OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Delfina Zagarzazú

Delfina Zagarzazú (1985) Carmelon jaiotako emakume uruguaitarra da, eta Garapenerako Banku Interamerikarrak (BID) saritu zuen, ingurumenaren lider gisa.

## Ibilbidea

Hamabi urte zituela, Ameriketako Estatu Batuetara joan zen bizitzera familiarekin, gurasoen lan-kontuengatik, eta 2010eko azaroan itzuli zen, Three Squares International enpresa estatubatuarraren zerbitzuak garatzeko. Enpresa hori ingurumen-aholkularitzan aritzen da Latinoamerikako zuzendari gisa, eta enpresen gizarte-erantzukizunari buruzko aholkuak ematen dizkie enpresei, teknologia garbiko produktuak ikertzen dituzten inbertitzaileei eta ekitaldi ekologikoetan aritzen direnei.
GBIk mila eta zortziehun emakumeren eta bederatzi latinoamerikarren artean aukeratu zuen ingurumen-arloko gazteen lider gisa. Aldez aurretik GBI Gazteria programan apuntatu zen bere proiektuarekin, eta hautatua geratu zen. Hautaketa laurehun parte-hartzaileko konferentzia batean egin zen, eta gai hauek izan zituen oinarri: gazteen enplegua, enpresa-espiritua, gizarte-berrikuntza, klima-aldaketa, bide-segurtasuna eta garapenerako kirolak. Selekzioak GBIren urteroko konferentzian parte hartzeko aukera eman zion.
Ecomania Uruguay proiektuan parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ El País. (2011ko martxoaren 29a). Uruguaya fue elegida líder joven de América Latina. Uruguay.
* ↑ weforum. Delfina Zagarzazú. .
* ↑ La República. Uruguaya premiada por el BID apuesta al desarrollo sustentable de la ciudad. Uruguay.
* ↑ Paula. (2023ko abendua). Delfina Zagarzazú. Uruguay.

## Kanpo estekak

* Delfina Zagarzazú erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan
* Datuak: Q5801738
# Rhynchonellida

Rhynchonellida edo errinkonelidoak brakiopodoen barruko orden bat da. Ordoviziarrean agertu ziren erregistro fosilean. Saihets oso markatuak dituen ordena da, eta balben arteko lotura bildua dute. Balba bentralean eta dortsalean euren artean ondo lotzen diren tolestura bana dute.
Morfologikoki, errinkonelidoek aldaketa oso gutxi izan dituzte Ordoviziarretik gaurdaino. Badirudi Pentameridatik eboluzionatu zutela. Paleozoikoaren amaieran izan zen iraungitze masiboan galera handia izan zuten, baina Jurasiko goiztiarrean berriro ere indartu ziren. Mesozoikoan brakiopodorik ugarienak ziren.
# Brachiopoda

Brachiopoda (latinez, Brachi, besoa eta podos, oina) animalia filum itsastar bat dira. Gaur egun 300 bat espezie bizi dira filum honen barruan eta dirudienez 16.000 bat espezie desagertu daude.
Ez da nahastu behar izen antzekoa duen Branchipoda animalia taldearekin.

## Erreferentziak

Brusca, R.C. & Brusca, G.J. 1990. Invertebrates. Sinauer Associates, Sunderland.

## Kanpo estekak

* UC-Berkeley Museu de Paleontologia
* Palaeos Brachiopoda
* BrachNet
* Información de Kansas Geological Survey
* site de R. Filippi
* Datuak: Q178272
* Multimedia: Brachiopoda / Q178272
* Espezieak: Brachiopoda
# Lophotrochozoa

Lophotrochozoa ("gandordun animaliak") protostomoen talde nagusietako bat da. Datu molekularren ikerketari esker aurkitu zuten.
Hona hemen Lophotrochozoa taldeko zuhaitz filogenetikoa:

## Erreferentziak

* ↑ Halanych, K.M., Bacheller, J., Liva, S., Aguinaldo, A. A., Hillis, D.M. and Lake, J.A.. (1995). «18S rDNA evidence that the Lophophorates are Protostome Animals» Science 267: 1641–1643. doi:10.1126/science.7886451. PMID 7886451..
* ↑ Jordi Paps, Jaume Baguña & Mart Riutort. (2009ko uztaila). «Bilaterian Phylogeny: A Broad Sampling of 13 Nuclear Genes Provides a New Lophotrochozoa Phylogeny and Supports a Paraphyletic Basal Acoelomorpha» Molecular Biology and Evolution 26 (10): 2397–2406. doi:10.1093/molbev/msp150. PMID 19602542..
* ↑ Struck,T.H., Schult, N., Kusen, T., Hickman, E., Bleidorn. C., McHugh, D., and Halanych, K.M.. (2007). «Annelid phylogeny and the status of Sipuncula and Echiura» BMC Evolutionary Biology: 57. doi:10.1186/1471-2148-7-57. PMID 17411434..
* ↑ Hausdorf, B.; Helmkampf, M.; Meyer, A.. (2007). «Spiralian Phylogenomics Supports the Resurrection of Bryozoa Comprising Ectoprocta and Entoprocta» Molecular Biology and Evolution 24 (12): 2723–2729. doi:10.1093/molbev/msm214. PMID 17921486..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q321481
* Multimedia: Spiralia / Q321481
* Espezieak: Lophotrochozoa
# Angira elektrikoa

Aingira elektrikoa, Hego Amerikako eta Erdialdeko Amerikako ibai eta lakuetan egoten diren 600 bolteo arteko deskarga elektrikoa botatzen dituzten aingira batzuk dira.

## Habitata

Hego Amerikako eta Erdialdeko Amerikako ibai eta lakuetan egoten dira, batez ere Amazonas ibaian.
Beraien kokalekua Guatemalatik, Rio de plataraino da, gehien dauden lekuak Amazonas eta Orionoko izanik. Aingira da animali bakarra bost oinen luzera duena eldua denean. Ur gezetan bizi dira 72tik 79 graduetara bizi dira, ph neutro batean eta izaera agresiboa dute.
Beraien kokalekua Guatemalatik, Rio de plataraino da, gehien dauden lekuak Amazonas eta Orionoko izanik. Aingira da animali bakarra bost oinen luzera duena eldua denean. Ur gezetan bizi dira 72tik 79 graduetara bizi dira, ph neutro batean eta izaera agresiboa dute.

## Deskarga elektrikoak

Deskarga elektrikoak erabiltzen dituzte presak ehizatzeko, komunikatzeko eta defendatzeko. 600 bolteo arteko deskargak sor ditzakete.

## Elikadura

Dietan arrain txikiak, intsektuak eta beste ornogabe batzuk sartzen dira. Deskarga elektrikoak erabiltzen dituzte, presak kontsumitu aurretik zorabiatzeko.

## Ernalketa

Ernalketa normalean jaiotako lekuetan egiten dute, edo gertuko leku batean. Ernalketa azaroa eta abendua tartean egiten da.

## Aingira elektrikoaren deskribapena

Aingira elektrikoak ur gezako arrainak dira, deskarga elektrikoak sortzen dituztenak. Hego eta Erdialdeko Amerikan bizi dira. Aingira elektrikoak gorputz luzedun arrainak dira, ezkatarik gabekoak, eta azal iluna dute, ur-ingurunean kamuflatzen laguntzen dietenak. Bere ezaugarririk nabarmenena deskarga elektrikoak sortzeko gaitasuna da, elektrozito izeneko organo espezializatuei esker. Arrain horiek, batez ere, Hego Amerikako eta Erdialdeko Amerikako ibai eta lakuetan daude. Harrapakinak ehizatzeko duten funtzioaz gain, aingira elektrikoek deskarga elektrikoak ere erabiltzen dituzte komunikatzeko eta defendatzeko. Ugalketa-denboraldian distantzia luzeak migratzeagatik ezagutzen dira, eta espezie batzuk 15 urtera arte bizi daitezke. Gainera, oxigenoa zuzenean airetik lortzeko gaitasuna dute, eta horrek oxigeno gutxi duten uretan bizirauteko aukera ematen die. Haren garrantzi ekologikoa uretako ekosistemetan beste organismo batzuen populazioak kontrolatzen dituzte.

## Elektrizitatea

Bi deskarga mota dituzte buztanetik ateratakoa eta begi ingurutik ateratzen zaiena eta bi organo inportanteenak elektrizitatearen atalean daude kokatuta.
Tentsio handikoak: Harrapakina hil egiten dute eta beraien harrapariagandik urruntzen dira txoke elektrikoak askatzen euhundaka boltioekin.
Tentsio txikikoak: Beraien organo elektrikoak erabiltzen dituzte gauzak antzemateko, beraien espeziekoei deitzeko edo laguntza eskatzeko.

## a

* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) «Aingira elektrikoak» prezi.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).
* ↑ Aingira elektriko. 2020-08-27 (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).
# Aingira elektriko

Aingira elektrikoa (Electrophorus electricus) gimnotidoen familiako Electrophorus generoko espezie bakarra da .

## Ezaugarriak

Ur gezatako hezur-arraina da, 2 m ingurukoa eta ezkatarik gabea. Aingiraren antzeko gorputza du. Ez du bizkar-hegalik, ez isats hegalik; sabelekoa, berriz, eztarri paretik ia isatserainokoa du. Oliba-kolorekoa du bizkarraldea eta sabelaldea gorri horixka. Isatsaren alde banatara bi elektrizitate-organo ditu, 600 volterainoko deskargak ematen dituztenak.

## Habitata

Hego Ameriketako tropiko-eskualdean banaturik dago, Orinoko eta Amazonas ibaien arroetan. Ibai, erreka, urmael eta zingiretako hondo lohitsuetan bizi da. Itzalpe handiko eremuak nahiago ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Electrophorus electricus IUCN Red List

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201235
* Multimedia: Electrophorus electricus / Q201235
* Espezieak: Electrophorus electricus
# Akitaniako Dukerria

Akitaniako Dukerria (okzitanieraz: Duche d'Aquitània; frantsesez: Duché d'Aquitaine) Erdi Aroko erakunde feudal frantziarra zen, egun izen bereko eskualdean zegoena.
Akitaniako dukea jatorrizko Frantziako parea zen.

## Historia

675ean Txilderiko II.a merovingiar erregea hil zenean sortu omen zen. Hala ere, zaila da bere egoera zehaztea 877 baino lehen bai dukerritzat bai konderritzat hartzen zelako. Ordutik Akitaniako Erresuma bi dukerritan banatu zen: Gaskoniakoa eta Akitaniakoa (gero Guienakoa izango zena). Dukerri biek 1058an berriro elkartuko ziren, nahiz eta Guiena izena noizbehinka dukerria izendatzeko erabili.
1204an Leonor Akitaniakoa hil zenean, bere seme zen Ingalaterrako Joanes I.a erregeak dukerria jarauntsi zuen (Frantziako erregeak zuzenean zituen lurraldeak baino handiagoa zena). Honek garrantzi handia zuen Ehun Urteko Gerran.

## Ikus, gainera

* Frantziako eskualde historikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7703611
* Multimedia: Duchy of Aquitaine / Q7703611
# Karlos III.a Frantziakoa

Karlos III.a (879ko irailaren 17a – 929ko urriaren 7a), Bakuna (latinez Karolus Simplex izena zuelako) ezizenaz ezaguna, Lotaringia (911–919/23) eta Mendebaldeko Frantziako erregea (898–922) izan zen. Luis II.a Frantziakoaren hirugarren semea izan zen, hilondokoa.
Umea zela ezin izan zuen tronua aldarrikatu, frankoen alderdi batek sahestu ziolako. Ranulfo II.ak babestuta, 893an Reimesko katedralean koronatua izan arren, Oto Frantziakoa 898an hil arte ezin izan zuen botere guztia izan
911 bikingoen buruzagia zen Hrolf Ganger menderatu ondoren, Saint-Clair-sur-Epteko itunaren bitartez, hau Normandiako duke eta bere basailu bilakatu zuen. Urte batzuk geroago Lotaringiako errege hautatu zuten.
Roberto Neustriakoak zuzendutako matxinada batek 923an Soissons inguruan menderatua izan ondoren, atxilotu eta Péronneko gazteluan hil zen. 936an Luis IV.a Frantziakoa bere semeak tronua berreskuratu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 Michel Parisse, "Lotharingia", The New Cambridge Medieval History, III: c. 900–c. 1024, ed. Timothy Reuter‎ (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), 313–15.
* ↑ Gwatking, H. M., Whitney, J. P., et al. Cambridge Medieval History: Volume III—Germany and the Western Empire.
* ↑ Jean Dunbabin, "West Francia: The Kingdom", The New Cambridge Medieval History, III: c. 900–c. 1024, ed. Timothy Reuter‎ (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), 378–79.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187519
* Multimedia: Charles III of France / Q187519
# Karlos Umea

Karlos Umea (latinez: Karolus puer; Frankfurt am Main, 847/848, – Buzançais, 866ko irailaren 29a, ) Akitaniako erregea (855-866) izan zen.

## Biografia

Bere aita Karlos Burusoila eta bere birraitona Carolus Handia Akitaniako erregetzat hartzen badira, Karlos III.a izango litzateke.
Aitarekin batera Pipino II.a borrokatu zuen Akitaniako errege izateko. Hala ere ez zuen inoiz boterea Akitanian, erregeordeen bitartez aritu baitzuen.
Seme-alabarik gabe hil zen, Luis Totela bere anaia oinordekoa izanik.
* Datuak: Q546611
# Karloman II.a Frantziakoa

    Artikulu hau Mendebaldeko Frantziako erregeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Karloman».
Karloman II.a (866 – 884ko abenduaren 12a) Mendebaldeko Frantziako erregea (879-884) izan zen.

## Biografia

Luis Totela bere aita hiltzean Mendebaldeko Frantziako errege hautatu zuten Luis bere anaiarekin batera. Erresuma banatuta, Karlomanek Borgoina eta Akitania jarauntsi zituen.
Hiltzean bere lehengusua zen Karlos III.a Gizena enperadorea oinordeko bihurtu zen.
* Datuak: Q192846
* Multimedia: Carloman II of France / Q192846
# Bryozoa

Bryozoa (grezieratik, bryo, goroldio eta zooa, animalia) -batzuetan Ectoprocta izendatuak- animalia ornogabe filum bat dira. 0,5 milimetro luze neurtu ohi dute eta aurkitzen duten janaria iragazten dute lofoforo batzuekin. Hauek koroa egitura batean lerrokatzen dira zilio ezberdinekin. Itsas espezie gehienak tropikoetan bizi dira, baina poloetan ere aurkitu daitezke. Ur gezatan ere badira hainbat espezie. 4.000 bat espezie ezagutzen dira eta generoetako bat bakartia da eta beste guztiak kolonialak.
* Datuak: Q148134
* Multimedia: Bryozoa / Q148134
* Espezieak: Bryozoa
# Luis III.a Gaztea

Luis III.a Gaztea (alemanez: Ludwig III. der Jüngere; Bavaria, 830 edo 835 – Frankfurt am Main, 882ko urtarrilaren 20a) Ekialdeko Frantziako erregea izan zen 880-882 bitartean. Luis II.a Germaniarraren bigarren semea zen eta Frankonia, Turingia eta Saxoniako lurraldeak jaso zituen harengandik 865ean. Aitaren aurka matxinatu zen hala ere. Luis II.a hil ondoren, Bavaria kendu zion Karloman anaiari (879) eta mendebaleko Lotaringiaz jabetu zen 880an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-11-14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q160190
* Multimedia: Louis the Younger / Q160190
# Luis III.a Frantziakoa

Luis III (c. 865 - 882ko abuztuaren 2a), Mendebaldeko Frantziako erregea Karloman bere anaiarekin batera. Luis II.a Frantziakoaren bigarren semea izan zen.

## Biografia

Luis III.ak eta bere anaiak (Karlomanek) Mendebaldeko Frantziako errege izatea onartu zuten bere aita hiltzean 879an, eta urtebete beranduago izan zuten nobleziaren onarpena.
Luisek, Karlomanekin batera, Boson V.a Proventzakoari (Behe Borgoinako erregeari) aurre egin zion, eta normandiarren aurka Saucourt-en-Vimeun garaipena lortu zuten 881. urtean.
882ko abuztuaren 2an hil zen Saint-Denisen, eta bere anaiak oinordetu zuen.

## Ikus, gainera

Frantziako errege-erreginen zerrenda
* Datuak: Q193112
* Multimedia: Louis III of France / Q193112
# Luis II.a Totela

    Artikulu hau Mendebaldeko Frantziako erregeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Luis II.a».
Luis II.a Totela (846ko azaroaren 1a – Compiègne, 879ko apirilaren 11) Akitania (866-877) eta Mendebaldeko Frantziako erregea (877-879) izan zen. Karlos II.a Burusoilaren semea eta Karloman II.aren, Karlos III.aren eta Luis III.aren aita izan zen.

## Biografia

Karlos Burusoila enperadorearen eta Ermentrudis Orleansekoaren semea zen. 862an, Pepin II.a Akitaniakoarekin elkar harturik, aitaren aurka matxinatu zen, baina barkatua izan zen. 866an, anaia Karlos Umea hil ondoren, Akitaniako errege bilakatu zen. 877an, aita hil ondoan, Mendebaldeko Frantziako errege hautatu zuten. Hala ere, ez zen inoiz enperadore koroatua izan. Errege kemengabea izan zen eta haren agintaldian lekuko jaunek indarra hartu zuten tronuaren bizkarretik. Akitania dukerri bilakatu zen.

## Ezkontzak eta seme-alabak

862an Ansgarda Burgundiakoarekin ezkondu zen. Lau seme-alaba izan izan zituzten: Luis, Gisella, Karloman eta Hildegarda. Ansgardarengandik bereizi ondoren, 875ean Adelaida Pariskoarekin ezkondu zen; alaba bat, Ermentrude, eta seme bat, Karlos, izan zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. hezkuntza.ejgv.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2016-05-25).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Carolingian Kings of the Western Franks (France). historyfiles.co.uk (Noiz kontsultatua: 2016-05-25).
* ↑ Louis II "the Stammerer", king of the West Franks. geni.com (Noiz kontsultatua: 2016-05-25).
* Datuak: Q182840
* Multimedia: Louis II of France / Q182840
# Pepin II.a Akitaniakoa

Pepin II.a (823 – Senlis, 864 eta gero) Akitaniako erregea (838-864) izan zen.

## Biografia

Aita Pepin I.a Akitaniakoa eta ama Engelberga zituen. Aita hil zitzaionean, errege bilakatu zen. 840an Luis Errukitsua hil ondoren, sortu zen oinordetza gerran Lotarioren alde borrokatu zen Karlos Burusoilaren aurka. 845ean, ordea, haren mende jarri zen. 852an, erregetzatik kendu zuten eta normandiarrekin elkartu zen. 864an, atxilotu eta hil arte preso eduki zuten. Bai Karlos Burusoila, bai Karlos Umea bere erresuma lortzen saiatu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q378702
# Pepin I.a Akitaniakoa

Pepin I.a (797 – 838ko abenduaren 13a) Akitaniako erregea (817 – 838) izan zen.

## Biografia

Gurasoak Luis Errukitsua Mendebaldeko enperadorea eta Ermengarda Hesbayekoa zituen.
817an aitak Karolingiar Inperioa bere semeen artean banatu zuenean, Pepinek Akitania jarauntsi zuen.
822an Ingeltruda ezkondu eta seme bi izan zituen:
* Pepin (823 – 864), oinordekoa;
* Karlos (825/30 – 863), Mainzeko artzapezpikua.
830ean Lotario anaiarekin batera aitaren aurka matxinatu zen. Paris konkistatu eta aita atxilotu bazuten ere, matxinada ez zuen aurrera atera. 832an berriro matxinatu eta Luis hirugarren anaiak besteekin bat egin zuen. Orduan garaipena lortu bazuten ere, Lotario anaiaren jarrerak 834an aita tronuan jartzera bultzatu zien.
838an hil zenean, aitak Karlos Burusoila aukeratu zuen errege, baina akitaniarrek Pepinen semearen alde egin zuten.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Bibliografia

* Collins, Roger. «Pippin I and the Kingdom of Aquitaine». Charlemagne's Heir: New Perspectives on the Reign of Louis the Pious, ed. P. Godman and Roger Collins. Oxford: Oxford University Press, 1990. Law, Culture and Regionalism in Early Medieval Spain aldizkarian berrargitaratua. Variorum, 1992. ISBN 0-86078-308-1.
* Datuak: Q333356
# Gundowaldo

Gundowaldo (baita Gundoaldo, Gundovaldo edo Gondovaldo ere) Akitaniako erregea (584-585) izan zen.

## Biografia

Bere burua Klotario I.aren sasikotzat hartuta, Maurizioren finantza-laguntzari esker hegoaldeko Galiako hiri nagusi batzuk, tartean Poitiers eta Tolosa Okzitania, konkistatu zituen. Guntram I.a, Borgoinako errege eta Klotarioren oinordekoa, laster kontra egin eta hiriak berreskuratu zituen. Ballomer (euskaraz: "printze faltsua") ezizena jarri zion. Gundowaldok Commingesera ihes egin eta egungo Saint-Bertrand-de-Commingesen zegoen gotorlekuan geratu zen. Nahiz eta setioa arrakastatsua izan ez, bere jarraitzaileek entregatu eta exekutatu zuten.

## Bibliografia

* Bachrach, Bernard S. (1994) "The Anatomy of a Little War: A Diplomatic and Military History of the Gundovald Affair (568–586)". Boulder: Westview Press.
* Widdowson, Marc. (2009) "Merovingian Partitions: A 'Genealogical Charter'?" Early Medieval Europe, 17(1), 1–22.
* Datuak: Q736218
* Multimedia: Gundoald / Q736218
# Kariberto II.a

Kariberto II.a (607/617– Blaye, 632ko apirilaren 8a) Akitaniako erregea (629–632) izan zen.

## Biografia

Aita Klotario II.a eta ama Sichilde zituen.
629an aita hil zitzaionean, Neustria hartzea saiatu zuen, baina bere sasi anaia zen Dagoberto I.ak lortu zuen. Orduan Akitania zituen lurraldeak hartu eta burujabe bilakatu zen. Tolosa Okzitania, Cahors, Agen, Périgueux eta Saintes izateaz gain Gaskonia eta Euskal Herria (baskoien matxinada mendean hartu eta gero) okupatu zituen.
Amand baskoien buruzagiaren alaba zen Gisela ezkondu eta Txilperiko izan zuten seme eta oinordekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* ↑ Jean Charles Léonard de Sismondi, "The French under the Merovingians" (1850), 152–54. orr.
* ↑ James, Edward. 1987. "The Franks"
* ↑ Wood, Ian N. 1994. "The Merovingian Kingdoms, 450–751"
* Datuak: Q316881
* Multimedia: Charibert II / Q316881
# Txilderiko Akitaniakoa

Txilderiko Akitaniakoa (630eko hamarkada– 632) Akitaniako erregea (632) izan zen.

## Biografia

632an, ziur asko Dagoberto I.a bere osabaren agindupean, eraila izan zen aita eraila izan eta berehala.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* Datuak: Q1259648
# Ecdysozoa

Ecdysozoa animalia protostomatu taldea da. Arthropoda, Nematoda eta beste talde txikiago batzuk sartzen dira, eta animalia guztien artean dagoen talderik handiena da. 18S erribosomako RNA geneetan oinarrituta eraiki zen eta handik aurrera egindako beste ikerketa batzuekin sendotu da.
Taldearen sailkapena ezaugarri morfologikoetan ere oinarritzen da, eta exoeskeletoa ekdisi bidez aldatzen duten animalia guztiak barne hartzen dituela esan daiteke (hortik datorkio ecdysozoa izena). Hala ere oraindik badira eztabaidak honen inguruan.

## Kladograma

Hau da proposaturiko kladogrametako bat:
* Datuak: Q5176
* Multimedia: Ecdysozoa / Q5176
* Espezieak: Ecdysozoa
# Foronido

Foronidoak (Phoronida) hodietan, banaka edo taldean bizi diren animalia protostomoak dira.
Ur txikiko itsas hondoetan ematen dute bizitza. Isurtzen dituzten hondakinez eratzen dituzte babes-hodiak. Gorputzez luzexkak, eta zizare-itxurakoak izaten dira; aurreko aldean, ferra-itxurako egitura bat dute, biribilean bilduriko luzakinez hornitua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162907
* Multimedia: Phoronida / Q162907
* Espezieak: Phoronida
# Gastrotricha

Gastrotricha (antzinako grezieratik, gaster "tripa" eta thrixs "ilea") animalia pseudozelomatu txikien filum bat da. Ingurune urtarretan bizi dira. Handienek 4 milimetro arteko tamaina dute. Materia organikoaz elikatzen dira, batez ere bakterio, onddo eta protozooz, eta anelido, nematodo eta artropodoen bazka dira. 400 eta 450 espezie artean ezagutzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190115
* Multimedia: Gastrotricha / Q190115
* Espezieak: Gastrotricha