# Esther Bendahan

Esther Bendahan Cohen (Tetuan, Maroko, 1964) filologo, idazle eta zutabegile sefardia da; bere lanetan bidaia eta hainbat leku agertzen dira: Madril, Tel Aviv, Tetuan...

## Bizitza

Tetuanen (Maroko) jaioa, familia judu-espainiar baten baitan, sefardia, eta Pinhas Bendahanen alaba. Psikologia eta Frantses Filologia ikasi zituen Madrilen. «Shalom» (La 2) telebista-saioaren zuzendaria izan zen. Gero, Centro Sefarad-Israelgo kultura-programazioko burua izan zen. Artikuluak eta erreportajeak idazten ditu hainbat argitalpenetan, hala nola El Pais egunkarian.
Déjalo, ya volveremos lanean bere haurtzaroa eta Marokoko komunitate juduaren desintegrazioa kontatu zituen. Hainbat sari lortu ditu: Deshojando orcachofas, Seix Barral (2005) Publikoaren onespena lortu zuen, eta, ondorioz, talentu berriaren FNAC saria eman zioten. La cara de Marte, Algaida (2007) Tigre Juan eleberri saria, eta Tratado del alma gemela, Ediciones del Viento (2012).
2011n, Torrente Ballester Saria irabazi zuen gaztelaniaz, eta sari hori lortu duen emakume bakarrenetakoa da, Amor y ley. El tratado del alma gemela.
2015ean frantses filologian doktoratu zen Albert Cohen idazleari eskainitako tesi batekin. Tesiak bestearen ideia eta egilearengan izan duen eragina aztertzen ditu: Juduen iruditeria eta “bestea” liburuan argitaratutako Albert Cohenen obran: Sefarad ere Europa da, bestea Albert Cohenen Prensas de la Universidad de Zaragoza (2017) lanean.
2022an, Madrilgo Erkidegoaren aintzatespena jaso zuen. Beste bederatzi pertsonarekin batera, Erkidegoak pertsona eredugarri gisa aukeratutakoak dira, gaztelaniaz hitz egiten duten emigranteak, hainbat arlotan nabarmentzen direnak, Madrilgo erkidegoak etorkin sefardien kategorian egindako aintzatespena. Madrilgo komunitateak Madrilgo Ametsa Saria sortu zuen. Esther Bendahan, beste bederatzi pertsonarekin batera, Erkidegoak pertsona eredugarri gisa aukeratutakoak izan ziren, hainbat arlotan nabarmentzen diren gaztelaniaz hitz egiten duten emigranteak baloratzeko.

## Lanak

* Soñar con Hispania (Ester Benari, Ediciones Tantín argitaletxea (2002)
* La sombra y el mar, Morales del Coso (2003)
* Deshojando orcachofas, Seix Barral (2005) egile berrien Fnac Saria.
* Déjalo, ya volveremos, Seix Barral (2006)
* La cara de Marte, Algaida (2007), Tigre Juan eleberri saria
* El secreto de la reina persa, Liburuen Esfera (2009)
* Tratado del alma gemela, Viento argitaletxea(2012). XXII. Torrente Ballester Saria.
* Una hora solamente, de la orilla del día, Ángel Wagensteinen hitzaurrea, Confluencias argitaletxea (2016)
* Tetuan, Zocos bilduma, Convergencias argitaletxea (2017)
* Sefarad es también Europa, el otro en la obra de Albert CohenSefarad, Zaragozako Univertsitateko prentsak (2017).
* El secreto de la reina persa, berrargitarapena, Libro de bolsillo, La Esfera de los Libros (2018)
* Los judíos sefardíesJ, Un mar de Historias bilduma, Zuzanne Celejek ilustratutako liburua, Mediterrànìa argitaletxea (2018) Ingelesez, Hebreeraz, Katalanez itzulitako liburua dago.
* Diario del mes de Elul, Ilia Galanen hitzaurrea, poesia, Ars Poética argitaletxea (2019).
* Dosmilveinte, Amargord argitaletxea (2021).
* La autora, eleberria, Confluencias argitaletxea (2022).

## Itzulpenak

* En el nombre del otro : reflexiones sobre el antisemitismo que viene, Alain Finkielkraut, Seix Barral, 2005 (Adolfo García Ortegarekin batera).
* Los viejos tiempos, el rey no besa, (Joann Sfar), Ponent Mon argitaletxea Fernando M.Vara de Rey eta Elia Maquedarekin batera), 2010.
* Chagall en Rusia, (Joann Sfar) 451 argitaletxea, 2011. Fernando M. Vara de Reyrekin batera.

## Talde-lanak

* Nación y Migración, (Comp) Cornelia Sieber, Verónica Abrego, Anne Burgert. Editorial Biblioteca Nueva argitaletxea. Artíkulua: Cuando la lengua Materna es Sombra, Esther Bendahan (237 or.).
* Religiones en el espacio público, (comp) Enrique Romerales eta Eduardo Zazo, Gedisa argitaletxea(2016). Artikulua: Exilio como principio (235 or.).
* Misericordiosos como el padre, sobre la misericordia, editorial Universidad de la mística. (2017).Artikulua: la misericordia en el judaísmo (725 or.).
* Mujeres emprendedoras entre los Siglos XVI y XIX, Ekonomia ministerioak argitaratua. (2017). Artikulua: Los nombres de la señora (27 or.).

## Sariak eta aintzatespenak

* Deshojando orcachofas, Seix Barral (2005) talentu berriaren FNAC saria.
* La cara de Marte, Algaida (2007) Tigre Juan eleberri saria.
* Madrilgo komunitatearen Madrilgo Ametsa Saria.
* 2011n, Torrente Ballester Saria gaztelaniazko Amor y ley. El tratado del alma gemela lanarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) PAÍS, Ediciones EL. (2022-03-03). «Artículos escritos por Esther Bendahán» El País (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Esther Bendahan: “A pesar del antisemitismo, recibimos un apoyo silencioso que tiene miedo a manifestarse”» Entreletras 2024-06-15 (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ Unknown. (miércoles, 5 de junio de 2013). «La Llave de Sefarad: Entrevista a Esther Bendahan» La Llave de Sefarad (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) País, El. (2006-04-26). «Entrevista con Esther Bendahan» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Memoria de Sefarad. Diálogo con Esther Bendahan» RdL – Revista de Libros 2021-01-30 (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ Press, Europa. (2022-03-31). «'El sueño de Madrid' llega a Metro para reconocer y visibilizar el talento hispano y su integración en la región» www.europapress.es (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La autora», por Esther Bendahan | Radio Sefarad. (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).

## Kanpo estekak

* Déjalo, ya volveremos, Capítulo 1 (PDF)
* Entrevista en El País, 16/03/2006
* Entrevista a Esther Bendahan en el Círculo de Bellas Artes.
* Artículo en periódico Brasileño
* Datuak: Q291206