OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Agaricus lanipes

Agaricus lanipes Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus luteolorufescens, Agaricus lanipes var. luteolorufescens.

## Deskribapena

Kapela: 120 mm arteko diametrokoa, lehenik globo-itxurakoa, azkenik lau-ganbila. Kapelaren azala leuna eta matea, zuntz erradialez estalia, marroi-txokolate kolorekoa, ezkata fibriloso zentrokideetan banatzen direnak. Ertz mehea.
Orriak: Libreak, zabalak, estu, hasieran arrosa kolorekoak, geroago marroi-gorrixkatik arre-txokolate ilunera doan kolorekoak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Klabiformea edo erraboildun samarra, leuna eraztunaren gainetik eta fibrilosoa eraztunaren azpitik, behealdean zerrenda mehe eta zeharkakoak ditu, okre antzeko kolorekoak; Eraztun superoa, sinplea eta mintzezkoa.
Haragia: Zuria, eta aireak ukitzean, poliki-poliki arrosa kolorekoa bihurtzen da goialdean eta hori-okre antzekoa oinarrirantz.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria

### Nahasketa arriskua

Agaricus impudicus eta are Agaricus vaporarius forma batzuen nahiko antzekoa. Agaricus romagnesii delakoak, tonu grisagoak ditu eta eraztuna ez hain zabala.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Baso, parke eta lorategietan, hostozabalen eta koniferoen azpian. Urria.

### Banaketa eremua

Batez ere Danimarkan, Suedian eta Euskal Herrian. Alpeak, Frantzia, Erresuma Batua, Espainia, Belgika, Herbehereak, Irlanda, Austria, Alemania, Norvegia, Italia, Hungaria, Polonia, Eslovenia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) AVM Asociacion Vallisoletana de Micologia.
* ↑ Agaricus lanipes: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10708765
* Multimedia: Agaricus lanipes / Q10708765
# Agaricus leucotrichus

Agaricus leucotrichus Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri ona, Agaricus arvensis delakoaren antzeko kalitatekoa.
Sinonimoa: Psalliota leucotricha.

## Deskribapena

Kapela: Hemisferikotik ganbilera, erdigune lauarekin. Kapelaren azala zetatsua, feltroduna, ezkatekin, zurixka, zahartzean horixka bihurtzen da.
Orriak: Libreak, estu eta zuriak, arrosara eta marroi ilunera biratzen dute.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Motza eta sendoa, zuria edo hori argia, eraztunaren goitik leuna eta flokosoa behetik. Eraztun zuria eta mehea.
Haragia: Gaztetan zuria, zahartzean horitu egiten da. Ebakitzean ere horitu egiten da (flabeszentea). Anisaren edo almendraren usain berezia eta atsegina. Espora-jalkina more-beltz kolorekoa.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen “agarikón” hitzetik. Leucotrichus epitetoa ere grekotik dator, zuria esan nahi duen “leucos” hitzetik eta kapela esan nahi duen “trix” hitzetik. Bere apaingarriengatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Beste antzeko Agaricus batzuk: maskae, augustus, arvensis, macrosporus …

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Eremu belartsuetan, larreetan, izeien basoetan (AEBetan)

### Banaketa eremua

Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 71 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Agaricus leucotrichus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18762554
# Agaricus moelleri

Agaricus moelleri Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Errefusatzekoa, ez da komeni ez biltzerik eta ez kontsumitzerik.
Sinonimoak: Agaricus placomyces, Psalliota placomyces, Fungus placomyces, Psalliota meleagris, Psalliota sylvatica, Psalliota xanthoderma subsp. meleagris, Agaricus meleagris, Agaricus lepiotoides, Agaricus placomyces var. meleagris, Agaricus praeclaresquamosus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 (12) cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta azkenik ganbil laua. Ertza soberakinekin, inkurbatutik dekurbatu-laura eta, apendikulatua eta helduaroan pitzatua. Azala Fibrilosoa, eskatatsua, zuria edo zertxobait grisaxka erdian, ezkata zentrokide gris-fuliginosoekin estalita, dentsoagoak eta ilunagoak erdian, igurtzitakoan berehala hori-kromo kolorera biratuz eta alkoholarekin ere bai, batez ere ertzean.
Orriak: Estu, libreak, hasieran zurixkak, berehala arrosak eta, azkenik, arrexka koloretik beltzerakoak.
Hanka: 6 eta 12 (14) cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,5 (2) cm bitarteko lodierakoa, fistulosoa, zilindrikoa, luzetara haritsua, zetaduna, eta oinarrian baztertutako erraboilarekin; zurixka, isla horixkekin, baina ukitzean horitu eta ilundu egiteko joerarekin.
Eraztuna: Goian subflokonosua, zabala, zurixka, horitzeko joerarekin, bikoitza, goialdea mintzezkoa eta hauskorra eta irregularki atzeratuta behealdea,
Haragia: Zuria, baina horixka oinaren oinarrian; fenol edo tintaren usaina du eta zapore gozoa.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa, esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Oso astuna edo toxiko samarra.

### Nahasketa arriskua

Horitzen diren Agaricus espeziekin nahas daiteke, baina azkar hori-kromo kolorera pasatzen da eta fenol usaina du.

## Sasoia eta lekua

Hostozabalen basoetako soilguneetan hazten da, belardietan, parkeetan eta lorategietan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Txile, Argentina, Kanariak, Europa, Errusia, Iran, Txina, Taiwan, Hego Korea, Japonia, Papua Ginea Berria, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 316 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 278 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Agaricus moelleri: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1614842
* Multimedia: Agaricus moelleri / Q1614842
# Kyoto Sanga FC

Kyoto Sanga FC (japonieraz: 京都サンガFC) Japoniako futbol talde bat da, Kyoto hirikoa.

## Historia

Taldea 1922an Kyoto Shiko Club (京都紫光クラブ) izenarekin sortu zen. 1994an izena aldatu zuen eta Kyoto Purple Sanga (京都パープルサンガ) bihurtu zen. 2007an izena aldatu zuen eta Kyoto Sanga FC (京都サンガFC) bihurtu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1047535
* Multimedia: Kyoto Sanga FC / Q1047535
# Agaricus pequinii

Agaricus pequinii Agaricaceae familiako onddo bat da. Nahiko jangarri ona.
Sinonimoak: Clarkeinda pequinii, Psalliota pequinii, Agaricus gennadii subsp. microsporus, Agaricus gennadii var. microsporus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 14 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, baina berehala hondoratua; zuri zikinetik krema-okre kolorera doana, ale gazteetan, nabariak diren arre koloreko mintzezko hondarrekin, helduetan ez dira hain nabarmenak.
Orriak: Estu, lehenengo arrosakarak, gero beltzaxkak ertz argiagoarekin.
Hanka: Hasieran laburra eta lodia, gero lerdenagoa, banda ezkatatsu horizontaleko, mintzezko pseudobolba bat du, kapelaren kolore berekoa; behetik estaltzen du, eta, hasieran, oina osorik estaltzen du. Garatzen denean oinarrira mugatuta gelditzen da.
Haragia: Trinkoa, zuria, aleak gazteak eta freskoak direnean, gorrixka aireak ukitzean.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jateko ona, maiz kontsumitzen da eta estimatua da leku batzuetan.

### Nahasketa arriskua

Agaricus gennadii delakoarekin, hau txikiagoa da eta haragi zurixka du. Agaricus bitorquis espeziearekin (ohikoena) ale tipokoetan eraztun bikoitza du.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, lurzoru hareatsuetan, berotegietan, etab. Beti leku beroetan. Oso urria.

## Banaketa eremua

Espainia, Frantzia, Italia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 325 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ Agaricus pequinii: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10403052
# Agaricus pilatianus

Agaricus pilatianus Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Xanthoderma sekziokoa da, toxikoa, fenol usain handia du.
Sinonimoak: Agaricus iodosmus, Agaricus pilatianus f. magnus, Agaricus pilatianus var. iodoformicus.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 12 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero lau-ganbila, kolore oso aldakorrekoa, normalean arrexka edo marroi-grisaxka, hondo zurixkaren gainean, ezkatatsu fibrilosoa edo garbi ezkataduna, igurtziz gero horitu egiten da. Ertz makurra eta soberakinarekin.
Orriak: Libreak, hasieran ia zuriak, gero arrosak ertz antzu eta zuriarekin, azkenik marroi-txokolate kolorekoak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Zilindriko samarra, eta pixka bat mehetua oinarrirantz, nahiko sendoa, zurixka, ukitzean oinarrian hori-kromo kolorez zikintzen da, eraztun oso bereizgarria, egitura bikoitza, goian eta iraunkorra.
Haragia: Zuria, oinaren oinarrian, gogor zikintzen da horiz. Fenolaren antzeko usaina
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Toxikotasuna

Toxikoa, xanthoderma taldeko guztiak bezala.

### Nahasketa arriskua

Arretaz erreparatzen badiogu eraztunari eta hareazko habitatari, xanthoderma taldeko beste espezie batzuetatik bereiz dezakegu.

## Sasoia eta lekua

Udazkeneko espeziea, baina batzuetan udaberrian ager daitekeena, lorategi eta parkeetako lur hareatsuetan.

### Banaketa eremua

Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 338 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 288 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Agaricus pilatianus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80443
* Multimedia: Agaricus pilatianus / Q80443
# Zalduondoko inauteria

Zalduondoko inauteria Zalduondon (Araba) ospatzen den urteroko jaialdia da. 1975. urtetik ospatzen da etenik gabe, frankismo garaiko 41 urteko etenaldiaren ondoren. Markitos alegiazko pertsonaiaren inguruan ospatzen da, panpina moduan irudikaturik, kalez kale eraman eta epaitu ondoren, erre egiten dena.

## Historia

Zalduondoko inauteriak 1936. urte arte ospatzen zelako testigantza ugarietan oinarrituta, Blas Arratibel, Martiniano Martínez de Ordoñana eta Joaquín Jiménez etnografoen ekimenez herriko inauteriak berriz ere ospatzen hasi ziren 1975 urtean, frankismoaren hondarretan. Geroztik, Euskal Herriko antzinako inauteri ikusgarrienetakoa bilakatu da.

## Ospakizunak

Markitos traje beltzez, gorbataz eta txapelaz jantzitako metro bat pasatxoko panpina da. Herriko gazteek paratzen dute inauteriko igande goizean, herriko Martiniano etxean. Lepoan koloreztutako arrautzen lepokoa jartzen diote. Kolorez apaindutako gurdi baten gainean eramaten dute kalez kale. Ondoren, zutoin batetik zintzilikatu eta herriko bazkaria ospatzen da. Bazkariaren ostean, berriz ere kalez kale eramaten dute; Markitosekin batera, cenicero edo errauts banatzailea eta kale garbitzailea, musikariak, mozorrrotutako agure bikotea (Markitosen gurasoak), hartza, ardia eta bi porreroak (Lantzeko Ziripoten antzeko pertsonaiak) doaz, beste gazteekin batera, kantuz.
Gurdian, Markitosekin batera doa predikadorea, haren aurkako hitzaldiak botatzen dituena. Paseoa bukatu ondoren, Markitos lurrean utzi eta erre egiten da, haren inguruan dantza egiten den bitartean, harik eta gazte batek panpina hartu eta bidoi batera sartzen duenera arte.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Crespo, Txema G.. (2008-02-03). «Markitos, culpable de los males de Zalduondo» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ «Jaiak adina mozorro» Berria 2014-02-26 (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ «Inauterien jaiaren jatorria -» Alea.eus (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).

## Kanpo estekak

* "Zalduondoko inauteriak" dokumentala.
* Datuak: Q15675813
* Multimedia: Carnivals in Zalduondo / Q15675813
# Agaricus porphyrizon

Agaricus porphyrizon Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria da, baina ez du balio gastronomikorik.
Sinonimoak: Agaricus arvensis var. purpurascens, Psalliota arvensis var. purpurascens, Agaricus sylvicola var. purpurascens, Psalliota purpurascens.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, esfera-erdikotik laura eta baita deprimitu samarrera ere, ertza batzuetan errezel partzialaren hondakinekin oxkarratua. Kapelaren azala ezkatatsu-fibrilosoa, zetaduna, purpura-marroi kolorekoa edo ardo koloreko, erdigune ilunagoarekin eta ertz zurbilagoarekin (krema kolorekoak).
Orriak: Libreak, zabalak, estu, lamelulekin, gaztetan zurbilak, gero ilunduaz joaten dira. Ertz zurbil, irregularra, koskaduna, antzua.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, kotoizkoa eraztunaren azpitik, oinarria erraboil biribildu horixka batekin eta zuri-krema koloreko mizelio kordoiekin. Eraztun sinplea, estua, zuria, horiz zikindua.
Haragia: Zurixka kapelapean eta hori alberretxeko kolorekoa oinaren oinarrian. Iodoaren eta almendra mingotsaren arteko usainekoa eta zapore gozokoa. Espora-jalkina arre ilun kolorekoa.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Agaricus purpurellus delakoarekin nahas daiteke, hau txikiagoa da, oin leuna (ez kotoizkoa), erraboilik gabeko oinarria eta koniferoetan bakarrik ateratzen da. Agaricus sylvaticus, gorritu egiten da eta ez du almendra usainik.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Urria. Hostozabaletan (artea, artelatza, gaztainondoa) eta pinudietan. Lorategietan, parkeetan. Lurzoru buztintsuetan.

### Banaketa eremua

Txile, Europa, Errusia, Taiwan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Banco de setas, catalogo micologico.
* ↑ Agaricus porphyrizon: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4519914
* Multimedia: Agaricus porphyrizon / Q4519914
# Agaricus semotus

Agaricus semotus Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Printzipioz jangarria da, nahiz eta pertsona batzuengan hesteetako arazoak eragin ditzakeen.
Sinonimoak: Pratella semota, Psalliota sylvatica var. amethystina, Pratella comtula var. amethystina, Agaricus amethystinus, Pratella amethystina, Psalliota semota, Agaricus sagatus, Psalliota amethystina, Fungus semotus, Fungus amethystinus.

## Deskribapena

Kapela:Txikia, 2 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura, titi konikoa eta ertz mehetua. Kapelaren azala lehorra, zuri-krema kolorekoa ezkata marroiekin.
Orriak: Libreak, estu, arrosa-izokin kolorekoak, gero marroi ilun kolorekoak bihurtuz joaten dira.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak
Hanka: 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, zurixka, ukitzean horiz zikintzen da. Eraztun nabaria sarritan, ez ordea errezel partziala, kapelaren ertzean bakarrik ikus daiteke.
Haragia: Haragitsua, zuria, zanpatuz gero horixka bihurtzen da. Anisaren edo almendra mingotsen zapore atseginekoa. Espora-jalkina marroi ilun kolorekoa.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jangarria, baina neurriak hartu ondoren.

### Nahasketa arriskua

Minorpurpureus ataleko beste Agaricus batzuekin: Agaricus comtulus, Agaricus purpurellus.

## Sasoia eta lekua

Udazkenaren amaieran eta udaren hasieran. Koniferoen basoetako hezeguneetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Brasil, Europa, Errusia, Islandia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009,). Banco de setas, catalogo micologico.
* ↑ Agaricus semotus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960859
* Multimedia: Agaricus semotus / Q960859
* Espezieak: Agaricus semotus
# Agaricus spissicaulis

Agaricus spissicaulis Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Bikaina, batez ere gaztea denean, bere haragia lodia, sendoa eta usain atseginekoa da.
Sinonimoak: Psalliota spissa.

## Deskribapena

Kapela: 15 cm arteko diametrokoa, ganbiletik laura, bazterrean errezelaren hondarrekin. Kapelaren azala zurixka (adinarekin beix bihurtzen da) ezkata edo irtengune arre kolorekoekin, erraz pitzatzen da.
Orriak: Libreak, arrosa koloretik arre ilunera eta ia beltzak, baina ertz zurixka mantenduz.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Laburra eta sendoa, oinarrira mehetua, goian leuna eta behean flokosoa, goiko eraztun nabaria du bere azpialde pikortsuarekin.
Haragia: Lodia eta trinkoa, gaztetan zurbila, igurtzitakoan ez da hori kolorekoa bihurtzen. Usain fungikoa eta zapore atsegina du.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen “agarikón” hitzetik. Spissicaulis epitetoa berriz latinetik dator, lodia, esan nahi duen, “spissus” hitzetik eta hanka, esa nahi duen “caulis” hitzetik. Hanka loditua duelako

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Agaricus pampeanus ere, ez da horitzen igurtziz gero. baina bere hanka laburragoa da eta eraztuna ez du hain agerikoa. Jangarriak ez diren espezieekin egon daitezkeen beste nahasketa batzuetan, jakin behar da hauek inoiz ez dituztela orri arrosarik, beraz, komeni da beti Agaricus gazteak jasotzea.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Zelaietan, larreetan eta baso soilguneetan, batez ere artadietan eta abereen gorotzekin ongarritutako bazkalekuetan.

### Banaketa eremua

Euskal Herria, Espainia, Frantzia, Erresuma Batua, Herbehereak, Belgika, Alemania, Suedia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 65 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3. ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Agaricus spissicaulis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q977024