# Yvette Chauviré

Yvette Chauviré (Paris, Frantzia, 1917ko apirilaren 22a – Ibidem, 2016ko urriaren 19a) ballet dantzaria, koreografoa eta irakaslea izan zen, Frantziako sinbolo nagusietako bat. Giselle ospetsuak Frantziako ballet erromantikoaren tradizioa berreskuratu zuen. Rudolf Nureievekin jardun zuen Sobietar Batasunetik ihes egin zuenean. Arrakasta handia lortu zuen errepertorio klasikoko bere interpretazioetan eta oso miretsia izan zen Errusian.

## Dantzari ibilbidea

1927an Parisko Operaren eskolan sartu zen, Boris Kniasseff eta Viktor Gsovskiren ikaslea izan zen Parisko Wacker estudioetan, 1934an Serge Lifarrek zuzendutako Operaren konpainian sartuz eta epaiketan defendatu zuen, Frantzia okupatu bitartean naziekin kolaborazionismoa izatea leporatu ziotenean.
1937an egin zuen debuta zineman, Jean Benoît-Lévyk zuzendu zuenizen bereko lanean «Zisnearen heriotza» dantzatuz. 1938an lehen dantzari mailara igo zen eta 1941ean Parisko Operako Balleteko izar bihurtu zen.
Serge Lifar-en balletetan paper nagusiak estreinatu zituen: Le Roi Nu (1936), David Triomphant (1937), Alexandre le Grand (1937), Le Chevalier et la Damoiselle (1941), Istar (1941), Joan de Zarisphant (1942), Les Blanelies es Crèc Suites 1955).
1946-47 denboraldian, Eugene Grünbergek berriz ere Monte-Carloko Nouveau Balleta osatu zuenean, Chauvire lehenengo dantzari taldeko kide izatera pasatu zen, Parisko l'Opéran bere étoile postua mantendu zuen arren. Lifarren ballet berriak estreinatu zituen: Giselle (1946), Dramma per Musica (1946), La Péri (1946), Chota Roustaveli (1946) eta Nautéos (1947), eta Janine Charraten Cressida (1946).
Monte Carloko Ballet Russe-ko dantzari gonbidatua izan zen 1950-52 eta 1957-58 artean, eta bertan Mort du Cygne (1950) eta Romeo y Julieta (1950) dantzatu zituen, Constantin Nepo diseinatzaileak bere senarrak taularatu zituenak, eta baita Victor Gsovsky Nocturchéskype (1950) eta Granèd Classch, azken hau Chauvirék estreinatu zuen hilabete batzuk lehenago Ballets des Champs-Elysées-ekin.
1958an bira batzuk hasi zituen Milroad Miskovitch-ekin batera Brasil, Portugal eta Errusian zehar, baita Londresko Royal Ballet-arekin ere, non lehen aldiz de La bella durmiente lanaren Aurora papera dantzatu zuen. Ondoren, Parisen jarraitu zuen dantzan, Escuela de l'Opéra eta Danse-ko Académie Internationale-n maistra lan egiteaz gain (1981 eta 1982 artean zuzendu zuen).
1972an behin betiko erretiratu zen eszenatik eta irakaskuntzan aritu zen. Sylvie Guillem eta Dominique Khalfouni dira bere dizipuluetako batzuk.
1987an, Dominique Delouche zinegileak Yvette Chauvire: Une etoile pour l'exemple dokumentala egin zuen.
Ohorezko Legioko Ofizial Nagusi bezala kondekoratua izan zen 2010ean (ordurako, ordena horretako Komendadore eta Zalduna zen).
1997an Gerard Mannonik bere autobiografia idatzi zion.

## Argitaratutako lanak

* Je suis ballerine (1960).

## Sariak eta aintzatespenakç

Besteak beste aintzatespena hauexek jaso ditu:
* 1964an Frantziako Ohorezko Legioa
* 1975ean, Arteen eta Letren Ordena
* 1986an UNESCOren Nazioarteko Dantza Kontseiluaren Domina
* 1988an Légion d'Honneur delakoaren Commandeur titulua eta 2010ean Ohorezko Legioko Ofizial Nagusi.

## Erreferentziak

* ↑ Hernández, Publicado por Hortensia. Yvette Chauviré primera bailarina francesa. (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Yvette Chauviré, la bailarina absoluta» El Español 2016-10-20 (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).
* ↑ (Frantsesez) La danseuse étoile Yvette Chauviré a filé. 2016-10-19 (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).
* ↑ (Frantsesez) «Hommage de l'Opéra de Paris à Yvette Chauviré, danseuse Étoile» Opéra national de Paris (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).
* 1 2 3 4 5 6 7 (Gaztelaniaz) de 1917París, Yvette ChauviréNombreYvette ChauviréNacimiento22 de abril; de 2016París, FranciaFallecimiento19 de octubre; francesaOcupaciónBailarina, FranciaNacionalidadFrancesaOtros nombresFonteyn; Artística, Maestra Y. Directora. «Yvette Chauviré - EcuRed» www.ecured.cu (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).
* ↑ (Frantsesez) «Yvette Chauviré (1/2), prima ballerina assoluta» France Musique 2025-01-03 (Noiz kontsultatua: 2025-03-01).

## Kanpo estekak

* Yvette Chauviré Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Biografia artikuloa
* Argazki Galeria
* La muerte del cisne
* Elkarrizketa filmatua
* Datuak: Q2671993
* Multimedia: Yvette Chauviré / Q2671993