OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Světec

Světec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.051 biztanle ditu eta 12,34 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1209 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1167143
* Multimedia: Světec / Q1167143
# Teplice

Teplice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 49.563 biztanle ditu eta 23,78 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1156 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146342
* Multimedia: Teplice / Q146342
# Zabrušany

Zabrušany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.149 biztanle ditu eta 9,25 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1207 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139076
* Multimedia: Zabrušany / Q139076
# Újezdeček

Újezdeček Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 893 biztanle ditu eta 1,77 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1398 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q330135
* Multimedia: Újezdeček / Q330135
# Žalany

Žalany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 514 biztanle ditu eta 9,87 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1400 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q393342
* Multimedia: Žalany / Q393342
# Žim

Žim Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 181 biztanle ditu eta 5,72 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q394075
* Multimedia: Žim / Q394075
# Chabařovice

Chabařovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.557 biztanle ditu eta 16,89 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1019326
* Multimedia: Chabařovice / Q1019326
# Chlumec (Ústí nad Labem barrutia)

Chlumec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 4.434 biztanle ditu eta 12,88 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 993 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q387840
* Multimedia: Chlumec (Ústí nad Labem District) / Q387840
# Chuderov

Chuderov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.056 biztanle ditu eta 15,34 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q735607
* Multimedia: Chuderov / Q735607
# Dolní Zálezly

Dolní Zálezly Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 572 biztanle ditu eta 3,57 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1226 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1236241
* Multimedia: Dolní Zálezly / Q1236241
# Habrovany (Ústí nad Labem barrutia)

Habrovany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 215 biztanle ditu eta 2,82 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1542 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1566967
* Multimedia: Habrovany (Ústí nad Labem District) / Q1566967
# Homole u Panny

Homole u Panny Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 372 biztanle ditu eta 11,75 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1626218
* Multimedia: Homole u Panny / Q1626218
# Libouchec

Libouchec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.816 biztanle ditu eta 28,01 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1823117
* Multimedia: Libouchec / Q1823117
# Malečov

Malečov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 806 biztanle ditu eta 23,68 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1057 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1887284
* Multimedia: Malečov / Q1887284
# Malé Březno (Ústí nad Labem barrutia)

Malé Březno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 508 biztanle ditu eta 11,06 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1188 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q773008
* Multimedia: Malé Březno (Ústí nad Labem District) / Q773008
# Povrly

Povrly Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.205 biztanle ditu eta 25,57 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1186 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2106909
* Multimedia: Povrly / Q2106909
# Přestanov

Přestanov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 396 biztanle ditu eta 2,04 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1410250
* Multimedia: Přestanov / Q1410250
# Ryjice

Ryjice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 193 biztanle ditu eta 1,59 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1186 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2034795
* Multimedia: Ryjice / Q2034795
# Stebno

Stebno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 485 biztanle ditu eta 10,95 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2003139
* Multimedia: Stebno / Q2003139
# Tašov

Tašov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 149 biztanle ditu eta 3,6 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1188 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q691325
* Multimedia: Tašov / Q691325
# Telnice (Ústí nad Labem barrutia)

Telnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 723 biztanle ditu eta 9,9 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1547 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145812
* Multimedia: Telnice (Ústí nad Labem District) / Q145812
# Tisá

Tisá Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 939 biztanle ditu eta 11,85 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1653 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1982889
* Multimedia: Tisá / Q1982889
# Petrovice (Ústí nad Labem barrutia)

Petrovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 902 biztanle ditu eta 52,33 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1356 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1861166
* Multimedia: Petrovice (Ústí nad Labem District) / Q1861166
# Trmice

Trmice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.339 biztanle ditu eta 6,66 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1264 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978446
* Multimedia: Trmice / Q978446
# Velké Březno

Velké Březno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.268 biztanle ditu eta 8,11 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1167 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1476325
* Multimedia: Velké Březno / Q1476325
# Velké Chvojno

Velké Chvojno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 864 biztanle ditu eta 17,13 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2003107
* Multimedia: Velké Chvojno / Q2003107
# Zubrnice

Zubrnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 241 biztanle ditu eta 6,74 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q227602
* Multimedia: Zubrnice / Q227602
# Řehlovice

Řehlovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.418 biztanle ditu eta 27,96 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.

## Historia

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1328 urtean egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q386792
* Multimedia: Řehlovice / Q386792
# Limia (generoa)

Limia arrain genero bat da. Poeciliidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Limia caudofasciata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia caymanensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia cubensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia dominicensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia formosa | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia fuscomaculata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia garnieri | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia grossidens | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia heterandria | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia immaculata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia islai | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia mandibularis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia melanogaster | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia melanonotata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia miragoanensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia nigrofasciata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia ornata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia pauciradiata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia pavonina | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia perugiae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia rivasi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia sulphurophila | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia tridens | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia venusta | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia versicolor | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia vittata | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia yaguajali | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Limia zonata | daturik gabe |
# Otsaportilloko hagina

Otsaportilloko hagina Nafarroako Urbasa-Andia natura parkean dagoen hagin erraldoi bat da, Taxus baccata L. espeziekoa (hagin arrunta). <
1991an Nafarroako Monumentu Naturala izendatua izan zen, hain zuzen ere, zerrendako 30. zuhaitza da.

## Kokalekua

Urbasa mendilerroan dago, Urbasa eta Andia Parke Naturalean, Otsaportillon, izena ematen dion parajean.
Olaztiko mendatetik (NA-718) Urbasa mendilerrora igo eta Otsaportilloko errepidea hartzen da. Eskiza-ko arrasoan asfaltoa amaitu eta bi kilometrora, ezkerretik hartzen da bidexka bat hartu, eta 150 bat metrora hagina dago.
Hartaraino oinez igotzeko herri gertuenak Sakanan daude: Iturmendi eta Urdiain. Santa Marinako ermitatik igotzen da.

## Ezaugarriak

Tamaina oneko zuhaitza da, enbor lodi eta motza du, eta hortik zabaltzen da adaburu trinko eta ondo osatua. Oin maskulinoa denez Otsaportilloko haginak ez du fruiturik ematen, haginetan hain berezko izaten diren fruitu gorri horiek. Inguruan ezagututako zuhaitza, bere berezitasunaren arrazoiak eta 1991n Monumentu Natural izendatu zutenak izan ziren bere adina eta tamaina apartekoak, osasun egoera bikaina eta espeziearen zahartzaro luze baterako egitura egokia.
Haginaren oinarriko diametroa 1,43 metrokoa da (lur-mailan). eta 1,28 metroko diametroa du 130 cm-ko altueran. Guztira 9,50 m garai da eta 9 x 11 m zabal.
Zuhaitzak bi helburu nagusi lortzeko sartzen dira monumentu naturalen katalogoan: alde batetik onuragarritzat jotzen da halako zuhaitzak kontserbatzea; bestetik, jendeak aparteko zuhaitz horiek ezagutu eta maite ditzan eta bidenabar zuhaitz guztiak, basoak eta, oro har, natura errespeta dezan lortu nahi da.

## Erreferentziak

* ↑ Nafarroako Gobernuaren 165/1991 Foru Dekretua, 1991eko apirilaren 25ekoa, Nafarroako zenbait zuhaitz aparteko monumentu naturalizendatzekoa. Nafarroako Aldizkari Ofiziala, 6. zenbakia, 1991-05-17.
* ↑ «Otsaportilloko hagina (Urbasa) | Luberri.net» luberri.net (Noiz kontsultatua: 2023-11-10).
* 1 2 3 4 Nafarroako zuhaitz aparten katalogoa / Catálogo de Monumentos Naturales de Navarra, 30 . Otsaportilloko hagina / Tejo de Otsaportillo. Nafarroako Gobernua.
* ↑ «Zazpi natur monumentu ibarrean - Sakana» Guaixe.eus (Noiz kontsultatua: 2023-11-10).

## Ikus, gainera

* Beheitikolandako haritza.
* Eraulgo artea.
* Monumentu naturalak.
* Otsaportilloko bideko leizea.
* Ubabako begiratokia.
* Urbasa-Andia natura parkea.
* Zuhaitz apartekoak.

## Kanpo estekak

* «Gabonetarako Urbasatik Begoñara oinez etortzen ziren artzainak (1954-1958)» Uriola.eus
* Datuak: Q123397445
# Amurrioko Nazioarteko Krosa

Amurrioko Nazioarteko Krosa Amurrion (Araba) urtero egiten den kros txapelketa da. Oinkariak Atletismo Elkarteak antolatzen du. 2024an izan zuen Nazioarteko Krosaren lehen ekitaldia.

## Historia

2018an izan zuen lehenengo ekitaldia. 2019an ez zen jokatu COVID-19 pandemiak eragndako murrizketen erruz. 2024an Nazioarteko Krosa bihurtu zen.

## Palmaresa

| Urtea | Gizonezkoak | Denbora | Emakumezkoak | Denbora |
| 2018 | David García Gil | 32:12.00 | Andrea Mediero | 30:47.00 |
| 2019¹ | ez zen jokatu | | | |
| 2020 | Ahmed Moujane | 30:47.00 | Araitz Villa | 27:24.00 |
| 2021 | Thierry Ndikumwenayo | 31:47.00 | Jone Zabaleta | 31:06.00 |
| 2022 | Urko Herran | 28:09.00 | Izaskun Beunza | 32:19.00 |
| 2023 | Daniel Mateo | 28:57.00 | Maurine Jemutai | 33:46.00 |
| 2024 | Younes Kanija | 29:04.00 | Majida Maayouf | 33:34.00 |
* ¹ 2019ko ekitaldia bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Ahmed Moujane y Araitz Villa se imponen en el cross de Amurrio» La Vanguardia 2020-01-26 (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2021-12-12). «Thierry Ndikumwenayo y Jone Zabaleta se imponen en el Cross de Amurrio» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Jiménez, Olga. (2022-12-11). «Urko Herrán e Izaskun Beunza reinan en un vistoso cross de Amurrio» El Correo (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Hervás, Juan Carlos. (Lun, 11 Dic 2023 07:34:40 GMT). «Dani Mateo gana el cross de Amurrio» El Miron de Soria (Noiz kontsultatua: 2024-12-22).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q131538571
# Night at the Museum

Night at the Museum (euskaraz Gaupasa Museoan), 2006ko Shawn Levy kanadar zinema zuzendariaren fantasiazko komedia film bat da, Milan Trenc kroaziar ilustratzailearen 1993ko haurrentzako liburuan oinarritua. Ben Stiller, Owen Wilson, Carla Gugino, Dick Van Dyke, Mickey Rooney, Bill Cobbs eta Robin Williams aktoreek antzeztu zuten.
Istorioa New York hiriko Natur Historiaren Amerikar Museoan girotuta dago.
Night at the Museum: Battle of the Smithsonian (2009) eta Night at the Museum: Secret of the Tomb (2014) jarraipenak izan zituen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York. Larry Daley (Ben Stiller) bihotz oneko gizaseme ameslaria da, patuak arrakasta ekarriko diola sinistua. Natur Historiaren Amerikar Museoan zaindari izateko lan bat onartzen duenean, gauza bitxiak jazotzen hasi dira: gladiadoreak, gerlariak, eta bertako mota guztietako pertsonaien irudi historiko eta epikoak bizirik daude. Nahasmen hori konpontzeko, Teddy Roosevelt (Robin Williams) presidentearen argizarizko irudiari aholkua eskatu dio, eta horrek zaindariari museoa salbatzen lagundu.

## Aktoreak
### Gizakiak

* Ben Stiller: Larry Daley, gau txandako segurtasun zaindaria
* Dick Van Dyke: Cecil Fredericks, segurtasun zaindari beteranoa
* Carla Gugino: Rebecca Hutman, museoko irakaslea
* Mickey Rooney: Gus, segurtasun zaindari beteranoa
* Bill Cobbs: Reginald, segurtasun zaindari beteranoa
* Jake Cherry: Nick Daley, Larryren semea
* Ricky Gervais: McPhee doktorea, museoko kontserbatzailea eta Larryren nagusia
* Kim Raver: Erica Daley, Larryren emazte ohia eta Nicken ama
* Charlie Murphy: taxilaria
* Paul Rudd: Don, Ericaren bikotea
* Anne Meara: Debbie

## Bestelakoak

* Robin Williams: Theodore Roosevelten argizarizko irudia
* Patrick Gallagher: Atila hunoaren argizarizko irudia
* Rami Malek: Ahkmenrah faraioaren momia
* Pierfrancesco Favino: Kristobal Kolonen brontzezko estatua
* Owen Wilson (krediturik gabe): Jedediah, miniaturazko cowboy irudia
* Steve Coogan: Octavio, miniaturazko erromatar jenerala
* Mizuo Peck: Sacagawearen poliuretanozko irudia
* Kerry van der Griend, Dan Rizzuto, Matthew Harrison eta Jody Racicot: Neanderthal gizonen argizarizko irudiak
* Martin Christopher: Meriwether Lewisen argizarizko irudia
* Martin Sims: William Clarken argizarizko irudia
* Randy Lee, Darryl Quon, Gerald Wong eta Paul Chih-Ping Cheng: hunoen argizarizko irudiak
* Brad Garrett: Pazko Uharteko moai buruaren ahotsa
* Crystal the Monkey: Dexter, fraide kaputxino hitz-motela

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q387601
* Multimedia: Night at the Museum / Q387601
# Night at the Museum: Secret of the Tomb

Night at the Museum: Secret of the Tomb (euskaraz Gaupasa Museoan: Hilobiaren Sekretua), 2014ko Shawn Levy estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko komedia film bat da. Ben Stiller, Robin Williams, Owen Wilson, Dan Stevens eta Ben Kingsley aktoreek antzeztu zuten.
Filma estreinatu baino lau hilabete lehenago Robin Williams zendu zen eta iragarki kartela amaitu zenean, Mickey Rooney aktorea.
Night at the Museum (2006) eta Night at the Museum: Battle of the Smithsonian (2009) aurrekariak ditu.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1938an, Egipto. Arkeologo talde batek, Cecil Fredericks (Dick van Dyke) tartean dela, Ahkmenrah faraioaren hilobi baten indusketa egin eta taula magiko baliotsu bat topatu du.
2014an, New York hiria, Natur Historiaren Amerikar Museoa. Larry Daley (Ben Stiller) gaueko txandako segurtasun zaindaria nahiko nazkatuta dago, taula magikoa desegiten ari baita eta bere gaueko adiskide guztiak arriskuan baitaude. Ahkmenrah (Rami Malek) faraoiari gertatutakoaren berri eman zaio, baina horrek taula magikoaren sekretua bere aita Merenkahre (Ben Kingsley) faraoiak bakarrik dakiela dio eta hura Londres hiriko Britainiar Museoan dago. Hortaz, Larry eta seme Nicky (Skyler Gisondo) nerabea Londresera doaz, Britainiar Museora.

## Aktoreak

* Ben Stiller: Larry Daley / Laaa
* Robin Williams (†): Theodore Roosevelt
* Owen Wilson: Jedediah Smith
* Steve Coogan: Octavio
* Dan Stevens: Sir Lantzelot
* Rebel Wilson: Tilly
* Ricky Gervais: McPhee doktorea
* Skyler Gisondo: Nicky Daley
* Ben Kingsley: Merenkahre faraoia
* Rami Malek: Ahkmenrah faraoia
* Patrick Gallagher: Atila hunoa
* Mizuo Peck: Sacagawea
* Dick van Dyke: Cecil Fredericks
* Bill Cobbs: Reginald
* Mickey Rooney (†): Gus
* Alice Eve: bere burua antzeztuz
* Hugh Jackman: bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q15916752
* Multimedia: Night at the Museum: Secret of the Tomb / Q15916752
# Faktore erreumatoide

Faktore erreumatoidea G immunoglobulinari (Ig G) eraso egiten dion autoantigorputza da, zenbait gaixotasun autoimmunetan agertzen dena. Autoantigorputz horrek Ig G-aren Fc zatia kaltetzen du.
Kasu gehienetan faktore erreumatoidea Ig M motako antigorputza da. Ig G erasotzerakoan, Ig G-Ig M konplexu immuneak eratzen dira, erreuma-gaitzak eragiten dituztenak.
Faktore erreumatoidea artritis erreumatoidea duten gaixoen %80ko odol-plasman agertzen da, eta baita beste patologia batzuk duten gaixoen odol-plasman ere (Sjögrenen sindromea, lupus eritematosoa, hainbat infekzio kronikotan, etab.).
Faktore erreumatoideak Ig G-Ig M konplexuak sortarazten ditu, artritis erreumatoidearen kasuan artikulazioetako ehunetan pilatzen direnak. Konplexu horiek konplementua aktibatzen dute, hantura agertuz eta kartilagoaren suntsipena gertatuz.
Faktore erreumatoidearen bilaketa laborategian Ig Gz estalita dauden latex-partikulen aglutinazioa edo Ig Gz estalita dauden hematien aglutinazioa (Waaler-Rose froga) ikertuz burutzen da. Froga honek artritis erreumatoidearen diagnostikoan asko lagutzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q702883
# Autoantigorputz

Autoantigorputzak gaixotasun autoimmuneekin zerikusia duten antigorputzak dira, sortu dituen organismo beraren antigenoen aurka jarduten dutenak. Ondorioz, autoantigorputzek gorputzaren ehunak eta organoak kaltetzen dituzte.
Gizabanako osasuntsu batean, B linfozitoek sortzen dituzten antigorputzek kanpoko antigenoen aurka (mikrobio patogenoen aurka, alegia) edo zelula tumoralen aurka soilik jarduten dute. Gaixotasun autoimmunea duten gizabanakoengan, aldiz, autoantigorputzak daude, organismoaren zelulak kaltetzen dituztenak. Artritis erreumatoidea edo lupus eritematoso bezalako gaitzak, besteak beste, autoantigorputzek eragindakoak dira.
Autoantigorputzen sorrera eragiten duten kausak ezezagunak dira. Antza, joera genetikoak pisu handia dauka autoantigorputzen ekoizpenean eta gaixotasun autoimmuneen agerpenean, gaitza piztuko lukeen ingurugiroko faktore ezezagun batekin konbinatuta.
Autoantigorputzak dira, besteak beste, hainbat gaitz autoimmuneen atzean dauden molekula hauek: faktore erreumatoidea, antigorputz antimitokondrialak, antigorputz antinuklearrak, antigorputz antimuskulu leuna, etab.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q785022
# Antigorputz antinuklear

Antigorputz antinuklearrak edo ANA (ingelesetik, Antinuclear Antibodies) zelula nukleoan dauden proteinen aurka jarduten duten autoantigorputzak dira. Kopuru txikietan daude gizaki guztiengan, baina beren kontzentrazioa nabarmen handituta dago hainbat gaixotasun autoimmune dituzten gizabanakoengan.
Autoantigorputzak oker jarduten duten antigorputzak dira: gorputzeko antigenoen aurka jotzen dute, antigeno arrotzak bailiran. Eraso horren ondorioz hantura prozesua abian jartzen dute, ehunak eta organoak kaltetuz, eta gaixotasun autoimmuneen sintoma kaltegarriak piztuz.
Antigorputz antinuklearren titulua 1:160 edo handiagoa baldin bada (hots, diluzio horretan edo handiago batean antigorputz horiek antzematen baldin badira) laginak patologia autoimmune batekin lotuta egoteko probabilitatea handia dela jotzen da. Hala ere, gizabanako gutxi batzuek ANAren kontzentrazio handia dute odolean inongo patologiarik garatu gabe.
Hainbat gaixotasun autoimmunetan agertzen dira antigorputz antinuklearrak titulu handietan: lupus eritematosoan, esklerosi anizkoitzean, artritis erreumatoidean, hepatitis autoimmunean, poliomiositisean.....
DNAren aurkako antigorputzak antigorputz antinuklearren mota bat dira, zelula nukleoan dagoen DNAri eraso egiten diotenak. Lupus eritematosoa duten gaixoek antigorputz horiek dituzte kontzentrazio handietan.

## Erreferentziak

* ↑ Anticuerpos antinucleares (ANA) American College of Rheumatology
* ↑ Tan, EM; Feltkamp, TE; Smolen, JS; Butcher, B; Dawkins, R; Fritzler, MJ; Gordon, T; Hardin, JA; Kalden, JR; Lahita, RG; Maini, RN; McDougal, JS; Rothfield, NF; Smeenk, RJ; Takasaki, Y; Wiik, A; Wilson, MR; Koziol, JA (1997ko iraila) Range of antinuclear antibodies in “healthy” individuals Arthritis and Rheumatism. 40 (9): 1601–11.
* ↑ Prueba de anticuerpos antinucleares Medline Plus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185390
* Multimedia: Anti-nuclear antibodies / Q185390