# Santa Klara monasterioa (Lizarra)

Santa Klara monasterioa Lizarran (Nafarroa) dagoen monasterio bat da. Klaratarrek 1289-1290 urteen bitartean eraiki zuten. Gaur egungo eraikina Los Llanos parkean dago, antzina San Benito komentua (multizinea da gaur egun) zenarengandik oso hurbil.

## Historia

XIII. mendearen azken urteetan eraiki zen, nahiz eta eraikuntza urte zehatza ez den ezaguna. Nafarroako Tibalt II.aren Elisabet emazteak, Luis IX.a Frantziakoa erregearen alabak, fundatu zuela esan ohi da. Hala eta guztiz ere, Muñoz Sanchez historialariak dio ezin daitekeela ziurtzat eman zein urteetan eta nork fundatu zuen monasterioa. Bestalde, Muñozek dio monasterioa 1255-1263 urteen bitartean eraiki izan zela. Jose Goñi Gaztambide Iruñeko historialariak ( espezialista historia eklesiastikoan) dio monasterioa 1289an eraiki zela. Gaur egun Goñi Gaztambidek esandako data hartzen da kontuan batik bat, 1270eko Tibalt II.aren testamentuan ez baitzen monasterioaren aipurik egiten. Ez hori bakarrik, data horren inguruan Nikolas V.a Aita Santuak monasterioa eraiki ahal izateko beharrezkoa zen diruaren ehuneko bat eman zuen. Aita Santuaz gain beste pertsona garrantzitsu batzuek ere eman zuten dirua eraikuntzarako. Bernat Montanergoa, San Martin frankoen burgukoa, izango zen ongile nagusia 12952ko uztailaren 21ean egindako testamentuaren arabera. Bere lehen abadesa Aibar izan zen (1294), eta, ondoren, ustezko fundatzailearen biloba batek, Franka Montanerrek (1332), frogatuta utzi zuen "aitonak eraikitzeko agindu zuen Santa Klara elizan lurperatu nahi zutela".
Urteen poderioz Nafarroako errege familiako kide ezberdinek monasterioa gustuko zutela adierazi zuten. 1430ean Zuria I. Nafarroakoak eta bere senar Joan II.a Aragoikoak erlijiosoei monasterio alboko eliza bat eman zieten. XV. mendean Nafarroako infanten hezkuntzan erabili zen monasterioa, eta horregatik, Karlos II. eta III. Nafarroakoek donazioan egiten zizkioten monasterioari.

## Deskribapena

XVII. mendean, 1635-1654 urteen bitartean moja klaratarren monasterioa berreraiki zen. Berreraikuntza Juan Larrañagak eraman zuen. Berreraikuntzaren ondoren monasterioak estilo barrokoko itxura hartu zuen, eta goitik behera adreiluz egin zen. Moja kontenplatibo gisa, beraien altxorrik handiena Elizan zegoen, bere erdiko erretaularekin eta XVII. mendeko 2 alboekin. "Estilo prechurrigerescoa" du erdikoak eta "churriguerescoa" eta apainduagoak alboetakoak, non zutabe salomondarrak nabarmentzen diren.
Elizak oinplano sinplea , gurutze latindarra, gurutzadura ondo markatua eta burualde zuzena ditu. Bere hormak oratzen dituzten pinturak Juan Ros de San Miguelek eginak dira eta 1905ean egin ziren. Monasterioa patio angeluzuzen baten inguruan antolatzen da.
Aldaren nagusian Santa Katalinaren gorpua ageri da. Gorpuarekin batera bera torturatzeko erabili zuten horzdun gurpila ikus daiteke, baita Santa Katalinaren oina Maximianoren burua zapaltzen eta Barbara Nikomediakoa sufrimena irudikatzen. Hirutasun Santuarekiko fedearen babeslekua sinbolizatzen duen hiru leihoko dorrea ere agertzen.
Bigarren gorputzean San Frantzisko, frantziskotarraren ordenaren sortzailea eta Santa Klararen laguna, bere estigmatizazioko momentuan eskuineko eskuan duen gurutzeari begira agertzen da. San Antonio, teologo eta predikari frantziskotarra, Ama Birjinak bere besoetan eman zion Jesus haurrarekin ere ikus daiteke bigarren gorputzean.
Erdiko gorputzean zutabe salomonikoen tabernakulu bikaina ikus daiteke, erdiko oinplanoko tenpletearekin. Gaur egun San Juanitoren tailu bikaina dauka.
Tabernakuluaren gainean Santa Klara agertzen da, Ordenaren sortzailea. Santa Klara sarrazenoak atxilotu zuten 1230ean, eta gaur egun moja klaratarrek zaindaritzat dute. Elizara sartuz gero aldarearen erdian zaintza Zalantzarik gabe, Eliza bisitatzen duenean, aldarearen erdian Santuaren agerpenarekin zaintzaren sinbolizazioa ikus daiteke.
Goiko kalbarioan Ama Birjina eta San Juan aurkitzen dira Kristo hila inguratzen.
Eskuineko alboa hirutasun Santuari eskainia dago (Nafarroako barrokoan oso bitxia). Aita eta semea hodeizko eta kerubinezko tronuen gainean daude irudikatuta, Espiritu Santua uso bezala ikus daiteke bien gainean hegan.
Ezkerreko alboa Andre Mariari eta bere senarra San Joseri eskainia dago. San Jose haurra atikoan duela agertzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Corporate Body - Convento de Santa Clara de Estella (Navarra, España)» PARES (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Cierbide Martinena, Ricardo; Ramos Remedios, Emiliana. (1996). Documentación medieval del Monasterio de Santa Clara de Estella (siglos XIII-XVI). Sociedad de Estudios Vascos = Eusko Ikaskuntza ISBN 978-84-89516-09-0. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Muñoz Sánchez, Fernando. (2011). «Los conventos franciscanos en Navarra a la luz de las crónicas del siglo XVIII» Príncipe de Viana 72 (254): 237–250. ISSN 0032-8472. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Cierbide Martinena, Ricardo; Ramos Remedios, Emiliana. (1996). Documentación medieval del Monasterio de Santa Clara de Estella (siglos XIII-XVI). Sociedad de Estudios Vascos = Eusko Ikaskuntza ISBN 978-84-89516-09-0. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Convento de Santa Clara» Ayuntamiento Estella-Lizarra Udala (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Real Monasterio de Santa Clara de Estella» VisitNavarra (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5785826
* Multimedia: Convent of Santa Clara, Estella / Q5785826