OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anarkisten matxinada Beran (1924)

Anarkisten erasoa Beran 1924ko azaroaren 7an gertatu zen. Anarkista talde Miguel Primo de Riveraren aurka altxamendua eragin nahihik Beran, Nafarroa Garaian, sartu zen goizaldean, Espainiako Estatuan iraultza abiatu asmoz. Antza denez guztia iraultzaileen aurka antolatutako tranpa bat izan zen.

## Gertakizunak

Taldea anarkistez osatua gehien batean, Donibane Lohizunetik abiatu ziren gauez, Primo de Riveraren diktaduraren aurka matxinatzeko. Guardia Zibilarekin topo egin, eta tiroketa izan zuten, bi guardia hil zituzten, eta taldea sakabanatu egin zen ondoren. Azaroaren 7ko guardia zibilek benetako giza-ehizaldia burutu zuten. Ondorioz, bi matxiko hil zituzten, 4 zauritu eta 19 atxilotuak.
Atxilo hartutakoak hasiera batean froga faltagatik absolbitu zituzten arren, haietako hiru heriotzara zigortu zituzten. Kasuak astindua eragin zuen, herritarren artean eta zigortuekiko elkartasun giro nabarmena zabaldu zen.

## Exekuzioak

Iruñean urkatu zituzten 1924ko abenduaren 6an. Gotzainak erregeari indultua eskatu zion, herritarren artean kasuak eragindako hunkiduraren adierazle. Enrique Gil Galar eta Julián Santillán zuten izena. Pablo Martín zen hirugarren zigortua, baina exekuziora bidean bere buruaz beste egin zuen.

## Erasoa literaturan

Pio Baroja idazleak La familia de Errotacho eleberrian, 1932an plazaratuta, gertakizunak azaldu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/beravera-de-bidasoa/ar-19987-121038/
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/beravera-de-bidasoa/ar-19987-121038/
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/anarkista-talde-bat-beran-sartu-zen-goizaldean-espainiako-estatuan-iraultza-abiatu-asmoz
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/beran-barrena-sartuta-primo-de-riveraren-aurka-altxamendua-eragin-nahi-zuten-anarkistak-exekutatu-zituzten-irunean
* ↑ https://revistas.unav.edu/index.php/rilce/article/view/42616

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):David Martín Sánchezen artikulua anarkisten saiakeraren inguruan, Diagonal aldizkarian.
* (Gaztelaniaz):Gertakizunak Auñamendi Entziklopedian.
* Datuak: Q11921958
# Harald I.a Norvegiakoa

Harald Harfager Ileona (antzinako eskandinavieraz: Haraldr hinn hárfagri norvegieraz: Harald hårfagre; islandieraz: Haraldur hárfagri; c. 850 – c. 932) Norvegiako lehen erregea izan zen 872tik 930era, XII. eta XIII. mendeetako tradizio norvegiar eta islandiarraren arabera.
Bere biografia zalantzazkoa da. Gorteko Þorbjörn hornklofi poetak idatzitako laudoriozko olerki zatiak daude eta bere bizitza XII. mendean idatzitako errege sagetan deskribatzen da. XII. eta XIII. mendeetan Norvegiako bateratzailetzat jo zuten.
XIX. mendean Norvegiako ikonotzat eta independentziaren sinbolotzat hartu zuten.
Halfdan Beltzaren eta Ragnhild Sigurdsdatterren semea izan zen. Erresuma txiki batzuk bateratu zituen eta bere domeinua Eskozia, Hebridak, Orkadak eta Shetlandak hedatu zuen.
Etsaien atzetik joan zen eta horietako batzuk Islandiako lehen biztanleak izan ziren.
Hamabi seme errege izan zituen, eta horietako bi Norvegia osokoak izan ziren.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Halvdan Hålegg
Ragnvald Rettilbein, King of Hadeland
Halfdan Hvide (?)
Bergljót Þórisdóttir
Ålov Haraldsdotter
Thoresdotter Thoresdotter
Rørek Haraldsson
Sigtrygg Haraldsson
Frode Haraldsson
Torgils Haraldsson
Gamle Eirikssen
Gottorm Eriksson
Ragnfred Eriksson
Ragnhild Eriksdotter
Erik I.a Norvegiakoa
Harald Greycloak
Erling Eriksson
Gudrød the Hunter
Halfdan the Black
Gudrod Eriksson
Åsa Haraldsdottir of Agder
Harald I.a Norvegiakoa
Sigurd Sleva
Sigurd Hart
Ragnhild Sigurdsdotter
Bjørn Farmann
Gudrød Bjørnsson
Olaf Haraldsson Geirstadalf
Tryggve Olafsson
Ragnar Rykkel
Ring, King in Hedemarken and Gundbransdalen
Dag Ringsson
Gudrød Skirja
Sigurd Rise
Halfdan Sigurdsson
Ulfljotr Haraldsson
Haakon I.a Norvegiakoa
Guttorm Haraldsson
Dag Haraldsson
Gudrød Ljome
Sigrød Haraldsson
Ingegard (?)
Ingeborg (?)
Halfdan Haraldsson the Black :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206123
* Multimedia: Harald I of Norway / Q206123
# Phrygesak

Phrygesak (frantsesez: Les Phryges), Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoak eta 2024ko Udako Paralinpiar Jokoak ekitaldietan maskota ofizialak dira. Jatorriz bi frigiar txano dira, emakumeen ezaugarri antromorfikoekin; tribu bat osatzen omen dute. Frigiar txanoa Frantziako ikur tradizionala da.

## Historia

2022ko azaroaren 14an, Tony Estanguetek, batzorde antolatzailearen presidenteak, Paris 2024ko maskota ez zela animalia bat baizik eta objektu bat adierazi zuen: "Frigiar txanoa aukeratu genuen Frantziako Errepublikaren sinbolo oso indartsua delako. Frantsesentzat, oso objektu ezaguna da, askatasunaren sinboloa".
Maskotak frigiar txano batzuk dira, kapela arin bat, normalean gorria, Frigian, gaur egungo Turkian dagoen antzinako greziar erresuman, askatutako esklaboek erabiltzen zutena. Frantziako Iraultzaren garaian, frigiar txanoa askatasunaren sinbolo gisa erabili zen.
Frigeak W sormen agentziak diseinatu zituen, bereziki Gilles Deleris, agentziako fundatzaileetako bat, eta Paris 2024ko diseinu taldeak, zeinen zuzendari artistikoa Joachim Roncin den, Je suis Charlie eslogana asmatzeagatik ezaguna.
Phryges ezberdinak daude eta bakoitzari nortasun bat eman zitzaion. Sortzaileen arabera, Phryge Olinpikoa "adimentsua" da, "buru metodikoa eta xarma limurtzailea" duena. Phryge Paralinpikoa, bestetik, "izaki basatia, espontaneoa eta apur bat goratua" da.

## Harrera

Frantzian, maskotaren jostailuzko erreplika gehienak "Txinan eginak" direla kritikatu dute. Maskotak txiste eta meme ugari sor arazi egin du. Phrygeak "zapatiletan egindako klitori" erraldoi batekin alderatu dituzte. Libération egunkari frantsesak Eiffel dorrearen sinbolo faliko tradizionalaren desbideratze iraultzaile gisa goretsi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.ara.cat/videos/coneixes-phryges-mascotes-dels-jocs-olimpics-paris_7_5099271.html
* ↑ https://www.biobiochile.cl/noticias/deportes/mas-deportes/2022/11/14/que-son-paris-2024-presento-a-los-frigios-las-nuevas-mascotas-de-los-juegos-olimpicos.shtml
* ↑ https://www.france24.com/en/sport/20221114-phrygian-cap-symbolising-french-republic-chosen-as-2024-paris-olympic-mascot
* ↑ https://www.theguardian.com/sport/2022/nov/15/mascot-paris-olympic-games-2024-likened-to-clitoris-in-trainers-phryges
* ↑ https://www.liberation.fr/sports/jo-2024-vive-les-phryges-les-mascottes-clitoris-qui-en-mettent-plein-la-vulve-20221114_QE3ICJC3ZZCYTLIZJYDCEBQXTQ/

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Zer dira Phrygesak? Youtubeko bideoa.
* Datuak: Q115208386
* Multimedia: The Phryges (mascots) / Q115208386
# Alanís

Alanís Sevillako probintziaren iparraldean dagoen udalerria da, Sierra Norte eskualdean dagoena, Sierra Morena inguruko mendietan.

## Demografia

2023ko erroldaren arabera 1.675 biztanle zituen. XX. mende erdialdetik biztanleria galtzen ari da. Esaterako, 1940an 4.924 biztanle zituen.

## Historia

1937ko azaroaren 19an, Sevillan esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan. Alanis herrian izan zen, eta guztira 72 lagun hil ziren istripuan. Argitzeke dago istripuaren zergatia, eta ustez herriko hilerrian lurperatutako gorpuzkinak ere ez dira topatu. 2009an Sabin Egilior zinemagileak historia hori gogoratu zuen El largo viaje (Bidaia luzea) dokumentalean, eta senideek omenaldia egin zieten tren hartan hildakoei. Frankismoak eskulan esklabua erabili zuen azpiegitura publikoetan, etsaia umiliatzeaz gain irabazi ekonomikoak lortzeko eta besteren artean, trenbide eta errepideak egin zituzten, baita Euskal Herrian ere. Milaka izan ziren lan horietara behartutako presoak.

## Ondarea

* Alanísko gaztelua
* San Juan baseliza
* Nuestra Señora de las Angustias baseliza
* Jesús Nazareno baseliza
* Nuestra Señora de las Nieves baseliza
* San Miguel de la Breña baseliza
* Herriko iturriak: Pilitas eta Santa María

## Senidetzeak

* Rocca di Papa (Italia)

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/sevillan-esklabo-lanak-egitera-bidalitako-57-euskal-preso-errepublikar-hil-ziren-tren-istripuan

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q254699
* Multimedia: Alanís / Q254699
# Sergio Muñiz

Sergio Muñiz, (Bilbo, 1975eko irailaren 24a - ) bizkaitar aktore, abeslari eta modeloa da. Italian bizi eta lan egiten du.

## Lanak
### Antzerkia

* Pene d'amore perdute William Shakespearekoa (2007).

### Pelikula

* La signora delle camelie (2005), Lodovico Gasparinik zuzenduta.
* Los Borgia (2006), Antonio Hernándezek zuzenduta.
* I giorni perduti (2007), Bruno Gaburrok zuzenduta.
* Dark Resurrection (2007), Angelo Licatak zuzenduta.
* Caterina e le sue figlie 2 (2007), Vincenzo Terracciano eta Luigi Parisik zuzenduta.
* Io non dimentico (2008), Luciano Odorisiok zuzenduta.
* Vite sospese (2008)

### Telesailak

* L'isola dei famosi (2004), Reality showeko garailea izan zen.
* El traidor (2006)
* L'isola dei famosi - Le Olimpiadi (2006)

### Diskografia

* La Mar - Single (2009)
* Playa - EP (2014)
* Datuak: Q1135477
* Multimedia: Sergio Múñiz / Q1135477
# Sorgin baldarra

Sorgin baldarra (ingelesez: The Worst Witch) Brian Grantek zuzendutako haurrentzako telesail fantastikoa da. Jill Murphyren literatura-sailean oinarrituta, EiTBrako euskaratu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Magia eskola bateko sorgin gazte talde bat da protagonista. Mildred Hubble lehen mailako ikaslea da sorginentzako Cackles akademian, eta haur askoren ametsa bizi du: benetako magia egiteko ikasten ari da. Egunero, erratz batean hegan egin, edabeak nahastu eta konjuruak probatu behar ditu. Baina mundu magiko horretan, Mildreden tokia arriskuan dago. Miss Hardbroom zuzendariordeak eskolatik kanporatu nahi du, Cackles Akademiaren ospea betiko hondatu dezakeela uste baitu. Ethel Hallow ikaskideak, berriz, paretik kendu nahi du, protagonismoa kentzen diolako.

## Pertsonaiak
### Ikasleak

* Bella Ramsey: Mildred Hubble.
* Meibh Campbell: Maud Luna.
* Tamara Smart: Enid Nightshade.
* Jenny Richardson: Ethel Hallow.
* Miriam Petche: Esmerelda Hallow.
* Tallulah Milligan: Drusilla Paddock.
* Dagny Rollins: Felicity Foxglove.
* Alexandra Beaton: Fenela Feverfew.

### Ikasleak

* Clare Higgins: Miss Ada Cackle/Agatha Cackle.
* Raquel Cassidy: Miss Hecate Hardbroom.
* Wendy Craig: Miss Bat.
* Kacey Ainsworth: Miss Gullet.
* Philip Martin Brown: Algernon Rowan-Webb.
* Zita Sattar: Miss Tapioca.

### Besteak

* Amanda Holden: Miss Pentangle
* Nicola Stephenson: Julie Hubble.
* Nicholas Jones: The Great Wizard.

## Erreferentziak

* ↑ «ETB1ek 'Sorgin baldarra' telesaila emango du gaurtik aurrera» Berria 2021-06-11 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* 1 2 3 4 5 6 7 (Ingelesez) «CBBC brings The Worst Witch to life for a new generation» BBC Media Centre 2016-11-12.
* ↑ (Ingelesez) Holman, Justine. (2016-7-16). «Brief Encounters Angela Griffin: My Weekends» Express.
* 1 2 3 4 5 6 7 (Ingelesez) «CBBC brings The Worst Witch to life for a new generation» BBC Media Centre 2016-11-12.
* ↑ (Ingelesez) BBC - Amanda Holden joins the cast of CBBC’s The Worst Witch - Media Centre. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25184642
# Teruelgo gudua

Teruelgo gudua Espainiako Gerra Zibilan jazo zen gudua izan zen, 1937ko abenduaren 15 eta 1938ko otsailaren 22 artean Teruel inguruan egindakoa. Errepublikako Herri Armadak hiriburua setiatu eta hartu zuen, nahiz eta garnizoiaren erresistentziak eta klima gogorrak konkista bi aste atzeratu. Azken gotorleku frankistek 1938ko urtarrilaren hasieran amore eman zuten eta matxinoek kontraeraso zuten. Hala ere, errepublikanoek eutsi eta frankistek ezin zuten berriki galdutako hiria berreskuratu.
Otsailean matxinoek hegal errepublikanoak gainezkatu zituzten eta Alfambran garaipen erabakigarria izan zuten. Horri esker, bidea ireki eta otsailaren 22an Francok hiria bereganatu zuen. Biontzako higadura handia izan arren, larriagoa izan zen errepublikanoentzat.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez Bande, J.. La batalla de Teruel. Madril: San Martín ISBN 84-7140-088-X..
* ↑ Thomas, Hugh. (1976). La Guerra Civil Española. Bartzelona: Grijalbo ISBN 84-253-2767-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1467456
* Multimedia: Battle of Teruel / Q1467456
# Melillako Museo Etnografikoa

Melillako Arte eta Ohitura Herrikoien Museoa Melillako hiri espainiarreko museo bat da. Antzinako San Joaneko Arma Aretoan dago, Melilla Zaharreko lehen gotorlekuan.

## Historia

Melillar Ikasketen Elkarteak sortu zuen, Melillako Hiri Autonomoaren eta Melilla Hiri Monumentalaren Fundazioaren laguntzarekin eta erakundeen eta partikularren dohaintzei esker.

## Edukiak

Farmazia Militarreko objektuak, objektu militarrak, Candido Lobera Girelaren bulegoa eta Melillako mineralen kargalekuko garabiaren maketa ditu.

## Erreferentziak

* ↑ «Museo Histórico Militar» http://www.melillaturismo.com.

## Kanpo estekak

* Estudio Melillenseen Elkartea
* Bisita birtuala
* Datuak: Q47486877
# Melillako Gobernu Kontseilua

Melillako Gobernu Kontseilua Melillako Hiri Autonomoko (Espainia) kide anitzeko organoa da, eta legeek esleitzen dizkioten funtzio betearazleak eta administratiboak betetzen ditu. Lehendakariak, Biltzarrak hautatuak, eta zehaztu gabeko kopuruan lehendakariak askatasunez izendatu eta bereizten dituen kontseilariek osatzen dute.
Melillako Autonomia Estatutuak, 1995eko martxoaren 13ko Lege Organikoaren bidez Konstituzioaren 144. b) artikuluaren babespean onartuak, honako eginkizun hauek esleitzen dizkio: hiriko politika zuzentzea eta, oro har, betearazpen- eta administrazio-eginkizunak, eta berariaz estatutuan adierazitakoak edo Estatuak eskuordetzan emandakoak, Biltzarraren eskumenekoak ez diren heinean. Halaber, erregelamenduak egiteko ahalmena du berezkoak dituen gaietan, eta udal bateko osoko bilkuraren eginkizunak betetzen ditu.
Presidentea batzarrak aukeratzen du, eta haren aurrean erantzuten du, zentsura mozioarekin eta konfiantza auziarekin. Kontseilua eten egingo da lehendakariaren heriotzagatik, dimisioagatik, ezintasun-adierazpenagatik, gehiengo osoz zentsura-mozioak aurrera egin duelako edo konfiantza lortu ez duelako, hautatua izan zen epea bete ondoren edo hauteskundeak egin ondoren. Kasu guztietan, kargua uzten duen Kontseilua jardunean egongo da berria hautatu arte. Beste autonomia erkidegoetan ez bezala, presidenteak ez du Batzarra desegiteko ahalmenik.

## Osaera

2023-2027 aldian, Alderdi Popularrak bakarrik gobernatzen du, Batzarreko 25 diputatuetatik 14 lortu zituelako. Gehiengo horri esker, Juan Jose Imbroda berriro presidente izendatu zuten 2023ko uztailaren 7an. Hau da zure gobernu-taldea:
Partido Popular de Melilla :
| Posizio | Izena |
| Alkate-presidentetza | Juan José Imbroda Ortiz |
| lehen presidenteordetza. Ekonomia, Merkataritza, Berrikuntza, Teknologia, Turismo eta Garapen Ministerioa. | Miguel Marín Cobos |
| Bigarren lehendakariordetza. Ingurumen eta Natura Ministerioa. | Manuel Ángel Quevedo Mateos |
| Hirugarren lehendakariordetza. Herritarren Segurtasun Saila | Daniel Ventura Rizo |
| Kultura, Kultura Ondare eta Adinekoen Ministerioa | Fadela Mohatar Maanan |
| Ogasun Ministerioa | Daniel Conesa Mínguez |
| Lehendakaritza, Herri Administrazio eta Berdintasun Ministerioa | Marta Victoria Fernández de Castro Ruiz |
| Gizarte Politiketako eta Osasun Publikoko Saila | Randa Mohamed El Aoula |
| Hezkuntza, Gazteria eta Kirol Ministerioa | Miguel Ángel Fernández Bonnemaisón |

## Erreferentziak

* ↑ «BOE-A-1995-6359 Ley Orgánica 2/1995, de 13 de marzo, de Estatuto de Autonomía de Melilla.» www.boe.es.
* ↑ «BOE-A-1978-31229 Constitución Española.» www.boe.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5784010
# Arkitektura historizista Melillan

Melillako arkitektura historizista Espainiako hirian . mendetik aurrera, baina bereziki XX. mendean, ematen den arkitektura historizistaren korronte bat da. Bere eraikinak Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren zati dira, Interes Kulturaleko Ondasuna, eta erdiko Zabalgunean eta bertako auzoetan daude.

## Txapelketak

Ia denak eraikin publikoak, gurtzarako guneak.
* Cementerio Municipal de la Purísima Concepción
* Panteón Margallo
* Panteón de los Héroes
* Panteón de los Héroes
* Panteón Regulares número 5

### Neorromanikoa

* Iglesia del Sagrado Corazón de Jesús
Jesusen Bihotz Sakratuaren eliza (1911-1918) eta Gurutze Gorriaren Ospitaleko kapera, gaur egungo San Frantzisko Xabierkoaren parrokia (Melilla) (1926-1927).

### Neoplatereskoa

Ofizialen antzinako egoitza.

### Neobarrokoa

Kristo Erregearen Kapera (1939-1941) eta Zezen Plaza (1946-1947)

### Neogotikoa

* Capilla Castrense
* Antiguo Colegio del Buen Consejo
Kapera Militarra (1920-1923), San Joan Bataiatzailearen kapera (1927) eta Kontseilu Onaren Ikastetxe Zaharra, gaur egun Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalaren eta Federico García Lorca Kultur Zentroaren egoitza dena.

### Erregionalista

* Casa de Antonio Iraola de Goicochea
* Casa de Joaquín Burillo
* Edificio Gaselec
* Casa de José Alcaine Díaz
* Calle General Pareja, 10
* Edificio en la calle Cervantes, 4, Melilla
Milagrosa Dominaren Parrokia, Goicocheako Antonio Iraolaren Etxea, Joaquin Burilloren Etxea, Gaselec Eraikina, Jose Alcaine Diazen Etxea (1949) eta Sindikatuen Etxea.

### Neoarabiarra

* Mezquita Central
* Fuente del Bombillo
* Casa de Yamín Benarroch
* Casino Militar
* Casa de los Cristales
* Edificio de Telefónica
1927ko Akordio Onaren Meskita edo Erdiko Meskita, gertuko Bonbillo Iturriarekin, Yamín Benarrochen Etxea, Sinagoga Or Zaruah-ren egoitza dena, beste eraikin publiko batzuk, hotelak, hala nola Gran Hotel Reina Victoria, gaur egungo Casa de los Bombillo, gizarte-zentroak Casino Armadaren eraikin zaharra, Centro cultural

## Klasizismoak

* Casino Militar de Melilla
* Casa Salama
* Casa de Salomón Dray
* Ejército Español, 21
* Castelar, 39
* O´Donnell, 27
* O´Donell, 21
* O´Donnell, 15
* O´Donnell, 13
* La Avenida, 18
* General Chacel, 6
* General Chacel, 5
* O´Donnell, 29
* General Chacel, 7
* General Chacel, 9
* General Chacel, 6
* Calle General Pareja, 14
* Ejército Español, 10
* Abdelkader, 6
* Conde del Serrallo, 11
* La Avenida,19 y 21
* La Avenida, 21 y Hotel-Restaurante Marina
* General Prim, 6
* Casa de Ezer Benarroch
* Hotel Cervantes
* Antiguo Hotel Reina Victoria
Korronte honen aldaerak daude, bata klasizista da, estilo neoklasikotik abiatzen dena, diseinu sinpleetan, lerro garbietan eta apaindura simetrikoan oinarritua. Bertan, Carmelo Castañón, Eusebio Redondo edo Joaquín Barco ingeniari militarrak nabarmendu ziren, besteak beste, Centro Comercial Hispanomarroqui, Comandancia General de Melilla, Casa de Isaac.

## Erreferentziak

* ↑ «La arquitectura modernista de Melilla, la contradicción de un estilo Luis Gueilburt» Revista Akros 9: 59-62. 2010 ISSN 1579-0959..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52696489
# Historiaurreko Orkadak

Historiaurreko orkadak (ingelesez Prehistoric Orkney) Eskoziako artxipelago horren giza okupazioaren garaiari egiten dio erreferentzia, uharteen historiaurrearen azken zatian. Homo generoak okupatu aurreko historiaurrearen garaia Eskoziako geologiaren zati bat da. Nahiz eta zenbait erregistro idatziak Eskoziako inbasio erromatarraren garaiko Orkada uharteei buruzkoak izan, Eskoziako iparraldeko historiaurrea ez da amaitzen Aldi Historiko Goiztiarra hasi arte, 600. urte inguruan.
Historiaurreko aztarna garrantzitsu ugari daude Orkada uharteetan, batez ere Neolito garaitik, eta horietako lauk Gizateriaren Ondare izendatutako lekuetako bat osatzen dute. Hainbat arrazoi daude erregistro arkeologiko ugari izateko. Hareharrizko oheak harrizko tresnak egiteko erraz erabil daitekeen materiala ematen du, eta haizeak mugitutako hareek leku batzuk kontserbatzen lagundu dute. Industrializazio falta erlatiboa eta nekazaritzaren eragin txikia ere lagungarri izan dira antzinako monumentu horiek kontserbatzeko. Tokiko tradizioek, antzinako egitura horien beldurrean nahiz benerazioan oinarrituak (agian, eskandinaviarren okupazioaren garaitik jasotako jarrerak), beren egitura-osotasuna mantentzen lagundu ahal izan dute.
Historiaurrea, konbentzionalki, aldi laburragoetan banatzen da, baina giza historiako garai ezberdin horiek bereiztea lan konplexua da, mugak zalantzazkoak dira eta haien arteko aldaketak mailakatuak dira. Paleolitoak izotza kendu arte iraun zuen, Mesolitoak nekazaritza hartu arte eta Neolitoak metalurgia hasi arte. Leku batzuek denboraldi luzeak hartzen dituzte, eta, bereziki, Neolitoaren eta ondorengo aldien arteko aldeak ez dira argiak. Neolitoko egituren aparteko aberastasuna ez dator bat Brontze Aroko garai goiztiarrekin, zeinetan giza okupazioaren ebidentzia urria edo ezdeusa den, edo aldi horren azken zatia, frogen eskasia erlatiboa ematen duena. Ondorengo Burdin Aroak eraikin monumentaletara itzultzea ekarri zuen, batez ere broch-ak egitera.
Indusketa formalak XVIII. mendearen amaieran egin ziren eta inplikatutako egituren ulermena folklore gisa ikustetik gaur egungo zientzia arkeologiko modernora pasatu zen.

## Oharrak

* ↑ Clarke & Maguire 2000, 1, 3 orr. .
* ↑ Wickham-Jones 2007, 25 orr. .
* ↑ Moffat 2005, 96-97 orr. .
* ↑ Hedges 1984, 11-13 orr. .
* ↑ Hedges-ek dioenez, guztira «10.000 inguru» dira leku arkeologikoak, hau da, kilometro karratuko 10 inguru.
* ↑ Moffat 2005, 147 orr. .

## Kanpo estekak

* Orkneyjar: Orkada uharteen ondarea (ingelesez).
* Datuak: Q7239942
# Arkitektura eklektikoa Melillan

Melillako arkitektura eklektikoa Espainiako hirian . mendetik aurrera, baina bereziki XX. mendean, ematen den arkitektura eklektikoaren korronte bat da. Bere eraikinak Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren zati dira, Interes Kulturaleko Ondasuna, eta erdiko Zabalgunean eta bertako auzoetan daude.
* Edificio Metropol
* Grupo de Escuelas Mixtas Alfonso XIII
* Edificio de la Autoridad Portuaria de Melilla
* Antigua estación sanitaria del Puerto de Melilla
* Casa de Carmen Balaca
* Sede de la Sociedad Civil La Constructora
* Mercado del Polígono
* Mercado del Polígono
Eklektizista elementuak nahastean oinarritutako beste bat da, txandakatuz eta ornamentazioa handituz, forjaren aberastasun handiagoarekin eta erlaitz irtenen agerpenarekin, Droctoveo Castañón, Casa de Carmen Balaca y Sede de la Compañía del Norte Africano de y José de la Gándara, Grupo Escuelas Mixtas, actual sede de la Consortilla.

## Erreferentziak

* ↑ «La arquitectura modernista de Melilla, la contradicción de un estilo Luis Gueilburt» Revista Akros 9: 59-62. 2010 ISSN 1579-0959..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51881637