OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Adelheid Reinbold

Adelaide (Adelheid) Reinbold (Hannover, 1800eko urtarrilaren 15a – Dresden, 1839ko otsailaren 14a), Franz Berthold izengoitiaz ere ezaguna, alemaniar idazlea izan zen.

## Bizitza

Adelheid Reinbold 1800ko urtarrilaren 15ean jaio zen Hannover hirian, Carl Friedrich Reinbold legelariaren familian. Leineschloss jauregiko elizan bataiatu zuten. Egoera zailetan hazi zen. Bere familia pobretu zen eta 1808an Mariengartenera joan zen bizitzera.
Apollonius von Maltitz poeta eta diplomatariarekin harremanean egon zen, baina ez ziren ezkondu arrazoi sozialengatik. 1828an, Reinbold Dresdenera joan zen miniaturak margotzen ikastera. Han Johann Ludwig Tieck poeta ezagutu zuen, geroago bere lan gehienak argitaratu zituena. Ez zuen margolari karrerarik egin ikusmen arazoengatik, eta 1831n hasi zen bere idazlanak kaleratzen. Franz Berthold izengoitia erabili zuen eta ustez Wilhelm Hof izengoitia ere bai.
Adelheid Reinbold Dresrenen hil zen 1839ko otsailaren 14an, difteriaren ondorioz. Eliasfriedhof hilerrian lurperatu zuten.

## Lanak

* Novellen und Erzählungen (1836)
* Novellen (bi liburukitan, 1837)
* König Sebastian oder wunderbare Rettung und Untergang (hil ostekoa, 1839)
* Gesammelte Novellen (hil ostekoa, bi liburukitan, 1842)
* Irrwisch-Fritze (hil ostekoa, 1910)
* Russische Scenen / Irrwisch-Fritze. Zwei Novellen (hil ostekoa, 2010)

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Vierhaus, Rudolf, ed. «Adelheid Reinbold» Deutsche Biographische Enzyklopädie. 8 (2. argitaraldia) Berlin: De Gruyter (argitaratze data: 2007), 283 or. ISBN 978-3-11-094025-1. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) Wetze, Johannes Volkmar. (1911). Adelheid Reinbold, die Schülerin Tiecks. Leipzig: Universität Leipzig, 11 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) Hannöversches Adreß-Buch auf das Jahr 1799, Teil Personen- und Adressen-Verzeichniß. Königl. Churfürstl. Staats-Ministerium und Landes-Regierung / Geheime Canley-Secretarien, 1-2 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) Busch, Lothar. (1999). «Kryptonachlass Adelheid Reinbold / Pseud. Franz Berthold (1800* bis 1839)» Der handschriftliche Nachlaß Ludwig Tiecks und die Tieck-Bestände der Staatsbibliothek zu Berlin Preußischer Kulturbesitz. Katalog. Wiesbaden: Harrassowitz, 115 or. ISBN 3-447-04050-5. (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) Böttcher, Dirk. (2002). Hannoversches biographisches Lexikon. Von den Anfängen bis in die Gegenwart. Hannover: Schlütersche, 295 or. ISBN 3-87706-706-9..
* ↑ (Ingelesez) «Reinbold, Adelheid, 1800-1839» Guide to the William A. Speck. Collection of Goetheana: Manuscripts. New Haven, 122 or. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2010-07-23) (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) «Adelheid Reinbold» Fembio (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ (Alemanez) «Adelheid Reinbold (1800–1839)» Eliasfriedhof Dresden (Noiz kontsultatua: 2024-09-08).
# Dorothea Veit

Dorothea Friederike Veit (jaiotzez Dorothea Brendel Mendelssohn; Berlin, Alemania, 1764ko urriaren 24a – Leipzig, Alemania, 1839ko abuztuaren 3a) alemaniar intelektuala izan zen, idazlea eta itzultzailea.

## Bizitza

Dorothea Brendel Alemaniako hiriburuan, Berlinen jaio zen XVIII. mendean. Moses Mendelssohn filosofo juduaren alaba zen.
Simon Veit bankariarekin ezkondu zen, eta lau seme-alaba izan zituzten, tartean Jonas Veit eta Philipp Veit, eta 1799an dibortziatu ziren.
Henriette Herz-en areto batean ezagutu zuen Friedrich Schlegel idazlea 1797ko uztailean, 1804an protestantismora bihurtu zen berarekin ezkonduta zegoela. 1808an, Friedrich eta Dorothea katolizismora bihurtu ziren.
1829an Friedrich hil ostean, bere seme Philippekin Frankfurten finkatu zen 1839an hil zen arte.

## Lanak

* Florentin, Lübeck & Leipzig 1801
* Gespräch über die neueren Romane der Französinnen
* Geschichte des Zauberers Merlin, Leipzig 1804

## Erreferentziak

* ↑ Berenike resp. Veronica
* ↑ Hernández, Publicado por Hortensia. Dorothea von Schlegel intelectual alemana. (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Ingelesez) «Genealogies of Modernity — An Essential Romantic: On Dorothea Veit-Schlegel» Genealogies of Modernity (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Ingelesez) Rood, Judith Mendelsohn. (2020). «Schlegel (née Brendel Mendelssohn, Divorced Veit), Dorothea von» The Palgrave Encyclopedia of Romantic-Era Women's Writing (Springer International Publishing): 1–6. doi:10.1007/978-3-030-11945-4_35-1. ISBN 978-3-030-11945-4. (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ «Mendelssohn Gesellschaft | Dorothea Schlegel» www.mendelssohn-gesellschaft.de (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).

## Bibliografia

* Bertha Badt-Strauss. Moses Mendelssohns Tochter Dorothea In: Der Morgen, Jg. 1929/1930, Heft 3 (August 1929), S. 244–248. (linean)
* Heike Brandstädter, Katharina Jeorgakopulos. Dorothea Schlegel, Florentin. Lektüre eines vergessenen Textes. Argument, Hamburg 2001, ISBN 3-88619-284-9
* Michael Brenner, Stefi Jersch-Wenzel, Michael A.Meyer. Deutsch-jüdische Geschichte in der Neuzeit. Zweiter Band, 1780-1871. Beck, München 1996, ISBN 3-406-39703-4, or. 189f
* Gisela Horn. Romantische Frauen. Caroline Michaelis-Böhmer-Schlegel-Schelling, Dorothea Mendelssohn-Veit-Schlegel. Hain, Rudolstadt 1996, ISBN 3-930215-18-7
* Elke Steiner. Die anderen Mendelssohns. Dorothea Schlegel, Arnold Mendelssohn. Reprodukt, Berlin 2004, ISBN 3-931377-96-2
* Carola Stern. Ich möchte mir Flügel wünschen”. Das Leben der Dorothea Schlegel. Rowohlt, Reinbek 1991, ISBN 3-498-06250-6
* Margarete Susman. Frauen der Romantik. Insel, Frankfurt am Main und Leipzig 1996, ISBN 3-458-33529-3

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77271
* Multimedia: Dorothea von Schlegel / Q77271
# Marco Poloren bidaiak

Munduko Mirarien liburua (jatorrizko frantsesezko izenburua Livres des merveilles du monde), Munduaren deskribapena (Divisament dou monde), Milioia (italierazko Il Milione) edota Marco Poloren Bidaien liburua 1298an Rustichello da Pisak idatzitako liburu bat da. Honetan Marco Polok 1271 eta 1291 bitartean Asia, Persia, Txina eta Indotxinan zehar burututako bidaien deskribapena egiten da.
Liburua inprenta asmatu baino lehen hainbat hizkuntzatara itzulita argitaratu zen.

## Ikus, gainera

* Literatura unibertsala

## Kanpo estekak

* Il Milione liburua irakurgai. (Italieraz)
* Marko Poloren liburua gaztelaniaz irakurgai. (Gaztelaniaz)
* Marko Poloren liburua digitalizatuta eta irakurgai. (Frantsesez)
* Datuak: Q654562
* Multimedia: Il milione / Q654562
# Maria Rita Colaço Chiappe Cadet

Maria Rita Colaço Chiappe Cadet (Alentejo, 1836 – Lisboa, 1885eko abenduaren 5a) portugaldar idazle eta irakaslea izan zen. Lisboako Lallemant liburu-denda ere kudeatu zuen.

## Bizitza

Maria Rita Colaço Chiappe Cadet Alentejon jaio zen 1836 inguruan. Lisboako Miserikordia Etxe Santuan utzi zuten, eta bertan baiatatu zuten.
Barnabé Martins de Pancorvo eta Maria Madalena Chiappe Colaçoren etxean eman zuen haurtzaroa, eta ustez adoptatu egin zuten. António Feliciano de Castilhoren ikaslea zen. 15 urterekin hasi zen poesia kaleratzen. Geroago, lehen hezkuntzako irakasle gisa aritu zen eta frantsesa irakatsi zuen. 1855az geroztik, nesken ikastetxe bat zuzendu zuen Lisboan.
1857ko urriaren 31n José Baptista dos Santos Cadetekin ezkondu zen Lisboan, eta irakasteari utzi zion.
1870ean, sakabanatutako poemak bildu eta Versos bilduma argitaratu zuen, Joana Gil Bórgia de Macedo e Menezes Ribeira Bravako bizkondesari eskainiz. 1870 eta 1875 artean Madeiran egon zen, non Matilde Isabel de Santana e Vasconcelos Moniz de Betencourt Nogueirasko bizkondesarekin eta Francisco Correia de Herédia Júnior Ribeira Bravako bizkondearekin bizi izan zen, eta haiei lan ugari eskaini zizkien. 1875ean Sorrisos e Lágrimas: poesias antologia argitaratu zuen.
Lisboara itzuli zenean, Marie Françoise Lallemant et Frères argitaletxeko eta liburu-dendako kudeatzaile kargua hartu zuen. 1880an Flores da Infância, Contos e Poesias Morais dedicados a Mocidade Portuguesa liburua kaleratu zuen, geroago Portugalgo eta Brasilgo eskoletan erabilia.

## Lanak

* A Estrella (Poema em oitavas) (Almanaque de Lembranças Luso Brasileiro para o anno de 1861 com 428 artigos e 94 gravuras por Alexandre Magno de Castilho liburuaren parte gisa, 1860)
* O Anjo da Charidade (Archivo Pitoresco liburuaren parte gisa, 1861)
* Hymno de S.M. El Rei D. Luiz I : composto para a sua acclamação poesia de D. Maria Rita Chiappe Cadet ; musica de Manoel Innocencio Liberato dos Santos, mestre de sua Magestade (1862)
* Versos (1870)
* Sorrisos e Lágrimas. Poesias de D. Maria Rita Chiappe Cadet (1875)
* Flores da Infância. Contos e Poesias Moraes dedicados a Mocidade Portuguesa (1880)
* Contos de mamã (1883)
* A Mascarada Infantil (1883)
* Caprichos do Luizinho (1883)
* A Boneca (1884)
* O Último dia de Férias (1884)
* As Fadas Improvisadas (1884)
* O lunch na Quinta (1884)
* O Primeiro Baile (1884)
* O Segredo de Helena (1884)
* A Preguiça e a Mentira (1885)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Castro, Andreia. «Maria Rita Colaço Chiappe Cadet (1836-1855)» Debategraph (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* ↑ (Portugesez) Macedo, Laureano Secundino Ascensão de. (2013). Da Voz à Pluma: Escritoras e património documental de autoria feminina de Madeira, Açores, Canárias e Cabo Verde: guia biobibliográfico. Ribeira Brava: Ed. de autor ISBN 978-989-98465-4-8. (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).
* ↑ (Portugesez) «Maria Rita Chiappe Cadet» Escritoras em Português (Faculdade de Letras da Universidade de Lisboa) (Noiz kontsultatua: 2017-10-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48871694
# Mendi-hegal

Mendi-hegala, mendi-hegia, mendi-mazela edo mendi-magala mendi edo bestelako goragune baten albo edo alderdi maldatsua, ibarbidea gailurren lerroarekin lotzen duena.
Mendi-hegal terminoak bi esanahi ditu: Zentzu orokorrean, batez ere geologia dinamikoan erabilia, lur maldadun edozein azalera esan nahi du, gailurraren edo gailurreriaren eta magalen artean. Beste zentzu batean, forma ganbil baten gainazal inklinatuaren izena da. Forma ahurrei erreferentzia egitean, malda edo aldapa terminoa egokiagoa da.
Termino geomorfologikoari dagokionez, mendi-hegala haranen erliebean gertatzen den malda mota bat da, higadura prozesuekin lotuta.Burbank eta Andersonek adierazten dute mendi-hegala gehienetan lurraren mugimendu tektonikoek eta higadurak sortzen dituztela, eta malda hauek denboran zehar aldatzen direla. Mendi-hegalek ere klima aldaketek eta uraren eraginak jasaten dituzte, horrela haien forma eta inklinazioa modu etengabean aldatzen delarik.
Mendi-hegalen adierazle garrantzitsuena haien aldapa da, leku batetik bestera asko aldatzen dena. Mendian, malda bertikalak daude, 90°-tik hurbil dauden maldak, batzuetan alderantzizko malda gain-ezkakoak. Mendi-hegalen batez besteko inklinazioa 20°-tik gorakoa da, oro har, mendi-oinean eta altueran baino handiagoa, eta maldak txikiak dira (2-3°) lautadan. Malden forma eta aldapa denboran zehar aldatzen dira. Aldapa mota batzuk malda gogorra edo malda pikoa deitzen dira.

## Mendi-hegal motak

Mendi-hegal forma hauek bereizten dira:
* Zuzena (inklinazio angelua ez da aldatzen hegalaren luzera osoan),
* Ganbila (inklinazio angelua handitzen da muinoaren oinarrirantz),
* Ahurra (inklinazio angelua handitzen da muinoaren goialderantz),
* Zapaldu,
* Bertikala,
* Zintzilik,
* Konplexua.
Hegalan zehar dagoen profila dela eta, bereizten dira:
* Mendi-hegal laukoak,
* Mendi-hegal konbergenteak,
* Mendi-hegal dibergenteak.
Mendi-hegalaren oinarria osatzen duten materiala kontuan hartuta, honako hauek bereizten dira:
* Mendi hegal harritsuak,
* Finkatu gabeko materialaren maldak,
* Meteorizazioaz estalitako maldak.

## Ikusi ere

* Eski pista
* Altitudezko zonazioa

## Erreferentziak

* ↑ Mendi, Elhuyar Hiztegia
* ↑ Mendizaletasuna Hiztegia, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila (gaztelaniaz ere Departamento de Educación, Política Lingüística y Cultura), 2015eko urria, Vitoria-Gasteiz
* 1 2 3 4 Migoń 2013.
* ↑ Pinet, P. R. (2017). Introduction to Geomorphology: The Processes that Shape the Earth's Surface
* ↑ Burbank, D. W., & Anderson, R. S. (2011). Tectonic Geomorphology
* ↑ Malda piko, Orotariko Euskal Hiztegia

## Bibliografia

* Piotr Migoń: Geomorfologia. PWN, 2013. ISBN 978-83-01-15979-5.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Mendigunea, mendilerroa, mendikatea
* Mendia, muinoa, mendi-oina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q944588
* Multimedia: Slopes / Q944588
# Esti Ansotegi Guruziaga

Esti Ansotegi Guruziaga (Zornotza, Bizkaia, 1976ko irailaren 11) psikologoa da.

## Biografia

Esti Zornotzan 1976ko irailaren 11n jaio zen, bere gurasoak Juan Antonio Ansotegi Intxausti eta Carmen Guruziaga izanez eta hiru neba-arreba dira, Karmele, Jon eta Esti bera, gazteena.
Zornotzako Karmengo Ama Ikastetxean egin zituen haureskola, lehen hezkuntza eta DBH ikasketak.
Estik psikologia ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), baita familia-orientazioa eta aholkularitza masterra ere.

### Lan ibilbidea

Prebentzioa eta osasuna sustatzeko proiektuak koordinatzen ditu Ortzadar elkartean, 2012tik.
Gipuzkoako Foru Aldundiko Gazteria departamentuak sustatuta, buru osasuna eta nerabezaroa gaiari buruzko hainbat hitzaldi eman zituen TREBA egistamokaren barruan,2024an herriz herri: Oiartzunen, Tolosan, Urretxun...
DBHko ikasleei adikzioen arloko tailerrak ematen dizkie.
Osasunaren prebentzioari eta sustapenari buruzko prestakuntza ematen die irakasleei, familiei eta bestelako osasun-eragileei (gazteria-teknikariak, gizarteratzeko eta laneratzeko lantaldeak, gizarte- eta hezkuntza-arloko esku-hartzeko lantaldeak, gizarte-zerbitzuetako udal-langileak, kiroletako begiraleak, astialdiko begiraleak, etab).
Prebentzioko materialetarako edukiak diseinatzen eta lantzen ditu, bai ikasleentzat, bai irakasle eta familientzat.

## Erreferentziak

* ↑ Erik, Gartzia(e)ko. (2024-04-09). «Nerabeen buru osasunari buruzko saioa, hilaren 30ean» Oarsoaldeko Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ «Hitzaldia: 'Substantziarik gabeko adikzioak'» Goierriko Hitza 2023-04-18 (Noiz kontsultatua: 2024-05-03).
* ↑ ««Nerabe askok ez dakite nola frustratu; oso ezezko gutxi jaso dituzte bizitzan»» Berria 2024-05-01 (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* ↑ Utrera, Sara. (2024-03-25). «Nerabeen osasun mentalaz ariko dira hurrengo Guraso Eskolen saioan, apirilaren 23an» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ «Esti Ansotegi» EGK (Noiz kontsultatua: 2024-05-03).
* ↑ «Estibaliz Ansotegi Guruziaga - Juventud - Diputación Foral de Gipuzkoa» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Substantziarik gabeko mendekotasunen egungo egoera: ausazko jokoak eta kirol-apustuak' Euskadi.eus
* Elkarrizketa: Gazte asko, kirol apustu edo on- line jokoekiko adikzioagatik edo erabilera desegokiagatik laguntza eskatzen ari dira Euskadi.eus
* Datuak: Q125761361
# The Doors

The Doors (euskaraz, Ateak) 1965eko uztailean Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornia estatuko Los Angeles hirian sortu zen rock talde estatubatuarra izan zen. Jefferson Airplane, Grateful Dead, The Beatles edota Pink Floyd taldeekin batera, 1960ko hamarkadako psikodeliaren ordezkari nagusiak bilakatu ziren.
Kideak Jim Morrison (ahotsa), Ray Manzarek (teklatua), John Densmore (bateria) eta Robby Krieger (gitarra) izan ziren. Dirudienez, taldeak izena Aldous Huxley idazle ingelesaren The Doors of Perception ("Sumaketaren Ateak") liburutik hartu zuen: "Sumaketaren ateak garbitzen direnean, gizonari gauzak diren bezalaxe agertu zaizkio... infinitoa". 1960ko hamarkadako rock ekitaldi polemikoenetako batzuk ere egin zituzten, gehienbat taldeko abeslaria zen Morrisonen izaera basatia eta aurreikusiezinaren, hitz poetikoen eta eszenatokian zuen karisma pertsonalaren ondorioz.
Taldearen ibilbidea 1973an amaitu zen; halere, ospea mantendu eta areagotu ere egin da. Estatu Batuetan 32.5 milio bilduma saldu dituzte. Aldiz, mundu osoan zehar 80 eta 100 milioi bilduma artean saldu dituzte. Gaur egun, Ray Manzarek eta Robby Krieger kide sortzaileek beste musikari batzuekin jatorrizko taldearen abestiak bakarrik joz segitzen dute.

## Diskografia

* The Doors (1967)
* Strange Days (1967)
* Waiting for the Sun (1968)
* The Soft Parade (1969)
* Morrison Hotel (1970)
* L.A. Woman (1971)
* Other Voices (1971)
* Full Circle (1972)
* An American Prayer (1978)

## Ikus, gainera

* Jimi Hendrix
* Grateful Dead
* Janis Joplin
* Led Zeppelin
* Deep Purple
* Black Sabbath
* Jefferson Airplane

## Kanpo estekak

* The Doors taldearen webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q45354
* Multimedia: The Doors / Q45354
# Ander Artabe

Ander Artabe Sánchez (Sopela, Bizkaia, 1993ko urtarrilaren 5a) Euskal Herriko futbolaria da. Ezker atzelari moduan jokatzen du.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Baskonia | 3. | 2012/13 | 36 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 36 | 2 |
| Baskonia | Denera | Denera | 36 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 36 | 2 |
| Laudio | 2.B | 2013/14 | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 15 | 0 |
| Laudio | Denera | Denera | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 15 | 0 |
| Sestao River | 2.B | 2014/15 | 18 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 18 | 0 |
| Sestao River | Denera | Denera | 18 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 18 | 0 |
| Atlètic Llevant | 2.B | 2015/16 | 11 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 11 | 0 |
| Atlètic Llevant | Denera | Denera | 11 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 11 | 0 |
| Somozas | 2.B | 2016/17 | 14 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 1 |
| Somozas | Denera | Denera | 14 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 1 |
| Portugalete | 3. | 2016/17 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 0 |
| Portugalete | 3. | 2017/18 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Portugalete | 3. | 2018/19 | 38 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 2 |
| Portugalete | 3. | 2019/20 | 17 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 19 | 0 |
| Portugalete | Denera | Denera | 72 | 2 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 74 | 2 |
| Somorrostro | 3. | 2020/21 | 27 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 27 | 0 |
| Somorrostro | Denera | Denera | 27 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 27 | 0 |
| Leioa | 3.F | 2021/22 | 31 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 1 |
| Leioa | 3.F | 2022/23 | 32 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 0 |
| Leioa | 3.F | 2023/24 | 28 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 28 | 0 |
| Leioa | Denera | Denera | 91 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 91 | 1 |
| Urduliz | 3.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Urduliz | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 241 | 5 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 245 | 5 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q20491992
# Urtzi Urkizu

Urtzi Urkizu Adrian (Lezo, Gipuzkoa, 1975) euskal herritar kazetari eta idazlea da. Berria egunkarian egiten du lan. Patri Urkizu idazlearen semea da.

## Kazetaria

Kazetaritza ikasi zuen Leioan, Euskal Herriko Unibertsitatea (1998). Lezoko Orratx! herri aldizkaria sortu zutenetako bat izan zen, eta han kolaboratu zuen 1996tik 2003ra. Oarso Telebista sorreran ere parte hartu zuen, eta telebistaren albistegi zuzendaria izan zen 1998an. Euskaldunon Egunkaria-n erredaktore aritu zen, 1999tik 2003ra, egunkaria itxi zuten arte; harrezkero Berria-n egiten du lan egunkaria 2003ko ekainean sortu zutenetik. Komunikabideetako programazioari buruz, serieei buruz eta, oro har, ikus-entzunekoei buruz idazten du egunero.
2012tik 2020ra, Zurriolako butaka telebista saioaren koordinatzaile eta gidoilaria izan da (bederatzi urtez hori izan zen euskaraz Donostiako Zinemaldiaz egiten zen telebista saio bakarra).
'Kroketak' izeneko podcastaren egilea ere bada Urkizu. Ivoox eta Spotify plataformetan entzun daiteke.

## Idazlea

Mikelazulo kultur elkartearen bidetik ekin zion jendaurrean olerkiak irakurtzeari. 2001ean Mikelazulok argitaratutako 'Beste bat apalerako' liburuan parte hartu zuen. 2004an 'Kilimamuak' disko-liburuan ere bai. 2007an 'Beta' liburua argitaratu zuen autoekoizpenean, narrazio eta olerkiz osatua. 2012an, berriz, 'Kezka bat gutxiago' olerki liburua argitaratu zuen Maiatz-en eskutik. Zenbait olerki errezitalditan parte hartu du, baita antzerkia, poesia eta musika uztartzen zituzten beste emanaldi batzuetan ere.

## Zinema zuzendaria dokumentaletan

Bi dokumental zuzendu ditu: No excuse! (Mikelazulo kultur elkartearen ingurukoa) eta Euskaldunon Goya (Luis Goia zinema ekoizlearen gainekoa).

## Idazlanak
### Narrazioa-poesia

* Beta Autoedizioa, (2007)
* Kezka bat gutxiago Maiatz, (2012)

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Urtzi Urkizu | Tabakalera» www.tabakalera.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-13).
* ↑ «Urtzi Urkizu» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ «Kroketak» Spotify (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2022-06-05). «Kroketazko mokaduak» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 «Urtzi Urkizu Adrian - Euskal idazleen elkartea» idazleak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).

## Kanpo estekak

* Urtzi Urkizu literaturaren zubitegian
* Urtzi Urkizu. Berria.eus Ehundaka artikulu.
* «Kroketak» podcasta. Spotify
* Datuak: Q12268751
# Geografoa

Geografoa (nederlanderaz: De geograaf), XVII. mendean, 1669 inguruan, Jan Vermeer margolari herbeheretarrek egindako olio-pintura da. Data hori margolanean agertzen, orman idatzita (MDCLXVIIII), baina ez da seguru data erreala denik. Gaur egun Frankfurt am Maingo Städel Museoan ikus daiteke. Kuriosidade bezala zera aipatu daitekeː Vermeerren obran bakarrik hiru daude sinatuta eta dataz adierazita, hau eta beste biː Astronomoa eta Estalgilea.

## Deskribapena

Irudiko geografoa, garaian intelektualen artean modan zegoen japoniar estilo tunika batez jantzita, ikerketa zientifikoan murgilduta dago. Bere jarrerak −mapen, gutunak, liburuak eta Lurraren globoaz inguratuta− aktibitatea adierazten du. Eskuineko eskuaz konpas bat heltzen du. Margolariak ikerlaria leihotik begira harrapatu du, pentsatzen egongo balitz bezala. Leihotik sartzen den argia eszena osoa argitzen du baina batez ere geografoaren aurpegia. Inspirazioaren sinboloa izan daiteke.

## Teknika

Margolan honek Vermeerrek optika nola kontrolatzen zuen ondo asko erakusten du. Hori, batez ere, bi elementuetan ikus daitekeː perspektibaren erabileraz eta argi-ilunen erabileraz. Esaterako, oso polita da leihotik sartzen den argiak ormetan marrazten dituen marrak.

## Erreferentziak

* ↑ Aramairu gainean dagoen mundu bola Jodocus Hondius-ek egina da, 1618ko datarekin.
* ↑ Blankert, Albert (1982). Todas las pinturas de Vermeer, 66.or. Noguer. ISBN 84-279-9113-4.
* ↑ Norbert Schneider (2010). Vermeer. La obra completa, 75.or. Taschen. ISBN 978-3-8365-1375-3.
* ↑ https://web.archive.org/web/20160324193706/http://www.elperiodico.com/es/noticias/cultura-y-espectaculos/20101007/pintura-holandesa-flamenca-del-xvii-ilumina-guggenheim/519844.shtml

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45130
* Multimedia: De geograaf (Vermeer) / Q45130