OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Santanderko geltokia (Feve)

    Artikulu hau Renfe Fevek ustiatutako geltokiari buruzkoa da; Renfe Operadorak ustiatutako geltokia gaitzat duena beste hau da: «Santanderko geltokia (Renfe)»
Santander Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, Santander udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Santander
* Oviedo — Santander

## Zerbitzuak
### Eskualdeko trenak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| R2 | Oviedo/Uviéu | Cualloto • el Berron • la Pola Siero • Lieres • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia • Viḷḷamayor • Sebares • Sotu Dueñes • Ozanes • Policlínico • les Arriondes • Ḥuentes • Toraño • Cueves • Llovio • Ribeseya • Camangu • Belmonte • Nueva • Villaḥormes • Posada • Valmori • Celoriu • Po • Llanes • San Roque l'Acebal • Vidiago • Pendueles • Colombres • Unquera • Pesues • San Vicente de la Barquera • el Barcenal • Roiz • Treceño • Cabezon de la Sal • Puente San Miguel • Torrelavega–Erdia | Santander⁠ |
| R3 | Bilbo Concordia | Ametzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Mimetiz • Traslaviña • Artzentales • Villaverde Turtzioz • Karrantza • Gibaja • Udalla • Marron • Limpias • Treto • Cicero • Gama • Beranga • Hoz de Anero • Villaverde de Pontones • Puente Aguero • Orejo • Heras • Astillero • Maliaño • Valle Real • Nueva Montaña • Valdecilla | Santander⁠ |
| R3a | Marron | Limpias • Treto • Cicero • Gama • Beranga • Hoz de Anero • Villaverde de Pontones • Puente Aguero • Orejo • Heras • San Salvador • la Cantabrica • Astillero • Maliaño • Valle Real • Nueva Montaña • Valdecilla | Santander |

### Aldiriko trenak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| C-2 | Santander | Valdecilla–la Marga • Cazoña • Adarzo • Bezana • Mompia–Mortera • Boo de Pielagos • Mogro • Gornazo • Mar • Requejada • Barreda • Torrelavega–Erdia • Altamira • Ganzo • Puente San Miguel • Santa Isabel • San Pedro • Golbardo • Casar de Periedo • Virgen de la Peña • Ontoria | Cabezon de la Sal⁠ |
| C-3 | Santander | Valdecilla–la Marga • Nueva Montaña • Valle Real • Maliaño • Astillero • la Cantabrica • San Salvador • Heras • Orejo • Solares • Ceceñas • la Cavada | Lierganes |

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3755523
* Multimedia: Narrow gauge train station of Santander / Q3755523
# L'Infiestuko geltokia

L'Infiestu–Geltokia Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Piloña udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Oviedo — Santander

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| R2 | Oviedo/Uviéu | Cualloto • el Berron • la Pola Siero • Lieres • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia • Viḷḷamayor • Sebares • Sotu Dueñes • Ozanes • Policlínico • les Arriondes • Ḥuentes • Toraño • Cueves • Llovio • Ribeseya • Camangu • Belmonte • Nueva • Villaḥormes • Posada • Valmori • Celoriu • Po • Llanes • San Roque l'Acebal • Vidiago • Pendueles • Colombres • Unquera • Pesues • San Vicente de la Barquera • el Barcenal • Roiz • Treceño • Cabezon de la Sal • Puente San Miguel • Torrelavega–Erdia | Santander⁠ |
| R2a | Oviedo/Uviéu | la Corredoria • Parque Principado • Cualloto • Meres • Fonciello • el Berron • la Carrera • la Pola Siero • los Corros • Lieres • el Remediu • Llames • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia • l'Infiestu–Geralekua • Viḷḷamayor • Sebares • Sotu Dueñes • Ozanes • Policlínico • les Arriondes • Ḥuentes • Toraño • Cueves • Llovio • Ribeseya • Camangu • Belmonte • Nueva • Villaḥormes • Posada • Valmori • Celoriu • Po | Llanes |

### Aldiriko tren

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| C-6 | Oviedo/Uviéu | la Corredoria • Parque Principado • Cualloto • Meres • Fonciello • el Berron • la Carrera • la Pola Siero • los Corros • Lieres • el Remediu • Llames • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia | l'Infiestu Geralekua |

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18596141
* Multimedia: Infiesto train station / Q18596141
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Jebalar

Jebalarrek (arabieraz: جبالة‎, Jbāla; amazigeraz: ⵊⴻⴱⴰⵍⴰ, ijebliyen) Marokoko ipar-mendebaldeko talde etnikoa osatzen dute. Bereber eta Morisko jatorrikoa. Lehen amazigeraren hiztunak baziren ere, gaur egun marokoar arabiera ez den beste arabierazko dialekto bat hitz egiten dute, jebalera. Gehienbat islamiar erlijiokoak dira, suni adarrekoak. Jebalatarrak Jebala herrialdean bizi dira, Gibraltarko itsasartetik eta Targuist artean hedatzen dena, Rifeko herrialdearekin kontrastean, non Targuistetik ekialdera hedatzen den Riftar tribuak bizi diren.

## Etimologia

Jebala hitza arabierazko جبل, Jbel hitzetik dator, euskaraz 'mendi' esan nahi duena. Orduan jebalatar 'menditar' esan nahi du. Gizonezkoak Jebli eta emakumezkoak Jebliya dira bertoko hizkeran.

## Historia

Erdi Aroan kronikariek eta historialariek Jebalarren etnia beraien jatorrizko izenareki ezagutzen zuten: Ghomara.

## Tribuak

Jebalarrak 46 tributan banatzen dira:
* Anjra
* Haouz
* Beni Ouadras
* Beni Msaouar
* Jbel Habib
* Beni Ider
* Beni Hozmar
* Beni Dijo
* Beni Arous
* Beni Layt
* Beni Hassane
* Beni Gorfet
* Soumata
* Ahl Serif
* Beni Isef
* Beni Zkar
* Lakhmas
* Ghzaoua
* Beni Ahmed
* Ahl Sarsar
* Rhona
* Masmouda
* Ahl Roboa
* Beni Mestara
* Beni Mesguilda
* Beni Zeroual
* Setta
* Fechtala
* Slas
* Beni Ouriaghel
* Ljaya
* Mezraoua
* Meziate
* Rghioua
* Metioua
* Fenassa
* Beni Ouensel
* Beni Bouslama
* Marnissa
* Beni Oualid
* Senhaja-Gheddou
* Senhaja-Mesbah
* Targuís
* Ketema
* Bni Gmil
* Bni Rzine

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) A. Zouggari & J. Vignet-Zunz,Jbala: Histoire et société, dans Sciences Humaines, (1991). (ISBN 2-222-04574-6)
* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ Mezzine M. (2018), « Le peuplement du Maroc au-delà des cartes : le cas des populations du pays Jbala/Ghmara », Les Jbala. Peuplement, langue et ruralité, Actes des rencontres de Chefchaouen, Taounate et Larache, 2011, 2012, 2014, coordination M. Mezzine, J. Vignet-Zunz, F. Brigui, soutien de l’Ass. Targa-AIDE, Rabat.
* ↑ Martinez Enamorado V. (2018), « Les significations historiques du vocable « Rif » », Les Jbala. Peuplement, langue et ruralité, Actes des rencontres de Chefchaouen, Taounate et Larache, 2011, 2012, 2014, coordination M. Mezzine, J. Vignet-Zunz, F. Brigui, soutien de l’Ass. Targa-AIDE, Rabat.
* ↑ A. Zouggari & J. Vignet-Zunz, « Jbala : Histoire et société », in: Sciences Humaines, (1991) (ISBN 2-222-04574-6)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q610512
* Multimedia: Jebala / Q610512
# Claude Montana

Claude Montana (Paris, 1947ko ekainaren 29a – ibidem, 2024ko otsailaren 23a) frantses jostuna eta diseinatzailea izan zen.

## Biografia

Ikasketak bukatu zituenean Londresa joan zen bizitzera, hura baitzen Londres garai hartan modernotasunaren eta haustura estetikoen gunea. Hiri hartan egin zuen lehenengo bilduma, minché paperarekin eta koloretako harriekin egindako bitxiez osatua. 1971n joan zen Londrestik eta pret-á-porter etxeentzat lan egin zuen Parisen eta Milanen, harik eta 1976. urtean, Juan Ferren espainiarrak bere kabuz aritzeko aukera eman zion arte, eta Bartzelonan bere bildumak egiten hasi zen. Handik hiru urtera Montanak bere etxea sortu zuen Parisen.
Montanaren etxeak gero eta ospe handiagoa lortu zuen, eta mundu osoko dendetara esportat zituen bere arropak. Arropaz gainera, bitxiak, zapatak eta osagarriak diseinatzen ditu. Lehenengo bildumak hotzak eta gogorrak ziren; sorkuntzak erakartzen zuen garai hartan Montana. Poliki-poliki emakumearen gorputzarenganako interesa sortu zitzaion eta eraman daitezkeen jantziak sortu behar zituela erabaki zuen. Hasierako jantzietan larrua landu zuen batez ere, baina estilo erromantikoagora jo zuen gero. 1990ean Urrezko titarea saria jaso zuen Parisen 91ko negurako prestatu zuen bildumagatik, eta hurrengo urtean sari bera jaso zuen 91ko udarako bildumagatik. 2011. urtean, bere karrerari buruzko liburu bat argitaratzeko asmoa zuen. Azken egunak, Montana Espainian bizi zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1096995
# Mónica Montañés

Mónica Montañes ( Caracas, Venezuela, 1966ko azaroaren 22a) idazlea, kazetaria, gidoilaria eta antzerki eta telebistako antzerkigilea da. Ezaguna da Guerra de Mujeres, Voltea pa' que te enamores, eta Para verte mejor Dios ekoizpen arrakastatsuen egilea izateagatik ezaguna.

## Ibilbidea

El aplauso va por dentro lanari esker egin zen idazle ezagun, 1996ko ekainaren 7an Caracasen estreinatu zen testua, eta herrialdeko karteldegi guztietan jardun zuen hainbat urtez. Halaber, besteak beste, New Yorken, Madrilen, Bogotan, Txileko Santiagon, Lisboan, Miamin, Los Angelesen, Aveiron, Funchalen, Tenerifen eta Huescan egon da, eta HBO Olé bidez transmititu zen, 7. Sentido. Sin voz 1997an estreinatu zen Caracasen, eta Marco Antonio Ettegui Sarian aipamena lortu zuen 1997an. 2000ko martxoaren 2an Caracasen estreinatu zen Caí Redonda, Gerardo Blancok zuzendua eta Francis Ruedak eta Aura Rivasek antzeztua. 2005eko ekainaren 4an Caracasen estreinatutako Yo, tú, ella lana da, Gerardo Blancok zuzendua eta Marisol Matheus, Violeta Alemán eta Mónica Pasqualotto aktoreek antzeztua. Bella no, bellísima, Elba Escobarren emanaldia, Gerardo Blancoren zuzendaritzapean (2006)
Kazetari jardun zuen Caracaseko Ateneoko Komunikazio Zuzendari 1995-96an, El Diario de Caracaseko Arte eta Ikuskizun saileko kazetari lanetan 1990-95ean, Entertainment SuperClable aldizkariko zutabegilea izan zen 1999-2000an eta Estampas de El Universal aldizkariko zutabegile 2000-2006an.

## Gidoilari
### Antzerkia

* Txaloak barrutik doaz (1997)
* Jausi biribila (2000)
* Amores y pico (2004)
* Gezurra dirudi (2003)
* Yo, tú, ella (2005)
* Perla faltsuak (2005)
* Ezezagunak (2009).

### Liburuak

* Los distintos (Ekaré, 2020).

## Erreferentziak

* ↑ Dubraska Falcón. (19 de noviembre de 2012). «Mónica Montañés: "El escritor necesita la distancia"» eluniversal.com.
* ↑ «Mónica Montañés: libros y biografía autora» Lecturalia.
* ↑ @culturizando. (7 de agosto de 2011). «Entrevista con: Mónica Montañés - culturizando.com | Alimenta tu Mente» culturizando.com.
* ↑ «Mónica Montañes» s6.zetaboards.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) lecturalia.com. «Mónica Montañés: libros y biografía autora» Lecturalia (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).
* ↑ «100 entrevistas: Mónica Montañés:» 100 entrevistas 20 de abril de 2011.
* ↑ «Mónica Montañés» www.compartelibros.com.
* ↑ «Monica Montañes» EsTeatral (Analitica) 13 de marzo de 2009.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24169634
# Jebala

Jebala (arabieraz: بلاد جبالة‎, blād Ŷbāla; amazigeraz: ⵊⴱⴰⵍⴰ, Jbala; frantsesez: Pays Jbala) iparraldeko Marokoko eskualde historiko eta kulturala da, Tangerretik Uarga ibairaino (hegoaldean) eta erdialdeko Riferaino (ekialdean) hedatzen dean.
Geografikoki Tingitana penintsularen barnean dago. Bertoko biztanleak, jebalarrak, berbereak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q428046
# Ait-Ben-Haddou

Ait-Ben-Haddouko ksar$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | iv, v |
| Erreferentzia | 444 |
| Kokalekua | Maroko |
| Eskualdea$^2$ | Arabiar Herrialdeak |
| Koordenatuak | 31°03′N 7°08′W﻿ / ﻿31.050°N 7.133°W﻿ / 31.050; -7.133 |
| Izen ematea | 1987 (XI. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Ait-Ben-Haddou (amazigeraz: Ath Benhadu, arabieraz: آيت بن حدّو‎) Marokoko ksar edo hiri gotortua da, Sahara eta Marrakex arteko ibilbidea egiten zuten karabanek erabilia. Souss-Massa-Drâa eskualdean, Ounila ibaiaren ondoan dagoen muino batean dago. Egun apenas ez ditu biztanlerik, zortzi familia baino ez.
UNESCOk 1987an Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Zineman

Bere kasbah ospetsua da, bertan hainbat film ospetsu grabatu dituztelako:
* Sodom and Gomorrah (1963)
* Edipo re (1967)
* The Man Who Would Be King (1975)
* The Message (1976)
* Jesus of Nazareth (1977)
* Time Bandits (1981)
* Marco Polo (1982)
* The Jewel of the Nile (1985)
* The Living Daylights (1987)
* The Last Temptation of Christ (1988)
* The Sheltering Sky (1990)
* Kundun (1997)
* The Mummy (1999)
* Gladiator (2000)
* Alexander (2004)
* Kingdom of Heaven (2005)
* Babel (2006)
* Prince of Persia (2010)
* Game of Thrones (2011-)
* Son of God (2014)

## Erreferentziak

* ↑ UNESCOren webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309436
* Multimedia: Aït Benhaddou / Q309436
# The Order (2024ko filma)

The Order 2024ko Justin Kurzel australiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bob Mathewsek The Turner Diaries (euskaraz: «Turnerren egunkariak») liburua irakurtzen dio semeari gauean lokartzeko. William Luther Pierceren eleberri bat da, 1978koa; arrazista eta antisemita gisa deskribatua izan da, eta faxisten eta eskuin muturreko arrazisten biblia gisa izendatua. Oso arrunta dirudien eszena horrek agerian uzten du filmak jorratzen dituen gai nagusietako bat, baita pertsonaiak garatuko diren gudu zelaia zein izango den ere: 1983tik 1984ra bitartean AEBetako ipar-mendebaldean izua eta gorrotoa eragin zuen erakunde supremazista eta neonazi baten benetako istorioa azaltzen du.

## Aktoreak

* Jude Law: Terry Husk
* Nicholas Hoult: Robert Jay Mathews
* Tye Sheridan: Jamie Bowen
* Odessa Young: Zillah Craig
* Sebastian Pigott: Bruce Pierce
* George Tchortov: Gary Yarbrough
* Victor Slezak: Richard Butler
* Marc Maron: Alan Berg
* Philip Granger: sceriffo Loftlin
* Daniel Doheny: Walter West
* Jurnee Smollett: Joanne Carney

## Erreferentziak

* ↑ «Ertzetan dauden horien memoriak» Berria 2025-01-29 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Aaiun-Sakia-el-Hamra

Aaiun-Sakia-el-Hamra (arabieraz: العيون - الساقية الحمراء‎‎; frantsesez: Laâyoune-Sakia El Hamra) Marokoko hamabi eskualdeetako bat da. Batez ere Mendebaldeko Saharan dago: mendebaldeko zatia Marokok administratzen du eta ekialdekoa Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoak. Marokok eskatutakoaren arabera, eskualdeak 140.018 km²-ko azalera du, eta 367.758 biztanle zituen, 2014ko erroldaren arabera. Eskualdeko hiriburua Aaiun da, 194.000 biztanlerekin eskualdeko biztanleriaren erdia baino gehiago ordezkatzen duena.

## Historia

Aaiun-Sakia-el-Hamra 2015eko irailean sortu zen, Es Smara probintzia (lehen Guelmim-Es Smara eskualdearen zati zen) Aaiun-Bojador-Sakia El Hamra eskualde zaharrarekin bat egin zuenean.

## Geografia

Aaiun-Sakia El Hamrak lau probintzia hartzen ditu:
* Bojador probintzia
* Es Smara probintzia
* Aaiun probintzia
* Tarfaya probintzia

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Décret fixant le nom des régions» Portail National des Collectivités Territoriales 2015eko otsailaren 20a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19951088
* Multimedia: Laâyoune-Sakia El Hamra / Q19951088
# Ekialdea (Maroko)

Ekialdea eskualdea (frantsesez: Oriental; arabieraz: الشرق‎, aš-šarq) edo Ujda eskualdea Marokoko eskualdeetako bat da, herrialdearen ipar-ekialdean. 90.127 kilometro koadro ditu eta azken zentsuaren arabera 2.294.665 biztanle. Maroko osoan ekialdeenen dagoen eskualdea da.
Hiriburua eta hiririk handiena Ujda da, eta bigarren hiria Nador. Zazpi probintzia eta prefektura bat ditu. Herritar gehienek marokoar arabiera hitz egiten dute, baina %38,4ak amazigh hizkuntza du ama hizkuntza.

## Probintziak

* Berkane probintzia
* Driouch probintzia
* Figuig probintzia
* Guercif probintzia
* Jerada probintzia
* Nador probintzia
* Ujda-Angad Prefektura
* Taourirt probintzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23048167
* Multimedia: Oriental Region / Q23048167
# Fez-Meknes

Fez-Meknes (arabieraz: فاس-مكناس‎; marokoar amazigera estandarrez: ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⴼⴰⵙ ⵎⴽⵏⴰⵙ) Marokoko eskualde bat da, herrialdearen iparraldean. 38.881,5 kilometro koadro ditu eta, azken zentsuaren arabera, 4.467.911 biztanle. Hiriburua Fez da, baina Meknes hiria ere garrantzitsua da.

## Probintziak

* El Hayeb probintzia
* Ifrane probintzia
* Sefrou probintzia
* Mulay Yacub probintzia
* Taza probintzia
* Taunat probintzia
* Bulmán probintzia
* Meknes probintzia
* Fez probintzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19951027
* Multimedia: Fès-Meknès / Q19951027
# Rabat-Sale-Kenitra

Rabat-Sale-Kenitra (arabieraz: الرباط-سلا-القنيطرة‎, ar-ribāṭ salā al-qunayṭira; marokoar amazigera estandarrez: ⵕⵕⴱⴰⴹ-ⵙⵍⴰ-ⵍⵇⵏⴹⵕⵜ, Tamnaḍt n Rrbaḍ-Sla-Lqnḍrt) Marokoko eskualde bat da, herrialdearen ipar-mendebaldean. 18.194 kilometro koadro ditu eta, azken zentsuaren arabera, 5.132.639 biztanle. Hiriburua Rabat da, baina Sale hiria ere garrantzitsua da.

## Probintziak

* Rabat probintzia
* Sale probintzia
* Skhirate-Temara probintzia
* Kenitra probintzia
* Sidi Kacem probintzia
* Sidi Slimane probintzia
* Khemisset probintzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19951239
* Multimedia: Rabat-Salé-Kénitra / Q19951239
# Diego Uriarte

Diego Uriarte Belzunegi (Barañain, 2001eko urriaren 26a-) nafar txirrindularia da. 2024tik aurrera Kern Pharma talde profesionalean ari dena.
Hamar urte zituelarik hasi zen txirrindularitzan, Ermitagañako Txirrindularitza Taldean. Bertan zazpi urte eman zituen eta afizionatuetako Lizarte taldera pasa zen.
Familiaren aldetik, Baztango Erratzun dauzka sustraiak.

## Palmaresa

2019
* Nafarroako errepideko txapelketa (junior)
* Félix Errandonea Memoriala (Bera)
2020
* 3. Nafarroako erlojupeko txapelketan
2021
* 2. Nafarroako erlojupeko txapelketan
* 3. Trofeo San José-n
2022
* San Juan Sari Nagusia
* 2. Iturmendi Sarian
* 4. Sabin Foruria Oroimenezkoan
2023
* Madrilgo Erkidegoko Itzulia eta etapa bat
* Galiziako Itzuliko etapa bat
* Ontur-ko Sari Nagusia
* Extremadurako Itzuliko etapa bat
* Robert Innova Garaikurra
* 2. Etxaniz Memorialan
* 4. San Gregorio Sarian
* 5. Nafarroako Itzulian
2025
* Andaluziako Itzuliko etapa bat

## Taldeak

* Ermitagañako Txirrindulari Taldea - (2018-2019)
* Lizarte - (2020-2023)
* Kern Pharma - (2024-)

## Erreferentziak

* ↑ Diego Uriarte txirrindulari erratzuarra Kern Pharma taldearekin arituko da hurrengo denboraldian
* ↑ Diego Uriarte: “Creo que estoy en muy buena forma. Me encuentro mejor que nunca, con mucha fuerza”
* ↑ La etapa de la Vuelta al Bidasoa acaba hoy en la calle Mayor de Hondarribia
* ↑ Bidasoa Itzuliaren 49. Edizioa Maiatzaren 4tik 6ra ospatuko da
* ↑ Diego Uriarte (Lizarte) vencedor del XLII memorial Felix Errandonea
* ↑ Juniorrak: Arrieta bigarrena eta Alberdi hirugarrena Beran
* ↑ Diego Uriarte Belzunegi - Finisher | Iturmendi Garaikurra 2022
* ↑ Diego Uriarte Belzunegi txirrindulariarekin elean
* ↑ «Kirol gogorra da txirrindularitza, baina sufrimendu hori gozatzen dugu»
* ↑ Diego Uriarte Belzunegi - Finisher | Robert Innova Garaikurra 2023
* ↑ Diego Uriarte Belzunegi - Finisher | Etxanizen Oroimenezkoa 2023
* ↑ Diego Uriarte Belzunegi - Finisher | San Gregorio Saria 2023
* ↑ «Diego Uriarte nafarrak garaipen handia lortu du Andaluziako Itzulian» eitb.eus 2025-02-22.

## Kanpo estekak

* Diego Uriarte - ProCyclingStats
* Diego Uriarte - Firstcycling.com
* Datuak: Q121157885
# Kareliera

Kareliera (karjala, karjal edo kariela) uraldar familiaren hizkuntza bat da. Kareliarrek hitz egiten dute eskualde zabal batean, Finlandiako golkotik Itsaso Zurira arte.
Aurretik finlandieraren dialekto bat bezala sailkatu zen, baina gaur egun hizkuntza ofizialtzat hartzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Kareliako Errepublika. in: Estilo Liburua..
* ↑ FINLEX - Asetus alueellisia kieliä tai vähemmistökieliä koskevan eurooppalaisen peruskirjan voimaansaattamisesta. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33557
* Multimedia: Karelian language / Q33557
# Kareliar erregosia

Kareliar erregosia (karelieraz: päččiliha, finlandieraz: karjalanpaisti, errusieraz: рагу по-карельски ragu po-karelsk) Karelia eskualdeko plater tradizionala da. Finlandian kareliar jatorriko plater ezagunena da eta 2007ko plater nazional izendapena jaso zuen.

## Historia

Antzina Karelian haragia urria zenez ospakizunetan soilik egiten zen platera izaten zen. XX. mendean ordea Finlandia osoan eguneroko platera bihurtu zen.

## Osagaiak eta prestaketa

Txerriki, txahalki, altze edo arkume haragiarein egiten den erregosia da. Haragiari espeziak botatzen zaizkio apaingarri, hala nola, piperbeltza, gatza, ereinotz hostoak eta allspice. Barazkiak ere gehitzen zaizkio; azenarioak, tipulak eta bestelako tuberkuluak.
Kareliar plater tradizional gehienak bezala ontzian (uuniruukku edo pata finlandieraz) sukaldatzen da. Beti ere denbora luzez sukaldatzen den platera izaten da.
Batzuetan labean ere egiten da, aurrez ogia egteko erabilitako berotasunaz baliatuz.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Ferretti, Fred. (1986-08-03). «FARE OF THE COUNTRY; FINNISH STEW OF MEATY RICHES» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).
* ↑ (Finlandieraz) «Se on karjalanpaisti!» www.iltalehti.fi (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).
* 1 2 (Ingelesez) «Recipe for Finland's National Dish: Karjalan Paisti (Karelian Hot Pot)» The Spruce Eats (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).
* ↑ (Ingelesez) Marvellina. (2012-08-15). «KARELIAN HOT POT / KARJALANPAISTI» What To Cook Today (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1632545
* Multimedia: Karelian hot pot / Q1632545
# Fidela Bernat

Fidela Bernat Aracués (Uztarroze, Nafarroa Garaia, 1898ko apirilaren 24a - Iruñea, Nafarroa Garaia, 1991ko otsailaren 23a) erronkariera edo Erronkariko euskalkia hitz egiteko gai zen azken pertsona izan zen. Bernat hiltzearekin batera —92 urte zituelarik—, erronkariera ere hil zela jotzen da. Nafarroako Fonotekan hainbat dokumentu daude —audio grabazio batzuk, transkripzio eta guzti, eta zenbait bideo—, emakume hari egindako elkarrizketak jasota dauzkatenak. Dokumentu horiek biltzen jardun ziren Koldo Artola (Aranzadi Zientzia Elkartekoa) eta haren lankide Fermin Leizaola.
Urte askoan Iruñean bizi izan zen.

## Familia

1925ko ekainaren 23an Pedro Ederra Lorearekin ezkondu zen. Sei seme-alaba izan zituzten eta 1988an alargundu zen.

## Aintzatespenak

* Irungo (Gipuzkoa) Baldin Bada rock taldeak “Landa ezazu zure hazia” kantua sortu zuen Fidela Bernatek inspiraturik. Erronkarieraren galerari eta euskararen geroari erreparatu zioten kantuan. Fidela Bernati egindako elkarrizketaren pasarte batzuk txertatu zituzten kantuan zehar. (Taldea: Baldin Bada. Diskoa: Erraien iraultza. Kantua: Landa ezazu zure hazia. Argitaratze-urtea: 1995).

## Ikus, gainera

* Erronkaribar
* Ekialdeko nafarrera
* Izabako oroipenaren etxea
* Zerrenda:Hilda edo hilzorian dauden hizkuntzen azken hiztun ezagunak

## Erreferentziak

* ↑ Marko, Belen. (1991-02-13). «Fidela Bernat: tenpra aixtoak eraman duen Uztarrozeko euskalduna. Erronkarieraz mintzatzen zekien hondarreko "uskalduna" zen beharbada,» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (berria.eus) (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ Baldin Bada - Topic. (2018-01-31). Landa Ezazu Zeure Hazia. (Noiz kontsultatua: 2025-02-23).

## Kanpo estekak

* Koldo ARTOLA: «Fidela Bernat anderea, euskal hiztun erronkariarra (eta II)», Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, ISSN 0046-435X, 32. urtea, 85. zenbakia, 2000, 487-512 orrialdeak.
* Erronkarieraren grabazioak, Nafarroako Euskararen Mediateka.
* "Nafarroako Euskararen Fonoteka", Ahotsak.eus.
* Datuak: Q3572210