OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kilimon Futbol Taldea

Kilimon Futbol Taldea Mendaroko futbol talde bat da, gaur egun desagertuta dagoena. Kilimon taldeak "Ospas Gain" futbol zelaian jokatzen zuen. Taldea 2002-2003 denboraldian desagertu zen.

## Ibilbidea

1972an sortu zen taldea eta 1987an Gipuzkoako Preferentera igo zen. Bi urte egin zituen bertan. 1991ean berriz lortu zuen igoera, bi urtetarako orduan ere. 1994an helduen taldea desagertu zen eta 2003an elkartea desegin zen.

## Futbol zelaia

Futbol taldea partiduak bertan antolatzeari utzi zionetik, bertan behera geratu zen futbol zelaia, eta urteetako utzikeriak aldagelak, taberna eta harmailak zeharo hondatu ditu. Herriko elkarte batzuen ekimenez, udalak futbol zelaia berreskuratzeko asmoa dauka.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Domingos sin futbol en Mendaro Diario Vasco egunkariko albistea.
* Datuak: Q12261463
# Cortinarius fulminoides

Cortinarius fulminoides Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena

Kapela: 7 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Irregularki ganbila, ertza hasieran errekurbatua barrurantz, gero zuzena; likatsua eguraldi hezearekin, opakua lehorrarekin; laranja lehoi kolore bizia, trazu ilunago edo argiagoekin, errezel unibertsalaren hondarrak direla eta; geruza banangarriarekin.
Orriak: Hasieran zurbil-buztin kolorekoak, gero kafesne kolorekoak, estu, zabalak, pixka bat unziforme-itsatsiak, koskadun ertza.
Hanka: 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 2,5 cm bitarteko diametrokoa. Betea, solidoa, hasieran zuria, gero okre antzekoa; erraboil marjinatua (3,5 cm)
Haragia: Zenbait puntutan horixka, eta tonu hori-berdexkak batez ere oinaren goiko aldean; usaingabea eta zapore gozoarekin.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Fulminoides epitetoa Cortinarius fulmineus espeziearen antzekoa delako du.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa artiskua

Cortinarius fulmineus delakoaren oso antzekoa da, zurtoin oso argia eta ez horia izateagatik eta Picea excelsa azpian hazten delako eta ez artadietan bereizten da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Koniferoen basoetan (Picea excelsa hurritzekin eta haltzekin nahasita)

### Banaketa eremua

Espainia, Alpeak, Austria.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 163 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius fulminoides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80997076
# Cortinarius fulmineus

Cortinarius fulmineus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus fulgens, Agaricus bivelus var. fulgens, Agaricus sericeus var. fulgens, Cortinarius fulgens, Cortinarius fulgens subsp. fulmineus (Basionimoa), Gomphos fulmineus, Cortinarius sericeus, Phlegmacium fulmineum.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 8 cm bitarteko diametrokoa edo askoz handiagoa, zabal-ganbila edo laua ohiko tolestura zentrokide batekin, ertzetik zentimetro edo zentimetro eta erdi batera. Kapelaren azala likatsua, marroi gorrixka, marroi-laranja edo marroi-burdin kolorekoa, burdin koloreko ezkatatxo ugari izaten ditu, erdian ilunagoak, ertzerantz argiagoak.
Orriak: Zabalak, zabal eta eskotatuak. Hasieran hori-limoi kolorekoak, baina berehala, esporengatik, okre ilun kolore batez tindatzen dira, eta, gehienez ere, distira horixkak geratzen dira ertzetan.
Orri eskotatuak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Laburra, zilindrikoa eta nahiko lodia, 4 eta 5 cm bitarteko luzerakoa eta 10 eta 15 mm bitarteko diametrokoa, erraboil marjinatu txiki batean amaitua, baina oina baino lodiagoa. Gainazal leuna eta lehorra, esporek burdintdu kolorez tindatutako gortinaren filamentu hondakin ugarirekin. Esporek okre-antzeko kolorez tindatu aurretik, zuria edo zuri-horixka kolorekoa.
Haragia: Zuria, trinkoa eta gogorra, hori argi kolorekoa, bai kapelan bai oinean (gainazalaren azpian), eta usain eta zapore berezirik gabea, fungikoa besterik ez. Sosa bezalako base sendoek erreakzio positiboa ematen dute, kapelaren gainazalean marroi-moretik beltzera eta arrosa argia oso mantso haragian.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua

Irailaren amaieratik abenduaren hasierara. Espezie arrunta da, eta, batzuetan, oso ugaria Quercus zuhaitzen basoetan (hariztietan, artedietan), askoz urriagoa da pagadietan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 212 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Velaz Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Banco de setas..
* ↑ Cortinarius fulmineus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49599877
# Cortinarius gentilis

Cortinarius gentilis Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Susmagarria baino gehiago da, haragiaren printzipio aktiboengatik eta oso senide arriskutsuak dituelako.
Sinonimoak: Agaricus hinnuleus, Agaricus helvolus, Lepiota helvola, Telamonia gentilis, Gomphos gentilis.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 (5) cm bitarteko diametrokoa, haragi gutxikoa, kanpai itxurakoa, erdian titi batekin. Azal fibrilosoa, arre-gorrixka-herdoil kolorekoa hezetasunean eta horia lehorrarekin; oso higrofanoa, leuna, glabroa, pitzatua.
Orriak: Zabalak, lodi samarrak, oso zabal. Adnatuak eta eskotatuen tartekoak, kapelaren kolorekoak, nahiz eta zahartzean koloregabetu egiten diren.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Liraina, mehea, zilindrikoa, zurruna, barrubetea, gero fistulosoa, nahiko luzea, 6 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, okertua, fibrilosoa, kanela kolorekoa, errezel partzial iheskorraren arrastoekin.
Haragia: Hauskorra, horixka. Usain arraroa, errefauarena, zapore gozoa. Espora-jalkina arre-gorrixka kolorekoa.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Gentilis epitetoa bere itxura segailagatik du.

## Toxikotasuna

Toxikoa.

### Nahasketa arriskua

Oso toxikoak diren Dermocybe sanguinea (odol kolorekoa eta titi handiagoarekin) eta Cortinarius orellanus (kolore antzekoa, arre-gorrixka) delakoekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran eta udazkenean. Espezie arraroa eta arriskutsua. Mendiko koniferoen basoetako lurzoruan (batzuetan, baita hostozabaletan ere). Lurzoru azidoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 222 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 187 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Cortinarius gentilis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2614222
* Multimedia: Cortinarius gentilis / Q2614222
# Cortinarius haasii

Cortinarius haasii Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Phlegmacium arquatum var. haasi, Cortinarius arquatus f. haasii, Cortinarius calochrous var. haasii, Cortinarius speculus, Cortinarius aurantiorufus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa. Hondo hori biziaren gainean orban arreekin, bat egindako fibrila arrexkekin diseinatua, ertz mehea, pixka bat barrurantz errekurbatua, gero zuzena.
Orriak: More kolorekoak, gero arrexka-gorriak, baina ertza luzaroan morea, itsatsi biribilduak.
Hanka: 6 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa. Zilindrikoa, marjinatutako erraboil nabarmenarekin, kolore more-lila ederrekoa, batez ere goialdean, luzaroan mantentzen duena; behealdean zurbilagoa okre kolorerako joerarekin.
Haragia: Zurixka, usaingabea eta zapore gozoarekin.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Haasii epitetoa pertsona izenetik dator. Hans Haas mikologo alemaniarraren omenez.

## Jangarritasuna

Ezezaguna.

### Nahasketa arriskua

Cortinarius pseudoglaucopus antzekoa da, honek kapela, oliba kolore ilunagokoa du, inoiz ez horia.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran eta udazkenean. Koniferoen basoetan.

### Banaketa eremua

Batez Suediako Gotland uhartea eta Alpeak ere, Frantzia, Euskal Herria, Espainia, Erresuma Batua, Italia, Estonia, Japonia, Taiwan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 155 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius haasii: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81797872
# Cortinarius helvelloides

Cortinarius helvelloides Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus helvolus var. helvelloides, Cortinarius cookei, Gomphos helvelloides, Gomphos cookei, Telamonia helvelloides, Hydrocybe helvelloides, Hydrocybe cookei.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, titi apur batekin, ezkata fibrilosoekin, gris-arrexka kolorekoa tindu oliba antzekoekin, ertza horiz zikindua.
Orriak: Zabal edo lodiak, arre-gris-more kolorekoak.
Hanka: 8 cm arteko garaietakoa eta 0,4 cm arteko diametrokoa, kapelaren kolorekoa eta errezelaren hondarrekin inguratua, horixkak eta galkorrak, batzuetan tindu morexkekin goialdean.
Haragia: Antzeko kolorekoa.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errealaren hondakin bereizgarriak direla eta. Helvelloides epitetoa grekotik dator, Helvella baten antzekoa, esan nahi duen "eídos" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Ezaugarri hauek ditu: habitata, bere espora bereziak eta arre, hori, oliba antzeko eta more koloreen nahasketa.

## Sasoia eta lekua

Askotan, haltzen azpian.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Islandia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 220 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Cortinarius helvelloides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10510606
* Multimedia: Cortinarius helvelloides / Q10510606
# Cortinarius hemitrichus

Cortinarius hemitrichus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Telamonia hemitricha, Cortinarius rigidus var. hemitrichus, Gomphos hemitrichus, Hydrocybe hemitricha.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4,5 cm arteko diametrokoa, ganbila titi lau edo puntazorrotz batekin (batzuetan titirik gabe), marroi urtsua, higrofanoa. Eguraldi hezean, kapelaren azala ia marroi-gaztaina kolorekoa da ale gazteetan, lehorrarekin, marroi-grisaxkatik marroi-txigortura doan kolorekoa. Gainazala laster zetaduna bihurtzen da eta ertza ia zuria, fibrila flokoso zuriengatik (erraz garbitzen da euriarekin), gainerakoan, fibrilosoak baino ez, azkenean biluzik ere bai. Zurtoinaren goialdea barnehutsa denean, kapelak mami fina du eta nahiko gogorra.
Orriak: Zabal, grisaxka-lur kolorekoak, gero okre burdin kolorekoak, ondoren ia kanela kolorekoak, enmarjinatuak (koskaduna), 5 eta 8 mm bitarteko zabalerarekin, pixka bat sabeldunak, ertza zertxobait oxkarratua.
Hanka: Zilindrikoa, nahiko mehea, gehienetan pixka bat okertua, 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 3 eta 6 mm bitarteko diametrokoa, barrutik marroi argia, zuntz mehe eta bihurriekin, eta, azkenik barnehutsa. Zuria da, gainazalean zetadun fibrilaz estalia, erdigunean gutxi garatuta egon daitekeen eremu zuri galkor bat izaten du, bestela, gris zikin zurbil kolorekoa da eta goialdean gris-altzairu-more koloreko tinduekin.
Haragia: Marroi-urtsu kolorekoa da eguraldi hezean, lehorrarekin, askoz argiagoa, zurixka tindu arrexkekin. Zapore leuna du eta ia ez du usainik. Espora-jalkina marroi-herdoil kolorekoa da.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakinakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Hostogalkorren eta koniferoen basoetan hazten da, sarritan urkien azpian.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Brasil, Islandia, Europa, Kaukasia, Errusia, Txina, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 220 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Cortinarius hemitrichus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4347253
* Multimedia: Cortinarius hemitrichus / Q4347253
# Metal zuri

Metal zuriak, marruskadura aurkako metalak edo kojinetetarako metalak apaingarri gisa erabiltzen diren metal distiratsuen aleazio batzuk dira, eta mahai-tresna edo apaingarrietarako oinarri gisa erabiltzen dira, baita berunez edo eztainuz egindako edozein aleazio ere, kojineteak, bitxiak, miniaturazko irudiak, tapoi fusibleak, domina batzuk eta tipo mugikor batzuk egiteko. Antzinako gauzen merkataritzan ere erabiltzen da, zilarra izan daitekeen baina kontraste-zigilurik ez duen artikulu susmagarri baterako.
Metal zurizko aleazio batek antimonioa, eztainua, beruna, kadmioa, bismutoa eta zinka izan ditzake (horietako batzuk nahiko toxikoak dira). Metal horiek guztiak ez daude metal zurien aleazio guztietan. Metalak nahastu egiten dira nahi den helburua edo beharra lortzeko. Adibidez, bitxigintzarako oinarrizko metal batek xaflakorra eta leungarria izan behar du, fluxuaren ezaugarri onak izan behar ditu, xehetasun finak moldekatzeko gaitasuna izan behar du gehiegizko porositaterik gabe, eta 230 eta 300 °C artean moldeatu behar da.

## Eztainu-berun eta eztainu-kobre aleazioak

Babbitt metala bezalako eztainu-berun eta eztainu-kobre aleazioek fusio-puntu baxua dute, soldadura gisa erabiltzeko aproposa, baina aleazio horiek Marruskadura-kojineteetarako ere ezaugarri ezin hobeak dituzte. Kojineteentzat garrantzitsuena da materialak gogorra eta higadurarekiko erresistentea izan behar duela eta marruskadura-koefiziente txikia izan behar duela. Halaber, kolpeen aurrean erresistentea izan behar du, erresistentea eta errodajea egin aurretik deslerrokatze txiki bat ahalbidetzeko bezain harikorra.
Metal puruak bigunak, erresistenteak eta harikorrak dira, eta marruskadura-koefiziente handia dute. Metal arteko konposatuak gogorrak eta higadurarekiko erresistenteak dira, baina hauskorrak. Berez, horiek ez dira errodamenduetarako material aproposak.
Aleazioak konposatu gogor baten partikula txikiak dira, disoluzio solido baten hondo gogor eta harikorrean txertatuak. Lanean ari denean, azken hori zertxobait higa daiteke, eta konposatu gogorrari karga eramaten utzi. Higadura horrek lubrifikatzailea sartzeko kanalak ere ematen ditu. Errodamenduetako metal guztiek antimonioa dute, eta antimonioak kristal kubiko gogorrak eratzen ditu.
| Sn (%) | Sb (%) | Cu (%) | Pb (%) | Aplikazioak |
| 93 | 3,5 | 3,5 | - | Barne-errekuntza arin eta ertaineko motorreko biela-buruko kojineteak |
| 86 | 10,5 | 3,5 | - | Barne-errekuntza arin eta ertaineko motorraren kojinete nagusiak |
| 80 | 11 | 3,0 | 6 | Erabilera orokorreko kojinete astunak (berunak plastikotasuna areagotzen du) |
| 60 | 10 | 28,5 | 1,5 | Zerbitzu astuneko itsas motorren kojineteak, makina elektrikoak |
| 40 | 10 | 1,5 | 48,5 | Kostu txikiko, erabilera orokorreko eta zerbitzu ertaineko kojineteak |

## Erreferentziak

* 1 2 Metales Blancos. Belmont Metals.
* ↑ Babbit, Isaac. (17 de julio de 1839). U.S. Patent 1252. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q910530
# Götaland

Götaland Suediako eskualde historiko bat da; bertan, Vänern eta Vättern aintzirak daude. Suediako usadiozko hiru eskualdeetako bat da, baina egun ez du inolako banaketa administratiborik. Izena gauten herrialdetik datorkio, jatorrizko hizkuntzan gotar, eta «Gauten Lurraldea» esan nahi du. Suediako bigarren hiri Göteborg eskualde hartako mendebaldeko kostaldean dago..

## Probintziak

Eskualdea hamar probintziaz osaturik dago, gutxi gorabehera Götako Elegite Gorteak 1634ean ezarritako eskumenetan oinarrituak. Horiei, 1658 eta 1679 bitartean, Eskania, Gotland eta Bohuslän gehitu zitzaizkien:
* Blekinge
* Bohuslän
* Dalsland
* Gotland
* Halland
* Skåne
* Småland
* Västergötland
* Öland
* Östergötland

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201694
* Multimedia: Götaland / Q201694
# 'Maite zaitut' esaldien murrua Parisen

"Maite zaitut" esaldien horma (frantsesez Le Mur des je t'aime) gutxi gorabehera 40 metro koadroko horma-lana da, laukizuzen horizontal itxurakoa, Parisko Montmartre auzoan dagoena. Horman 311 aldiz idatzita dago "Maite zaitut" esaldia, 250 hizkuntzatan, laba beiratuzko 612 lauzaren gainean. Munduko hizkuntza ezagunenetan idatziak dira esaldi horiek, baina baita navajoz, inuiteraz, esperantoz edo euskaraz ere. Frédéric Baron, Claire Kito eta Daniel Boulogne artistek egina da horma, Abbesses plazako Jehan-Rictus lorategi txiki eta ederrean. Sartzea librea da .

## Lanaren sorrera

Frédéric Baron artista polifazetikoak lehenik bere anaiari eta gero auzokideei eta lagunei eskatu zien "Maite zaitut" esaldia beren hizkuntzetan eta ezagutzen zituzten bertze hizkuntzetan idazteko. Halaxe lortu zituen 250 esaldi baino gehiago. Gero, 1997an, Baronek Claire Kito margolari eta kaligrafoarengana jo zuen, Txinako kaligrafia tailer baten arduraduna, eta hormaren proiektuan parte hartzeko eskatu zion. Elkarrekin bilatu zuten horma paratzeko Parisko tokirik egokiena . Azkenik, proiektuan parte hartzen hirugarrena Daniel Boulogne izan zen, margotutako hormetan espezialista, arte eraikitzailea eta Gallimard argitaletxeak argitaratutako gaiari buruzko hainbat libururen egilea. 1998an sartu zen eta arrakastaz bukatu zuen obraren eraikuntza. Horma 2000ko udazkenean inauguratu zuten .

## Esanahi sinbolikoa

Hormaren sinbologia artistaren aukera pertsonala da. Harresia zatiketa eta bereizketaren sinboloa da gehienetan eta Frédéric Baronek hemen nahi zuen horma bat giza sentimendu ederrenen euskarri ere izatea. Esaldiak zuriz idatziak dira, lauza urdinen gainean eta freskoa zipriztintzen duten kolore gorriko zatiek, aldiz, hautsitako bihotz baten zatiak adierazten dituzte; horiek guztiak elkartuz gero guztiz konposatutako bihotza osatzen dute .

## Euskarazko esaldia

Montmartreko horma honetan ere bada euskaraz idatzitako "Maite zaitut" esaldia. Behetik hasita bigarren ilaran dago, 21-23 lauzetan.

## Erreferentziak

* ↑ Le Mur des je t'aime. ..
* ↑ Quelques exemples des langues utilisées. ..
* ↑ Square Jean-Rictus, sur Paris.fr.
* 1 2 « Le mur des Je t'aime », un hymne à l'amour, Jean Cormier, 28 juillet 2000, Le Parisien.
* ↑ Le Mur des je t'aime. ..
* ↑ Daniel Boulogne. ..
* ↑ Le Mur des je t'aime. ..
* ↑ Historique. ..
* ↑ Le Mur des je t'aime. ..

## Bibliografia

* The book of I love you, Frédéric Baron, 80 orrialde, Médiacom Promotion, 2003ISBN 978-2951943100 . Sarean eskuragarri .

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Youtube kanala
* Datuak: Q10860702
* Multimedia: Le mur des je t'aime / Q10860702
# Kalmarko Batasuna

Kalmarko Batasuna izenaz ezaguna da Eskandinaviako hiru monarkiak (Suedia, Danimarka eta Norvegia) bat eginda sortutako eskandinaviar estatua. Hiru monarkiak Margarita I.a Danimarkakoa buru zela batu ziren, 1387an Norvegia eta Danimarkako erregina izendatu baitzuten, eta Suediakoa 1397an.
Eskandinaviar erresumak, zenbait alditan XIV. mendean, ezkontzen bidez batasun politikoa lortzen saiatu ziren. Lehen batasuna, 1319an lortu zen, Suedia eta Norvegiaren artean. Aurrerago, hiru erresumak izan ziren Batasuneko zati, Margarita Danimarkakoa eta Hakon Norvegia eta Suediakoaren arteko ezkontzarekin. Hala eratu zuten gaur egungo hiru erresumak ez ezik, haien menpeko beste lurralde batzuk (Faroe uharteak, Islandia, Groenlandia eta Finlandia —Suediarena zena—) ere hartzen zituen eskandinaviar erresuma handi bat sortu zen.
Hala ere, eskandinaviar erresuma ez zen sendotu. Suediako aristokraziak Danimarkari ezinikusia zion, Danimarkak, batasunaren barnean, potentzia nagusitzat jokatzen baitzuen. Suediarren zenbait matxinadaren ondoren (1444-1446, 1464 eta 1521eko behin betikoa), batasuna 1523an desegin zen, eta Gustavo I.a Suediakoa aukeratu zuten Suediako errege. Danimarkak eta Norvegiak, berriz, batera segitu zuten 1814 arte.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62623
* Multimedia: Kalmar Union / Q62623