OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Talat Pasha

Talat Pasha (otomandar turkieraz: طلعت پاشا, Talaat Pasha edo Talat Pasha), jaiotze izena Mehmed Talaat (otomandar turkieraz: محمد طلعت, Mehmed Talʿat; turkieraz: Mehmed Talât) (Kırcaali, 1874ko irailaren 1a - Berlin, 1921eko martxoaren 15a ) Otomandar Inperioko politikaria izan zen. Turkiar gazteak erakundearen buruzagia izan zen, eta Otomandar Inperioko Bisir Handia 1917-1918 bitartean.
«Turkiar Gazteak» erakundean jardun zuen gaztetandik, eta 1893-1895 bitartean kartzelan egon ondoren, goi-mailako karguak bete zituen Turkiako telegrafo-konpainian, 1908an kaleratu zuten arte. Turkiar gazteen matxinadaren ondoren (1908), diputatu hautatu zuten Edirnen, eta 1909an Barne Arazoetarako ministro izendatu zuten, eta Postarako ministro egin zuten ondoren. Lehen Mundu Gerra hasi aurretik, aliatuen aldeko jarrera garbia erakutsi zuen baina, Enver Pasha gerra-ministroaren eraginez, alemaniarren alde jarri zen gerra hasitakoan. Barne-arazoez arduratu zen 1914tik aurrera, eta armeniarren deportazioa eta gupidagabeko genozidioa bideratu zituen (600.000 armeniarretik gora hil ziren neurri haien ondorioz). Inperio Otomaneko Bisir Handi izendatu zuten 1917an, eta Alemaniara ihes egin zuen 1918ko urrian, gerra amaitu baino lehenago, turkiar gobernuko beste goi-agintari batzuekin. Hiru urte geroago, atentatu batean hil zuten Berlinen armeniar batzuek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315888
* Multimedia: Talaat Pasha / Q315888
# Turkiar Gazteak

Turkiar Gazteak (egungo turkieraz: Jön Türkler edo Genç Türkler) XX. mendearen hasierako Turkiako alderdi politiko nazionalista eta erreformista baten ezizena da, ofizialki Elkartasun eta Aurrerapenerako Batzordea izenekoa (turkieraz: Ittihad ve Terakki Cemiyeti). Alderdi hartako liderrek Abdulhamid II.a (ofizialki 1909an tronutik kendua eta erbesteratua) sultanaren aurkako matxinada egin zuten. Otomandar Inperioa gobernatu zuten 1908tik 1918ko azaroan Lehen Mundu Gerra amaitu zen arte. Turkiar Gazteen gobernupean gertatu zen Armeniar genozidioa. Turkiar Gazteen jatorria unibertsitateko ikasleen elkarte sekretuak eta kadete militar progresistak izan ziren, disidentzia politikoak maltzurki zuzenduak Abdulhamid II.a sultanak konstituzioa baliogabetu ondoren.
1912an, otomandar sultanaren gobernuak Balkanetako Lehen Gerra galdu zuenean, BPBk boterea hartu zuen. Turkiar Gazteek zuzendutako gobernuaren buru Talat Pasha (1874-1921) Bisir Handiaren ministroa izan zen. Berarekin buruz buru lan egiten Gerrako Ministroa zen Ismail Enver (1881-1922) eta Itsas Armadako ministroa zen Ahmed Cemal (1872-1922) zeuden. Alemaniar artxibategiak publikoarentzat ireki ziren arte, historialariek BPBren gobernua triunbiratu diktatorialtzat hartu zuten; orain, eta azken ikerketa historikoen arabera, alderdia barne desadostasunaren ondorioz banatua eta alderdiko batzorde nagusiaren antolaketa direktibo zabal batek zuzendua zegoela ezagutzen da.

## Ikus, gainera

* Otomandar Gazteak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83896
* Multimedia: Young Turks movement / Q83896
# Enver Pasha

Enver Pasha- otomandar turkieraz: انور پاشا‎, turkieraz: Enver Paşa- jaiotzez Ismail Enver (Istanbul, Otomandar Inperioa, 1881eko azaroaren 22a - Bukharako Sobietar Herri Errepublika, gaur egungo Tadjikistan, 1922ko abuztuaren 4a) Turkiako jeneral eta politikaria izan zen.

## Biografia

Gazte turkiarren buruzagia izan zen; Abdul Hamid II.a sultanari 1876ko Konstituzioa onarrarazi zion, eta Otomandar Inperioaren aro berri bati eman zion hasiera. Lehen Mundu Gerran bera izan zen Turkiako egiazko buruzagia eta diktadorea. Bukharako Sobietar Herri Errepublikan hil zen, Turkestanek sobietarren kontra egin zuten matxinadan. Armeniar genozidioko arduradunetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153899
* Multimedia: Enver Pasha / Q153899
# Opátka

Opátka Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 13,90 km²ko azalera du eta 96 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1324. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073638
* Multimedia: Opátka / Q1073638
# Leila Denmark

Leila Alice Denmark (Portal, Georgia, 1898ko otsailaren 1a - Athens, Georgia, 2012ko apirilaren 1a) pediatra estatubatuarra izan zen. Kukutxeztularen aurkako txertoan lan egin zuen. Denbora luzez aritu zen pediatra gisa, izan ere 103 urterekin erretiratu zen lanbidetik 2001eko maiatzean, eta ehun urtetik gora bizi izan den pertsona gutxienetako bat da bere adinagatik ez den arrazoiren batengatik ezaguna. Erretiratu zenean, bere lehen umeen bilobak ari zen artatzen. Hil zenean, bizirik zegoen munduko laugarren pertsonarik zaharrena zen, eta inoiz izan diren 85 pertsona zaharrenetako bat.

## Biografia
### Lehen urteak

Georgiako Portal herrian jaio zen 1898ko otsailaren 1ean, eta hamabi seme-alaben artean hirugarrena izan zen. Bere aitaren aldeko osaba James Alexander Daugherty biltzarkide missouriarra izan zen. Forsytheko (Georgia) Tift Collegera joan zen. Hasiera batean irakasle izan nahi zuen, baina azkenean mediku eskolara joan zen bere senarra izango zenarekin, John E. Denmarkekin. Leila Denmark 1928an Georgiako Medikuntza Eskolan graduatutako emakume bakarra izan zen.
Leila Denmark graduatu eta gutxira ezkondu zen John Eustace Denmarkekin. kukutxeztularen aurkako txertoaren laguntzailea izan zen 1920ko eta 1930eko hamarkaden artean.

### Karrera medikoa

Graduatu ondoren, Atlantako (Georgia) Grady Memorial Ospitalean kontratatu zuten, eta Morningside-Lenox Parkeko auzora joan zen bizitzera senarrarekin. Henrietta Eggleston ospitalean aritu zen lehen emakume pediatra ere izan zen Denmark, Emoryko Unibertsitateko ospitale pediatriko batean. 2000ko martxoaren 9an, Georgiako Batzar Nagusiak domina bat eman zion.

### Azken urteak

1998ko apirilaren 1ean, bere ehungarren urtebetetzean, tarta errefusatu zuen azukre gehiegi zuelako. Bere 103. urtebetetzean tarta berriro errefusatu zuenean, zerbitzariari azaldu zion 70 urte zeramatzala azukrerik (produktu naturaletan datorrena kenduta, adibidez frutan) hartu gabe.
Alpharettan (Georgia) bizi izan zen 106 urte bete arte. Orduan Athensera joan zen bizitzera bere alaba Maryrekin. 2008ko otsailaren 1ean 110. urtebetetzea ospatu zituen. Mary alabaren arabera, Denmarken osasunak okerrera egin zuen 2008ko udazkenean, baina berehala suspertu zen. Denmarkek alaba bat, bi biloba (Steven eta James) eta bi birbiloba (Jake eta Hayden) izan zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Daughtry jaioa
* ↑ (Ingelesez) «Dr Leila Denmark» The Telegraph 2012-04-06 (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ «Changing the Face of Medicine Dr. Leila Alice Daughtry Denmark» www.nlm.nih.gov.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270751
# Frances Oldham Kelsey

Frances Kathleen Oldham Kelsey (Cobble Hill, Columbia Britainiarra, Kanada, 1914ko uztailaren 24a - London, Ontario, 2015eko abuztuaren 7a) Kanadako farmazialaria eta medikuntzan doktorea izan zen, Elikagai eta Sendagaien Administrazioaren gainbegiralea izateagatik ezaguna. 1960 eta 1961 artean ez zuen onartu talidomida farmakoa merkatura ateratzea Estatu Batuetan, zalantzak baitzituen haren segurtasunaz. Bere beldurrak justifikatuta zeudela frogatu zuten hilabete batzuk geroago, sendagaiak sortzetiko akats larriak eragin zituela 10.000 haur baino gehiagotan, 46 herrialdetan.
Talidomidaren onarpenari jarritako blokeoaren ondorioz, John F. Kennedy presidenteak President's Award for Distinguished Federal Civilian Service eman zion, AEBetako gobernuak langile zibil bati ematen dion ohorezko sari gorena. Bere karreran, farmazia-produktuen gaineko FDAren ikuskapena eta kontrola indartzeko legeen onarpenean eta aplikazioan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Frances Kelsey» epe.lac-bac.gc.ca (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ «Ambiente y Salud» web.archive.org 2017-04-04 (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ (Ingelesez) «Overviews on FDA History - The Story of the Laws Behind the Labels» www.fda.gov (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ «Remarks Upon Presenting the President's Awards for Distinguished Federal Civilian Service | The American Presidency Project» www.presidency.ucsb.edu (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).
* ↑ «Changing the Face of Medicine» cfmedicine.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2025-02-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q433352
* Multimedia: Frances Oldham Kelsey / Q433352
# Bi Erresumen urmaela

Bi Erresumen urmaela Zarrakazteluko udalerriaren Figarol herrian (Nafarroan) dagoen urmael endorreiko txiki ba da. Aragoitik oso gertu dago eta hortik datorkio izena. Hegaztientzat babes-leku berezia da.

## Ezaugarriak

Zabalera txikia du, 31,44 ha; sakontasun handia du, aldiz, hiru metro baino gehiagokoa. Ura Bardeako ubidetik datorkio. Haren inguruan lezkadi trinkoa aurki daiteke, animalientzako babesleku egokia. Bertan kabia egiten duten hegaztien artean oso espezie bereziak aipa daitezke, esaterako, zingira-mirotza (Circus aeruginosus) eta zezen txoria (Botaurus stellaris). Migratzailentzat garrantzi bereziko tokia da. Hegaztientzako Babes Bereziko Eremu bezala 1989tik babestuta dago (1989ko martxoaren 16 Foru Dekretua). Antza denez Nafarroako Gobernuak erabilpen plana 2012an aurkeztuko du.

## Espezie-inbentarioa

Inguruan interes orokorreko mota hauek aitortzen dira:
| Irudia | EB kodea | Art. | Izen zientifikoa | Espezie-taldea |
| | 1355 | Igaraba arrunta | lutra lutra | Ugaztunak |
| | 1356 | Ur-ipurtatsa | Mustela lutreola | Ugaztunak |
Inguruan interes orokorreko hegazti mota hauek aitortzen dira.
| EB kodea | Art | Izen zientifikoa |
| A054 | Ahate buztanluzea | Anas acuta |
| A056 | Ahate mokozabala | Anas clypeata |
| A052 | Zertzeta arrunta | Anas crecca |
| A050 | Ahate txistularia | Anas penelope |
| A053 | Basahatea | Anas platyrhynchos |
| A051 | Ipar-ahatea | Anas strepera |
| A043 | Antzara hankagorrizta | Anser anser |
| A028 | Koartza hauskara | Ardea cinerea |
| A029 | Koartza gorria | Ardea purpurea |
| A059 | Murgilari arrunta | Aythya ferina |
| A021 | Txori zezen arrunta | Botaurus stellaris |
| A025 | Koartzatxo itzaina | Bubulcus ibis |
| A081 | Zingira-mirotza | Circus aeruginosus |
| A082 | Mirotz zuria | Circus cyaneus |
| A027 | Koartza zuria | Egretta alba |
| A022 | Amitxori txikia | Ixobrychus minutus |
| A391 | Ubarroi handia | Phalacrocorax carbo sinensis |
| A005 | Murgil handia | Podiceps cristatus |
| A121 | Uroilanda txikia | Porzana pusilla |
| A336 | Dilindaria | Remiz pendulinus |

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Urmaelaren ezaugarriak.
* (Gaztelaniaz): Dos Reinosen aldeko elkartea.
* Datuak: Q118640087
* Multimedia: Estanca de los Dos Reinos / Q118640087
# Gartxot

Gartxot, (Itzaltzu, Zaraitzu, XI. mendea - Itzaltzu, 1110) Nafarroako Erdi Aroko euskal poeta edo bardoa izan zen. Gartxoten bizitza eta heriotza ahozko tradizioaren bidez transmititu zen.

## Biografia laburra

XII. mende hasieran, Orreagako fraideek jakin zuten Gartxoten seme Mikelot ahots eder-ederrekoa zela, eta beren abade-etxean nahi izan zuten, haren ahots ederraz eta kantaz gozatzeko. Gartxotek, ordea, ez zuen onartu bere semea galtzea, eta abade-etxetik Itzaltzuko mendietara ihesi eraman zuen. Zaraitzuko jaunak aginduta, soldaduek preso hartu zituzten aita-semeak. Haurra fraideen eskuetan erortzea jasan ezinik, Gartxotek semea hil zuen, eta ondorioz, sutara kondenatua izan zen. Kondena haren ordainean, bost urteko itxi zuten Gartxot, Abodi mendiko Elkorreta bortuan eraiki zuten dorre batean. Usoek mokoaz gari aleak eramaten zizkioten gosez hil ez zedin. 1110eko apirilean hil zen.

## Gaur egungo aipamenak

* 1917an, Arturo Kanpionek, XIX. mendean sortutako nafar idazleak, ezagutarazi zuen Gartxot bere El bardo de Itzaltzu lanaz.
* 1981ean, Benito Lertxundik, Altabizkar/Itzaltzuko bardoari diskoan, "Itzaltzuko bardoa" abestia eskaini zion.
* 2003an, Asisko Urmenetak Gartxot komiki liburua argitaratu zuen, Jokin Larrearekin eta Marc Armspachekin batera.
* 2011ko azaroan, Gartxot, konkista aitzineko konkista helduentzako marrazki bizidunetako filma estreinatu zen, Asisko Urmenetak eta Juanjo Elordik zuzendurik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Elkorreta (1.313 m) y la cueva de Gartxot» navarrincon.com (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Sendero de Gartxot - Izalzu» www.turismo.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
* ↑ «Gartxot», Auñamendi Eusko Entziklopedia.

## Kanpo loturak

* Ibilbidea: Gartxoten bidea mendi ibilia, Nafarroako Pirinioetan.
* Itzaltzuko Bardoa elezaharra, Zaraitzuko ibarreko webgunean.
* Benito Lertxundiren Itzaltzuko Bardoa abestia, YouTube webgunean entzungai.
* Benito Lertxundiren Itzaltzuko Bardoa abestiaren hitzak.
* Gartxot filmaren webgunea.
* Datuak: Q12258234
# Abauntzeko mapa

Abauntzeko mapa (edo Abaunzko mapa) edo 1 Blokea munduko irudikapen kartografiko zaharrenetako bat da ―mendebaldeko Europako zaharrena, ziurrenik―, K.a. 9815ean datatua baitute. Abauntz haitzuloan (Arraitz-Orkin, Ultzamako harana, Nafarroa Garaia) aurkitu zuen 1993an Pilar Utrilla Miranda arkeologoak zuzenduriko Zaragozako unibertsitateko talde batek, bertan indusketa arkeologikoa egiten ari zela, baina 2009ko abuztua arte ez zuten bere interpretazioa jakinarazi. Harrizko errekarri bat da eta bere azalera gubilez grabatutako irudiz estalita dago, estilo franko-kantauriarreko arte paleolitikoaren ereduei jarraitzen dietenak. Ikertzaileek leizearen inguruko mapa gisa interpretatu izan dute.
Abauntzeko mapa Nafarroako Museoaren Historiaurreko aretoan dago ikusgai, 2024ko abendutik kokapen berri "ikusgarri" batean.

## Deskribapena

Badirudi harri gaineko grabatuek inguruko paisaia irudikatzen dutela, mendiak, bazka-lekuak, ibaiak eta ehiza-lekuak, haitzuloaren ingurunea islatzeko marraztuak, eta, ziurrenik, komunitatearendako bere ehiza-lanean erreferentzia gisa balioko luketenak. Ikertzaileek eginiko interpretazioa zuzena bada, inskripzioa izanen litzateke bigarren ehiza espedizio batean erabiltzeko moduko gogorarazpen krokis bat.
Irakurketa konplexukoa du, Pilar Utrilla doktoreak eta Zaragozako Unibertsitateko bere taldeak kobazuloaren inguruko mapa gisa interpretatu dute. Bertan, inguru horretako elementu geografiko deigarrienak ikus baitaitezke, gaur egun ere identifikagarriak direnak: haitzuloaren eta San Gregorio mendiaren arteko zintzurra, Zaldazain erreka, udaberrian putzu bihurtutako pasabideak eta eremuak, etab. Gainera, bi ahuntz talde daude ibaiaren alde bietan.

## Erreferentziak

* ↑ «The Oldest Map is Discovered in Abauntz Cave, Navarre, Spain : History of Information» historyofinformation.com (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).
* ↑ «El mapa más antiguo de Europa Occidental | Ciencia | elmundo.es» www.elmundo.es (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ «Europako mendebaldeko zaharrena izan daitekeen mapa aurkitu dute Abauntzeko leizezuloan» Berria 2009-08-04 (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ «Irulegiko Eskuaren eta Loizuko Gizonaren kokapen berria aurkeztu du Chivite Lehendakariak Nafarroako Museoan» Nafarroa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ María del Pilar Utrilla Miranda, Carlos Mazo Pérez, María Cruz Sopena Vicién, Rafael Domingo Martínez, Manuel Martínez Bea. (2007). «Ríos, montañas y charcas una representación de paisaje en el bloque 1 de la cueva de Abauntz» Veleia (EHU) 24-25: 229-260..
* ↑ «El Museo de Navarra realiza y presta una réplica del “Mapa de Abauntz” a la Fundación Museo Oteiza» www.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2024-05-27).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Utrilla, Pilar; Mazo, Carlos; Sopena, María cruz; Domingo, Rafael; Martínez-Bea, Manuel. (2008). «Ríos, montañas y charcasuna representación de paisaje en el bloque 1 de la cueva de Abauntz» Veleia, 24-25 229-260, 2007-2008 ISSN - 2095 0213 - 2095..
* Fernández, Luistxo. (2009-08-11). «Antzinateko (agiango) beste mapa batzuk» Sustatu.
* Datuak: Q126135295
* Multimedia: Abauntz map / Q126135295
# Harrobi

Harrobia aire zabaleko meatzea da, harri industrialak, apaingarriak edo agregakinak ateratzeko erabiltzen dena. Haitzurdina, granitoa, kareharria, hareharria eta arbela dira harrobietatik erauzten diren harririk garrantzitsuenak. Inpaktu larriak eragin ditzakete ingurumenean, paisaian eta bizi-kalitatean. Izan ere, topografia, landaredia eta dinamika hidrologikoa eraldatzeaz gain, zarata eta hautsaldi handiak sorrarazten dituzte.

## Harrobi hitzaren beste erabilera bat (haztegi)

Jarduera jakin baterako dohain bereziak dituzten pertsonak ematen dituen edo prestatzen diren tokia; bereziki, jarduera jakin baterako dohain bereziak dituzten pertsonen multzoa, bere jaioterriko edo herrialdeko jendearekiko. Haztegi du sinonimo jatorra.

## Erreferentziak

* ↑ Canteras. evren.es (Noiz kontsultatua: 2019-1-31).
* ↑ «harrobi: EH - Bilaketa» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-17).

## Kanpo estekak

* Markinako harrobia eta marmol preziatua, Teknopolis, eitb.eus
* Datuak: Q188040
* Multimedia: Quarries / Q188040
# Marcel Queheille

Marcel Queheille (Zalgize-Doneztebe, 1930ko martxoaren 16a - Oloroe-Donamaria, 2021eko uztailaren 17a) zuberotar txirrindulari profesionala izan zen 1957etik 1963 arte.
Bere garaipenik aiapagarriena 1959ko Frantziako Tourrean lortu zuen, non Baionan amaiera zuen etapa irabazi zuen.

## Biografia

Bere lasterkatzeko manera eta beti janzten zuen txapel gorriari esker, "Deabru gorria" ezizenarekin zen ezagun tropelean.
Jacques Anquetil eta Raymond Poulidor txirrindulari historikoentzat lanean aritzea egokitu zitzaion, baina bere ibilbidean izan zuen loriarako aukerarik: 1959ko Tourreko etapa bat irabazi zuen, Bordele eta Baiona artean jokatu zena. Bi marka ezarri zituen garaipen horrekin: Euskal Herrian bertan etapa bat irabaztea lortu zuen lehenbiziko euskal ziklista izan zen, eta, horrez gain, etapa bat irabazi duen zuberotar bakarra da.
Queheille Zalgizen jaio zen, 1930eko martxoaren 16an, eta jaioterrian bizi izan zen heriotzara arte. "Hemen sortua naiz, Zalgizen, eta hil nahi nindukezu Zalgizen", adierazi zion Euskaldunon Egunkaria-ri 2002an eman zion elkarrizketa batean. Tourreko etapaz gain, bertze garaipen handi bat du palmaresean: Dauphine Libere astebeteko Itzuli ospetsuko etapa bat, 1959an irabazia, Tourrean besoak altxatu zituen urte berean.
Profesionaletan egin zituen zazpi urteetan, Frantziako lau Tourretan parte hartu zuen, baita Espainiako hiru Vueltatan ere. Txirrindulari txikia eta arina zen, eskalatzaile petoa. Tourreko sailkapen nagusian 21.a izan zuen posturik onena, eta Vueltan, berriz, 26.a (biak 1961ean).

## Palmaresa

1956
* Cazès-Mondenard
* Tarbes
* 2. Route de Francen
1957
* Felletin
* Grand-Bourg
* 2. Akitaniako Zirkuituan
1958
* Bessereix
* Villefranche-en-Rouerge
* 8. Errioxako Itzulian
1959
* Dauphiné Libéréko etapa 1
* Guéret
* Frantziako Tourreko 9. etapa
* 2. Tour de l'Auden
* 10. Midi Libreren Sari Nagusian
1960
* 2. Polymultipliéen
* 2. Midi Libreren Sari Nagusian
1961
* Mende
* 4. Tour de l'Auden
1962
* Akitaniako Zirkuituko etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | 30. | - | 26. | 50. | 21. | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | - | 26. | utzi | utzi |
| Txirrindularitzako Munduko Txapelketak | - | - | - | - | - | - | - |

## Erreferentziak

* ↑ www.siteducyclisme.net: Marcel Queheille
* ↑ «Marcel Queheille zentü da» Xiberoko botza 2021-07-19.
* 1 2 3 Rodriguez, Mikel. (2021-07-18). «Marcel Queheille zendu da, Tourrean etapa bat irabazi duen zuberotar bakarra» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Marcel Queheille - ProCyclingStats
* Elkarrizketa Argia aldizkarian
* Elkarrizketa Ahotsak webgunean
* Datuak: Q83527
# Alison Wylie

Alison Wylie (Swindon, 1954) britainiar-kanadar arkeologoa eta filosofoa da. Columbia Britainiarreko Unibertsitatean irakasle dihardu.
Wylie epistemologian, ikerketa etikoan eta feminismoan espezializatu zen gizarte zientzietan, batez ere arkeologian eta antropologian.

## Biografia
### Bizitzako lehen urteak eta hezkuntza

Swindonen (Ingalaterra) jaioa, Wylie Kanadara joan zen bizitzera familiarekin eta bertan lortu zuen Mount Allison Unibertsitateko graduatua 1976an. 1979an Binghamonteko Unibertsitatean Antropologiako master bat egin zuen, eta 1982an Positibismoa eta arkeologia berria izeneko doktore-tesia amaitu zuen.

### Ibilbide akademikoa

Wyliek Mendebaldeko Ontarioko Unibertsitatean (1985–1998), Washington Unibertsitatean (1998–2003), Columbiako Unibertsitatean (2003–2005) eta Washingtongo Unibertsitatean (2005–2017) lan egin du. Irakasle bisitari gisa ere lan egin du Australiako Unibertsitate Nazionalean, Readingeko Unibertsitatean, Stanfordeko Unibertsitatean, Parisko Gizarte Zientzietako Goi Mailako Ikasketen Eskolan, Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitatean, New Yorkeko Unibertsitatean, Denverreko Unibertsitatean eta Durhameko Unibertsitatean. Gaur egun, Columbia Britainiarreko Unibertsitateko filosofia departamentuko irakaslea da.

## Sariak

* Wyliek SAAren (Amerikako Arkeologiarako Elkartea) Presidente Aitorpen saria jaso zuen 1995ean; Filosofiako Emakumeen Elkarteak urteko Filosofo Goren izendatu zuen 2013an; eta 2019tik 2020ra Zientziaren Filosofiaren Elkarteko presidente izateko hautatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Alison Wylie» Department of Philosophy, UBC.
* ↑ «Alison Wylie» scholar.google.com.
* ↑ «Ethics in Professional Archaeology» Society for American Archaeology.
* ↑ «Archaeology in the interests of indigenous communities» ABC Radio National 2019-08-01.
* ↑ «Words of Wisdom» archaeologydataservice.ac.uk.
* ↑ «About» Alison Wylie.
* ↑ «Alison Wylie» Department of Philosophy, University of Washington.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4727229
# Elizabeth Grosz

Elizabeth Grosz (1952, Sydney, Australia) australiar filosofoa, teorilari feminista eta irakaslea da. Jean Fox O'Barr irakaslea da, Duke Unibertsitateko Emakumeen Ikerketetakoa. Jacques Lacan, Jacques Derrida, Michel Foucault, Luce Irigaray, eta Gilles Deleuze filosofoei buruz idatzi du, baita generoari (gizarte-zientziak), giza sexualitateari, denborazkotasunari eta Darwinen eboluzio-teoriari buruz ere.

## Biografia

Groszek bere Ph.D. lortu zuen Sidneyko Unibertsitateko Filosofia Orokorreko Sailetik. Han, irakasle izan zen 1978tik 1991ra. 1992an, Monasheko Unibertsitatera joan zen bizitzera. 1999tik 2001era, literatura konparatuko eta ingeles filologiako irakaslea izan zen New Yorkeko Estatu Unibertsitatean, Bufalon. Rutgers Unibertsitatean jardun zuen irakasle, Emakume eta Genero Ikasketen Sailean; eta, 2002tik Emakume eta Literatura Ikasketen irakasle bihurtu arte, 2012an Dukean.

## Lanak
### Argitalpen batzuk

* Sexual Subversions: Three French Feminists (1989)
* Jacques Lacan: A Feminist Introduction (1990)
* Volatile Bodies: Toward a Corporeal Feminism (1994)
* Space, Time and Perversion: Essays on the Politics of Bodies (1995)
* Architecture from the Outside: Essays on Virtual and Real Space (2001)
* The Nick of Time: Politics, evolution, and the untimely (2004)
* Time Travels: Feminism, nature, power (2005)
* Chaos, Territory, Art: Deleuze and the Framing of the Earth (2008)
* Becoming Undone: Darwinian Reflections on Life, Politics and Art (2011)
* The Incorporeal: Ontology, Ethics, and the Limits of Materialism (2017)

## Erreferentziak

* ↑ «Elizabeth Grosz Bio» Duke University Womens Studies.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5362883