OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sienako katedrala

Sienako katedrala (Duomo di Siena italieraz) eliza katolikoa da, Italiako hiri honetako apezpikuaren egoitza. Jasokundeko Andre Mariari eskainitako eliza da. Siena hirigune historikoan parte da, eta, hiriko hainbat monumenturekin batera Gizateriaren Ondare izendatu izan du UNESCOk. Toscanako eta Italia osoko elizarik ederrenetakoa da, Siena hiria errepublika independente baten buru zenean eraikia.

## Arkitektura

Katedrala eliza zaharrago baten egituran oinarrituta diseinatu zen, eta Giovanni Pisanok 1215 eta 1263 artean osatu zuen. Estilo gotikoaren fase berezkoena dagokio, beraz. Gurutze latindarreko plana du eta nabarmenak ditu gurutzadurak eta kupulak. Kupularen oinarria oktogonala da eta euskarri zutabeen gainetik bakarrik zabaltzen da.
Ikusgarria da, halaber, kanpandorrea, estilo erromanikoan hasi zena eta 15. mendean bukatua: Toskanako dorre eraikintza bertikal ikusgarriaren adibide bat da.
Fatxada nagusia italiar gotikoaren maisulanetako bat da. Eskulturak kalitate bikainekoak dira, eta mosaikoek emandako kolore ukitua, ikusgarria. Azpimarratu behar da irudi geometriko nahiko sinpleak erabili zirela oinarri gisa arkitektura diseinurako. Frantziako katedral gotikoen bertikalitatearekin kontraste egiten du horrek.

## Barrualdeko marmolak eta artelanak

Barruan, marmol zuriak eta ilunak txandakatzen dituzten etengabeko erritmoak arreta erakartzen du. Lurraren dekorazio lan konplexua ere ikaragarria da, marmol harrizko titakadura lan bikaina, zeinean eszena kristauak eta paganoak nahasten diren.
Katedrala apaintzen duten maisulanen artean nabarmentzen da pulpitua, Nicola eta Giovanni Pisano aita-semeen eskultura gotiko berantiarra.
Beste artelan batzuk dira Andrea Bregnoren Piccolomini aldarea, edo Donatelloren San Joan Bataitzailea. Bi eskultura ere badaude Michelangelorenak: San Pedro eta San Paulo.

## Iruditegia

* Siena eta bere duomo edo katedrala.
* Fatxada nagusia
* Katedraleko kanpandorrea. Marmol zuri eta ilunaren nahasketa ikusgarria nabarmentzen da.
* Amaitu gabeko luzapena.
* Atzeko sarbidea, atari gotikoarekin.
* Kupularen barruko ikuspegia.
* Aldare nagusia.
* Errugabeen hilketa, Bibliako eszena lurreko marmolezko titakadura.
* Lurreko titakadira lana, Siena eta inguruetako hiriak.
* Pulpitua, Nicola eta Giovanni Pisano-ren lana.
* San Paulo, Michelangeloren eskultura .
* La Maestà, Duccio Dibuoninsegnarena.

## Erreferentziak

* ↑ http://whc.unesco.org/es/list/717#top

## Kanpo estekak

* Datuak: Q282554
* Multimedia: Cathedral (Siena) / Q282554
# Milango katedrala

Milango Duomoa, ofizialki, Andre Maria Birjinaren Natibitatearen Metropoli Katedrala (milanieraz, Dòmm de Milan IPA: [ˈdɔm de miˈlãː], Milango artxielizbarrutia da. Lonbardiar hiriburuaren sinboloa, metropoliaren erdian kokatutako izen bereko plazan kokatua, Santa Maria nascenteri (natibitatea) eskainia da. Italiako elizarik handiena da(San Pedroko basilika handiena izanik, Vatikano Hirian dagoena), munduko hirugarrena azalerari dagokionez eta seigarrena bolumenari dagokionez. Milango Duomoko Santa Tekla parrokiako egoitza da.
Duomo hitza latinezko Domus Dei izenetik dator, Jainkoaren Etxea esan nahi duena) Italiako Milan hirian dagoen katedral gotiko bat da. 157 metroko luzera du eta bere barnean 40.000 pertsona sar daitezke. Koruko leiho nagusiek munduko handienak izatearen ospea dute.

## Historia

Milango hiriaren planoak Duomotik erradio eran irteten diren edo berau inguratzen duten kaleekin, hau Erromatar Inperioaren garaian jada hiriaren erdigunea zela adierazten du, garai hartan Mediolanum izena zuena. San Ambrosioren katedrala toki honetan bertan eraiki zen V. mendearen hasieran, 836an gertu basilika bat gehitu zitzaiolarik. Suak bi eraikinak 1075ean kaltetu zituenean Duomoagatik ordezkatuak izan ziren.

### Eraikuntzaren hasiera

1386an Antonio da Saluzzo artzapezpikuak proiektu berria gotiko distiratsu berantiar estilo batekin hasi zuen. Eraikinean Italian ez ohikoak diren ezaugarri ugari daude, Frantziako Bourges hiriko tradizio arkitektonikokoak direnak, alboko nabe bikoitzekin eta leiho txikiz errematatutako arku multzo oso altu bat. Bere arkuek sailkatzeko oso zailak diren kapitelak dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) «20 curiosità sul Duomo di Milano, la chiesa più grande d'Italia» Aleteia.org - Italiano 2018-11-15 (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ «I NUMERI DEL DUOMO DI MILANO - Duomo Patrons Italiano» www.duomopatrons.org (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ (Italieraz) «Le 10 Chiese più grandi del Mondo - Classifica 2022» www.travel365.it (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ «Parrocchia di Santa Tecla nel Duomo di Milano - Duomo di Milano» web.archive.org 2015-09-30 (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18068
* Multimedia: Duomo (Milan) / Q18068
# Eñaut Martikorena

Eñaut Martikorena Lizaso (Hernani, 1995) bertsolari gipuzkoarra da. Hernaniko bertso eskolan aritzen da. Kantakera bereziko bertsolaria da, urduria eta txispa handikoa.

## Ibilbidea

2015ean Plazatik Gaztetxera txapelketan hartu zuen parte eta Eli Pagolarekin batera txapela irabazi zuen.
2019ko Gipuzkoako Txapelketan hartu zuen parte lehenengoz txapelketa handi batean eta final laurdena irabazi egin zuen Andoainen. Ondoren finalaurrekoa jokatu zuen eta sailkapen nagusian 17. postuan gelditu zen. Horri esker 2022an Bertsolari Txapelketa Nagusia jokatzeko txartela eskuratu zuen.
Txapelketa Nagusiko lehenengo fasean 9. postuan gelditu zen eta aurrera egin zuen. Finalaurrekoetan bigarren itzulira pasatzea lortu zuen eta Baionan kantatu zuen.

## Palmaresa
### Txapelketak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia
** finalaurrekoak, bigarren itzulia (1): 2022
* Gipuzkoako Txapelketa
** finalaurrekoak (2): 2019, 2024

### Sariketak

* Osinalde saria (1): 2015.
* Plazatik Gaztetxera (1): 2015.
* Pello Errota Sariketa: bertso onenaren Mikaela Elizegi saria (2023)

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Eñaut Martikorena Lizaso - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-11-26).
* ↑ «"Sakontasuna eta sakonkeria nahastu gabe"» Argia (Noiz kontsultatua: 2022-11-26).
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Plazatik Gaztetxera (14. 2015) - Aldizkakoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-11-26).
* ↑ «Baiona | azaroak 26 — Bertsolari Txapelketa Nagusia 2022» www.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-11-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115461477
# Endarlatsa

Endarlatsa Lesaka udalerriko auzoa da, Nafarroako ipar-mendebaldean, Gipuzkoako mugan. Hor jasotzen du Bidasoa ibaiak Endaraerrekaren ura. Endarlatsatik aurrera, Lapurdi eta Gipuzkoa bereizten ditu Bidasoak, eta Frantziako eta Espainiako estatuen arteko muga ere eratzen du.

## Ikus, gainera

* Mikelete
* Mikel Zabaltza
* Bidasoan gora liburua

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Lesakako udal webgunea
# Javier Etxenike

Javier Etxenike Landiríbar (Izaba, Nafarroa Garaia, 1951 - Getxo, 2024ko abenduaren 15a) ekonomialari, irakasle eta enpresa handi batzuen goi kargua zein kontseilaria izandakoa. Pedro Miguel Etxenike zientzialariaren anaia zen.

## Ibilbidea

Etxenike Isaban (Nafarroa) jaio zen eta Getxon (Bizkaia) bizi zen. Zientzia Ekonomikoa ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, eta Bilboko Ekonomia eta Enpresa Fakultatean irakasle izan zen. Javier gizarte segurantzako zuzendari ere izandakoa zen Eusko Jaurlaritzan.
1999. urtean parte hartu zuen BBV eta Argentaria batzeko operazioan, baina 2001. urtean utzi zuen hura, BBVtik zetozen beste zenbait goi kargudunen modura. Geroago, 2009an, Guipuzcoano bankuko presidente izendatu zuten, eta kargu horretan zela bat egin zuen Guipuzcoano Sabadellekin. Banku horretako presidenteorde bihurtu zen orduan. Kontseilari lanak egin zituen enpresak asko izan ziren: lehen aipatutakoez gain, zerrendan ageri dira Repsol, Allianz-Ercros, ENCE, Metrocavesa, Abertis... Gaur egun, Telefonicako zuzendaritzako kide izateaz gain, kontseilaria zen ACSn, Dragadosen eta Calcinorren. Novia Salcedo eta Altuna fundazioetako patronatuetako kide ere bazen.
Ezustean, buruko isuri baten ondorioz hil zen 73 urte zituelarik. Martine Byrderekin ezkonduta, seme bat zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.diariovasco.com/economia/fallece-javier-echenique-telefonica-bbva-20241215114231-nt.html
* ↑ https://www.noticiasdenavarra.com/actualidad/2024/12/15/muere-navarro-javier-echenique-consejero-9052608.html
* 1 2 3 «Javier Etxenike hil da, Telefonicako presidenteordea», Paulo Ostolaza.
* ↑ https://esquelas.elcorreo.com/necrologicas/jose-javier-echenique-landiribar-514244.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Heriotzaren berri Europa Pressen bideoan.
* Datuak: Q131455836
# Solina Gallego Fernández

Solina Gallego Fernández (Yarumal, Antioquia, Kolonbia, 1907ko azaroaren 18a – Medellín, Kolonbia, 2004ko azaroaren 17a) kolonbiar hezitzailea eta idazlea izan zen, Antioquia departamentuan egindako hezkuntza-lanarengatik ezaguna.

## Biztza

Solina Antioquia departamentuko Yarumal udalerrian jaio zen 1907an. 1927an amaitu zituen bere ikasketak, Maria Montessori hezitzaile eta pedagogo italiarrari eta eskolaurreko hezkuntzari buruzko bere ideiei buruzko tesia eginda.

### Lan ibilbidea

Gero, Maria Montessori haur-hezkuntzaren zuzendari eta Maria Ikastetxeko irakasle bihurtu zen bere jaioterrian. 1960ko otsailaren 8an, La Casa de su Niño haur eskola sortu zuen Medellinen. Hiru urte geroago, haurrentzako eskola bat sortu zuen baliabide gutxiko Belen Las Violetas auzoan, Antioquiako hiriburuan hori ere, eta Carla Cristina izena jarri zion, lau urte lehenago minbiziak jota hil zen bere familiako neskato baten omenez.

#### Carla Cristian Fundazioa

Laster, haurrentzako eskola hori Carla Cristina Fundazioa bihurtu zen; gero hirian baliabide gutxiko haurrei elikadura, osasuna eta hezkuntza eskaini dien erakundea izan da. 2024an Carla Cristina Fundazioak 25 haur-eskola baino gehiago ditu, Medellingo hainbat herri-auzotan banatuta. 1988an, Solina Ximena Rico Llano Fundazioko kudeatzaileetako bat izan zen. Fundazio hori 5 urtetik beherako haurren zaintzaz eta hezkuntzaz arduratzen da.
Solinaren esanetan:
   «Jolasaren eta maitasunaren bidez, etorkizuneko pertsonak eraiki daitezke.»

#### Azken urteak eta heriotza

Azken urteetan irakasle lanetik erretiratu behar izan zuen bere osasun egoera zela eta. Hainbat aitortza jaso zituen hezkuntza lanarengatik; besteak beste, Antiokiako Izarra eta Alejandro Angel Escobar saria. Medellin hirian hil zen 2004ko azaroaren 17an, 97 urte zituela, El Poblado sektoreko zahar-etxe batean.

## Sariak eta aintzatespenak

* Antiokiako izarra
* Alejandro Ángel Escobar saria
* Gizalegezko domina – Hobekuntza Publikoen Elkartea
* Antioquiako Hirien Batasuna plaka
* Yarumaleko klub errotarioa
* Nazioarteko Txandakako Klubaren domina – Paul Harris saria
* Aipamen berezia – El Colombiano egunkaria
* Merezimenduaren Ohorea – Carla Cristina Fundazioa
* El Mundo de Oro en Civismo – El Mundo egunkaria
* Plaka Berezia – Yarumal 200 urte
* Aintzatespen plaka – Carla Cristina Fundazioa bere 30 urteetan
* El Colombiano Eredugarria – Elkartasuna Kategoria – El Colombiano Egunkaria

## Erreferentziak

* ↑ «Solina Gallego Fernández» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Tiempo, Redacción El. (2004-11-20). «SOLINA, UNA VIDA POR LA NIÑEZ» El Tiempo (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* ↑ «Mujeres poderosas - santillana.com.co» santillana.com.co (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) CEIPA, Redacción. (2024-03-08). «Mujeres importantes en la educación» CEIPA (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Primero lo primero» www.comfama.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).
* ↑ «Solina Gallego Fernández» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-12-17).

## Kanpo estekak

* Kolonbiako historiako 50 emakume garrantzitsuenak Revista Semana.
* Datuak: Q29000752
# Miren Artetxe

Miren Artetxe Sarasola (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1985eko ekainaren 6a) euskal bertsolaria eta ikerlaria da.

## Ibilbidea

Lasarten jaio arren, Hendaian bizi izan zen txikitatik. Euskal Filologian lizentziatua da eta soziolinguistikan ikerlaria. Haren aita eta aitatxia bertsozaleak izan zirenez, bertsoen mundua hurbiletik ezagutu zuen txikitatik. Horrela, Hendaiako bertso eskola sortu zenean, izena eman zuen. Oso gazte zelarik, sariak irabazten hasi zen. Urte batzuk pasa izan ditu Euskal Herritik kanpo.
2018an AEBetara joan zen Renoko Euskal Ikerguneak eta Mintzola Ahozko Lantegiak antolaturiko ekimenei esker Maialen Lujanbiorekin, Oihana Iguaranekin eta Jone Miren Hernandezekin batera eta Cowboy Poetry Gathering jardunaldietan parte hartzera. Etxepare Euskal Institutuaren babespean eta Maialen Lujanbiorekin batera, halaber, eskolak eman zituen Amhersteko Unibertsitateko (Massachusetts) William Douglass Katedran.
2018tik, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteko lehendakaritza taldeko kidea da.
Argia eta Jakin hedabideetako kolaboratzailea da. Bertsolaritza sexu-ikuspegitik aztertu duen bertsolari eta ikerlaria da.
* Finalista (4): 2008, 2010, 2014, 2016, 2021
* Iparraldeko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa (1999): txapelduna.

## Bat-bateko sariketak

* Xalto saria (1998): finalista.
* Mattin saria (2000): finalista.
* Oiartzungo taldekako sariketa (2000): txapelduna (taldeka).
* Oiartzungo taldekako sariketa (2001): txapelduna (taldeka).
* Xenpelar saria (2002): txapelduna.
* Osinalde saria (2003): entzulearen saria.
* Lizardi saria (2004): txapelduna.

## Erreferentziak

* ↑ «Miren Artetxe Sarasola - Gazte gara gazte» gazteak.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ «Miren Artetxe — Euskal kultur erakundea» www.eke.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* 1 2 Berria.eus. «Maialen Lujanbio eta Miren Artetxe "euskal poetak" Renon» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ Euskal Irrati Telebista, EiTB. «Bertsolaritza AEBra, Maialen Lujanbioren eta Miren Artetxeren ahotik» www.eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa – Bertsozale. «Miren Artetxe - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ «Argiako egilea: Miren Artetxe Sarasola» Argia (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ «Miren ARTETXE - Jakin.eus» www.jakin.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-21).
* ↑ Miren Artetxe Sarasola: “Kolektibotasuna giltzarria da edozein eraldaketa sozial sustatzeko” – UEU365. (Noiz kontsultatua: 2023-04-19).

## Kanpo estekak

* Miren Artetxeren bertso jarriak Argia.com-en
* Miren Artetxeren hitzaldia UEUn (Bideoa, 2018)
* Miren Artetxeren emanaldiak Bertsoa.eus gunean
* Kattalin Minerrek egindako elkarrizketa (Zautela saioa)
* Datuak: Q12263695
# Amerikar perka

Amerikar perka (Micropterus salmoides) Centrarchidae familiako ur gezako arraina da, Ipar Amerikan bizi dena.
75 cm-ko luzera eta 11,4 kg izan daitekeen arrain hau oso preziatua da arrantzarako.

## Deskribapena

Amerikar perka edo Black-bass arrain sendo eta indartsua da, gorputz fusiformea du, altua eta zertxobait konprimitua alboetatik. Ibaietan 15 eta 20 cm bitarteko aleak ohikoak dira., baina leku sakonetan eta urtegietan askoz tamaina handiagoetara irits daitezke. Ahoa terminala eta handia da, goiko masailezurra begien atzeko ertzera iritsiz. Bizkarrean bi bizkar-hegats dituzte oinarrian elkartuta; lehenengoa atzekoa baino baxuagoa da eta erradio arantzatsuekin osatua dago.
Bizkarrean berdexka kolorea du eta argia, zilarreztatua sabelean. Bizkarrean eta alboetan orban beltz irregular ugari ditu, gazteengan ugariagoak eta definituagoak dira.

## Biologia eta ohiturak

Amerikar perka uretako ornogabez eta arrainez elikatzen den harrapari bat da, oso bizkorra delako eta igeriketa azkarragatik atzetik jarraitu eta erraz harrapatzen ditu.
Ale gazteek talde txikietan biltzeko joera dute eta normalean sakonera txikiko uretan bizi dira; heltzen direnean leku sakonagoetara migratzen dira eta isolatuta bizitzen hasten dira, gaztetako izaera galduz.
Hiru edo lau urterekin heldutasun sexuala lortzen dute eta udaberrian eta uda hasieran ugalketa jardueran sartzen dira. Ernalketa hondoan harea eta legarretan egiten dituzten zuloetan egiten dute eta errutea gurasoek zaindu egiten dute sarkinek suntsitu ez dezaten.

## Banaketa, habitata eta egoera

Espezie hau Estatu Batuetako eta Kanadako hegoaldekoa da; XX. mendearen amaieran sartu zen Europako ibaietan. Iberiar penintsulan oso erabilia izan da birpopulaketan, eta gaur egun bere geografia osoan aklimatatuta dago.
Euskal Herrian ibai eta urtegietan kokatu da. Perka amerikarra Ebro, Urkulu eta Barrundia ibaietan badago. El Regato (Bizkaia), Urkulu (Gipuzkoa), eta Ullibarri (Araba) paduretan behintzat sartu da.
Amerikar perkaren habitatik egokiena ur lasaiak, sakonak eta ez oso hotzak dira, Ebro ibaiaren beheko ibilguetako tipikoak.

## Erreferentziak

* ↑ «Escondido's world-famous bass found dead» San Diego Union-Tribune.
* ↑ (Gaztelaniaz) Administracion de la Comunidad Autonoma de Euskadi. (1989). Euskal Autonomiu Elkarteko Ornodunak. Graficas Santamaria S.A., 97 or. ISBN 84-7542-639-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755105
* Multimedia: Micropterus salmoides / Q755105
* Espezieak: Micropterus salmoides
# Victor Ambros

Victor R. Ambros (Hanover, New Hampshire, 1953ko abenduaren 1a) estatubatuar biologoa da, mikroRNAren aurkitzailea. 2024an Medikuntzako Nobel saria jaso zuen Gary Ruvkunekin batera mikroRNA aurkitzeagatik eta horrek transkripzio ondorengo erregulazio genikoan duen garrantziagatik.
New Hampshiren jaio zen, Poloniako gerrako errefuxiatu baten semea. Biologia ikasi zuen Massachusetts Institute of Technology-n eta David Baltimoreren ikasle izan zen. Harvardeko Unibertsitateko irakaslea izan zen, Darmoth Collegekoa, eta 2008tik Massachusettseko Unibertsitateko Medikuntza Eskolako irakaslea da.
* Datuak: Q983858
* Multimedia: Victor Ambros / Q983858
# Esterifikazio

Esterifikazioa esterra sortzen duen erreakzio kimikoa da. Erreakzio honetan alkohol batek eta azido karboxiliko batek parte hartzen dute ingurune azido batean, ester bat eta ura agertuz.
       Alkohol + Azido → Ester + Ura
Biokimikan koipeak edo azilglizeridoak garrantzi handiko esterrak dira. Azilglizeridoak gantz azidoen eta glizerolaren arteko erreakzioan sortzen dira; ester hauek lipido deritzonak ditugu, glizerolaren 3 OH taldeetako bat esterifikatuta izan daitekelarik (monoazilglizerido), bi esterifikatuta (diazilglizerido) edo hirurak esterifikatuta (triazilglizerido).
Esterifikazioa itzulgarria izan daiteke: ur molekula bat gehituta, ester lotura apurtzen da eta alkohol (glizerol, lipidoen kasuan) eta azido organikoa agertzen da. Organismoan lipasa izeneko entzimen bidez (digestio-aparatuan) lipidoak hidrolizatu egiten dira, haien osagaiak (glizerina eta gantz azidoak) aske geratuz.
Industria kimikoak esterrak ekoizten ditu kopuru handietan, ehunka milioi kilogramo urtero. Glizerolaren esterrez gain, etil azetatoa, zelulosa azetatoa, binil azetatoa, zelulosa nitratoa eta butil azetatoa, besteak beste, aipa daitezke. Industrian ohiko teknikak alkohola eta dagokion azidoa nahasten ditu azido sulfurikoaren aurrean, azken honek katalizatzaile gisa jarduten duelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Esterifikazio. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopedikoa. Elhuyar fundazioa.
* ↑ Basterretxea, Francisco et als. (1996). Kimika orokorra. Udako Euskal Unibertsitatea, 672-690 or. ISBN 84-86967-71-6..
* Datuak: Q904158
* Multimedia: Esterification / Q904158
# 1957ko Euskal-Nafar mendiko txapelketa

1957ko Euskal-Nafar mendiko txapelketa Nafarroa Garaian egindako txirrindulari lasterketa izan zen. 1957ko apirilaren 23an, asteartea, jokatu zen. Lasterketa hau Nafarroako Sari Nagusiaren aurrekaria da.
Ibilbidea 185 kilometroko luzera izan zuen eta lau mendate igo ziren: Etxauri, Urbasa eta Lizarraga.
Garailea Miguel Chacón kataluniarra izan zen, Lizarrako helmugan sprintean Carmelo Morales bizkaitarrari gailendu zitzaiolarik.

## Kanpo estekak

* 1957ko Euskal-Nafar mendiko txapelketa - Procyclingstats.com
* Datuak: Q58531821
# Miguel Chacón

Miguel Chacón Díaz (Sabadell, 1930eko urtarrilaren 14a - Togo, 2011ko uztailaren 28a) errepideko eta ziklo-kroseko txirrindulari kataluniarra izan zen, profesionala 1951tik 1961era.
1957ko Vueltako bi etapa irabazi zituen eta gurean, urte bereko Euskal-Nafar mendiko txapelketan gailendu zen.

## Palmaresa

1951
* 3. Jaumendreu garaikurran
1953
* 4. Jaumendreu garaikurran
1956
* Martorell Sari Nagusia
* 2. Bartzelona-Vilada-n
* 2. Guadarramako Mendateetako Klasikan
* 2. Borras garaikurran
* 6. Espainiako Vueltan
1957
* Euskal-Nafar mendiko txapelketa
* Espainiako Vueltako 2 etapa
1958
* Bartzelona-Vilada

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Lasterketa | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - | UT | UT | UT | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | - | UT | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | X | X | X | X | 33. | 6. | UT | - | - | - | UT |
-: Ez zuen parte hartu X: Ez zen jokatu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Palmaresa Ziklo-krosean

1951-1952
* 2. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
1953-1954
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan
1959-1960
* 3. Espainiako Ziklo-kros Txapelketan

## Erreferentziak

* ↑ «Miguel CHACÓN DÍAZ» memoire-du-cyclisme.eu.

## Kanpo estekak

* Miguel Chacón - ProCyclingStats
* Datuak: Q6014125