OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# G.A.C.

Garate, Anitua y Compañía (G.A.C.) Eibarko armagintza enpresa izan zen, bizikletak eta motozikletak, tartean Mobylette ospetsua, egiten zituena. Desagertu zenean, lantegi nagusia Abadiñon zuen.

## Enpresaren historia

G.A.C., Garate, Anitua eta Compañía 1892an sortu zen Eibarren, eta hasieran armak egiten zituen, batez ere pistola automatikoak eta errebolber oszilatzaileak, nahiz eta errifleak eta eskopetak ere egiten zituen. Sortu zuen pistolarik ezagunenetako bat Lira modeloa izan zen.
1927an, Lehen Mundu Gerraen ostean egondako armagintzaren jaitsierarekin batera, bizikletak egiten hasi zen, armekin konbinatuz, eta arma-kanoiak egiteko makineria aldatu egin zuen bizikleten hodiak fabrikatu eta manipulatzeko. Bizikleta enpresa bihurtzeko bideari ekin zioten lehen arma-enpresa delakoan, laster beste batzuk etorriko zitzaizkion, hala nola Orbea eta BH.
Bizikletaren erabilera sustatzeko eta produktua 1927an ezagutarazteko, GAC Txirrindularitza Elkartea sortu zuten, Eibarko Txirrindularitza Elkartearen aurrekoa izan zena, eta herrialde osoan bizikleta-probak antolatzen hasi ziren. Horietatik aterako ziren gaur egungo lehiaketak, hala nola «Bicicleta Eibarresa», gaur egun Euskal Bizikleta izenarekin ezaguna, edo Espainiako Vueltaren aurrekaria izan zen Eibar–Madrid–Eibar Errepublikaren Sari Nagusia.
1930ean, G.A.C.ek armen fabrikazioa erabat uzten du, eta bizikletan bakarrik jartzen du arreta. 1950eko hamarkadan, bizikletak bigarren mailan utzi zituen ziklomotorrak, ekoizpen handia izan arren, eta Mobylette ezaguna izan zen haien produktu nagusia.
Enpresa 1970eko hamarkadaren hasieran hazi zenez, Eibarko instalazio zaharrak utzi behar izan ziren, Txonta auzoan, eta 1977an Abadiñora (Bizkaia) joan ziren instalazio moderno eta zabaletara. Orduan, enpresak bostehun langile inguru zituen. Hainbat krisi eta birmoldaketa izan ondoren, lizentzia batzuk galdu eta produktu berriak merkaturatu ondoren, hala nola "Motogac" markak, galeren pilaketak, 1990eko hamarkadaren amaieran, makinak eta industria-pabiloiak salduz amaitu zituen instalazioak. 2003an itxi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Historia del club» CLUB CICLISTA EIBARRÉS FUNDADO EN 1926 AN SORTUA EIBARKO TXIRRINDULARI ELKARTEA (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8963240
* Multimedia: Bicicletas G.A.C. / Q8963240
# Cumaná

Cumaná (gaztelaniaz kumaˈna ahoskatua) Venezuela ipar-ekialdeko hiria, Sucre estatuko hiriburua. Manzanares ibaiaren ertzean dago, Cariaco golkotik hurbil.

## Ekonomia

Merkataritza-, industria- eta nekazaritza-hiri garrantzitsua (fruituak, kafea, kakaoa, azukre-kanabera, kokoak, zapatagintza, destilategiak, larrugintza). Unibertsitatea. Apezpikutegia. Aireportua.

## Cumanátar ezaguna

* Antonio José de Sucre (1795-1830), politikaria.
* José Antonio Ramos Sucre (1890-1930), poeta.
* Andrés Eloy Blanco, (1897–1955), politikari eta poeta.
* Iñaki Anasagasti, euskal herritar politikaria.
* Francisco D. Sánchez (1976), igerilaria.
* Ramón Hernández (1976), beisbolaria.
* César Jiménez (1984), beisbolaria.
* Rafael Betancourt (1975), beisbolaria.
* César Farías (1973), futbol entrenatzailea.
* Francisco "Morochito" Rodríguez (1945), boxeolaria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q319476
* Multimedia: Cumaná / Q319476
# Eukene Martin Sanpedro

Eukene Martin Sanpedro (Bilbo, Bizkaia, 1948) euskal idazle eta antzerkigilea da.

## Lanak
### Antzerkia

* Andre zuria (1985, BAK) Toribio Altzaga Saria

### Nobela

* Lau sasoitako zipistinak (1985, Susa)
* Amets bizia (1986, Susa)

## Kanpo estekak

* Eukene Martin Sanpedro literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12257402
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Laida Martinez Navarro

Laida Martinez Navarro (Bilbo, Bizkaia, 1965) euskal idazlea da.

## Biografia

Psikologian lizentziaduna Euskal Herriko Unibertsitatean, Hizkuntza Plangintzako graduatu ondoko ikastaroa egin du unibertsitate berean eta Eusko Ikaskuntzan, 2001-2002 ikasturtean. Itzulpen ikasketak ere egin ditu Bilboko Labayru Elizbarrutiko Ikastegian.
Idazle bokazioa duenez, hainbat ipuin eta eleberri argitaratu ditu, euskaraz zein gaztelaniaz, bai irakurle helduentzat, bai gazteentzat. Horiekin harremanetan egoten da maiz, egile-topaketetan eta eskolatik irakurketa sustatzeko tailerretan. Era berean, Irakurketa Errazeko eleberri ugari argitaratu ditu, irakurtzen dutena irakurtzeko edo ulertzeko arazoak dituzten pertsonentzat egokiak.

## Argitalpenak

* Zomorroen kluba. 978-84-9109-001-4
* El Club de los Bichos. 978-84-678-6175-4
* Ikusezina. 978-84-8378-459-4
* Aintzaneren kuadernoa. 978-84-8378-293-4
* Zomorroen kluba oporretara doa. 978-84-9109-199-8
* Invisible. 978-84-683-3465-3
* Los líos de Max. 978-84-263-5109-8
* Max Bilbon bizi da. 978-84-15495-62-8
* Max vive en Bilbao. 978-84-15495-61-1
* Marcus Marc y la ruta del petróleo. 978-84-945696-6-1
* Erdi Aroko egunak. 978-84-944303-1-2
* La fundación de Bilbao. Los días de la Edad Media. 978-84-948584-0-6

## Sariak

Hainbat sari irabazi ditu, besteak beste:
* Bilboko Udalaren ipuinsaria (Gizon tristea, 1998; eta Hondamendia, 2001);
* Santurtziko Udalarena (Gonbidatuak, 1999);
* Tene Lehiaketa (Egunkari laburra, 2001; eta Gaua, 2002);
* Errenteriako Hiribildua (Gerrakoak, 2001); Lazarillo, OEPLI erakundeak sortua (Asociación Española para el Libro Infantil y Juvenil) (Max, 2002).
* 2002an bigarren geratu zen Zumaiako Udaleko Julene Azpeitia lehiaketan, Egunak eta gauak ipuinagatik, drogak oinarri dituen istorioa.

## Erreferentziak

* ↑ «Martínez Navarro, Laida - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ «El Trastero del Multiverso: #136: "Invisible - Laida Martínez"» El Trastero del Multiverso 2018-07-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-16).
* ↑ «Libros de autor: Laida Martínez Navarro // Grupo Edebé: publicaciones infantiles, juveniles y para adultos» www.edebe.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57659869
# Maria Antonia Massanet Mayol

Maria Antònia Massanet (Artá, Mallorca, Balearrak, 1980ko urriaren 8a) mallorcar irakaslea eta poeta da.

## Biografia

Lehen hezkuntza Na Caracol HLHIn egin zuen eta Llorenç Garcias eta Fuente BHIn bigarren hezkuntza. Geroago, Literaturaren Teoria eta Literatura Konparatua ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitatean, eta genero-ikasketen masterra egin zuen.

### Lan ibilbidea

Bartzelonako Idazleen Gelan poesia-irakaslea da eta Kataluniako hizkuntza eta literatura irakasten du Kataluniako institutu batean.
Gaur egungo literatura balearraren ahots inkonformista eta ikonoklastenetakotzat hartzen da.*
Bartzelonako La Poeteca poesia-zikloa koordinatzen du, eta Mallorcako PoésArt jaialdia antolatzen du.
'Texturas' taldearekin elkarlanean, 'Latidos' ikuskizuna sortu zuen, Latido poemategian oinarritutako lana.

## Lanak

* Aves de rebaño (Adia argitaletxea, 2019)
* Kiribati (Adia argitaletxea, 2015)
* Batec (Curbet argitaletxea, 2014)
* Latido (2014)
* El muelle del hueso (2012)
Poesia ere argitaratu du Lectora: revista de mujeres y textualidad (2007).

## Sariak eta aintzatespenak

* 2006an Art Jove saria irabazi zuen Disseccions emocionals katalanezko poesia-liburuarekin.

## Erreferentziak

* ↑ «Maria Antònia Massanet» BCulture.
* ↑ «Maria Antònia Massanet, biografía, galería y obras | BCulture» www.bculture.org.
* 1 2 Pons Alorda, Jaume Cristòfol. (08/05/2015). «Viure Kiribati, la geografia radical de Maria Antònia Massanet. Maria Antònia Massanet és una de les veus més inconformistes i iconoclastes de l’actual panorama lletrat» Núvol.
* 1 2 «Maria Antònia Massanet» BCulture.
* ↑ Morlà, David. (09/07/2013). «Maria Antònia Massanet: “La Poeteca pretén servir la poesia amb accent”» Núvol.
* ↑ Pons Alorda, Jaume Cristòfol. (08/05/2015). «Viure Kiribati, la geografia radical de Maria Antònia Massanet. Maria Antònia Massanet és una de les veus més inconformistes i iconoclastes de l’actual panorama lletrat» Núvol.
* ↑ «Maria Antònia Massanet» BCulture.
* ↑ «La poeta mallorquina Maria Antònia Massanet presentarà el seu darrer llibre a la Papasseit» Nació Digital 10-12-2019.
* ↑ Alemany Sureda, Xesc. Maria Antònia Massanet (1980-). .
* ↑ NacióManresa. «La poeta mallorquina Maria Antònia Massanet presentarà el seu darrer llibre a la Papasseit | NacióManresa» www.naciodigital.cat.

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Maria Antònia Massanet Mayol» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Entrevista a Maria Antònia Massanet en La Vanguardia
* Entrevista a Maria Antònia Massanet a Los Entusiastas de Televisión de las Islas Baleares (IB3)
* Poeteca
* Datuak: Q106225025
# Aquitaine (itsasontzia)

Aquitaine (D650) Akitania klaseko itsaspekoen aurkako lehen fragata da, lehenago FREMM programa zena, Frantziak eta Italiak abiarazia. 2007an Lorienteko DCNS ontzioletan egina, 2010ean itsasoratua, 2011n hasi zituen probak. Frantziako Armadak 2012ko azaroan onartu zuen, eta zerbitzu aktiboan sartu zuten 2015eko abenduaren 2an . Fragata Baiona hiriak babesten du 2015eko uztailaren 11tik .
Misio anitzeko fragata kontzeptua Frantziako Armadako garrantzitsuenen artean dauden gerraontzi horien ekoizpen eta funtzionamendu kostuak arrazionalizatzeko beharretik sortu zen. Hasiera-hasieratik FREMMen diseinuak ontzigintza tradizionalaren hainbat muga eta tripulatzaileen kopurua hartu zituen kontuan, kostu faktore guztiak egituraz murrizteko.
Horrela, Akitania klaseko fragaten planoa tamaina baliokidea duen itsasontzi komertzialaren ia berdina izan dadin diseinatuta dago eta tripulazioa gutxieneko zorrotzera murriztu da. Ehun eta zortzi marinel nahikoa dira Akitaniako fragata kudeaketa operatiborako, aurreko belaunaldiko itsaspekoen aurkako fragata bikoitzen aurka ( Georges Leygues klasea ). Hala ere, hainbat urtez formatu horretan nabigatu ondoren, Akitaniari B tripulazioa ematea erabaki zen (txandakako komandoa ere barne), 2019ko irailetik aurrera fragata hau tripulazio bikoitzera pasatzen lehena bihurtuz. .

## Erreferentziak

* ↑ « La FREMM Aquitaine admise au service actif », Mer et Marine, 3 décembre 2015.
* ↑ « Cérémonie de parrainage de la FREMM Aquitaine par la ville de Bayonne », Cols bleus, 11 juillet 2015.
* ↑ Caroline Britz, « Première prise de commandement pour l'équipage B de l'Aquitaine », Mer et Marine, 27 août 2019.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2859286
* Multimedia: D650 Aquitaine (ship, 2012) / Q2859286
# Dachshund

Dachshund izenarekin txakur arraza bat izendatzen da, baita ere ezaguna dackel, teckel, txakur vienar edo saltxitxa-txakur izenekin Haren fisonomia berezia akondroplasia eragiten duen mutazio genetiko bati zor zaio. Mutazio horrek gorputz-adar motz batzuk ematen dizkie, gorputzaren tamainarekin alderatuz.
NFZren arraza-sailkapenean arraza honek bakarrik osatzen du sail oso bat, 5.a, teckel izenarekin; non eta beste 9 sail izendatuetan bakoitzean arraza ugari izatren den.

## Ezaugarriak

Forma luze eta garaieran txikia du, isats luze eta mutur luzatua, belarri luzeak eta eroriak, hanka laburrak eta azazkal beltzak. Hanka motz horiek dira, agian, arrazaren ezaugarri ezagunenak, eta gordelekuetan ehizatzen laguntzen dutenak.
Tamainaren eta pisuaren arabera, honela sailka daitezke: estandarra (9kg-15kg), miniatura (5kg-9kg) eta Kaninchen delakoa (3kg-5kg). Azken horrek pisu eta tamaina txikiagoa izateaz gain, ezaugarri fisiko desberdinak ditu. Gainera, dachshundak ile motaren arabera bereizten dira, ile gogorrekoa izan daiteke (gehienetan gris kolorekoa), ile laburrekoa eta ile luzekoa.
Tamaina estandarreko dachshunda gordelekuetan bizi diren azkonarrak eta beste animalia batzuk usaintzeko, jazartzeko eta uxatzeko garatu zen, eta dachshund txikia, berriz, untxiak eta arratoiak bezalako animalia txikiak ehizatzeko hazi zen.
Arrazaren lehen kluba Alemanian sortu zen 1888an, lehen estandarra idatzi zenean, nahiz eta arraza horretako aleak urte batzuk lehenago aurkeztu ziren Ingalaterrako txakur-erakusketetan.
Arraza honek bizkarrezur dortsalaren arazoak ditu, bizkarrezur oso luzea eta saihets motzak dituelako. Lesioak izateko arriskua areagotu egin daiteke gehiegizko pisua izanez gero. Kalteak saihesteko, komeni da zakur horiek ez salto egitea, ezta eskilaretan igo eta jaistea. Gero eta nabariagoa da arazo horiek hereditarioak direla.

## Iruditegia

* Ile luzeko estandarra.
* Ile laburreko estandarra.
* Untxiak ehizatzen dituen dachshund txikia.

## Erreferentziak

* ↑ «Teckels» www.fci.be (Noiz kontsultatua: 2022-11-01).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, Ingelesezko Wikipediako «Dachshund» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-09-09ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q29099
* Multimedia: Dachshund / Q29099
# Trump Tower (New York)

Trump Tower, Ameriketako Estatu Batuetako New York hiriko etxebizitza etxe orratz bat da. Guztira 202 metro luze da, 58 solairu ditu eta 1983an amaitu zuten eraikitzen.
Der Scutt arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa structurae.de webgunean.
* Datuak: Q868772
* Multimedia: Trump Tower (Manhattan) / Q868772
# Melania Trump

Melania Trump (Novo Mesto, 1970eko apirilaren 26a - ), Melanija Knavs (/mɛˈlaːnija ˈknaːu̯s/ ahoskatua) jaioa, esloveniar-estatubatuar modelo ohia da. Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen emaztea da eta, beraz, herrialdeko lehen dama, atzerrian jaiotako bigarrena (lehena 1825ean Louisa Adams izan zen).

## Erreferentziak

* ↑ Jordan, Mary. (2015-9-30). «Meet Melania Trump, a New Model for First Lady» The Washington Post.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q432473
* Multimedia: Melania Trump / Q432473
# Louisa Adams

Louisa Catherine Adams, Johnson jaioa (Londres, 1775eko otsailaren 12a - Washington, 1852ko maiatzaren 15a) AEBetako lehen dama izan zen 1825 eta 1829 artean.
Londresen jaio zen, merkatari estatubatuar baten alaba. 1797an John Quincy Adamsekin ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituzten. Kanpaina politikoetan, senarrari lagundu zion.
Bera eta Melania Trump Estatu Batuetatik kanpo jaiotako bi lehen damak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233660
* Multimedia: Louisa Adams / Q233660
# Armée Révolutionnaire Bretonne

Armée Révolutionnaire Bretonne edo ARB (euskaraz: «Bretainiar Armada Iraultzailea») bretainiar erakunde armatu independentista da. 1524an, Bretainia Frantziaren menpe geratu zen arren, berezko kultura eta hizkuntzak (bretainiera eta galoa, alegia) ditu. 1789an bertako legedia ukatu zitzaion eta hizkuntza debekatu.
1963an Front de Libération de la Bretagne (Bretainiako Askapen Frontea) sortu zen Frantziaren Bretainiarekiko jarrera salatzeko asmoz. 1966an ekintza armatuak hasi zituzten eta ARB sortu zen ekintza haietaz arduratzeko. Batzuetan Emgann talde antikapitalista eta independentista ARBrekin lotu nahi izan da.
ARBren helburuak sinbolikoak baino ez dira izan, eta uste da 200 eraso baino gehiago lot dakizkiokeela: haietako bakar batean biktimak izan dira, 2000n lehergailu bat zartarazi zutenean Queverteko McDonald's jatetxe batean, eta zerbitzari bat hil. Helburuen aldaketa ETArekin egin omen zuten itunari egotzi zitzaion. Era berean, eraso horrek euren jarrera antiamerikar eta alterglobalistarekin azaldu zuen.
1999ko irailean ETA eta ARB erakundeetako kideek osatutako komando batek lehergai lantegi bati eraso egin zion Plevinen eta zortzi tona Titadyne dinamita baino gehiago lapurtu.
ARBren helburuak euskal eginkari bati azaldutako ideian oinarritzen dira:
| « | Frantzia ez da diktadura bat, baina ez dago demokrazia osorik Bretainian. Frantziar Konstituzioak bretainiar herriaren existentzia, gure lurraldearen batasuna eta bretainiera onartzen dituenean, benetako eztabaida demokratiko baterako baldintzak izango dira. Jarduera armatua da guretzat baldintza hauek lortzeko tresna eraginkor bakarra. | » |
Frantziak bortizkeriarekiko zero-tolerantzia politika mantentzen du. McDonalds'eko erasoarekin lotutako kideen azken epaiketek zigor handien emaitza izan zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2048118
# Arde Bogotá

Arde Bogotá rock alternatiboaren Espainiako musika talde bat da, Cartagenan (Murtzia), 2017an sortutakoa. Bere musika ekoizpen zainduek eta soinu-intentsitate handiek definitzen dute; abestien letrak indartsuak dira, sentimendu karga handikoak.
Bere estudioko bigarren albuma, Cowboys de la A3, 2023an argitaratua, Espainiako salmenta-zerrenden 3. zenbakian sartu zen zuzenean. Urte berean, 2023ko Grammy Latinoetan bi saritarako izendatuak izan ziren, Rock Disko Onenaren eta Rock Abesti Onenaren kategorietan, eta Urteko Musika Fenomenoaren Ondas Saria jaso zuten.

## Taldekideak

* Antonio García - Ahotsa eta gitarra
* Dani Sánchez - Gitarra
* Pepe Esteban - Baxua
* José Ángel Mercader - Bateria eta perkusioa

## Diskografia
### Estudio albumak

* 2021: La Noche
* 2023: Cowboys de la A3

### EPak

* 2020: El tiempo y la actitud

## Erreferentziak

* ↑ https://www.laverdad.es/culturas/musica/arde-bogota-consagra-banda-rock-momento-cowboys-20230524095103-nt.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Arde Bogotá Youtuben.
* (Gaztelaniaz):Webgune ofiziala.
* Datuak: Q117440368
* Multimedia: Arde Bogotá / Q117440368
# Vicente González Moreno

Vicente González Moreno (Cádiz, 1778ko abenduaren 9a - Urdazubi, 1839ko irailaren 6a) Espainiako militar karlista izan zen, Lehen Karlistaldian parte hartu zuena.

## Bizitza

Vicente González Moreno Cádizen jaio zen 1778ko abenduaren 9an. Oso gazte zela Frantziako Konbentzioaren aurkako gerran parte hartu zuen. Kapitain izendatu zuten 1801. urtean. Napoleonen armadaren inbasioari aurre egiteko 9.000 lagunek osaturiko gudarostea eratu eta, besteak beste, Zaragoza eta Tutera hiriak hartu zituen. Mariskal izendatu zuten 1830ean eta Torrijos jeneral liberalaren matxinada zapuztu zuen. Torrijos eta bere gizonak fusilatu zituen. Granadako kapitain nagusi izendatu zuten ondoren.
1833an, Fernando VII.a hildakoan, Karlos V.a erregegaiaren esanetara jarri zen eta hark Ingalaterra, Frantzia eta Euskal Herrira eginiko bidaietan lagundu zion. Tomas Zumalakarregi hil eta gero, Iparraldeko Armadako jeneral nagusi izendatu zuten, baina postu hartatik kendu zuten Mendigorriko hondamendiaren ondoren. 1837an, Kapitain Nagusi izendatu zuten. Ez zuen sekula harreman onik izan Marotorekin, eta Bergarako besarkadaren aurka zeuden militarren buru jarri zen. Ipar Euskal Herrira ihes egiten saiatu zen batean atxilo hartu eta hil egin zuten Marotoren jarraitzaileek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3320878
* Multimedia: Vicente González Moreno / Q3320878
# No Other Land

No Other Land 2024ko Basel Adra, Hamdan Ballal, Yuval Abraham eta Rachel Szor zinema zuzendarien film dokumentala da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Basel Adra, Zisjordaniako Masafer Yattako ekintzaile gazte palestinarra, haurtzarotik ari da Israelgo agintariek bere komunitatea masiboki kanporatzearen aurka borrokan. Jaioterriaren erauztea dokumentatzen du, non gobernu israeldarrak zabaldutako soldaduek pixkanaka etxeak eraisten eta bertako biztanleak kanporatzen dituzten. Adrak Yuval kazetari israeldarra ezagutuko du, eta bere ahaleginetan lagunduko dio hark. Bien harremana, ordea, elkarren arteko desberdintasun izugarriek definitzen dute: Basel okupazio militarraren pean bizi da, eta Yuval, berriz, aske eta murrizketarik gabe.

## Erreferentziak

* ↑ «Gezur batekin hasitakoa» Berria 2024-11-06 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# La cocina

La cocina 2024ko Alonso Ruizpalacios mexikar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bazkalordua da «The Grill»en, turistaz beteriko New Yorkeko jatetxe batean. Kutxatik dirua desagertu da, eta langile guztiei galdeketa egiten ari zaizkie. Horietako gehienak legez kanpoko etorkinak dira, eta beren lana defendatzeko borrokatzen dira. Sukaldarietako bat Pedro da, bizitzan lan hori baino zerbait gehiago nahi duen mexikar gaztea. Ameslaria da, eta Juliarekin maiteminduta dago. Dirua lapurtzea leporatzen diotenean, Pedrok bertan behera utziko du sukaldeko ekoizpen katea.

## Aktoreak

* Raúl Briones Carmona: Pedro
* Rooney Mara: Julia
* Anna Diaz: Estela
* Motell Foster: Nonz
* Oded Fehr: Rashid
* Laura Gómez: Laura
* James Waterson: Mark
* Lee Sellars: Chef
* Eduardo Olmos: Luis

## Erreferentziak

* ↑ «Gezur batekin hasitakoa» Berria 2024-11-06 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Salve María

Magyarázat mindenre 2024ko Mar Coll kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Katixa Agirreren Amek ez dute eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mariak, ama izan berri den idazle gazteak, gertaera izugarri baten berri izango du: emakume frantziar batek 10 hilabeteko bikiak ito ditu bainuontzian. Maria obsesionatu egingo da gertaerarekin, eta infantizidioaren ideia aukera baten gisa agertuko zaio.

## Aktoreak

* Laura Weissmahr: Maria Agirre
* Oriol Pla: Nico
* Giannina Fruttero: Ana
* Belén Cruz

## Erreferentziak

* ↑ «Ertzetan daudenekin dantzan» Berria 2024-10-30 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Batlle, Diego. (2024-8-8). «Críticas de Competencia Internacional: "Salve María", de Mar Coll; y "La Mort viendra", de Christoph Hochhäusler - #Locarno2024» Otros Cines.
# Amek ez dute

Amek ez dute Katixa Agirreren eleberria da, 2018an euskaraz argitaratua (Elkar), eta gerora erdara batzuetan itzulpenak ikusi dituena. Amatasunaren inguruko hausnarketa, eta aldi berean thriller eta ikerketa-kronika ukituak errelatoa da. Sorkuntzaren eta amatasunaren arteko hausnarketan, beste emakumezko autore batzuei ere egiten zaie erreferentzia bertan, hala nola Sylvia Plath eta Doris Lessingi.
2024an Mar Coll kataluniar zinema zuzendariak zinemara eraman zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erditzeko gertu den emakume batek (idazlea da) albiste terrible baten berri jakiten du: ama batek bere haur bikiak hil ditu. Narratzaileak (idazlea bera) jakingo du beste ama hori ezagutzen duela, eta orduan obsesioa bilakatuko da gertatu zenaz ikertzea, amatasunaren inguruko zalantzek bere burua okupatzen duten artean.

## Erreferentziak

* ↑ Astiz, Iñigo. «‘Amek ez dute’ nobelaren nederlanderako itzulpenak irabazi du Etxepare Saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-28).
* ↑ (Ingelesez) «Mothers Don’t» Goodreads (Noiz kontsultatua: 2023-01-28).
* ↑ «Ertzetan daudenekin dantzan» Berria 2024-10-30 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Liburuaren kritikak Literaturaren Zubitegian
* Datuak: Q57744286
# Yo no soy esa

Yo no soy esa 2024ko María Ripoll kataluniar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Susana 20 urtez koman egon ondoren esnatu da. Orain, emakume gorputz batean dagoen nerabe bat da. Susanak ezer ezagutzen ez duen mundu batean moldatu beharko du, eta bertan bizitzen ikasi.

## Aktoreak

* Verónica Echegui: Susana
* Silma López: Bárbara
* Adam Jezierski
* Olivia Molina: Susanaren ama
* Daniel Grao: Pepo
* Ángela Molina: Susanaren ama

## Erreferentziak

* ↑ «Ertzetan daudenekin dantzan» Berria 2024-10-30 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.