OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pello Errota Sariketa

Pello Errota Sariketa Asteasun bi urtetik behin jokatzen den bertsolarien txapelketa bat da. Herriko Pello Errota bertsolari ezagunaren izena darama eta Harituz Bertsozale Taldeak antolatzen du.

## Egitura

Finala Asteasun jokatzen da eta aurretik bi finalerdi izaten dira, Tolosaldeko herrietan jokatzen direnak. Bertso onenaren Mikaela Elizegi saria ere ematen da.

## Historia

2018an antolatu zen lehenengo aldiz. 12 bertsolarik hartu zuten parte eta bi finalerdi eta finala izan zuen. Eneko Lazkoz nafarra izan zen irabazlea. 2020an izan zen bigarren ekitaldia eta 2023an hirugarrena.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Bertsorik onena | Saioen kokapena |
| 2018 | Eneko Lazkoz | Eneko Lazkoz | Zizurkilen, Anoetan eta finala Asteasun |
| 2020 | Amaia Iturriotz | Iñigo Izagirre | Iruran, Abaltzisketan eta finala Asteasun |
| 2023 | Jexux Mari Irazu | Eñaut Martikorena | Berrobin, Ikaztegietan eta finala Asteasun |

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Pello Errota Bertso Sariketa (1. 2018) - Aldizkakoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
* 1 2 «Eneko Lazkozentzat Pello Errota sariketako txapela eta Mikaela Elizegi saria» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
* ↑ Otamotz. (2020-12-28). «Amaia Iturriotz urretxuarrak Pello Errota bertso sariketa irabazi du» Otamotz (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
* ↑ «Jexux Mari Irazuk eraman du III. Pello Errota sariketa - Asteasu» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
# Eneko Lazkoz

Eneko Lazkoz Martinez (Etxarri Aranatz, Nafarroa Garaia, 1983) bertsolaria da, Etxarriko Bertso-eskolan hezia. Hargin egiten du lan.

## Txapelketak

* Nafarroako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (1): 2000
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa
** Txapeldunordea (4): 2017, 2019, 2021 eta 2023
** Hirugarrena (1): 2015
** Bostgarrena (1): 2013
** Seigarrena (1): 2010
** Zazpigarrena (1): 2011
* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** Final-laurdenak (2): 2017, 2022

## Sariak

* Pello Errota Sariketa (1): 2018 (+ bertso onenaren Mikaela Elizegi saria)
* Errexil Sariketa (1): 2024

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Eneko Lazkoz - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).
* ↑ «Julio Soto txapeldun, seigarrenez» EITB 2023-12-02 (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).
* ↑ «Eneko Lazkozentzat Pello Errota sariketako txapela eta Mikaela Elizegi saria» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
* ↑ «Eneko Lazkoz Errexil Sariketako irabazle» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).

## Kanpo estekak

* «Eneko Lazkoz», Bertsolaritzaren datu-basea.
* Datuak: Q12256844
# Iñigo Izagirre

Iñigo Izagirre Urteaga (Itziar, 1981) bertsolari gipuzkoarra da.

## Ibilbidea

Zarauzko bertso eskolan hasi zen eta 1999an Gipuzkoako eskolartekoan txapeldunordea izan zen. Helduetan Gipuzkoako Txapelketako finala jokatzerik ez zuen lortu baina 2005 eta 2009an jokatu ziren Txapelketa Nagusirako sailkatu zen.

## Palmaresa
### Txapelketak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** final laurdenak (1): 2005, 2009
* Gipuzkoako Txapelketa
** finalaurrekoak (1): 2003, 2007
* Gipuzkoako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** txapeldun ordea (1): 1999

### Sariak

* Bagare sariketa (3): 2002, 2003, 2004
* Plazatik Gaztetxera (1): 2002
* Pello Errota Sariketa: bertso onenaren Mikaela Elizegi saria (2020)

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Iñigo Izagirre - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115589529
# Miren Nogales

Miren Nogales Sagartzazu (Zestoa, Gipuzkoa, 1991ko maiatzaren 15a) gipuzkoar aktorea da.
2023az geroztik Herri Txiki Infernu Handi telebista saioa aurkezten du Mikel Pagadirekin batera, Zuhaitz Gurrutxagaren ordez.

## Filmografia
### Filmak

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 2020 | Thi Mai: Rumbo a Vietnam | Moda-dendako 2. saltzailea | |

### Websailak

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 2020 | Pikuak | Ainara | |

### Telebista-saioak

| Urtea | Telebista-saioa | Denboraldia | Oharrak |
| 2023 | Herri Txiki Infernu Handi | 9. denboralditik aurrera | Aurkezlea Mikel Pagadirekin batera |
| 2023-2024 | Gora bihotzak | | Aurkezlea Julen Telleriarekin batera |

## Erreferentziak

* ↑ «Miren Nogales: “Denbora dezente daramat oholtzen atzean, eta erronka da berriro agertokira igotzea”» Urola Kostako Hitza 2017-10-19 (Noiz kontsultatua: 2020-11-03).
* ↑ Pikuak. (2019-05-15). Gaur gure Miren Nogales Sagartazuren urtebetzea da!. (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101109028
# Kolonbiako udalerriak

Kolonbiako udalerriak Kolonbiako bigarren administrazio-barrutiari dagozkio, multzokatuz departamenduak osatzen dituztenak. Kolonbiak 1.103 udalerri ditu DANEn erroldatuta (udalerri gisa ere zenbatzen diren barruti bereziak barne hartzen dituen zenbaketa).
Udalerri bakoitzak udal buru bat du, hau da, udalerriaren izen bera izan ohi duen eta hiriburu gisa funtzionatzen duen herria. Askotan udal buruari "udalerri" terminoa aplikatzen zaio. Gutxi gorabehera 39 kasu daude udalerriaren izena bere buruarenarekin bat ez datozenak (ikus Kolonbiako udalerri heteronominalak).
1991ko Konstituzioaren 311. artikuluaren eta 1994ko ekainaren 2ko 136. Legearen arabera, Estatuko banaketa politiko-administratiboaren oinarrizko lurralde-erakundea da, autonomia politiko, fiskala eta administratiboa duena, Konstituzioak eta Errepublikako legeek ezarritako mugen barruan.

## Estatistika

* Udalerririk handiena: Vichadako Cumaribo, 65.193 km²- koa.
* Udalerririk txikiena: Antioquiako Sabaneta, 15 km² -koa.
* Biztanle gehieneko udalerria: Bogotá, 7.901.653 biztanle ditu.
* Biztanle gutxieneko udalerria: Boyacáko Sativasur, 1 127 biztanle.
* Udalerri kopuru handiena duen entitatea: Antioquia, 125.
* Udal gutxien dituen entitatea: San Andres eta Providencia, 1 hurrenez hurren.
* Erakunde nazional bakoitzeko batez besteko udalerri kopurua: 33.
* Boyacá, Cundinamarca eta Santanderreko hainbat udalerri baino populatuagoak diren udalerririk gabeko eremuak daude.
* Biztanle gutxieneko udal egoitza: Santanderreko Jordán, 54 biztanle.

## Erreferentziak

* ↑ División político administrativa. Conceptos básicos.. DANE.
* ↑ Codificación de la División Político Administrativa (DIVIPOLA). DANE.
* ↑ Entidades Territoriales.. IGAC.

## Kanpo estekak

* Kolonbiako udalerriak - Lineako Gobernua Archivado
* Tunja eta Popayán, barruti historiko berriak
* Kolonbiako Udalen Federazioa
* Datuak: Q2555896
* Multimedia: Municipalities in Colombia / Q2555896
# Spoiler

Spoiler, bere horretan ingelesetik munduko hainbat hizkuntzatara zabaldu den hitza, (euskaraz: «zapuzten edo hondatzen duena»), telebista, film, liburu eta abarretako programa baten bilbearen zati garrantzitsu baten deskribapena da, norbaitek ikusi aurretik. Sare sozialetan, lagunarteko erregistroan, spoiler hitzaren sinonimo bezala izorraki erabili da euskarazko ordain gisa.
Publikoaren zati batek spoilerrak arbuiatzen dituenez, badago jendea praktika horren alde argudiatzen duena. Jarrera horren atzean dago kultur produktu batek bere bilbeak harrigarritasunetik haratago balio duela dioen ideia. Beraz, sorkuntza bat artistikoki landua eta kalitatezkoa denean, bilbearen argumentu-birak ezagutzeak ez luke eragozpen izan behar obrarekin gozatzeko.
2011n, Kaliforniako Unibertsitatea San Diegon irakasleak diren Nicholas Christenfeldek eta Jonathan Leavittek esperimentu psikologiko bat egin zuten, spoilerrek fikzio baten gozamena gutxitzen ote duten frogatzeko asmoz. Probarako boluntario bakoitzak ustekabeko amaierekin istorio txiki bat jaso zuen. Proban zehar, boluntario batzuei tramaren zati garrantzitsuak azaldu zitzaizkien, eskatu gabe. Esperimentuaren ondorioa izan zen spoilerrak irakurri zituzten subjektuek gehiago gozatu zutela obraz amaiera aurreratu ez zitzaien subjektuek baino.

## Erreferentziak

* ↑ Euskadi Irratiko Faktorian Xren alternatibetaz. (IZORRAKIA: ez da ondo atera). | teknopata.eus. 2024-11-18 (Noiz kontsultatua: 2024-11-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) Samper Seró, Carles. Spoilers, nuestros amigos incomprendidos. .
* ↑ (Ingelesez) Lehrer, Jonah. (2011-10-11). «Spoilers Don’t Spoil Anything» Wired.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77852
* Multimedia: Spoiler (media) / Q77852
# Holy Spider

Holy Spider (persieraz: عنکبوت مقدس‎) 2022ko Ali Abbasi irandar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2000 eta 2001 bitartean, Saeed Hanaei irandarrak hamasei emakume hil zituen Maxhad hiri santuan. Prostitutak ziren, eta Hanaeik bere etxean itotzen zituen. Ez zen berrietan azaldu, hamargarren emakumea hil zuen arte, baina benetan albiste bilakatu zena zera izan zen: hiltzailea harrapatu zutenean, krimenak Jainkoaren izenean egin zituela azaldu zuen, puruak ez ziren emakumeak hiriko kaleetatik desagerrarazteko helburuarekin. Biztanleriaren parte handi baten iritziz, heroi bilakatu zen eta, hilabeteetan, manifestazioak egin ziren, errugabea zela aldarrikatzeko.

## Aktoreak

* Zar Amir Ebrahimi: Arezu Rahimi
* Mehdi Bajestani: Saeed Hanaei
* Arash Ashtiani: Sharifi
* Forouzan Jamshidnejad: Fatima
* Sina Parvaneh: Rostami
* Nima Akbarpour: Richter
* Sara Fazilat: Zinab
* Alice Rahimi: Somayeh
* Mesbah Taleb: Ali
* Firouz Agheli: Haji

## Erreferentziak

* ↑ «Gizartea, serieko hiltzaile» Berria 2023-01-07 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111600223
* Multimedia: Holy Spider / Q111600223
# Sustrai

Botanikan, sustraia, zaina edo erroa klorofilarik gabeko landare-organoa da, landarea finkatzen duena eta horrek hazkunderako behar dituen ura eta gatzak xurgatzen dituena.
Meristemo primarioa kaliptraz babesturik dauka eta sustrai-puntan dago. Enbrioiaren sustraiari sustraixka deritzo eta, garatzen denean, sustrai nagusia eratzen du. Kimu batetik eratzen den lehen sustraia sustrai nagusia da; haren adarrei albo-sustrai esaten zaie. Zenbait espeziek ardatz-formako sustrai handi bakar bat dute, eskuarki beherantz hazten dena eta albo-sustrai ugari dituena. Beste zenbaitek sustrai barreiatuak dituzte, tamaina bertsuko sustrai mehe ugari.

## Funtzioak

Sustraiek hainbat funtzio dituzte, baina hiru dira funtzio nagusiak: xurgapena, eroapena eta ainguraketa.
* Xurgapena: lurreko ura eta gatz mineralak ile xurgatzaileen bidez xurgatzen ditu.
* Eroapena: landarearen zurtoinera eramaten ditu xurgatutako ura eta mantenugaiak, landarea hazteko eta hostoetara eramaten ditu fotosintesia egin ahal izateko.
* Ainguraketa: lurrean hazten diren landareen kasuan, substratuaren granulometriaren arabera, sustraia gehiago edo gutxiago garatu eta adarkatzen da. Sustraien itxura aldatu egiten da landare batetik bestera: arte batek sustraiak lurzoruaren azpitik garatzen ditu, eta makal batek, berriz, kanpotik. Aire-loreen kasuan, sustraiak ainguratze funtzioa betetzeko daude soilik.
Landare-espezie askoren sustraiek elikadura-erreserben biltegi-funtzioak bete ditzakete, hala nola: batata, erremolatxa, manioka eta beste asko.

## Atalak
### Sustraiaren egituraren araberako atalak

* Sama: lurretik gertuen dagoen sustraiaren atala da.
* Adarkadura gunea: atal horretan, sustraiak banatzen hasten dira.
* Heltze gunea: sustraiaren hazkunde-prozesuan laguntzen duten ile xurgatzaileak ditu.
* Hazte gunea: atal horretatik aurrera, sustraiaren hazkundea gertatzen da.
* Kofia: hor, enbrioi-zelulak muturretik babesten dituzten zelula parenkimatikoen multzoa dago.

### Sustraiaren ehun moten araberako atalak

* Epidermisa: sustraiaren gainazaleko geruza da, hau da, sustraiaren azala da.
* Kortexa: epidermisaren hurrengoko geruza da; helburu nagusia mantenugaiak almidoi moduan biltegiratzea du.
* Endodermixa: kortexaren hurrengoko geruza da. Hesi iragazgaitz moduko bat da eta, horri esker, ura barrurantz doa soilik.
* Zilindro baskularra: sustraiaren erdiko geruza da. Barruan xilema eta floema dauzka.

## Erreferentziak

* ↑ «sutrai». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ «zain». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ «erro». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ https://web.archive.org/web/20100314190806/http://www1.euskadi.net/euskalterm/indice_c.htm
* ↑ (Gaztelaniaz) «PARTES de la RAÍZ y sus FUNCIONES - Resumen con esquema» ecologiaverde.com (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41500
* Multimedia: Roots / Q41500
# Las 3000 Viviendas

Las 3000 Viviendas Sevillako auzo ez-ofiziala da, Sur barrutian dagoena. Berez sei auzok (Polígono Sur: Paz y Amistad, Antonio Machado, Martínez Montañés, Murillo, Las Letanías eta La Oliva) osatzen dute eta horietako bi (Martínez Montañés eta Murillo) auzo marjinal arriskutsuak dira, askotan hedabideetan agertzen direnak.
Bere arriskugarritasunari kontrajarrita, auzoa bertako artista flamenko ugariengatik ere nabarmentzen da, tartean Raimundo eta Rafael Amador anaiak edota Juana Revuelo.

## Historia

Etxebizitza Ministerioak 1968an eman zion eraikuntza Sevillako Udalari, eta 1977an amaitu zuten. Hasieratik hasi zen eremu ez-segurutzat hartzen.
Hasieran, La Corchuela edo El Vacie bezalako gune txabolistetatik zetozen pertsonak hartu zituen, baita etxebizitza hobetu nahi zuten beste batzuk ere, hala nola Torreblanca de los Caños eta Los Pajaritos. Bere garaian, atzeratutako jabetza-erregimeneko etxebizitzak esleitu zituzten.
Entregatu eta hamar urte eskasera, solairu-bloke askotan ez zituzten jatorrizko zerbitzu gehienak, hala nola ur beroa edo igogailuak, baina jada ez zeuden erabilgarri, motorrak lapurtu zituztelako. «Txabolismo bertikal»aren adierazle argitzat hartzen da, eta bertako biztanleak etxeko animaliekin bizi dira.
Hainbat albiste argitaratu dira liskarrei, tiroketei eta armen konfiskazioei buruz: katanak, Kalashnikov eraso-fusilak, Uzi subfusilak eta estupefazienteak.
Zerbitzu publiko gehienak (suhiltzaileak, garbiketa, autobusak) ez dira eremu gatazkatsuenetan sartzen poliziaren babesik ez badute, mehatxuak, erasoak eta lapurretak jasan ohi baitituzte.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Un conflicto de honor acaba en un tiroteo y cuatro heridos en Sevilla» El País 1999/11/04.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Seis detenidos por el tiroteo de las Tres Mil Viviendas en el que murió un menor» El Mundo 2009/05/14.
* ↑ (Ingelesez) Martínez, Emma. Flamenco: all you wanted to know. Pacific (MO), EE.UU.: Mel bay, 12 or. ISBN 0-7866-6738-9..
* ↑ «En las Tres Mil Viviendas, se producen frecuentemente robos y asaltos» ABC 1977/08/04.
* ↑ (Gaztelaniaz) Carnacea Cruz, Ángeles; Cambara, Ana Lozano. (2011). Arte, Intervención y Acción Social. Madril: Editorial grupo 5, 408 or. ISBN 978-84-937730-2-1..
* ↑ «El Chabolismo vertical (parte I)» ABC 1996/05/26.
* ↑ «Dominique Abel retrata el arte y la tragedia de los marginados» Diario de Córdoba 2003-3-22.
* ↑ «Incautado un fusil de asalto Kalashnikov en las Tres Mil Viviendas» ABC 2009/05/21.
* ↑ «35 detenidos con armas de guerra y alijos de drogas en Sevilla» El País 2010/12/19.
* ↑ «Disparan contra un autobús de Tussam a su paso por el Polígono Sur» El Correo de Andalucía 2016-9-5.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5970188
# Alda

Alda Arabako herria da. Haranako erdialdean eta 815 metrotan kokatuta dago, Biarra errekak herrigunea zeharkatzen duelarik. Udalerriko herriburua da, bertan baitago udaletxea. Ipar-mendebaldean Erroitegi (Arraia-Maeztu), ipar-ekialdean Uribarri Harana, hego-ekialdean Gastiain (Lana) eta hego-mendebaldean Done Bikendi Harana mugakide ditu.

## Geografia

Aldako kaskoko kaleek ipar-hego orientazioa dute eta hiru etxe multzo bereizten dira. Etxeak banatzen dituzte Biarra errekak hegoaldetik, eta errepideak iparraldetik. San Pedro eliza eta parrokia da eraikin nabarmenena, baina zenbait etxek badituzte 16, mendeko elementuak, hala nola armarriak eta erdi-puntuko arkua duten sarrerak. Herriko erdiguneko plazak La Rimona du izena.
Hirigunearen mendebaldean errota ere badago, 1647. urtekoa. Bi errotarri gordetzen dira bertan: zuria, irina lortzeko erabiltzen zena, eta beltza, pentsutarakoa.
Iparraldean, errepidea igarota, Harana udalerriko udaletxea dago, 20. mendeko eraikin administratibo bat.

## Historia

Herriaren lehenengo aipamen idatzia XIII. mendekoa da. Bestela, Gaztelako Enrique Trastámara erregeak bereganatu zuen hurrengo mendean, eta ondoren Gaonatarren leinukoen menpe egon zen XVI. mendea arte. Hauen ostean, euren ondorengoak ziren Lazkanotarrak herriko jaun bihurtu ziren, eta azkenik Capovillargo markesa Aldaren jabea izan zen.
Administratiboki, Kontrastaren barruan egon zen 1659 arte, herria banatu zenean. Beraz, udalerri independentea bihurtu zen, Uribarri Harana herria ere bere barnean zuena baina 1940ko hamarkadan Kontrasta eta Done Bikendi Haranarekin fusionatu zen, Harana udalerri berria sortuz.

## Demografia

* Aldako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19a | Alda Santikurutze | Kontrasta • Uribarri Harana • Done Bikendi Harana • Oteo • Orbiso • Bujanda • Antoñana | Alda Santikurutze |

### Jaiak

* Urtarrilaren 20a: San Sebastian.
* Otsailaren 5a:: Santa Agata.
* Maiatzaren 3a: Maiatzeko gurutzea.
* Maiatzaren 15a (San Isidro): San Gregorio.
* Ekainaren 19a: San Gervás.
* Ekainaren 29an: San Petri

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Alda Haranako webgunean
* Datuak: Q2832238
* Multimedia: Alda, Harana-Valle de Arana / Q2832238
# Kontrasta

Kontrasta Arabako ekialdeko herri eta kontzeju bat da, Haraneko udalerrikoa, Mendialdeko kuadrillakoa.

## Geografia

825 metroko garaieran dago, tontor batean, Haraneko udalerriko ekialdean. Opakuako mendatea Arabako Lautadarekin lotzen duen herria da.

## Historia

Erromatarren konkistaren aurretik, Kontrastako lurrak barduliarren eremuaren barruan zeuden.
Elizmendiko ermitaren hormak eraikitzeko erromatar motako 17 hilarri erabili ziren, II. mendetik aurrerakoak gehienak. Hori dela eta, bertan erromatar garaian gune bat egon zela uste da.
Erdi Aroan berebiziko garrantzia izan zuen, Nafarroarekin mugakidea izanda. Hiribildua izan zen 1256. urtetik aurrera, urte hartan hiri-gutuna jaso baitzuen. Aurretik, gune honen izena Arana izan zen.
Karlos II.a Nafarroakoak 1368an hiribildua konkistatu arren, 1377an Ruy Diaz de Rojasek Henrike II.a Gaztelakoarentzat berreskuratu zuen.
Denbora luzez udalerri independentea izan ostean, 1942an Aldarekin eta Done Bikendi Haranarekin fusionatu zen, Harana udalerri berria sortzeko.

## Demografia

* Kontrastako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19a | Alda Santikurutze | Kontrasta • Uribarri Harana • Done Bikendi Harana • Oteo • Orbiso • Bujanda • Antoñana | Alda Santikurutze |

## Ondasun nabarmenak

* Elizmendiko Andra Mari baseliza erromanikoa(X-XI. mendea). Nabarmentzekoa, absideko hormak erromatar jatorriko hilarriez eraikita dituela.
** Elizmendi ermita
** Teilatupeko irudi geometrikoak
** Andra Mari irudia, XII mendekoa
** Erromatar garaiko estela edo hilarria.
* Laboreak eta basoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Echevarría, Ana. (1989). «La cronología de las inscripciones funerarias latinas de Alava» Munibe 44: 133-152. ISSN 0027 - 3414 ISSN 0027 - 3414..
* ↑ (Gaztelaniaz) Martínez Torrecilla, J. M.; Plata Montero, A.; Sánchez Pinto, I. eta Solaun Bustinza,J.L.. El recinto fortificado de la villa de Contrasta (Valle de Arana, Álava), ISBN 978-84-691-9571-0 Hemen irakur daiteke. [ikusia: 2020-07-02]

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Kontrastari buruzko informazioa Haranako webgune ofizialan
* (Gaztelaniaz) Kontrasta Auñamendi entziklopedian
* (Gaztelaniaz) Elizmendiko Done Mari baselizari buruzko informazioa
* Datuak: Q2744582
* Multimedia: Kontrasta / Q2744582
# Done Bikendi Harana

    Artikulu hau Haranako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Done Bikendi (argipena)».
Done Bikendi Harana (ofizialki San Vicente de Arana / Done Bikendi Harana) Arabako herria da. Harana udalerriko mendebaldean dago.

## Historia

Fernando IV.a Gaztelako errege zenean, 1295 eta 1312 urteen arteko dataren batean sortu zen Done Bikendi, Berberiegoko Artzendiagoaren menpe zeuden bizilagunak bertara bizitzera joan zirenean. Ingurune hura Kontrasta herriaren mendekoa zen, eta horrek istiluak eragin zituen hartik eta 1319an foru propioa lortu zuten arte. 1326. urtean hiribildu independentearen titulua jaso zuen Gaztelako errege Alfontso XI.arengandik.
Udalerri independentea izan zen baina 1940ko hamarkadan Alda eta Kontrastarekin fusionatu zen, Harana udalerri berria sortuz.

## Demografia

* Done Bikendi Haraneko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19a | Alda Santikurutze | Kontrasta • Uribarri Harana • Done Bikendi Harana • Oteo • Orbiso • Bujanda • Antoñana | Alda Santikurutze |

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Done Bikendi Haranako webgunean
* Datuak: Q957910
* Multimedia: San Vicente de Arana / Q957910
# Uribarri Harana

Uribarri Harana (ofizialki Ullíbarri-Arana / Uribarri Harana) Arabako herria da. Harana udalerriko erdialdean dago. 1940ko hamarkada arte Alda udalerriaren zati izan zen.

## Geografia

Harana udalerriko lau kontzejuetako bat da. Kale Nagusia du, eta paraleloan dauden beste lau, Kristobalen Ermitarako bidean elkarrekin topo egiten dutenak. Plaza bat du, albo banatan eliza (San Joan Bataiatzailearen parrokia) eta frontoia dituena, eta bertan dago 2017tik herriko seme Sebastian Fernandez de Lezeta Dos Pelos-i eginiko oroigarria.
Herriko etxeen artean nabarmentzen da Lazkanotarren jauregia, 16. mendeko fatxada errenazentista duena.
Herritik iparraldera, errepidea igarota baina kaskotik gertu, Andra Mari tenplu edo baseliza dago, 12. mendeko eliza erromaniko berriztatua.

## Demografia

* Uribarri Haraneko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19a | Alda Santikurutze | Kontrasta • Uribarri Harana • Done Bikendi Harana • Oteo • Orbiso • Bujanda • Antoñana | Alda Santikurutze |

## Uribarri-harandar ospetsuak

* Estefania Beltran de Heredia (1960 - ), EAJko politikaria eta Eusko Jaurlaritzako Segurtasuneko sailburua.
* Sebastian Fernandez de Lezeta, Dos Pelos gerrilaria (1770-1822), Napoleondar Gerretako protagonista.

## Erreferentziak

* ↑ Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala, 42. zenbakia, 2013-04-12. Ikus 3625. orrialdea.

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdea

## Kanpo estekak

* Uribarri Haranako webgunean
* Datuak: Q3547944
* Multimedia: Uribarri Harana / Q3547944