OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Carlos Mena

Carlos Mena Osteritz (Gasteiz, 1971ko apirilaren 7a) arabar abeslaria da. Elena Mena kimikariaren eta Juanjo Mena orkestra zuzendariaren anaia, Basileako Schola Cantorumen ikasi zuen. Kontratenorra, kontzertista jarduerak mundu mailako areto garrantzitsuenetara eraman du.
# Idoia Buruaga

Idoia Buruaga Barcena (Elorrio, Bizkaia, 1981) Euskal Herria Bildu koalizioko bizkaitar politikaria da. 2015tik 2023ra bitarte Elorrioko alkatea izan zen.
Herriaren Eskubidea taldeak Buruaga alkate izatea ahalbidetuko zuen 2019an. Idoia Buruagak eta Joseba Muxikak seina boto jaso zituzten, eta Herriaren Eskubidearen abstentzioagaz EH Bilduk eskuratu zuen alkatetza.
2019-2023 bitarteko legegintzaldian bigarren lehendakariordea izan zen Bizkaiko Batzar Nagusietako Mahaian.
2023ko hauteskundeak eta gero EH Bilduko Julene Lazkanok hartu zion lekukoa.

## Erreferentziak

* ↑ «Ekinez eta eginez, aurrera goaz -» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2023-07-05).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Legorburu, Javier García. (2023-06-17). «Julene Lazkano (EH Bildu) releva a Idoia Buruaga al frente de Elorrio» El Correo (Noiz kontsultatua: 2023-07-05).
* ↑ «[BIDEOA Idoia Buruaga Elorrioko alkateak aginte makila herritarrei eskaini die agurra dantzatuz - Elorrio»] Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2020-03-09).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q87412600
* Multimedia: Idoia Buruaga / Q87412600
# Itxaro Mentxaka

Itxaro Mentxaka Bengoetxea (Lekeitio, 1964) bizkaitar mezzo-sopranoa da.
Jaioterrian Itxas-Soinua abesbatzan hasi eta gero, 1983an Bordeleko kontserbatoriora joan zen, non Monique Florence izan zuen irakasle. Gero Valentzian ikasi zuen.
Operan, Leonardo Baladaren Cristóbal Colónekin debutatu zuen 1989an Bartzelonako El Liceu antzerkian. Harrezkero Bartzelonan eta Madrilen ia urtero lan egin du eta baita Sevillan, Bilbon, Coruñan, Valentzian, Santiago Compostelakoan, Peraladako Nazioarteko Jaialdian, Granadan eta Donostian ere.

## Erreferentziak

* ↑ ABAO. ABAO Romeo et Juliette Playbill. .
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Itxaro Mentxaka Bengoetxea. .
* ↑ Naxos Records. Itxaro Mentxaka Bio by Naxos Records. .
* Datuak: Q6095205
# Arantza Ezenarro

Arantza Ezenarro (Donostia, 1980ko ekainaren 24a) gipuzkoar opera abeslaria da. Jaioterriko Musikabin hasi ondoren, Madrilen, Salzburgon eta Munichen ikasi zuen.

## Biografia

Arantzak txikitatik ekarri zuen musikarako eta kanturako zaletasuna. Gerora, afizioa ofizio bilakatzeko erabakia hartu zuen. Donostiako San Ignacio Eskolanian hasi zen kantuan. 14 urte zituen, berriz, bere lehenengo kantu ikastaroa jaso zuen Javier Santancanarengantik, Donostiako Musikabi akademian. Hurrengo urratsa Madrilen eman zuen, ondoren Madrilek Salzburgora (Austria) eta Salzburgotik Munichera (Alemania).
2006an urtea amaitu zituen goi mailako kantu ikasketak Madrilgo Kantuko Goi Eskolan eta Aipamen bereziekin amaitu ere.Beka bati esker Salzburgora egindako bidaian eskuratu zuen Alemaniarako txartela. Municheko Hochschule fur Musik und Theater eskolan operako eta kontzertuko kantagintzan master bat egin zuen eta laster hasi zen agertokietan abesten. Alemanian errepertorioa perfekzionatzeko aukera ere izan zuen, bai opera arloan, bai Alemaniako XIX. mendeko kantu lirikoan.
Etxekoen eta ingukoekin babesa izan du bere ibilbidean zehar. Alemanian ezagututako bikotekidearekin seme bat ere badu. Urtean behin egiten du gutxienez bisita Euskal Herrira.

## Diskografia

* José Maria Beobide (1882–1967). Musica religiosa para soprano y órgano
* José Maria Beobide y su discipulo Antonio José
* Felipe Gorriti. Organ Works Vol. 2

## Erreferentziak

* ↑ Biain, Aitor. «Arantza Ezenarro» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-06-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q626085
# Joseph Dominique Fabry-Garat

Joseph Dominique Fabry-Garat (Bordele edo Ustaritze, 1774-?, ?) Lapurdiko opera-abeslari eta musikagile ospetsua izan zen. Dominique Garaten semea eta Pierre-Jean Garaten odoleko anaia. Bordelen egin zituen musikako ikasketak eta bere erromantzak ezagunak ziren.

## Lan nagusiak

* Le printemps et l'amour,
* Elisca ou le Russe,
* l'Étoile du soir,
* Vais vous revoir,
* La valse,
* La mort d'Erbal,
* le Guerrier écossais
* Datuak: Q3184861
* Multimedia: Joseph Dominique Fabry-Garat / Q3184861
# Pierre-Jean Garat

Pierre-Jean Garat (Uztaritze?, 1762ko apirilaren 26a - Paris, 1823ko martxoaren 1a), Frantziako Orfeo izengoitia zuena, Lapurdiko opera-abeslari eta musikagile ospetsua izan zen. Dominique Garaten semea. Baionan eta Parisen egin zituen musikako ikasketak. Frantziako iraultzaren garaian espetxeratu zuten eta Izuaren aroan Paristik kanpora egon zen. Konbentzioa aginpidera iritsitakoan, Parisko Musika Eskolako irakasle izendatu zuten.
Kontzertu ugari eskaini zuen Herbeheretan, Ingalaterran, Alemanian, Espainian eta Frantzian. Isidoro Fagoaga nafar abeslariak haren biografia-lana idatzi zuen Pedro Garat, el Orfeo de Francia (1948, Yon Etxaidek euskaratua).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q578480
* Multimedia: Pierre-Jean Garat / Q578480
# Ricardo Zamacois

Ricardo Melchor Zamacois Zabala (Bilbo, 1847ko urtarrilaren 6a - Bartzelona, 1888ko otsailaren 18a) euskal aktore eta zartzuela abeslaria izan zen.

## Biografia

Ricardok hogei anai-arreba izan zituen, gehienak artista izan zirenak: Niceto idazlea, Elisa abeslaria eta Eduardo margolaria.
Bilbon ikasi ondoren, Madrilera joan zen, non Café San Isidro izeneko antzerkian debuta egin zuen. Arrakasta handia izan zuen, Espainian zein Amerikan.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Ricardo Zamacois Zabala. .
* Datuak: Q9069070
* Multimedia: Ricardo Zamacois / Q9069070
# Ainhoa Garmendia

Ainhoa Garmendia Insausti (Legorreta, Gipuzkoa, 1974ko urriaren 26a) euskal soprano eta opera abeslaria da.

## Biografia

Kantuaren munduan sartu aurretik, akordeoi- eta piano-ikasketak egin zituen Donostiako Musika-Kontserbatorioan. Donostiako Orfeoiaren partaide izan eta gero, Madrilera joan zen, eta hango Goi-Mailako Kantu-Eskolan Manuel Cid irakaslearekin hobetu zituen kantu-ikasketak. 1977an, Elena Lazarska-rekin eskolak hartu zituen Vienako Musikako eta Arte Dramatikoko Unibertsitatean.
Don Pasqualeren Norina pertsonaia jokatuz debuta egin zuen 1995 urtean, eta, 1999. urteaz geroztik, bi urte eman zituen Marseillako Centre National d’Artistes Lyriques Opera-Eskolan bere errepertorioa prestatzen.
2001 urtean, Leipzigeko Operak kontratatu zuen, eta, besteak beste, honako pertsonaia hauek jokatu zituen: Sussana (Figaroren ezteiak), Marzelline (Fidelio), Änchen (Frankotiratzailea), Lisa (Lo-ibiltaria) eta Musetta (La Bohème). Bi urte beranduago, Marseillako Operan debuta egin zuen Il turco in Italiako Zaide papera antzeztuz.
2004 eta 2005 urteetan, beste hiru ekoizpenetan parte hartu zuen (Txirula magikoa, Fidelio eta Temistokle), eta, Lausanan (Suiza) eta Tolosan (Frantzia), Micaëla (Carmen) eta Aspasia (Temistokle) antzeztu zituen.
2005-2006 aldian, Ivan Fischeren gidaritzapean, Glyndebourneko Jaialdian eta Royal Albert Hallen debuta egin zuen Despina papera (Così fan tutte) jokatuz. Halaber, Marzelline (Fidelio) eta Lisa (Lo-ibiltaria) paperak antzeztu zituen hurrenez hurren Marseillako Operan eta Berlineko Operan.
Leipzigeko Operan zortzi urte egin ondoren, 2009. urteaz geroztik, bere kasa dabil operaren zirkuituan.
2014ea Opus Lirica sortu zuen Donostian eta aldi berean Donostiako opera denboraldia, non berak bai soprano eta bai zuzendari artistiko moduan lan egiten duen.

## Kanpo estekak

* Ainhoa Garmendia sopranoaren webgunea (Ingelesez)
* Nerea Pikabeak egindako elkarrizketa, Administrazioa Euskaraz, 2017ko uztaila, 5-6 or.
* Ainhoa Garmendiari elkarrizketa: Operak egokitu egin du bere mezua Berria, 2022.07.05
* Datuak: Q11904523
# Manuel Huarte

Manuel Huarte Machín (Iruñea, 1861 - ib., 1942ko martxoaren 20a) nafar tenorra izan zen. Madrilen eta Italian egin zituen kantuko ikasketak. Hogeita zazpi urte zituenean kantatu zuen lehenengo aldiz, jendaurrean, Milanen (Donizettiren La Favorite). Italiara itzuli zen, Argentinan eta Uruguain egon ondoren. 1896. urtean, Istanbulera kantatzera joan zen; Abdul Hamid II.a sultanak haren tenorra izan zedin egin zion proposamena onartu, eta bertan geratu zen hamabost urtez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12262977
# Fernando Latorre

Fernando Latorre Lozano (Barakaldo, 1966) bizkaitar opera kantaria da, baritonoa. Bilboko Kontserbatorio Nagusian amaitu zituen Kantu ikasketak. Aldi berean, Piano, Biola eta Konposizio ikasketak ere egin zituen. 1992an, Espainiako Kultura Ministerioaren beka bati esker, Fernando Bandera maisuarekin hobetu zuen bere teknika Milanen. Beste hainbat ikastarotan ere parte zuen irakasle onenen eskutik. Italian zehar hainbat kontzertu eskaini ondoren, 1995ean Milango Teatro Alla Scalako Koruko kide izan zen urtebetez. Hainbat operatan kantatu du: Verdiren Otello, La Traviata, Rigoletto, Don Carlo; Berliozen La Damnation de Faust; Bizeten Carmen; Donizettiren Lucia de Lammermoor, L'elisir d amore; Giordanoren Fedora; Gounoden Romeo et Juliette; Maseneten Le Cid; Mozarten Txirula miragarria; Rossiniren Il Barbiere de Siviglia; Pucciniren Tosca; Straussen Der Rosenkavalier, eta abar. Ganbera, kontzertu eta oratorioetan ere parte hartu izan du. Gustavo Tambasciok zuzendutako Una furtiva lacrima lanean parte hartu berri du Plácido Domingo kantariaren ondoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257848
# José Ramón Orozko

José Ramón Orozko (Eibar, 1921 – 2009ko abenduaren 5a) euskal opera abeslaria da, tenorea hain zuzen ere.

## Biografia

Eibarren eta Easo Abesbatzan ikasi ondoren, 1954an Italiara joan zen non arrakasta handia izan zuen RAIn agertu eta gero.

## Erreferentziak

* ↑ {es} Fallece José Ramón Orozco, el tenor más conocido de Eibar
* ↑ Eibar Digital
* Datuak: Q5577899
# Pepita Sanz

Josefa Sanz Batista, izen artistikoa Pepita Sanz (Toledo, 1881 – Bartzelona, 1928ko maiatzaren 31) nafar abeslari lirikoa izan zen.

## Bizitza

Josefa Sanz Batista Toledon jaio zen 1881ean. Mariano Sanz Escartín atarrabiar militarra­ren eta Maria Luz Batis­ta y Ribero kubatarraren alaba zen, eta Cesáreo Sanz Escartínen iloba. Haurtzaroa Lizarran igaro zuen, aita bertara igorri baitzuten. Nafarroan hasi zituen kantu ikasketak, eta Madrilgo Goi Mailako Errege-Musika Kontserbatorioan jarraitu. Ondoren Parisera joan zen Antonio Baldellirekin ikastera.
1903an egin zuen debuta, Brescian, Vincenzo Belliniren La sonnambula operarekin. Ondoren, Milango Teatro Liricon eta Nizako Palais de la Jetéen aurkeztu zen, Gioachino Rossiniren Sevillako bizargina abestuz. 1905ean, Alessandro Boncirekin kantatu zuen Londresko Covent Gardenen, arrakasta handia bilduz. Porton eta Lisboan ere oso harrera beroa jaso zuen, baina bolada batez agertokiak alde batera utzi zituen, ama gaixotu eta zaintzera joan baitzen.
1901eko, 1905eko eta 1907ko Sanferminetan Gaiarre antzokian kantatu zuen; Pablo Sarasate, Santa Cecilia orkestra, Orfeón Pamplonés, Pilar Mitxelena harpa jotzailea eta Santos Laspiur pianista izan zituen lagun. 1913an, Mirentxu operaren paper nagusia abestu zuen Bartzelonako Liceun Bilboko Koral Elkartearekin.

## Erreferentziak

* ↑ Leache, Elena. Mujeres que la historia no nombró: Josefa Sanz Batista. pamplona.es (Noiz kontsultatua: 2022-06-30).
* 1 2 3 La "Gilda" de mañana. La Correspondencia de España, 1912-1-14, 5. orrialdea, hemerotecadigital.bne.es (Noiz kontsultatua: 2022-7-1).
* ↑ Female Vocal 78rpm Records: 0666 - 1085. norpete.com (Noiz kontsultatua: 2022-7-2).
* ↑ New-York tribune. [volume (New York [N.Y.]), 11 June 1905. ] Chronicling America: Historic American Newspapers. Lib. of Congress, chroniclingamerica.loc.gov (Noiz kontsultatua: 2022-7-2).
* ↑ La srta Sanz Escartin. La Correspondencia de España, 1911-6-9, 1. orrialdea, hemerotecadigital.bne.es (Noiz kontsultatua: 2022-7-1).
* ↑ Sánchez Ekiza, Karlos. Sanz Batista, Josefa. Enciclopedia Auñamendi [on line], 2022, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-7-1).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104586157
* Multimedia: Pepita Sanz / Q104586157
# Elisa Zamacois

Elisa Zamacois Zabala (Bilbo, 1838ko apirilaren 29a – Buenos Aires, 1915) euskal soprano eta zarzuela abeslaria izan zen.

## Biografia

Elisa hogei anai-arreben artean emakume bakarra izan zen. Anaia gehienak artista izan ziren: Niceto idazlea, Elisa abeslaria eta Eduardo margolaria. Bere aita Miguel Zamacois irakasle eta agotea zen.
Bilbon ikasi ondoren, Madrilera joan zen, non 1857an eta hamasei urte besterik ez zituenean, Teatro de la Zarzuela izeneko antzerkian debuta egin zuen. Enrique Ferrer, baritonoa ezkondu zuen. Madrilen bere generoaren izar nagusi bilakatu zen 1884an erretiratu arte.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Mikel Zamacois
Elisa Zamacois
Ruperta María del Pilar de Zabala y Arauco :

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Elisa Zamacois Zabala. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q613146
# Irma Capece Minutolo di Canosa

Irma Capece Minutolo di Canosa (Napoli, 1935eko abuztuaren 6a-Erroma, 2023ko ekainaren 7a) emakume opera-abeslari eta aktore italiarra izan zen. Faruk Egiptokoa erregearen azken bikotekidea izan zen.

## Biografia

Capece Minutolok kantu lirikoa ikasi zuen 1950eko hamarkadan, eta hainbat urtez opera-ikuskizunetan parte hartu zuen, baita zenbait filmetan ere.
2005ean emandako elkarrizketa batean, Capece Minutolok adierazi zuen Faruk Egiptokoarekin ezkondu zela Faruk Italian erbesteratu zenean, "islamiar tradizioaren arabera", berak hamasei urte baino ez zituenean. Hala ere, adierazpen hori zalantzan jarri zen, 1951n gertatu behar baitzen, Faruk erregea bere bigarren emaztearekin ezkondu zenean, Narriman Sadek. Beste iturri batzuen arabera, Capece Minutolo Farukekin lotu zen 19 urte zituenean. Faruk hil aurretik egindako ondorengo elkarrizketa eta erreportajeetan Capece Minutolorekin izan zuen harreman sentimentala aipatzen da, baina ez da haien arteko ezkontzarik adierazten.
Abeslaria 87 urte zituelarik hil zen.

## Filmografia

* Napoletani a Milano (1953)
* Siamo Ricchi e Poveri (1954)
* Young Toscanini
* Mutande Pazze (1992)
* Boom (1992)
* Fantozzi 2000: La Clonazione (1999)

## Erreferentziak

* ↑ https://www.ilmattino.it/napoli/cultura/morta_irma_capece_minutolo_chi_era-7448923.html?fbclid=IwAR2MG8mcXLBY1eCQBAsulGISlOf30h0SEdixb4B29sZsGgJTVCBze6MSqeg
* ↑ http://weekly.ahram.org.eg/2005/734/sc3.htm

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Irma Capece IMDb webgunean.
* (Italieraz):Irma Capece Minutolo Farouken webgunea.
* Datuak: Q771092
* Multimedia: Irma Capece Minutolo / Q771092
# Marietta Alboni

Maria Anna Marzia "Marietta" Alboni (Città di Castello, Umbria, Italia, 1826ko martxoaren 6a – Ville d'Avray, Frantzia, 1894ko ekainaren 23a) italiar kontraltoa izan zen.

## Bizitza

Cesenan ikasi zuen Antonio Bagiolirekin, eta Bolonian Gioachino Rossinirekin; azken horrek doako eskolak eman zizkion hiru urtez.

### Ibilbidea

1842an egin zuen debuta Teatro Comunalen, Clymeneren paperean, Paciniren Saffo lanean, eta gero Gaetano Donizettiren Lucrezia Borgiaren Maffio Orsini interrepretatu zuen. Lortu zuen arrakastak kontratua eman zion Milango Scalan. Londresko Covent Gardenen kantatu zuen, Giulia Grisi eta Jenny Lindekin lehian. Hainbat paper abestu zituen Gioachino Rossini, Gaetano Donizetti eta Vincenzo Belliniren operetan, eta Don Carloren baritono papera antzezteko jakin-mina sortu zen Giuseppe Verdiren Ernani lanean.
1850ean Leonora pertsonaia abestu zuen La favorita lanean, Madrilgo Errege Antzokiaren inaugurazioan, eta berak aukeratu zuen titulua egun horretarako, bere kontratuak halaxe uzten zion eta. Madrilen kantatu zuen denboraldi hartan eta hurrengoan. Ameriketan 1852 eta 1853 urteen artean abestu zuen, Mexikon, Estatu Batuetan eta Kuban arrakasta handia lortuta, non lehen aldiz Sebastian Iradierren La paloma habanera abestu zuela esaten den.
1863an utzi zuen bere ibilbidea, baina 1868an berragertu zen, Rossiniren hiletan Adelina Pattirekin duo bat abesteko, eta gero, Europan zehar bira egiteko, Petite Messe Solennelle lanaren orkestra-bertsioarekin. 1872an behin betiko erretiratu zen eszenatokitik, Domenico Cimarosaren Il matrimonio segreto lau emanaldirekin, Parisko Théâtre Italien izenekoan.
Bere ahots dramatiko, malgu, aberats eta zabalak miretsia izan zen edertasun, perfekzio eta teknika zainduarengatik. Bel canto italiar klasikoaren ordezkari nagusietako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Marietta Alboni - EcuRed» www.ecured.cu (Noiz kontsultatua: 2025-02-07).
* ↑ (Ingelesez) «Marietta Alboni | Opera Singer, Bel Canto, Contralto, 19th Century, & Diva | Britannica» www.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2025-02-07).
* ↑ «Marietta Alboni | enciclopedia.cat» www.enciclopedia.cat (Noiz kontsultatua: 2025-02-07).
* ↑ (Ingelesez) «Marietta Alboni» Opera-Arias.com (Noiz kontsultatua: 2025-02-07).
* ↑ "La Paloma". Coroalboni. .

## Bibliografia

* Ciliberti, Galliano (1992). «Alboni, Marietta». En Stanley Sadie, ed. The new Grove dictionary of Opera (en inglés). vol. 1. Londres: MacMillan. p. 59. ISBN 0-333-73432-7.
* Pougin, A., Marietta Alboni (Paris, 1912)
* Turina Gómez, Joaquín (1997). Historia del Teatro Real. Alianza Editorial. ISBN 84-206-4253-3.
* Biografía en la Web del Coroalboni. .

## Kanpo estekak

* Coroalboni.it
* Associazione Corale Marietta Alboni di Città di Castello
* Datuak: Q269130
* Multimedia: Marietta Alboni / Q269130
# Laura Alonso Padín

Laura Alonso Padín (Vilagarcía de Arousa, Espainia, 1976ko urtarrilaren 2a) galiziar sopranoa da. 1999an hasi zuen bere karrera Alemaniako Aalto antzokian. Artista gonbidatu gisa agertu da hainbat antzoki eta talde musikalekin nazioatean. Gaur egun Berlin eta New York artean bizi da.
* Datuak: Q1807694
* Multimedia: Laura Alonso / Q1807694
# Teresa Berganza

Teresa Berganza Vargas (Madril, 1933ko martxoaren 16a - San Lorenzo de El Escorial, 2022ko maiatzaren 13a) espainiar mezzo-sopranoa izan zen. Kantua eta pianoa ikasi zituen Madrilgo Kontserbatorioan. 1957an, Dorabellaren papera eskaini zioten Mozarten Così fan tutte operan, Aix-en-Provencen. Hurrengo urtean, interpretazio bikainak egin zituen mundu zabaleko hainbat lekutan. Besteak beste, Isolier izan zen Rossiniren Comte Ory operan, Milango La Scala antzokian; Cherubino, Mozarten Figaroren ezteiak operan, Britainia Handian; eta Isabella, Rossiniren L´italiana in Algeri operan, Estatu Batuetan. 1960an, Rosinaren papera egin zuen Rossiniren Il barbiere di Siviglia operan, Londresko Covent Gardenen, eta 1967an, lehen aldiz abestu zuen New Yorkeko Metropolitan Opera Housen. Estilista bikaina izan zen, eta maisutasun handiz abesten zituen bereziki kanta espainiarrak eta Rossiniren operak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q233876
* Multimedia: Teresa Berganza / Q233876
# Josep Carreras

Josep Maria Carreras i Coll —nazioartean José Carreras gaztelaniazko izenaz ezagunagoa— (Bartzelona, Katalunia, 1946ko abenduaren 5a) tenorra da. Giuseppe Verdiren eta Giacomo Pucciniren lanen interpretazio gogoangarriak egin ditu bere ibilbide luzean. 60tik gora opera emankizunetan parte hartu du, eta 600 abesti baino gehiago interpretatu.

## Bizitza

Frankismoaren errepresiotik ihesi, familia Argentinara erbesteratu zen, tarte laburrean izan bazen ere.
Helduaroan, leuzemiak tenorra jo zuen. Gaitzetik sendatu ondoren, 1988ko uztailaren 14an Leuzemiaren aurka Borrokatzeko Josep Carreras Nazioarteko Fundazioa (katalanez: Fundació Internacional Josep Carreras per a la Lluita contra la Leucèmia) sortu zuen.
1996an Bartzelonan Hizkuntza Eskubideen Deklarazio Unibertsala babestu zuten pertsona ospetsuetako bat izan https://web.archive.org/web/20170329141138/http://www.linguistic-declaration.org/versions/angles.pdf
* Datuak: Q485165
* Multimedia: José Carreras / Q485165
[Kategoria:Kataluniako abeslariak]]
# Miguel Fleta

Miguel Burró Fleta (1897ko abenduaren 1a, Albalate de Cinca, Huescako probintzia - 1938ko maiatzaren 29a, A Coruña), espainiar opera abeslari bat izan zen.

## Bizitza

Bere jaioterrian eta Zaragozan Aragoiko jota abeslari gisa hasi bazen ere, Bartzelonan opera abeslari gisa hasi eta Triesteko Verdi antzokian debutatu zuen.
1936ko uztailean Espainiako Falangean afiliatu zen.
* Datuak: Q727853
* Multimedia: Miguel Fleta / Q727853
# Alfredo Kraus

Alfredo Kraus Trujillo (Las Palmas Kanaria Handikoa, Espainia, 1927ko azaroaren 24a - Madril, Espainia, 1999ko irailaren 10a) espainiar tenorra izan zen.
Zarzuelan lan egin ondoren, operari ekin zion. Jules Masseneten Werther operan interpretazio gogoangarriak egin izan zituen bere ibilbide luzean.

## Biografia

Valentzian, Bartzelonan eta Milanen egin zituen kantu ikasketak.
Zartzuela abestu zuen Espainian eta 1958an Bartzelonako Liceoan egin zuen aurkezpena. Ondoren Londresko Covent Garden (1959), Chicagon (1962) eta New Yorken (1966).
Munduko tenorrik ospetsuenetako bat izan zen. Irabazi zituen sarien artean aipagarria da 1984. urtean lortu zuen Laura Volpi Nazioarteko Saria.
Ahotsez tenor lirikoa zen; teknika harrigarria zuen. Interpretazio aipagarriak zituen Verdiren Rigoletto, Gounoden Fausto, Masseneten Werther, baita Bellini, Donizzetti eta Rossiniren lanak.
Gayarre (1959) filmaren antzezle nagusia izan zen, Julian Gaiarre euskal tenorea antzeztuz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Musika klasikoa
* Datuak: Q357291
* Multimedia: Alfredo Kraus / Q357291
# Victoria de los Ángeles

Victoria de los Ángeles (Bartzelona, Katalunia, 1923 – 2005) opera-kantaria izan zen, sopranoa. Sopranoentzat idatzi diren paper gehienak arrakasta handiz interpretatu baldin bazituen ere, espainiar kantuetan nabarmendu zen bereziki. Victoria de los Ángelesek gardentasun eta emetasun handiko ahotsa zuen, eta bere malgutasunari esker inoiz ez zen musikagile jakin batekin lotu.

## Bizitza

Bartzelonako Liceuko Kontserbatorioan piano- eta kantu-ikasketak egin zituen. 1947an lehen saria irabazi zuen Genevako nazioarteko kantu-lehiaketan. 1945ean Madrilen kantatu zuen bere lehen opera, Mozarten Figaroren Ezteiak operako Almaviva kondesaren papera eginez.
1950ean kantatu zuen lehen aldiz Londresko Covent Garden aretoen, Giacomo Pucciniren La Bohèmeko Mimiren paperean. Geroago, Milango La Scalan Straussen Naxoseko Ariadna operako paper nagusia egin zuen. New Yorkeko Carnegie Hallen kontzertuak eman zituen, eta Metropolitan Opera Housen Gounoden Fausto operako Margueriteren papera egin zuen. Bayreuthen (Alemania) 1961ean eta 1962an Wagnerren Tannhäuser obrako Isabel gisa agertu zen.
1969tik aurrera asko gutxitu zituen bere jendaurreko agerraldiak. 1993an Musikaren Sari Nazionala eman zitzaion. Nazioarteko kritikak aurreko mendeko kantaririk osoenetakotzat jo zuen, Europako hainbat hizkuntzatan eta musika-genero guztietan. Diskografia zabala utzi zuen, horren erakusgarri.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q231608
* Multimedia: Victoria de los Ángeles / Q231608