OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Piku

    Artikulu hau pikondoaren fruituari buruzkoa da; websaila gaitzat duena beste hau da: «Pikuak»
Piku udare-formako fruitua da, azala berdea, morea edo beltzaxka, eta mamia, gorria eta oso gozoa duena.
Pikuak azala berdea, morea edo beltzaxka izan dezake; mamia berriz zuria edo gorrixka. Hazi guztiz txikiz osatua izaten du mamia, oso azukretsua eta jateko gozoa. Fruitutzat hartzen da, baina ez da benetako fruitua, hosto-txorten loditua baizik, loreak barnean hartu dituena; hazitzat hartu ohi diren pikorrak ere ez dira haziak, loreak baizik.

## Terminologia

Blanca Urgell hizkuntzalariaren iritziz, piku hitza fruitu bat izendatzeko zaharrenetako bat izan daiteke. Orotariko Euskal Hiztegiaren arabera, piku hitza hastapenetik erabili izan da literaturan, aldaera grafiko batzuk gorabehera (piko, phiko, fiko, fiku, biku, iko, figo edo igu).

## Erreferentziak

* ↑ Urgell, Blanca. (2023-06-28). «Mazedonia euskaraz» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).
* ↑ Euskaltzaindia. «Orotariko Euskal Hiztegia > piku» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2746643
* Multimedia: Figs / Q2746643
# 2024ko Lombardiako Giroa

2024ko Lombardiako Giroa :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 118. Lombardiako Giroa |
| Txapelketa | UCI World Tour 2024 1.UWT |
| Data | 2024.eko urriak 12 |
| Luzera | 255 km |
| Herrialdea | Italia |
| Irteera-lekua | Bergamo |
| Helduera-lekua | Como |
| Taldeak | 25 |
| Parte-hartzaileak | 175 |
| Amaitu dutenak | 119 |
| Bataz besteko abiadura | 41,921 km/o |
| Desnibela | 4.818 m |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Tadej Pogačar (UAE Team Emirates) |
| Txapeldunordea | Remco Evenepoel (Soudal Quick-Step) |
| Hirugarrena | Giulio Ciccone (Lidl-Trek) |
| ◀2023 | 2025 ▶ |
| Dokumentazioa ||
2024ko Lombardiako Giroa txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 118. edizioa izan zen. 2024ko urriaren 12an egin zuten Bergamo eta Como artean, 255 kilometroko ibilbidearekin. Proba hau UCI World Tour 2024ko egutegiaren 34. lasterketa izan zen.
Garailea, laugarren urtez jarraian, UAE Team Emirates taldeko Tadej Pogačar esloveniarra izan zen. Podiumeena Remco Evenepoel belgikarrak eta Giulio Ciccone italiarrak lagunduta.
Lehenbiziko euskalduna Ion Izagirre gipuzkoarra izan zen, laugarren amaitu zelarik.

## Sailkapen orokorra

Iturria : ProCyclingStats :

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Italieraz) (Ingelesez)
* 2024ko Lombardiako Giroa - ProCyclingStats
* Datuak: Q122760810
# Ama (eskultura multzoa)

Ama (frantsesez Maman) Louise Bourgeois frantziar artistaren armiarma bat irudikatzen duen eskultura handiak jasotzen duen izena da. Berdin edo ia berdinak ziren hainbat Ama osatu zituen Bourgeoisek (zazpi), eta multzo horretako bat Bilbon dago.

## Ezaugarriak eta desberdintasunak

Armiarma forma dute eskulturek. Hanka metaliko zorrotzak bederatzi metro altxatzen dira airean, eta hankak batzen dituen gorputzaren azpian, sare metaliko batean, arrautzak daramatza armiarmak. Egin zen lehenaren kasuan, 17 arrautza, marmol zurizkoak, hurrengoetan arrosa ukitua zuen marmola erabili zen, eta arrautza kopurua aldakorra da: Tokiokoan 26 arrautza dira, adibidez.
Egin zen lehena 1999an osatu zuen Bourgeoisek, eta Tate Modern Londresko museoaren egoitza berriaren inaugurazioan erakutsi zen lehen aldiz, 2000. urtean. 2008an erosi egin zuen Tatek. Maman guztien artean, lehen hau, altzairu herdoilgaitzekoa da, eta bakarra da material horretakoa, gainerakoak brontzezkoak dira. Londresko Ama honez gain, hauek dira beste sei amen kokapen finkoak, nahiz eta batzuetan mugitu egiten dituzten hiriz hiri:
* Kanadako Galeria Nazionala, Ottawa, Kanada. 2005an erosia, 3,2 milioi dolarretan.
* Guggenheim Museum, Bilbo. Guggenheimeko armiarma, kaleko ezagutzan.
* Mori Arte Museoa, Tokio, Japonia.
* Leeum, Samsung Arte Museoa, Hego Korea.
* Crystal Bridges Museum of American Art, Bentonville, Arkansas, AEB.
* Qatar National Convention Center, Doha, Qatar$^.$
Munduko museo ugaritan erakutsia izan da, halaber:
* Bilboko Guggenheim Museoaren ondokoa.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Tate. «‘Maman’, Louise Bourgeois, 1999» Tate (Noiz kontsultatua: 2019-08-31).
* 1 2 (Ingelesez) Cheapo, Tokyo. «Maman Spider Sculpture, Roppongi Hills | Tokyo Cheapo» https://tokyocheapo.com/ (Noiz kontsultatua: 2019-08-31).
* ↑ Idealistless. (2011-01-31). «Mike Bruneau: Home To Maman: getting to know the mother of all sculptures in the Ottawa landscape» Mike Bruneau (Noiz kontsultatua: 2019-08-31).
* ↑ (Ingelesez) «Crystal Bridges Museum of American Art announces the acquisition of four key artworks by acclaimed American artist Louise Bourgeois» Crystal Bridges Museum of American Art 2015-06-04 (Noiz kontsultatua: 2019-08-31).
* ↑ (Ingelesez) «Maman by Louise Bourgeois» Qatar Museums (Noiz kontsultatua: 2019-08-31).

## Ikus, gainera

* Ama (Bilbo)
* Louise Bourgeois

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180887
* Multimedia: Maman by Louise Bourgeois / Q180887
# Estolda

Estolda herri edo hiri bateko ur zikin eta euri-urak jasotzeko lurpeko kanala edo hodia da. Estoldek ez dute bakarrik lan egiten baizik eta estolda-sare bat osatuz, estolderia izenekoa, presio atmosferikoaren bitartez ibiltzen dena.
Edateko ur-sarearekin batera, estolda-sarea ezinbestekoa da herrialde garatuetan.

## Ikus, gainera

* Areka

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Estolda. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156849
* Multimedia: Sewerage / Q156849
# Azido α-aminobutiriko

Azido α-aminobutirikoa edo azido alfa-aminobutirikoa, gehienetan AABA (alpha-aminobutyric acid) bere ingelesezko siglez ezagutzen dena eta biokimikan homoalanina bezala ere ezaguna, C$_4$H$_9$NO$_2$ formula kimikoa duen alfa aminoazido ez-proteinogenikoa da. Bi alboetako kate zuzena karbono bat da alanina baino luzeagoa, horregatik homo- aurrizkia du.
Homoalanina oxobutilratiak transaminatuaren bidez biosintetizatzen da, isoleuzinaren biosintesiaren metabolito bat. Erribosomarik gabeko peptidoen sintasiek erabiltzen dute. Homoalanina duen erribosomarik gabeko peptido baten adibide bat azido oftalmikoa da, lehendabizikoz txahal-begietatik isolatu zutena.
Azido aminobutrikoa azido aminobutirikoaren hiru isomeroetako bat da. Beste biak neurotransmisorea dira: azido γ-aminobutirikoa (GABA) eta azido β-aminobutirikoa (BABA), landare-gaixotasunei erresistentzia eragiteagatik ezagutzen dena.
Azido α-aminobutirikoaren base konjugatua α-aminobutirato karboxilatoa da.
Aminoazido hau meteoritoetan detektatu dute.

## Erreferentziak

* ↑ Dawson, R.M.C., et al., Data for Biochemical Research, Oxford, Clarendon Press, 1959.
* ↑ Cronin, John R.; Pizzarello, Sandra. (1997). «Enantiomeric Excesses in Meteoritic Amino Acids» Science 275 (5302) doi:10.1126/science.275.5302.951. PMID 9020072. Bibcode: 1997Sci...275..951C..
# Irlandako Gosete Handia

Irlandako Gosete Handia (ingelesez: Great Famine edo Great Hunger eta irlanderaz: An Gorta Mór edo An Drochshaol) 1845 eta 1849 urteen artean Irlandan hainbat baldintza kaskarren elkarketarengatik gertaturiko gosetea izan zen. Baldintza horien artean garrantzitsuena izan zen garai hartan herrialde hartako jaki nagusia zenaren eskasia: patatarena, alegia. Horrenbestez, Irlandar Patataren Gosetea (Irish Potato Famine) izenaz ere ezaguna da. Gosete Handiaren ondorioz milioi bat pertsona hil ziren, eta beste milioi batek migrazioaren bidea hartu zuen, uhartearen biztanleria % 20 - % 25 bitartean jaisteraino.
Gosetearen arrazoi nagusia Phytophthora infestans izeneko Chromalveolataren izurritea izan zen, eta patataren ekoizpenari sekulako kaltea eragin zion. Pataten uzta oso urria izan zen arren, herrialdean oraindik ere biztanle guztiak elikatzeko eta esportatzeko nahikoa sortzen zen. Erregistroetan idatzita dagoenez, garai hartan egunero 30-50 itsasontzi kargatzen zituzten patataz, atzerrian saltzeko. Lurraren banaketak, lur-jabeak Irlandan ez bizitzeak eta 1690eko zigor legeak oraindik indarrean izateak zeharkako genozidio bat izan zela pentsarazten du.
Goseteak Irlandako historia zeharo markatu zuen. Uhartearen demografia, politika eta kultura aldatu zituen. Irlandarrentzat eta irlandar diasporarentzat gosetea folk kulturaren ezaugarri handia da, eta United Ireland eta gisa bereko mugimenduak sortzea ekarri zuen, garai hartan Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batuaren esku baitzegoen herrialdea. Garai hartan indartu zen Irlandar errepublikanismoa, gero Irlandaren independentzia ekarriko zuena. Irlandar historialariek gosetearen aurreko garaiari aurregosete deitzen diote, uneak izan zuen garrantzia nabarmentzeko.

## Zinema

* Black '47 (2018)
* Arracht (2019)

## Erreferentziak

* 1 2 Kinealy, Christine. (1994). This great calamity : the Irish famine, 1845-52. Gill & Macmillan ISBN 0717118819. PMC 31890907..
* ↑ R., O'Neill, Joseph. (2009). The Irish potato famine. ABDO Pub. Co ISBN 9781604535143. PMC 236142659..
* ↑ Ross, David. (2002). Ireland : history of a nation. (New ed. argitaraldia) Geddes & Grosset ISBN 1842051644. PMC 52945911..
* ↑ Cormac., Ó Gráda,. (2006). Ireland's great famine : interdisciplinary perspectives. University College Dublin Press ISBN 9781904558583. PMC 67873816..
* ↑ (Ingelesez) Christine Kinealy (1997), A Death-Dealing Famine: The Great Hunger in Ireland; Jack O'Keefe, Famine Ghost: Genocide of the Irish; René Provost, Payam Akhavan (ed.), Confronting Genocide; William C. Hughes, William Hughes, Baltimore Iconoclast.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188371
* Multimedia: Potato famine of Ireland / Q188371
# Phytophthora infestans

Phytophthora infestans, protista fungoide bat da. Patata laboreetan galera handiak eragiten ditu mundu osoan eta, gaur egun, patata eta tomateen patogeno garrantzitsuenetarikoa da. Phytophthora infestans 1845etik 1849ra Irlandako gosetearen eta 1846tik 1857ra Eskoziako gosetearen eragile nagusia izan zen.

## Epidemiologia

Giro tropikaletan, patataren laboreak etengabe landu egiten dira eta, beraz, aireko inokuloen lehen intzidentzia eremu berrietan hasten dute. Eremu epeletan, aurreko denboraldian lurrean egon ziren tuberkulu infektatuetan ere bizirik iraungo dute onddoak.
Hazi zatiak ere infektatu daitezke eta patogenoak eduki. Hazi infektatuen edo tuberkulu zaharragoen bidez kimu berriak sortzen direnean, onddoak hazkunde berri hori infektatu eta gero esporatu egiten du, bai airearen edo uraren bitartez.

## Biologia

Oomizete honen esporak hibernatu egiten dira infektatutako tuberkuluetan, bereziki aurreko urteko uztaren ondoren lurrean geratzen direnetan eta oso azkar hedatzen dira. Esporak hostoetan sortu eta garatu egiten dira, normalean 10 ° C-tik gorako tenperaturak daudenean eta hezetasuna % 75etik gorakoa denean bi egunez edo gehiagoz. Euriak esporak lurrera eraman ditzake, tuberkulu gazteak infektatuz, eta haizeak esporak kilometro batzuetara eraman ditzake.
Izurritearen lehen etapak oharkabeak izaten dira eta landare guztiak ez dira aldi berean kaltetzen. Sintomen artean, landareen hostoetan eta zurtoinetan orban ilunak agertzen dira. Hezetasun-baldintzetan, hauts zuri bat agertuko da hostoen azpian, eta landare guztia azkar kutsatu daiteke. Kutsatutako tuberkuluek gris edo beltz koloreko orbanak garatzen dituzte.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Late blight of potato and tomato» Late blight of potato and tomato (Noiz kontsultatua: 2021-05-07).
* 1 2 «Phytophthora infestans» www.extento.hawaii.edu (Noiz kontsultatua: 2021-05-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149072
* Multimedia: Phytophthora infestans / Q149072
* Espezieak: Phytophthora infestans
# Aparejadores Rugby Burgos

Aparejadores Rugby Burgos (izen osoa Club Deportivo Aparejadores Rugby Burgos) Espainiako errugbi taldea da, egoitza Gaztela eta Leongo Burgos hirian duena. 2023-2024 denboraldian, gizonezkoen lehenbiziko taldea Espainiako Ohorezko Mailan dago.

## Historia

2006 urtean sortu zen Burgos Rugby Club eta Aparejadores Rugby Club elkartzean, eta 2013an Ohorezko B mailara igo zen. 2017-18 denboraldian txapelketa irabazi eta maila gorenera igo zen. 2022-23 denboraldian ligako finalera iritsi zen, baina VRACek 40-34 garaitu zuen. Ondoren Burgosek mendekua hartu eta Espainiako Superkopa irabazi zuen.

## Palmaresa

* Ohorezko Maila
** finalista: 2023, 2024
* Espainiako kopa
** irabazlea: 2024
** finalista: 2023
* Superkopa
** irabazlea: 2023
* Ohorezko B Maila
** irabazlea: 2018

## Erreferentziak

* ↑ VRAC Quesos Entrepinares, Campeón de la División de Honor. ferugby.es (Noiz kontsultatua: 2024-5-26).
* ↑ Ortega, Alvar. ¡¡¡El Aparejadores es el nuevo campeón de la Copa del Rey!!!. Diario de Burgos, 2024ko maiatzak 4, diariodeburgos.es (Noiz kontsultatua: 2024-5-8).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q24185156
# Neuroptera

Neuroptera intsektuen ordena bat da. Ordena horretako intsektuei neuroptero deritze.
Neuropteroek, ugaltzean, metamorfosiaren aldi guztiak igarotzen dituzte. Lau hego dituzte, elkarren antzekoak eta mintz sendokoak; geldi daudenean, gorputzaren gainera bilduta dauzkate. Aho murtxikatzailea dute. Hogei bat familia biltzen ditu ordenak; besteak beste, dilaridoak, sisiridoak, krisopidoak.

## Familiak

* Familia
* Aetheogrammatidae
* Allopteridae
* Araripeneuridae
* Archeosmylidae
* Ascalaphinae
* Ascalochrysidae
* Babinskaiidae
* Berothidae
* Brongniartiellidae
* Chrysopidae
* Coniopterygidae
* Crocidae
* Dilaridae
* Dipteromantispidae
* Epigambriidae
* Grammolingiidae
* Grammostylidae
* Hemerobiidae
* Ithonidae
* Kalligrammatidae
* Liassochrysidae
* Makarkiniidae
* Mantispidae
* Mesithonidae
* Mesoberothidae
* Mesochrysopidae
* Mesopolystoechotidae
* Nemopteridae
* Nevrorthidae
* Nymphidae
* Nymphitidae
* Osmylidae
* Osmylitidae
* Osmylopsychopidae
* Osmylopsychopsidae
* Palaemerobiidae
* Palaeoleontidae
* Panfiloviidae
* Parakseneuridae
* Permegalomidae
* Permopsychopsidae
* Permosisyridae
* Polystoechotidae
* Prohemerobiidae
* Promantispidae
* Promegalomidae
* Psychopsidae
* Psychopsididae
* Rafaelianidae
* Rafaelidae
* Rapismatidae
* Rhachiberothidae
* Roeslerianidae
* Saucrosmylidae
* Sialidopsidae
* Sisyridae
* Solenoptilidae
* Termitina
* Myrmeleontidae

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156438
* Multimedia: Neuroptera / Q156438
* Espezieak: Neuroptera
# Elke Karsten

Elke Josselinne Karsten (Quilmes, 1995eko maiatzaren 15a), Argentinako eskubaloi jokalaria da, Bera Bera taldean eta Argentinako selekzioan jokatzen duena.

## Ibilbidea
### Taldeak

Elke Karstenen familiak jatorri alemaniarra eta suitzarra ditu. Jaioterriko Club Alemán de Quilmes taldean hasi zen jokatzen zazpi urte zituela eta 2015ean Espainiako C.B. Málaga taldeak fitxatu zuen. Málagan lotilui gurutzatuan lesioa izan zuen. 2017an Bera Berak fitxatu zuen eta Espainiako Liga eta Kopa irabazi zituen.
2019an Hungriako Ligara joan zen eta 2021ean Novegiara. 2022ko abenduan Bera Bera taldera itzuli zen eta ordutik titulu berriak irabazi ditu donostiarrekin.

### Selekzioa

18 urte zituela egin zuen debuta Argentinako selekzioarekin eta Panamerikar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen. Hurrengo bi Panamerikar Jokoetan ere finaletara sartu eta zilarrezko domina berriak eskuratu ditu. Hiru finaletan brasildarrak izan ziren txapeldunak.

## Taldeak

| Atalburuko testua | Atalburuko testua |
| Club Alemán de Quilmes | 2002-2015 |
| Club Balonmano Málaga | 2015-2017 |
| Bera Bera | 2017-2019 |
| Debreceni VSC | 2019-2021 |
| Molde HK | 2021-2022 |
| Bourg-de-Péage Drome | 2022 |
| Bera Bera | 2022- |

## Palmaresa
### Bera Berarekin

* Espainiako liga (2): 2017-18, 2023-24.
* Erreginaren Kopa (2): 2023, 2024.
* Espainiako Superkopa (2): 2019, 2022.
* Iberiar Superkopa (2): 2023, 2024.

### Argentinako selekzioarekin

Pan Amerikar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina |
| 2015 | Toronto ( Kanada) | 02 ! |
| 2019 | Lima ( Peru) | 02 ! |
| 2023 | Santiago ( Txile) | 02 ! |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Elke Karsten - Bera Bera - Perfil del Jugador - ceroacero.es» www.ceroacero.es (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Clarín, Redacción. (2015-12-10). «Karsten, la joya de la Selección» Clarín (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) GALARTZA, XABIER. (2017-05-31). «La lateral Elke Karsten ficha por el Super Amara» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) Villamía, Iñigo. (2022-12-29). «Balonmano: El Bera Bera ata a Elke Karsten y trabaja en el fichaje de una extremo izquierdo» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) Romeo, Eleonora. «PUSIERON TODA “LA GARRA” PARA QUEDARSE CON UNA MEDALLA Y SE LLEVARON LA DE PLATA» www.coarg.org.ar (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16236815
# Club de Rugby El Salvador

Club de Rugby El Salvador Espainiako errugbi taldea da, egoitza Gaztela eta Leongo Valladolid hirian duena. Taldeari Chami ezizena ematen zaio, eta chamizo jokalari eta zaleei. Etxeko partidak Pepe Rojo estadioan jokatzen ditu. 2023-2024 denboraldian, gizonezkoen lehenbiziko taldea Espainiako Ohorezko Mailan dago.

## Historia

George Vernések, El Salvador ikastetxeko frantziar maisuak sortu zuen taldea 1960an.

## Palmaresa

* Espainiako errugbi liga
** irabazlea (8): 1991, 1998, 2003, 2004, 2007, 2008, 2010, 2016
* Espainiako errugbiko errege kopa
** irabazlea (7): 1993, 1999, 2005, 2006, 2007, 2011, 2016
* Iberiar Errugbi Kopa
** irabazlea (5): 1992, 1999, 2004, 2005, 2016
* Espainiako Superkopa
** irabazlea (6): 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2018

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, rugbyelsalvador.com
* Datuak: Q2734570
* Multimedia: Club de Rugby El Salvador / Q2734570
# Txapelgorri (argipena)

Txapelgorri milizia hauetako kideak izendatzeko erabiltzen ezizena da:
* peseteroak, Lehen Karlistaldiako boluntario liberalen milizia;
* mikeleteak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren agindupeko milizia;
* erreketeak, milizia karlista.
# Txapel-joko

Txapel joko trebezia-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Udaben (Basaburua), Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Horma ondoan txapel batzuk jartzen ziren, eta hiru metro ingurutik pilota bat botatzen zuten jokalariek, haietako batean sartzeko asmoarekin. Pilota zoruan biraka bota behar zen, lurra utzi gabe.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 183.or.
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/fr/txapel-joko/ar-151716/

## Kanpo estekak

* Juan Garmendia Larrañaga: Ume jolasak, Eusko Ikaskuntza, 2007, 59.or.
# Ethel Kennedy

Ethel Kennedy, Skakel jaioa (Chicago, 1926ko apirilaren 11 – Boston, 2024ko urriaren 10a) estatubatuar giza eskubideen aldeko ekintzailea izan zen, Robert Kennedyren emaztea.
Aita herbeheretarra eta protestantea zen, eta ama, berriz, irlandarra eta katolikoa. 1955ean gurasoak hegazkin-istripu batean hil ziren. Ethel 1950eko ekainaren 17an ezkondu zen Robert Kennedyrekin ezkontza katoliko batean. Senar-emazteek hamaika seme-alaba izan zituzten. Ethel 1968ko ekainean alargundu zen, senarra hil ondoren. Urte berean, Robert F. Kennedy Justizia eta Giza Eskubideen aldeko Zentroa sortu zuen. Hainbat kausa sozialetan aritu zen eta Barack Obama babestu zuen presidente izateko. 2014an Askatasunaren Domina Presidentziala jaso zuen.
* Datuak: Q258661
* Multimedia: Ethel Kennedy / Q258661
# Unió Esportiva Santboiana

Unió Esportiva Santboiana Kataluniako errugbi taldea da, egoitza Sant Boi de Llobregat hirian duena. La Santboiana ezizenez ezagunagoa da. Baldiri Aleu i Torres gazteak sortu zuen 1921ean, eta egungo estadioak haren izena dauka: Estadi Baldiri Aleu. 2023-2024 denboraldian, gizonezkoen lehenbiziko taldea Espainiako Ohorezko Mailan dago.

## Palmaresa

* Espainiako Liga
** irabazlea (8): 1983-84, 1986-87, 1988-89, 1995-96, 1996-97, 2004-05, 2005-06, 2021-22.
* Errege Kopa
** irabazlea (12): 1930-31, 1932-33, 1942-43, 1947-48, 1957-58, 1958-59, 1959-60, 1960-61, 1961-62, 1988-89, 1999-00, 2016-17.
* Iberiar Errugbi Kopa
** irabazlea (4): 1987-88, 1989-90, 2005-06, 2006-07.
* Espainiako Errugbi Superkopa
** irabazlea (1): 2022.
* Pirinioetako Kopa
** irabazlea (3): 1959-60, 1960-61, 1999-00.
* Kataluniako Txapelketa
** irabazlea (17): 1923, 1931, 1933, 1934, 1935, 1943, 1944, 1945, 1956, 1959, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005.
* Kataluniako Kopa
** irabazlea (17): 1984, 1992, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005, 2006, 2007, 2009

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, uesantboiana.com
* Datuak: Q3174673
* Multimedia: UE Santboiana / Q3174673
# Velia Martínez

Velia Martínez Febles (Tampa, Florida, AEB, 1920ko ekainaren 14a – Miami, Florida, 1993ko maiatzaren 22a) estatubatuar aktore ezaguna, abeslaria eta diskoteka-dantzaria izan zen. Mayra Gómez Kemp aktore, abeslari eta aurkezlearen ama zen.

## Biografia

Martínez Tampan jaio zen, baina gurasoak Kubakoak ziren. 1941ean Habanan kokatu zen, eta enpresa ezagun bihurtu zen. 1945ean, Mexikon, Ramiro Gómez Kemp (1946-1981) aktore, ekoizle eta idazle kubatarrarekin ezkondu zen (1914-1981). Bi alaba izan zituzten: Georgina eta Mayra Cristina.

## Lan ibilaldia

Dantzari eta kabaret-izarra izan zen, eta Kubako antzoki entzutetsuenetan aritu zen, Montmartre Cabareta barne. 1945ean, Filomena Marturano egin zuen La Habanako Thalia Antzokian, bere karreran nabarmena izan zen lana. 1958an Errol Flynnekin lan egin zuen The Big Boodle filmean. Kubatik atera zen 1960an, familiarekin, eta bi urtez bizi izan zen Puerto Ricon, Yo Compro Esa Mujer (I'll Buy That Woman) telenobela batean. 1962an Miamira joan zen eta eszenatokian jarraitu zuen. 1965ean, Martí antzokian agertu zen Mi hijo no es lo que parece (My Son Is Not What He Appears) lanean Martí Antzokian. 1966an, The Devil's Sister/Deabruaren arreba filmean Carmen Alvarado izan zen.
1977an, Adela amona ospetsua izan zen PBS delako seriean, ¿Qué pasa , USA?. Eszenatokian egin zuen azken emanaldia 1989an izan zen, Luis Santeiroren obran, Mixed Blessings Coconut Groveko Joko Etxean Bedeinkapen Mistoak, eta bere azken telebista-funtzioan Elena izan zen, 1992an Univision Corte Tropical telesailean ile-apaindegibaten jabea.

## Hautatutako filmografia

* Madman and Vagabond (1946)

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Velia Martínez» Doblaje Wiki (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).
* 1 2 (Ingelesez) admin. Velia Martínez: Actress and Singer | The History, Culture and Legacy of the People of Cuba. (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).
* ↑ (Ingelesez) admin. < VELIA MARTÍNEZ, Well Known Actress, Singer and Comedian. VIDEOS. | The History, Culture and Legacy of the People of Cuba. (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).
* ↑ Ramiro Gómez Kemp
* ↑ (Gaztelaniaz) «Velia Martinez biografía, edad, altura, esposa, net worth, familia» Celebrity Age Wiki (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).

## Kanpo estekak

* ¿Que Pasa USA? website
* Guijeko artikulua (gaztelaniaz)
* Datuak: Q7918929