OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cystolepiota adulterina

Cystolepiota adulterina Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lepiota hetieri, Lepiota hetieriana, Cystolepiota hetieriana.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, ganbil-laua, lehenengo zuria beste hondo guztia bezala, gero zuri zikina, hasieran flokositate zuri galkorrarekin; ukitzean herdoil-lehoi kolorez zikintzen da.
Orriak: Zuriak, arin itsatsiak, zabal samar.
Hanka: 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,4 eta 0,8 cm bitarteko diametrokoa, zurixka, kapelaren kolorekoa, errezel flokosoarekin eta Cystoderma-k izaten duten bezalako eraztun batekin.
Etimologia: Lepiota terminoa grezierazko “lepis” “lepidos” hitzetatik dator eta “oús” eta “otós ear” hitzetatik, kapela esan nahi duena. Adulterina epitetoa latinetik dator, faltsua esan nahi duen “adulterinus” hitzetik.

## Jangarritasuna

Susmagarria, Lepiota txiki guztiak bezala.

### Nahasketa arriskua

Kapela eta oina apainduta duten Lepiota taldekoa da eta horien artean kolore zurixka dutenetakoa.

## Sasoia eta lekua

Pagadietako sasi artean.

### Banaketa eremua

Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, orria 41 . ISBN:84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.), Es or..
* ↑ Cystolepiota adulterina: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10496871
# Cystolepiota hetieri

Cystolepiota hetieri Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Zalantzazko jangarria, hobe ez biltzea.
Sinonimoak: Cystoderma hatieri, Lepiota heteriana, Lepiota rufescens, Agaricus granulosus var. rulescens.

## Deskribapena

Kapela: Txiki-ertaina 1-3 cm-ko diametrotik 4-6 cm arteko diametrora, koniko-kanpai itxurakotik lau-ganbilera, pitzatua, zikindua. Kapelaren azala zuria, ezkata zuri-horixka kolorekoz apaindutako dekorazio opari eta ikusgarriarekin (kolore argiagoa ertzerantz), perretxikoari kapelan eta oinean irin itxura ematen dio.
Orriak: Nahiko estu, eskotatuak, lamelulekin, zurixkak, koskadun ertzarekin.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago, eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Oso luzea eta liraina, baina hauskorra, okerra, eta beherantz jaisten diren ezkata flokoso horixkekin. Eraztuna oso iheskorra.
Haragia: Zurixka, marroi-herdoil kolorera biratzen. Lizun usain desatseginarekin eta zapore gozoarekin. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Cystolepiota terminoa grezieratik dator, maskuria esan nahi duen "cystis" hitzetik eta Lepiota-tik; kapela pikordun Lepiota baten antzera. Hetieri epitetoa pertsona izenetik dator.

## Jangarritasuna

Zalantzazko jangarria, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Lepiota ventriosospora delakoarekin nahas daiteke, honek marroi-okre kolorea du (ez hain zuria), eta ez dago hain dekoratua.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran eta udazkenean (azarora arte). Hostozabaletan (artea, izei gorria, haritz kanduduna, pagoa, altzifre faltsua (Chamaecyparis), zedroa).

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Myanmar.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 282 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Cetto, Bruno, 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.).. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 406 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Cystolepiota hetieri: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10656325
# Cystolepiota pulverulenta

Cystolepiota pulverulenta Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lepiota sistrata, Leucoagaricus pulverulentus, Pulverolepiota pulverulenta.

## Deskribapena

Kapela: Oso txikia edo ertaina, hemisferikoa, kanpai-formakoa, ganbila, deprimitua, zenbait kasutan titiduna. Kapelaren azala errezel irintsu edo pikortsu baten aztarnekin, ezkatetan ere hautsi daiteke.
Orriak: Libreak, zuriak, krema kolorekoak, horiak, kasu batzuetan amaieran marroiak. Ertza zenbait espezietan krenulatu samarra edo apur bat flokosoa.
Hanka: Bereizgarria, erdian, hauskorra, kasu batzuetan 5 mm baino gutxiagoko diametrokoa, eraztun iheskorra; eraztunaren eremua definitua. Espora-jalkina zuria edo krema arin kolorekoa.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

## Sasoia eta lekua

Saprofitoa. Lurrean hazten da.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Kanariak, Errusia, Iran.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Catalogo micológico. Banco de setas.
* ↑ Cystolepiota pulverulenta: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10465265
# Cystolepiota seminuda

Cystolepiota seminuda Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Susmagarria izateaz gain, ez du sukalderako adina haragirik.
Sinonimoak: Cystolepiota sistrata, Cystolepiota sororia, Lepiota seminuda.

## Deskribapena

Kapela: Hauskorra eta oso txikia, 0,3 cm eta cm 1 bitarteko diametrokoa, konikotik ganbilera eta titi pixka batekin, ertzetan errezelaren hondar triangeluarrekin, flokosoak eta zurixkak. Kapelaren azala lehorra, fin-fin pikortsu-irintsua, zuri-krema kolorekoa, erdigunea arrexka kolorekoa.
Orriak: Eskotatuak, estu, lamelulekin, zuri-krema kolorekoak.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Oso mehea, liraina, okertua, zilindrikoa, erraboil gabea, pruinaduna, zuria goian, arre-ardo kolorekoa lila tonuekin erdigunean eta behean ilunagoa, oinarritik zenbat eta hurbilago orduan eta ilunagoa.
Haragia: Hutsala, zurixka, usain ahulekoa, pixka bat frutarena.
Etimologia: Cystoderma terminoak azala anpuluekin edo garatxoekin dituela esan nahi du.

## Jangarritasuna

Zalantzazkoa. Toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Beste Lepiota txiki batzuekin ez da komeni nahastea, oso toxikoak baitira.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Bakarrik edo taldean. Oharkabean pasatzen da. Lur heze, buztintsu edo karedunetako zuhaitzen azpian, humusean aberatsak direnetan. Sarritan goroldiotan ateratzen da.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Guyana Frantsesa, Brasil, Kanariak, Moroko, Europa, Errusia, Kazakhstan, Himalaiako eremua, Japonia, Taiwan, Australia, Hegoafrika, Kenya.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 282 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Cystolepiota seminuda: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3915674
* Multimedia: Cystolepiota seminuda / Q3915674
# Cystolepiota sistrata

Cystolepiota sistrata Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lepiota sistrata, Fusipora sistrata, Lepiota seminuda.

## Deskribapena

Kapela: 25 mm arteko diametrokoa, hasieran hemisferikotik konikora, gero lau-ganbila edo zabaldua, askotan titi txiki bat mantenduz; ertza zorrotza, soberakin pixka batekin, errezel orokorraren hondar zuri zabalez estalita; kapelaren azala hasieran flokonoso-garatxoduna, gero pikortsua edo pruinadun-irineztatua, zuria, krema zurixka kolorekoa, diskoan krema-arrosa kolorekoa.
Orriak: Estu, estuak, libreetatik azpi-libreetara, ertza osoa, lehenbizi zuriak, helduaroan krema-horixka kolorekoak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 60 mm arteko garaierakoa eta 4 mm arteko diametrokoa, zilindrikoa, pixka bat lodiagoa oinarrirantz, gainazala fin pubeszentea goialdean, pruina zuriz azpitik, zahartzean goialdean glabroa, zurixkatik krema-zurixkara, azpitik eta oinarrirantz, batez ere sakatzean, arrosa-ardo kolorekoa, baita purpura-gorrixka kolorekoa ere.
Haragia: Hauskorra, mehea, krema-zurixka kolorekoa kapelan; arrosa-ardo kolorekoa oinean; usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Cystolepiota terminoa grezieratik dator, maskuria esan nahi duen "cystis" hitzetik eta Lepiota-tik; kapela pikordun Lepiota baten antzera. Sistrata epitetoa ere grezieratik, ferodeen formakoa, esan nahi duen "sistro" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoi eta lekua

Udan eta udazkenean. Taldekoia, humusean eta nutrienteetan aberatsak diren lurzoruetan, hostozabalen eta koniferoen azpian. Oso urria.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Australia, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 282 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ Cystolepiota sistrata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10465266
* Multimedia: Cystolepiota sistrata / Q10465266
# Cytidia salicina

Cytidia salicina Corticiaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Thelephora cruenta, Corticium salicinum, Auricularia salicina, Cytidia rutilans, Lomatia salicina, Cyphella rutilans, Terana salicina, Cytidia cruenta, Stereum salicinum.

## Deskribapena

10 mm-ko diametroa duten kopa gelatinakara txikietan agertzen da, baina laster larrukarak, zabalduak eta forma irregularrekoak, ertzak apur bat iletsuak, zuriak eta himenio laranja-gorri bizi kolorekoarekin, leuna.
Etimologia: Salicina epitetoa latinetik dator, sahatsa esan nahi duen “salix” hitzetik. Bere habitatagatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Cortinacea bat da, eta Cytidia espezieak hasieran gelatinakarak direnak dira.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Sahats adar lehorretan hazten da.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Islandia, Europa, Errusia, Kazakhstan, Japonia, Hego Korea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 461 or. ISBN 84-282-0541-X T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cytidia salicina: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10687982
* Multimedia: Cytidia salicina / Q10687982
# Galanperna arrosa

Galanperna arrosa (Cystoderma carcharias) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du balio gastronomikorik.
Sinonimoak: Lepiota carcharias, Agaricus carcharius, Agaricus granulosus var. carcharias, Lepiota granulosa var. carcharias, Mastocephalus carcharias, Armillaria carcharias, Agaricus granulosus subsp. carcharias, Lepiota granulosa subsp. carcharias.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 4 cm arteko diametrokoa, gris-gorrixka kolorekoa edo haragi kolore zurbilekoa. Ganbila, gero laua erdian tutu batekin eta pikor finez estalia. Kapelaren ertzak kolore bereko lihazki pikortsuak izaten ditu.
Orriak: Zuriak edo zuri-horixkak, desberdinak, ez dute sabelik, itsatsiak edo dekurrente samarrak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak
Hanka: Zilindrikoa, erraboildun samarra, eraztunaren azpitik pikortsua; kapelaren kolore bereko eraztuna, baina zerbait argiagoa.
Haragia: Zurixka edo zurbila, ez oso lodia, zapore leunekoa eta usain ahulekoa, ezatsegina.
Etimologia: Cystoderma terminoak azala anpuluekin edo garatxoekin dituela esan nahi du. Carcharias epitetoa grekotik dator, zorrotza esan nahi duen "karkaròs" hitzetik. Bere kapelaren itxuragatik.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Cystoderma granulosum delakoarekin, honek kolore marroixka du. Cystoderma cinnabarinum espeziarekin, honek kapela eta oina kolore gorri eder batekoa ditu. Cystoderma haematites perretxikoarekin, honek hanka sendoagoa du eta kolore gorri bizia. Cystoderma amianthinum-arekin, hori-okre kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Nahiko arrunta, batez ere erretxinadunen basoetan.

### Banaketa eremua

Errusia, Kenya, batez ere Europa, Ipar Amerika.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 362 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas.. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 328 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 551 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 311 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ Cystoderma carcharias: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2640662
* Multimedia: Cystoderma carcharias / Q2640662
# Murtziako Eskualdeko Biltzarra

Murtziako Eskualdeko Biltzarra (gaztelaniaz Asamblea Regional de Murcia) Murtziako autonomia erkidegoko lurralde parlamentua da. Legebiltzar honetako parlamentariak lau urteko eperako hautatzen dira sufragio unibertsalez eta hauteskundeak zirkunskripzio bakarrean ospatzen dira.
Murtziako Eskualdeko Biltzarraren egoitza ez dago Murtzia hirian, Cartagenan baizik.

## Osaketa

Murtziako Eskualdeko Biltzarrak 45 diputatu ditu. Honela banatzen dira:
* Alderdi Popularra 22 diputatu
* Alderdi Sozialista 13 diputatu
* Podemos 6 diputatu
* Ciudadanos 4 diputatu

## 1992ko sutea

1992ko otsailaren 03an, Murtziako Eskualdeko Biltzarrak su hartu zuen 2.000 langileren protesta batekin hasitako istiluetan. Enpresen itxiera eta lanpostu askoren galera zela eta, haserrea nabarmena zen langileen artean, eta Biltzarraren inguruan batu ziren. Polizia gogor oldartu zen, istiluak eraginez. Molotov koktel baten eraginez lehen solairua erre zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/murtziako-eskualdeko-biltzarrak-su-hartu-zuen-2000-langileren-protesta-batekin-hasitako-istiluetan

## Kanpo estekak

* Murtziako Eskualdeko Biltzarraren webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q8206177
* Multimedia: Regional Assembly of Murcia / Q8206177
# Antrodiella serpula

Antrodiella serpula Steccherinaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Polyporus serpula, Polyporus rufopodex, Polyporus hoehnelii, Fomes magnosporus, Polyporus scaber, Coriolus hoehnelii, Trametes hoehnelii, Tyromyces hoehnelii, Phellinus magnosporus, Antrodiella hoehnelii, Flaviporus hoehnelii.

## Deskribapena

Basidiokarpoa: Urterokoa, pileatua, sesila, batzuetan albotik bat eginda edo inbrikatua, sekzio triangeluarra, freskotan mamitsua, larrukara lehorrean, erdizirkularra, substratuari zabal itsatsita, 20-40 mm zabaleran eta 15 mm-ko lodiera. Gainazal antzua, krema antzeko kolorekoa tonu horixkekin, ale lehorrak ilundu egiten dira tonu gris-beltzaxkak hartuaz, hifa xerlo labur eta meheekin, elkarrengatik oso hurbil, forma konikoan edo erradialean, tuberkulatua uhin zentrokideekin.
Ertza: Pixka bat uhindua, kamutsa, hazkunde aktiboan hori bizi kolorekoa.
Haragia: Zuri-krema antzeko kolorekoa, 2-3 mm-ko lodiera, larrukara, trinkoa, suberosoa, bereizi gabe zonatua eta antolamendu erradiala duen eremu erretxinatsu batek zeharkatzen du.
Tubuloak: Monoestratifikatuak, haragiaren kolorekoak edo apur bat horixkagoak, 3-8 mm-ko lodiera.
Gainazal poroidea: Zuri-krema antzeko kolorekoa, ale lehorrak gris-okre antzeko kolorera biratzen dute.
Poroak: Biribilak, angelutsuak,luzangak substratu bertikaletan hazten direnean, 4-6 mm-ko, ale lehorretan irregularrak, disepimentu sotilak, osoak, gero urratuak.
Etimologia: Hoehnlii epitetoa pertsona izenetik dator.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Tyromyces batekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan, udazken amaieran. Hostozabalen egurrean hazten da, usteldura zuria eragiten du.

### Banaketa eremua

Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 513 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Antrodiella serpula: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81191625
* Multimedia: Antrodiella serpula / Q81191625
# Berlingo Blokeoa

Berlingo Blokeoa (1948ko ekainaren 24tik 1949ko maiatzaren 12ra) Gerra Hotzaren hasierako nazioarteko krisia izan zen, heriotzak eragin zituen lehendabizikoa. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Alemania herrialde anitzek okupatua zegoela, Sobiet Batasunak mendebaldeko herrialdeen trenen joan-etorria Berlineraino eten zuen. Xedea zen Berlin osoa, mendebaldekoek kontralatzen zutena ere, sobietar eremutik janariz eta erregaiez hornitzea, eta, horrela, hiri osoaren gaineko kontrola bereganatzea.
1948an Berlin hiria oraindik hondatuta zegoen. Bigarren Mundu Gerran aliatuek egindako bonbardaketa hilgarriak ageri-agerian zeuden oraindik auzo gehienetan eta handik zebiltzan hiria lau ataletan zatitu zuten potentzien, Estatu Batuen, Erresuma Batuaren, Frantziaren eta Sobiet Batasunaren auto militarrek.
Ekainaren 24an Stalinek mendebaldarren esku zeuden Berlineko zatiak lurrez blokeatzea agindu zuen Mendebaldeko Alemaniarekin lotzen zituen errepideak moztuta.
Horren aurrean, mendebaldeko herrialdeak hornidurak eramaten hasi ziren Mendebaldeko Berlinera. AEBetako, Erresuma Batuko eta Commonwealtheko beste nazio batzuetako hegazkineriek 200.000 hegaldi baino gehiago egin zituzten ia urtebete iraun zuen operazioan, batez beste 13,000 tona hornigai egunean eramaten. 1949ko udaberrirako ikusi zen hegaldiek arrakasta zutela, eta apirilerako trenez baino hornigai gehiago iristen zen airez 1949ko maiatzera arte.
Hegaldien arrakastak apaldu zituen sobietarrak, behin eta berriro aldarrikatu baitzuten ez zela ongi aterako. Haren funtzionamendu ona argi geratu zenean, blokeoa altxatu zen. Ondorioz, Mendebaldeko Berlinean hiru aireportu geratu ziren, hurrengo urteetan hiriko sarbideak izaten jarraitu zutenak.
Berlineko krisia amaitua zen, baina bloke bien arteko borroka larritu egin zen.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez Rueda, Fernando; Aizpuru Murua, Mikel. (2011). Gaur egungo munduaren historia, 1945-2009. Udako Euskal Unibertsitatea ISBN 9788484383345..
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/berlingo-blokeoa-hasi-zen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151349
* Multimedia: Berlin Blockade / Q151349
# Dendera Tenplua

Dendera Tenplua, Hathor maitasunaren eta emankortasunaren jainkosari eskainia, harresiz inguratutako eraikin multzo baten eraikin nagusia da. Denderatik 2,5 km hego-ekialdera dago, Egipton. Ongien kontserbatutako egiptoar konplexuetako bat da, batez ere bere tenplu nagusia, harea eta lokatzez lurperatuta egon zelako XIX. mendearen erdialdean Auguste Mariette frantsesak lurpetik atera zuen arte. Eskualdea Goi Egiptoko seigarren nomokoa zen, Abidoseko hegoaldean.

## Deskribapena

Eraikuntza osoak 40.000 metro karratu inguru ditu, eta zortzi eta hamar metro arteko adreiluzko horma sendo batek inguratzen du. Antzinako Egiptoren historiaren hasieratik kapera eta santutegien lekua izan zen Dendera. Dirudienez, Pepi I.a faraoiak toki honetan eraiki zuen eta XVIII. dinastiako tenplu baten ebidentzia dago (K.a. 1500. urtearen inguruan). Baina gaur egun dagoen eraikuntzarik zaharrena Mammisi da, Nektanebo I.ak eraikia, bertako azken faraoietako bat (K.a. 381-364).
Eraikuntza multzoak honako osagai hauek ditu:
* Hathor Tenplua (tenplu nagusia).
* Isisen jaiotzaren Tenplua.
* Laku sakratua.
* Adobezko sendategia (Sanatorium). Bertan ostatu har zezaketen ur sakratuetan bainatzeko eta jainkosaren sendaketa lortzeko.
* Mammisi de Nektanebo I
* Mammisi erromatarra, Hathor eta Horusen seme zen Harsomtus (edo Ihy, Hathorren berpiztua) oinordeko jainkotiarra jaiotzen zuena.
* Domiziano eta Trajanoko ate monumentalak.
* Erromatar kioskoa.
* Basilika kristaua, V. mendean eraikia.

## Turismoa

Dendera Tenplua Antzinako Egiptoko lekurik irisgarrienetako bat da turistentzat. Ia konplexuaren zati bakoitza bisita daiteke, hilobiak eta gutxienez kripta ezkutu bat, teilaturaino. Teilatura igotzeko aukerak eta bertan kontserbatutakoaren kalitateak Athor tenplua bakarra egiten dute bere ezaugarriei dagokienez.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Imperio Medio Monumentos Complejo de Templos de Dendera | Museo Egipcio Rosacruz» es.egyptianmuseum.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q735254
* Multimedia: Dendera Temple complex / Q735254