OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maria Diez de Ultzurrun

Maria Diez de Ultzurrun (Ilarregi, 1900 – Auza?, 1990), izengoitiz Auzako sendalaria (gaztelaniaz: La curandera de Auza) deitua, nafar sendalaria izan zen.

## Bizitza

Maria Diez de Ultzurrun Ilarregin jaio zen, Ultzaman, 1900ean. Sendalari ofizioa amatxi Martina Ezkurrarekin ikasi zuen. Auzara ezkondu eta, amatxi hil ondoan, petrikilotzan hasi zen. Gehienbat, zauriak, hezur hausturak eta dislokazioak tratatzen zituen. Ospe handia lortu zuen. Bizitzaren azken hogeita hamar urtean lanbidea utzi zuen, «ezin zuelako penizilinarekin lehiatu», bere erranetan. Seme bat, Martin Aldaz, mediku traumatologoa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Álvarez Caperochipi, Javier. La curandera de Auza-Navarra, María Díez de Ulzurrun (1900-1990) Informe del doctor. in: Cuitas Médicas. cuitasmedicas.blogspot.com.es (Noiz kontsultatua: 2015-11-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21329075
# Lluís Conesa

Lluís Conesa Espín (Cardona, Bartzelona, 1944ko azaroaren 8a - 2025eko urtarrilaren 24a) kirol zuzendari kataluniarra izan zen. Hain zuzen ere, Club Joventut de Badalona saskibaloi taldean garaikur gehien lortu duen presidentea izan zen, 1982tik 1995era.

## Palmaresa

* 2 Espainiako Superkopa: 1985-86 eta 1986-1987.
* Korać Kopa 1: 1989-1990
* 2 ACB Liga: 1990-1991 eta 1991-1992.
* Europako Kopa 1: 1993-1994
* 6 Kataluniako Liga: 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1990-91, 1991-92 eta 1992-93
# Lorenza Villegas de Santos

Ana Lorenza Villegas Restrepo (Santa Rosa de Cabal, Kolonbia, 1899ko urriaren 5a - New York, AEB, 1960ko martxoaren 25a) Kolonbiako lehen dama izan zen, bere senarra, Eduardo Santos Montejo, Kolonbiako Errepublikako Presidente hautatu ondoren.

## Bizitza

Jose Antonio Villegas y Villegas eta Carlota Restrepo Boteroren alaba zen. Biek hamar seme-alaba izan zituzten. Bere neben artean Alfonso Villegas Restrepo nabarmendu zen, El Tiempo (Kolonbia) egunkariaren sortzailea.
1917ko azaroaren 25ean ezkondu zen Eduardo Santos Montejorekin, Bogotako La Veracruz elizan.
Santos Villegas senar-emazteek alaba bakarra izan zuten, Clarita. Bi urte zituela hil zen eskarlatinaz, eta horrek bikotearen bizitza markatu zuen. Bere senarra Errepublikako presidente aukeratu ondoren, Lorenza Villegas gizarte-lanaren aitzindaria izan zen, eta bere kudeaketari zor zaizkio, besteak beste:
* Bere izena zeraman Haur Ospitalea, Andrés Pastranaren gobernuan likidatu eta 'Hospital San José Norte' bezala ireki zena, Osasun Zientzien Unibertsitate Fundazioaren barruan.
* Bogotako Santa Clara Ospitalea, tuberkulosoak artatzen espezializatua.
* "Clarita Santos" haurren arretarako pabiloia, Medellingo San Vicente de Paúl Ospitale Unibertsitarioan 1940an inauguratua, horrela deitua bere alabaren omenez, eta gerora ere izen hori mantendu duena.
Babesa ere jaso zuten:
* Santa Rosa de Cabaleko San Vicente de Paul Ospitalea
* San Vicente de Paúl Ospitalea, Medellinen
* Hermanitas de los Pobres-en Artzain Onaren (Buen Pastor) kartzela
* Jakinduriaren Institutua neska itsu eta gorrentzat
* Lorencita Villegas de Santos Emakumeen Institutu Nazionala
* Bikontzino Ahizpen, Misiolarien eta Kristo Apaizaren Ahizpen obrak.
Politikan bere senarrarekin batera hauteskunde biretan parte hartu zuen lehen emakumeetako bat izan zen.

## Legatua

Bere kapera pribatuari zegokion egurrezko aldare zizelkatua Nariñoren Etxeko kaperan dago orain, Bogotan. Bertan otoitz egin zuen Joan Paulo II.a Aita Santuak, 1986an Kolonbiara egindako bisitan eta presidentearen egoitzan egindako egonaldian. Bere te-jokoetako bat, zilarrezkoa, Kolonbiako Museo Nazionaleko objektuen erakusketaren zati bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Falleció ayer en Nueva York Doña Lorencita Villegas de Santos. El Tiempo 26 de marzo de 1960.
* ↑ Copia archivada. .
* ↑ Biblioteca Luis Ángel Arango Primeras Damas del Siglo XX. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6680603
* Multimedia: Lorenza Villegas / Q6680603
# Zurbitu

Zurbitu Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 5 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Zurbituko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 7 | 8 | 8 | 8 | 8 | 7 | 5 | 5 |

## Garraio

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 17 | Armentia T. Trebiñu | Billa Tobera • Tobera • Santurde • Mijancas • Ozana • Araiko • Grandival • Burgeta • Pangua • San Esteban • Morgas • Bustu • Ozilla-Ladrera • Zurbitu • Golernio • Mea • Doroñu • Arrieta • Askartza • Kutxu • Añastro • Uralde • Moskator • Dordoniz • Franku • Armentia | Armentia T. Trebiñu |

## Argazki galeria

* Ikuspegi orokorra
* Hilerria
* Elizako ataria
* Kanpandorrea
* Eliza atzealdetik
* 1928ko eraikina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269502
* Multimedia: Zurbitu / Q12269502
# Golernio

Golernio Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 15 biztanle ditu.

## Historia

Herriari buruz ezagutzen den lehen aipamena 1257. urtekoa da. Hieronimo Aznar Calahorrako eta La Calzadako gotzainak Golernio izeneko herria aipatzen du Trebiñuko artzapez-barrutian.

## Demografia eta biztanleria

Golernioko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 8 | 9 | 9 | 15 | 13 | 13 | 14 | 15 |

## Garraio

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 17 | Armentia T. Trebiñu | Billa Tobera • Tobera • Santurde • Mijancas • Ozana • Araiko • Grandival • Burgeta • Pangua • San Esteban • Morgas • Bustu • Ozilla-Ladrera • Zurbitu • Golernio • Mea • Doroñu • Arrieta • Askartza • Kutxu • Añastro • Uralde • Moskator • Dordoniz • Franku • Armentia | Armentia T. Trebiñu |

## Ondarea

* Andre Mariaren Jasokundearen eliza
* Eliza
* Plaza

## Erreferentziak

* ↑ Lekuona Etxabeguren, M.. Idaz-lan guztiak: 7. Kondaira (E). , 28 or. (Noiz kontsultatua: 2020-04-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258629
* Multimedia: Golernio / Q12258629
# Carlo Clerici

Carlo Clerici (Zürich, 1929ko irailaren 3a - ib., 2007ko urtarrilaren 28a) italiar jatorriko suitzar txirrindulari bat izan zen, 1951 eta 1957 artean profesionala.

## Kirol ibilbidea

Italiarra aitaren aldetik, suitzar hiritartasuna 1954an lortu zuen, Italiako Giroa irabazi baino lehenago. Lasterketa hau Hugo Kobleten laguntzaile bezala hasi bazen ere, Clerici, seigarren etapan, ihesaldi baten sartu zen eta ihesaldiko partaideek, etapa amaieran, pelotoiari hogeita hamar minutu baino gehiagoko aldea atera zieten. Eskalatzaile ona ez bazen ere, elastiko arrosa mantentzea lortu zuen Giroaren amaieraraino.
Italiako Giroaz gain, Clericik Suitzako Sari Nagusia irabazi zuen 1952an (urte horretan bertan Suitzako Itzulian hirugarren izan zen), eta Züricheko txapelketa 1956an.
12. amaitu zuen 1954ko Frantziako Tourra Itzuli Handi hau amaitzea lortu zuen aldi bakarrean.

## Palmaresa

1952
* Suitzako Sari Nagusia
* 2. Züricheko txapelketan
* 3. Suitzako Itzulian
* 10. Romandiako Tourrean
1953
* 3. Züricheko txapelketan
* 4. Suitzako Itzulian
* 6. Romandiako Tourrean
1954
* Italiako Giroa eta etapa 1
* 3. Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Romandiako Tourrean
* 4. Züricheko txapelketan
1955
* 2. Suitzako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Suitzako Itzulian
* 4. Züricheko txapelketan
* 5. Romandiako Tourean
1956
* Züricheko txapelketa
* 2. Romandiako Tourrean
1957
* 7. Suitzako Itzulian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 |
| Italiako Giroa | 23. | UT | 1. | 26. | UT | — |
| Frantziako Tourra | — | — | 12. | UT | — | UT |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Kanpo estekak

* Carlo Clerici - ProCyclingStats
* Datuak: Q123481
* Multimedia: Carlo Clerici / Q123481
# Cardona

Cardona Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.187 biztanle zituen.

## Ondarea

* Cardonako gaztelua: 886ean eraikia.

## Herri eta auzoak

* Cardona (Herriburua)
* la Coromina

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 3.900 | 4.060 | 4.204 | 4.308 | 6.205 | 6.479 | 8.049 | 7.003 | 6.608 | 6.445 | 5.401 | 5.187 |

## Pertsona ezagunak

* Lluís Conesa (1944-2025), kirol zuzendaria.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Cardonako udalaren webgunea.
* Datuak: Q16683
* Multimedia: Cardona / Q16683
# Bages

Bages Kataluniako erdialdean dagoen eskualdea da, Bartzelonako probintzian kokatutakoa.
173.236 biztanle zituen 2006an eta 178.885 2019an. 30 udalerri ditu 2015etik, 35 zirelarik aurretik. 1.092,3 km²-ko azalera dauka.
Manresa herri nagusi eta hiriburu du (70.343 biztanle 2005ean eta 76.250 2018an).

## Geografia
### Mugakideak

Iparraldean Berguedà, ekialdean Osona, hegoaldean Vallès Oriental, Vallès Occidental eta Baix Llobregat, hego-mendebaldean Anoia eta mendebaldean Solsonès mugakide ditu.

### Inguru naturala

* Montserrat (mendia)
* Llobregat

## Udalerri nagusiak

* Manresa: 73.140 biztanle (2008).
* Sant Joan de Vilatorrada: 10.064 bz.
* Sallent: 7.088 bz.
* Sant Fruitós de Bages: 6.839 bz.
* Súria: 6.202 bz.
* Santpedor: 6.037 bz.
* Navàs: 5.731 bz.
* Navarcles: 5.638 bz.
* Cardona: 5.232 bz.
* Moià: 5.142 bz.

## Hedabideak

Eskualde honetan argitaratzen dute "Regio 7" eskualde-egunkaria.

## Pertsonaia ezagunak

* Pere Casaldàliga (1928-2020), askapenaren teologoa Brasilen.
* Ivà (1941-1993), komikigilea.
* Lluís Conesa (1944-2025), kirol zuzendaria.
* José Pesarrodona (1946-), txirrindularia.
* Josep Guardiola (1971-), futbolaria eta entrenatzailea.
* Carlos Checa (1972-), motoziklista.
* Berto Romero (1974-), telebista aurkezlea.
* Anna Gabriel (1975-), politikaria.

## Argazki galeria

* Pla de Bages, lautadaren fondoan Montserrat.
* Cardener ibaiaren iturburua.

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Bageseko eskualde kontseiluaren webgunea
* Datuak: Q15346
* Multimedia: Bages / Q15346
# Alkaiaga–Bera geltokia

Alkaiaga–Bera (lehen: Alcayaga–Vera) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Lesaka udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889an onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916an hasi zen martxan Elizondo eta Irun lotzen zituen linea, bai bidaiariak, bai ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen baina, zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatu zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzatze hori ez zen egin, eta Plazaolako trena izan zen Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatu zuena.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gutxiagora murriztu zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren, eta bederatzi urte geroago 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoa izateak ekarri zuen krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte geroago, 1956ko abenduaren 31n, behin betiko itxi zen trena.

## Alkaiaga–Bera geltokia

Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 15,8 kilometro-puntuan zegoen, 37 metroko altueran, Zalain eta Lesaka–Etxalar geltokien artean. Tartea bide bakarrekoa zen eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Berodia R. (2007) El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956 Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
* ↑ Martinena J.J. (1998) Navarra y el Tren. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
* ↑ Olaitzola J., Plaza A., Perez Amuchastegui P. (2004) El Ferrocarril del Bidasoa. Colecciones Rail. Ed. Trea.
* ↑ «Geltokiko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Bera
* Irun—Elizondo burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103811048
| | Zalain | Alkaiaga–Bera | Lesaka–Etxalar | |
| Irun–Hiria | | | | Elizondo |
# Arrieta (Trebiñu)

    Artikulu hau Trebiñuko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arrieta (argipena)».
Arrieta Trebiñuko Konderriko herria da. Udalerriaren iparraldean dago kokatua, Zaldiaran mendaterako errepidetik kilometro batera.
Arrieta erreka igarotzen da herritik, eta Arrieta mendia da herriaren punturik garaiena.

## Demografia eta biztanleria

* Arrietako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 17 | Armentia T. Trebiñu | Billa Tobera • Tobera • Santurde • Mijancas • Ozana • Araiko • Grandival • Burgeta • Pangua • San Esteban • Morgas • Bustu • Ozilla-Ladrera • Zurbitu • Golernio • Mea • Doroñu • Arrieta • Askartza • Kutxu • Añastro • Uralde • Moskator • Dordoniz • Franku • Armentia | Armentia T. Trebiñu |

## Argazki galeria

* Garbitokia
* Plaza
* Eliza
* Eliza
* Elizako ataria
* Armarridun etxea

## Ikus, gainera

* Arrieta (Artzibar)
* Arrieta (Bizkaia)
* Arrieta (Iruraitz-Gauna)
* Arrieta (Zegama)
* Trebiñu (barrendegia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8204945
* Multimedia: Arrieta (County of Treviño) / Q8204945
# Zalaingo geltokia

Zalain Nafarroa Garaiko Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Lesaka udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889an onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916an hasi zen martxan Elizondo eta Irun lotzen zituen linea, bai bidaiariak, bai ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen baina, zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatu zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzatze hori ez zen egin, eta Plazaolako trena izan zen Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatu zuena.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gutxiagora murriztu zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren, eta bederatzi urte geroago 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoa izateak ekarri zuen krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte geroago, 1956ko abenduaren 31n, behin betiko itxi zen trena.

## Zalaingo geltokia

Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 13,1 kilometro-puntuan zegoen, 36 metroko altueran, Endarlatsa eta Alkaiaga–Bera geltokien artean. Tartea bide bakarrekoa zen eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Berodia R. (2007) El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956 Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
* ↑ Martinena J.J. (1998) Navarra y el Tren. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
* ↑ Olaitzola J., Plaza A., Perez Amuchastegui P. (2004) El Ferrocarril del Bidasoa. Colecciones Rail. Ed. Trea.
* ↑ «Geltokiko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Zalain
* Irun—Elizondo burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103811205
| | Endarlatsa | Zalain | Alkaiaga–Bera | |
| Irun–Hiria | | | | Elizondo |
# Endarlatsako geltokia

Endarlatsa (lehen: Endarlaza) Irun-Elizondo burdinbideko tren-geltokia izan zen, Lesakako Endarlatsa auzoan zegoena, Nafarroa Garaian. Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889an onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916an hasi zen martxan Elizondo eta Irun lotzen zituen linea, bai bidaiariak, bai ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen baina, zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatu zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzatze hori ez zen egin, eta Plazaolako trena izan zen Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatu zuena.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gutxiagora murriztu zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren, eta bederatzi urte geroago 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoa izateak ekarri zuen krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte geroago, 1956ko abenduaren 31n, behin betiko itxi zen trena.

## Endarlatsako

Irun — Elizondo burdinbidearen 9,5 kilometro-puntuan zegoen, 41 metroko altueran, San Migel eta Zalain geltokien artean. Bide bakarreko tartea zen, eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Berodia R. (2007) El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956 Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
* ↑ Martinena J.J. (1998) Navarra y el Tren. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
* ↑ Olaitzola J., Plaza A., Perez Amuchastegui P. (2004) El Ferrocarril del Bidasoa. Colecciones Rail. Ed. Trea.
* ↑ «Geltokiko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Endarlatsa
* Irun—Elizondo burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103811128
| | San Migel | Endarlatsa | Zalain | |
| Irun–Hiria | | | | Elizondo |
# Doroñu

Doroñu (ofizialki Doroño) Trebiñuko Konderriko herria da. Konderriaren iparraldean dago, Zaldiaran mendiaren magalean. Betidanik herri txikia izan bada ere, XX. mendeko azken hamarkadan eta XXI. mendearen hasieran hazkunde handia izan zuen, familia bakarreko etxebizitzak erruz eraiki baitziren.

## Demografia eta biztanleria

* Doroñuko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 17 | Armentia T. Trebiñu | Billa Tobera • Tobera • Santurde • Mijancas • Ozana • Araiko • Grandival • Burgeta • Pangua • San Esteban • Morgas • Bustu • Ozilla-Ladrera • Zurbitu • Golernio • Mea • Doroñu • Arrieta • Askartza • Kutxu • Añastro • Uralde • Moskator • Dordoniz • Franku • Armentia | Armentia T. Trebiñu |

## Argazki galeria

* Doroñuko eliza.
* Elizako ataria
* Elizako leihoa eta kontrahormak
* Doroñuko garbitokia.
* Doroñuko kale nagusia.
* Doroñuren ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256385
* Multimedia: Doroñu / Doroño / Q12256385
# Lesaka–Etxalar geltokia

Lesaka–Etxalar (lehen: Lesaca–Echalar) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Lesaka udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889an onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916an hasi zen martxan Elizondo eta Irun lotzen zituen linea, bai bidaiariak, bai ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen baina, zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatu zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzatze hori ez zen egin, eta Plazaolako trena izan zen Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatu zuena.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gutxiagora murriztu zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren, eta bederatzi urte geroago 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoa izateak ekarri zuen krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte geroago, 1956ko abenduaren 31n, behin betiko itxi zen trena.

## Lesaka-Etxalar geltokia

Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 18,9 kilometro-puntuan zegoen, 60 metroko altueran, Alkaiaga–Bera eta Igantzi–Arantza geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Berodia R. (2007) El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956 Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
* ↑ Martinena J.J. (1998) Navarra y el Tren. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
* ↑ Olaitzola J., Plaza A., Perez Amuchastegui P. (2004) El Ferrocarril del Bidasoa. Colecciones Rail. Ed. Trea.
* ↑ «Geltokiko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Lesaka
* Etxalar
* Irun—Elizondo burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103810903
| | Alkaiaga–Bera | Lesaka–Etxalar | Igantzi–Arantza | |
| Irun–Hiria | | | | Elizondo |
# Igantzi–Arantza geralekua

Igantzi–Arantza (lehen: Yanci–Aranaz) Irun-Elizondo burdinbideko tren-geralekua izan zen, Igantziko Berrizaun auzoan zegoena, Nafarroa Garaian. Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889an onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916an hasi zen martxan Elizondo eta Irun lotzen zituen linea, bai bidaiariak, bai ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen baina, zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatu zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzatze hori ez zen egin, eta Plazaolako trena izan zen Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatu zuena.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gutxiagora murriztu zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren, eta bederatzi urte geroago 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoa izateak ekarri zuen krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte geroago, 1956ko abenduaren 31n, behin betiko itxi zen trena.

## Igantzi-Arantza geralekua

Irun — Elizondo burdinbidearen 23,1 kilometro-puntuan zegoen, 80 metroko altueran, Lesaka–Etxalar eta Arg.–Galtzada geltokien artean. Bide bakarreko tartea zen, eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ Berodia R. (2007) El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956 Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
* ↑ Martinena J.J. (1998) Navarra y el Tren. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
* ↑ Olaitzola J., Plaza A., Perez Amuchastegui P. (2004) El Ferrocarril del Bidasoa. Colecciones Rail. Ed. Trea.
* ↑ «Geralekuko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Igantzi
* Arantza
* Irun—Elizondo burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103812584
| | Lesaka–Etxalar | Igantzi–Arantza | Arrigaztelu–Galtzada | |
| Irun–Hiria | | | | Elizondo |