# María Monvel

Ercilia (Tilda) Brito Letelier, literaturan Maria Monvel izenez ezaguna (Iquique,Tarapacá, Txile, 1899 – Santiago, Txile, 1936ko irailaren 25a), txiletar idazlea, poeta eta itzultzailea izan zen, XX. mendearen hasieran Latinoamerikako literatura talentuetako bat.

## Idazle ibilbidea

Bere lehen poemak probintziako aldizkarietan eta folletinetan agertu ziren. 1917an bere benetako izenarekin Selva Lírica txiletar poesia bilduma ospetsuan antologatu zen. Santiagon, nerabezaroaren ostean etxez aldatu zen lekuan, Para todos izeneko aldizkaria zuzendu zuen, Zig-Zag argitaletxeak argitaratua. Armando Donoso literatur kritikari eta kazetariarekin ezkondu zen. Bikoteak izen bereko semea izan zuen.
Johann Wolfgang von Goethe eta William Shakespeareren sonetoak itzuli zituen: horietako 16 Últimos poemas (1937) lanean sartu ziren. Hil ondoren bere senarrak argitaratutako liburu horri buruz honako hau idatzi zuen Eduardo Barriosek:
   "Gaixorik zegoen poetisa bertso hauek idatzi zituenean, ziurrenik. Guztietan dago bere buruari begiratu eta berrikuste bat […] Gero, gauza guztietan baieztatzen da arimaren ilunabarra, alde egiteko prest. Formetan, klasikotasunerako itzulera bat dago, soiltasunean eta esanahiaren melodian irauteko desira xumea. Poetisa gizon iraunkor handiei ere eman zitzaien, Shakespeare eta Goetheri: betiereko lerroan itzuli ditu, orain gauza guztiak interesatzen zaizkio".
Gabriela Mistralek, berataz eta bere obraz ari zela, zera esan zuen:
   "Txileko poetisarik onena, baina hori baino gehiago: Amerikako poeta handienetako bat, Alfonsina Storniren izaeraren aberastasunetik eta Joana Ibarbourouren berezkotasunetik hurbil dagoena".
Europan eta Amerikan ibili zen. 37 urte zituela hil zen, gaixotasun luze baten ostean.

## Lanak

* Remansos del ensueño, Imprenta Universitaria, 1918.
* Fue sí, Nascimento, Santiago, 1922.
* El marido gringo, Sociedad Boletín Comercial Salas & Cia., Santiago, 1926.
* Poetisas de América, Nascimento, Santiago, 1929.
* Sus mejores poemas, autoreak berak presttautako antologia, Nascimento, Santiago, 1934.
* Últimos poemas, Nascimento, Santiago, 1937.

## Iruditegia

* María Monvel, 1918
* Txiletar idazleak txikitan, María Monvel 9 urterekin (goian, eskuinean), 1927
* María Monvel 9 urterekin
* María Monvelen Fue así liburua, 1922
* El marido Gringo liburuaren azala, 1926
* María Monvelen Sus mejores poemas liburua, 1934

## Erreferentziak

* ↑ «María Monvel» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) MonvelNacimiento1899Iquique, María MonvelNombreMaría; Chile, ChileFallecimiento25 de septiembre de 1936Santiago de; nombresTilda, ChileOtros. «María Monvel - EcuRed» www.ecured.cu (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «María Monvel» Averso (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ «María Monvel» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) Molina, Jaime. (2021-04-21). «Poetas de Chile: María Monvel» Cicutadry (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «María Monvel - Sus poemas» www.poemas-del-alma.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-27).
* ↑ «María Monvel (1899-1936)» Mujeres Bacanas 2018-10-09.

## Kanpo estekak

* Maria Monvelen poemak
* Txileko poetak: María Monvel video de Biblioteca Regional Gabriela Mistral.
* Maria Monvelek Miguel de Unamunori idatzitako gutuna.
* Gabriela Mistralen gutuna Maria Monvel eta Armando Donosorentzat.
* Datuak: Q6004336
* Multimedia: María Monvel / Q6004336