OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andrea Barbieri

Andrea Barbieri (Buenos Aires, Argentina, 1965eko apirilaren 17a) argentinar aktorea eta telebista aurkezlea da. Ezaguna egin zen, batez ere, La extraña dama (1989), La nocturna (1998) eta El pulpo negro (1985) filmetan.

## Bizitza

Juan Carlos Barbieri eta Inés Moreno aktoreen alaba da.

## Aktore lanak

Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

### Telebista

* 1983: "Domingos de Pacheco" - Canal 9
* 1984: "Cuatro hombres para Eva" - Canal 11
* 1984 / 1985: "Pobre Clara" - Canal 11
* 1985: "El pulpo negro" - Canal 9
* 1985: "Nono-Sisi" - Canal 9
* 1985: "Sólo un hombre" - Canal 9
* 1985 / 1986: "Duro como la roca... frágil como el cristal - Canal 9
* 1987: "Me niego a perderte" - Canal 9
* 1987: "Los especiales de Luisina Brando" - ATC
* 1987: "Hombres de ley" - ATC
* 1987: "Vivan los novios" - Canal 11
* 1988: "Madres solteras"
* 1988: "Mi nombre es Coraje" - Canal 2
* 1988 / 1989: "El mago" - Canal 11
* 1989: "La extraña dama" - Canal 9
* 1989: "Nosotros y los otros" - Canal 13
* 1990: "Personas y personajes" - ATC
* 1992: "La elegida" - Canal 9
* 1993: "Uno + Uno" - Canal 13
* 1994: "Inconquistable corazón" - Canal 9
* 1994 / 1995: "Nueve lunas" - Canal 13
* 1995: "Teatro como en el teatro" - Canal 2
* 1995: "Rostro de venganza" - Israelerako
* 1996: "Hola Papi" - Canal 13
* 1996: "Por siempre mujercitas" - Canal 9
* 1996: "Ha-Mosad"
* 1997: "El signo" - Telefé
* 1998: "Rostro de venganza 2" - Israelerako
* 1998: "Chiquititas" Clara - Telefé
* 1998 / 1999: "La nocturna" - Canal 13
* 1999: "Mamitas" - Azul TV
* 2000: "Primicias" - Canal 13
* 2000 / 2001: "Los buscas de siempre" - Canal 9
* 2001: "Utilísima satelital"
* 2001: "Provócame" - Telefe
* 2002: "Ciudad de pobres corazones" - América
* 2002: "Pasajero 10542" - Web
* 2003 / 2004: "Puntos y Puntadas" - Utilísima Satelital
* 2004: "La niñera" - Canal Telefé
* 2005: "Un cortado" - Canal 7
* 2005: "Historias de sexo de gente común" - Telefé
* 2006: "Juanita la soltera" - Canal 13
* 2006: "Se dice amor" - Telefe
* 2006: "Palermo Hollywood Hotel" - Canal 9
* 2007: "Son de fierro" - Canal 13
* 2007: "Mujeres asesinas - Atala: Nora, ultrajada" - Canal 13
* 2008: "Diablos azules" - Perún
* 2013: "Mi amor, mi amor" - Telefe, Pochi pertsonaia

### Antzerkia

* 1983 / 1984: "Calígula"
* 1984: "George Sand"
* 1986: "Tributo"
* 1994: "Pormenores"
* 1996: "Matrimonio"

### Zinea

* 1984: Reina Salvaje o Barbarian Queen
* 1984: Pasajeros de una pesadilla
* 1984: Los tigres de la memoria
* 1987: El año del conejo

## Aurkezle

2001ean, Utilísima Satelital-en telebista-gidari gisa ziklo bat gidatzeko aukera izan zuen, eta gai horretan zituen gaitasunak erakutsi zituen.

## Erreferentziak

* 1 2 «Andrea Barbieri» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ «Andrea Barbieri» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Andrea Barbieri» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Andrea Barbieri - Biografía, mejores películas, series, imágenes y noticias» La Vanguardia 2022-12-11 (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5675135
# Wentzeslao I.a Bohemiakoa

Wentzeslao I.a Bohemiakoa (txekieraz: Václav; Praga, 907 – Stará Boleslav, Bohemia, 935eko irailaren 28a) 921-935 bitartean Bohemiako dukea izan zen. Eliza katolikoak eta Eliza ortodoxoak santutzat dute eta Bohemiako zaindaria da.

## Bizitza

Wentzeslao Vratislao I.a Bohemiakoa eta Dragomiraren semea zen. Garai hartan Bohemia lurralde paganoa zen eta kristautasunak hedapen txikia zuen arren, amona Ludmila Bohemiakoak kristau heziketa eman zion. 922an Bohemiako duke bilakatu zenetik, erlijio berriari babesa eman zion, Alemaniako misiolariak ekarrarazi zituen eta latindar erritua sustatu zuen antzinako eslaviarraren kaltetan.
Kristautasunaren aurka agertu ziren Bohemiako jauntxo ugariren aurka borrokatu behar izan zuen. Haien artean bere senitarteko hurbilekoenak zeuden: Dragomira, ama, eta Boleslao, anaia. Boleslao hainbat aldiz saiatu zen Wentzeslao hiltzen. Azkenik, Wentzeslao Stará Boleslav hirian zegoela, morroi batzuk bertara bidali eta mezara zihoala hil zuten.

## Gurtzea

Kondaira baten arabera Wentzeslaoren odola egurezko lurzoruan finkatu zen, eta inoiz ez zen lortu bertatik garbitzea. Praga jaioterriko San Vito katedralean lurperatua izan zen eta gaur egun bertako San Wentzeslao kaperan gurtu ohi da. Txekiar Errepublika eta Eslovakiako santu zaindaria da. Praga hiriko erdigunean bere omenezko San Wentzeslao enparantza kokatzen da.

## Iruditegia

* Peter Parleren eskultura, XV. mendea (Pragako katedrala)
* Olomouceko Trinitatearen eskultura, XVIII. mendea.
* Myslbeken zaldizko estatua (Praga, San Wentzeslao enparantza)
* Errege martiria, Stará Boleslaveko eliza.
* Santuaren kapera eta hilobia, Pragako katedralan.
* Hilobia, Pragako katedralean.
* Santuaren eliza, Stará Boleslav udalerrian, bere hilketa jazo zen lekuan.

## Ikus, gainera

* Good King Wenceslas

## Erreferentziak

* 1 2 St. Wenceslaus Catholic.org
* ↑ Francis MERSHMAN: «St. Wenceslaus» The Catholic Encyclopedia. Vol. 15. New York: Robert Appleton Company, 1912. 2013ko irailak 27

## Kanpo estekak

* Joakin LIZARRAGA: S. Benzeslao Bohemiako errege Martir Klasikoen gordailua. Klasikoak.armiarma.eus.
* Datuak: Q196527
* Multimedia: Wenceslaus I, Duke of Bohemia / Q196527
# Valentín Uriona

Valentín Uriona Lauzirica (Muxika, 1940ko abuztuaren 29a — Sabadell, 1967ko uztailaren 30a) euskal txirrindulari profesionala izan zen.
Bere palmaresean, 1964ko Milan-Turin eta Dauphiné Libéré bezalako garaipenak nabarmentzekoak dira. Espainiako Vueltako eta Kataluniako Voltako etapak ere irabazi zituen.
Hiru aldiz parte hartu zuen Frantziako Tourrean, bere emaitzarik onena, 1965ko 13. postua izan zelarik. Espainiako Vueltan, bere emaitzarik onenak 1964ko lortutako 7. postua eta 1966ko 6. postua izan ziren, horretaz gain 1966ko Vueltan hamar egunez jantzi zuen liderrarean maillota. 1963ko Kataluniako Voltan 4. izan zen.
1967ko Espainiako txapelketan parte hartzen ari zela, eroriko baten ondorioz hil zen.

## Palmaresa

1960
* Goierriko Itzulia
1961
* Iurretako Sari Nagusia
1962
* 7. Kataluniako Voltan eta etapa 1
* Circuito Montañéseko bi etapa
* Espainiako taldekako erlojupeko txapelketa (Bizkaia)
1963
* Espainiako Vueltako etapa 1
* 4. Kataluniako Voltan eta etapa 1
* Laudioko Sari Nagusia
1964
* Milan-Turin
* Dauphiné Libéré
* Kataluniako Voltako etapa 1
* Levanteko Itzuliko etapa 1
* Avilako Itzulia: etapa 1
* Tafallako Sari Nagusia
* 7. Espainiako Vueltan
1965
* 10. Kataluniako Voltan eta 2 etapa
* Avilako Itzulia: etapa 1
* Villabonako Sari Nagusia
* 2. Bizkaiko Sari Nagusian
* 2. Errioxako Itzulian
* 2. Euskal-Nafar mendiko txapelketan
1966
* 6. Espainiako Vueltan eta etapa 1
* Espainiako Mendi Txapelketa
* Levanteko Itzuliko etapa 1
* Espainiako taldekako erlojupeko txapelketa (Bizkaia)
* 2. Euskal-Nafar mendiko txapelketan
1967
* Mallorcako Itzulia eta bi etapa
* 3. Meatze Haranetako Itzulian eta etapa 1
* 2. Bartzelona-Andorran

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | 50. | UT | 13. | 14. | UT |
| Espainiako Vuelta | 18. | 7. | UT | 6. | 31. |
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak

* Funcor-Munguia (1961-1962)
* Kas (1963-1966)
* Fagor (1967)

## Bibliografia

* Osés, Juan. (2002). Valentín Uriona : Para siempre. CDP Ediciones ISBN 84-607-5648-3..

## Kanpo estekak

* Valentín Uriona - ProCyclingStats
* www.urtekaria.com: Palmaresa (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q519897
* Multimedia: Valentín Uriona / Q519897
# Agnes van den Brandeler

Agnes van den Brandeler (Delft, Hego Holanda, Herbehereak, 1918ko urriaren 18a – Hengelo, Overijssel probintzia, Herbehereak, 2003ko martxoaren 15a) herbeheretar margolaria eta ilustratzailea izan zen.

## Bizitza

Vrije Studion (Haga), Arte Ederren Errege Akademian (Haga), Arte Ederren Eskolan (Paris) eta Bartzelonako Arte Grafikoen Eskolan ikasi zuen. Irakasle izan zituen: Han van Dam, Demetrios Galanis, Henk Meijer eta Willem Rozendaal. Hagan, Bartzelonan, Madrilen, Grezian eta Hengelon, hil zen herrian, lan egin zuen.

### Margolari ibilbidea

Erretratuak eta natura hilak margotu zituen. Ilustratzailea ere izan zen, bereziki Leonard Roggeveenen lanetan, eta liburuen azalen diseinatzailea.
Pulchri Estudioko (Haga) kidea izan zen, Hagako Akuarelisten sortzaileetako eta idazkaritzako kidea, Marrazketako Artisten Herbeherear Zirkuluko kidea (Amsterdameko Stedelijk Museoan erakutsi zuen harekin, 1964an), De Zeester kolektiboko kidea eta Artista Bisualen Komunitateko kidea.
2003an hil zen 84 urte zituela. 2005eko otsailean, bere ondarearen zati bat enkantean jarri zuten Christie's izeneko enkante etxe ospetsuan, Amsterdamen. 2009an Alied Ottevangerrek eta Ileen Montijnek biografia bat eskaini zioten artistari.

## Agnes van den Brandeler saria

Agnes van den Brandeler Fundazioak izen bereko Agnes van den Brandeler saria urtero ematen dio Herbehereetako museo bati, banakako erakusketa baterako plana aurkez dezan. 2018an sortu zen, artista gazteak sustatzeko.

## Argitalpenak

* Dibujos. Madrid, (1952).
* Exposición del grabado español contemporáneo. Madril, (1958).
* 'Herinneringen aan Rossum. Souvenirs de Rossum', in: De woonstede door de eeuwen heen (1982) 53, or. 26-41.
* (con A.H.G. Schaars) '"Het Hof", en: Jaarboek Achterhoek en Liemers 11 (1988), or. 79-85.

## Aintzatespenak

* 2018an hasi zen Agnes van den Brandeler saria ematen Herbehereetako museo bati, banakako erakusketa bat

## Erreferentziak

* ↑ «Agnes van den Brandeler» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-26).
* ↑ [https://rkddb.rkd.nl/rkddb/Inventar/Brandeler_Agnes_van_den.pdf RIJKSBUREAU VOOR KUNSTHISTORISCHE DOCUMENTATIE Inventaris van het archief van AGNES VAN DEN BRANDELER (1918-2002) 1937-2002. ].
* ↑ (Ingelesez) «Agnes van den Brandeler» www.biografischwoordenboekgelderland.nl (Noiz kontsultatua: 2024-12-26).
* ↑ (Ingelesez) «Agnes van den Brandeler» www.biografischwoordenboekgelderland.nl (Noiz kontsultatua: 2024-12-26).
* ↑ «Agnes van den Brandeler (1918-2002)» scheveningentoenennu.nl (Noiz kontsultatua: 2024-12-26).
* ↑ «Agnes van den Brandeler - Kunstcollectie - Kunst of Art - Kunstuitleen en kunstverkoop van moderne schilderijen» www.kunstofart.nl (Noiz kontsultatua: 2024-12-26).

## Ikus, gainera

* Stella Corvalán

## Bibliografia

* Charlotteren bildumak Prybram-Gladona eta beste jabetza noble eta pribatu batzuk ditu. Christie's Amsterdam, 2005.
* Alied Ottevanger Ileen Montijn, Altijd heimwee filmean. Agnes van den Brandeler, een aristocrate in de kunst. Amsterdam, 2009.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41327706
# Carmen Muñoz López

María del Carmen Muñoz López (Barakaldo, 1963) bizkaitar politikari ekologista eta feminista da. Equo alderdikoa, 2015eko hauteskundeetan UdalBerriko zerrendetan Bilboko zinegotzi hautatu zuten.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 2023: Bilboko udalak Hiriaren Domina eman zien zinegotzi karguan izandakoei, Bilboren nahiz bilbotar guztien alde egindako lanaren oroimenez. Beste hauek ere jaso zuten domina: Oihane Agirregoitia, Nekane Alonso, Koldo Narbaiza, Alba Fatuarte, Bruno Zubizarreta, Jone Goirizelaia, Asier Gonzalez, Raquel González, Gabriel Rodrigo eta Carlos David García.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19929982
* Multimedia: Carmen Muñoz López / Q19929982
# Ndauera

Ndauera (baita chiNdauera, chindauera, ndzawuera, njaoera, chidanda ere) bantu hizkuntza bat da, 1.400.000 hiztun inguru duena.
Ndauera askotan nguni dialektotzat hartu dute. 2013ko Zimbabweko Konstituzioak hizkuntza ofizial bihurtu zuen.

## Adibidea

Ndauerak beste shona aldaera batzuekin duen elkarrekiko ulergarritasuna nahiko altua da, baina beste shona hizkuntza batzuen hiztun batzuek nekez uler dezakete. Desberdintasunak eta antzekotasunak neur daitezke Gure Aitaren ndauerazko bertsio bat aztertuz:
Baba edu ari mudenga, ngariremeredzwe zina renyu. UMambo hwenyu ngahuuye. Kuda kwenyu ngakuitwa munyika kudai ngomudenga. Tipei nege kurya kwedu kwatinotama nyamashi. Tirekererei ndaa dzedu kudai tisu takarekerera avo vane ndaa kwetiri. Usatipinza mukuedzwa, asi tinunure kuno uwo wakashata.
Hona hemen shonera estandarraren (batez ere zezuru) bertsioa:
Baba vedu vari kudenga, zita renyu ngarikudzwe. UMambo hwenyu ngahwuuye. Kuda kwenyu ngakuitwe pasi sokudenga. Tipei nhasi kudya kwedu kwakwezuva. Tiregererei zvatinokutadzirai sekuregerera kwatinoita vakatitadzira. Musatipinze mukuedzwa, asi mutinunure mune zvakaipa.

## Erreferentziak

* ↑ 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2024-6-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13311
# David Pérez Sañudo

David Pérez Sañudo (Bilbo, 1987ko apirilaren 12a- ) bizkaitar gidoilari eta zinemagilea da. ETB 1eko Alardea telesailean lan egin du. 2020an Ane bere opera prima estreinatu zuen.

## Biografia

Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatean Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatu zen, eta zinema-zuzendaritzan masterra egin zuen ESCACen. Pérez Sañudok lehen urratsak eman zituen Indirizzo film laburrarekin, Pablo Rivero eta Leticia Dolera protagonista zituela. 35 milimetrotan filmatu zuen.
Enrique Urbizuren No habrá paz para los malvados filmaren zuzendari laguntzaile gisa zineman aritu ondoren, Amania Films ekoizlearekin hasi zen lanean Gasteizen, eta hamar bat film labur egin zituen harekin batera. Horien artean Indirizzo, Malas vibraciones, Artificial, Tiempos muertos, Aprieta pero raramente ahoga edota Un coche cualquiera daude. Zuzendari gisa duen alderdiari ekoizlearena gehitu behar zaio, aipatutako konpainiaren bitartez, besteren lanetan parte hartuz, hala nola Lorenzo Ayusoren De-mente, Azahara Gómezen Extático, Rubén Salazarren Villa Mnemósine edo Imanol Ortiz Lópezen Moda eta Oculto.
2020an, Anerekin egin zuen jauzi film luzera, eta Pérez Sañudok Marina Parésekin batera gidoi egokitu onenaren Goya saria irabazi zuen. Gainera, Patricia López Arnáizek Goya sarietan emakumezko aktore protagonista onenaren saria jasotzen duen lehena izatea lortu du filmak, euskaraz hitz eginez.
Urte berean telebistan ere bere lehen erliebe-kreditua ematen da, Alardea telesaileko zuzendari gisa. Telesail horretan Itziar Ituño da protagonista, eta bere lehen filma bezala, euskaraz filmatuta dago. Aurretik, gasteiztar Si vienes, repites webseriearen arduradun nagusia izan zen. Hainbat aktore izan zituen, besteak beste, Fernando Albizu, Isabel Gaudí, David Blanka, Jon Plazaola eta Ana Arias. Era berean, El Almendro bezalako markentzako publizitate-iragarkiak zuzendu ditu.
2021ean, Atresmedia Cine enpresak Félix García Hernánen izen bereko eleberriaren egokitzapen zinematografikoa den Cava dos fosas idatzi eta zuzentzeko fitxatu zuela iragarri zuen.
Bere azken filma “Azken erromantikoak” 2024ko Donostiako festibalean aurkeztu zen eta kritika onak jaso zituen. 2024an hego Euskal Herriko zinemetan estreinatu zen.
Film honetan krisian dagoen emakume baten istorioa kontatzen da. Miren Gaztañagak pertsonaia nagusiaren papera egiten du. Pertsonaia honen lan mundua, harremanak eta izaera azaltzen da eta horrekin batera gaur egungo gizartearen erradiografia bat egiten da. Gazteleraz idatzitako Txani Rodriguezen "Los últimos románticos" eleberrian oinarrituta dago, baina filma gehienbat euskaraz grabatuta dago. Istorioa Laudion kokatzen da. Zuzendariaren grabatzeko estiloa bere aurreko filma "Ane"ren estiloa gogora ekartzen du.
2024an Zuzendariak "Sacamantecas" filmaren grabazioa hasi zuen. "Sacamantecas" XIX. mendeko serieko hiltzaile ezagunari buruzkoa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Atresmedia ficha a Pérez Sañudo para dirigir el thriller policiaco 'Cava dos fosas'» El Correo 2021-03-09.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98804297
# Errusiar mundua

Errusiar mundua, errusieraz: русский мир, translit.: russki mir, literalki errusiar mundu, errusiar ordena edo errusiar komunitatea, Errusiaren eragin eremua gisa definitua den politika kontzeptu edo doktrina bat da. Maiz, kontzeptua Pax Russica bezala ere aipatzen da, antzinaroko Pax Romana, XIX. mendeko Pax Britannica edo Bigarren Mundu Gerra ondorengo Pax Americana delakoari kontrajarriz.
* Datuak: Q4400796
* Multimedia: Russian world / Q4400796
# Shonera

Shonera (ChiShona) Zimbabweko hizkuntza da, Niger-Kongoko familiakoa eta bantu subfamiliakoa eta, ipar-ndebelerarekin batera, bertoko hizkuntza ofizialetako bat dena. Mozambiken, Zambian eta Botswanan ere mintzatzen da. Guztira, zazpi milioi hiztun ditu.
Hizkuntza estandar idatzia da, ortografia eta gramatika dituena, XX. mendean arautu eta 1950eko hamarkadaren hasieran finkatua. Shonerazko lehen eleberria Solomon Mutswairoren Feso izan zen, 1957an argitaratua. Eskoletan irakasten da baina, oro har, ez da irakasteko bidea beste gai batzuetan. Literatura du eta hiztegi elebakarren eta elebidunen bidez deskribatzen da (batez ere shonera-ingelesa). Shonera modernoa Masvingoko probintziako karangek (ikalanga), Zimbabwe Handiaren inguruko eskualdeak, eta Zimbabweko erdialdeko eta iparraldeko zezuruek hitz egiten duten dialektoan oinarritzen da. Hala ere, shonerazko dialekto guztiak ofizialki garrantzi berekotzat hartzen dira eta tokiko eskoletan irakasten dituzte.
Shonera hizkuntza bantuen familia handiko kidea da. Guthrieko hizkuntza bantuen sailkapen-eremuan, S10 eremuak lotura estua duten barietateen dialektoen continuuma izendatzen du, shonera bera, manyikera, nambyera eta ndauera barne, Mozambike eta Zimbabweko erdigunean mintzatuak; tawara eta tewe, Mozambiken, eta ikalangera, Botswanan.
Shonerazko hiztunak Zimbabwera mugitu ziren bantu hedapen handian.
Bost bokal ditu, a, e, i, o, u, eta inbentario kontsonantiko aberatsa: horren berezitasuna, ziurrenik, zv gisa transkribatutako soinu txistukariak dira (ziurrenik ohikoenetako bat; zvakanaka, adibidez, "oso ondo" esan nahi duena), dzv, sv eta tsv. Hizkuntz tonala da, baina tonua ez dago ortografian adierazita.

## Erreferentziak

* ↑ 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2024-6-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Las lenguas habladas de Zimbabwe. .
* ↑ (Ingelesez) ethnologue.com. Zimbabwe. .
* ↑ (Ingelesez) Feso work by Mutswairo. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34004
* Multimedia: Shona language / Q34004
# Barbie in the Nutcracker

Barbie in the Nutcracker marrazki bizidunetako estatubatuar-kanadar filma da, Mainframe Entertainmentek and Mattel Entertainmentek ekoitzia eta Artisan Home Entertainmentek banatua. Ernst Theodor Amadeus Hoffmannen Intxaur-hauskailua eta saguen erregea ipuinean oinarrituta dago eta Piotr Ilitx Txaikovskiren Intxaur-hauskailua balleteko musika erabiltzen du. Ordenagailuz animatutako lehen filma da Barbie seriean. 2001eko azaroaren 22an estreinatu zen, eta 2001eko haurrentzako bigarren film arrakastatsuena izan zen Ameriketako Estatu Batuetan.

## Argumentua

Istorio osoa Barbiek Kelly ahizpari kontatzen dio, balleta ikasteko arazoak dituenean.
Clara Drosselmeyer aitonarekin eta Tommy neba txikiarekin bizi da. Gabon gauean, izeba Elizabeth etortzen zaie abisurik gabe eta ilobentzako opariak ekartzen ditu. Clarak intxaur-hauskailu bat jasotzen du eta Elizabethek esaten dio printze baten bihotza duela. Tommy intxaur-hauskailua berarekin jolastera eramaten saiatzen da, Clarak ez dio uzten, eta borrokan besoa hausten diote.
Clarak Intxaur-hauskailua konpontzea lortzen du eta Gabonetako zuhaitzaren ondoan lo hartzen du, baina gauerdian sagu batek egiten ari den zaratagatik esnatzen da eta Intxaur-hauskailua Saguen Erregearen aurka borrokan ikusten du. Intxaur-hauskailuak Clarari kontatzen dio sorginduta dagoela eta Sugarplum printzesa aurkitzen saiatzen dela sorginkeria hausteko. Beraz, printzesaren bila hasten dute bidaia...

## Pertsonaiak eta ahots-aktoreak

* Kelly Sheridan: Barbie / Clara
* Kirby Morrow: Intxaur-hauskailua / Eric printzea
* Tim Curry: Saguen Erregea
* Peter Kelamis: Pimm saguzarra
* Christopher Gaze: Mint maiorra
* Ian James Corlett: Candy kapitaina
* Chantal Strand: Kelly
* Kathleen Barr: izeba Elizabeth Drosselmeyer / hontza
* French Tickner: aitona Drosselmayer
* Alex Doduk: Tommy
* Britt McKillip: mendazko neska
* Danny McKinnon: jengibre-opilezko mutila
* Shona Gailbraith: maitagarriak

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Barbie in the Nutcracker» Universal Pictures Home Entertainment (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Ingelesez) Crump, William D. (2019). Happy Holidays—Animated! A Worldwide Encyclopedia of Christmas, Hanukkah, Kwanzaa and New Year's Cartoons on Television and Film. McFarland, 22 or. ISBN 1476672938. (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Ingelesez) Fitzpatrick, Eileen. «Barbie Stars in Artisan's 'Nutcracker'» Billboard (Nielsen Business Media, Inc.) 113 (34): 61. 2001-08-25 ISSN 0006-2510. (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Ingelesez) «Video and DVD» Sunday Herald-Sun (Melbourne: Nationwide News Pty Ltd): X09. 2002-11-10.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25733
# Bantu

Bantua Saharaz hegoaldeko Afrikako etnia-multzo bat da. 400 talde etniko baino gehiago dira, Erdialdeko Afrikatik Hegoaldeko Afrikaraino hedaturik, Afrikako Aintzira Handiak barne. Haien hizkuntzetan bantu hitzak (tokian tokiko aldaketak ditu) "gizakiak" esan nahi du. Ez dute arraza edo kultura talde uniformerik osatzen, eta haien arteko batasuna hizkuntzarena da nagusiki. Bantu hizkuntzak Niger-Kongo familiakoak dira, eta 535 inguru daude. Erlijioari dagokionez, animistak dira gehienak, kristau edo musulman bihurtu diren talde batzuk izan ezik.

## Historia

K.a. 1500etik aurrera, bantuak egungo Nigeria eta Kamerundik hegoalderantz hedatu ziren, eta IV. mendean Afrikako hegoaldera iritsi, pigmeoak oihanean eta khoisanak basamortuan baztertuta. XVI. mendetik aurrera, zuriek bideraturiko esklabo-salerosketa eta kolonialismoaren gorabeherak pairatu zituzten. XIX. mendean, zuluak kolonoen aurka altxatu ziren eta estatu bat osatu zuten Hegoafrikan (1815). Matabele herria Zimbabwen egokitu zen, eta alemaniarrek herero herria sakailatu zuten Namibian 1904an (65.000 hildako). Hegoafrikako eta Namibiako bantu herriak apartheid politika arrazistaren mende bizi izan ziren duela gutxi arte.

## Taldeak

Bantuak lau multzo nagusitan banatzen dira: iparraldetik hegoaldera, fangak, bakubak, balubak, lingalak, kikongoak, hutuak, bagandak, kinyaruandak, kirundiak, kikuyuak, tongak, tsongak, chewak, tswanak, hereroak, swaziak, pediak, basothoak, vendak, zuluak eta xhosak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019/6/25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .

## Ikus gainera

* Bantu hizkuntzak
* Bantu erlijioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173371
* Multimedia: Bantu peoples / Q173371
# Isidro Alegria

Isidro Galo Alegria Marín (Obanos, Nafarroa Garaia, 1852ko maiatzaren 15a -- Santander, 1913ko otsailaren 21a) musikaria izan zen.

## Bizitza

Obanosen (Nafarroa Garaia) jaio zen, 1852an. Musika aitarekin ikasten hasi zen. Hainbat lekutan ibili zen organista, Hondarribian (Gipuzkoa, 1869), eta Santa Fe de Caparroson (Nafarroa Garaia, 1870etik 1873ra), adibidez. Azkenik, 1881ean Santanderko Santa Lucía parrokian plaza lortu zuen. Organista, irakasle eta musika kritikari moduan lan eskerga egin zuen.
Santanderren hil zen 1913an. Erlijio musikako obra asko idatzi zituen, bai eta korukoak, organokoak, pianokoak, bandakoak, bai eta zarzuela bat ere: Jerez a pasto.

## Erreferentziak

* Diccionario de la música Española e Hispanoamericana, 1999: 1. liburukia, 245. or.
* Ruiz de Garibay, Carmen; Sánchez Ekiza, Carlos. «Isidro Galo Alegría Marín», Auñamendi Eusko Entziklopedia

## Kanpoko loturak

* Eresbil , partiturak
* Datuak: Q12013955