OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jablonové (Malackyko barrutia)

Jablonové Eslovakiako udalerri bat da, Malackyko barrutian kokatuta. 13,18 km²ko azalera du eta 1250 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1206. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q516705
* Multimedia: Jablonové, Malacky District / Q516705
# Prentsa-askatasun

Prentsa-askatasuna printzipio bat da: komunikazioa eta adierazpena hainbat hedabideren bidez, inprimatuak eta elektronikoak barne, bereziki argitaratutako materialak, askatasunez gauzatzen den eskubidetzat hartu behar dira. Askatasun horrek Estatuaren interferentziarik eza dakar. Horrek aurretiko zentsura debekatzea dakar.

## Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala

| « | 19. atala Gizabanako guztiek dute iritzi-eta adierazpen-askatasuna. Eskubide horrek barne hartzen ditu erlijioa eta sinismena aldatzeko askatasuna eta bakoitzaren iritziengatik inork ez gogaitzeko eskubidea, ikerketak egitekoa eta informazioa eta iritziak mugarik gabe eta nolanahiko adierazpidez jaso eta zabaltzekoa. | » |

## Ikus, gainera

* Ikerketa kazetaritza

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]
* ↑ «Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala - Wikiteka» eu.wikisource.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22688
* Multimedia: Freedom of the press / Q22688
# Belonidium sulphureum

Belonidium sulphureum Hyaloscyphaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Peziza hydnoides, Peziza citrinella, Trichopeziza sulphurea, Lachnum sulphureum, Lachnea sulphurea, Lachnella sulphurea, Dasyscyphus sulphureus.

## Deskribapena

Karpoforoa: 0,5 eta 2 mm bitartekoa, kopa forman, pedunkulatu gabea, gero zabalduagoa, gainazal himeniala leuna, zuria edo grisaxka. Kanpoko gainazala ile hori luze samarrek estalita, ertzetik nabarmen irtenak.
Etimologia: Sulphureus epitetoa koloreagatik du.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

## Sasoia eta lekua

Unbeliferoen adaxka egurtsuetan.

### Banaketa eremua

Erresuma Batua, Irlanda‎, Euskal Herria, Alemania‎, Austria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 587 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Belonidium sulphureum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10605357
* Multimedia: Category:Trichopeziza sulphurea / Q10605357
# Colpoma quercinum

Colpoma quercinum Rhytismataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Variolaria corrugata, Hysterium nigrum, Sphaeria collapsa, Hypoderma quercinum, Cenangium quercinum, Triblidium quercinum, Clithris quercina, Lophodermium quercinum, Dendrophoma didyma, Colpoma corrugatum, Clithris nigra, Psilospora quercina, Colpoma nigrum, Conostroma didymum, Discosporella didyma.

## Deskribapena

Karpoforoa: 2-10 X 0,5-3 mm, txalupa txiki baten itxuran edo tolestura irregularrean, partzialki hazten den substratuan sartuta, lehenengo itxia, gero zabaldua, luzetara moztuta agerian dagoen arre-oliba antzeko barne-gainazal himenialarekin, itxura gelatinakara du.
Etimologia: Quercinum epitetoa bere habitatagatik du.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Banaketa eremua

Urte osoan zehar. Ohikoa. Arteen eroritako adarretan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia, Pakistan, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 611 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Colpoma quercinum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1301465
* Multimedia: Colpoma quercinum / Q1301465
* Espezieak: Colpoma quercinum
# Sara Codina Alsina

Sara Codina Alsina (Bartzelona, 1979ko apirilaren 10a) autista eta pertsona autiesten eskubideen aldeko ekintzailea da.

## Bizitza

Bartzelonan jaio zen 1979an. Joan Llongueres musika-eskola zuzentzen du.
Hogeita hamar urte baino gehiagotan, diagnostiko okerrak eman zizkioten: antsietate-nahasmendua, depresioa, soziofobia, agorafobia edo arreta-defizitaren eta hiperaktibitatearen nahasmendua. 41 urte zituela, autismoa diagnostikatu zioten. Ez du autismoa gaixotasuntzat hartzen, funtzionatzeko modu ezberdintzat baizik.
Mujer y Autista bloga zuzentzen du, non estigmak ezabatzeko, mitoak hausteko eta beste pertsona autistei laguntzeko asmoz bere esperientziaz hitz egiten du. Autismo Invisible en Primera Persona jardunaldiak antolatzen ditu.
Leuzemian aurkako Josep Carreras Fundazioarekin kolaboratu du.
2023ko otsailaren 15ean lehen liburua argitaratu zuen, Neurodivina y punto.
Seme bikiak ditu.

## Lanak

* Codina, Sara. (2023). Neurodivina y punto. 40 años siendo autista y yo sin saberlo. Lunwerg Editores. ISBN 9788419466396.
* Codina, Sara. (2025). Lucía y el infinito. Lunwerg Editores. ISBN 9788410378384.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Carceller, Noelia. «Sara Codina, diagnosticada de autismo a los 41 años: “Me sentí aliviada, por fin entendí quién soy"» Crónica Global 2023-04-02 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Lauzirika, N. «“Una mujer autista está expuesta a todas las violencias”» Deia 2023-03-19 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Carcaboso Abrié, María. «Sara Codina, 41 años con autismo y sin saberlo: "Los criterios de diagnóstico de TEA están demasiado enfocados a niños"» 20 minutos 2023-02-27 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Sara Codina, mujer con diagnóstico CEA, visita a los y las pacientes de la Unidad de Neurodesarrollo de Ita Argentona» ITA 2023-08-22 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Astier, Mathieu. (2014-04-23). «Sara Codina, SUP contra la Leucemia! | TotalSUP» TotalSUP - Stand Up Paddle (Noiz kontsultatua: 2024-02-07).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Neurodivina y punto: 40 años siendo autista y yo sin saberlo» Nextory 2023-02-15 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Lucía y el infinito» Planeta de Libros (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Sara Codinaren bloga
* (Gaztelaniaz) Komunikabideetako argitalpenak
* Datuak: Q123249508
# Dominique Dawes

Dominique Dawes (Maryland, 1976ko azaroaren 20a) AEBetako gimnasta artistikoa da. 1996ko txapelduna Olinpiar Jokoetan, taldekako lehiaketan.
Dominique ezaguna da gimnasia artistikoan domina olinpiko bat irabazi duen lehen emakume afroamerikarra delako.

## Kirolari ibilbidea
### 1992

Bartzelonako (Espainia) Olinpiar Jokoetan 1992an: brontzezko domina lortu zuen taldekako lehiaketan, Talde Bateratuaren eta Errumaniaren ondoren. Taldekideak Wendy Bruce, Shannon Miller, Betty Okino, Kerri Strug eta Kim Zmeskal izan ziren.

### 1993

Birminghameko 1993ko Munduko Txapelketan, zilarrezko bi domina lortu zituen: oreka-habean, Lavinia Milosovici errumanieraren ondore eta asimetrikoan, Shannon Miller estatubatuar bere herrikidearen ondoren.
Dortmundeko 1994ko Munduko Txapelketan zilarra lortu zuen taldekako lehiaketan, Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik. Taldekideak: Amy Chow, Kerri Strug, Amanda Borden, Jaycie Phelps, Larissa Fontaine eta Shannon Miller izan ziren.

### 1996

1996an San Juaneko Munduko Txapelketan, oreka-habean brontzea eskuratu zuen, Dina Kochetkova errusiarraren eta Alexandra Marinescu errumanieraren ondoren eta Liu Xuan txinarraren artean puntu-berdinketa lortu ostean.
Atlantako (Estatu Batuak) Olinpiar Jokoetan urrea eskuratu zuen taldeen arteko lehiaketan, Errusia eta Errumaniaren aurreti, eta brontzea, berriz, lurzoru ariketan, Ukrainako Lilia Podkopayeva eta Simona Amanar errumaniarraren atzetik.

### 2000

Kirolari ibilbide arrakastatsuari amaiera emanez, Sidney 2000ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina eskuratu zuen, taldekako lehiaketan, Errumaniaren (urrea) eta Errusiaren (zilarra) atzetik. Taldekideak Jamie Dantzscher, Amy Chow, Kristen Maloney, Elise Ray eta Tasha Schikert izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Ficha Dominique Dawes. .
* ↑ Dominique Dawes. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887677
* Multimedia: Dominique Dawes / Q887677
# Lev Jaxin

Lev Ivanovitx Jaxin (errusieraz: Лев Ива́нович Я́шин; Mosku, 1929ko urriaren 22a - ibidem, 1990eko martxoaren 20a), “Armiarma Beltza” edo “Pantera Beltza” ezizenez, sobietar futbol atezaina izan zen, batzuentzat Eduard Streltsov futbolariarekin batera Errusiako garai guztietako futbolaririk onena izan omen zen. Halaber, askok jotzen dute futbolaren historiako atezainik onentzat.
Jaxinek denen errespetua irabazi zuen, atezainaren rola irauli baitzuen, defentsa osora hedatu zuen-eta bere autoritatea. Denbora guztian aginduak ematen aritzen zen, eta gai zen area txikitik irteteko aurkarien baloiak harrapatu behar bazituen, hori guztia garai batean non atezainak atean egoten ziren 90 minutu itxaroten noiz sartu jokoan. 1958ko Munduko Kopan haren jarduerak eragin sakona izan zuen audientzia globalean, txapelketa hura telebistan eman baitzen lehen aldiz nazioartean. Goitik behera beltzez janzten zen (zehatzago esanda, urdin ilunez), eta horregatik deitzen zioten “Armiarma beltza”.
1958tik 1970era bitartean, Jaxin agertu zen lau Munduko kopatan, eta 2002an FIFAk aukeratu zuen Munduko Koparen Historiako Ametsezko Talderako. 1994an FIFAk hautatu zuen Munduko Kopetako Inoizko Talde Onenean, eta 1998an aukeratu zuten XX. mendearen Munduko Talderako. FIFAren arabera, Jaxinek gelditu zituen 150 penalti inguru futbol profesionalean —beste edozein atezainek baino gehiago. Halaber, amaitu zituen 270 partida golik hartu gabe. 1963an Lev Jaxinek Urrezko Baloia jaso zuen, atezain bakarra sari hori jasotzen. IFFHSek izendatu zuen XX. mendeko atezainik onena.

## Bizitza

Gaztetan, izotz hockeyan ala futbolean aritzeko zalantzak izan bazituen ere, azkenean, 1951n, futbolari ekitea aukeratu zuen, eta Armada Gorriaren futbol taldean sartu zen, Moskuko Dynamon. Bertan 1972 arte jokatu zuen atezain gisa. Sobietar Batasuneko selekzioarekin 1956ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, eta 1960an selekzio nazionalen Europako Kopako txapeldun izan zen. Horiez gainera, 1958, 1962 eta 1966ko mundu txapelketetan finalak jokatzera iritsi zen, eta hiruretan atezainik onenaren titulua eskuratu zuen. 1954 eta 1970. urteen bitartean, munduko futbolaririk hoberentzat hartu zuten bere espezialitatean, eta Leninen Ordena izeneko saria eman zioten bere sorterrian 1960. urtean. Bizitzako azken urteetan, gaixotasun larri baten ondorioz hanka galdu eta hil zen arte, Sobiet Goreneko diputatu gonbidatua izan zen. Armiarma beltza deitzen ohi zioten bere janzkeragatik.

## Taldeak

| Taldea | Herrialdea | Urtea |
| FC Dinamo Mosku | SESBeko futbol selekzio nazionala | 1949−1971 |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q167828
* Multimedia: Lev Yashin / Q167828
# José Luis Elorriaga

José Luis Elorriaga Atela (Fruiz, 1944ko abuztuaren 11a - 1997ko martxoaren 7a), txirrindulari bizkaitarra izan zen, profesionala 1968tik 1970era.
1960ko hamarkadan izan zen txirrindularia, non birritan irabazi zuen Altsasuko Saria. Horren ondoren txirrindulari profesional bilakatu zen Ferrys taldean eta Levanteko Itzuliko etapa bat irabazi zuen.

## Palmaresa

1966
* Altsasuko Saria
1967
* Altsasuko Saria
1968
* 2. Altsasuko Sarian
* 3. Levanteko Itzuliko etapa batean
1969
* Levanteko Itzuliko etapa bat

## Kanpo estekak

* José Luis Elorriaga - ProCyclingStats
# Tomás Ariño

Tomás Ariño (Zalla, 1938ko martxoaren 7a-), txirrindulari bizkaitar ohia da.

## Palmaresa

1962
* 8. Errioxako Itzulian
1963
* 5. Arrateko Igoeran
1964
* Altsasuko Saria
* 4. Udaberriko Klasikan
* 6. Urkiolako Igoeran
* 8. Arrateko Igoeran
* 8. Errioxako Itzulian

## Kanpo estekak

* Tomás Ariño - ProCyclingStats
# Tafari Benti

Tafari Benti (amhareraz: ተፈሪ በንቲ, teferī bentī; Addis Abeba, 1921eko urriaren 11 – ibidem, 1977ko otsailaren 3a) etiopiar militar eta politikaria izan zen. Etiopiako estatuburua izan zen 1974tik hil zen arte.
Hogei urte zituela sartu zen Etiopiako armadan, eta 1967an agregatu militar izendatu zuten Etiopiako enbaxadan, Washingtonen.
1974ko azaroan, Asmaran kokatutako Armadaren Laugarren Dibisioko burua zen. Dergeko buruzagi eta estatuburu izendatu zuten Aman Andom hil ondoren. 1975eko martxoan monarkia indargabetu zuen ofizialki.
Bentik eta Dergeko beste kide batzuek liskar ugari izan zituzten Mengistu Haile Mariamekin eta honen aldekoekin. 1976tik aurrera, Mengisturen aldekoak eta gobernuko langileak erail zituzten. 1977ko otsailaren 3an, Mengistuk Benti eta Dergeko beste kide batzuk atxilotzea eta exekutatzea agindu zuen, eta Etiopiako Herriaren Alderdi Iraultzailearekin konspiratzea leporatu zien.
* Datuak: Q659082
* Multimedia: Tafari Benti / Q659082
# Beatrice Duodu Owusu

Beatrice Duodu Owusu (Ghana, 1996ko abenduaren 13a) ghanar jatorriko kazetaria da, gizarte kazetaritzan espezializatua.

## Ibilbidea

4 urterekin iritsi zen Iberiar Penintsulara, baina ez zuen espainiar nazionalitatea jaso 2020ra arte. Vicen bizi da (Katalunia). Bere lana arrazakeriaren aurkako borrokan oinarritzen da, eta moderatzailea eta hizlaria izan da horri lotutako hainbat ekitalditan.
Ohoreekin lizentziatu zen Kazetaritzan, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, 2018an. On són les dones negres? Feminisme africà i la presentació de les dones africanes a la premsa catalana (Non daude emakume beltzak? Feminismo afrikarra eta emakume afrikarren ordezkaritza Kataluniako prentsan), genero ikuspegia duen onenetako bat bezala saritu zuten unibertsitateak ematen dituen sarietan. Kataluniako egunkarietan emakume beltzek duten infraordezkaritzari eta agertzen direnean ematen zaien ikusgarritasun txarrari buruzkoa da.
Duodu TV3ko saio bat aurkezten duen lehen emakume beltza da, 3/24 kanaleko gaueko gurpila, hain zuzen ere, 2022ko urriaren 3tik. Gertaera hura parekatu izan da Maria Bouabdellah Shaimi SX3 haur telebista katean berehala sartzearekin. Aurretik, 2019an, Planta Baja-n parte hartu zuen Duoduk, eta erreportari, esatari eta erredaktore lanak egin zituen RAC1 eta RTVE hedabideentzat, Kataluniako Kazetarien Elkargoaren aldizkariarentzat eta El 9 Nou egunkariarentzat, besteak beste. Media.cat eta Teatre Barcelonarekin ere kolaboratu izan du.

## Erreferentziak

* 1 2 Aplaudeixen a TV3 per situar a la primera presentadora negra als seus informatius: "Ja era hora!". 2022-10-04.
* 1 2 Villanueva, Marc. (2022-10-04). TV3 tria la primera presentadora negra a fer l'Informatiu de la nit, la Bea de Vic. .
* 1 2 curricula metropoli diversa. .
* ↑ Convidats. .
* ↑ L’exalumna de la facultat Beatrice Duodu col·labora a l’Especial Electoral de TV3. 29 maig 2019.
* ↑ Es lliuren els premis als millors TFG amb perspectiva de gènere. 27 novembre 2018.
* ↑ beatrice duodu. .
* ↑ Beatrice Duodu, la primera dona negra que presenta les notícies al 3/24. 2022-10-04.
* ↑ Puig, Francesc. (2022-10-04). Beatrice Duodu, la primera mujer negra que presenta el 3/24. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114405631
# Drużbice udalerria

Drużbice Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Bełchatów barrutian kokatuta. 113,35 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5151 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q613771
* Multimedia: Gmina Drużbice / Q613771
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Gramatika-kategoria

Gramatika-kategoria (perpausaren zati bat, kategoria morfosintaktikoa edo hitz-mota) haien motaren araberako hitzen sailkapen zaharra da. Hizkuntza bateko hitzak oso desberdinak dira beren esanahia, osaera eta bete ditzaketen funtzioengatik. Hiru irizpide hauek kontuan izanda, hitzak klase edo multzoetan elkar ditzakegu, tradizionalki perpausaren atalak deitu izandakoak. Hizkuntza-teoria modernoan, gramatika-kategoria terminoak ohiko terminoak baino, hitz-klase semantikoei soilik dagokiena, askoz ere alderdi gehiago biltzen ditu, oro har.

## Kategoriak

Gure inguruko hizkuntzetan bederatzi bereizi egiten dira:
* Substantibo (edo izena): perpaus baten subjektu eta aditz eta preposizio baten objektuaren funtzioa betetzen duen hitza da.
* Adjektibo: izena lagundu eta nolakoa den adierazten duen hitza da, hari buruzko ñabardurak emanez.
* Artikulu: hainbat hizkuntzatan, aurretik edo atzetik izena mugatzen duen hitza edo atzizkia da.
* Izenorde: izenak ordezka ditzakeen hitza da.
* Aditz: ekintza, egoera edo gertaera bat adierazten duen hitza da.
* Adberbio: aditzak —edo perpaus osoak— adierazten duenari buruzko informazio osagarria ematen duen hitz edo hitz-multzoa. da.
* Interjekzio: bat-bateko emozioak (haserrea, alaitasuna, mina, nahigabea, zalantza etab.) adierazteko erabiltzen diren esaldi labur eta aldaezinak dira.
* Preposizio: perpausaren barnean hitz batzuk beste batzuen mende ipintzen dituena.
* Juntagailu: esaldiaren zatia da, maila bereko hitzak, sintagmak edo perpausak elkartzeko balio duena.

## Kategoriak euskaraz

Euskaltzaindiaren Hiztegiak zehaztasun handiz ematen du hitz bakoitzaren kategoria gramatikala: iz. (izena), ad. (aditza), adj. (adjektiboa), etab.
Kontuan hartzekoa da, ordea, euskarak erraztasun handia duela kategoriak aldatzeko. Testuinguruaren arabera, zernahi denak bere ‘lehen’ kategoria laga eta bestelako funtzio bat aise bete dezake. Hona hemen, esate baterako, horren agerkari, izenondoarekin sarrien gertatzen diren kategoria-aldaketak:
a) Adjektiboa adberbio bihurtzea: Erantzun zuzenak nahi ditut. (adjektiboa) / Ez duzu zuzen erantzun. (adberbioa)
b) Adjektiboa, izen: Ur beroa ezinbesteko gertatzen zaigu etxeetan. (adjektiboa) / Beroak ez dit lo egiten uzten. (izena) / Negu hotza aurtengoa! (adjektiboa) / 1956ko neguaren hotza! (izena)
c) Izena, adjektibo: Gero eta asto gutxiago dago baserrietan. (izena) / Pertsona asto samarrak ezagutzen ditut nik. (adjektiboa)
d) Aditza, adjektibo: Askotan joan izan gara mendira. (aditza) / Denbora joanak desiratzen dira askotan. (adjektiboa)

## Erreferentziak

* ↑ https://www.hiru.eus/eu/lengua/la-palabra
* ↑ Euskaltzaindia. Juntagailu. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_ebe&view=bilaketa&Itemid=1161&task=bilaketa&lang=eu&id=725

## Ikus, gainera

* Gramatika
* Gramatika sortzaile

## Kanpo estekak

* Gramatika-kategorien aurkezpen erraza.
* Datuak: Q82042
# Egaibar

Egaibar (gazteleraz Valdega) Lizarrako merindadearen barruan dagoen azpieskualdea da, zazpi udalerri txikik osatutakoa eta denen artean Murieta populatuena dena. Bere izenak ongi dioen bezala ibar hau Ega ibaiak zeharkatzen du.
Uda aldean "Egaibarreko eguna" ospatzen dute, urtez urte herrien artean antolatze lanak txandakatuz.

## Mugakideak

Iparraldean Lokizko mendilerroa, hegoaldean Los Arcos eta Villamayor de Monjardín, ekialdean Iguzkitza eta Metauten eta mendebaldean Mendaza, Piedramillera eta Sorlada udalerriak mugakide ditu.

## Udalerriak

Egaibar honako udalerri hauek osatzen dute:
* Abaigar: 101 bz.
* Antzin: 360 bz.
* Etaiu: 84 bz.
* Legaria: 122 bz.
* Murieta: 320 bz.
* Oko: 78 bz.
* Olexoa: 55 bz.

## Erreferentziak

* ↑ Egaibar. Euskaltzaindia

## Kanpo estekak

* Egaibar. Euskaltzaindia.
* (Gaztelaniaz) Gran Enciclopedia de Navarra: Valdega
* (Gaztelaniaz) Turismo Tierra Estella:Valdega
* Datuak: Q12256506
# Freire eta Brull

Kirol tiroko atzekargako kirol modalitatea da. Karabina edo fusil militarra erabili behar da, jatorrizkoa edo erreplika. Kartutxoa bolbora beltzezkoa izan behar du. Lehiaketa 100 m-ra dauden bi MLAIC C50 itutara tiro eginez egiten da, etzanda, 7 tiro itu batean eta 6 bestean. 20 tiroko lehiak ere badira, saio itua aurrez jarrita.
Sevillako Piroteknia Militarreko artileriako teniente koronel Luis Freire y Góngora jaunaren eta arma bereko komandante kapitain José Brull y Seoane jaunaren omenez izendatu zen modalitate hau.
# Amalia de Llano

Amalia de Llano y Dotres (Bartzelona, 1822ko apirilaren 29a - Madril, 1874ko uztailaren 6a) XIX. mendeko idazle eta kultur sustatzailea. Ezkontzaz, Vilchesko kondesa eta La Cervantako bizkondesa izan zen.

## Bizitza

Ramon de Llano arabar esklabo trafikatzailearen eta Pilar Dotresen alaba izan zen. Amalia Bartzelonan jaio bazen ere, Madrilen egin zen ezagun, non topaketa literarioak, antzezlanak eta bestelako kultur ekimenak antolatzen zituen garaiko aristokrata eta intelektualentzat. Bi eleberri argitaratzea lortu zuen: Ledia eta Berta; azken hau egilearen heriotzaren urtean argitaratu zen.
1839ko urriaren 12an Gonzalo de Vilches y Pargarekin ezkondu zen, gerora politikari eta diputatu aritu zena. Bikoteak bi seme-alaba izan zituen, Gonzalo, markesgoa jaso zuena, eta Pilar.
1853an Federico Madrazo margolari eta lagunak, beltz-tratularien senideak margotzeagatik ezaguna, Amalia erretratatu zuen, honek 32 urte zituenean. Semeak egindako emari baten ondorioz, margolana Pradoko Museoan dago. Kondesak 4.000 erreal ordaindu zituen margolana, artistak kobratzen zuenaren erdia.
Vilcheseko kondesak Isabel II.a babestu zuen, eta 1874ko Borboien berrezarkuntzaren aldekoa izan zen.
Madrilgo San Isidroko hilerrian lurperatu zuten, Almonacid de los Oteros markesen panteoian, Wenceslao Gaviña arkitektoak 1869ko amaieran eraikitako hilobian.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 «Amalia Llano y Dotrés | Real Academia de la Historia» dbe.rah.es (Noiz kontsultatua: 2024-11-25).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Piqueras, José Antonio. (2021). Negreros. Españoles en el tráfico y en los capitales esclavistas. Catarata, 269 or..
* 1 2 (Gaztelaniaz) Amalia de Llano y Dotres, condesa de Vilches. Museo del Prado.

## Kanpo esteka

* Datuak: Q4739407
* Multimedia: Amalia de Llano y Dotres / Q4739407
# Maria Antiokiakoa (erregegaia)

Maria Antiokiakoa (c. 1220 – Canosa di Puglia, 1307) Jerusalemgo Erresuma Latindarrako erregeordea izan zen 1267tik 1277ra.
Bohemundo IV.a Antiokiakoa eta Melisenda Lusignangoaren alaba izan zen.
1246an, Jerusalemgo Erresumaren erregeordetza eskatu zuen lehen aldiz Alizia Xanpainakoa hil zenean, baina ez zuen arrakastarik izan. 1267an berriro erregeordetza eskatu zuen Konrado III.aren izenean, baina Jerusalemgo Auzitegi Gorenak Hugo III.a Ziprekoari erregeordetza eman zion. 1268an, tronua eskatu zuen Konrado hil zenean, baina Gorteak ere Hugoren aldeko epaia eman zuen.
Mariak 1277an saldu zizkion bere eskubideak Karlos I.a Napolikoari.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Bohemond III of Antioch
Bohemond IV of Antioch
Orgueilleuse de Harenc
Maria Antiokiakoa
Amalariko II.a Jerusalemgoa
Melisende of Lusignan
Elisabet I.a Jerusalemgoa :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461235
# Simlish

Simlish-a Maxis enpresaren hainbat bideojokotan erabiltzen den fikziozko hizkuntza bat da. Hizkuntza 1996an estreinatu zen SimCopter bideo-jokoarekin, baina ospea The Sims, The Sims 2, The Sims 3 eta The Sims 4 bideo-jokoekin lortu zuen. Simlish-a da Sims-ak, bideo-jokoen izakiak, hitz egiteko eta idazteko erabiltzen duten hizkuntza.
Simlish-a hizkuntz hauen konbinazioa da:
* Hasieran garatu zenean
** Errusiera
** Ukraniera
** Frantsesa
** Tagalo
** Ingelesa
** Gaztelania
** Navajo
* Orain
** Hungariera
** Japoniera
** Italiera

## Erreferentziak

* ↑ Simspedia: Origen del Simlish

## Ikus, gainera

* The Sims
* The Sims 2
* The Sims 3
* Sims 4
* The Sims saga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q830753
* Multimedia: Simlish / Q830753