# Koranismo

Koranismoa (arabieraz: القرآنية‎, al-Qurʾāniyya) Islamaren adarra da, Korana islamiar testu sakratu bakarra dela dioena. Koranistek hadithen eta sunnahren erlijio-autoritatea arbuiatzen dute, Mahoma hil eta mende batzuetara musulman adituek bildu eta bildu zituztenak, eta Profetak bere bizitzan ustez esan edo egin zuenaren narratibak dira, musulman tradizionalek fede islamiarrerako funtsezkotzat jotzen dutena.
Koranistek hadithekiko dituzten gaitzespena aldatu egiten da, baina talde finkatuenek horien autoritatea kritikatu dute arrazoi askoren bidez: Koranean ez dela hadithen aipamenik ageri islamiar teologiaren iturri gisa argudiatzen dute, eta ez zirela idatziz idatzi profeta hil eta bi mende baino gehiagora arte. Hadithen eta Koranaren arteko eta hadithen arteko ustezko akatsak eta barne-kontraesanak ere argudiatzen dituzte. Koranistentzat doktrina objektiborik ez dagoenez, ijtihada eta kalama erabiltzen dituzte testu sakratuak interpretatzeko.

## Oinarriak

Koranistek jatorrizko Islamaren jarraitzailetzat hartzen dute beren burua, X. mendetik aurrera garatutako teologia sunita eta Husain ibn Ali 680an hil ondoren garatutako teologia xiita desbideratzetzat hartuz.
Teologia koranistaren barruan badira mugimendu liberalak islama "mundu demokratiko baten balio liberalekin konprometitutako sinesmen-sistema" gisa interpretatzen dutenak, erradikalismoan eta intolerantzian oinarritutako edozein arauren aurka agertuz.
Koranista gehienek beste musulman batzuek erabiltzen duten arabierazko Korana onartzen dute; hala ere, kritikoak dira beste talde musulman batzuen itzulpen ortodoxo gehienekin, berrikuntza nabariak eta itzulpen-akatsak baitituzte, ideologia jakin batzuetara egokitzeko ahalegintzat jotzen direnak, horietako asko obskurantistak edo zorrozkeriak direlarik. Koran batzuk parentesi arteko iruzkinez beteta daudela kritikatzen da, sunna āyahtan oinarrituz irakurlea itzultzaileen ikuspegiaren arabera Korana interpretatzera eramateko. Parentesi arteko iruzkin horiek ez daude arabierazko jatorrizko Koranean. Komentarioak urriak dira itzulpen koranisten artean. Musulman koranista batzuek iradoki dutenez, hadithen aurkako jatorrizko debekuak Islamiar Urrezko Aroa ekarri zuen; izan ere, Korana pentsamendu kritiko eta inkisitiboaren aurrean defendatzeko gai izan zen, eta musulmanak, era horretan, jakin-minak izatera eta dilema bakoitzari erantzunak bilatzera hezi zituzten.
Omar ibn al-Jattab hadithen lehen aurkari sutsua izan zen. Kalifa honek haditha debekatu izanaren lekukotasun ugari daude.
Syed Ahmad Khan Islamaren barruan mugimendu koranistaren sortzailetzat jotzen da, Korana eta hadith aztertzeko "zientzia arrazionala" aplikatzeagatik ezaguna. Ondorioa izan zen hadithak ez direla juridikoki lotesleak musulmanentzat. Bere ikaslea, Chiragh Ali, haratago joan zen, hadith guztiak asmakizunak zirela iradokiz.
Sunniten kritikei erantzunez, koranistek diote Mahomaren sententziak Koranean soilik oinarritzen direla eta benetako hadithak eta sunna erredundantea izango litzatekeela Koranarekin duten harremanagatik.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Musa, Aisha Y.. (2010). «The Qur'anists» Religion Compass (John Wiley & Sons) 4 (1): 12–21. doi:10.1111/j.1749-8171.2009.00189.x..
* ↑ (Turkieraz) «Şia (Şiiler) hadis kitapları hakkında bilgi verir misiniz? Bizim hadis kaynaklarımızla onlarınki çok büyük farklılıklar gösteriyor; neden böyle farklılıklar var?» Sorularla İslamiyet 2007-02-17.
* ↑ (Turkieraz) Dorman, Emre. (2021). 101 Soruda Kur'an: Dini Konularda En Çok Merak Edilen Sorular. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1021580