# Hilda Farfante

Hilda Farfante Gayo (Besullo, Cangas del Narcea, Asturias, 1931) asturiar maistra ohia da, memoria historikoa berreskuratzearen aldeko ekintzailea.

## Ibilbidea

Besullon jaio zen, Cangas del Narceako parrokian. Balbina Gayo, Cangas del Narcea eskolako maistra eta zuzendariaren eta Ceferino Farfante, kultura landa eremuetara eramaten zuten misio pedagogikoetako maisu kidearen alaba. 1936ko irailaren 8an, Galiziako errekete talde batek Francoren alde lerratu eta hil egin zituen gurasoak, kausa errepublikanoaren kide ziren maisuak. Ama bide bazter batean lurperatu zuten, eta aita, emaztea salbatzera joan zenean harrapatu zuten eta amildegi batetik bota zuten egunaren amaieran.
Hiltzaileek familia osoa akabatu nahi zutelako mehatxua egin zutenez, aitonak eta osabak Ponticiellako mendietara egin zuten ihes, Hildarekin —bost urtekoa— eta bi ahizpekin —zazpi eta lau urtekoak—. Ondoren, ahizpak banandu egin zituzten, eta Hilda bere izeba Guillerminarekin bizitzera joan zen, Boalera.Bederatzi urterekin, bere izeba Guillerminari laguntzen zion klaseetan. Ondoren, pedagogia ikasi zuen eta maistra eta eskolako zuzendari bihurtu zen.
Francoren diktaduran, errepresalien beldurrarekin bizi izan zen Hilda. Demokrazian, memoria historikoa berreskuratzen eta gurasoen gorpuzkiak bilatzen aritu zen.1984an, bere familiaren funtsekin, bilatze kata bat egin zen Vega del Rey inguruan, non bere gurasoak egon zitezkeela uste zen, baina arrakastarik gabe.
2020an, Espainiako Memoria Historikoaren Legearen idazkertan, Farfantek gutun bat bidali zion Pedro Sanchez Gobernuko presidenteari, Espainiako Gerra Zibilean eta frankismoan desagertutako pertsonak topatu ahal izateko proposamen zehatzekin, eta eskaera pertsonal bat ere gehitu zuen, gurasoak lurperatuak izan zitezkeela uste zuen lekuen oharrekin. 2021ean legea onartu ostean, Asturiasko Printzerriko Gobernuak beste bilaketa bat egin zuen, baina orduan ere Balbina eta Ceferinoren gorpuak ez zituzten aurkitu.

## Aintzatespenak

* 2013an, Pilar Pérez Solanok dokumental onenaren Goya saria irabazi zuen Las maestras de la República dokumentalean jaso zuen Farfanteren testigantza lanarekin.
* 2017an, Asturiasko 13 Rosas Elkarteak urteko saria eman zion Farfanteri, memoria historikoa berreskuratzeko egindako lanagatik.
* 2017an Rafael del Riego Askatasunen Saria eman zioten, Tineo (Asturias) eta Las Cabezas de San Juan (Sevilla) udalek bultzatuta.

## Erreferentziak

* 1 2 «Hilda Farfante: «La Transición nos traicionó, hizo una canallada con nuestros muertos»» Actualidad.
* 1 2 3 Junquera, Natalia. (2020-06-29). «“Urgente. La voz se me está apagando y no quiero dejar a mis padres en una cuneta”» El País.
* 1 2 Laso, David. (2023-07-10). «Cuando el grito rompe el silencio: la lucha de Hilda Farfante por encontrar los restos de sus padres» Cadena SER.
* 1 2 3 «Hilda Farfante: «La Transición nos traicionó, hizo una canallada con nuestros muertos»» Actualidad.
* 1 2 ««Tengo 91 años y me voy a ir sin hallar a mis padres represaliados»» La Voz de Galicia 2022-11-13.
* ↑ «Hilda Farfante, premio de la Asociación 13 Rosas» www.rtpa.es.
* ↑ «Hilda Farfante Gayo, Premio a las Libertades "Rafael del Riego" 2017» La Vanguardia 2017-11-15.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131443621