# Dakar rallya

Dakar rallya (aurreko izena: Paris-Dakar rallya) urtero ospatzen den rally txapelketa da. Urtarrileko lehen asteetan burutu ohi da, eta munduko rallyrik gogorrena kontsideratzen da.
Urte askoan, rally hau Paristik (Frantzia) abiatu izan zen Dakar (Senegal) hirira, baina 1995etik 2008rako tartean Europako beste hiri batzuetatik ere atera zen. 2008ko edizioa bertan behera utzi zen segurtasun arrazoiengatik, eta 2009tik 2019ra Hegoamerikan burutu zen, hainbat herrialde zeharkatuz. 2020tik Saudi Arabian burutzen da.
Rally izena duen arren, txapelketa hau erresistentzia karrera bat da. Hiru kategoria ditu: autoena, kamioiena eta motorrena.

## Bidea
### Bisitatutako herrialdeak

Ondorengo taulan ageri dira Dakar rallyak zeharkatutako herrialdeak, rallyaren sorreratik 2020. urteraino.

## Hildakoak

Dakar rallyan, proban parte hartzen ari ziren 17 lagunek galdu dute bizia. Bestalde, herrialde afrikar horietako biztanleak, kazetariak edo mekanikoak kontuan hartuz gero, hildakoak 20tik gora izan dira.

## Txapeldunen zerrenda

| Urtea | Ibilbidea | Kotxeak | Kotxeak | Motozikletak | Motozikletak | Kamioiak | Kamioiak | Quadak | Quadak |
| Urtea | Ibilbidea | Pilotu Kopilotua | Marka & modelo | Pilotua | Marka & modelo | Pilotu Kopilotua(k) | Marka & modelo | Pilotua | Marka & modelo |
| 2025 | Bisha-Shubaytah | Yazeed Al-Rajhi Timo Gottschalk | Toyota Hilux Overdrive | Daniel Sanders | KTM 450 Rally Factory | Martin Macík František Tomášek David Švanda | Iveco Powerstar | Ez zuten ospatu | |
| 2024 | al-Ula–Yanbu | Carlos Sainz Lucas Cruz | Audi RS Q e-tron | Ricky Brabec | Honda CRF 450 Rally | Martin Macík František Tomášek David Švanda | Iveco PowerStar | Manuel Andújar | Yamaha Raptor 700 |
| 2023 | Yanbu–Dammam | Nasser Al-Attiyah Mathieu Baumel | Toyota GR DKR Hilux | Kevin Benavides | KTM 450 Rally Factory Replica | Janus van Kasteren Darek Rodewald Marcel Snijders | Iveco PowerStar | Alexandre Giroud | Yamaha Raptor 700 |
| 2022 | Ḥaʼil–Jeddah | Nasser Al-Attiyah Mathieu Baumel | Toyota GR DKR Hilux | Sam Sunderland | Gas Gas 450 Rally | Txantiloi:Herrialde info ANA Dmitry Sotnikov Txantiloi:Herrialde info ANA Ruslan Amkhmadeev Txantiloi:Herrialde info ANA Ilgiz Akhmetzianov | Kamaz K5 435091 | Alexandre Giroud | Yamaha Raptor 700 |
| 2021 | Jeddah–Ḥaʼil | Stéphane Peterhansel Édouard Boulanger | Mini John Cooper Works Buggy | Kevin Benavides | Honda CRF 450 Rally | Dmitry Sotnikov Ruslan Amkhmadeev Ilgiz Akhmetzianov | Kamaz 43509 | Manuel Andújar | Yamaha Raptor 700 |
| 2020 | Jeddah–Riyadh–Qiddiya | Carlos Sainz Lucas Cruz | Mini John Cooper Works Buggy | Ricky Brabec | Honda CRF 450 Rally | Andrey Karginov Andrey Mokeev Igor Leonov | Kamaz 43509 | Ignacio Casale | Yamaha Raptor 700 |
| 2019 | Lima–Lima | Nasser Al-Attiyah Matthieu Baumel | Toyota Hilux Dakar | Toby Price | KTM 450 Rally | Eduard Nikolaev Evgeny Yakovlev Vladimir Rybakov | Kamaz 4326 | Nicolas Cavigliasso | Yamaha Raptor 700R |
| 2018 | Lima– La Paz– Córdoba | Carlos Sainz Lucas Cruz | Peugeot 3008 DKR Maxi | Matthias Walkner | KTM 450 Rally Replica | Eduard Nikolaev Evgeny Yakovlev Vladimir Rybakov | Kamaz 4326 | Ignacio Casale | Yamaha Raptor 700 |
| 2017 | Asuncion– La Paz– Buenos Aires | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Peugeot 3008 DKR | Sam Sunderland | KTM 450 Rally | Eduard Nikolaev Evgeny Yakovlev Vladimir Rybakov | Kamaz 4326 | Sergey Karyakin | Yamaha Raptor 700 |
| 2016 | Buenos Aires– Salta- Rosario | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Peugeot 2008 DKR | Toby Price | KTM 450 Rally | Gerard de Rooy Moises Torrallardona Darek Rodewald | Iveco PowerStar | Marcos Patronelli | Yamaha |
| 2015 | Buenos Aires– Iquique- Buenos Aires | Nasser Al-Attiyah Matthieu Baumel | Mini All 4 Racing | Marc Coma | KTM 450 Rally | Ayrat Mardeev Aydar Belyaev Dmitriy Svistunov | Kamaz | Rafał Sonik | Yamaha |
| 2014 | Rosario- Salta– Valparaíso | Nani Roma Michel Périn | Mini All 4 Racing | Marc Coma | KTM 450 Rally | Andrey Karginov Andrey Mokeev Igor Devyatkin | Kamaz | Ignacio Casale | Yamaha |
| 2013 | Lima– Tucumán– Santiago | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Mini All 4 Racing | Cyril Despres | KTM 450 Rally | Eduard Nikolaev Sergey Savostin Vladimir Rybakov | Kamaz | Marcos Patronelli | Yamaha |
| 2012 | Mar del Plata– Arica– Lima | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Mini All 4 Racing | Cyril Despres | KTM 450 Rally | Gérard de Rooy Tom Colsoul Darek Rodewald | Iveco PowerStar | Alejandro Patronelli | Yamaha Raptor 700 |
| 2011 | Buenos Aires– Arica– Buenos Aires | Nasser Al-Attiyah Timo Gottschalk | Volkswagen Touareg 3 | Marc Coma | KTM 450 Rally | Vladimir Chagin Sergey Savostin Ildar Shaysultanov | Kamaz | Alejandro Patronelli | Yamaha |
| 2010 | Buenos Aires– Antofagasta– Buenos Aires | Carlos Sainz Lucas Cruz | Volkswagen Touareg 2 | Cyril Despres | KTM 690 Rally | Vladimir Chagin Sergey Savostin Eduard Nikolaev | Kamaz | Marcos Patronelli | Yamaha |
| 2009 | Buenos Aires– Valparaiso– Buenos Aires | Giniel de Villiers Dirk von Zitzewitz | Volkswagen Touareg 2 | Marc Coma | KTM 690 Rally | Firdaus Kabirov Aydar Belyaev Andrey Mokeev | Kamaz | Josef Macháček | Yamaha |
| 2008 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2007 | Lisboa–Dakar | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Mitsubishi Pajero | Cyril Despres | KTM 690 Rally | Hans Stacey Charly Gotlib Bernard der Kinderen | MAN TGA | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2006 | Lisbon–Dakar | Luc Alphand Gilles Picard | Mitsubishi Pajero | Marc Coma | KTM LC4 660R | Vladimir Chagin Semen Yakubov Sergey Savostin | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2005 | Bartzelona–Dakar | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Mitsubishi Pajero | Cyril Despres | KTM LC4 660R | Firdaus Kabirov Aydar Belyaev Andrey Mokeev | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2004 | Clermont-Ferrand– Dakar | Stéphane Peterhansel Jean-Paul Cottret | Mitsubishi Pajero | Nani Roma | KTM LC4 660R | Vladimir Chagin Semen Yakubov Sergey Savostin | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2003 | Marseille– Sharm el Sheikh | Hiroshi Masuoka Andreas Schulz | Mitsubishi Pajero | Richard Sainct | KTM LC4 660R | Vladimir Chagin Semen Yakubov Sergey Savostin | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2002 | Arras–Madril– Dakar | Hiroshi Masuoka Pascal Maimon | Mitsubishi Pajero | Fabrizio Meoni | KTM LC8 950R | Vladimir Chagin Semen Yakubov Sergey Savostin | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2001 | Paris–Dakar | Jutta Kleinschmidt Andreas Schulz | Mitsubishi Pajero | Fabrizio Meoni | KTM LC4 660R | Karel Loprais Josef Kalina Petr Hamerla | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 2000 | Paris–Dakar–Kairo | Jean-Louis Schlesser Henri Magne | Schlesser-Renault Buggy | Richard Sainct | BMW F650RR | Vladimir Chagin Semen Yakubov Sergey Savostin | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1999 | Granada–Dakar | Jean-Louis Schlesser Philippe Monnet | Schlesser-Renault Buggy | Richard Sainct | BMW F650RR | Karel Loprais Radomir Stachura Josef Kalina | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1998 | Paris–Granada– Dakar | Jean-Pierre Fontenay Gilles Picard | Mitsubishi Pajero | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE850T | Karel Loprais Radomir Stachura Jan Cermak | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1997 | Dakar–Agadez– Dakar | Kenjiro Shinozuka Henri Magne | Mitsubishi Pajero | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE850T | Peter Reif Johann Deinhofer | Hino | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1996 | Granada–Dakar | Pierre Lartigue Michel Périn | Citroën ZX | Edi Orioli | Yamaha YZE850T | Viktor Moskovskikh Anatoli Kouzmine Nail Bagavetdinov | Kamaz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1995 | Granada–Dakar | Pierre Lartigue Michel Périn | Citroën ZX | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE850T | Karel Loprais Radomir Stachura Tomas Tomecek | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1994 | Paris–Dakar–Paris | Pierre Lartigue Michel Périn | Citroën ZX | Edi Orioli | Cagiva Elefant 900 | Karel Loprais Radomir Stachura Josef Kalina | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1993 | Paris–Dakar | Bruno Saby Dominique Serieys | Mitsubishi Pajero | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE850T | Francesco Perlini Giorgio Albiero Claudio Vinante | Perlini | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1992 | Paris–Sirte– Lurmutur Hiria | Hubert Auriol Philippe Monnet | Mitsubishi Pajero | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE850T | Francesco Perlini Giorgio Albiero Claudio Vinante | Perlini | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1991 | Paris–Tripoli– Dakar | Ari Vatanen Bruno Berglund | Citroën ZX | Stéphane Peterhansel | Yamaha YZE750T | Jacques Houssat Thierry de Saulieu Danilo Bottaro | Perlini | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1990 | Paris–Tripoli– Dakar | Ari Vatanen Bruno Berglund | Peugeot 405 T16 | Edi Orioli | Cagiva Elefant 900 | Giorgio Villa Giorgio Delfino Claudio Vinante | Perlini | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1989 | Paris–Tunis–Dakar | Ari Vatanen Bruno Berglund | Peugeot 405 T16 | Gilles Lalay | Honda NXR800V | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu | | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1988 | Paris–Aljer–Dakar | Juha Kankkunen Juha Piironen | Peugeot 205 T16 | Edi Orioli | Honda NXR800V | Karel Loprais Radomir Stachura Tomas Muck | Tatra 815 | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1987 | Paris-Aljer–Dakar | Ari Vatanen Bernard Giroux | Peugeot 205 T16 | Cyril Neveu | Honda NXR750V | Jan de Rooy Yvo Geusens Theo van de Rijt | DAF | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1986 | Paris-Aljer–Dakar | René Metge Dominique Lemoyne | Porsche 959 | Cyril Neveu | Honda NXR750V | Giacomo Vismara Giulio Minelli | Mercedes-Benz | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1985 | Paris-Alger–Dakar | Patrick Zaniroli Jean Da Silva | Mitsubishi Pajero | Gaston Rahier | BMW R100GS | Karl-Friedrich Capito Jost Capito Klaus Schweikarl | Mercedes-Benz 1936 AK | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1984 | Paris-Aljer–Dakar | René Metge Dominique Lemoyne | Porsche 911 (953) | Gaston Rahier | BMW R100GS | Pierre Laleu Daniel Durce Patrick Venturini | Mercedes-Benz 1936 AK | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1983 | Paris-Aljer–Dakar | Jacky Ickx Claude Brasseur | Mercedes 280 G | Hubert Auriol | BMW R100GS | Georges Groine Thierry de Saulieu Bernard Malferiol | Mercedes-Benz 1936 AK | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1982 | Paris-Aljer–Dakar | Claude Marreau Bernard Marreau | Renault 20 | Cyril Neveu | Honda XR550 | Georges Groine Thierry de Saulieu Bernard Malferiol | Mercedes-Benz U 1700L | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1981 | Paris–Dakar | René Metge Bernard Giroux | Range Rover | Hubert Auriol | BMW R80G/S | Adrien Villette Henri Gabrelle Alain Voillereau | ALM/ACMAT | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1980 | Paris–Dakar | Freddy Kottulinsky Gerd Löffelmann | Volkswagen Iltis | Cyril Neveu | Yamaha XT500 | Zohra Ataouat Hadj Daou Boukrif Mahiedine Kaloua | Sonacome | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
| 1979 | Paris–Dakar | Alain Génestier Joseph Terbiaut Jean Lemordant | Range Rover | Cyril Neveu | Yamaha XT500 | Jean-François Dunac Jean-Pierre Chapel François Beau | Pinzgauer | Ez zuten ospatu | Ez zuten ospatu |
Iturria: Webgune ofiziala. (PDF) Dakar Retrospective 1979-2009. Amaury Sport Organisation.

## Ikus, gainera

* Rally Raid T1
* Rally Raid T2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181336
* Multimedia: Dakar Rally / Q181336