OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran

Lehen Mundu Gerraren esparruan, Balkanetako fronteak Balkanetako penintsulan burututako kanpaina militar batzuei egiten die erreferentzia. Potentzia Zentralen aldetik ziren: Austria-Hungaria, Alemania, Bulgaria eta Otomandar Inperioa; aliatuen aldetik, berriz: Serbia, Montenegro, Errusia, Britainia Handia eta Frantzia; geroago, Errumania eta Grezia aliatuen alde egingo zuten.

## Deskribapen orokorra

Kontuan edukita Lehen Mundu Gerraren kausa nagusia Austria-Hungaria eta Serbiaren arteko etsaitasuna zela eta hori, 1914ko ekainean Sarajevon, Franz Ferdinand artxidukearen hilketaren ondoren zabaldu zela, ez da harritzekoa lehen borroketako batzuk Serbia eta Austria-Hungaria artekoak izan zirela.
Austria-Hungariak, gerra Serbiari 1914ko uztailaren 28an deklaratu bazion ere, Balkanetako frontean, borrokak abuztuaren 12an hasi ziren Austriako tropek Drina ibaia zeharkatu eta Serbia inbaditu zutenean. Serbiarrek atzera bota zituzten Austriako lehen erasoak; hala ere, azkenean, 1915eko amaieran, garaituak izan ziren Alemania eta Bulgaria frontean sartu ostean eta Serbiako armada Mazedoniara erretiratzera behartuta.
1915eko udazkenean, mendebaldeko aliatuek serbiarren laguntzan etortzea erabaki zuten, Greziako Tesalonikako portuan ezarri zen espedizio franko-britainiarra antolatuz. Aliatuen plana zen hegoaldeko serbiarrei laguntza ematea Mazedonian fronte bat irekiz. Fronte hori nahiko egonkor mantendu zen gerra osoan, Albaniako kostaldetik Bulgariako Struma ibairaino. 1916an, austriarrek 45.000 soldadu bidali zituzten Montenegro behin betiko garaitzera, eta, borroka gogorren ostean, Montenegroko hiriburua errenditzea lortu zuen.
1916an, Errumania botere zentralen aurkako gerran sar zedin konbentzitzea lortu zuten aliatuek, baina erabaki hori, errumaniarrentzat, hondamendia izan zen. Gerra deklaratu eta gutxira, Alemania, Austria, Hungaria, Bulgaria eta Otomandar Inperioaren ofentsiba konbinatuak herrialdearen bi heren konkistatu zituen 1916ko abenduan amaitu zen kanpaina azkar batean. Hala ere, Errusiako eta Errumaniako armadek frontea egonkortzea, eta, Moldavian, egonkor mantentzea lortu zuten.
1917an, Grezia gerran sartu zen aliatuen alde, eta, 1918ko irailean, aliatuen ofentsiba handia izan zen Grezia iparraldean kokatutako indar multinazional baten eskutik, Bulgariaren kapitulazioa eta aldi berean Serbia askatzea ekarri zuena. Otomandar Inperioa ere aliatuen aurrean errenditu zen, eta haiek Austria-Hungariaren azken inbasioarekin frontea itxiko zuten handik gutxira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Collinson, Owen. (2012). Salonica and After, the Sideshow That Ended the War. Forgotten Books ISBN B008VGLK3Q..

## Bibliografia

* Krizman, Bogdan. (1970). The Belgrade Armistice of 13 November 1918. 48, 67-87 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789406
* Multimedia: Balkans theatre of World War I / Q789406
# Italiako Frontea Lehen Mundu Gerran

Italiako frontea, Alpeetako frontea izenarekin ere ezagutua (Italieraz: Fronte alpino, alemanieraz: Gebirgskrieg) Austria-Hungaria eta Italiaren artean gertatutako gudu multzo bat izan zen, 1915etik 1918ra, Lehen Mundu Gerraren parte izan zena. Aliatuek Italiari Londresko Itunean emandako hitzak Italia gerran sarrarazi zuen. Itun honetan Italiak Austriako kostaldea jasoko zuen, baita Dalmazia, Trentino eta Hego-Tirol ere. Italiar armadak ustekabeko ofentsiba batekin Austria gerratik kanporatzea espero zuen baina hilabete batzuk eta gero lubaki-gerra fronte horretan ere hasi zen, Frantziako Mendebaldeko frontearen bezalakoa baina mendilerro handietan eta tenperatura oso baxuekin. Frontean bizitzen zen populazioak alde egin behar izan zuen eta milaka hil ziren italiar eta austro-hungariar errefuxiatu eremuetan.
Vittorio Venetoko guduko Aliatuen garaipenak, Austria-Hungariaren desintegrazioak eta italiar armadak Trento, Bolzano eta Trieste hartzeak fronteari amaiera ekarri zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Svoljšak, Petra. (1991). Slovene refugees in Italy during First World War (Slovenski begunci v Italiji med prvo svetovno vojno). .
* ↑ «Accademia Roveretana degli Agiati» agiati.org (Noiz kontsultatua: 2019-07-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659745
* Multimedia: Italian Front theatre of World War I / Q659745
# Gallipoliko gudua

Gallipoliko gudua edota Dardaneloetako gudua Lehen Mundu Gerrako gudua edo gerra kanpaina izan zen, 1915 urtean gertatua, Turkiako Gallipoliko penintsulan. Kanpainari Turkian Çanakkale Savaşlari izena ("Çanakkaleko guduak") ematen zaio, Dardaneloetako Kanpaina (The Dardanelles Campaign) Erresuma Batuan eta Gallipoliko Kanpaina (The Battle of Gallipoli) edo Gallipoli soilik Australia, Zeelanda Berria, Irlanda eta Ternuan.

## Zinema

* Gallipoli (1981eko filma)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164983
* Multimedia: Battle of Gallipoli / Q164983
# Mazedoniar Frontea

Mazedoniar frontea, Salonikako frontea ere deitua (Tesalonika hiriaren izenean), Lehen Mundu Gerrako fronte militar bat izan zen. Frontea 1915ean ireki zen, Serbiako kanpainiaren porrota Aliatuaren ondoren. 1915ko urrian, austria-hungariar, alemaniar eta bulgariar aldi bereko erasoen ondorioz Serbiako Erresumaren unitateek kolapsatzeko zorian geratu ziren. Aliatuek (nagusiki Frantzia eta Britainia Handia), egoera larria ikusita, tropak bidali zituzten Tesalonikako portuaren bitartez, Greziako Erresuma neutrala bazen ere. Tropak beranduegi iritsi ziren, serbiar armada jada atzerakadan zegoenean guztiz, eta lerroa soilik Struma ibaian egonkortzea lortu zuten, Serbiako hegoaldeko mugan. Honekin, Montenegro eta Albaniaren zati oso bat Austria-Hungaria eta Bulgariaren eskuetan geratu zen. Frontea aldaketa nagusirik gabe jarraitu zuen 1918ra arte. Vardar ofentsibaren bitartez, irailak 15 eta 29 artean eman zena, frontea apurtzea lortu zen, eta handik gutxira Bulgariako Erresumaren armadak etsiturik errenditu ziren. Salonikako armistizioaren bitartez, 1918ko irailak 30ean sinatu zena, frontea desegin zen. Otomandarrak urriak 30ean kapitulatu zuten, eta handik iparrerantz bidea irekita geratu zen, Serbia, Albania eta Montenegro askatzeko.
Mazedoniar frontearen osaketa Greziako Zisma Nazionala areagotu zuen, errege eta presidentearen artean botere lehia zena, eta 1917an erregearen kanporaketarekin amaituko zen. Eleuterios Venizelosen agintaritzapean Grezia gerran sartu zen Aliatuen alde. Gertakizun honek Greko-Turkiar gerraren oinarriak finkatuko zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Collinson, Owen. (2012). Salonica and After, the Sideshow That Ended the War. Forgotten Books ISBN B008VGLK3Q..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1262377
* Multimedia: Macedonian Front / Q1262377
# Mesopotamiako kanpaina

Mesopotamiako kanpaina, Lehen Mundu Gerraren antzerki zen Ekialde Hurbilean emandako kanpaina militarra izan zen, Aliatuen alderdiaren Britainiar Inperioaren (batez ere Britainia, Australia eta India Britainiarraren tropekin) eta Erdialdeko Inperioen, batez ere Otomandar Inperioa, artean emandakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18937
* Multimedia: Mesopotamian campaign / Q18937
# Badengo Dukerri Handia

    Artikulu hau Alemaniako eskualde eta antzinako estatuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Baden (argipena)».
Badengo Dukerri Handia (alemanez: Großherzogtum Baden) Alemaniako hego-mendebaldeko antzinako estatua izan zen, Rhin ibaiaren ekialdeko bazterrean kokatutakoa. Basilea eta Mannheim arteko ordokietatik Oihan Beltzaren mendebaldera hedatzen zen, eta baita Suabiako eta Frankoniako eskualde batzuetara ere. Hiriburua Karlsruhe zuen

## Historia

Lehenik erromatarrek eta gero alamanek okupatu ondoren, Baden margraverri (alemanez: markgrafschaft, "markako konderria") bihurtu zen 1100 aldera. Erreforma Protestantearen ondoren, katolikoen eta protestanteen arteko gorabehera ugari izan ondoan, Dukerri Handi egin zuten 1806an, eta 1815etik aurrera Germaniar Konfederazioaren partaide bihurtu zen.
1870ean, Alemaniako Inperioaren parte egin zen, eta harrezkero, Alemaniaren historia modernoa bizi izan du, gainerako Alemaniako estatuekin batera. 1952an, Alemaniako Errepublika Federala osatu zenean, Baden eta Württemberg lurraldeak Baden-Württemberg izeneko land berria osatzeko elkartu ziren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186320
* Multimedia: Baden / Q186320
# Hernia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hernia irekigune batetik organo bat edo ehun zati bat ateratzean sortzen den gaixotasuna da. Organoa edo ehuna gorputzetik kanpora atera edo gune batetik bestera igarotzen denean sortzen da (protrusioa). Ebakuntza bidez senda daitezke hernia gehienak.

## Hernia motak

Protrusioak gorputz atal askotan, arrazoi ezberdinengatik gerta daitezkeenez, "hernia" izenaren azpian elkarrekin zerikusi gutxi duten arazoak aurki ditzakegu. Besteak beste:
* Abdomeneko paretaren herniak.
* Izter-hernia.
* Diafragmatikoak.
* Perinealak: prolapsoekin oso lotuta.
* Garunarenak: kranio barruko presio handia, eta burhezurraren fraktura gertatzen denean.
* Ornoen arteko hernia diskalak.
* Kirurgiaren ostekoak: zanbroa gaizki ixten denean, azpiko ehunek kanpora irtenda.
* Paraestomalak: erraiak estoma artifizial batetik ateratzen direnean.
* Tibialis anterior muskuluaren herniak.
Larritasunaren arabera, hiru eratako herniak bereizten dira:
* Hernia osatu duen gaia berriro bere tokian ezar ezin daitekeena.
* Hernia osatzen duen gaia bere tokira eraman eta lotura edo tresna berezi baten bidez senda daitekeena.
* Irekiguneak odol hodiak estutzen dituena, gangrena sorraraz dezakeena.
Sintomak ere, larritasunaren araberakoak izango dira; hernia guztiek ez baitute sintomarik ematen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ Sharma N, Kumar N, Verma R, Jhobta A (2017-05-31). "Tibialis Anterior Muscle Hernia: A Case of Chronic, Dull Pain and Swelling in Leg Diagnosed by Dynamic Ultrasonography". Polish Journal of Radiology. 82: 293–295. doi:10.12659/PJR.900846. PMC 5462483. PMID 28638493.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133076
* Multimedia: Hernias / Q133076
# Oldenburg (estatua)

Oldenburg Alemaniako antzinako estatua izan zen, herrialdearen ipar-mendebaldean zegoena. Oldenburg, Lübeck eta Birkenfeld lurraldeek osatzen zuten, eta Oldenburg zuen hiriburu.

## Historia

Saxoniako Dukerriaren mendeko konderria zen hasieran. XII. mendean burujabetasuna lortu zuen, eta Egilmar I.aren ondorengoak bihurtu ziren Oldenburgeko printze eta agintari. 1448an, Kristian kondea Danimarkako, Suediako eta Norvegiako errege izendatu zuten, eta bere anaia Gerardi eman zion Oldenburg.
1777an, dukerri bihurtu zen Oldenburgeko Konderria, eta 1803an agintariak oinordekotzaz izendatzen zuen printzerri izan zen. 1810ean, Napoleonek menderatu zuen. 1813an, berriro dukerri bihurtu, eta Hannoverren mende geratu zen. Austriaren kontrako gerran, Prusiarekin bat egin zuen. 1871n, Alemaniako Inperioan sartu zen. 1946an, Saxonia Behereko land bihurtu zen, Alemaniako Errepublika Federalaren barnean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19831559
* Multimedia: Oldenburg / Q19831559
# All the Money in the World

All the Money in the World 2017ko Ridley Scott britainiar zinema zuzendariaren filma da, John Pearsonen Painfully Rich: The Outrageous Fortunes and Misfortunes of the Heirs of J. Paul Getty liburuan oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
John Paul Getty III bahituko dute Italian, eta haren ama erreskaterako dirua lortzen saiatuko da, aitona inplikatu nahian.

## Aktoreak

* Michelle Williams: Gail Harris
* Christopher Plummer: J. Paul Getty
* Mark Wahlberg: Fletcher Chase
* Charlie Plummer: John Paul Getty III
** Charlie Shotwell: John Paul Getty III gaztea
* Romain Duris: Cinquanta
* Marco Leonardi: Mammoliti
* Timothy Hutton: Oswald Hinge
* Ghassan Massoud: arabiar xekea.
* Andrew Buchan: John Paul Getty Jr.
* Giuseppe Bonifati: Giovanni Iacovoni
* Kit Cranston: Mark Getty gaztea
* Maya Kelly: Aileen Getty gaztea

## Erreferentziak

* ↑ «All the Money in the World» Berria 2018-02-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30321629
# A Private War

A Private War 2018ko Matthew Heineman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Munduko hainbat gatazka bertatik bertara ezagutu ostean, Marie Colvin berriemailea Siriara joango da. Ekialde Hurbileko herrialde horretan ikusiko du gerraren alderik krudelena.

## Aktoreak

* Rosamund Pike: Marie Colvin
* Jamie Dornan: Paul Conroy
* Stanley Tucci: Tony Shaw
* Tom Hollander: Sean Ryan, The Sunday Timesen berriemailea
* Corey Johnson: Norm Coburn
* Faye Marsay: Kate Richardson
* Nikki Amuka-Bird: Rita Williams

## Erreferentziak

* ↑ «A Private War» Berria 2019-05-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52715716
# Ai no korīda

Zentsumenen inperioa (japonieraz: 愛のコリーダ, Hepburn: Ai no korīda) 1976ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sada Abek Kichizo Ishidaren hotelean lan egiten du. Egun batean, gizonak begia jarriko du Sadarengan; laster izango dira maitale. Pasio biziaren ondorioz, Kichizok emaztea utziko du eta Sadarekin hotelez hotel ibiliko da, amodioa egiten gelditu ezinik.

## Aktoreak

* Eiko Matsuda : Sada Abe
* Tatsuya Fuji : Kichizo Ishida
* Aoi Nakajima : Toku
* Yasuko Matsui : Tagawa zuzendaria
* Meika Seri : Matsuko
* Kanae Kobayashi : Kikuryû
* Taiji Tonoyama : eskalea
* Kyôji Kokonoe : Omiya
* Naomi Shiraishi : Yaeji geisha

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Ikus, gainera

* Sada Abe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q510181
# Adrift (2018ko filma)

Adrift (eusk: 'jitoan') 2018ko Baltasar Kormákur islandiar zinema zuzendariaren amodiozko film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bikote baten belaontziak istripu bat izanen du, eta muturreko egoera bati nola aurre egin asmatu beharko dute. Urakana pasatu ostean, mutil protagonista zaurituta geldituko da. Neskak hartuko du belaontziaren gidaritza. Baina ez dute jakirik.

## Aktoreak

* Shailene Woodley: Tami Oldham
* Sam Claflin: Richard Sharp
* Jeffrey Thomas: Peter
* Elizabeth Hawthorne: Christine

## Erreferentziak

* ↑ «Adrift» Berria 2018-06-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48674494
* Multimedia: Adrift (2018 film) / Q48674494
# Anna and the King

Anna and the King (euskaraz Anna eta Erregea) 1999ko Andy Tennant estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako biografia drama film bat da. Berez, 1946ko Anna and the King of Siam eta 1956ko The King and I filmeen berregokitzapena da, hiruak ere, 1944ko Anna and the King of Siam eleberrian oinarrituak. Jodie Foster, Chow Yun-fat eta Bai Ling aktoreek antzeztu zuten.
Bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Luciana Arrighi eta Ian Whittaker) eta Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Jenny Beavan).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XIX. mendearen hirugarren herena, Thailandia. Siamgo Mongkut erregeak (Chow Yun-Fat) bere 58 semeak hezitzeko Anna Leonowens (Jodie Foster) britainiar irakaslea kontratatu berri du. Lur arrotz horietara ailegatu bezain azkar, Annak eta errege kaxkagorraren arteko semeei zer eta nola irakasteari buruzko desadostasunak egongo dira.

## Aktoreak

* Jodie Foster: Anna Leonowens
* Chow Yun-Fat: Mongkut erregea
* Bai Ling: Tuptim
* Tom Felton: Louis T. Leonowens
* Randall Duk Kim: Alak jenerala
* Kay Siu Lim: Prince Chaofa, Mongkut erregearen anaia
* Melissa Campbell: Fa-Ying printzesa
* Deanna Yusoff: Thiang erregina
* Geoffrey Palmer: Lord John Bradley
* Anne Firbank: Lady Bradley
* Bill Stewart: Mycroft Kincaid, Ekialdeko Indietako Konpainia.
* Sean Ghazi: Khun Phra Balat
* Syed Alwi: Kralahome, lehen ministroa
* Ramli Hassan: Chulalongkorn erregea
* Keith Chin: Chulalongkorn printzea
* Alif Silpachai: Chulalongkornen anaia
* Kenneth Tsang: Justice Phya Phrom
* Shantini Venugopal: Haurtzaina
* Goh Yi Wai: Mongkuten alaba

## Kanpo estekak

* Ana and the King filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q563743
# Banditi a Milano

Banditi a Milano (euskaraz: «gaizkileak Milanen») 1968ko Carlo Lizzani italiar zinema zuzendariaren film dramatiko neorrealista da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Itxuraz, Cavallero enpresaburu errespetagarri, katoliko eta kontserbadorea da. Alabaina, lapur-banda batean dihardu hiru lagunekin batera. Banku-lapurretak egiten dituzte laurok Italiako hainbat hiritan.

## Aktoreak

* Gian Maria Volonté: Piero Canestraro
* Tomás Milián: commissario Basevi
* Don Backy: Sandro Giannantonio
* Ray Lovelock: Tuccio
* Ezio Sancrotti: Bartolini
* Carla Gravina: la mitomane al telefono
* Piero Mazzarella: l'invalido
* Pupo De Luca: il proprietario della 1100 rubata
* Agostina Belli: ragazza tenuta in ostaggio
* Ida Meda: moglie di Piero
* Margaret Lee: prostituta

## Erreferentziak

* ↑ «Banditi a Milano / The Violent Four» Donostiako Zinemaldia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25994
* Multimedia: Banditi a Milano / Q25994
# 12 Strong

12 Strong (baita 12 Strong: The Declassified True Story of the Horse Soldiers ere) 2018ko Nicolai Fuglsig daniar zinema zuzendariaren gerra-filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Protagonista nagusiak indar berezietako eta CIAko kideak dira. 2001eko irailaren 11ko erasoen ondoren, Afganistanen sartuko dira, eta talibanen kontra borrokatuko dira.

## Aktoreak

* Chris Hemsworth: Mitch Nelson
* Michael Shannon: Cal Spencer
* Michael Peña: Sam Diller
* Navid Negahban: Abdul Rashid Dostum
* Austin Stowell: Fred Falls
* Trevante Rhodes: Ben Milo
* Geoff Stults: Sean Coffers
* Thad Luckinbill: Vern Michaels
* William Fichtner: Mulholland
* Rob Riggle: Max Bowers
* Elsa Pataky: Jean Nelson
* Ben O'Toole: Scott Black
* Austin Hébert: Pat Essex
* Kenneth Miller: Kenny Jackson
* Kenny Sheard: Bill Bennett
* Jack Kesy: Charles Jones
* Laith Nakli: Ahmed Lal
* Yousuf Azami: Fakir
* Fahim Fazli: Khaled
* Peter Malek: Habib
* Alison King: Marcha Spencer
* Lauren Myers: Lisa Diller
* Taylor Sheridan: Brian
* Seth Adkins: Josh
* Marie Wagenman: Maddy Nelson
* Numan Acar : Mullah Razzan

## Erreferentziak

* ↑ «12 Strong» Berria 2018-04-27 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28863792
# Casualties of War

Casualties of War (euskaraz Gerra Kalteak) 1989ko Brian De Palma estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama film bat da. 1966an estatubatuar soldadu talde batek burututako Phan Thi Mao vietnamdar neskaren bortxaketa eta hilketaren gertaeran oinarritua dago. Michael J. Fox eta Sean Penn aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Ennio Morricone musikagileak konposatu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Vietnamgo Gerra, Max Eriksson (Michael J. Fox) soldadu pelotoira elkartu berri den izaera zintzo eta zuzeneko kaporala da. Bere soldadu kideek vietnamdar neska bat nola bahitu, bortxatu eta erailtzen duten lekuko izango da. Gertatutako basakeriaren aurrean ezinikusiarena egin ezinik, gainontzeko pelotoiari aurre egingo dio, tartean pelotoiaren buruzagia den Tony Meserve (Sean Penn) sarjentua dago, jenio bizi eta karisma handiko baina gerraren bortizkeriak eta izugarrikeriek bere onetik ateratarako gizona.

## Aktoreak

* Michael J. Fox: Max Eriksson, lehen mailako kaporala
* Sean Penn: Tony Meserve sarjentua
* Don Patrick Harvey: Thomas E. Clark kaporala
* John C. Reilly: Herbert Hatcher, lehen mailako soldadua
* John Leguizamo: Antonio Dìaz, lehen mailako soldadua
* Thuy Thu Le: Than Thi Oanh/Trenean doan asiar ikaslea
* Erik King: "Brownie" Brown espezialista
* Jack Gwaltney: Rowan
* Ving Rhames: Reilly tenientea
* Dale Dye: Hill kapitaina
* Holt McCallany: Kramer tenientea
* Dan Martin: Hawthorne
* Wendell Pierce: MacIntire
* Sam Robards: Chaplain (Kapitaina) Kirk
* Steve Larson: Agentea
* Vyto Ruginis: Fiskala
* Maris Valainis: Streibig
* Darren E. Burrows: Cherry
* Sherman Howard: Epaimahai militarraren burua
* John Marshall Jones: Polizia militarra
* Amy Irving: trenean doan asiar neskaren ahotsa (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1126637
# Citizen X

Citizen X (euskaraz X Hiritarra), 1995eko Chris Gerolmo estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. Stephen Rea, Donald Sutherland, Max von Sydow, Jeffrey DeMunn, Joss Ackland, John Wood, Ion Caramitru eta Imelda Staunton aktoreek antzeztu zuten.
Andrei Chikatilo sobietar serieko hiltzailearen hilketetan oinarritua dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1982, Sobietar Batasuna, Viktor Burakov (Stephen Rea) medikuntza forensean adituak Rostov hiriko mutiko baten hilketaren kasuaren ardura jazo du. Halere, haurraren gorpua aztertzeko garaian, Bukarovi aztertzeko beste zazpi gorpu gehiago ailegatuko zaizkio. Haien azterketa xehetasunez burutu ondoren, bere goi karguei eremu horretan serieko hiltzaile bat dabilela ohartuko die, eta hura atzemateko baliabideak eskatuko dizkie.

## Aktoreak

* Stephen Rea: Viktor Burakov tenientea
* Donald Sutherland: Mikhail Fetisov kolonela
* Jeffrey DeMunn: Andrei Chikatilo
* Max von Sydow: Alexandr Bukhanovsky doktorea
* Joss Ackland: Bondarchuk
* John Wood: Gorbunov
* Ion Caramitru: Tatevsky
* Imelda Staunton: Burakov andrea

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# El misterio Galíndez

El misterio Galíndez (euskaraz: «Galindez misterioa») 2003ko Gerardo Herrero espainiarrak zuzendutako historia drama film bat da. Manuel Vázquez Montalbán kataluniar idazlearen Galíndez eleberrian oinarritua dago, eta biak ere Jesus Galindez politikari abertzalearen bizitza eta desagerketan.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1980ko hamarkadaren amaieraldera, Espainia, Muriel Colbert (Saffron Burrows) estatubatuar neska gaztea Espainiako Gerra Zibilaren ondoren AEBetan erbesteratu eta 1956an desagertutako Jesus Galindez euskal politikari abertzaleari buruzko tesia egiteko iritsi berri da. Muriel idazle zahar batekin kontaktuan harri eta hark Galindez bizirik ikusi zuten azken pertsonei buruzko informazioa emango dio. Honela, Murielek gai akademikoa izatetik politikara igaroko den ikerketa bati ekingo dio, baina Galindezen heriotzaren errudunek nola edo hala Murielek desagerketa argitu eta gertaerak salatu ditzan eragozten saiatuko dira.

## Aktoreak

* Saffron Burrows: Muriel Colbert
* Harvey Keitel: Edward Robards
* Eduard Fernández: Jesus Galindez
* Guillermo Toledo: Ricardo
* John Furey: Norman Radcliffe
* Reynaldo Miravalles: On Angelito
* Chete Lera: Diplomatikaria
* Miriam Learra: Rosa
* Carlos Padrón: Leon María Jara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12396227