# Elduain

Elduain (lehenago Elduayen deitua) Gipuzkoako ekialdean dagoen udalerri txikia da, Tolosaldekoa. 25,2 km²-ko azalera du eta 243 biztanle zituen 2016. urtean. UEMAko kidea da.

## Mugakideak

* Iparraldean: Hernani, Urnieta eta Andoain
* Hegoaldean: Berastegi, Gaztelu
* Ekialdean: Goizueta eta Arano
* Mendebaldean: Berrobi eta Belauntza

## Zerbitzuak

* Bake epaitegia
* Haur-eskola

## Historia

Burdin Aroan jada baziren udalerriaren mugetan, Leitzaran haranean, haizeolen bidez burdina lantzen zuten komunitateak.
1374tik 1614ra Tolosari lotuta egon zen. 1848an, berriz, Berastegitik banandu zen.

## Demografia

2019an 250 biztanle zituen, horietatik %19,2k 65 urte edo gehiago zituen, eta atzerrian jaiotakoak %3,6 ziren.
* Elduaingo biztanleria
* Datu-iturria: www.ine.es

## Ekonomia

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: lehen sektorea BEGaren %7,3. Bigarren sektorea %71,3. Hirugarren sektorea %20,3. Eraikuntza %1,1.

## Politika

2007ko udal hauteskundeetan PP aurkeztu zen bakarrik, eta boto bat lortu zuen, Eusko Abertzale Ekintzak aurkezturiko zerrenda Espainiako auzitegi nazionalak baliogabetu ondoren. Ezker abertzaleak baliogabeko 83 boto lortu zituen. Orduan, alderdi Popularrak herriko karguak utzi eta herrikide batzuek eratutako gestora batek hartu zuen agintea udalean. Gestora horretako lehendakaria Jose Angel Urkizu izan zen.
2011ko udal hauteskundeetan Bilduk 103 boto lortu zituen.
2015eko udal hauteskundeetan EH Bilduk 48 boto lortu zituen. Boto zuriak 49 izan ziren. Jose Angel Urkizu aukeratu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeetan EH Bilduk 81 boto lortu zituen. Ohiana Amundarain izendatu zuten alkate.

## Azpiegiturak

GI-2130 errepideak Elduain,Berrobi eta Berastegi udalerriak zeharkatzen ditu. Berastegi igaro ondoren AP-15 autobidearekiko lotunea dago.

## Ondasun nabarmenak
### Megalitikoa

Onyi-Mandoegi eta Belabietako inguruetan aztarna megalitiko ugari daude: Altxista, Basaburu, Belabieta Txiki, Loa eta Otsolepo trikuharriak, Altxista, Etzela, Etzela Oeste eta Etzelako Arritxuruak harrespilak eta Etzelako txokoa, Loa I eta Moa tumulua, hain zuzen ere.

### Erlijioso eta zibila

Alde batetik, Santa Katalina parrokia (XVI.mendean eraikia) eta Santa Kruz baseliza, eta bestetik, Erretoretxea, Olamiako ola, Sorregieta dorretxea (XVI. mendeko arkua du), Ugarango errota eta Inturi, Olloki-Haundi, Errementari, Allanegi, Sarobe, Garro, Ezpeleta, Txapitela, Kapañenea, Olaondo-txiki, Intzenea, Goienetxe eta Elutse baserriak aipatzekoak dira. Arretxe baserria monumentu izendatua dago.

## Euskara

Elduaingo euskara gipuzkeraren aldaera bat da, erdiguneko azpieuskalkian katalogaturiko Tolosaldeko euskara, hain zuzen. Datuen arabera, herriko euskaldunak %90.09 dira, eta euskararen erabilera %76.2 da.

## Elduaindar ospetsuak

* Manuel Ignazio Santa Kruz Loidi, Santa Kruz apaiza (1842-1926), apaiza eta Hirugarren Gerra Karlistako gerrillari ospetsua.
* Antonio Amundarain (1885-1954), antzerkigilea.
* Miguel Soroa (1926-2008), pilotaria.
* Rosa Soroa (1945), pilotaria, erraketista.
* Jaime Otamendi (1966), irrati esataria.
* Marimi Ugalde Zabala (1940) irakaslea eta Irurako alkatea.
* Oihana Amundarain Zubillaga (1980), politikaria.
* Garikoitz Goikoetxea (1989), kazetaria eta UEMAko teknikaria.
2013az geroztik Herbehereetako erregina den Maxima Zorreguietaren familiak, aitaren aldetik, Elduainen du jatorria, Sorregieta baserrian zehazki.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Bake epaitegia» Elduain (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Hezkuntza» Elduain (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Salvador, Joseba. (2023-03-28). «Encuentran restos de la actividad metalúrgica del Leitzaran previa a la llegada de los romanos» naiz: (Noiz kontsultatua: 2023-04-01).
* ↑ «Historia» Elduain (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «ELDUAIN - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* 1 2 «Web Eustat. Elduainko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Udal hauteskundeak 2007 - Elduain - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ Berria. «Lizartzako Udala ez dute bihar eratuko, ezta Elduainen ere» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La Diputación nombra la gestora de Elduain que se constituirá el viernes» El Diario Vasco 2008-01-30 (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* 1 2 «Jose Angel Urkizu: «Dirua da proiektuak gauzatzeko arazoa» - Elduain» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ Berria. «Jose Angel Urkizu izendatu dute Elduaingo udal kudeaketa batzordeko buru» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* 1 2 3 www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Jose Angel Urkizu, Elduaingo alkate - Elduain» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Oihana Amundarain, alkate berria - Elduain» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Artea» Elduain (Noiz kontsultatua: 2020-04-09).
* ↑ «Zabala Egues, Maria - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Herriko festetan, hainbat joko egiten zituzten - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Elduain - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* ↑ «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* ↑ «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Elduaingo albisteak Atarian
* (Gaztelaniaz) Elduaingo udalaren webgunea.
* Datuak: Q767250
* Multimedia: Elduain / Q767250
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Elduain