OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Xorroxin ur-jauzia

Xorroxin ur-jauzia Nafarroa Garaiko ur-jauzia da, Erratzuko (Baztan) Gorostapalo auzoan dagoena, Iñarbegi errekaren ibilbidean; erreka hau Baztan edo Bidaso ibaiaren iturburuetako bat da. 25 metroko jauzia du.

## Bertara nola iritsi

Ibilbidearen hasiera Erratzu herrian bertan hasten da. Handik Gorostapalo auzora daraman herri-bide estua hartzen delarik. Justu Gorostapalo auzoaren sarreran dagoen baselizan ezkerraldean beherantz doan bidea hartu behar da, honek Iñarbegi erreka gurutzatzen du. Handik pixkanaka-pixkanaka ehunka urte dituzten gaztainondoz beteriko haitzarte batean barneratuko gaitu.
Behin erreka berriz ere zeharkatu ondoren, ezkerretara bide batek erreka zeharkatu behar dugun pasartera emango gaitu (adi ibili:harri bustietan labaindu gabe), honela goroldio, liken eta iratzeen artean hezetasun iraunkorrak eta ur-jauziaren soinuak berak bertaratzen ari garela ohartaraziko gaitu.
Itzulera Iñarbilgo zubira arte bide berberetik egingo da. Iñarbil auzotik Erratzura itzuliko gara. 2014ko uholdeak kalte handia egin zion bide horri, baina Erratzuarrek auzolanean bidea berreskuratu dute Zabaletan, erreka ondotik denbora guzian, xenda estu batetik eta hainbat zubi gurutzatuz.

## Bitxikeriak

* Xorroxin Irratiak bere izena urjauzi honetatik hartzen du.

## Kondairak eta mitologia

* Kondairak dioenez, Mari jainkosa (Autza mendiko kobazulo batean bizi zena), bere lagun Herensuge edo Sugaar (suge ar itxura zuena), eta laminak hainbatetan misterioski agertu eta desagertzen ziren paraje hauetan.
* Xorroxin ur-jauziaren azpiko putzuak ‘Lamiputzu’ izena du, eta kondairak dio laminek han altxor bat ezkutatzen zutela. Mitologiako lamina horien itxura neska batena zen, baina hankarik gabe, horien ordez arrain-isatsa zuten edo auntz-, ahate- edo oilo-hankak. Urre-koloreko orraziekin aritzen ziren adatsa lisatzen.
** Herensugea
** Lamina baten eskultura, Arrasaten

## Erreferentziak

* ↑ «Xorroxin Ur Jauzia. Erratzu. Ibilbide berria.» Wikiloc - Rutas del Mundo (Noiz kontsultatua: 2019-04-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cascada de Xorroxin, Erratzu, Baztán :: Turismo en Navarra» turismo.navarra.com (Noiz kontsultatua: 2019-04-19).

## Ikus, gainera

* Aitzondoko ur-jauzia (Gipuzkoa)
* Bisusta ur-jauzia (Nafarroa)
* Delikako ur-jauzia (Araba)
* Goiuriko ur-jauzia (Araba)
* Putzubeltz ur-jauzia (Nafarroa)
* Bidasoan gora liburua

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Xorroxingo ur-jauzia, Nafarroako Turismo Bulegoaren webgunean ikusgai.
* Erratzu herritik Xorroxin ur-jauzira igotzeko ibilbidea. 200 argazki.
* Datuak: Q12269094
# Šiauliai

Šiauliai Lituaniako laugarren hiririk nagusia, 133.900 biztanle dituena. Izen bereko konderriaren hiriburua, iparraldeko Lituaniako de factozko hiriburua ere bada.

## Izenak

Šiauliai lituanierazko izen ofiziala da, baina beste hizkuntzatan hainbat izen ditu: samogitieraz: Šiaulē, letonieraz Saule (historiko) eta Šauļi (modernoa), alemanez: Schaulen, polonieraz: Szawle, errusieraz: Шавли (Shavli - historiko) eta Шяуля́й (Shyaulyai - modernoa), yiddishez: שאַװל (Shavel).

## Alkateak

* 1990–1991 – Kazimieras Šavinis
* 1991–1995 – Arvydas Salda
* 1995 - 1997 – Alfredas Lankauskas
* 2000 – Vida Stasiūnaitė
* 2002-2003 – Vaclovas Volkovas
* 2003–2007 – Vytautas Juškus
* 2007–2011 – Genadijus Mikšys
* 2011–egun – Justinas Sartauskas

## Herri eta hiri senidetuak

Šiauliaik honako herri senidetuak ditu:
* Khmelnytskyi (Ukraina)
* Częstochowa (Polonia)
* Omaha (AEB)
* Baranovitxi (BLR)
* Fredericia (Danimarka)
* Jelgava (LAT)
* Kaliningrado (Errusia)
* Kristianstad (Suedia)
* Pärnu (Estonia)
* Etten-Leur (Herbehereak)
* Teterow (Alemania)
* Plauen (Alemania)

## Šiauliaitar ezagunak

* Šarūnas Bartas, zinema zuzendaria
* Veniamin Kagan, matematikaria
* Robertas Javtokas, saskibaloi jokalaria
* Marija Lastauskienė, idazlea
* Mindaugas Žukauskas, saskibaloi jokalaria
* Marius Žaromskis, borrokalaria

## Erreferentziak

* ↑ The History of Omaha Sister Cities Association

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134712
* Multimedia: Šiauliai / Q134712
# Autoimmunitate

Autoimmunitatea antigeno propioen aurkako ezohiko erantzun immunean datza. Autoimmunitateak gaixotasun autoimmuneak sortzen ditu, zeinetan autoantigorputzek gaixoaren ehun, organo edota aparatu espezifikoei (gaitzaren arabera) eraso egiten diete. Autoimmunitatearen ondorio patologiko nagusia organo-dianaren hantura eta endekapena da.
Autoimmunitata immunitate-sistemaren funtzionamendu aldrebesaren adierazpena da, ondorio patologikoak dituena. Immunotolerantziaren bidez, immunitate-sistema normal batek ondo bereizten ditu kanpoko antigenoak eta antigeno propioak, eta kanpoko antigenoen aurka soilik jarduten du. Immunotolerantzia, antza, fetu-bizitzan eta bizitzaren lehenengo hilabeteetan garatzen da, eta horri esker heldugabeko T eta B linfozitoek "ikasi" egiten dute berezko eta kanpoko antigenoen artean bereizketa egiten. Fase horretan gertatzen diren immunotolerantziaren akatsak egongo lirateke autoimmunitatearen oinarrian.
Immunotolerantziaren akatsez gain, beste alderdi batzuek ere autoimmunitatearen atzean egon litezke:
Autoimmunitateak sortzen duen gaitz autoimmuneen zerrenda oso luzea da. Batzuk aipatzearren, artritis erreumatoidea, ultzeradun kolitisa, Crohn gaitza, gazteen diabetes mellitus, lupus eritematosoa, espondilitis ankilosatzailea, esklerosi anizkoitza, hepatitis autoimmunea, psoriasia, miastenia gravis, Hashimotoren tiroiditisa, etab.

## Erreferentziak

* ↑ Siachoque M. Heber,, Oscar Valero, Iglesias G. Antonio Tolerancia inmunológica, un recorrido en el tiempo: ¿cómo discriminar entre lo propio y lo extraño? Revista Colombiana de Reumatología Vol. 20, nº 4 (2013)

# Ikus, gainera

* Immunotolerantzia
* Gaixotasun autoimmunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192360
* Multimedia: Autoimmunity / Q192360
# Capitães da Areia

Capitães da Areia Jorge Amado idazle brasildarraren eleberria da, 1937an idatzia. Liburuak adingabe abandonatu baten bizitza erretratatzen du, Salvador da Bahia hiriko kaleetan hazten dena, biltegi batean biziz eta bizirauteko lapurtuz. Eleberria Romance de 30 mugimenduaren parte da. Mugimendu honek aurreko hamarkadako modernismoarekin apurtu zuen, esperimentazio literariotik arazo sozial eta erlijiosoekiko konpromisora igaroz.
# Irma Rutkauskaité

Irma Rutkauskaité-Egiluz (1974) lituaniar jatorriko bizkaitar abesbatza zuzendari eta abeslaria da.

## Bizitza

Lituanian jaio zen 1974an eta Musika Akademia Nazionalean, Kaunasko Fakultatean, Musika eta Abesbatza Zuzendaritzan lizentziatua da eta fakultate berean Abesbatza Zuzendaritzan eta Pedagogian egin zituen espezializazioko ikasketak. Horrez gain, Šiauliaiko Musika Profesional Eskolan Abesbatza Zuzendaritza eta Musika eta Solfeo Irakasle diplomatua da. Lituaniako abesbatza batzuek zuzentzeaz gain, Alcalá de Henaresko Unibertsitateko abesbatzaren zuzendari laguntzailea eta Ugao-Miraballesko abesbatzako zuzendaria izan da..
Ikasketa osagarriak egin ditu Euskal Herriko eta Zaragozako musika erakundeetan, besteak beste Euskal Herriko Abesbatzen Elkartean, Naomi Faran, Lourdes Sánchez eta Ana González irakasleekin. 2011n masterra egin zuen Musikoterapia Zentro Integralean.
Orain Sopelan bizi da. Vocalia Taldeko kidea da eta Euskal Herriko hainbat abesbatza zuzendu ditu: Basauri Koral Elkartea, Zozoak Abesbatza, Emitenia ganbera abesbatza, BBKantuz korua eta Basauri Koral Txiki.

## Erreferentziak

* 1 2 «Rutkauskaite, Irma» Auñamendi Eusko Entziklopedia (Eusko Ikaskuntza) ISSN 2444-5487. (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Irma Rutkauskaité-Egiluz» Academia Artística Patricia Sesar (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Tesis del Postgrado y Master de Musicoterapia - 2015» Música, Terapia y Comunicación (Bilbao: Centro Integral de Musicoterapia) 35: 84. 2015 ISSN 0214-7572..
* ↑ «Vocalia Taldea. Emakume abesbatza» vocaliataldea.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Mujica, Jon. «Medicinas para las curas del corazón» Deia 2014-06-10 (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123909860
# Eugénie M. Rayé-Smith

Eugénie M. Rayé-Smith (1871 - 1914ko uztailaren 9a) estatubatuar abokatu, hezitzaile eta sufragista izan zen.

## Bizialdia

Eugénie Marie Rayé-Smith 1871 inguruan jaio zen eta New York hiriko eskola publikoan izan zen. 1899an lizentziatu zen eta 1901ean master gradua lortu zuen New York-eko Unibertsitatean (NYU). Zuzenbide Klaseko Emakumea irakasten jarraitu zuen NYUn. Alexander G. Smithekin ezkondu zen 1906an.
New York-eko Emakume Abokatuen Klubeko presidenteordea izan zen, eta antolatzen lagundu zuen. Rayé-Smith Emakumearen Abokatuen Aldizkariaren (WLJ) lehen argitaratzailea izan zen, 1911ko maiatzean hasi zena. Emakumeen sufragioaren defendatzaile gisa, Richmond Hillen Hamabosteroko Sufragioaren Kluba sortu zuen Rayé-Smith-ek. Bera aski ezaguna zen bere kantu sufragista eta bertsoengatik.1912an, Equal Suffrage Song Sheaf (Sufragio berdintasunaren kanta bilduma) liburuaren edizio zabalagoa argitaratu zuen, hiru kantu berrirekin. "Bigarren edizio" hau emakumeen sufragioren abesti bilduma ezagunenetako bat izan zen, liburuxka bat zen eta hamar zentimo balio zuen ale bakoitzak.
Rayé-Smith bere etxean hil zen 1914ko uztailaren 9an, 43 urte zituela. Greenwoodeko hilerrian lurperatu zuten.Hurrengo urtean, Hamabosteroko Sufragioaren Klubak bere omenezko memoriala egin zuen. Women Lawyers Journal aldizkariak, hil eta ia hamarkada batera, Rayé-Smith goraipatu zuen editore gisa egindako lanagatik, eta adierazi zuen haren ahaleginek lagundu zutela emakume abokatuen "bilera gabeko kluba" hazten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Article clipped from The Brooklyn Daily Times» The Brooklyn Daily Times: 3. 1914-07-10 (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ «Highlighted Sheet Music Selections» Library of Congress.
* ↑ Lyon, C. C.. (September 1914). «Careers for Girls» The Educational Times 67 (641): 427–428..
* ↑ «Club Events, Past and Future» The Brooklyn Daily Eagle: 22. 1913-05-24.
* ↑ «Long Island Clubs and Societies» Long Island Life 1 (5): 10. August 1915.
* ↑ «Mrs. Eugenie Smith, Law Teacher, Dies» The Brooklyn Daily Eagle: 3. 1914-07-09.
* ↑ «New Edition of Suffrage Songs» The Brooklyn Daily Eagle: 22. 1912-11-27.
* ↑ «Sheet Music» Woman Suffrage Memorabilia.
* ↑ «Eugenie Smith's Funeral Sunday» Times Union: 3. 1914-07-10.
* ↑ «Women Have Memorial» The Brooklyn Daily Eagle: 62. 1915-07-11.
* ↑ «Looking Backward Through the Journal» Women Lawyers' Journal 11 (4): 25–26. May 1922.

## Kanpo estekak

* "Brooklyn-go bataila", 1913 (Raye-Smith-ek idatzita) publikazioaren data 1913, Kongresuko liburutegiaren bilduma, Argitaratzailea: Richmond Hill, Ingelesez dago
* Datuak: Q116570172
* Multimedia: Eugénie M. Rayé-Smith / Q116570172
# Evita Lauri

Eva Asiain, Evitak Lauri bezala ezagunagoa (Buenos Aires, Argentina; 1915eko martxoak 18 - íd. ¿?) mende hasierako kantari eta aktore argentinar ospetsua izan zen.

## Ibilbidea

Bere lagun Rosita Quiroga abeslariak gidatuta, LR3 Radio Belgrano diskoarekin egin zuen debuta 30. hamarkadaren erdialdean tangoak abestuz ospea hartu zuen.José Bohr, Ignacio Corsini, Oscar Ugarte, Tomás Simari umorista eta Carlos Gardelekin batera, garaiko erreferente artistiko sendoenetako batzuk izan ziren.
Beste irrati batzuetan ere lan egiten du, hala nola LR4 Radio Municipal irratian, non Julia de Alba, Osvaldo Moreno, Chola Vetere, Carmen Duval, Fanny Loy eta Lidia Desmond eta Violeta Desmond ahizpekin lan egiten zuen. 1937an Radio Rivadaviak kontratatu zuen.
1938an, "Caras y Caretas" aldizkariak eta Udal Irratiak antolatutako lehiaketetan parte hartu zuen. Urte horretan ere LR9 Radio Fenix bisitatu zuen Sara Guasch artista txiletarrak.
1940an, Porteña Irratian lan egin zuen, eta, besteak beste, Mencia Lucero, Laurita Esquivel, Antonio eta Roberto Maida, Santiago Devin, Agustin Magaldi eta Carlos Viván aritu ziren.
Aldi berean, zenbait aurkezpen egin zituen dantzaleku eta uneko tabernetan, bira batzuetan Jose D'Ortona gitarristak lagunduta. Bere tango asko RCA Victor zigilupean grabatuak ziren.
Dorita Davis, Rosita Montemar, Rosita Quiroga, Evitak Franco, Teresita Asprella eta Inesita Pena bezalako beste kantutegi batzuekin batera, bere izenak, txikitzailean, jendeak zion maitasunarekin eta kantutegiaren adinarekin zerikusia izan zuen.
30eko hamarkadan ospe handia lortu zuen, hau da, kantutegiak nonahi eta denak onak ziren garaian. Maruja Pacheco Huergo, Ada Falcon, Fanny Loy eta Aida Luz abeslariekin batera, abesti bozkatuenetako bat izan zen lehiaketa batean.

## Erreferentziak

* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24567734
# Hego Holanda

Hego Holanda (Zuid-Holland entzun) Herbehereetako probintzia da, herrialdeko populatuena. 2005ean, 3.458.785 biztanle zituen, Hiriburua Haga da, baina hiririk handiena Rotterdam da.

## Hegoholandar ezagunak

* Jan Janssen (1940), txirrindularia.
* Joop Zoetemelk (1946), txirrindularia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Ikus, gainera

* Holanda
* Herbehereen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q694
* Multimedia: South Holland / Q694
# Aliye Berger

Aliye Berger (Büyükada, Turkia, 1903ko abenduaren 24a - Büyükada, 1974ko abuztuaren 9a) turkiar artista, grabatzaile eta margolaria izan zen. Turkiako Errepublikako lehen grabatzaileetakoa da. Bere grabatu espresionistengatik, zein 1954an Kredi Bank-eko pintura lehiaketa irabazteagatik da ezaguna.

## Biografia

1903ko abenduaren 24an jaio zen, Büyükadan (Istanbul, Turkia). Bere gurasoak, Kabaaçaçlinen, aita, eta ama, Giritli Sare Ismail Haninen izan ziren. Bere ahizpa Fahrelnissa Zeid artista izan zen eta bere neba Cevat Şakir Kabaaçaçlezarri izan zen.
Pintura eta piano ikasketak egin zituen Siongo Lycée Notre Dame ikastetxean.1947an Carl Berger bere musika irakaslearekin ezkondu zen, baina sei hilabete baino gutxiago geroago hil zen senarra.
Gero, Berger Londresera joan zen ahizparengana, eta han hasi zen grabatua eta eskultura ikasten, John Buckland-Wright artistaren babespean. 1951n Turkiara itzuli zenean, Istanbulen egin zuen lehen erakusketa, eta ehun lan baino gehiago erakutsi zituen. 1954an, nazioarteko lehiaketa bat irabazi, eta bigarren saria lortu zuen. Teherango biurtekoaren II edizioa, hurrengo urtean. Bergerrek lan oparoa egin zuen hurrengo hamarkadetan.
1974ko abuztuaren 9an hil zen, Büyükadan.

## Oroitzapena

1975ean, Istanbulgo Arte Ederren Akademian hil osteko atzera begirako erakusketa egin zuen. Beste erakusketa bat Yapō Kredi Bank-ek antolatu zuen 1988an. Haren lau lan Istanbulgo Pintura eta Eskultura Museoan daude ikusgai, eta hiru Albertina museoan. Bere ka-lana. 1960, Derviches (izenbururik gabe), New Yorkeko Metropoli Museoan dago.
Googleren doodlea izan zen 2020ko abenduaren 24an, jaio zeneko 117 urteurrena ospatzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «A Selection from the Collection» Istambul Modern.
* ↑ «Berger 100 Yaşına Bastı» Radikal 24 de diciembre de 2003.
* ↑ «Lebriz Sanal Dergi - Aşk, Sanat Tarihine Bir İsim Kazandırdı: Aliye Berger» Lebriz.
* ↑ «Hürriyet - Haber, Son Dakika Haberler, Güncel Gazete Haberleri» Hürriyet.
* 1 2 3 «Aliye Berger kimdir? Sanatçı Aliye Berger Google'da doodle oldu! İşte Aliye Berger'e ilişkin bilgiler» Hürriyet.
* ↑ «Aliye Berger: Google honors Turkish artist on her 117th birthday» Devdiscourse 2020-12-24.
* 1 2 «Aliye Berger's 117th Birthday» Google.
* ↑ «Untitled Dervishes ca. 1960 Aliye Berger» Metropolitan Museum.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12808445
* Multimedia: Aliye Berger / Q12808445
# 100 % bio

100 % bio Frantziako telefilm komikoa da, Fabien Ontenientek France Télévisionserako zuzendu zuena.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Marie haurdun dagoela ohartzen da. Berehala Sarara joatea erabakiko, aitari berri ona kontatzeko- Aita Gabi Moreno harakina da.

## Aktoreak

* Didier Bourdon : Gabi Moreno
* Catherine Jacob : Hortensia Moreno
* Lolita Chammah : Marie Moreno
* Nicolas Bridet : Thomas Dubreuil
* Olivier Barthélémy : Peio
* Thomas Goldberg : Mikel
* Jérémy Lorca : Bertrand
* Fabienne Galula : Sandrine Leroy
* Olga Mouak : Flo
* Henri Guybet : André
* Anne Girouard : Marie-Pierre
* Bertrand Domine : bezeroa
* Gérard Moulevrier : medikua
* Marine Platini : Médecin
* Yvonne Dherin : Amatxi
* Roméo Rocheteau : Timmy
* Eric Belin : euskal playboya

## Bitxikeriak

Hasieran, Fabien Onteniente zuzendariak Christian Clavier izan zuen gogoan Gabi harakinaren pertsonaiarako, baina, azkenean, Didier Bourdonek antzeztu zuen paper hori.

## Erreferentziak

* ↑ «Una familia de aúpa» El Mundo.
* ↑ (Frantsesez) «On a joué au bingo anti-vegan devant « 100% Bio » de Fabien Onteniente» 20 Minutes 2021-01-05.
* ↑ (Frantsesez) «100% bio : Christian Clavier aurait-il vraiment dû avoir le rôle confié à Didier Bourdon ? - Voici» Voici.fr 2021-01-05.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106640653
# Txartaketa

    Artikulu hau metalei akabera emateko metodoa buruzkoa da; zeramika-teknikari gaitzat duena beste hau da: «Txartaketa (zeramika)»
Txartaketa edo leunketa metalei oso akabera leuna emateko metodo bat da, oso erreminta leun batez metalaren azala konprimatuz edota altzairuzko bola batzuk bere gainean erabiliz. Txartaketa txirbil harroketa eta material urratzaileak erabiliz lortzen da. Prozesu honen helburua piezaren doitasuna, gainazaleko kalitatea eta bere makrogeometria hobetzea dira.
Orokorrean barne-diametraok artezteko erabiltzen da; prozesu hau harri txartatzaileak erabiliz gainazaleko akatsak kendu eta gainazala leuntzean datza. Bielen, barne-diametroen, engranajeen... fabrikazioan erabiltzen da. Txartaketak, beraz, gainazaleko akabera aldatzen du; ez du piezaren geometria aldatzen.

## Txartaketan erabilitako erremintak

Txartaketan erabilitako erremintak harri edo barreta urratzaileak dira; erreminta hauekin gainazal doiagoak lortzen dira eta artezketako markak ezabatzen dira. Harri edo barreta hauek buru hedagarri baten gainean jartzen dira, buruak eskuinerantz biratzen du eta txartatu beharreko materialean zehar goranzko edo beheranzko aitzinapen_mugimenduaz higitzen da.
Harri edo barreta hauek ale urratzaile edo aglomeratzaileez osaturik daude eta alearen tamaina hazbeteko galbaheko sare kopuruaren araberakoa da. Txartaketan erabilitako aleen tamaina 80 eta 600 artean dago. Zenbat eta handiagoa izan zenbakia orduan eta finagoa da alea; gainera, zenbat eta finagoa izan alea orduan eta leunagoak izango dira txartatutako gainazalak.
Material urratzailea piezaren ezaugarrien arabera aukeratzen da. Material erabilienak korindoi edo alundum (Al$_2$O$_3$), silizio karburoa edo carborundum (CSi) dira. Erremintaren bizitza luzatzeko eta errentagarriagoa izateko argizari edo sufreaz tratatzen dira; ingurumenari kalterik ez egiteko argizaria erabili ohi da.
Aglomeratzaileari esker, ale urratzaileak ez dira harri edo barretatik askatzen mozte-prozesua hasi baino lehen, prozesu honen bidez aleak askatu egiten dira eta. Aglomeratzailea ale hauetatik askatzean, ale hauen azpian ale berriak agertzea eragiten du, honi autozorrozketa deritzo.
Txartaketan moztea leunagoa izateko eta askatutako materiala kentzeko, olio mota bereziak erabiltzen dira. Olio hauen iragazpenarekin kontu handia izan behar da; izan ere, iragazi gabeko partikulek gainazalean arrastoak utzi ditzakete.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Makina-erreminta Hiztegia] [2012]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2000]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q944016
* Multimedia: Honing machines / Q944016
# Adjany Costa

Adjany Costa (Huambo, 1989) Angolako itsas biologoa eta kontserbazionista da, eta bere herrialdeko Kultura, Turismo eta Ingurumen ministro izandakoa.

## Ibilbidea

Unibertsitate masterra egina du Costak, eta Oxfordeko Unibertsitatean doktoretza. National Geographic aldizkariko esploratzailea da, eta Into the Okavango Okavango deltari buruzko 2019ko dokumentalean agertu zen.
2020ko apirilean, Angolako Kultura, Turismo eta Ingurumen ministro izendatu zuten Costa, eta bere herrialdearen historian ministrorik gazteena bilakatu zen. Urte bereko urrian, João Lourenço presidenteak kargutik kendu zuen eta aholkulari gisa berresleitu zuen.

## Aintzatespenak

Costak irabazi zuen 2019an Nazio Batuen Ingurumen Programako Lurraren Gazte Txapeldunak saria, Afrikako kontinentearen ordezkari gisa. Urte horretan bertan, Angolako Meritu Zibilaren Lehen Ordena jaso zuen, Angolako ekialdeko lur garaietako Luchaze herriarekin eta Okavangoko deltarekin elkarlanean egindako kontserbazio komunitarioko lana aitortuz.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Africa, Forbes. (2020-05-26). «‘With Covid-19, See How Resilient Nature Is’» Forbes Africa.
* ↑ «Who is Adjany Costa, the youngest minister in Angola's history?» VerAngola.
* ↑ WildCRU's Adjany Costa appointed as Angola's Minister of Culture, Tourism and the Environment | WildCRU. .
* ↑ «'Into the Okavango': Film Review | Tribeca 2018» The Hollywood Reporter 2018-04-30.
* ↑ «João Lourenço exonerates Adjany Costa from her position as Minister of Culture, Tourism and Environment» VerAngola.
* ↑ UNEP. «Adjany Costa» Young Champions of the Earth - UN Environment Program.
* ↑ «2019 Young champion for Africa receives civil award» UN Environment 2019-11-13.
* ↑ «Adjany Costa» National Geographic Expeditions 2019-02-04.
* ↑ UNEP. (2019-09-17). «Young environmental prize winner for Africa is saving the world's last wild hotspots» Young Champions of the Earth - UN Environment Program.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97181377