australis
* Anthus caffer
* Anthus correndera
* Anthus rubescens
* Anthus berthelotii
* Anthus godlewskii
* Anthus hellmayri
* Anthus pseudosimilis
* Anthus gustavi
* Anthus melindae
* Anthus gutturalis
* Anthus novaeseelandiae
* Anthus richardi
* Anthus sokokensis
* Anthus spragueii
* Anthus lineiventris
* Anthus trivialis
* Anthus nilghiriensis
* Anthus crenatus
* Tmetothylacus tenellus
* Anthus chacoensis
* Anthus bogotensis
* Anthus vaalensis
* Anthus pratensis
* Anthus nyassae
* Anthus lutescens
* Anthus petrosus
* Anthus sylvanus
* Anthus nattereri
* Anthus roseatus
* Anthus campestris
* Anthus rufulus
* Anthus spinoletta
Richard txirta (Anthus australis) egun Anthus novaeseelandiaeren azpiespezie bat besterik ez da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-10-28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193807
* Multimedia: Anthus / Q193807
* Espezieak: Anthus
# Anas

    Artikulu hau generoari buruzkoa da; Israelgo apaiz nagusia gaitzat duena beste hau da: «Anas (Biblia)»
Anas hegazti anatidoen genero bat da. ITISek 42 espezie dituena dioen arren, IUCNek 46 onartzen ditu.

## Espeziea

* Anas acuta
* Anas americana
* Anas aucklandica
* Anas bahamensis
* Anas bernieri
* Anas capensis
* Anas carolinensis
* Anas castanea
* Anas chlorotis
* Anas clypeata
* Anas crecca
* Anas cyanoptera
* Anas diazi
* Anas discors
* Anas eatoni
* Anas erythrorhyncha
* Anas falcata
* Anas flavirostris
* Anas formosa
* Anas fulvigula
* Anas georgica
* Anas gibberifrons
* Anas gracilis
* Anas hottentota
* Anas laysanensis
* Anas luzonica
* Anas melleri
* Anas nesiotis
* Anas penelope
* Anas platalea
* Anas platyrhynchos
* Anas poecilorhyncha
* Anas puna
* Anas querquedula
* Anas rhynchotis
* Anas rubripes
* Anas sibilatrix
* Anas smithii
* Anas sparsa
* Anas strepera
* Anas superciliosa
* Anas undulata
* Anas versicolor
* Anas wyvilliana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214264
* Multimedia: Anas / Q214264
* Espezieak: Anas
# Bubo

Bubo Strigidae familiako hontzen generoa da. Hegazti harrapari hauek Amerikan eta Eurasian bizi dira.

## Espezieak

* Bubo africanus
* Bubo ascalaphus
* Bubo bengalensis
* Bubo blakistoni
* Bubo bubo
* Bubo capensis
* Bubo cinerascens
* Bubo coromandus
* Bubo scandiacus
* Bubo shelleyi
* Bubo sumatranus
* Bubo lacteus
* Bubo leucostictus
* Bubo nipalensis
* Bubo philippensis
* Bubo poensis
* Bubo virginianus
* Bubo vosseleri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214293
* Multimedia: Bubo / Q214293
* Espezieak: Bubo
# Aythya

Aythya Anatidae familiako generoa da. Hamabi murgilari espezie ditu barnean (tartean izen arrunta murgilari duten guztiak, murgilari urrebegi izan ezik).

## Espeziea

* Aythya affinis - murgilari txiki
* Aythya americana - murgilari burugorri
* Aythya australis
* Aythya baeri
* Aythya collaris - murgilari lepokodun
* Aythya ferina - murgilari arrunt
* Aythya fuligula - murgilari mottodun
* Aythya innotata
* Aythya marila - murgilari handi
* Aythya novaeseelandiae
* Aythya nyroca - murgilari arre
* Aythya valisineria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214300
* Multimedia: Aythya / Q214300
* Espezieak: Aythya
# Anabazenops

Anabazenops Furnariidae familiaren barruan sailkatzen den hegazti genero bat da.

## Espezieak

* Anabazenops dorsalis, lehenago Automolusen barruan.
* Anabazenops fuscus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623522
* Multimedia: Anabazenops / Q623522
* Espezieak: Anabazenops
# Sorbeltz

Sorbeltz (Apus) Apodidae familiako genero baten izen arrunta da. Mundu osoan bizi da.

## Espezieak

Generoak, egun, hainbat espezie eta azpiespezie ditu:
* Apus alexandri
* Apus apus - sorbeltz arrunt
** Apus apus apus
** Apus apus pekinensis
* Apus unicolor - sorbeltz unikolore
* Apus niansae
** Apus niansae niansae
** Apus niansae somalicus
* Apus pallidus - sorbeltz arre
** Apus pallidus brehmorum
** Apus pallidus illyricus
** Apus pallidus pallidus
* Apus barbatus
** Apus barbatus balstoni
** Apus barbatus barbatus
** Apus barbatus glanvillei
** Apus barbatus hollidayi
** Apus barbatus mayottensis
** Apus barbatus oreobates
** Apus barbatus roehli
** Apus barbatus serlei
** Apus barbatus sladeniae
* Apus berliozi
** Apus berliozi bensoni
** Apus berliozi berliozi
* Apus bradfieldi
** Apus bradfieldi bradfieldi
** Apus bradfieldi deserticola
* Apus pacificus
** Apus pacificus cooki
** Apus pacificus kanoi
** Apus pacificus leuconyx
** Apus pacificus pacificus
* Apus acuticauda
* Apus affinis - sorbeltz txiki
** Apus affinis aerobates
** Apus affinis affinis
** Apus affinis bannermani
** Apus affinis galilejensis
** Apus affinis singalensis
** Apus affinis theresae
* Apus nipalensis
** Apus nipalensis furcatus
** Apus nipalensis kuntzi
** Apus nipalensis nipalensis
** Apus nipalensis subfurcatus
* Apus horus
** Apus horus fuscobrunneus
** Apus horus horus
* Apus caffer
* Apus batesi
Iraungitako espezieak:
* Apus gaillardi
* Apus wetmorei
* Apus baranensis
Malkar-sorbeltz, lehen apus melba zela, egun Tachymarptis melba da.

## Erreferentziak

* ↑ Clements, J. F.. (2007). The Clements Checklist of Birds of the World. (6. argitaraldia) Cornell University Press.

## Ikus, gainera

* Bidasoan gora liburua

## Kanpo estekak

* Enarak proiektua, Aranzadi
* Datuak: Q310465
* Multimedia: Apus / Q310465
* Espezieak: Apus
# Artamus

Artamus hegazti genero bat da. Artamidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Artamus cinereus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus cyanopterus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus fuscus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus insignis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus leucorhynchus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus leucoryn | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus leucorynchus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus maximus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus melanops | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus mentalis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus minor | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus monachus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus personatus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus superciliosus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Artamus venustus | daturik gabe |