OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bonbilloaren iturria

Bonbilloaren iturria Espainiako Melilla hiriko iturri monumental neoarabiarra da. Zabalgune Modernistako García Cabrelles kalean dago, eta Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren zati da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

Tomás Moreno Lázaro ingeniariaren proiektuaren arabera eraiki zuen Francisco Tortosa kontratistak 1916an eta 1916ko irailaren 6an inauguratu zuen Federico Monteverde jeneralak. 2005ean zaharberritu zuten, eta berriro 2021ean.

## Deskribapena

Bi dorre almenadun zuri ditu, ferra-arkudun ateak dituztenak alboetan eta bi nitxoetatik irteten direnak. Nitxo horiek ere ferra-arkuak eta piletak dituzte azpian, eta aurreko paretak arku berberak. Nitxoen artean dagoen zutabean Melillako armarria dago. Paretak, dorreetakoak izan ezik, azulejoz alikatatuta daude, arabiar artearen ohiko lakeriarekin.

## Erreferentziak

* ↑ «Real decreto 2751/1986, de 5 de diciembre por el que se declara Bien de Interés Cultural, con la categoría de Conjunto Histórico, una zona de la ciudad de Melilla» Boletín Oficial del Estado (15): 1289-1390. 17 de enero de 1987 ISSN 0212-033X..
* ↑ Arrancan las obras de la renovación de la Plaza del Bombillo por 71.000 euros. .
* ↑ «La fuente del Bombillo, inicio de la remodelación del barrio del Rastro» El Faro de Melilla 2021-08-27.
* ↑ Fuente del Bombillo. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35055255
* Multimedia: Fuente del Bombillo / Q35055255
# Hornabeque hobia

Hornabeque hobia Melilla Zaharreko gotorleku espainiarreko leku nabarmenetako bat da, Melillan. Bigarren Esparru Gotortuaren mendebaldeko muturrean dago, hirugarrenetik bereizita, eta Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren zati da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

Lubaki hau 1690ean induskatu zen Juan Martin Zermeño Ingeniari Kapitainaren agindupean, Bigarren eta Hirugarren Defentsa Barrutia banatzeko. 1697an haitzulo batzuk induskatu ziren, kasamata gisa, hobi horren eta Ahariena zenaren artean, eta gero biltegi gisa erabili ziren. 1716 eta 1719 artean berreraiki zen, fronte bat konkortuta zuela.
. mendearen amaierara arte, urak husteko aukera ematen zuen estolda handitu eta San Fernandoko Tunela bilakatu arte, gurdiei pasatzen uzteko, lubakia oztopo bat besterik ez zen. Une horretatik aurrera, eta Hirugarren Esparruarekin arrapala baten bidez zuen komunikazioarekin, Melilla Zaharreko elementu neuralgiko bihurtu zen.

## Deskribapena

Kobazuloak, meatzeak eta poternak dituen harkaitzezko paretak ditu ezaugarri.

## Erreferentziak

* ↑ «tercer recinto de Melilla» http://www.aulacor.es.
* ↑ El Foso de Hornabeque recupera su aspecto original del siglo XVII. 19 de agosto de 2009.
* ↑ Bazataquí Gorgé, Mateo. (2013). «Foso del Hornabeque. La variación de lo previsto por lo imprevisto» Revista Akros (12): 60-65. ISSN 1579-0959..
* ↑ «Segundo recinto» Melilla.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33035183
* Multimedia: Foso del Hornabeque, Melilla / Q33035183
# 2017ko Las Vegasko tiroketa

2017ko Las Vegasko tiroketa, urriaren 1ean, AEBetako Las Vegas hirian eta bertako gaueko 22:08etan, Route 91 Harvest country musika jaialdian zehar jazotako tiroketa bat izan zen, Las Vegas Strip eremuan. Jason Aldean musikariaren aire libreko emanaldiaren amaieran, Mandalay Bay hotelaren 32. solairutik, tiratzaile bakar batek jendearen aurka tiro egin zuen.
Denera, 59 hildako (tiratzailea barne) eta 489 zauritu egon ziren. Tiratzailea eta sarraskiaren egilea Stephen Paddock 64 urteko estatubatuarra izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41522095
* Multimedia: Las Vegas Strip shooting / Q41522095
# 2025eko Cybertruck eztanda Las Vegasen

2025eko Cybertruck eztanda Las Vegasen 2025eko urtarrilaren 1ean izan zen. hilaren 20tik aurrera Etxe Zuriko maizter izango denaren, hau da, Donald Trumpen International Trump Hotel hotelaren aurrean. Tesla markako auto bat lehertu, pertsona bat hil, eta zazpi zauritu dira. Las Vegasko Poliziaren arabera, autoan gas zilindroak, kanpinerako erregaia eta kalibre handiko morteroak aurkitu dituzte. Bestalde, agintariek jakinarazi dute leherketak ez diola kalterik eragin ez hotelari ez inguruari.
«Tesla markako auto bat da, eta jakina da Elon Musk [Tesla konpainiaren burua] Trump presidente hautatuarekin lanean ari dela, eta erasoa Trumpen eraikin batean izan da», azaldu zuen Las Vegasko Polizia Departamentuko sheriff Kevin McMahillek. Horren harira, ikertzen ari ziren erasoak «motibo politikoak» ote dituen. New Orleanseko erasoan eta Las Vegaskoan erabilitako autoak aplikazio beraren bidez alokatu zituzten. Halere, FBIk gaur arratsaldean jakinarazi duenez, ez dago harremanik bi erasoen artean. Bada, bi ikerketak abian dauden bitartean, Trumpek FBIren, Justizia Departamentuaren eta «Estatu Demokrataren» lana kritikatu du, bere kontrolpeko Truth sare sozialean: «Ez dira beren lana egiten ari».

## Erreferentziak

* 1 2 «Bidenek esan du New Orleanseko erasotzaileak lotura duela Estatu Islamikoarekin» Berria 2025-01-02 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131617336
* Multimedia: 2025 Las Vegas Cybertruck explosion / Q131617336
# Josetxo Goia-Aribe

Josetxo Goia-Aribe (Doneztebe, 1959ko martxoaren 12a) nafar saxo jotzaile eta konpositorea da, jazza eta musika tradizionala harilkatzen dituena.

## Bizitza

Donezteben sortu bazen ere, urte eta erdi zuela familia Iruñera joan zen bizitzera, Jarauta karrikara lehenbizi eta Kale Nagusira ondoren. Aita txistularia izaki, gazte-gazterik hasi zen txistua ikasten. 15 urterekin gaita jotzen hasi zen, eta lauzpabost urtez ibili zen harat-honat, Nafarroako herrietan barrena. 19 urterekin, ostera, saxofoia ikasteko erabakia hartu zuen. Ikasketak Iruñean hasi eta Donostian bukatu zituen. Karrera amaierako saria eman zioten.
Jazza gustatzen zitzaionez, Sebastiana koartetoa sortu zuen 1984an, eta kontzertu ugari eman zituen. Beka bati esker, Parisera joateko aukera izan zuen 1992an. Han ezagutu zituen zenbait musikarirekin batera, Auñamendi diskoa argitaratu zuen 1996an. 2014an, Alan Lomax etnomusikologoaren eredua hartu zuen Hispania fantastic diskoan. 1950eko hamarkadan Iberiar penintsulan zehar ibili zen Lomax, grabagailuarekin, eta herri kantu asko bildu zituen. Horietako batzuen aldaerak sartu zituen diskoan. 2018an, Jito Alai dantza eta musika ikuskizuna sortu zuen, Gayarre Saria eskuratu zuena.

## Diskografia

* Auñamendi (1996)
* Eunate
* Herrimiña, Chano Domínguez eta Iñaki Salvadorrekin
* Ilhargi-min, Maddi Oihenartekin
* Los pendientes de la reina, Sorkunde Idigoras, Estitxu Pinatxo eta Luisa Britorekin
* La Orquesta Jamalandruki
* En Jota, Arantxa Diezekin
* Hispania fantastic (2014)

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ilintxeta, Reyes, "Hemen harremanak askotan artalde moduan bideratzen dira, otsoaren beldur-edo", Argia, 2013-01-06, CC-BY-SA lizentzia
* ↑ Pamplona/Iruña, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus
* 1 2 Tubia, Iker, "Tradiziozko musika, nahieran", Berria, 2015-01-04
* ↑ Jito Alai. Aires bohemios-La tierra baila, teatrogayarre.com

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, josetxogoia-aribe.com
* Datuak: Q20492629
# Melillako Ospitale militarra

Antzinako Melillako Ospitale Militarra Alto de la Vía, Ramal del Docker, Luis de Ostariz eta Espainiako Melilla hiriko Odol Emaileen etorbidearen arteko etxadian kokatutako ospitale-eraikinez osatutako ospitale militar bat izan zen.

## Historia

1910ean eraiki zen, Melillako Gerraren amaieran, “Docker” motako zurezko 20 barrakoi desmuntagarrirekin —horregatik, urte askotan “Docker Ospitale Militarra” bezala ezagutua izan zen—, horietako lau kliniketarako, eta gainerakoak, 280 ohetarako edukierarekin, gerra kanpaina horrek eragindako ospitaleen garestitasuna mozteko, Alfonso Gómez Ospitale militarraz gain. 1921ean, Annualeko Hondamendiaren ondoren eta ospitaleen garestitasuna zela eta, Kristau Eskoletako Anaien Ikastetxea, gaur egungo La Salle el Carmen Ikastetxea eta Erizaintza Indigena helburu horretarako erabili zirenez, zurezko barrakoien ordez harlangaitzezko barrakoiak jarri ziren, XXI. mendearen hasieran eraitsi arte mantendu zirenak.
Fidel Pagés Miravétek talde kirurgikoko buru gisa jardun zuen 1921 eta 1923 artean, eta, haren figura omentzeko, Osasun Militarreko komandante gisa eta egindako lana eskertzeko, "Pagés" izena eman zitzaion ospitaleari, eta plaka bat jarri zen ebakuntza-gelan, testu honekin: "Aquí operó Pagés; servió a la Patria, el Patria.
1923an Mariano Gomez Ulla izan zen.
2008ko otsailaren 29an atxilotu zuten azken aldiz Espainiako bandera, Melillako etorkizuneko Unibertsitate Ospitalea eraikitzeko itxieran, eta horretarako bota dituzte barrakoi gehienak.

## Eraikinak

* Kristo Erregearen kapera
* Ofizialentzako te-pabiloia
* Pabiloiak.
* Kapera
* Beilatokia

## Erreferentziak

* ↑ Francisco Saro Gandarillas. (16 de mayo de 2015). «Recorrido histórico por los antiguos hospitales de Melilla» http://franciscosarogandarillasmispagin.blogspot.com.es.
* ↑ El Hospital Docker —. 6 de febrero de 2018.
* ↑ El CHCM resalta la historia del Hospital Militar Docker. .
* ↑ Sanidad inicia trabajos de demolición y acondicionamiento de la parcela para construir el nuevo hospital de Melilla. 3 de diciembre de 2017.
* ↑ Las obras del nuevo hospital se reiniciarán a final de mes tras aprobarse la licencia. 6 de noviembre de 2018.
* ↑ El nuevo hospital de Melilla tendrá 280 camas, siete paritorios y urgencias pediátricas separadas. 7 de noviembre de 2018.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41569314
# Plestia Alaqad

Plestia Alaqad (Jan Yunis, Palestina, 2000 edo 2001) palestinar kazetaria da.

## Sarean

2023ko Israelgo eta Gazako gerraren aurretik, Alaqadek erakusten zituen argitalpenak Ziprera eta Turkiara egindako bidaiei buruzkoak ziren, batez ere.Halere, online errekonozimendua irabazi zuen, Instagramen 2023ko gatazkan Gazako bizitza dokumentatzen zuten bideoblogak argitaratzen hasi ostean. Azaroaren 3ra arte, Alaqadek 2,1 milioi jarraitzaile zituen Instagramen; azaroaren 22an, ia 4 milioi. Alaqaden bideoak ABC, BBC, Business Today, The Independent, The New York Times, <i>PBS NewsHou</i>r, eta The Washington Post egunkariek partekatu dituzte. GB News kateko Breakfast Show-ean ere elkarrizketatu zuten Gazako baldintzei buruz.
Bere bideoetan, gerraren argitan, aitona zenak Nakban bizi izan zituen esperientzien inguruko emozioak ulertzen dituela adierazi du, 1948ko gerra arabiar-israeldarrean palestinarren kanporatze masiboak eragindakoak.
2023ko azaroaren 22an, Gazatik atera zen Egiptorantz, Rafahko mugako bidegurutzetik. Bideo batean azaldu zuenez, aukeraketa zaila izan bazen ere, beldur zen bere erreportajeek familia arriskuan jarriko ote zuten.
2024ko abenduan, BBCko 100 emakumeren zerrendan sartu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 Gebeily, Maya. (2023-10-11). Palestinians in Gaza say Israeli bombardment feels like new 'Nakba'. .
* ↑ «5 Doctors and Journalists Playing Vital Roles in Gaza's Humanitarian Crisis» Vogue Arabia 2023-10-30.
* 1 2 Abbruzzese, Jason. (2023-11-03). «On Instagram, Palestinian journalists and digital creators documenting Gaza strikes see surge in followers» NBC News.
* ↑ Price, Mikayla. (2023-11-04). «Pressure for cease-fire mounts; expert describes suffering Gaza» CBS Chicago.
* 1 2 Woodward, Alex. (2023-11-22). «Palestinian journalist Plestia Alaqad flees Gaza: ‘I hope this nightmare ends’» Yahoo News.
* ↑ «'We can't breathe,' Gaza resident shows life under bombardment» www.abc.net.au 2023-10-10.
* ↑ Hiding at home, blinded and choked by dust - life in Gaza. .
* 1 2 Madhukalya, Anwesha. (2023-10-12). «Israel-Hamas war: Inside war-torn Gaza with a brave Instagram journalist» Business Today.
* ↑ Browning, Oliver. (2023-10-10). «Young woman in Gaza films herself sheltering as bombs drop outside window» The Independent.
* ↑ El-Naggar, Mona. (2023-10-13). Video: Two Young Women Capture Life Under Siege Inside Gaza. ISSN 0362-4331..
* ↑ «Fears of bigger war grow as Israel-Hamas fighting continues after surprise attack» PBS NewsHour 2023-10-10.
* ↑ Wagner, Laura. (2023-10-16). It's becoming impossible to report from Gaza. .
* ↑ «'No place safe': a Gaza journalist's life under siege» Yahoo News 2023-10-11.
* ↑ «BBC 100 Mujeres 2024: ¿quién está en la lista este año? - BBC News Mundo» News Mundo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123014390
# Gare Centre–République (Avignongo tranbia)

Gare Centre–République (Erdiko Geltokia–Erepublika edo Hiri Barneko Geltokia–Errepublika, euskaraz) Avignongo tranbiaren geltokia da, Avignon udalerrian kokatuta dagoena, boulevard Saint-Roch eta avenue du 7ème Génie artean hain zuzen.
Geltokia 2019ko urriaren 19an ireki zen, Avignongo tranbiaren linea inauguratzearekin batera.

## Sarbideak

* Boulevard Saint-Roch

## Historia

Geltokia 2019ko urriaren 19an inauguratu zen, lineko Saint-Roch–Université des Métiers eta Saint-Chamand–Plaine des Sports geltokien arteko tartean.

## Konexioak

| Gare Centre | Avignon-Poste | Champfleury |
| > Hôpital > Buld'Air | | |
| 4 > Agroparc 5 > Palais de Justice 6 > P+R Amandier 9 > Morières-Collège Anne Frank 11 > Saint-Saturnin - Les Roseaux 4 > Avignon-Poste 5 > Avignon-Poste 6 > Avignon-Poste 9 > Avignon-Poste 11 > Avignon-Poste CZen-Rep > Cité Administrative | 4 > Agroparc 5 > Palais de Justice 6 > P+R Amandier 9 > Morières-Collège Anne Frank 10 > Avignon TGV 11 > Saint-Saturnin - Les Roseaux 16 > Rochefort-du-Gard - Stade 25 > Pujaut-Beauchamps 26 > Roquemaure-Centre 27 > Chemin de la Plaine CZen-Rep > Cité Administrative | CZen-Rep > Cité Administrative |

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Lehen aldiz, 87 urtean tranbia bat ibili da Avignonen.» France Bleu 2019-01-07 (Noiz kontsultatua: 2020-07-15).
* ↑ (Frantsesez) Travaux Publics et Bâtiment du Midi. «Avignon: tranbia inauguratu dute, igarotze azkarreko autobusaren zain» TPBM Semaine Provence (Noiz kontsultatua: 2020-07-15).

## Ikus, gainera

* Avignongo tranbia
* 1. linea (Avignongo tranbia)
* Avignongo igarotze azkarreko autobusa

## Kanpo estekak

* Avignon Handiko web gunea
* Orizo sarearen web gunea
* Datuak: Q76361061
* Multimedia: Gare Centre - République (Avignon Tramway) / Q76361061
# Tesla Cybertruck

Tesla Cybertruck 4 ate eta 6 eserlekuko pickup motako ibilgailu elektrikoa da, Tesla Inc. fabrikatzaile estatubatuarrak ekoitzia. 2019ko azaroan aurkeztu zuten.
Cybertruckek 816 V nominaleko egitura-bateria du, 123 kWh-ko edukierarekin. 350 kW-ko potentzia ere karga dezake 800v DC hornitzen duten kargagailuetan, hala nola Tesla Supercharger v4. Cybertruck 48 V-eko behe-tentsioko sistema elektriko osoa duen serieko lehen ibilgailua da. 12 V-eko sistemak ez bezala, kableak finagoak izan daitezke potentzia bera gidatzeko. Kableatuak % 70 murrizten du bere pisua. Exoeskeleto motako karrozeria bat du, 1.8 mm-rainoko altzairu herdoilgaitzezko panelez osatua, 9 mm-ko balen tiro subsonikoak jasaten dituztenak. Lau gurpiletarako norabidea du drive-by-wire sistema baten bidez (kable bidezko norabidea). Lau gurpileko trakziodun bertsioak ditu. Noranzko biko karga egin dezakezu: V2H (ibilgailua etxera) eta V2V (ibilgailua ibilgailura). Teslaren helburua, Cybertruck-aren garapenarekin, Estatu Batuetan egunero saltzen ziren 6500 pickupentzako ordezko jasangarri bat sortzea da.
2019an, aurkeztu eta sei egunera, 250.000 erreserba zituen. 2023ko urrian, Muskek baieztatu zuen Teslak milioi bat erreserba zituela, 2024an 125.000 eta 2025.7an 250.000 fabrikatzeko gaitasuna zuela. Hasiera batean merkaturatzearen hedapena 2021aren amaierarako aurreikusita bazegoen ere, lehen entregak 2023ko abenduan egin ziren eta orduan hiru bertsio eskaini ziren: 'Cyberbeast', All Wheel Drive, and Rear-Wheel Drive, 400 eta 550 km arteko EPA autonomiekin eta 60.990 eta 99.990 estatubatuar dolar arteko prezioekin. Range Extender aukerako bateriarekin 756 km-ko EPA autonomia lor dezake Ipar Amerikan bakarrik dago eskuragarri eta Austinen (Texas) egiten dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Kara, Swisher. (2018-1-5). «Elon Musk: The Recode interview» Recode.
* ↑ (Ingelesez) Kolodny, Lora. (2019-1-21). «Tesla unveils its nombre electric pickup, the Cybertruck, starting at $39,900» CNBC.
* ↑ (Ingelesez) Carter, Tom. (2023-12-2). «Cybertruck deliveries have finally begun, but Tesla's electric truck is unavailable in Europe» Business Insider.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66311587
* Multimedia: Tesla Cybertruck / Q66311587
# Elon Musken Tesla Roadsterra

Elon Musken Tesla Roadster automobila kirol prestazioak dituen auto elektriko bat da, 2018ko otsaileko Falcon Heavy espazioko hegaldian orbitan jartzeko eta marketina egiteko balio izan zuena, Eguzkiaren satelite artifizial bihurtuz orduan. Autoa eta suziria Tesla eta SpaceX enpresen produktuak dira, hurrenez hurren, Elon Musk buru duten enpresenak. Espaziora jaurti baino lehenago, 2010eko Roadster hau Musken jabetza pertsonala izan zen, etxetik lanera joateko erabiltzen zuen. Espaziora jaurtitako lehen ekoizpen kometzialeko automobila da.

## Jaurtiketa

Autoa, suziriaren bigarren etapan sartua joan zen, eta Marteren orbita gurutzatzen duen orbita heliozentriko eliptiko batean kokatu zen. Orbita Eguzkitik 1,66 unitate astronomikotako (au) distantziara dago gehienez. Roadsterraren ikuskizunaren bideo seinalea misioaren kontrol-zentrora bidali zuten, eta zuzenean eman zuten.

## Autoaren osagarriak

Espazioan dagoelarik autoa, gidariaren eserlekuan dago "Starman", eskala osoko giza maniki bat, Spacexen espazio jantzi batez jantzia. Eskuineko eskua bolantean du eta ezkerreko ukondoa leiho irekiaren gainean pausaturik zituela jarri zuten. Manikiari David Bowieren "Starman" abestiaren izena jarri zioten, eta autoaren soinu sistemam Bowieren "Space Oditty" abestia begiztan jarri zuten jotzen jaurti aurretik.
Douglas Adamsen The Hitchhiker's Guide to the Galaxy eleberriaren kopia bat doa autoan, eta liburu horri erreferentzia egiten dion eskuoihal bat ere bai. Proiektuan lan egin zuten langileen izenak dituen plaka bat autoaren azpian jarri zuten, "Gizakiek Lurrean egina" leloarekin. Autoak Isaac Asimoven Fundazioaren trilogiaren kopia bat ere badarama 5D disko optiko batean. Iraupen luzeko dentsitate handiko datuak biltegiratzeko kontzeptu-proba bat da, Arch Mission Foundation erakundeak emana Muski.

## Iruditegia

* Tesla autoak suziriaren zuen posizioa.
* Erreprodukzioa erakusketa batean, jaurtiketaren ondoren egina.
* Roadsterra lurrean, Muskek erabiltzen zuenean.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Elon Musk's Tesla Roadster» artikulutik itzulia izan da, 2024-05-24 data duen 1225392146 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-05-24 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ LaMonica, Martin. (September 21, 2009). «Tesla Motors founders: Now there are five» CNet.
* ↑ Harwood, William. (February 8, 2017). «'Starman' puts Earth in the rearview mirror» CBS News.
* ↑ Musk, Elon. Printed on the circuit board of a car in deep space. .
* ↑ Chris Taylor. (February 9, 2018). «Forget the Tesla, Elon Musk launched the first books in an ever-lasting space library» Mashable.
* ↑ Eric Olson. (February 14, 2018). «Backing Up Humanity: First Arch Launched on Falcon Heavy» IEEE GlobalSpec.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46845259
* Multimedia: Elon Musk's Tesla Roadster / Q46845259
# Tesla Model S

Tesla Model S 5 ateko sedan motako ibilgailu elektrikoa da, Tesla Inc. fabrikatzaile estatubatuarrak ekoitzia.
2012an, oinarrizko modeloaren motorrak 60 kWh-ko bateriak 345 HP ekoizten zituen, 338 km-ko autonomiarekin eta orduko 0 eta 100 km bitartean 5.8 segundoko azelerazioarekin. 2019an, P100DL modeloak 100 kWh zituen, 0 eta 100 km/h bitartean azeleratzen zuen 2.3 segundotan, eta 555 kilometroko autonomia zuen EPAren arabera.
2020an, Long Range Plus bertsioak 647 kilometroko autonomia zuen, Ameriketako Estatu Batuetako Ingurumena Babesteko Agentziaren (EPA) arabera, serieko auto elektriko batentzat handiena zena.
2021eko ekainean, Plaid bertsioa serieko autoa izan zen, denbora gutxien izan zuena milia laurden batean, 9.34 segundorekin, eta 0 eta 100 km/h arteko azelerazioa 1.99 segundotan.
Aukeran, Autopilot izenarekin maneiatzeko laguntzak ditu, hobetu egiten direnak eta urruneko eguneratzeekin eguneratzen direnak, hala nola: TAO, Over The Air Updates, etab. Abiadura, aurreko ibilgailuarekiko distantzia, erreia, erreiz aldatzea, bidean adierazitako autopistako irteera hartzea eta aparkaleku batean jabearen tokiraino autonomoki joatea ahalbidetzen dute. Etorkizunean, semaforoak eta trafiko-seinaleak ere ikusiko ditu, eta horren arabera jardungo du erabateko "FSD" erabilera autonomoa lortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Boudreau, John. (2012-6-22). «Tesla Motors begins delivering Model S electric cars in a Silicon Valley milestone» San José Mercury News (MediaNews Group).
* ↑ (Ingelesez) Tesla Motors. Prestaciones. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1463050
* Multimedia: Tesla Model S / Q1463050
# Esku Huskako Trinketeko Binakako Pilota Txapelketa Nagusia

Esku Huskako Trinketeko Binakako Pilota Txapelketa Nagusia pilotari berezkoen (amateur moduan aritzen ez direnak) arteko Ipar Euskal Herriko pilota txapelketa nagusia da.
Trinketeko txapelketa hori 1973an antolatu zen lehen aldiz.

## Erreferentziak

* Machenaud, Roland (2015) La main nue, Atlantica

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61365549
# Nélida Chela Fontora

Nélida Chela Fontora uruguaitar militante soziala da, Tranqueras herrian jaioa. Aita azukre kainabera moztailea zen eta ama garbitzailea, txikitan hasi zen lanean etxean laguntzeko.13 urterekin Partido Socialista de Pueblo Constitucionekin bat egin zuen, Salto hirian, eta han ekin zion bere aktibismo politikoari. Preso politikoa izan zen Uruguaiko diktadura zibiko-militarrean, eta aske atera zenean giza eskubideen aldeko erreferente bihurtu zen.

## Biografia

14 urterekin, aitarekin batera, Montevideora egin zuen lehen ibilaldi kañeroan parte hartu zuen. Orduko mutil lagunarekin Bella Unionera joan zen, eta han hasi zen lanean, azukre-asmamenetan, eta lehen erreferente sindikaletako bat izatera heldu zen.Raul Sendic-en ondoan militatu zuen, Bella Unioneko kañeroak UTAA sindikatuan antolatuz. Aldi berean, MLN-Tupamaros taldearen militantziara hurbilduz joan zen. Klandestinitatean iritsi zen Montevideora, 1970eko maiatzaren 9an, Indar Bateratuak etxera sartu eta atxilotuta eraman zuten. 1971ko uztailean Kabildoko espetxetik ihes egin zuen beste emakume preso batzuekin batera, Operación Estrella deiturikoan.
Ihes egin ondoren, Paso de los Toros hirira joateko agindua eman zioten, eta Duraznora joan zen. Han atxilotu eta torturatu egin zuten, eta hiru hilabeteko haurdunaldia galdu zuen. Berriz ere 5 atxiloketa kuarteletatik pasa zen, azkenik Punta de Rielesen 8 urtez atxilotuta egon zen arte, 1985eko martxoaren 10era arte.
Kartzelatik irtetean, Kabildotik ihes egin ondoren ezagutu zuen bikotekidearekin eta lehen atxiloketaren aurretik familia baten ardurapean utzi zuen alabarekin bildu zen. Askatasunean hasi zen Zerbitzu Ekonomiko eta Sozialean lanean, eta ez zuen alderdiko militantziarekin jarraitu.
Bi libururen egilea da: Más allá de la ignorancia, 1989an, El Fogónek argitaratua, eta La llama no se apaga, 2018an Pit-Cnt-ko Maiatzaren Lehena Argitaletxeak argitaratua eta 2021ean Ediciones Del Berretínek argitaratua.
2023ko abenduaren 7an Montevideoko Intendentziak Nélida “Chela” Fontora Hiritar Ospetsu izendatu zuen, bere borroka eta elkartasun ibilbide luzearen omenez.
Crysolen (Uruguaiko Politikari Ohien Elkartea) egiten du lan, memoria aldarrikatzeko eta Emakume Politikari Ohien Memoriala sortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Entrevista con Chela Fontora | Historias Propias | 04-03-2022. .
* ↑ Valores entrevista a Nèlida Chela Fontora.. .
* ↑ Ferreira, Paula. (2022-11-01). «"Cañera, tupamara, clandestina y pobre": los testimonios de la uruguaya Nélida Fontora» Orbis Tertius 27 (36): e245–e245. doi:10.24215/18517811e245. ISSN 1851-7811..
* ↑ La letra chica - Entrevista completa a Chela Fontora. .
* ↑ «Uruguay: De los cañaverales a la guerrilla» www6.rel-uita.org.
* ↑ «Mas allá de la ignorancia | Sitios de Memoria Uruguay» sitiosdememoria.uy.
* ↑ «Nélida 'Chela' Fontora | Sitios de Memoria Uruguay» sitiosdememoria.uy.
* ↑ «La llama no se apaga» www.apu.uy.
* ↑ «Chela Fontora es Ciudadana Ilustre» Intendencia de Montevideo. 2023-12-07.
* ↑ «Memorial para ex presas políticas | Municipio B» municipiob.montevideo.gub.uy.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118322725