OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Þorramatur

Þorramatur (ˈθɔrraˌmaːtʏr̥ ahoskatua; euskaraz: «Þorriren jakia») Islandiako janari tradizionalen prestaketa da, praktika tradizionalen arabera ondutako haragi- eta arrain-produktuez osatua, xerratan edo zatitxotan mozten direnak eta rúgbrauð-ekin (zekale-ogia, trinkoa eta iluna), gurinarekin eta brennivínarekin (akvavit-aren islandiar aldaera) batera zerbitzatzen direnak.
Þorramaturra Þorri izeneko hilabete nordikoan zehar kontsumitzen dute, urtarrilari eta otsailari dagokiena, batez ere neguaren erdiko puntua antzinako kulturari egiten zaion tributu gisa markatzen duen Þorrablót izeneko jaian. Beraz, Þorrablót jaialdi tradizionalekin lotzen da, eta, oro har, buffet gisa zerbitzatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Björnsson, Árni. 1986. Þorrablót á Íslandi. Reykjavík: Bókaklúbbur Arnar og Örlygs
* ↑ Hastrup, Kirsten. 1998. A place apart: an anthropological study of the Icelandic world. Oxford; New York: Clarendon Press; Oxford University Press. (see pages 96–107)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q335626
# Lofsöngur

Lofsöngur (euskaraz: «Ereserkia»), baita Ó Guð vors lands (euskaraz: «Oh, gure lurreko Jainkoa») ere bezala ezaguna, Islandiako ereserki nazionala da. Matthías Jochumssonek jarri zion letra, eta doinua Sveinbjörn Sveinbjörnssonek konposatu zuen. Hiru ahapaldi ditu, baina lehenengoa abesten da gehienbat. Islandiarrek ere aitortzen dute abesteko oso zaila dela. Letrak kristautasunaren eragin zuzena du; izan ere luteranismoa da Islandiako erlijio ofiziala.

## Hitzak

Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð! Vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn! Úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans þínir herskarar, tímanna safn. Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár, og þúsund ár dagur, ei meir; eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár, sem tilbiður guð sinn og deyr. Íslands þúsund ár, Íslands þúsund ár! eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár, sem tilbiður guð sinn og deyr.
Ó guð, ó guð! Vér föllum fram og fórnum þér brennandi, brennandi sál, guð faðir, vor drottinn frá kyni til kyns, og vér kvökum vort helgasta mál. Vér kvökum og þökkum í þúsund ár, því þú ert vort einasta skjól. Vér kvökum og þökkum með titrandi tár, því þú tilbjóst vort forlagahjól. Íslands þúsund ár, Íslands þúsund ár! Voru morgunsins húmköldu, hrynjandi tár, sem hitna við skínandi sól.
Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð! Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá. Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf, sem að lyftir oss duftinu frá. Ó, vert þú hvern morgun vort ljúfasta líf, vor leiðtogi í daganna þraut og á kvöldin vor himneska hvíld og vor hlíf og vor hertogi á þjóðlífsins braut. Íslands þúsund ár, Íslands þúsund ár! verði gróandi þjóðlíf með þverrandi tár, sem þroskast á guðsríkis braut.

## Euskaraz

Oh, gure lurreko Jainkoa! Oh, gure lurraren Jainkoa! Zure izena gurtzen dugu bere handitasun zoragarrian. Zeruko eguzkiak zure koroan ezartzen dira Zure gudarosteak denboraren aldiak! Zuretzat egun bat mila urte baitira eta mila urte egun bakar bat. Betiereko lore bat malko bat isurtzen duena bere Jainkoari otoitz egin eta hil egiten da. Islandiaren mila urteak! Islandiaren mila urteak! Betiereko lore bat malko bat isurtzen duena bere Jainkoari otoitz egin eta hil egiten da.

## Kanpo estekak

* Lofsöngur MIDI bertsioan
* Datuak: Q170582
* Multimedia: Lofsöngur / Q170582
# Tenakee Springs (Alaska)

Tenakee Springs (tlingit hizkuntzan: Tlaagoowu Aan) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Hoonah–Angoon Census Arean kokatuta dago, Alaska estatuan. 116 biztanle ditu, 49,498249 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-06).
* ↑ (Ingelesez) Stanton, Peter. (2023-09-06). «Comprehensive List of Tlingit Names for All the Present-Day Communities in Lingít Aaní» Medium (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).

## Ikus, gainera

* Hoonah–Angoon Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79409
* Multimedia: Tenakee Springs / Q79409
# Jacoben Alaben zubia

Jacoben Alaben zubia (hebreeraz: גשר בנות יעקב‎, Gesher Bnot Ya'akov, arabieraz: جسر بنات يعقوب‎, Jisr Benat Ya'kub) Israel iparraldeko, Hulako harana, Korazim ordokiaren eta Golango gainen artean dagoen Jordan ibaiaren azken ibia zeharkatzen duen zubia da.
Eremua, milaka urtetan zehar, gurutzagune ospetsua izan da. «Via Maris» izenekoaren zati bat izan zen, eta estrategikoki garrantzitsua izan zen antzinako egiptoarrentzat, asiriarrentzat, hititentzat, juduentzat, sarrazenoentzat (lehen musulmanak), gurutzatuentzat, ayyubtarentzat, mamelukoentzat, otomandarrentzat, eta toki honetan ibaia zeharkatzen zuten biztanle eta armada modernoentzat.

## Historia

Europarrek Jacoben ibia (latinez: Vadum Iacob) izena jarri zioten Gurutzadetan. Toponimoa oraindik erabiltzen dute. Palestinako Erdi Aroko zubi ezagunena zen, eta 1934an Israelgo Lurren Garapenerako Konpainiak, Jule aintziraren drainatzean, hegoalderago dagoen zubi moderno batek ordezkatu zuen.
Zubiaren hego-mendebaldean gurutzatuen gaztelu baten hondakinak daude, Chastellet izenekoa, eta zubiaren ekialdean mamelukoen karabansarai baten hondakinak daude. Ibiari begira zegoen gurutzatuen gazteluak Damasko mehatxatzen zuenez, Saladinok 1179an Jakoben ibiko guduan suntsitu zuen. Harrizko zubi arkatu zaharrak Napoleon Bonaparteren aurrerapenaren iparraldeko muga markatu zuen 1799an.
Zubia gaur egun 91 autobidearen zati da, eta Galilea eta Golango Gainen arteko mugaren bi aldeetan hedatzen da, Israelek 1981ean anexionatu zuena. Garrantzi militar estrategikoa du, Jordan ibaiaren gaineko gurutzagune finkoetako bat baita, Golango Gainetatik Galilea Garaira iristeko aukera ematen duena.

## Erreferentziak

* ↑ Sharon 1999, 41 orr. .
* 1 2 Preston 1921, 261 orr. .
* 1 2 (Ingelesez) Jill, Duchess of Hamilton. (2002). First to Damascus: the great ride and Lawrence of Arabia. Roseville: Kangaroo Press, 158 or. ISBN 9780731810710. OCLC .248935397.
* ↑ Sufian 2008, 165 ff orr. .

## Bibliografia

* (Ingelesez) Preston, R.M.P.. (1921). The Desert Mounted Corps: An Account of the Cavalry Operations in Palestine and Syria 1917–1918. Londres: Constable & Co. OCLC .3900439.
* (Ingelesez) Sharon, Moshe. (1999). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, B-C. 2 Brill ISBN 90-04-11083-6..
* (Ingelesez) Sufian, Sandra M.. (2008). Healing the Land and the Nation: Malaria and the Zionist Project in Palestine, 1920-1947. University of Chicago Press ISBN 978-0-226-77938-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2916595
* Multimedia: Daughters of Jacob Bridge / Q2916595
# Ezkila-mihi

Ezkila-mihia ezkilaren edo zintzarriaren barruan dagoen metalezko edo beste material batez osatutako atala da. Atal hori kulunkatzen delarik (edo ezkila bera mugituz mihia bitartean geldi zintzilik badago), kanpai-hotsaren soinua sortzen du.
Ezkila handi batean mihia altzairu bigun eta forjatuz egina dago, ezkilaren barrualdea jotzean hautsi ez dezan. Soinu egokia garrantzitsuak dira mihiaren forma eta esekidura zuzena.
Joaldunek erabiltzen dituzten joareetan, ibiliaren arabera mihiak urrats bakoitzeko bi kolpe edo kolpe eman ditzake, erritmo eta soinu desberdina sortuz. Malerrekan (Aurtitzen adibidez) bi kolpe ematen ditu mihiak pausu bakoitzeko, eta Zubieta eta Iturenen berriz kolpe bakarra.

## Erreferentziak

* ↑ Fundazioa, Elhuyar. «badajo» Elhuyar Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).
* ↑ «EH - Bilaketa - Ezkila mihi» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).
* ↑ Dantzan. (2016-01-27). Joareak dantzatzeko bi erak Ituren, Zubieta eta Aurtitzen. (Noiz kontsultatua: 2025-01-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9335418
* Multimedia: Clappers / Q9335418
# Wrangell (Alaska)

Wrangell (tlingit hizkuntzan: Ḵaachx̱aana.áakʼw) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da, Alaskako estatuan dagoena. 2020ko erroldaren arabera 2.127 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Stanton, Peter. Comprehensive List of Tlingit Names for All the Present-Day Communities in Lingít Aaní. .
* ↑ (Ingelesez) Wrangell. Census | Department of Labor Research and Analysis (Noiz kontsultatua: 2021-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43983
* Multimedia: Wrangell, Alaska / Q43983
# Hulako harana

Hulako harana (hebreeraz: עֶמֶק הַחוּלָה‎, ʿEmeq haḤūlā; arabieraz: وادي الحولة‎, wadi al-Ḥūla), edo, besterik gabe, Hula, Israelgo eskualde bat da, Iparraldeko barrutian dagoena eta herrialdearen ipar-ekialdeko muturrarekin bat datorrena. Itsaso Hilaren hobi tektonikoaren iparraldean dago, Rift Haran Handian, eta batez besteko altuera 70 metro ingurukoa da. Mendebaldeko Libanoko tontorren eta ekialdeko Golango Gainen artean dago. Gutxi gorabehera 175 km²-ko azalera du.

## Geografia

Eremu garrantzitsua da nekazaritzaren eta hidrologiaren ikuspegitik. Ibarrean Kiryat Shmona, Metula, Dan eta Gonen bezalako herriak nabarmentzen dira.
Jordan ibaia haranetik iparretik hegoaldera igarotzen da, Hermon mendiaren mendigunetik. Haranak gaur egun duen izena Hula aintziragatik jasotzen du, antzina egiptoarrek Šamḫuna, Flavio Josefo historialariak Semechonitis (grezieraz: Σημεχωνίτις, Sēmekhonítis), arameeraz Hulata edo Ulata deitzen zutena, edo Meromeko urak, lakuaren mendebaldeko ibaiertzeko iturburuei dagokien terminoa.
Jordan ibaiak zeharkatzen du aintzira, eta basaltozko geruza baten gainean kokatuta dago. 1950 eta 1958 urteen artean aintzira partzialki drainatu zuten, padurei irabazitako lurrak lantzeko aprobetxatuz, lur oso emankorreko 5.000 hektarea inguru.
Denbora luzez lorpen handitzat jo zen urpean geratutako eremu horiek laborantzan jartzea, nahiz eta duela gutxi egindako ikerketek frogatu duten proiektuaren ingurumen-inpaktua nahiko negatiboa izan zela, hainbat espezie zeuden eremua murriztu zelako eta inguruko ekosistema arriskuan jarri zelako. Horrela, eremu zingiratsuak berreskuratu dira berriro, aurreko drainatzearen ondorio negatiboak arintzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Petrie, William Matthew Flinders. (1898). Syria and Egypt: From the Tell El Amarna Letters. Methuen & Company, 70 or..
* ↑ The Drainage of the Hula Swamps, Yehuda Karmon
# C-4 linea zaharra (Bilboko Renfe Aldiriak)

    Ez nahasi egungo Bilboko Renfe Aldirien C-4 linearekin.
Bilboko Renfe Aldirien C-4 linea ( estilitzatua) sareko lau lineetako bat izan zen. Lineak 2 geltoki eta 1,5 kilometro ditu guztira eta Bilbo–Parke/Guggenheim geltokia Olabeagako geltokiarekin lotzen ditu, bitzuk Bilbo udalerrian dagoenak.
2000ko maiatzaren 29an inauguratu zen, Bilbo–Parke/Guggenheim eta Olabeaga geltokien artean eta 2003ko azaroaren 21an itxita zen.
Gaur egun, lineak ez du zerbitzurik ematen eta Bilboko tranbiak ordezkatu du.

## Historia

1999 urtera arte Bilboko Renfeko Aldirien eta lineak Bilbo–Naxa izeneko geltokia zuten helmuga. Bilboko erdigunean ibiltzen ziren trenek, Olabeagako geltokia pasatu ondoren, gaur egungo Abandoibarra gunea zeharkatzen zuten, eta itsasadarrari jarraituz, Bilbo–Concordia geltokiaren behean zegoen geltokira heltzen ziren.
2000 urtean Bilbao Ría 2000 erakundeak Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea ireki zuenetik, trenak Bilbo erdigunetik lurpean pasaraziz, eta lineak Abandoko geltokian biltzen dira, eta aurreko trenbidea adar modura utzi zen, linea sortuz. Abandoibarra proiektuaren gauzatzea hastearekin batera linea hau zerbitzuz kanpo utziz joan zen, eta anezka bihurtu zen Olabeaga eta garaian zegoen Bilbo–Parke/Guggenheim geltokiaren artean, azken geltoki hau eta Naxako geltokien arteko trenbidea eraitsiz, Bilboko tranbiaren lehenengo faseari bide emateko.

## Ibilbidea
### Bidea

Lineak oso ibilbide laburra zuen. Bilbo–Parke/Guggenheim geltokian hasi eta itsasadarrari jarraitzen zion, Olabeagako Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidearekin bat egin arte.

### Geltokiak

| | Geltokia | Gunea | Udalerria | Konexioak |
| ■ | Bilbo–Parke/Guggenheim | 1. gunea | Bilbo | |
| ■ | Olabeaga | 1. gunea | Bilbo | |

## Ustiapena

Renfe Operadora enpresak ustiatzen zuen linea.

### Batez besteko denborak

lineak Bilbo–Parke/Guggenheim geltokia honako hauekin komunikatzeko aukera ematen zuen:
* Olabeaga -rekin 2 minutuan

### Flota

Linean ibilgailu batek egiten zen lan guztira.
| Eraikitzailea | Eredua | Zenbakia | Urtea | Luzera (m) | Garaiera (m) | Edukiera | Ateak |
| Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles | Renfe 446 | 1 | 1989 | 75,93 | 4,185 | 759 | 9 |

### Guneak

Lineak Bizkaiko Garraio Partzuergoaren gune bakarra zeharkatzen zuen:
* 1. gunea (Bilbo–Parke/Guggenheimtik Olabeagara)

## Erreferentziak

* ↑ Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2004» (Noiz kontsultatua: 2014-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vía Libre. «Bilbao Ría 2000, 20 urte da» (Noiz kontsultatua: 2014-08-26).
* ↑ «Trenen zerrenda» www.listadotren.es (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
* ↑ «Bizkaiko garraio publikoaren gune sistema | bizkaiko garraio partzuergoa» www.ctb.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-18).

## Ikus, gainera

* Bilboko Renfe Aldiriak
* Bilboko aldirien sarea

## Kanpo estekak

* Bilboko Renfe Aldirietako webgunea
* Bizkaiako Garraio Partzuergoko webgunea
# Mandazain

    «Zamaltzain» orriak hona dakar. Zuberoako maskaradako pertsonaia buruzko artikulua hau da: «zamalzain»
Mandazaina, gurdizaina edo zamaltzaina mandoak gidatzea lanbidetzat duen pertsona da. Iberiar penintsulan lanbideak ia hamar mendeko tradizioa izan du. Merkataritza-erakunde gisa zuen garrantziagatik, mandazaintza maragatoa nabarmentzen da. Hispanoamerikan ere antzeko gremioak ere sortu ziren.
Erdi Aroaren amaieran, lanbide horietarako lehen pribilegio eta lege orokorrak ezarri zituzten merkataritza-garraioaren jatorrian. Halaber, moriskoen presentzia berezia dokumentatu da mandazainen sustrai eta antolaketan eta haien lanbidean. Era berean, aski ezagunak dira Errege Katolikoen araudiak, gerra-kanpainen intendentziaren kapituluaren barruan, eta, ondoren, merkataritza eta garraioa sustatzeko, gurdizainei pribilegio garrantzitsuak eta lege-estatutu bat emanez.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Hiztegia. .
* ↑ Rubio Pérez, Laureano M.. Arrieros maragatos: Poder, negocio, linaje y familia siglos XVI-XIX. Fundación Hullera Vasco-Leonesa ISBN 84-87920-05-5..
* ↑ (Gaztelaniaz) Díaz González, Joaquín. La economía en la tradición. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Bernabé Pons, Luis R.. (2008). «Notas sobre la cohesión de la comunidad morisca más allá de su expulsión de España» Al-qantara (Universidad de Alicante) XXIX 2 (2008ko uztaila-abendua): 307-332. ISSN 0211-3589..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1218776
* Multimedia: Arrieros / Q1218776
# Maurice Van Herzele

Maurice Van Herzele (Sint-Lievens-Houtem, 1917ko otsailaren 10a - Sint-Lievens-Houtem, 1998ko otsailaren 8a) flandriar txirrindularia izan zen.
Garaipenik nabarmenena 1947ko Belgikako Itzulia izan zen.

## Palmaresa

1936
* Lille-Brusela-Lille
* Luxenburgoko Tourreko bi etapa
1937
* Strombeek-Bever
* Deinze
* Ninove
1942
* Valoniako Sari Nagusia
* 7. Flèche Wallonnen
1943
* Mere
1945
* Sint-Lievens-Houtem
* 2. Gante-Wevelgemen
* 2. Stadsprijs Geraardsbergenen
1946
* Tielt-Anberes-Tielt
* 3. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
1947
* Belgikako Itzulia
* 2. Brusela-Ingooigemen
1948
* Sint-Lievens-Houtem
1949
* 3. Stadsprijs Geraardsbergenen

## Kanpo estekak

* Maurice Van Herzele - ProCyclingStats
* Datuak: Q11936246
# Ignacio Javier Gomara

Ignacio Javier Gomara Granada (Etxarri Aranatz, 1927ko urtarrilaren 7a - Iruñea, 2022ko otsailaren 12a) nafar abokatu eta politikaria izan zen. UPNren zerrendetan Nafarroako Parlamentuko parlamentaria eta Espainiako diputatua izan zen.
# Txutxi

Jesús Emilio Txutxi Díez de Mier (Bilbo, Bizkaia, 1973ko urtarrilaren 7a) bizkaitar futbolari ohia da, erdiko atzelari lanetan aritzen zena. 2015ean narkotrafikoarengatik kondenatua izan zen.

## Jokalari ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Errekopa | Errekopa | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Bilbao Athletic | 2. | 1991/92 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 6 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1992/93 | 30 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1993/94 | 18 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 18 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1994/95 | 34 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1995/96 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 109 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 109 | 0 |
| Athletic | 1. | 1992/93 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Athletic | 1. | 1993/94 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Athletic | 1. | 1994/95 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Athletic | 1. | 1995/96 | 10 | 0 | 3 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| Athletic | Denera | Denera | 10 | 0 | 4 | 1 | - | - | 0 | 0 | - | - | - | - | 14 | 1 |
| Lleida | 2. | 1996/97 | 35 | 0 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 41 | 0 |
| Lleida | Denera | Denera | 35 | 0 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 41 | 0 |
| Badajoz | 2. | 1997/98 | 39 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 42 | 0 |
| Badajoz | 2. | 1998/99 | 39 | 0 | 5 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 44 | 1 |
| Badajoz | 2. | 1999/00 | 35 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 35 | 0 |
| Badajoz | 2. | 2000/01 | 36 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 0 |
| Badajoz | 2. | 2001/02 | 11 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 0 |
| Badajoz | Denera | Denera | 160 | 0 | 11 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 171 | 1 |
| Hércules | 2.B | 2001/02 | 27 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 27 | 2 |
| Hércules | 2.B | 2002/03 | 20 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 23 | 0 |
| Hércules | Denera | Denera | 47 | 2 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 50 | 2 |
| Yeclano | 2.B | 2003/04 | 16 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 0 |
| Yeclano | Denera | Denera | 16 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 0 |
| Sangonera | 3. | 2004/05 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Sangonera | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 377 | 2 | 24 | 2 | - | - | 0 | 0 | - | - | - | - | 401 | 4 |

## Erreferentziak

* ↑ Prisión por narcotráfico para los exfutbolistas Stankovic y Txutxi

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q9011609
# Gaillard gaztelua

Gaillard gaztelua, Frantziako Les Andelys udalerrian dagoen gaztelu bat da, Normandiako Eure departamenduan. Sena ibaia eta herriaren gain dagoen muino batean dago.
1196an Rikardo Lehoi Bihotza erregeak eraikiarazi zuen.
* Datuak: Q1090492
* Multimedia: Château-Gaillard / Q1090492
# Iñaki Rupérez

Iñaki Rupérez Urtasun (Antsoain, Nafarroa Garaia, 2003ko urtarrilaren 7a) futbolari nafarra da, Osasunako harrobian hezia. Atzelari lanetan aritzen da. Errealaren lehen taldearekin Rico Pérez zelaian egin zuen debuta 2024ko azaroaren 21ean Jove Españolen aurkako Errege Kopako neurketan.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Berio | 2.F | 2022/23 | 17 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 17 | 1 |
| Berio | Denera | Denera | 17 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 17 | 1 |
| Sanse | 1.F | 2023/24 | 27 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 2 |
| Sanse | 1.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Sanse | Denera | Denera | 27 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 2 |
| Real Sociedad | 1. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Real Sociedad | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 44 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 44 | 3 |

## Erreferentziak

* ↑ 0-5: La Real hace debutar a cinco potrillos mientras arrasa con comodidad al Jove

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q124623840
# 489
## Gertaerak

* Abuztuaren 28a - Isonzoko gudua: Ostrogodoek Odoakro erregearen gudarostea suntsitzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30080
* Multimedia: 489 / Q30080
# Konjuntibitis

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Konjuntibitisa konjuntibaren hantura eta narritadura da, hau da, begiaren kanpo geruzarena eta betazalen barnearena. Jatorria infekzio batean (normalean birikoa, baina bakteriarra ere bai) edo erreakzio alergikoa izan daiteke.

## Motak

Kausen arabera, konjuntibitisak honela sailkatzen dira:
* Bakterio bidezkoak: Bakterioak infekzioaren eragile izan daitezke. Bakterio-konjuntibitisean gorritutako begiaren sintomak gehienetan kolore malko-isurtze berdexka edo horixkarekin lotuta daude. Sarritan, beste sintoma batzuk ere egoten dira: sudurreko sinuen kongestioa eta sudurreko mukiak, esaterako. Betazalak edematiza daitezke. Bakterio konjuntibitisek bereizgarri dituzte jariatze ugari eta horixka, eta betazaleko konjuntibako papilen eraketa. Higiene okularrarekin eta ohiko antibiotikoekin tratatzen dira. Bakterio-konjuntibitisa oso kutsakorra da, baina gehienetan lehen sintomak hasi eta 7 edo 10 egunera sendatzen da.
* Birikoak: ohikoenak dira, gehienetan adenobirusak eragindakoak dira. Begien narrituaduraz gain, korneako mina agertu ohi da, baina bakterio bidezkoek baino makar gutxiago sortzen dute. Oso kutsakorrak dira eta normalean berez arintzen dira, nahiz eta tratamendu sintomatiko topikoa (hanturaren aurkakoak) eta ohiko garbiketak egitea aholkatzen den. Eskuek, eskuoihalek edo eta doministikun bidez kutsatzen dira begietara. Sintomak honakoak dira: begien gorritasuna, eritema biokularra, malko-isurtzea, kostrasa horia, esklera hiperemikodun begiak, epifora, conjuntiba hiperemicoak. Zenbait kasutan, korneak kalteak jasan ditzke.
* Alergikoak: tipikoki urtarokoak dira, azkura handia eta makar urtsuak eragiten dituzte eta sinusitisarekin batera agertzen dira.
* Gorputz arraroagatikoak: Ukipen-leiarretako edo lentilletako erabilera txarrak edo egokiro ez desinfektatzeak mikrobioen sarrera eta konjuntibitisaren agerpena eragin dezake.
* Traumatismoen ondorioak: Bbegietako kolpe edo urradurek ere sor dezakete, infekzioa eragiten baitute.

## Diagnosia eta tratamentua

Konjuntibitisak aurkezten dituzten ohiko sintomak gorritasuna, fotofobia eta malko-isurtzea dira, eta jatorriaren arabera, makarrak, azkura gongoilen haztura ager daitezke. Sintomek 7-20 egun irauten dute. Gehienetan, sintomak bortitzak ez direnez eta berez sendatzen denez, ez da ohikoa kultiboen bidez diagnostikatzea.
Batzuetan konjuntibitisaren bakterio-infekzioak antibiotikorik ez eskatu arren, gaixoek medikua ikusi behar dute, konjuntibitisa maiz korneako lesioarekin lotuta dagoenez gero. Infekzio biralari dagokionez, ez da antibiotikoen bidez sendatzen. Jatorri alergikokoaren kasuan antihistaminikoak erabili ohi dira, kolirio moduan. Gorputz arraroak tartean direlarik, horiek atera behar dira, baina begia oso organo sentikorra denez, profesional batek egitea egokiena da. Bestalde, jatorri traumatikoko konjuntibitisek aditu baten balioespena eta lesioen tratamentu egokia behar dituzte, bereziki korneako higaduraren kasuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q167844
* Multimedia: Conjunctivitis / Q167844