# Gaintza

    Artikulu hau Gipuzkoako udalerriari buruzkoa da; Nafarroako Araitz udalerriko kontzejua gaitzat duena beste hau da: «Gaintza (Araitz)»
Gaintza Gipuzkoako hego-ekialdean eta Goierrin kokatuta dagoen landa-udalerri txikia eta euskalduna da, eskualdean biztanle gutxien daukana Arama eta Altzagarekin batera. Izan ere, 122 biztanle zituen 2016. urtean.
Gaintza UEMAko kidea da.

## Geografia
### Ingurune naturala

Oso ingurune malkartsuan dago kokaturik udalerria.

### Udalerri mugakideak

* Baliarrain eta Orendain iparraldean
* Abaltzisketa ekialdean.
* Altzaga mendebaldean
* Zaldibia mendebalde eta hegoaldean.
Lehen hiru udalerriak, Tolosaldekoak dira, besteak, Goierrikoak diren bitartean.

## Zerbitzuak

* Bake epaitegia
* Udal liburutegia
* Frontoia
* KZ gunea

## Historia

1399an Ordiziarekin bat egin zuen. Garai hartan nobleen arteko borrokek ezegonkortasun handia sortzen zuten, eta babesa lortzeko egin zen batasuna.
1615ean berriro hiribildu izendapena lortu zuen. Ondoren, Arama, Itsasondo, Legorreta, Zaldibia eta Altzagarekin elkartu zen, Oria ibaiko batura sortuaz. Batasun hau 1856an amaitu zen.

## Ekonomia

Udalerriko ekonomia, abeltzaintza eta basogintzan dago oinarriturik.
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: lehen sektorea BEGaren %16,5. Bigarren sektorea %1,3. Hirugarren sektorea %78,2. Eraikuntza %4,1.

## Demografia

2019an herriak 119 biztanle zituen. Horietatik %24,37k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %6,72 ziren.
* Gaintzako biztanleria
* Datu-iturria: www.ine.es

## Politika
### 2015eko udal hauteskundeak

2015eko udal hauteskundeetan Gaintzako Herria plataformak 60 boto lortu zituen. Gaizka Olaetxea Balerdi izendatu zuten alkate.

### 2019ko udal hauteskundeak

2019ko udal hauteskundeetan Gaintzako Herria plataformak 68 boto lortu zituen. Gaizka Olaetxea Balerdi izendatu zuten alkate berriro.

### Alkateak

Hauek izan dira Gaintzako azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia |
| Pedro Zunzunegui Garmendia | 1979 | 1983 | Independenteak |
| | 1983 | 1987 | Independenteak |
| | 1987 | 1991 |
| | 1991 | 1995 | Independenteak |
| | 1995 | 1999 | Independenteak |
| | 1999 | 2003 | Independenteak |
| | 2003 | 2007 | Gaintzako Herria |
| | 2007 | 2011 | Independenteak |
| | 2011 | 2015 | Independenteak |
| Gaizka Olaetxea Balerdi | 2015 | 2019 | Gaintzako Herria |
| Gaizka Olaetxea Balerdi | 2019 | Jardunean | Gaintzako Herria |

## Ondasun nabarmenak

* San Migel eliza
* San Martin Tourskoaren baseliza
* Gaintzako udaletxea
* Elizaren kanpandorrea.
* altzagarate eta Baliarraindik datorren bidezidorra.
* Hilerriaren sarrerako idazkina: Gaurni, biharzu

## Kultura
### Jaiak

* Irailaren 29an San Miel Jaiak
* Azaroaren 11an San Martin jaiak

### Euskara

Gaintzako euskara gipuzkeraren aldaera da, eta Goierriko hizkera hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera Sartaldeko azpieuskalkia osatzen du Goierrikoak, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpitik Zaldibia edo Legorretara. Ataungoa ere berezia da, ziurrenik, bakarti samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketak eta Ikaztegietak Tolosaldearekin lotura egiten dute, eta Urretxuk eta Zumarragak, berriz, Goierri eta Urolaldearen artekoa.
2016an herritarren %91,2 euskalduna zen.

## Gaintzatar ospetsuak

* Joanes Agirre (XVI-XVII. mendea), arkitekto eta hargina.
* Bartolo Aierbe (1906-1997), bertso jartzailea.
* Arantza Idiazabal Gorrotxategi (1945-), irakaslea eta euskaltzain urgazlea.
* Itziar Idiazabal (1949-), psikolinguista.
* Juan Mari Olano (1955-), politikaria.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «UDALERRIAK | UEMA - Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea» www.uema.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Bake epaitegia» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Kultura» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Kirola» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «KZgunea» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Historia» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 3 «Web Eustat. Gaintzako datu estatistikoak» eu.eustat.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Alkatearen agurra» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 «Gaizka Olaetxea: "Lan handiena herria bizirik mantentzea da, biziraupena bera"» Goierriko Hitza 2015-10-08 (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 «Gaintza, Altzaga, Arama eta Beasain, Goierrin osatu diren lehen udalak» Goierriko Hitza 2019-06-15 (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 ««Garrantzitsuena Gaintza ez hustea eta bizirik mantentzea da»» Goierriko Hitza 2019-12-18 (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (Noiz kontsultatua: 2021-02-02).
* ↑ «Alkatearen agurra» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2021-05-11).
* 1 2 «Herriko jaiak» Gaintza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Gaintzako elizan bonba bat erori zen gerra garaian - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-28).
* ↑ «Tolosa Uria, Santos - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-28).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-28).
* ↑ «Gaintza - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-05).
* ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-05).
* ↑ «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-05).
* ↑ www.donostiaeuskaraz.eus. Euskararen Donostia - Donostiako euskal idazleak - Bartolo Ayerbe. .
* ↑ Euskaltzaindia. Itziar Idiazabal Gorrotxategi. .
* ↑ «Puesto en libertad el ex dirigente de las Gestoras pro amnistía Juan María Olano» El Mundo 2014/05/02.

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako udalerrien zerrenda
* Gaintza (Araitz)

## Kanpo estekak

* Gaintzako albisteak Hitzan
* (Gaztelaniaz) (Ingelesez) Gaintzako Udal webgunea
* (Gaztelaniaz) (Frantsesez) Herriari buruzko informazio turistiko laburra. Goierriko Turismo Bulegoa
* Datuak: Q1633877
* Multimedia: Gaintza / Q1633877
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Gaintza