OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mix energetiko

Matrize energetikoa, nahasketa energetikoa edo mix energetikoa eremu geografiko batean erabiltzen den funtsezko energia iturrien konbinazioa da. Mix energetikoak, erabilitako iturriez gain, iturri bakoitzaren ehunekoa ere jasotzen du. Aztertutako eremua herrialde bat, kontinente bat edo mundu osoa izan daiteke.
Kasu batzuetan (ikatza, petrolioa) oinarrizko energia zuzenean erabil daiteke. Beste batzuetan, bigarren mailako energian bihurtu behar da, normalean elektrizitate, eta horrek, ezinbestean, energia galtzea ekarriko du, bero gisa.
Herrialde batek aukeratzen duen energi nahasketak, besteak beste, kostu handiagoa edo txikiagoa berekin ekarriko du. Horregatik, kontu handiz planifikatu behar da.
Nahasketa energetikoa ez da estatikoa eta denborarekin aldatzen da, energia elektrikoaren sorkuntza-teknologien kostua aldatu egiten delako, eta politika edo ingurumena kontuan hartzen delako.

## Europar Batasuna

Energiaren Nazioarteko Erakundearen arabera, Europar Batasunean 2007an kontsumitutako energiaren %75,9a erregai fosiletatik zetorren, %14,1 zentral nuklearretatik, %7 bioerregaietatik eta % 2,9 energia berriztagarrietatik. Urte horretan, EBk 2020rako energia-matrizean berriztagarrien parte-hartzea %20raino handitzeko helburua ezarri zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Combinación energética o matriz energética, mejor que mix energético. 7 de abril de 2022.
* ↑ «mezcla energética» glosbe.
* 1 2 El mix energético, las fuentes renovables y el etiquetado de la electricidad. .
* ↑ El mix energético: al ritmo de los equilibrios económicos y geopolíticos. .
* ↑ Mesones, Javier. (13 de marzo de 2019). La AIE insta a los países a impulsar la transición energética con más renovables. España.
* ↑ Cepsa analiza la evolución del mercado y presenta el mapa energético de España en 2030. , 14 de diciembre de 2017 or..
* ↑ Paquete de medidas sobre clima y energía hasta 2020. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1341346
# Dimetil fumarato

Dimertil fumaratoa konposatu organikoa da, CH$_3$OOCCH=CHCOOCH$_3$ formula duena esterren klasekoa. Azido fumarikoaren ester metilikoa da. Solido kristalino zuria da. Azetonatan, kloroformotan eta uretan disolbagarria da. Narritagarria da.
Bere ezaugarriak medio botika gisa baliatzen da psoriasia eta esklerosi anizkoitza tratatzeko. Espainian hainbat markarekin saltzen da, hala nola, Tecfidera, Skilarence eta zenbait etxeren generikoak ere merkatuan dira. Piluletan hartzen da.

## Sintesia

Dimetil fumaratoa sintetizatzeko hainbat metodo dago. Erabilienetako bat Fischer–Speier esterifikazioa da. Azido fumarikoa metanolarekin errefluxuan jartzen da katalizatzaile egoki batekin, azido sulfurikoa etsenplurako.
${\ce {HOOCCH=CHCOOH + 2 CH3OH ->[H^+] CH3OOCCH=CHCOOCH3}}$

## Erabilera
### Medikuntzan

Dimetil fumaratoa psoriasia eta esklerosi anizkoitza tratatzeko usatzen da. Europar Batasunak 2017an onartu zuen Skilarence sendagaia psoriasia tratatzeko.

### Industrian

Dimetil fumaratoa biozida gisa aplikatu da altzarietan edo oinetakoetan, klima hezeetan biltegiratzean edo garraiatzean lizuna haztea saihesteko. Normalean, oihalezko poltsa txikitan biltzen da. Dena dela, dimetil fumaratoak larruazala ukitzean erreakzio alergikoak eragiten ditzake eta, ondorioz, dimetil fumaratoa duten kontsumo-produktuak ez daude baimenduta Europar Batasunean fabrikatzeko (1998tik) edo inportatzeko (2009tik).

## Albo-ondorioak

Dimetil fumaratoaren albo-ondorio ohikoenak urdail-hesteetako arazoak (beherakoa, goragalea eta sabeleko mina), beroaldiak eta linfopenia dira; arinak edozein kasutan. Albo-ondori larriago batzuk hala nola leukoentzefalopatia multifokal progresiboa (PML) eta Fanconiren sindromea ez dira ohikoak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Dimethyl Fumarate» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).
* 1 2 «★ SKILARENCE 120 mg Comp. gastrorresistente - Datos generales 🥇» www.vademecum.es (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).
* ↑ (Ingelesez) «Skilarence | European Medicines Agency (EMA)» www.ema.europa.eu 2017-07-11 (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).
* ↑ «Consumers: EU to ban dimethylfumarate (DMF) in consumer products, such as sofas and shoes» European Commission - European Commission (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q418123
* Multimedia: Dimethyl fumarate / Q418123
# Fischerren esterifikazio

Fischerren esterifikazioa edo Fischer–Speierren esterifikazioa esterifikazio-mota berezi bat da, zeinetan azido karboxiliko bat eta alkohol bat errefluxuan erreakzionarazten diren katalizatzaile azido baten aurrean. Erreakzioa Emil Fischerrek eta Arthur Speierrek deskribatu zuten lehen aldiz, 1895ean. Azido karboxiliko gehienak erreakziorako egokiak dira, baina alkoholak, oro har, primarioa edo sekundarioa izan behar du. Alkohol tertziarioek eliminazio-erreakziorako joera dute. Fenolak ere esterifika daitezke. Fischerren esterifikaziorako erabili ohi diren katalizatzaileek azido sulfurikoa, azido p-toluenosulfonikoa eta Lewisen azidoak dira.

## Erreakziobidea

Erreakziobideak hainbat urrats ditu:
* Azido katalizatzaileak karboniloaren oxigenora protoiak transferitzeak karboniloaren karbonoaren elektroizaletasuna handitzen du.
* Karboniloaren karbonoari alkoholaren oxigeno-atomo nukleozaleak erasotzen dio.
* Oxonio ioitik bigarren alkohol-molekula batera protoiak transferitzeak konplexu aktibatu bat sortzen du
* Konplexu aktibatuaren hidroxilo taldeetako baten protonazioak oxonio ioi berri bat ematen du.
* Oxonio ioi horren ur-galerak eta ondorengo desprotonazioak esterra ematen du.

## Abantailak eta desabantailak

Beste esterifikazio-erreakzio batzuekiko Fischer-Steier esterifikazioaren abantaila nagusiak bere sinpletasun erlatiboan oinarritzen dira. Baldintza azido zuzenak erabil daitezke azidoarekiko sentikorrak diren talde funtzionalak arazoa ez badira; azido sulfurikoa erabil daiteke; azido ahulagoak erabil daitezke erreakzio-denbora luzeagoen truke. Erabilitako erreaktiboak "zuzenak" direnez, ingurumen-inpaktu txikiagoa sortzen da hondakin-produktuei eta erreaktiboen kaltegarritasunari dagokienez.
Fischer-Steier esterifikazioa termodinamikoki kontrolatutako prozesu bat da batez ere: bere moteltasuna dela eta, ester egonkorrena izan ohi da produktu nagusia.
Desabantaila nagusiak dira itzulgarritasun termodinamikoa eta erreakzio-abiadura nahiko motelak —askotan ordu batzuetatik urteetarako eskalan, erreakzio-baldintzen arabera.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Fischer, Emil; Speier, Arthur. (1895). «Darstellung der Ester» Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft 28 (3): 3252–3258. doi:10.1002/cber.189502803176. ISSN 1099-0682. (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* ↑ Basterretxea, Francisco et als. (1996). Kimika orokorra. Udako Euskal Unibertsitatea, 689 or. ISBN 84-86967-71-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2431716
* Multimedia: Fischer esterification / Q2431716
# Poptella

Poptella arrain genero bat da. Characidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Poptella actenolepis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Poptella brevispina | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Poptella compressa | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Poptella longipinnis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Poptella paraguayensis | daturik gabe |
# Jan Johnson

Jan Johnson (Hammond, Indiana, 1950eko azaroaren 11 – Atascadero, Kalifornia, 2025eko otsailaren 23a) estatubatuar pertika jauzilaria izan zen.
Kansasko Unibertsitateko atletismo taldeko kide izan zen, eta gero Alabamakoa. 1971n Estatu Batuetako txapelketa irabazi zuen Alabamarekin. Pertika jauzilariez gain, luzera jauzilaria eta esprinterra izan zen. 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Munichen, eta pertika jauziko brontzezko domina lortu zuen 5,35 metroko markarekin, Wolfgang Nordwig alemaniarraren eta Bob Seagren estatubatuarraren atzetik.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1972 | Munich Alemania | 03 ! | Pertiga-jauzia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1681911
# David Mumford

David Bryant Mumford (Worth, Sussex, Ingalaterra, 1937ko ekainaren 11) estatubatuar matematikaria da.

## Biografia

Exeterreko Eskolan ikasi ondoren, Harvard Unibertsitatean sartu zen, eta aldaera aljebraikoak ikasten hasi zen han. Graduatu ondoren, unibertsitatean bertan aritu zen lanean. 1967an, irakasle egin zuten, eta Higgins Irakasle izendatu zuten hamar urte geroago. 1981etik 1984ra, Harvardeko Matematika Saileko zuzendari izan zen, eta 1987tik 1992ra, MacArthur kide.
Vancouverreko Nazioarteko Kongresuan (1974), Fields domina eman zioten, moduluen aldaerak aztertzeagatik. Horretaz gainera, ekarpen ugari egin dizkio gainazal aljebraikoen teoriari, eta, hala, osatu egin du Oscar Zariskiren eta Eskola Italiarraren lana. 80ko hamarkadan, nolanahi ere, lanaren norabidea aldatu zuen Mumfordek, eta matematika aplikatua aztertzen hasi zen.
Fields dominaz gainera, beste ohore asko jaso ditu. Zientzietako Akademia Nazionaleko kide da, eta Nazioarteko Batasun Matematikoko lehendakari izan zen 1995etik 1999ra. Gaur egun, Brown Unibertsitateko Matematika Aplikatuen Sailean ari da irakasle-lanetan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334021
* Multimedia: David Mumford / Q334021
# Stanislav Smirnov

Stanislav Konstantinovitx Smirnov (errusieraz: Станисла ́ ч Константа ́ нович Cмирно ́ ч; Mosku, 1970eko irailaren 3a) errusiar matematikaria da, gaur egun Genevako Unibertsitatean irakaslea dena. 2010ean Fields Domina eman zioten. Bere ikerketak analisi konplexuak, sistema dinamikoak eta probabilitate teoria barne hartzen ditu.

## Karrera.

Stanislav Smirnovek San Petersburgoko Lizeoa 239 graduatu zuen, goi mailako eskola selektiboa, matematikari ezagun askorentzat alma-materra dena. Institutuan, bi partitura bikain lortu zituen Nazioarteko Olinpiada Matematikoan 1986an eta 1987an. Yaleko Unibertsitatean eta Princetongo Ikasketa Aurreratuen Institutuan postdok gisa denbora eman ondoren, Smirnov Stockholmeko Teknologia Errege Institutuko fakultatean sartu zen 1998an. 2003an Analisi, Fisika Matematiko eta Probabilitate taldeko irakasle bihurtu zen Genevako Unibertsitatean. 2010ean, Smirnov Errusiako San Petersburgo Estatuko Unibertsitateko Chebyshev Laborategiko zuzendari fundatzaile bilakatu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Smirnov, Stanislav K.. (1996). Spectral analysis of Julia sets.. California Institute of Technology..
* ↑ (Ingelesez) Cipra, Barry A.. (2010). "Fields Medals, Other Top Math Prizes, Awarded". Science Now. AAAS.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333948
* Multimedia: Stanislav Smirnov / Q333948
# Imintanoute

Imintanoute (arabieraz: إمارة المونية) Marokoko Chichaoua probintzian dagoen herria da, Marrakex-Safi eskualdean. 2004ko erroldaren arabera 17.067 biztanle zituen.
* Datuak: Q1169798
* Multimedia: Imintanoute / Q1169798
# Ftalimida

Ftalimida azido ftalikotik eratorritako imida bat da, bi karbonilo talde bigarren mailako amina bati lotuta dituena. Solido zuri bat da, giro-tenperaturan dagoena.
Ftalimida mineral ere bada.

## Ezaugarriak

Ftalimida elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {C6H4(CO)2NH}}$.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Phthalimide: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412784
* Multimedia: Phthalimide / Q412784
# Hexaklorobentzeno

Hexaklorobentzenoa konposatu organiko aromatikoa da, C$_6$Cl$_6$ formula duena, organokloratuen familiakoa. Solido kristalino zuria da. Uretan disolbaezina da, baina disolbagarri ohiko disolbatzaile organikoetan.
Poluitzaile organiko iraunkorra da eta Stockholmeko Hitzarmenak fabrikatzea eta erabiltzea debekatzen du.

## Sintesia

Hexaklorobentzenoa bentzenoa kloro huts bidez kloratuz burdina(III) kloruroaren moduko katalizatzaile baten presentzian sintetiza daiteke. Industrian asko baliatu ziren lindanoaren sintesian sortutako albo-produktuak; HCH kloroaren presentzian pirolizatuz.
    C$_6$H$_6$Cl$_6$ + 3 Cl$_2$ → C$_6$Cl$_6$ + 6 HCl

## Erabilera

Hexaklorobentzenoak oso erabilia izan zen fungizida gisa zerealen onddoak kontrolatzeko. Su artifizialak, munizioa eta kautxu sintetikoen plastifikatzaile gisa ere usatu da.

## Toxikotasuna

Hexaklorobentzenoa lipodisolbagarria da eta gantzetan metatzen da.
Hexaklorobentzeno bidezako toxikapen inportanteenak elikagaien bidezkoak izan dira. Adibidez, Turkia ekialdean herritarrek hexaklorobentzenoarekin tratatutako hazien aleak jan zituztenean 1954 eta 1959 artean. Sintoma ugari garatu zituzten, larruazaleko lesio fotosentikorrak, kolikoak eta ahuldadea barne; milaka batzuek turkiar porfiria izeneko nahasmendu metabolikoa garatu zuten, eta % 14 hil egin ziren. Amek ere hexaklorobentzenoa seme-alabei transferitu zieten plazentaren bidez eta amaren esnearen bidez.
Dosi altuetan, hexaklorobentzenoa hilgarria da animalia batzuentzat, eta, maila baxuagoetan, eragin negatiboa du haien ugalketa-arrakastan. hexaklorobentzenoa aurkitu da mota guztietako elikagaietan. Espainiako okelari buruzko ikerketa batek hexaklorobentzenoa aurkitu zuen lagin guztietan.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) PubChem. «Hexachlorobenzene» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-10-16).
* 1 2 Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants. .
* ↑ Becke Fiedrich & Sperber, Heinrich. (1957-05-14). AEBetakko patentea:US2792434 (A) ― Process for the production of hexachlorbenzene. BADISCHE ANILIN- & SODA-FABRIK AKTIENGESELLSCHAFT.
* ↑ Peters, H.A., et als. (1982). Epidemiology of Hexachlorobenzene-induced Porphyria in Turkey: Clinical and Laboratory Follow-up After 25 Years. Archives of Neurology ; 39(12), 744-749 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q409682
* Multimedia: Hexachlorobenzene / Q409682
# Pinotxa-kolibia min

Pinotxa-kolibia mina (Strobilurus tenacellus edo Collybia tenacella) Physalacriaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi du eta mikatza, ez du sukalderako balio.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, ez oso mamitsua, hasieran ganbila, gero zabaldu egiten da titi txiki batekin. Azal leuna du, ez likatsua, okre koloretik marroi ilunera doana.
Orriak: Zurixkak, estu samar, nahiko lodiak, sabeldunak, libretik sinuadoetara doazenak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Mehea, lerdena, barnehutsa, kapelaren kolore berekoa edo argixeagoa, goiko aldea zurixka du, sustrai antzeko bihurgunetsu eta iletsuarekin eta oso errotuta pinu edo izeien pinaburuetan.
Haragia: Hutsala, zaila, elastikoa, zuria, usaingabea eta zapore mingotsekoa.
Etimologia: Strobilurus terminoa grekotik dator, ziba, pinaburu, esan nahi duen "stróbilus" hitzetik eta pinaburuen isatsa esan nahi duen, "ourá" hitzetik. Hau da, pinaburuen zurtoinetan hazten dena. Tenacellus epitetoa, zaila, esan nahi duen "ténax" hitzaren txikigarritik dator. Bere haragi zail eta elastikoagatik.

## Jangarritasuna

Ez du sukalderako balio.

### Nahasketa arriskua

Strobilurus stephanocystis oso antzekoa da, mikroskopikoen bidez bereizten dira bereziki. Baeospora myosura ere pinaburuetan ateratzen da.

## Sasoia eta lekua

Lurperatutako pinaburuetan hazten da. Pinus sylvestris, Pinus nigra eta Pinus mugo pinuetan.

### Banaketa eremua

Europa, Errusia, Asia (Japonia eta Jordania)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 251 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 260 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 176 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q878979
* Multimedia: Strobilurus tenacellus / Q878979
* Espezieak: Strobilurus tenacellus
# Triazol

Triazola konposatu organiko heteroziklikoa da, C$_2$H$_3$N$_3$ formula duena. Bi isomero eta bina tautomero ditu. Solido marroixka da. Uretan eta alkoholetan disolbagarria da.
Triazol ordezkatuak edo egituran triazol taldea duten konposatuak herbizida eta fungizida gisa baliatzen dira adibidez, 3-Amino-1,2,4-triazola. 1,2,3-triazola bioisostero gisa baliatzen da medikuntzan eta hainbat sendagairen egituraren parte da, esaterako tazobaktama. Kimika bioortogonalean ere baliatzen dira.

## Isomeria

Gorago esan bezala triazolak bi isomero eta bina tautomero ditu. 1,2,3-triazolean hiru nitrogeno-atomoak bata bestearen ondoan daude. 1,2,4-triazolean karbono-atomo batek separatzen du nitrogeno-atomoetako bat. Tautomeroen arteko diferentzia da nitrogeno-atomok duen hidrogeno-atomoa lotuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «1H-1,2,3-Triazole» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* ↑ (Ingelesez) PubChem. «1,2,4-Triazole» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* ↑ Bonandi, Elisa; Christodoulou, Michael S.; Fumagalli, Gaia; Perdicchia, Dario; Rastelli, Giulio; Passarella, Daniele. (2017-10-01). «The 1,2,3-triazole ring as a bioisostere in medicinal chemistry» Drug Discovery Today 22 (10): 1572–1581. doi:10.1016/j.drudis.2017.05.014. ISSN 1359-6446. (Noiz kontsultatua: 2025-01-26).
* ↑ (Ingelesez) Isobe, Hiroyuki; Fujino, Tomoko; Yamazaki, Naomi; Guillot-Nieckowski, Marine; Nakamura, Eiichi. (2008-09-01). «Triazole-Linked Analogue of Deoxyribonucleic Acid ( TL DNA): Design, Synthesis, and Double-Strand Formation with Natural DNA» Organic Letters 10 (17): 3729–3732. doi:10.1021/ol801230k. ISSN 1523-7060. (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* ↑ (Ingelesez) «Advances in Triazole Chemistry» ScienceDirect (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q903341
* Multimedia: Triazoles / Q903341
# Islama Marokon

Islama Marokoko erlijio nazionala da. Halaber, erlijiorik handiena da, biztanleriaren % 99 baino gehiago atxikita baitago. Marokoko musulmanen azpimultzo handiena maliki sunitak dira; beste talde ugariren artean zahirismoaren praktikanteak eta musulman ez-izendatzaileak daude.

## Erreferentziak

* ↑ Munson, Henry. (1993). Religion and power in Morocco. Yale University Press ISBN 978-0-300-05376-0. (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).
* ↑ «Morocco and Western Sahara» End Blasphemy Laws (Noiz kontsultatua: 2025-02-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2566690
* Multimedia: Islam in Morocco / Q2566690
# 1962ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

1962ko Bertsolari Txapelketa Nagusia 1962an jokatu zen, finalaurrekoa ekainaren 13an eta finala abenduaren 30ean. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren IV. edizioa izan zen eta Euskaltzaindiak antolatu zuen. Orduko 10 bertsolari onenek hartu zuten parte. Finala Donostiako Anoeta pilotalekuan jokatu zen eta Manuel Olaizola "Uztapide"k irabazi zuen, bere lehen txapela izan zen.

## Gai jartzailea

* Alfonso Irigoien

## Epaileak

* Alfonso Irigoien
* Antonio Arrue "Urrea"
* Antonio Zavala
* Antton Valverde
* Emile Larre
* Fernando Artola "Bordari"
* Juan Mari Lekuona
* Juan San Martin
* Koldo Mitxelena
* Martzel Andrinua
* Pedro Diez de Ultzurrun

## Sailkapena

| Postua | Bertsolaria |
| Txapelduna | Manuel Olaizola "Uztapide" |
| 2 | Inazio Eizmendi "Basarri" |
| 3 | Fernando Aire "Xalbador" |
| 4 | Joxe Migel Iztueta "Lazkao Txiki" |
| 5 | Jose Joakin Mitxelena |
| 6 | Migel Arozamena |
| 7 | Mattin Treku "Mattin" |
| 8 | Jon Azpillaga |
| 9 | Jon Lopategi |
| 10 | Migel Zabaleta |

## Kanpo estekak

* Bertsolaritzaren Datu Basea
* Auspoa bilduma: 1962ko Txapelketa
* Datuak: Q20492836
# 1962ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

1962ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketa lurralde horretan egindako bosgarren edizio ofiziala izan zen, Euskaltzaindiak antolatutakoa Frankismoaren sasoian bete-betean.
Finala Bilbon ospatu zuten eta garailea Jon Lopategi bertsolari muxikarra izan zen.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

## Kanpo estekak

* 1962ko Bizkaiko Txapelketa, Bertsozale Elkartearen webgunean.
* Datuak: Q12252483
# 1962ko Ipar Itsasoko uholdea

1962ko Ipar Itsasoko uholdea (alemanez: Nordsee Sturmflut) Ipar Itsasoko Alemaniako kostaldean kalte handiak eragin zituen uholdea izan zen. 1962ko otsailaren 16tik otsailaren 17ra, Islandia ondotik zetorren Vincinette behe presio guneak indarra hartu zuen hegoaldeko Ipar Itsasorako norabidea hartuz.
Alemaniara hurbiltzean, haizeek 200 km/h abiadura zuten, eta horrek eraginda olatu handiek, kostaldeko gunerik baxuenetan kalte handiak eragin zituzten. Alemaniaz gain, Herbehereetan nabaritu zen behe presio gunearen indarra. Hamburgo hirian, 315 pertsona hil ziren, hiriko gunerik baxuenak babesten zituzten dikeak apurtu eta pertsona asko ito zirenean.

## Ikus, gainera

* 1953ko Ipar Itsasoko uholdea

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Otsailaren 17ko isobara mapa Wetterzentrale.de webgunean.
* Datuak: Q20871
* Multimedia: North Sea flood of 1962 / Q20871
# 1962ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

1962ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 4. edizioa izan zen, Vianako Printzea Erakundeak antolaturik. 1962ko uztailaren 1 eta irailaren 23 bitartean ospatu zen. Bertan, 16 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 3 saio ospatu ziren, horietatik 2 finalaurreko eta finala. Finala irailaren 23an ospatu zen Beran.
Mikel Arozamenak jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak
### Bertsolariak

* Anjel Aldaz
* Mikel Arozamena
* Bautista Arribillaga
* Martin Azpiroz
* Klemente Ezkurdia “Gorriti”
* Manuel Huitzi
* Ximon Ibarra “Zubikoa”
* Moises Jaso
* Bautista Madariaga
* Andres Narbarte "Xalto"
* Martin Oreja
* Bautista Perurena
* Juan Perurena
* Inazio Rekondo
* Juan Zabaleta
* Migel Zabaleta

### Aurkezlea

* Alfonso Irigoien

## Finalaurrekoak
#### Erratzu

Lehenengo finalaurrekoa Erratzun jokatu zen, 1962ko uztailaren 1ean.

#### Goizueta

Bigarren finalaurrekoa Goizuetan jokatu zen, 1962ko abuztuaren 19an.

## Finala

* Gainontzeko finalistak honako hauek izan ziren:
** Martin Azpiroz
** Manuel Huitzi
** Bautista Madariaga
** Andres Narbarte "Xalto"
** Martin Oreja
** Juan Perurena
Lehenbiziko bi sailkatuek Bertsolari Txapelketa Nagusirako txartela eskuratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Pablo Jose Aristorena: Nafarroako bertsolaritza
* ↑ Aita Onaindia: Gure bertsolariak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188126
# 1962-63 denboraldia euskal errugbian

Errugbia Gipuzkoan pixkanaka sustraitzen joan zen, Donostian CR Gipuzkoa izenarekin jaio zen aitzindari taldeak 1962/63 denboraldian CD Vasconiaren babesa izan zuen Espainiako bigarren mailako txapelketa jokatzeko. Txapelketa 1963ko maiatzaren 2tik 5era jokatu zen Valladoliden.
Denboraldi honetan, lehen mailako txapelketa Donostian jokatu zen apirilaren 26tik 28ra bitartean.
Gazte mailetan, Donostiako lau taldek debuta egin ahal izan zuten maila ezberdinetan. Alde batetik, Martuteneko Luistarren ikastetxeko taldeak Bartzelonan ospatu zen Espainiako jubenilen txapelketan aritu zen ekainaren 12 eta 13an. Bestetik, “Errugbi hezitzaile” izenarekin deitu zen modalitatean hiru talde donostiar aritu ziren, Martuteneko talde bera, eta Egia eta Amara auzoetako talde bana.
Guztira, Donostiako 100 jokalarik izan zuten lizentzia denboraldi hartan. Lehiaketetaz gain, hogeita hamar bat lagunarteko jokatu ziren Frantzia eta Madrilgo taldeen aurka.
Donostiako Anoeta kirolgunea eta Tolosako Berazubi zelaietan jokatu ziren denboraldi honetako partidak.

## Talde parte-hartzaileak
### Espainiako Rugby Federazioko txapelketetan

| Maila | Taldea | Herria (Lurraldea) | Kirol-zelaia | 1962-63 denboraldiko emaitza |
| Federazio kopa (2.a) | CD Vasconia | Donostia, Gipuzkoa | Anoeta | |

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako errugbi taldeen ibilbide historikoa — Iker Andonegi, Noticias de Gipuzkoa. .
* ↑ 1962-63 denboraldiko laburpena — Federación Española de Rugby. .