OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kočevje

Kočevje (kɔˈtʃeːu̯jɛ ahoskatua, alemanez: Gottschee, italieraz: Cocevie), Esloveniako hiria da, Hego-ekialdeko Esloveniako bigarren handiena. 2010eko erroldaren arabera 16.549 biztanle ditu, hauetatik 8.616 herrigunean.

## Etimologia

Kočevje izenak "izeia" esan nahi du.

## Historia

1247an Aquileiako patriarka zen Bertoldo de Meraniak Ortenburgeko kondeei eman zien lurraldea eta hauek 1336an Karintia eta Tiroleko alemaniera hiztuak ekarri zituzten ingurunea populatzeko. Honen ondorioz Bigarren Mundu Gerrararte bavarieraren aldaera bat hitzegin izan zen bertan, Gottscheerish izenekoa.
Kočevjeren lehenengo aipamena 1363koa da. 1377an merkatua egiteko eskubidea jaso zuen. Otomandarren erasoak zirela eta, Frederiko III.a enperadoreak herri gotortu bat eraiki arazi zuen Rinža ibaiaren bihurgunean eta 1471ean herri eskubideak eman zizkion, civitas Gotsche. XVI mendean harresiak eraiki ziren baina bi mende beranduago eraitsi ziren.
1803an inguruko mendietan lignito ustiaketa hasi zen baina ikatza kalitate onekoa ez zenez ez zuen asko iraun jarduera honek. 1870 urtetik aurrera Amerikako Estatu Batuetara emigrazio handia izan zen.
1918an Austria-Hungariako Inperioa desegin zenean Jugoslaviaren barnean gelditu zen, eslaviarrez inguraturiko herri alemaniarra bihurtuz.Bigarren Mundu Gerran naziek inguruko 46.000 eslaviar deportatu egin zituzten eta Alemaniatik kolonoak ekarri zituzten. Jugoslaviako partisanoek gogor egin zuten kolono hauen aurka eta Gerraren ondoren hauetako milaka hil zituzten leizeetara bota eta dinamitaz irteerak eztanda araziz. Honetaz gain Jugoslaviako gobernuak preso politikoen lan behartuen esparru bat ezarri zuen bertan baina 1946 arte iraun zuen.

## Ondasun nabarmenak

* San Bartolome eliza

## Iruditegia

* San Bartolome eliza.
* Kočevjeko aintzira.
* Paisaia.

## Hiri senidetuak

* Huétor-Tájar (Espainia)

## Kanpo estekak

* (Eslovenieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q12958961
* Multimedia: Kočevje / Q12958961
# Ares mendatea

Ares mendatea (katalanez: Coll d'Ares, ˈkɔʎ ˈdaɾəs ahoskatua; frantsesez: Col d'Ares, kɔldaʁ ahoskatua), Pirinioetan, Prats-de-Mollo-la-Preste eta Molló artean dagoen mendatea da. 1.513 metroko garaieran dago.
1691n, Bederatzi Urteko Gerran zehar, espainiarrek mendatea zeharkatu zuten Prats-de-Mollo hartzeko asmotan, baina ez zuten zorterik izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2981983
* Multimedia: Col d'Ares / Q2981983
# Aubisqueko mendatea

Aubisqueko mendatea (frantsesez: Col d'Aubisque) 1.709 metroko altuera duen mendate frantziarra da. Hain zuzen ere, Pirinioetan dago, Akitaniako eskualdean.
Halaber, Eaux-Bonnesetik 12 kilometro eta Argelès-Gazostetik 30 kilometrotara dago.

## Historia

Frantziako Tourraren helmuga izan da urte askotan zehar.

## Malden ehunekoak

Eaux-Bonnesetik igoz gero, aurki daitezkeen malden ehunekoak :
| Tontorretik zenbat kilometrotara | Malden ehunekoak |
| 1 Km. | %8 |
| 2 Km. | %10 |
| 3 Km. | %8 |
| 4 Km. | %8 |
| 5 Km. | %10 |
| 6 Km. | %8 |
| 7 Km. | %7 |
| 8 Km. | %7 |
| 9 Km. | %10 |
| 10 Km. | %8 |
| 11 Km. | %4 |
| 12 Km. (Eaux-Bonnes) | %8 |
| 13 Km. | %7 |
| 14 Km. | %4,5 |
| 15 Km. | %4,5 |
| 16 Km. | %5 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1107555
* Multimedia: Aubisque / Q1107555
# Hautacam

Hautacam Pirinioetako neguko kirol estazio bat da, Beaucens udalerrian dagoena, Pirinio Garaiak departamenduan.
Askotan igo dute haraino Frantziako Tourrean:
| Urtea | Etapa | Irteera tokia | Distantzia (km) | Maila | Etapa garailea | Maillot horia |
| 2014 | 18 | Paue | 145.5 | HC | Vincenzo Nibali (Italia) | Vincenzo Nibali (Italia) |
| 2008 | 10 | Paue | 156 | HC | Juan José Cobo (Espainia) | Cadel Evans (Australia) |
| 2000 | 10 | Dax | 205 | HC | Javier Otxoa (EH) | Lance Armstrong (AEB) |
| 1996 | 16 | Agen | 199 | HC | Bjarne Riis (Danimarka) | Bjarne Riis (Danimarka) |
| 1994 | 11 | Cahors | 263.5 | HC | Luc Leblanc (Frantzia) | Miguel Indurain (EH) |

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q645628
* Multimedia: Hautacam / Q645628
# Tourmalet

Tourmaleteko lepoa (frantsesez: Col du Tourmalet) Frantziako Pirinioen erdialdean dagoen mendiate bat da. 2.114 metrotako garaiera du itsas mailarekiko.
Tourmalet Frantziako Tourreko mendaterik ospetsuenetarikoa da, bera da lasterketa honen historiako ibilbidean gehien ageri den portua. 1910an igo zen lehen aldiz lasterketa honetan, Pirinioak lasterketari batu zitzaizkion urtean hain zuzen ere.
Neguan mendi portu hau itxita egon oi da, eski denboraldia hasten delarik eta La Mongieko eski estazioaren parte bilakatu Tourmaleteko Lepoaren ekialdeko zatian.

## Altimetria

Hona hemen mendatearen altimetria Campandik ikusita:

## Kanpo estekak

* Col du Tourmalet recreational cycling photos and video plus a written report
* Tourmaleteko gune eskiagarria
* Datuak: Q942322
* Multimedia: Col du Tourmalet / Q942322
# Soulorreko mendatea

Soulorreko mendatea (frantsesez: Col du Soulor), 1.474 metroko altuera duen mendate frantziarra da, Argelès-Gazost eta Arthez-d'Asson udalerriak batzen dituena. Ouzom eta Arens haranak ere batzen ditu. Bertatik pasa den bideak mendebalderantz jotzen du Col d'Aubisquera ailegatzeko.

## Historia

Frantziako Tourraren pasabidea izan da urte askotan zehar. Jada 1910eko ekitaldiak mendatea zeharkatu zuen.
Hona hemen 1947. urte ondoko pasabideak:
| Urtea | Etapa | Kategoria | Haisera | Amaiera | Lehena tontorrean |
| 2019 | 14 | 1 | Tarbe | Col du Tourmalet | Tim Wellens (BEL) |
| 2010 | 17 | 1 | Paue | Col du Tourmalet | Marcus Burghardt (DEU) |
| 2000 | 10 | 2 | Akize | Hautacam | Javier Otxoa (EH) |
| 1999 | 16 | 1 | Lannemezan | Paue | Pavel Tonkov (RUS) |
| 1997 | 9 | 1 | Paue | Loudenvielle | Laurent Brochard (FRA) |
| 1996 | 17 | 1 | Argelès-Gazost | Iruñea | Pascal Hervé (FRA) |
| 1995 | 16 | 1 | Tarbe | Paue | Stage neutralised |
| 1985 | 18a | 1 | Luz-Saint-Sauveur | Col d'Aubisque | Stephen Roche (IRL) |
| 1982 | 12 | HC | Fleurance | Paue | André Chalmel (FRA) |
| 1979 | 3 | 1 | Bagnères-de-Luchon | Paue | Mariano Martinez (FRA) |
| 1975 | 10 | 1 | Auch | Paue | Lucien Van Impe (BEL) |
| 1974 | 18 | 1 | Bagnères-de-Bigorre | Paue | Andrés Oliva (ESP) |
| 1973 | 14 | 1 | Bagnères-de-Luchon | Paue | Pedro Torres (ESP) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1107511
* Multimedia: Col du Soulor / Q1107511
# Somport

Somport Espainiako Aragoi autonomia erkidegoan dagoen Pirinioetako mendate bat da, 1640 metroko garaieran kokatzen delarik. Bere izena latineko "summus portus" ("mendaterik garaiena") izendapenetik dator, izendapen honek Galia eta Hispaniaren arteko pasabideari aipamen egiten dio. Espainia aldeko Aragón ibarra eta Frantzia aldeko Aspe ibarraren arteko muga da.
Done Jakue Bidearen adar baten Pirinoetako pasabidea ere bada, bertatik Santiago de Compostelara 858 kilometro daudelarik, hortaz, Orreagatik iragaten den adar nagusia edo nafar bidea baino 100 kilometro inguru luzeagoa da. Mendate honen gainaldea erromesari eskainitako monumentu txiki bat ere badago, bertatik beherantz joan ezkero, Canfraceko nazioarteko tren geltokia dago. Bestalde, behealdean Santa Cristina Somportekoa ospitalea eta Candanchúko gazteluaren hondakinak ere ikus daitezke.
Mendatea bi tunelek iragaten dute: Canfraneroren trenbide tunelak eta Somporteko tunelak, azken honek bere 8.608 metro luzera eta 1200 metroko garaieraz mendatearen igoera saihesten du.
Mendatearen inguruan Candanchú, Astún eta Le Somport herriak kokatzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q389859
* Multimedia: Somport / Q389859
# Portillongo mendatea

Portillongo mendatea (katalanez: Eth Portilhon; frantsesez: Col du Portillon), Pirinioetan, Bagnères-de-Luchon eta Bossòst artean dagoen mendatea da. Tautotoponimo bat da 1.293 metroko garaieran dago.

## Frantziako Tourra

Frantziako Tourrean askotan igo dute mendatea. Hona hemen lehendabizikoak tontorrean:
| Urtea | Etapa | Maila | 1.a tontorrean |
| 2014 | 17 | 1 | Joaquim Rodríguez |
| 2006 | 11 | 1 | David de la Fuente |
| 2005 | 15 | 1 | Karsten Kroon |
| 2003 | 14 | 1 | Richard Virenque |
| 2001 | 13 | 1 | Laurent Jalabert |
| 1999 | 15 | 1 | Kurt Van De Wouwer |
| 1993 | 16 | 2 | Tony Rominger |
| 1979 | 1 | 1 | Jean-René Bernaudeau |
| 1976 | 14 | 2 | Pedro Torres |
| 1974 | 16 | 2 | Txomin Perurena |
| 1973 | 13 | 1 | Luis Ocaña |
| 1971 | 14 | 2 | José Manuel Fuente |
| 1969 | 16 | 2 | Raymond Delisle |
| 1967 | 16 | 2 | Fernando Manzaneque |
| 1966 | 11 | 1 | Marcello Mugnaini |
| 1964 | 15 | 2 | Raymond Poulidor |
| 1963 | 11 | 2 | Guy Ignolin |
| 1961 | 16 | 2 | Imerio Massignan |
| 1957 | 17 | 2 | Désiré Keteleer |

## Erreferentziak

* ↑ Le dico du Tour - Le col du Portillon dans le Tour de France depuis 1947

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2982315
* Multimedia: Eth Portilhon / Q2982315
# Luz Ardiden

Luz Ardiden Pirinioetako neguko kirol estazio bat da, Luz-Saint-Sauveur udalerrian dagoena, Hautes Pyrénées departamenduan, Midi-Pyrénées eskualdean, Frantzian.

## Kokapena

Hiriko erdigunetik 14 kilometrora, Luz Ardiden (1700-2500 metro) 100 hektarea inguruan hedatzen da, maila guztietako pista balizatuzko 60 kilometro dituelarik, eta ekipamendurik modernoenarekin hornitua dago, hasiberrientzako 135 metroko pista bat barne.

## Historia

Estazio honek bere izena gertu dagoen Ardiden tontorrari zor dio, 2988 metroko altuera duena. 1966an proiektatu zuten Luz-Saint-Sauveur, Grust, Sazos, Sassis eta Viscos udalerrietako udalek. Lanak Grustetik hasten zen ibilbidea 1970an ireki ondoren hasi ziren. 1975eko urtarrilak 16an inauguratu zen, Bédéret sektorean bi teleski funtzionatzen jarriz. Hurrenngo urtean Aulianeko sektorea ireki zen.
1987ko martxoak 1ean estazioan istripu larri bat gertatu zen, teleaulki baten zati bat erori ondoren, 6 hildako eta 25 zauritu larri eragin zituena.

## Luz Ardiden Frantziako Tourrean

Luz Ardidenentzat promoziorik handienetako bat Frantziako Tourraren zenbait ediziotan etapa amaiera izana da, 1985etik zazpi aldiz igo dena.
Estazioa Luz-Saint-Sauveur herritik banatzen duten 14,7 kilometroetan, herria dagoen 710 metroko altueratik helmuga dagoen 1700 metroko altueraraino igotzen dute, batez beste %6,9ko maldarekin eta zatiren batzuetan %10eko gehienezkoarekin.
Iritsiera hauen datu nagusiak honakoak dira:
| Urtea | Etapa | Maila | Irteera tokia | Distantzia (km) | Etapa garailea | Maillot horia |
| 2011 | 12 | HC | Cugnaux | 211 | Samuel Sánchez | Thomas Voeckler |
| 2003 | 15 | HC (1) | Bagnères-de-Bigorre | 159,5 | Lance Armstrong | Lance Armstrong |
| 2001 | 14 | HC | Tarbe | 144 | Roberto Laiseka | Lance Armstrong |
| 1994 | 12 | HC | Lurda | 204,5 | Richard Virenque | Miguel Indurain |
| 1990 | 16 | HC | Blagnac | 215 | Miguel Indurain | Claudio Chiappucci |
| 1988 | 15 | HC | Saint-Girons | 187,5 | Laudelino Cubino | Pedro Delgado |
| 1987 | 14 | HC | Paue | 166 | Dag-Otto Lauritzen | Charly Mottet |
| 1985 | 17 | HC | Tolosa | 209,5 | Pedro Delgado | Bernard Hinault |
(1): Mailaz kanpo.

## Altimetria

Estaziorako igoera errepidearen altimetria honakoa da:

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Luz-Ardidenen webgune ofiziala.
* (Gaztelaniaz)Igoeraren profila eta ezaugarriak.
* Datuak: Q1450764
* Multimedia: Luz Ardiden / Q1450764
# La Mongie

La Mongie, Frantziako Pirinioetan dagoen eski-estazio handi bat da, Pirinio Garaiak departamenduan. 1.400 eta 2.872 metro arteko garaieran dago. Eremu honetan Tourmalet mendigain ospetsua dago.
XX. mendearen hasieran eremu honetan artzaien borda batzuk besterik ez zeuden. 1921, urtean eskiaren jarduerari modu apalean ekin zitzaion eta 1950eko hamarkadatik aurrera modu indartsuagoan. Gaur egun, estazioa 69 pista, 43 tele-aulki eta 173 elur-kanoiz osatua dago.
Frantziako Tourraren hiru etapen helmuga ere izan da, 1970, 2002 eta 2004ean.

## Ikus gainera

* Tourmalet
* Pic du Midi de Bigorre

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q356665
* Multimedia: La Mongie / Q356665
# Portalet

Portalet (bearneraz eta aragoieraz: O Portalet; frantsesez: Pourtalet) Pirinioetako mendatea da, Huescako Tena eta Bearnoko Ossau haranen artean dagoena. Espainiar aldea Sallent de Gállego udalerrian dago, Frantziakoa, berriz, Larunsen.
Portalet toponimoa okzitanierazko pòrt («mendate») hitzaren txikigarria da, beraz Portaleteko mendatea tautotoponimo bat da..
Gaztelaniaz Portalet d'Aneu diote, Aneu haitza (2.364 metro) ingurumarian duelako. Mendateak 1.794 metroko altuera du.
Espainiatik A-136 errepidea igotzen da, Biescas aldean, N-260rekin lotzen dena. Frantziatik RD-934 errepidea hartu behar da, Laruns aldean RD-918rekin lotura duena. Neguan hainbeste elur duen ezen normalean itxita dagoen.
Antzinako aduanez gain, souvenirrak saltzen dituzten hainbat saltoki ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Astor, Jacques. (2002). Dictionnaire des noms de familles et noms de lieux du Midi de la France. Éditions du Beffroi, 622-623 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2641320
* Multimedia: Col du Pourtalet / Q2641320
# Envalira mendatea

Envalira mendatea (katalanez eta frantsesez: Port d'Envalira; gaztelaniaz: Puerto de Envalira) Pirinioetan errepidea duen mendaterik garaiena da. Itsas mailatik 2.409 metroko garaieran dago. Andorrako Soldeu eta Pas de la Casa herrien artean kokatzen da, gainera Andorratik Frantziara joateko pasabide bakarra ere bada.
Envalira mendatea urte osoz irekia egon ohi da, betiere elurte handirik ez baldin badago, eta jadanik 2002ko irailaren 29tik aurrera bidesaridun 2.000 metroko garaieran eta 2.860 metro luze duen tunel bat ere badago, honek mendatean dauden biragune arriskutsuak saihesten dituelarik.

## Kanpo estekak

* Envalirako tunelaren webgunea
* Datuak: Q738592
* Multimedia: Port d'Envalira / Q738592
# Col de la Madeleine

Col de la Madeleine Frantziako Alpeetako mendate bat da, Savoia departamenduan dagoena eta 2000 metroko altuera duena.
Maurienne haranean dagoen La Chambre Tarentaise haranean dauden Aigueblanche eta Feissons-sur-Isèrekin lotzen ditu. Hegoaldeko igaroerak La Chambretik 19,3 kilometroko luzera du, batez beste %8ko maldarekin. Iparraldeko igaroerak Aigueblanchetik 28,3 kilometroko luzera du, batez beste %5,4ko maldarekin. Mendatea itxita dago azarotik ekainaren hasierara arte.

## Frantziako Tourra

Frantziako Tourrean mendate hau 22 aldiz igo da 1969 eta 2005 artean. 22 edizio horietan honakoak izan dira mendate hori lehen postuan igaro dutenak:
| 1969 : Andres Gandarias Espainia 1973 : Jean-Pierre Danguillaume Frantzia 1975 : Francisco Galdós Espainia 1977 : André Chalmel Frantzia 1979 : Lucien Van Impe Belgika 1980 : Mariano Martínez Frantzia 1981 : Lucien Van Impe Belgika 1983 : Lucien Van Impe Belgika 1984 : Pedro Delgado Espainia 1987 : Anselmo Fuerte Espainia 1988 : Henri Abadie Frantzia | 1990 : Thierry Claveyrolat Frantzia 1994 : Piotr Ugrumov Letonia 1995 : Richard Virenque Frantzia 1996 : Richard Virenque Frantzia 1997 : Richard Virenque Frantzia 1998 : Jan Ullrich Alemania 2000 : Massimiliano Lelli Italia 2001 : Laurent Roux Frantzia 2002 : Michael Boogerd Herbehereak 2004 : Gilberto Simoni Italia 2005 : Santiago Botero Kolonbia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1107475
* Multimedia: Col de la Madeleine / Q1107475
# Banyuls mendatea

Banyuls mendatea (katalanez: coll de Banyuls; frantsesez: col de Banyuls), Pirinioetan, Banyuls-sur-Mer eta Espolla artean dagoen mendatea da. 361 metroko garaieran dago.
1793an, Konbentzio Gerran zehar, espainiarrek Rosselló bereganatzeko eraso bat egin zuten, Antonio Ricardos jeneralaren agindupean baina frantziarrek mendatean eutsi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Jean Sagnes, ed. Le pays catalan. 2 Paue: Société nouvelle d'éditions régionales, 579-1133 or. ISBN 2904610014..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2982011
* Multimedia: Col de Banyuls / Q2982011
# Belaguako mendatea

Belagua edo San Martiko Harria Nafarroa Garaia, Zuberoa eta Bearno artean kokaturik dagoen mendatea da, Izaba alde batetik eta Urdatx eta Ereta bertzetik lotzen dituena.
Gaina 1.750 metrotan dago, San Martiko Harria izeneko tokian. Arlas mendatearen ondoan dago eta mendebaldean San Martiko osina du.

## Ikus, gainera

* Belagua
* Euskal Herriko mendateen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1107451
* Multimedia: Col de la Pierre Saint-Martin / Q1107451
# Errolanen Arraila

Errolanen Arraila (frantsesez: brèche de Roland; gaztelaniaz: Brecha de Rolando; aragoieraz: Breca Roldán) Pirinioetako mendi-lepo estu bat da, Monte Perdido mendilerroan. Bertako kondaira baten arabera, Orreagako guduan, Karlomagnoren iloba Errolanek bere ezpata Durandal suntsitu nahi izan zuen arrokaren kontra, eta hala ireki omen zen koska hori.
Mendizale ugarik hartzen du hara heltzeko bidea, dela Sarradets aterpetik abiatuta (Frantzian dagoen Gavarnie haranetik), dela Espainian dagoen Ordesa eta Perdidoko Parke Nazionaletik abiatuta. Azken honetatik (Aragoi), Gorizko mendi-aterpetik, Carriatako zirkutik edo Cotatueroko zirkutik igo daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-6).

## Kanpo estekak

* Brechaderolando.com — Pirinioak. Errolanen arraila (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2356799
* Multimedia: Brèche de Roland / Q2356799
# Porteteko mendatea

Porteteko mendatea (frantsesez: Col de Portet) Pirinioetako mendate bat da, Pirinio Garaiak departamenduko Saint-Lary-Soulan udalerritik gertu dagoena. 2.214 metroko garaiera du. Aure eta Couplan haranak elkarlotzen ditu.
Lehen zenbait saiakera egin arren, lehendabizikoz 2018ko Frantziako Tourrean igo zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Tour de France 2018: pour Prudhomme, "le Portet est un vrai géant"» L'express 2017-10-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42178369
# Belitres mendatea

Belitres mendatea (katalanez: coll dels Belitres; frantsesez: col des Balistres), Pirinioetan, Portbou eta Cerbère artean dagoen mendatea da. 165 metroko garaieran dago.
Gerra Zibilean bertatik pasa ziren erbestera zihoazen hainbat errepublikano. 1939ko urtarrilean muga ireki zutenetik otsaileraino 470.000 eta 480.000 arteko errepublikano inguru pasa ziren bertatik.

## Erreferentziak

* ↑ Memorial Democràtic. Memorial de l’Exili-Coll dels Belitres-Portbou. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2982221
* Multimedia: Coll dels Belitres / Q2982221
# Pla d'Adet

Pla d'Adet, Saint-Lary 1700 ere deitua, Frantziako Pirinioetan dagoen eski-estazio handi bat da, Pirinio Garaiak departamenduan. 1700 eta 2515 metro arteko garaieran dago, Saint-Lary-Soulan herriaren gainean. Gaur egun, estazioa 55 pista eta 30 erremontez osatuta dago.
Frantziako Tourraren hamaika etapen helmuga ere izan da, aurrenekoz 1974an. Hona hemen garaileak:
* 2024: Tadej Pogačar
* 2014: Rafał Majka
* 2005: George Hincapie
* 2001: Lance Armstrong
* 1993: Zenon Jaskuła
* 1982: Beat Breu
* 1981: Lucien van Impe
* 1978: Mariano Martinez
* 1976: Lucien van Impe
* 1975: Joop Zoetemelk
* 1974: Raymond Poulidor

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ski hire SAINT LARY - PLA D'ADET 1700» Intersport.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3462692
* Multimedia: Pla d'Adet / Q3462692
# Col de Mente

Col de Mente Frantziako Pirinioetako mendate bat da, Haute-Garonne departamenduan dagoena. 1349 metroko garaiera du, eta Garona eta Ger ibaiaren haranen artean dago, lehenak 848 metroko goitiera eta besteak 549koa duelarik.

## Txirrindularitza

Frantziako Tourrak mendate hau hamazazpi aldiz igo du, lehen aldiz 1966an eta azken aldiz 2007an, 15. etapan. Lehen mailako mendatea da. Frantziako Tourrean mendate honetan gertatu zen gertakaririk garrantzitsuena 1971n izan zen, une horretan liderra zen Luis Ocaña mendate hau jaisten ari zela erori zenean, hala, proba utzi behar izan zuelarik, Eddy Merckxen mesedetan.
| Urtea | Etapa | Maila | Tontorrean lehena |
| 2007 | 15 | 1 | Juan Manuel Garate |
| 2005 | 15 | 1 | Erik Dekker |
| 2003 | 14 | 1 | Richard Virenque |
| 2002 | 12 | 1 | Christophe Oriol |
| 2001 | 13 | 1 | Laurent Jalabert |
| 1999 | 15 | 1 | Alberto Elli |
| 1998 | 11 | 1 | Alberto Elli |
| 1995 | 15 | 1 | Richard Virenque |
| 1988 | 15 | 1 | Robert Millar |
| 1979 | 1 | 2 | Bernard Hinault |
| 1976 | 14 | 2 | Lucien Van Impe |
| 1973 | 13 | 2 | José Manuel Fuente |
| 1971 | 14 | 2 | José Manuel Fuente |
| 1970 | 18 | 2 | Guerrino Tosello |
| 1969 | 16 | 2 | Raymond Delisle |
| 1967 | 16 | 1 | Fernando Manzaneque |
| 1966 | 11 | 2 | Joaquim Galera |

## Ikus, gainera

* Pirinioetako mendateen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2498271
* Multimedia: Col de Menté / Q2498271
# Bujarueloko mendatea

Bujarueloko mendatea, aragoieraz: Puerto de Buixaruelo eta frantsesez: Port de Boucharo edota Port de Gavarnie, Pirinioetako Bujaruelo ibarra eta Gavarnie artean dagoen mendate bat da, Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Sobrarbe eskualdea eta Frantziako Pirinio Garaiak departemenduko Bigorra eskualdea elkarlotzen ditu. 2.260 metroko garaieran dago.
Mendatera Huescako probintziatik bidezidor batez igotzen da, aldiz, Gavarnietik D-923 errepidearen luzapen bat den bide batetik etor daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3398463
* Multimedia: Port de Boucharo / Q3398463
# Krško

Krško (ˈkə́rʃkɔ, alemanez: Gurkfeld), Esloveniako zazpigarren hiria da, Sava Beherea eskualdeko hiri handiena. 2014ko erroldaren arabera 25.986 biztanle ditu.

## Geografia

Sava ibaiaren ertzean kokatzen da, Esloveniaren hego-ekialdean, Kroaziako mugatik gertu.

## Historia

Indusketa arkeologikoek erakusti dute Brontze eta Burdin Aroetan eremu hau populatua izan zela. Erromatarren asentamenduaren aztarnak ere atera izan dira Sava ibaiaren ertzean.
Krško lehen aldiz 895ean aipatzen da. Bogen Etxeak gaztelua eraiki zuen XII mendearen hasieran. 1189an Castrum Gurkeuelt izenarekin aipatzen da gaztelua.
Erdi Aroaren ondoren Habsburgotarren menpe gelditu zen. XV eta XVII mendeetan Otomandarren erasoak jasan zituen. 1689an Johann Weichard von Valvasor historiagileak hiria marraztu zuen eta ikusten da gaztelua oraindik bertan zegoela.
Bigarren Mundu Gerran naziek okupatu zuten kroaziar alemaniazaleen laguntzarekin. Gerra amaitzean 100 kroaziar hilotz dauden hobi komuna aurkitu zen ibaiaren eskumako ertzean.

## Ekonomia

Esloveniako zentral nuklear bakarra bertan dago, hiriaren hego-ekialdean.

## Ondasun nabarmenak

* San Joan Ebangelistaren parrokia: XV mendeko eliza, 1899an berreraikia.
* Kaputxinoen monasterioa: XVII mendekoa.

## Iruditegia

* San Joan Ebangelistaren parrokia.
* Hiriaren erdialdea.
* Inguruko paisaia.
* Gazteluaren irudia, XVII mendean Johann Weichard von Valvasor historiagileak egina.
* Zentral nuklearra.

## Kanpo estekak

* (Eslovenieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q15886
* Multimedia: Krško / Q15886
# La Galería hotela

La Galería hotela Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagon hotel bat da. Antigua auzoan dago, Kristina Infantaren kaleko 1. eta 3. zenbakietan, eta Ondarreta hondartza, Ondarretako lorategiak eta Satrustegi hiribidearen parean.

## Kanpo estekak

* La Galería hotelaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz) (Frantsesez) (Ingelesez)
* Datuak: Q25474552
# La Higuera itsasargia

La Higuera itsasargia, baita ere Matalascañasko itsasargia izenarekin ezaguna, Doñana parke barruan dagoen eraikina da, Huelvako probintzian, Espainian. Geografikoki Almonte herrian dago, Castillako hondartzan.

## Historia

Itsasargi hau 1986an eraiki zen. Kokapena Punta del Picacho itsasargia eta Guadalquivir ibairen bidea erakusteko argien artean. Haren gestioa Huelvako Portu-agintariaren eskuetan dago. 20 milletan ikus daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20210807143539/https://www.diariodejerez.es/especiales/19/faros-de-andalucia/index.php#Faro-03

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28375214
* Multimedia: Faro de Matalascañas / Q28375214
# La Roca del Vallès

La Roca del Vallès Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 36,9 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 10.214 biztanle zituen.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.742 | 1.942 | 1.931 | 2.083 | 2.239 | 2.377 | 2.466 | 4.298 | 5.545 | 5.791 | 7.748 | 10.214 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) La Roca del Vallèsi buruzko informazioa
* Datuak: Q15439
* Multimedia: La Roca del Vallès / Q15439