# Eneko Barrutia

Eneko Barrutia Etxebarria (Begoña, Bilbo, 1966ko uztailaren 13a) hizkuntzalaria, Deustuko Hizkuntza Eskola Ofizialeko irakaslea eta euskaltzain urgazlea da. Doktorea da Euskal Filologian (Deustuko Unibertsitatea) eta Mendebalde Kultura Alkartean zuzendariordea.

## Ikertzailea

Euskal Filologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean eta gero doktore-tesia aurkeztu zuen 1995ean izenburu honekin: "Mundakako arrantzaleen jakintzaren lexiko eta entziklopedia"
Geroago ikerketa Bizkaiko portu guztietara zabaldu zuen eta bost urte geroago "Bizkaiko arrantzaleen hiztegia" liburua argitaratu zuen Labyrurekin 2000. urtean. Itsasoko flora eta fauna, arrantza aparailuak, meteorologia edo itsas maniobrak barne hartzen dituzten 5.000 termino batu zituen, esaterako hauek: ainsorrotza, amuskís, arguaje, bálamo, cereza, cuento, galtzaí, gurma, oveja, pispiruta, robador, subil, traganarru, edo txikote. Hiztegi entziklopediko bat da, itsas munduaren alderdirik bitxienak azaltzen dituena, baita grafikoki ere; izan ere, lan hau Bizkaiko itsasertzeko XX. mendeko arrantzaren historiaren laburpen gisa irakur daiteke da.
Adibide gisa, kaioa izendatzeko, Zierbenako eta Santurtziko arrantzaleek “Garrai” hitza erabiltzen dute, arrantzale bermeotarrek “txirleta” erabiltzen dute eta Armintzan, Mundakan edo Lekeition “kalatxori” esaten zaio.

## Eragilea Mendebalde Kultur Alkartean

Mendebalde Kultur Alkartean zuzendariordea da eta Talde Eragileko kidea. Barrutia kidea izan da elkartea eratu zenetik 1996an, eta zuzendaria ere izan da urte batzuetan.
Elkarteak euskara du xede eta euskaran eta euskalkien gaineko gogoetan oinarrituta, mendebaldeko ikuspuntutik, aurrerabideari ekin izan dio talde lanean, barruko jarduna zein kanpoko ekarpenak kontuan hartuta. Mendebalde Kultura Alkartearen urteotako ekarpenaren erakusgarri dira 1997az gero jentarteratutako jardunaldiak. 2002tik Euskalingua aldizkari akademiko elektronikoa ateratzen dihardute, urtean zenbaki bi.
Hizlari, artikulu-egile, koordinatzaile edo liburu-argitaratzaile gisa elkarteko jarduera guztietan parte hartu du Eneko Barrutiak hasieratik; guztira 15etik gora liburu sortu ditu jarduera horietan.

## Euskaltzain urgazlea 2021etik

Terminologian eta lexikografian aditua izanik, Euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak 2021eko azaroaren 26an, nahiz eta Euskaltzaindiaren barruan Corpus batzordean ziharduen 2013az geroztik ere.

## Idazlanak

Eneko barrutiaren liburuetan gehien azaltzen diren gaiak euskara, hizkuntzalaritza, glotodidaktika, pedagogia eta soziolinguistika dira. Hauek dira liburu horietako batzuk:
| Urtea | Izenburua | Egileak | Argitaratzailea |
| 2010 | Bilbon mundua ikusi: XIV. Jardunaldiak / (Sarrera) | Kepa Altonaga Sustatxa, Eneko Barrutia Etxebarria, Jose Joakin Gallastegi , Iñaki Gaminde Terraza, Juan Luis Goikoetxea Arrieta, Jose Angel Irigaray Imaz, Asier Larrinaga Larrazabal, Aitor Zuberogoitia Espilla, Joseba Zulaika Irureta, Pedro Zuberogoitia Espilla, Goizalde Landabaso Etcheverry, Manu Aurrekoetxea Olabarri, Naroa Iturri Lizarribar | MENDEBALDE arg |
| 2009 | Transmisinoa eta Erabilerea | Kaxildo Alkorta Barrena, Eneko Barrutia Etxebarria | MENDEBALDE arg |
| 2008 | Atzorik etzira | Kaxildo Alkorta Barrena, Eneko Barrutia Etxebarria | MENDEBALDE arg |
| 2007 | Mendebaldeak badu Ekialdea. Zubero: hizkuntza, literatura eta etorkizuna | Kepa Altonaga Sustatxa, Eneko Barrutia Etxebarria, Estibaliz Izagirre Diaz | MENDEBALDE arg |
| 2006 | Goi-maila I | Eneko Barrutia Etxebarria, Juan Mari Iraolagoitia , Agurtzane Bijueska Solatxi, Paul Muñoyerro Ajuriagoxeaskoa, Belen Olaetxea Unzueta | MENDEBALDE arg |
| 2006 | Goi-maila II | Eneko Barrutia Etxebarria, Agurtzane Bijueska Solatxi | MENDEBALDE arg |
| 2006 | Irakurketa ozena Bizkaian lantzeko materiala | Eneko Barrutia Etxebarria, Begoña Bilbao Bilbao, Iñaki Gaminde Terraza, Karmele Perez Urraza, Maribi Unamuno Garate, Udane Goikoetxea Bilbao, Estibaliz Izagirre Diaz | MENDEBALDE arg |
| 2006 | Mendebaldetik 10 urtegarrenean | Paulo Agirrebaltzategi Kortabarria, Kaxildo Alkorta Barrena, Eneko Barrutia Etxebarria, Begoña Bilbao Bilbao, Jesus Eguzkitza , Gurutze Ezkurdia Arteaga, Iñaki Gaminde Terraza, Juan Luis Goikoetxea Arrieta, Joseba Intxausti Rekondo, Koldo Isusi Zuazo, Anjel Lobera Revilla, Karmele Perez Urraza, Udane Goikoetxea Bilbao, Idoia Alzibar Garitaonandia, Julen Gabiria Lara, Carmen Landajo Etxebarria | MENDEBALDE arg |
| 2005 | Goi-mailarako ikasbidea | Eneko Barrutia Etxebarria | MENDEBALDE arg |
| 2005 | Irakurketa ozena ebaluatzeko irizpideak Bizkaian | Eneko Barrutia Etxebarria, Iñaki Gaminde Terraza, Juan Luis Goikoetxea Arrieta, Karmele Perez Urraza, Maribi Unamuno Garate, Udane Goikoetxea Bilbao, Estibaliz Izagirre Diaz | MENDEBALDE arg |
| 2000 | Bizkaiko arrantzaleen hiztegia | Eneko Barrutia Etxebarria | LABAYRU arg |
| 2000 | Mendebaldeko berbetearen formalizazioa | Adolfo Arejita Oñarte-Etxebarria, Gotzon Aurrekoetxea Olabarri, Rikardo Badiola Uriarte, Eneko Barrutia Etxebarria, Sebastian Brown , Gorka Elordieta Alzibar, Iñaki Gaminde Terraza, Gotzon Garate Goihartzun, Jacinto Iturbe Barrenetxea, Iraide Iturri , Igor Martin Vidales, Juanjo Respaldiza Ozaeta | MENDEBALDE arg |
| 1999 | Bittor Gaubeka Duo: (1894-1979) | Eneko Barrutia Etxebarria | Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen-Zerbitzu nagusia |
| 1998 | Naufrago baten kontakizuna... / Gabriel García Márquez-en Relato de un náufrago liburuaren itzulpena | Gabriel García Márquez eta Eneko Barrutia Etxebarria (itzultzailea) | EKAIN |
| 1996 | Bermeo eta Mundakako arrantzaleen hiztegia | Eneko Barrutia Etxebarria | Udako Euskal Unibertsitatea |
| 1995 | Mundakako arrantzaleen jakintzaren lexiko eta enziklopedia | Eneko Barrutia Etxebarria | Deusto. Deustuko Unibertsitatea |
| 1991 | Euskal sintaxiaz | Jesus Maria Agirre Berezibar, Adolfo Arejita Oñarte-Etxebarria, Eneko Barrutia Etxebarria, Andolin Eguzkitza Bilbao, Iñaki Gaminde Terraza, Jon Ortiz de Urbina Arruabarrena | LABAYRU |

## Erreferentziak

* 1 2 «Barrutia Etxebarria, Eneko» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* 1 2 Nor gara | Mendebalde Kultura Alkartea. (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) K-Toño Frade. (2001-11-01). «Eneko Barrutia» Bilbao aldizkaria (Bilbo udala).
* ↑ Etxebarria, Eneko Barrutia. (1993). Mundakako arrantzaleen jakintzaren lexiko eta enziklopedia. (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ «Eneko Barrutia Etxebarria :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ «Argitalpenak - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* 1 2 Barrutia Etxebarria, Eneko. (2000). «Bizkaiko arrantzaleen hiztegia» ahotsak.eus (Labayru Ikastegia, Bilbao Bizkaia Kutxa) ISBN 84-89816-70-0. (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ Isusi Zuazo, Koldo. (2008-05-05). «Eneko Barrutia: ‘hezkuntzan zein kulturan danon ahaleginak nahitaezkoak dira’» bizkaie.biz (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ Eneko Barrutia | Bilaketaren emaitzak | Mendebalde Kultura Alkartea. (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ «Eneko Barrutia - Argitalpenak, bilaketaren emaitzak - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ «Eneko Barrutia Etxebarria :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ García Márquez, Gabriel; Barrutia, Eneko (itzultzailea). (1998). «Naufrago baten kontakizuna, Gabriel Garcia Marquez» ekarriak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).

## Ikus, gainera

* Xabier Barrutia

## Kanpo estekak

* («Naufrago baten kontakizuna, García Márquez, Gabriel; Barrutia, Eneko (itzultzailea). EKAIN, 1998 ekarriak.armiarma.eus (Testua irakurtzek moduan).
* Barrutia Etxebarria, Eneko. (2000). «Bizkaiko arrantzaleen hiztegia» ahotsak.eus (Labayru Ikastegia, Bilbao Bizkaia Kutxa)
* Bilbon mundua ikusi: XIV. Jardunaldiak / Mendebalde Euskal Kultur Alkartea [argitaratzailea] (2010)
* Bizkaierearen azterketearen nondik norakoak. Eneko Barrutia. Mendebalde Kultura Alkartearen 2006ko jardunaldia.
* Datuak: Q107901540