# Carmen Martínez-Illescas Naveiras

Carmen Martínez-Illescas Naveiras, ezagunagoa Carmen Illescas izenez Bartzelona, Katalunia, 1889ko ekainaren 3a – Ibidem, 1973ko urtarrilaren 3a) Radio Barcelonako aktore eta esatari aitzindaria izan zen.

## Bizitza

Bartzelonan jaioa zen XIX. mendearen amaiera aldera, 1889an. Rafael Martinez-IIlescas de Egea almirantearen eta Maria Antonia Naveiras Vivero bigarren emaztearen lehen alaba izan zen. Handik gutxira, umezurtz geratu zen, eta Mama Lola leialak (aitaren lehen ezkontzako alaba) zaindu eta lagundu zion bere ibilbidean.

### Ibilbidea
#### Aktore

Behin oinarrizko ikasketak amaituta, aitak gaitzetsi arren, antzerkiarekiko interesa piztu zitzaion eta ibilbidea eszeniko bikaina egin zuen. Carles Guart aktorearekin ezkondu zen, eta alaba bat izan zuen, Enriqueta Guart. 1930eko hamarkadaren hasieran, berrogeita hiru urterekin, eguneroko funtzioen erritmoari eta Espainian eta Amerikan egiten zituen birei ezin ziela eutsi pentsatu zuen, horregatik Radio Barcelonaren eskaintza onartzea erabaki zuen.

#### Irratiko esatari, ahots aktore

1932ko irailaren 1ean Rádio Fèminaren esatari izateko kontratatu zuten, María Cinta Balaguéren ordez. Edertasun eta osasun aholkuak ematen zituen, musika, olerkiak eta literatur testuak hautatzen zituen, batzuetan entzuleek eurek idatziak, eta, horretarako gaitasunik baldin bazuten, beraiek gonbidatzen zituzten irakurtzera, oso modernotzat jotzen baitzen hori.
Espainiako 36ko Gerra hasi arte, esatari, aurkezle eta iragarle lanak eta irratiko taula eszenikoko aktore lanak tartekatu zituen.

#### Gerra osteko lana

Alderdi errepublikanoaren porrotarekin, inolako inplikazio politikorik izan ez arren, mikrofonotik aldendu eta soinu kontroletara zokoratu zuten, EAJ-1 Radio Teatrora aktore lanetan eta bikoizketan jarraitu zuen arren.
Ondas aldizkariak, ikus-entzunezkoen munduan aritzen denak, esan zuen Carmen Martínez-Illescasek Espainiako irrati ibilbiderik luzeena izan zuela. 1969an, laurogei urte zituela, Laneko Merituaren Domina eman zioten. Haren omenez, Radio Barcelonak El rosal de las tres rosas eman zuen, berak interpretatuta, Enriqueta Guart Illescas alaba eta Maria Dolores Gispert Guart bilobarekin, biak aktoreak eta jarraitzaileak.

### Heriotza

1973ko urtarrilaren 3an Bartzelonan hil zen, laurogeita hiru urte zituela.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1969an, Laneko Merituaren Domina eman zioten.
* Omenez, Radio Barcelonak El rosal de las tres rosas eman zuen, non alaba eta bilobarekin batera jardun zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Illescas, Carmen M.. Dones a les Ones.
* ↑ Ràdio Associació de Catalunya – Tal dia com avui de 1930 neix “Radio-fémina” a Ràdio Barcelona. .
* 1 2 Saps que el segle passat hi va haver una nissaga de locutores i actrius fent ràdio en tres emissores diferents alhora?. Dones a les Ones 2022-05-28.
* ↑ SER, Cadena. Colección SER | Cuadro de actores | SER Podcast. .
* ↑ ▷ Historia de la radio: Radio Barcelona |Parecequefueayer. .
* 1 2 Notificación de la concesión de la medalla de plata "Al merito en el trabajo" a Doña Carmen Martínez-Illescas Naveiras. B.O.E. 30 abril 1969.
* ↑ María Dolores Gispert Guart | enciclopedia.cat. .
* ↑ Ítems · Arxiu Sonor de la Ràdio a Catalunya. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124979257