OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Datil oker

Datil okerra (Ensis ensis) molusku kuskubiko bat da, Pharidae familiakoa. Ipar-mendebaldeko Europan jatorria duen datil hau jateko ona da.

## Deskribapena

Bi oskol errektangular luze ditu, estuak eta pixka bat kurbatuak. Oskol biak simetrikoak dira animalia ongi itxi ahal izateko. 10 zentimetro inguruko luzera hartu dezake. Marra elkartzutak ditu, hazkuntza prozesua aierazten dutenak.
Ingelesez Sword razor eta gaztelaniaz Navaja esaten zaio daukan labana itxuragatik.

## Banaketa

Europa ipar-mendebaldeko kostaldean aurkitzen da Itsaso Baltikoan eta Norvegian hasi eta Portugal alderaino. Euskal Herriko kostaldean ere badago.

## Bizimodua

Eremu neritikoan eta mareateko guneko sedimentuetan aurkitzen da. Itsasgoran sedimentuen azalera hurbiltzen da baina ura jeistean edo arriskua somatzen duenean lurbarnera metro erdiko sakonerara sartzen da. Azkar egiten du tunela.
Bi sifoi ditu eta hondarretatik ateratzen ditu. Sifoi batetik ura hartu eta bestetik bota egiten du eta bitartean ura iragazi eta elikadura partikulak xurgatzen ditu.

## Ugalketa

Udaberrian ugaltzen da eta larbek zooplaktona osatzen dute. Hilabete pasa ondoren lurrera jeitsi eta sustratuan finkatzen da. Hiru urte dituenean heldua da eta 10 urte ere bizi daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Conchological Society of Great Britain and Ireland
* ↑ «Ensis ensis (Linnaeus, 1758) | The Conchological Society of Great Britain and Ireland» www.conchsoc.org (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).
* 1 2 Fish, J.D. eta Fish, S.. (1996). A student’s guide to the seashore (2. edizioa). Cambridge University Press, Cambridge..
* ↑ «ARKive - Razor shell videos, photos and facts - Ensis ensis» web.archive.org 2011-06-18 (Noiz kontsultatua: 2020-10-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602527
* Multimedia: Ensis ensis / Q602527
# Derocrepis rufipes

Derocrepis rufipes Europako Chrysomelidae familiako intsektua da.

## Erreferentziak

* ↑ Warchalowski, A. (2003) Chrysomelidae. The Leaf-beetles of Europe and the Mediterranean Area. Warsawa: Natura Optima Dux.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Derocrepis rufipes BOLD webgunean.
* Datuak: Q2045196
* Multimedia: Derocrepis rufipes / Q2045196
* Espezieak: Derocrepis rufipes
# American Horror Stories

American Horror Stories estatubatuar beldurrezko telesail antologikoa da, Ryan Murphyk eta Brad Falchukek FX on Hulurentzat egina. American Horror Storyren spin off bat da.
Kontzeptu orokorrak argituta eta hariari helduta, telesail nagusian ez bezala, atalak solte ikus daitezke; hau da, kapitulu bakoitzean jorratzen den istorioa hasi eta amaitu egiten da.

## Atalak

| Denboraldia | Atal | Estreinaldia |
| 1 | 7 | 2021 |
| 2 | 8 | 2022 |
| 3 | 9 | 2023-2024 |
| 4 | 5 | 2024-2025 |

## Erreferentziak

* ↑ «Haziak agortu dira» Berria 2024-10-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107187662
# Didelphis

Didelphis generoko martsupial animalia da. Didelphimorphia ordenaren barruko ugaztuna da. Didelphinae subfamilia eta Didelphidae familian sailkatuta dago.

## Espezieak

* Didelphis albiventris
* Didelphis aurita
* Didelphis imperfecta
* Didelphis marsupialis
* Didelphis pernigra
* Didelphis virginiana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q287881
* Multimedia: Didelphis / Q287881
* Espezieak: Didelphis
# Dinoptera collaris

Dinoptera collaris Cerambycidae familiako kakalardoa da, zientziarako Lineok 1758an deskribatu zuena. Europan eta Erdialdeko Asian bizi da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena

Tamaina txikiko kakalardoa da, 6-9 mm neurtzen ditu soilik. Buru luze eta beltza du, alboetan begi beltzak dituela eta adar segmentatu luzeak. Pronotoa marroi-gorrixka da eta elitroak eta hankak ere beltzak dira, distira urdinekin. Abdomena aldiz laranja-gorrixka da. Elitroak ile laburrez estalita daude.

## Habitata

Baso hostoerorkorretan bizi dira beldarrak eta helduak loreetan ikusten dira.

## Bizi zikloa

Kakalardo honen bizi-zikloak bi urte irauten ditu. Beldarrak enbor usteletaz elikatzen dira, haritz eta sagarrondoetaz bereziki. Bigarren neguan hibernatu ondoren pupa eratzen dute eta udaberrian helduak agertzen dira. Helduak apirila eta abuztua artean ikusten dira.

## Iruditegia

* Kakalardo heldua.
* Bikotea.
* Kakalardoaren ilustrazioa.

## Erreferentziak

* 1 2 «Dinoptera collaris» www.cerambyx.uochb.cz (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ (Ingelesez) Bílý, Svatopluk; Mehl, O.. (1989). Longhorn Beetles - Coleoptera, Cerambycidae - Of Fennoscandia and Denmark. BRILL ISBN 978-90-04-08697-5. (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q883065
* Multimedia: Dinoptera collaris / Q883065
* Espezieak: Dinoptera collaris
# Dontzeila laranja

Dontzeila laranja (Melitaea didyma) Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta bat da. Nymphalidae familiako tximeleta bat da.

## Banaketa

Europan erdi eta hegoaldean aurkitzen da, Afrikan Mediterraneoko kostaldean eta Asian Ekialde Hurbilean, Erdialdeko Asian, Txinan eta Mongolian aurkitzen dugu.

## Deskribapena
### Imagoa

Tamaina ertaineko tximeleta da, 30-42 mm-ko hegal zabalera dituena. Kolore laranja biziko tximeleta da, orbain marroi ilunak hainbat lerro osatuz dituena. Lerro ilun horien kopurua eta zabalera aldakorra da aletik alera. Emeak handiagoak izan ohi dira eta kolore laranja ahulagoa dute, marroiz edo grisez estaliak batzutan.
Azpialdean aurreko hegalak laranjak dira eta atzekoak zuriak lerro laranjekin.
* Melitaea didyma didyma ♂
* Melitaea didyma didyma ♂ △
* Melitaea didyma didyma ♂
* Melitaea didyma didyma ♂ △

### Azpiespeziea

* Melitaea didyma didyma (Esper 1778)
* Melitaea didyma ambra Higgins, 1941
* Melitaea didyma elavar Fruhstorfer, 1917
* Melitaea didyma kirgisica Bryk, 1940
* Melitaea didyma neera Fischer de Waldheim, 1840
* Melitaea didyma occidentalis Staudinger, 1861
* Melitaea didyma turkestanica Sheljuzhko, 1929
* Melitaea didyma occidentalis ♂
* Melitaea didyma occidentalis ♂ △
* Melitaea didyma occidentalis ♀
* Melitaea didyma occidentalis ♀ △

### Beldarra

Gorputzez zuria eta laranja da eta ile mototsez estalita du.

## Bizi zikloa

Negua beldar gisa igarotzen du eta martxotik urrira ikusten da tximeleta. Bi edo hiru belaunaldi ere izan ditzake urte berean.

## Iruditegia

* Tximeletaren azpialdea.
* Beldarra.
* Krisalida.

## Erreferentziak

* ↑ «Melitaea» ftp.funet.fi (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).
* ↑ «GRANADA NATURAL Melitaea didyma (anverso-macho)» granadanatural.com (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Doncella tímida. Melitaea didyma» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1071813
* Multimedia: Melitaea didyma / Q1071813
* Espezieak: Melitaea didyma
# Dorcus parallelipipedus

Dorcus parallelipipedus lukanidoen familiako kakalardoa da. Europan, Afrika iparraldean eta Ekialde Hurbilean hedaturik dago, baita Euskal Herriko basoetan ere.

## Deskribapena

Kakalardo beltza da, batzuetan elitroen amaieran gaztaina kolorea hartzen du. 18-32 mm arteko luzera dute eta gorputza nahiko zapala da. Sexu dimorfismo nabarmena ikusten da buruaren aurrealdeko barailetan, arrenak handiagoak dira. Antena finen puntak orrazien itxurakoak dira. Begi beltzak buruaren ertzetan kokaturik ditu.
Beldarrak zuriak dira, buru marroia eta baraila beltzak dituzte. "C" itxura hartzen dute.

## Banaketa eta habitata

Eremu paleartikoan aurkitzen da, ia Europa guztian, Afrika iparraldean eta Ekialde Hurbilean. Basoetan eta herri eta hiretako parkeetan bizi da. Ilunabarrean ikusten da hegan, sarritan kaleetako argiek erakarrita. Egunez lozorroan egoten da eta gauez da aktiboa.

## Bizi zikloa eta elikadura

Metamorfosi konplexua osatzen du. Emeak zuhaitzen enbor ustelean tunela egiten du eta arrautza hori bakarra jartzen du amaieran. Beldarra egur ustelaz elikatzen da eta urtebete inguru pasa ondoren udazkenean pupa eratzen dute, gero heldua sortzeko. Negu gogorrak izaten badira hiru urte ere egin ditzake beldarrak pupatu aurretik.
Helduak landareen izerdi landuaz elikatzen dira.

## Iruditegia

* Arra.
* Emea.
* Emearen burua.
* Beldarrak.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Dorcus parallelipipedus Linnaeus, 1758» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Oscar. (2020-12-18). «Ciervo volante menor Dorcus parallelipipedus» MACRONATURA (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q805094
* Multimedia: Dorcus parallelipipedus / Q805094
* Espezieak: Dorcus parallelipipedus
# Dortoka erraldoi

Dortoka erraldoia (Testudo) Testudinidae familiako dortoken generoa da, Mediterraneon eta mendebaldeko Asian jatorria duena.

## Espezieak

* T. horsfieldii
* Hermann dortoka, T. hermanni
* Greziar dortoka, T. graeca
** T. (graeca) graeca
** Testudo (graeca) ibera
** T. (graeca) zarudnyi
* T. kleinmanni
* Dortoka ertz-zabal, T. marginata

## Erreferentziak

* ↑ Blasius Merrem. Versuch eines Systems der Amphibien. Johann Christian Krieger.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q662605
* Multimedia: Testudo / Q662605
* Espezieak: Testudo
# Draco (generoa)

Draco Agamidae barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Dragoi hegalari izena ere ematen zaie. Asiako hegoalde eta ekialdean bizi dira.
19 eta 23 zentimetro arteko tamaina dute eta planeatzeko gaitasuna dute, zuhaitz batetik bestera 7 eta 10 metro arteko tarteetan hegan eginez.

## Espezieak

* Draco abbreviatus Hardwicke & Gray, 1827
* Draco affinis Bartlett, 1895
* Draco beccarii Peters & Doria, 1878
* Draco biaro Lazell, 1987
* Draco bimaculatus Günther, 1864
* Draco blanfordii Boulenger, 1885
* Draco boschmai Hennig, 1936
* Draco bourouniensis Lesson, 1834
* Draco caerulhians Lazell, 1992
* Draco cornutus Günther, 1864
* Draco cristatellus Günther, 1872
* Draco cyanopterus Peters, 1867
* Draco dussumieri Duméril & Bibron, 1837
* Draco fimbriatus Kuhl, 1820
* Draco formosus Boulenger, 1900
* Draco guentheri Boulenger, 1885
* Draco haematopogon Gray, 1831
* Draco indochinensis Smith, 1928
* Draco iskandari Mcguire & Brown, Mumpuni, Riyanto & Andayani, 2007
* Draco jareckii Lazell, 1992
* Draco lineatus Daudin, 1802
* Draco maculatus (Gray, 1845)
* Draco maximus Boulenger, 1893
* Draco melanopogon Boulenger, 1887
* Draco mindanensis Stejneger, 1908
* Draco modiglianii Vinciguerra, 1892
* Draco norvillii Alcock, 1895
* Draco obscurus Boulenger, 1887
* Draco ornatus (Gray, 1845)
* Draco palawanensis Mcguire & Alcala, 2000
* Draco quadrasi Boettger, 1893
* Draco quinquefasciatus Hardwicke & Gray, 1827
* Draco reticulatus Günther, 1864
* Draco rhytisma Musters, 1983
* Draco spilonotus Günther, 1872
* Draco spilopterus (Wiegmann, 1834)
* Draco sumatranus Schlegel, 1844
* Draco supriatnai Mcguire & Brown, Mumpuni, Riyanto & Andayani, 2007
* Draco taeniopterus Günther, 1861
* Draco timorensis Kuhl, 1820
* Draco volans Linnaeus, 1758
* Draco walkeri Boulenger, 1891

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142794
* Multimedia: Draco / Q1142794
* Espezieak: Draco
# Durdo berde

Durdo berdea (Labrus viridis) Labridoen familiako arrain osteiktioa da. 47 cm-ko luzera izan dezake, nahiz eta normalean 37,5 baino gehiago ez izan. Itsaso Beltzean, Mediterraneoan eta Atlantiko ekialdean bizi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2470153
* Multimedia: Labrus viridis / Q2470153
* Espezieak: Labrus viridis
# Durdula

Durdula (Turdus pilaris) turdidae familiako hegazti paseriformea da, iparraldeko Eurasian bizi dena.
25 bat zentimetro izaten da luze. Burua eta bizkarra kolore grisekoak ditu, eta isatsa iluna, beltza ia. Paparra hori-gorrixka du, eta marra beltzak ditu paparrean eta alboetan. Europako iparraldean eta Asian erruten ditu arrautzak, eta Europan, Asian, Afrikan eta Turkestan hegoaldean, eta India ipar-ekialdean bizi da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25777
* Multimedia: Turdus pilaris / Q25777
* Espezieak: Turdus pilaris
# Durian

Durian Durio generoko zenbait zuhaitz-espezieren fruitu jangarria da. Durio 30 espezie ezagun daude, eta horietatik bederatzik, gutxienez, fruta jangarriak ekoizten dituzte. Durio zibethinus, jatorriz Borneo eta Sumatra, nazioarteko merkatuan eskuragarri dagoen espezie bakarra da. 300 barietate baino gehiago ditu izendatuak Thailandian, eta 100 Malaysian 1987tik aurrera. Beste espezie batzuk beren tokiko eskualdeetan saltzen dira.
Zenbait eskualdetan "fruten errege" izendatuta, durian bereizgarria da bere tamaina handiagatik, usain sendoagatik eta arantza estalitako azalagatik. Fruta 30 cm (12 in) cm-ko luzera (12 en) eta 15 cm (5.9 in) cm-ko diametroa (5,9 en) arte haz daiteke, eta, normalean, 1 eta 3 (2,2 eta 6,6 lb artean) arteko pisua izaten du. Forma, luzangatik biribilera aldatzen da, azalaren kolorea, berdetik marroira, eta haragia, hori zurbiletik gorrira, espeziearen arabera.

## Erreferentziak

* 1 2 «Hail the king of fruit – 10 types of durians from Malaysia» The Straits Times 22 June 2015.
* 1 2 (Ingelesez) Morton, J.. (1987). «Durian» Fruits of warm climates. Miami, Florida: Purdue Unibertsitatea, 287–291 or. ISBN 0-9610184-1-0. https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/durian_ars.html.
* ↑ (Ingelesez) Heaton, Donald D.. (2006). A Consumers Guide on World Fruit. BookSurge, 54–56 or. ISBN 978-1-4196-3955-5. (Noiz kontsultatua: 2024-07-02).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Germplasm Resources Information Network: Durio
* (Ingelesez)Durio zibethinus (Bombacaceae)
* (Ingelesez)Durian Palace
* (Ingelesez)Video: How to Open a Durian
* Datuak: Q134185
* Multimedia: Durian / Q134185
# Eglefino

Eglefino (Melanogrammus aeglefinus) Melanogrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Gadidae familian sailkatzen da. Ipar itsasoetan ibiltzen da, bakailaoekin batera askotan.
Ur handietako arraina da eta arrasteko sareekin harrapatzen da. Barentseko itsasoan eta Islandian harrapatzen dute batez ere. Jateko ona da. Britainiar fish and chipsen osagai tipikoetako bat da.

## Deskribapena

Arrain hezurduna da, gadiformeen ordenakoa, bakailaoaren antzekoa, eta ia metro bete inguru da luze. Harrapatu den handienak 94 cm neurtzen dituen eta 11 kg-tako pisua zeukan.
Bizkarraldea gris iluna du, ia beltza kasu batzuetan. Sabelaldea zilar kolorekoa du. Alboko hegatsaren inguruan orban beltz bat dauka, antzeko arrainetatik bereizten duena. Bizkarraldean hiru hegats ditu lerrokatuta. Lehenengo hegatsa da luzeena eta 14-17 arantza ditu, bigarrenak 20-24 arantza eta hirugarrenak 19-22. Sabelaldean hegats txiki bat du aurrean eta beste bi atzealdean.

## Banaketa

Ozeano Atlantikoaren iparraldean aurkitzen da. Ugariagoa da ekialdean (Europako kostaldetik gertu) mendebaldean baino. Bizkaiko Golkoan ere aurkitzen da.
Itsasoaren hondoan du habitat nagusia. 10-450 metrotako sakonera artean aurkitzen da, normalean 80-200 metro artean. 4-10ºC arteko tenperaturak atsegin ditu.

## Ekologia

Larba fasean daudenean ur azaleko kopepodo eta krilletaz elikatzen dira. Heltzen doazen heinean itsas hondora jaisten dira eta han aurkitzen dituzten ornogabe txikiak jaten dituzte. Helduek hareatan aurkitzen dituzten animaliak eta arrainak harrapatzen dituzte.
Eglefino gazteek arrain handiagoak dituzte harrapari.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-9-23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Melanogrammus aeglefinus», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.
* ↑ (Ingelesez) «Home» Gulf Of Maine Research Institute (Noiz kontsultatua: 2023-10-01).
* ↑ «Melanogrammus aeglefinus, Haddock : fisheries, aquaculture, gamefish» fishbase.mnhn.fr (Noiz kontsultatua: 2023-10-01).

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q202406
* Multimedia: Melanogrammus aeglefinus / Q202406
* Espezieak: Melanogrammus aeglefinus

## Ikus, gainera

* Melanogrammus
* Gadidae
# Eider arrunt

Eider arrunta (Somateria mollissima) Anatidae familiako hegaztia da, Somateria generoan arruntena. Europa, Ipar Amerika eta ekialdeko Siberiako iparraldeko kostaldeetan bizi da; neguan, hegoalderantz migratzen du.
60 bat cm luze izaten da. Itsasaldeko hegaztia da, eta iparraldeko lurraldeetako itsasertzetan bizi da. 500.000 eider inguru daude Islandian. Ez urtero neguan, baina tarteka migratzen du hegoaldera, eta Espainian eta Portugalen ere inoiz ikus daiteke. Ur azpira sartuta harrapatzen dituen arrainak eta beste zenbait animalia txiki janez elikatzen da. Habiaren barrua luma txikiz estaltzen du eta leku batzuetan, Norvegian batez ere, burukoak, koltxoiak eta ohe estalkiak (ederdrohnt) egiteko erabiltzen dituzte haren lumak. Eiderrak harrapatzea debekatua dago.

## Taxonomia

Espezieak sei aspiespezie ditu:
* Somateria mollissima mollissima (europar eiderra)
* Somateria mollissima faeroeensis (faroear eiderra)
* Somateria mollissima v-nigra (Ipar Bareko eiderra)
* Somateria mollissima borealis (Ipar Atlantikoko eiderra)
* Somateria mollissima sedentaria (Hudson badiako eiderra)
* Somateria mollissima dresseri (amerikar eiderra)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-5-2 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Cornell Lab of Ornithology-Common Eider
* Datuak: Q26696
* Multimedia: Somateria mollissima / Q26696
* Espezieak: Somateria mollissima
# Eider errege

Eider erregea (Somateria spectabilis) Anatidae familiako hegaztia da, Somateria generokoa. Eider arrunta baino txikiagoa da.
Europa, Ipar Amerika eta ekialdeko Asiako iparraldeko kostaldeetan bizi da; neguan, hegoalderantz migratzen du, tundrara gehienetan.

## Erreferentziak

* ↑ Merkel, F., A. Mosbech, S. Jamieson, and K. Falk. 2007. The diet of king eiders wintering in Nuuk, Southwest Greenland, with reference to sympatric wintering common eiders. Polar Biology 30:1593-1597.
* Datuak: Q207846
* Multimedia: Somateria spectabilis / Q207846
* Espezieak: Somateria spectabilis
# Eiherazain arrunt

Eiherazain arrunta (Callionymus lyra) Callionymidae familiako ur gaziko arraina da, ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan, Itsaso Beltzan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, New Jersey: T.F.H. Publications, 2001.
* Datuak: Q132895
* Multimedia: Callionymus lyra / Q132895
* Espezieak: Callionymus lyra
# Eira barbara

Eira barbara, eirá, irará, tayra edo cabeza de viejo Mexikotik Argentinarainon hedatzen den ugaztun haragijalea da, Mustelidae familiakoa. Baso eta oihanetan bizi da.
58 zentimetrotik 75era neurtu ditzateke, 42 zentimetroko isatsarekin. 5 kilogramo inguruko pisua dute. Burua zabala da eta handia gorputzaren tamainarekin alderatuz gero. Gainontzeko mustelidoek baino buru handiagoa dute. Hankak erlatiboki luzeak dira. Larrua beltza, sepia edo arrea izan daiteke, nahiko uniformea.
Ugaztun txikiez elikatzen da, baita narrasti eta txoritxoez. Askotan etxabereak ere jaten dituzte. Fruituak ere jan ditzakete eta egunez zein gauez mugitzen dira. Zuhaitzetako zuloetan eta beste animalia batzuek eginiko zuloetan bizi dira. Urtero emeek 2 eta 4 kume arteko kumaldiak dituzte.
* Datuak: Q247774
* Multimedia: Eira barbara / Q247774
* Espezieak: Eira barbara
# Ekialdeko sugegorri

Ekialdeko sugegorria (Macrovipera lebetina) Macrovipera generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Macrovipera
* Viperidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q918123
* Multimedia: Macrovipera lebetina / Q918123
* Espezieak: Macrovipera lebetina
# Elur-berdantza

Elur-berdantza (Plectrophenax nivalis) Calcariidae familiako hegazti paseriformea da, eskualde artikoetan bizi dena. Artikoko espezialista da, lurralde osoan zehar hedatua. Talde isolatu txikiak daude artikotik hegoaldera, adibidez Eskozian edo Alaska-Yukoneko mugan. Passeriformes guztien artean iparralderago bizi den espeziea da.

## Taxonomia

Elur-berdantzak lau azpiespezie ditu:
* Plectrophenax nivalis nivalis
* Plectrophenax nivalis insulae
* Plectrophenax nivalis vlasowae
* Plectrophenax nivalis townsendi

## Erreferentziak

* ↑ Hofstad, E., Espmark, Y., Moksnes, A., Haugan, T., & Ingebrigtsen, M. (2002). The relationship between song performance and male quality in snow buntings (Plectrophenax nivalis). Canadian Journal of Zoology 80 (3): 524-531
* ↑ (Ingelesez) Sandberg, R.; Pettersson, J.. (1996-09-01). «Magnetic orientation of snow buntings (Plectrophenax nivalis), a species breeding in the high Arctic: passage migration through temperate-zone areas» Journal of Experimental Biology 199 (9): 1899–1905. ISSN 0022-0949. PMID 9319809. (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26416
* Multimedia: Plectrophenax nivalis / Q26416
* Espezieak: Plectrophenax nivalis
# Elur-orein

Elur-oreina edo karibua (Rangifer tarandus) Cervidae edo orein familiako ugaztuna da.
Klima hotzetan bizi da: Kanadan, Alaskan, Eskandinavian eta Errusian zehazki. Hala ere, antzina hegoalderago bizi zen arrastoak aurkitu dituzte zientzialariek.

## Elur oreina Euskal Herrian

Zenbait leizetako labar-margoetan, Altxerrin esate baterako, garai batean Euskal Herrian ere zabalduta zeuden elur oreinen margoak daude. Kiputz kobazuloan ere hainbat hezur aurkitu dira. Azken glaziazioan Iberiar penintsulako iparralde osoan zehar hedatu zirela uste da.

## Azpiespezieak

Honako azpiespezieak daude.
* Rangifer tarandus tarandus
* Rangifer tarandus buskensis
* Rangifer tarandus caboti
* Rangifer tarandus caribou
* Rangifer tarandus dawsoni
* Rangifer tarandus fennicus
* Rangifer tarandus groenlandicus
* Rangifer tarandus osborni
* Rangifer tarandus pearsoni
* Rangifer tarandus pearyi
* Rangifer tarandus phylarchus
* Rangifer tarandus platyrhynchus
* Rangifer tarandus sibiricus
* Rangifer tarandus terraenovae

## Erreferentziak

* ↑ María, García Morales,. (1985). Sobre el valor cronológico de la presencia del ciervo y el reno en el arte Paleolítico Cantábrico. ISSN 0514-7336. (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).
* ↑ (Ingelesez) Castaños, Jone. «Osteometric analysis of scapula and humerus for Rangifer tarandus and Cervus elaphus: A contribution to cervid discrimination (Late Pleistocene, Southern Pyrenees)» Acta Palaeontologica Polonica doi:10.4202/app.2012.0027. (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).
* ↑ (Ingelesez) Gómez-Olivencia, Asier; Arceredillo, Diego; Álvarez-Lao, Diego J.; Garate, Diego; San Pedro, Ziortza; Castaños, Pedro; Rios-Garaizar, Joseba. (2014-04-01). «New evidence for the presence of reindeer (Rangifer tarandus) on the Iberian Peninsula in the Pleistocene: an archaeopalaeontological and chronological reassessment» Boreas 43 (2): 286–308. doi:10.1111/bor.12037. ISSN 1502-3885. (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).
* ↑ García, N.; Arsuaga, J.L.. (2003). «Last Glaciation cold-adapted faunas in the Iberian Peninnsula» Deinsea 9 (1) (Noiz kontsultatua: 2018-02-28).
* Datuak: Q39624
* Multimedia: Rangifer tarandus / Q39624
* Espezieak: Rangifer tarandus
# Eperlano

Eperlanoa (Osmerus eperlanus) Osmeridae familiako itsasoko arraina da, ipar-ekialdeko Atlantikoan, Itsaso Baltikotik Bizkaiko golkoraino bizi dena. Jateko ona da eta Itsaso Baltikoko kostaldean tradizionala. 30 cm-ko luzere ere izan dezake.

## Erreferentziak

* ↑ WoRMS: Osmerus eperlanus (Linnaeus, 1758)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q840795
* Multimedia: Osmerus eperlanus / Q840795
* Espezieak: Osmerus eperlanus