OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# NGC 3754

NGC 3754 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko apirilaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3754» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3754» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3754 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q658515
* Multimedia: NGC 3754 / Q658515
# NGC 3751

NGC 3751 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko apirilaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3751» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3751» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3751 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q940501
* Multimedia: NGC 3751 / Q940501
UGC objektuak
# NGC 2494

NGC 2494 galaxia bat da, Monoceros konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko otsailaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2494» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2494» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2494 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1049373
* Multimedia: NGC 2494 / Q1049373
UGC objektuak
# NGC 747

NGC 747 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen 1886ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 747» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 747» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 747 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1038780
* Multimedia: NGC 747 / Q1038780
# NGC 284

NGC 284 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen 1886ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 284» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 284» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 284 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1036011
* Multimedia: NGC 284 / Q1036011
# NGC 3746

NGC 3746 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko otsailaren 9an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3746» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3746» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3746 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1106253
* Multimedia: NGC 3746 / Q1106253
UGC objektuak
# NGC 3509

NGC 3509 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1786ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3509» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3509» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3509 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1105125
* Multimedia: NGC 3509 / Q1105125
UGC objektuak
# NGC 3745

NGC 3745 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko apirilaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3745» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3745» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3745 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1106247
* Multimedia: NGC 3745 / Q1106247
# NGC 3748

NGC 3748 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko apirilaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3748» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3748» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3748 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1106261
* Multimedia: NGC 3748 / Q1106261
# NGC 6331

NGC 6331 galaxia bat da, Ursa Minor konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1797ko abenduaren 20an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6331» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6331» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6331 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1145120
* Multimedia: NGC 6331 / Q1145120
# NGC 5008

NGC 5008 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen 1862ko maiatzaren 18an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 5008» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5008» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 5008 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1116336
* Multimedia: NGC 5008 / Q1116336
UGC objektuak
# NGC 5683

NGC 5683 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen 1850eko apirilaren 13an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 5683» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5683» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 5683 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1122036
* Multimedia: NGC 5683 / Q1122036
# NGC 3753

NGC 3753 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen 1874ko apirilaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3753» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3753» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3753 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1106271
* Multimedia: NGC 3753 / Q1106271
UGC objektuak UGC objektuak
# NGC 3978

NGC 3978 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1790eko martxoaren 19an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3978» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3978» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3978 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1108392
* Multimedia: NGC 3978 / Q1108392
UGC objektuak
# NGC 4839

NGC 4839 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1785eko apirilaren 11n.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 4839» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4839» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 4839 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1114785
* Multimedia: NGC 4839 / Q1114785
UGC objektuak
# NGC 4262

NGC 4262 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1784ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 4262» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4262» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 4262 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1110262
* Multimedia: NGC 4262 / Q1110262
UGC objektuak
# NGC 6261

NGC 6261 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen 1880ko uztailaren 13an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6261» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6261» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6261 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q2086953
* Multimedia: NGC 6261 / Q2086953
UGC objektuak
# NGC 5539

NGC 5539 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1830eko apirilaren 24an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 5539» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5539» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 5539 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1120872
* Multimedia: NGC 5539 / Q1120872
# WASP-6

WASP-6 Eguzki sistematik 1000 argi-urtera dagoen izar bat da. Izar hau G8 motakoa da, ez da Eguzkia bezalakoa, hau G2 motakoa delako. Bere fotosferako tenperatura 5800 gradu Kelvinekoa da. Izar honek planeta bat dauka, WASP-6b.

## WASP-6b, bere planeta

Artikulu nagusia: WASP-6b.
WASP-6b WASP-6ren inguruan orbitatzen ari den planeta bat da. WASP-6 izarra 3,36 egunetan orbitatzen du. Planeta horretan bero handia egiten du, 2200 K. Planeta hau SuperWASP proiektuarekin aurkitu dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1811358
# Kepler-22

Kepler-22 G motako izarra da, Eguzki-sistematik 638 argi-urtetara kokatua Cygnus konstelazioan. 11,7-ko itxurazko magnitude duenez, ezin dugu begi hutsez ikusi. Lurraren adinako eta bizitzarako egokia den lehen planeta omen du: Kepler-22b.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Borucki, William J.; Koch, David G.; Batalha, Natalie; Bryson, Stephen T.; Rowe, Jason; Fressin, Francois; Torres, Guillermo; Caldwell, Douglas A. et al.. (2012). «Kepler-22b: A 2.4 Earth-radius Planet in the Habitable Zone of a Sun-like Star» The Astrophysical Journal 745 (2): 120. doi:10.1088/0004-637X/745/2/120. Bibcode: 2012ApJ...745..120B..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47570
* Multimedia: Kepler-22 / Q47570
# NGC 7609

NGC 7609 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko urriaren 5an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7609» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7609» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7609 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1168314
* Multimedia: NGC 7609 / Q1168314
# RR Lyrae

RR Lyrae Lira konstelazioko izar aldakorra da, RR Lyrae izar aldakor klaseari izena ematen diona. 13 bat orduko aldagarritasuna du, eta 7 eta 8 arteko itxurazko magnitudea du. Haren izaera aldakorra Williamina Flemingek aurkitu zuen 1901ean, Harvardeko behatokitik. RR Lyrae motako izarrak kandela estandar gisa erabiltzen dira; beraz, RR Lyraerekiko distantzia ezagutzea funtsezkoa da haien argitasuna zehazteko, eta, beraz, haien klaseko izar aldakorrenak zehazteko.
1997 arte ez zen zehaztasun handiko paralaxiarik lortu RR Lyrae distantzia zehazteko. Hipparcos sateliteak lortu zuen, eta 4,38 ± 0,59ko paralajearekin 230 parsec edo 700 argi-urte inguruko distantzia adierazten zuen. Berrikiago, Hubble teleskopio espazialarekin duen paralaxiari buruzko behaketak egin dira, eta horien bidez zehaztasun handiagoz lortu da haren distantzia eta, beraz, magnitude absolutua. Lortutako paralaxia 3,82 ± 0,2 arku-milisegundokoa da; beraz, 260 pc edo 850 argi-urte inguruko distantzia lortzen da. Distantzia horrekin, RR Lyrae magnitude absolutua 0,61-0,11+0,10 dela kalkulatzen da, hau da, Eguzkiaren argitasuna halako 50.

## Erreferentziak

* ↑ Perryman, M. A. C.; Lindegren, L.; Kovalevsky, J.; Hoeg, E.; Bastian, U.; Bernacca, P. L.; Crézé, M.; Donati, F.; Grenon, M.; van Leeuwen, F.; van der Marel, H.; Mignard, F.; Murray, C. A.; Le Poole, R. S.; Schrijver, H.; Turon, C.; Arenou, F.; Froeschlé, M.; Petersen, C. S.. (1997). «The HIPPARCOS Catalogue» Astronomy and Astrophysics 323 L49.
* ↑ Benedict, G. Fritz; McArthur, B. E.; Fredrick, L. W.; Harrison, T. E.; Lee, J.; Slesnick, C. L.; Rhee, J.; Patterson, R. J.; Nelan, E.; Jefferys, W. H.; van Altena, W.; Shelus, P. J.; Franz, O. G.; Wasserman, L. H.; Hemenway, P. D.; Duncombe, R. L.; Story, D.; Whipple, A. L.; Bradley, A. J.. (2002). «Astrometry with the Hubble Space Telescope: A Parallax of the Fundamental Distance Calibrator RR Lyrae» The Astronomical Journal 123 (1) 473.

## Kanpo estelak

* Datuak: Q370994
# NGC 3647

NGC 3647 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1865eko martxoaren 22an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3647» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3647» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3647 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1105730
* Multimedia: NGC 3647 / Q1105730
# NGC 3908

NGC 3908 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen 1885eko apirilaren 10an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 3908» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3908» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 3908 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1107086
* Multimedia: NGC 3908 / Q1107086
# NGC 5535

NGC 5535 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko maiatzaren 8an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 5535» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5535» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 5535 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1120840
* Multimedia: NGC 5535 / Q1120840
# NGC 7222

NGC 7222 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko abuztuaren 11n.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7222» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7222» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7222 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1150323
* Multimedia: NGC 7222 / Q1150323
UGC objektuak
# NGC 4383

NGC 4383 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Eduard Schönfeldek aurkitu zuen 1862ko maiatzaren 23an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 4383» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4383» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 4383 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q650879
* Multimedia: NGC 4383 / Q650879
UGC objektuak
# IRAS 17163-3907

IRAS 17163-3907 (arrautza errearen nebulosa bezala ere ezagutzen dena) izar hipererraldoi hori bat eta unibertso guztiko izarrik arraroenetako bat da. Izar honen diametroa gure eguzkiarena baino mila aldiz handiagoa da, eta bere nebulosak arrautza erre baten itxura du. Berriki fotografiatu zuen Europako Hegoaldeko Behatokiak.
Bere distira gure eguzkiarena baino 500.000 aldiz handiagoa da, eta Lurretik 13.000 argi-urteko distantziara dago, eta, beraz, egundaino aurkitutako hurbileneko hipererraldoi horia izango litzateke.

## Aurkikuntza

Bere izenak dioen bezala, IRAS 17163-3907 lehen aldiz 1983an aurkitu zuen IRAS satelite artifizialak 12 mikroitik gertuko uhin luzeratan igortzen dituen uhin infragorriei esker. Esne Bidearen erdian dago, zehazki Scorpius konstelazioan. Baina, gaueko zeruko 30 izarrik distiratsuenetako bat den arren, argi ikusgarrian duen igorpen ahularen ondorioz, oraindik berriki detektatu da hipererraldoi hori bat dela. Bestalde, bere nebulosaren esfera forma ia perfektua berriki aurkitu da Txileko Cerro Paranalen dagoen Very Large Telescopeko (VLT) VISIR kamera infragorriari esker. Kamera honek, infragorri ertaineko bere hiru iragazkiak (berdea, 11850 nm, gorria, 12810 nm eta urdina, 8590 nm) erabiliz, bere inguruko materiala ikusi ahal izan zuen, eta bere bi bilgarri edo laino ia esferikoak fotografiatu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Zacharias, N.; Urban, S. E.; Zacharias, M. I.; Wycoff, G. L.; Hall, D. M.; Germain, M. E.; Holdenried, E. R.; Winter, L.. (2003). «VizieR Online Data Catalog: The Second U.S. Naval Observatory CCD Astrograph Catalog (UCAC2)» CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues 1289 Bibcode: 2003yCat.1289....0Z..
* ↑ Siódmiak, N.; Meixner, M.; Ueta, T.; Sugerman, B. E. K.; Van De Steene, G. C.; Szczerba, R.. (2008). «Hubble Space Telescope Snapshot Survey of Post-AGB Objects» The Astrophysical Journal 677: 382. doi:10.1086/529115. Bibcode: 2008ApJ...677..382S..
* 1 2 3 4 5 6 Lagadec, E.; Zijlstra, A. A.; Oudmaijer, R. D.; Verhoelst, T.; Cox, N. L. J.; Szczerba, R.; Mékarnia, D.; Van Winckel, H.. (2011). «A double detached shell around a post-red supergiant: IRAS 17163-3907, the Fried Egg nebula» Astronomy & Astrophysics 534: L10. doi:10.1051/0004-6361/201117521. Bibcode: 2011A&A...534L..10L..
* 1 2 3 4 5 Cutri, R. M.; Skrutskie, M. F.; Van Dyk, S.; Beichman, C. A.; Carpenter, J. M.; Chester, T.; Cambresy, L.; Evans, T. et al.. (2003). «VizieR Online Data Catalog: 2MASS All-Sky Catalog of Point Sources (Cutri+ 2003)» VizieR On-line Data Catalog: II/246. Originally published in: 2003yCat.2246....0C 2246 Bibcode: 2003yCat.2246....0C..
* ↑ Wallström, S. H. J.; Muller, S.; Lagadec, E.; Black, J. H.; Oudmaijer, R. D.; Justtanont, K.; Van Winckel, H.; Zijlstra, A. A.. (2015). «Investigating the nature of the Fried Egg nebula. CO mm-line and optical spectroscopy of IRAS 17163-3907» Astronomy & Astrophysics 574: A139. doi:10.1051/0004-6361/201321516. Bibcode: 2015A&A...574A.139W..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q540167
# Gliese 784

Gliese 784 ((GJ 784 / HD 191849 / HIP 99701) Sagittarius konstelazioko izar bat da, Telescopium konstelazioko mugatik nahiko gertu dagoena, κ$^2$ Sagittariitik apenas 3 gradura. Lurretik 20,2 argi urtera dago, gure Eguzki-sistematik gertuen dagoen 100 izarretako bat delarik. Bere itxurazko magnitudea +7,97 da.
Gliese 784 M0.0V espektro motako nano gorri bat da (aurretik K7 bezala katalogatua), 3930 gradu kelvineko tenperatura efektiboa duena. 0,58 eguzki masako masa estimatua du, eta eguzki erradioaren 2/3eko erradioa. Bere argitasun bolometrikoa eguzki argitasunaren %6a da. Gure Eguzkiarekin alderatuz gero zifra txikia den arren, Proxima Centauri baino 32 aldiz eta Ross 154 baino 13 aldiz argitsuagoa da, azken hau ere Sagittarius konstelazioko nano gorri bat delarik. Bere ezaugarri fisikoak Lacaille 8760ren oso antzekoak dira, baina, hau ez bezala, ez dago izar ñirñirkari bezala katalogatua, izar aldagarri bat izan daitekeenaren zantzuak badauden arren.
Gliese 784gandik gertuen dauden izarrak Gliese 783, 3,2 argi urtera, eta Gliese 754, 3,8 argi urtera dira. Delta Pavonis distiratsua Gliese 784gandik 7,3 argi urtera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8964237
# NML Cygni

NML Cygni edo Cyg NML izar hipererraldoi gorri bat da, eta gaur egun ezagutzen den handiena 1650 eguzki erradio ingururekin. Lurretik 1,7 kiloparsec edo 5500 argi-urteko distantziara dago. Izar hau Neugebauerrek, Martzek eta Leightonek aurkitu zuten 1965ean. NML izena hiru aurkitzaile hauen izenetatik datorkio.
Izar honek ur lurrinezko maserren banaketarekin bat datorren babarrun formako nebulosa asimetriko bat eratzen duen hauts disko bat du bere inguruan. Izar erdierregular aldakor bat da, 940 egun inguruko periodoa duena.
NML Cygni Cygnus OB2 elkarketa osatzen duten izarretako bat da. Cyg OB2 elkarketak ia 2 gradu hartzen ditu zeruan edo ~30 parsec 1,74±0,2 kiloparseceko distantzia batean, gure eguzkitik gertuen dagoen elkarketetako bat delarik. Estimatutako bere masa galera ~ 50 M ⊙ eta 2 × 10 ^ (-4) M ⊙ yr ^ (-1)ekoa da. Izar honen urteroko paralajea 0,62 arku milisegundo ingurukoa da.
NML Cyg oxigenoan aberatsa den izar masibo bat da. Izar honen konposaketa OH irrati igorpenen (1612 MHz) aurkikuntzarekin ezagutarazten hasi zen 1968an (Wilson eta Barrett). H2o, SiO, CO, HCN, CS, SO, SO2 eta H2S bezalako molekulen presentzia ere ondorengo urteetan ezagutarazi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4957
* Multimedia: NML Cygni / Q4957
# Sakurairen objektua

Sakurairen objektua (Sakurai's object ingelesez) Sagitarius konstelazioan dagoen nebulosa planetario ahul baten erdiko izarra da. V4334 Sagittarii (V4334 Sgr) izena ere jasotzen du. Gaur egun +11,4ko itxurazko magnitudekoa, izar aldakor bezala aurkitu zuen 1996ko otsailak 20an Yukio Sakurai japoniar astronomoak kometen bila ari zen bitartean. Izar hau gure eguzki sistematik ze distantziara dagoen ez da ezagutzen, baina 11.500 argi-urtekoa (3500 parsec) izan daitekeela uste da.
Sakurairen objektua bere izar eboluzioaren azken faseetan dagoen izar bat da. Noba batenaren antzeko jokaeraduna, aurretik, nano zuri bihurtu aurretik "amaierako helio flash" bat jasan duen adar asintotiko erraldoiko izar bat zela uste da. Izarra inguratzen duen nebulosa planetarioak, oso ahul eta hedatua dena, azken masa eiekzioa duela zenbait milaka urte gertatu zela adierazten du.
1996an hasi zen helio flashak denbora batez adar asintotiko erraldoira itzularazi du, horregatik, mota honetako gertakarietan "berpizte" edo "birjaiotze"az hitz egiten da. Astronomikoki, amaierako flasha oso iraupen laburreko etapa bat, apenas hamarnaka urte batzuk, ondorioz gertakari mota hauek ikustea oso zaila delarik. Gertakari alderagarri bakarra 1917an V605 Aquilaen gertatu zena da. Izarraren egungo tenperatura 12.000 kelvinekoa da, eta, dirudienez, bere tenperatura urteko 1.000 kelvin handitzen doa. Izarra 75ºko okerdura duen hautsezko disko trinko batek inguratzen du. 500 unitate astronomikoko kanpo erradio batekin, bere masa 6 x 10$^{-5}$ eguzki masakoa da. Diskoa, nagusiki, karbono ale amorfoz osatua dago.
Sakurairen objektuak sistemaren eboluzioari biziraun zion masa baxuko gorputz batekin sistema bitar bat osatzen duela proposatu da. Laguna M7 espektro motako izar hotz bat izan liteke. Horrek nebulosa planetarioan ikusi den forma asimetrikoa azal dezake.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 SIMBAD Database entry for V4334 Sgr, SIMBAD

## Ikus, gainera

* V605 Aquilae
* FG Sagittae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2715720
* Multimedia: Sakurai's Object / Q2715720