OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Larruzko pilota

Larruzko pilota pilota jokoko zenbait espezialitate eta aldaeretan erabiltzen den pilota bat da, erdian nukleo edo kiski gogor batez osatua, tartean artile edo kotoizko geruza zenbaitez eta kanpoaldetik larruzko geruza batez estalia. Artisauek egindako pilotak dira. Esku-huskako pilota aldaera guztietan erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19948019
* Multimedia: Leather balls (pelota) / Q19948019
# Pilota (argipena)

Pilota hitzak esanahi zenbait ditu:
* Pilota jokoa edo euskal pilota, euskal jatorriko jokoa, pilotalekuetan jokatzen dena.
* Pilota edo baloia, hainbat kiroletan erabiltzen den bola; horien artean nabarmentzeko:
** Larruzko pilota, euskal pilotako joko gehienetan erabilia.
# Bola (bola jokoa)

Bola da bola jokoari izena ematen dion objektu esferikoa, kirol piloten kategoriako tresna trinkoa.

## Herri kiroletako bolak

Bola joko tradizionaletan, bolak hiru motakoak dira gehienetan: hiru zulokoak, esku zulokoak eta esku-azpikoak. Hiru zuloko bolek hiru atzamar sartzeko hiruna zulo izaten dituzte; esku zulokoek bi zulo izaten dituzte, batean atzamar lodia eta bestean eskuko gainerako atzamarrak sartzeko balio dutenak; azkenik, esku-azpikoek ez dute inolako zulorik; eta, aurreko bi motak baino arinagoak izanik, esku-azpiaren gainean jarrita jaurtitzen dira.
Hiru txirloa da modalitate bakarra non bolaren zuloak atzamarrak sartzeko erabiltzen ez dena. Kasu honetan, aerodinamika erabiltzen dela esan daiteke, zuloak beti ezkerreko partera begira daudela bota behar delako bola, bestela ez bait da pistatik atera gabe txirloetara iristen.
Zurezkoak izan ohi dira; zenbait zuhaitzetako egurra erabili ohi da: gaztainondoa, artea, haritza...
Modalitateen arabera, desberdintasun nabarmenak egon daitezke pisuan, kilo batetik 9raino.

## Bowlingetako bolak

Oinarrizko bi bola mota daude bowlingetako bola jokoan: bola erreaktiboak eta erremate-bolak (edo spar-bolak).

### Erremate-bolak

Erremateko bolak material plastiko batez eginak daude, eta ez dute efekturik hartzen jaurtitzean, pistako olio-baldintzak alde batera utzita zuzen jaurtitzeko bikainak egiten dituena. Bigarren jaurtiketa egin behar denean erabili ohi dira (birla bat edo bi geratzen direnean).
Bolatokiko bolak, orokorrean, erremateko bolak izaten dira.

### Bola erreaktiboak

Bola erreaktiboak lehen jaurtiketa egiteko erabili ohi dira. Bola hauek jaurtitzean efektua hartzen dute, eta, ondorioz, bolak angelu jakin batekin erasotzerakoan osoa egiteko aukerak handitzea ahalbidetzen du. Kurbaren forma eta bolaren errotazio indarra faktore askoren araberakoak dira; batzuk kanpokoak (jaurtitzeko teknika eta pistaren olioztatzea) eta beste batzuk bolaren araberakoak (estalkia edo nukleoa).
Bola erreaktiboak erretxin erreaktiboz edo partikulak kargatzen dituen erretxinaz egindako estalki batekin fabrikatzen dira. Partikula hauek diamantezkoak, karbonozkoak eta polimero ezberdinezkoak izan daitezke. Bola horiek hartzen duten efektuaren erantzunkizuna hari ematen zaion estalkiari eta leunketari zor zaio gehienbat.
Bola erreaktiboen nukleoak (core) asimetrikoak izan ohi dira; horrela, bolak biraketa-erradiorik gustukoena izaten du eta alde horretara biratzeko joera izango du erradio horren arabera. Beraz, nukleoaren tamainak, formak eta dentsitateak eragin handia dute bolaren forman.

## Erreferentziak

* ↑ Bilboko Euskal Museoa, Museotik. (2024-01-04). «Bola-jokorako bola» museotik.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q635982
* Multimedia: Bowling balls / Q635982
# Bola (argipena)

Bola hitzak esanahi zenbait ditu.
* Bola jokoa, joko tradizionala-
* Bola, matematikan, puntu batetik r distantzia batera batera edo gertuago dauden puntuen multzoa.
* Bola, damaskinatuko tresna.
* Mundu bola, kartografian, Lurraren hiru dimentsiotako irudikapena;
Besterik:
* Dragoi Bola, japoniar manga eta animea.
* Elur-bola, perretxiko espeziea;
* A Bola, Ourenseko herria.
# Shanghaiko pilotalekua

Central Auditorium (txinera sinplifikatuz: 中央礼堂; pinyinez: zhōngyāng lǐtáng) edo Hai Alai Auditorium (txinera sinplifikatuz: 回力央; pinyinez: huílìyāng) Txinako Shanghai hiriko Jai alai pilotalekua izan zen. Hai Alai izendapena erabili zen Jai Alairen euskal ahoskera ingeles grafiara eta Txinako transliterazioetara egokitzeko.
Felix Bouvier bankari frantziarrak bultzatu zuen, zeinak 50.000 lagunentzako tokia zuen kanodromo bat eraiki zuen hirian, eta Haig Assadourian jatorri armeniarreko boxeolari ohi egiptoar batek eta Teodoro Jauregi eta Marga Andurain bikote euskaldun batek zuzendu zuten. Denak Egiptoko pilotalkuetatik zetozen.
1929ko otsailaren 7an inauguratu zuten. Lehenengo ekitaldian Jose Maria Arantzibia Berasaluze "Petronio" eibartar pilotaria aritu zen. Pixkanaka euskal pilotari gehiago kontratatu zituzten, kolonia txiki bat sortuz. 1932 eta 1939 artean José Garate- Parisko Joko Olinpikoetan izandakoa- nabarmendu zen; 1934an erreforma bat egin zuten eta hiru mila pertsona eta lau mila langileko edukiera izatera pasa zen, horien artean euskaldun asko. Aldizkari bat ere argitaratu zuten, La cesta (txinera sinplifikatuz: 回球周刊) izenekoa, ingelesez eta txineraz.
1937an, Bigarren Txina-Japonia Gerran eta Pazifikoko Gerran zehar, pilotalekuaren gainbehera hasi zen japoniarrek hiria bonbardatu ondoren, baina japoniarren okupazioren garaian gaueko partidak mantendu zituen, 1944an itxi zen arte; 1975ean Luwan barrutiko gimnasio bezala berrireki zuten.
Julio Larrakoetxea euskal diplomatikoak, 1932tik 1936ra Shanghain kontsulorde izan zenak, pilotarien bizitza deskribatu zuen 1941eko Ramonchu en Shangai bere eleberrian. Espainiako Kontsulatuak Shanghain duen artxiboan mantentzen da: han bizi ziren euskaldun asko zeuden, horien artean misiolari eta pilotariak. Pilotari ohi asko negozioak ireki zituzten: Sevilla edo Barcelona izeneko jantokiak edo Cathay Laboratories izeneko enpresa kimikoa.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) Sánchez Beltrán, Juan Pablo. (2011ko uztaila). «Frontones de pelota vasca en China» Revista del Instituto Confucio de Valencia (Valentzia) 7 (4): 74-78..
* ↑ «Dangerous Game: Shanghai's Hai Alai Auditorium • Shanghai Art Deco» Shanghai Art Deco 2015-02-20.
* ↑ Zulaika, Juan Ignazio. (2015-12-26). «Luz sobre los frontones en Egipto» Zulaika's Txik-Txak.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Los frontones de pelota · Españoles en Shanghai» Archivo China España, 1800-1950.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Los templos chinos de la pelota» El Correo 2017-01-03.
* ↑ (Gaztelaniaz) Borao Mateo, José Eugenio. Vicecónsul en Shanghai (1932-1936) y novelista de la ciudad del Wangpú. Taiwango Unibertsitatea, 8,9 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58848296
# Mariona Cabassa

Mariona Cabassa Cortés (Bartzelona, Katalunia, 1977) bartzelonar ilustratzailea da.

## Bizitza

Bartzelonako Massana Eskolan ikasi zuen, Estrasburgoko École supérieure des artes décoratifs eskolan eta École supérieure de arte te de design Marseille-Méditerranée eskolan.

#### Lan ibilbidea

Dozena bat liburu argitaratu ditu. 2003a eta 2009a Kataluniako Ilustratzaileen Elkarte Profesionalak saritu zituen. 2005ean, Boloñako Haur Liburuaren Azokako gonbidatu ofiziala izan zen, eta 2014an, Goteborgeko Liburu Azokan parte hartu zuen gonbidatu gisa, non literatura katalana gai nagusietako bat den.

## Lanak (hautaketa)

Besteak beste, hauexek dira bere lan batzuk:
* 2000 urtean, Los tebeos paralelos. Doble dosiseko 6 zenbakian: La familia Vandellos (XII-2000) eta 8 zenbakian: La extraña jhospitalidad (V-2001)
* 2002. urtean, La brasería. La cúpularen 1 zenbakian: La brasería (2002)
* 2003. urtean, Daperrotipos. La cúpularen 1 zenbakian: Darretipos (2003)
* 2004. urtean, Cavall Fort. Secretariats catequístics de Girona, Vic i Solsonaren 1009 zenbakian: Cavall fort (VIII-2004)
* 2023. urtean, El tatano. Cavall Fort edizioaaren 208 zenbakian: El tatano (1-IV-2023)
* 2004an, Conte per contar mentre es menja un ou ferrat, Pep Brunoren testuak, Kalandraka.
* 2008an, Adivina adivinanza, tengo un cero en la panza, 'Àngels Navarroren testuak, Anaya.
* 2012an, Botes d'aigua grogues, Xabier Mendigurenen testua, Animallibres.
* 2015ean,Històries de Nasrudín, Halil Bárcenaren testua, Fragmenta argitaletxea, ISBN 978-84-15518-18-1 (katalaneraz, gazteleraz eta portugesez batera editatua)
* 2016an, )El dia de l'Anar i Venir, Alain Allarden testua, Fragmenta argitaletxea, ISBN 978-84-15518-51-8 (katalaneraz, gazteleraz eta portugesez batera editatuas)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Cabassa Cortés, Mariona» www.tebeosfera.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mariona Cabassa Cortés» Hoaki Books (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Mariona Cabassa - Biografía y mejores libros» La Vanguardia 2023-03-02 (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).
* 1 2 «Cabassa Cortés, Mariona - Editorial Tirant Lo Blanch» editorial.tirant.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).
* ↑ «Egilearen liburu guztiakCabassa I Cortes Mariona» www.todostuslibros.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-14).
* ↑ «Nasrudín, sabuduría y amor» Radio Exterior de España 12-1-2016.
* ↑ «Entrevista a Mariona Cabassa per 'El dia d'Anar i Venir'» Ràdio Vilafranca 15-2-2017.

## Kanpo estekak

* Mariona Cabassa i Cortés - web ofiziala
* Datuak: Q18086002
* Multimedia: Mariona Cabassa / Q18086002
# Anna Surinyach

Anna Surinyach García (Bartzelona, 1985) Kataluniako fotokazetaria da, Revista 5W-eko editorea eta unibertsitateko irakaslea, mundu osoko hondamendi humanitario handiak estaltzen dituena, errefuxiatuen eta desplazatuen joan-etorria barne.

## Biografia

Anna Kataluniako hiriburuan jaio zen guraso medikuengandik. Haurtzaroan gurasoen bidea jarraituko zuela uste zuen, baina azkenean Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan kazetaritza ikasi zuen eta geroago argazkilaritza.
Argi izan zuen irudiaren bidez informatu nahi zuela eta munduko konfilktuak bertatik bertara ezagutzu nahi zituela.Hasieran, Mugarik Gabeko Medikuen laguntzaile eta langilea izan zen, besteak beste, Sirian, Yemenen, Afrika Erdiko Errepublikan eta Kongon gertatu ziren gatazketatik eratorritako pertsonen mugimenduak ezagutu eta dokumentatu zituen.
Azken urteotan, bere lan pertsonaletako bat Mediterraneoa zeharkatzen duten errefuxiatuen etorreraren ingurukoa da. Hasieran Grezian eta Italian bete zuen, eta gaur egun Espainian, bai kostaldean, bai Europara etorri berri diren etorkin horien ondorengo mugimenduen jarraipenean. Bere ikuspegi profesionalak beti dauka oinarri humanitario eta kazetaritzakoa, benetako informazio-helburua lortzeko, irudi hutsetatik harago.
Gaur egun, argazkilari gisa lan pertsonala egiteaz gain, editore grafiko gisa lan egiten du eta 5w aldizkariaren sortzaileetako bat da, Kataluniako Nazioarteko Unibertsitateko kazetaritza irakaslea izateaz gain.

## Sariak

* 2017. Premios Enfoque de Fotoperiosimo

## Erakusketak

* 2016. Seguir con vida, Madrilgo Círculo de Bellas Artes-en
* 2018. Ellas también, Vitoria-Gasteiz .

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «ANNA SURINYACH» SOMOS NOMBRES. FOTOGRAFÍA, MIGRACIONES Y MÚSICA (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Anna Surinyach, el reflejo de que una imagen sí vale más que mil palabras» informaUVA 2017-03-02 (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Casa Árabe | Un año de crónicas de larga distancia » www.casaarabe.es (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Revista 5W» Revista 5W (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Catalunya, UIC-Universitat Internacional de. (2017-04-28). «La profesora de la Facultad de Ciencias de la Comunicación, Anna Surinyach, premiada en la IV Edición de los Premios Enfoque» UIC Barcelona (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ Etxeberria, Eider. ««Irudi batek zerbait esnaraz dezake»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-30).

## Kanpo estekak

* Bideoa: Anna Surinyach. Mar de Luto. TV2 kateko La aventura del saber saioa. 2024.10.03
* Anna Surinyach-en webgune pertsonala
* Benicarló Fotokazetaritza Jardunaldia
* Anna Surinyach Xatakafoton
* Anna Surinyach. Twitter
* Datuak: Q56294355
* Multimedia: Anna Surinyach / Q56294355
# Balfourren deklarazioa

Balfourren deklarazioa edo Balfour deklarazioa britainiar gobernuak 1917. urteko azaroaren 2an egin zuen adierazpen formala izan zen. Britainiarren Palestinako Mandatuan juduen etxea sortzeko prest agertu ziren britainiarrak.
Dokumentua Arthur James Balfourrek, Kanpo Harremanetarako Idazkariak (Foreign Officekoak), sinatutako gutuna zen. Britainia Handiko juduen komunitateko buruzagietako bat zen Lionel Walter Rothschild baroiari igorri zion gutuna, Britainia Handiko eta Irlandako Federazio Sionistari eman ziezaion. Gutuna Britainiar Liburutegian gordeta dago.
Juduen eskubideak onartzen zituen adierazpena zen, baina zehaztasun gutxikoa; izan ere, Lehen Mundu Gerrako sasoian kokatzen zen, eta egoera ere aldakorra zen.

### Adierazpenaren testua

   His Majesty's government view with favour the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object, it being clearly understood that nothing shall be done which may prejudice the civil and religious rights of existing non-Jewish communities in Palestine, or the rights and political status enjoyed by Jews in any other country.
   Bere Maiestatearen Gobernuak ontzat ematen du Palestinan herri juduarentzako jaioterri nazional bat ezartzea, eta ahaleginik onenak egingo ditu helburu hori betetzen laguntzeko, argi eta garbi adieraziz ez dela Palestinan dauden komunitate ez-juduen eskubide zibil eta erlijiosoei edo beste edozein herrialdetako juduen eskubideei eta estatus politikoari kalte egingo liekeen ezer egingo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187152
* Multimedia: Balfour Declaration / Q187152
# Herria eta hizkuntza

Herria eta hizkuntza Xalbador bertsolariaren bertso sorta bat da. Bere gaia euskara, euskaldunak eta Euskal Herriaren egoera da. Bertso hauen bertsiorik ezagun edo entzunena Mikel Laboak abestutakoa da. Xalbadorrek abestutako abesti originala ere Youtuben dago.
Ni ez naiz Mikel Laboa komikian 99. orrialdean keinu bat egiten zaio abesti honi: "Hago lasai haurra." "Herria duk gorputza, hizkuntza bihotza".
* Xalbador
* Mikel Laboa
* Hizkuntza da...
* ... bihotza.
* Herria da gorputza

## Hitzak

| « | Iragan egun batez, ostatu batean bi lagun ari ziren ez ta bai betean; biak ziren euskaldun zintzoak ustean, hala ere ezin adi elgarren artean; entzuten egona naiz umore tristean. Ez dut osorik hartu baten parabola, erdaraz mintza baitzen, berak jakin nola: gure herri maiteaz zuela axola, hau, bere gain baharra, bertzen men dagola, "Gora Euskal Herria", frantsesez ziola. Bertzea oldartu zen euskara garbian: "Gure hizkuntza ez da galduko agian! Hori dugu berexik guk Euskal Herrian, Gainerakotan gaude bertzen negurrian; frantses eginak gira joan den aspaldian!" Bi gizon horietan, zugaitz onekoa batek ondoa zuen, bertzeak ostoa; gauza arraro hori ez dut gustokoa, mendian bizi arren, dut ikustekoa gaztainaren aldaxkez jantzirik pagoa. Bat herria goratzen arrotz baten gisa, arrotz nahiak berriz herriaren hitza; gureak ja egin du, gaiten garbi mintza, laino pean bezala galduak gabiltza, ez daizke bi nagusi batean zerbiltza! Elgarri direlakotz bi gizon jazarri, gauza bat bera dute bi pusketan zarri; erakatxi nahi ditut nik puskak elgarri, gure hizkuntza eta gure Euskal-herri. Konparatzen baitut izaite bateri. Anai-arrebak, entzun ene aho-otsa: izaite bat ez daike hezur hutsez osa; herria da gorputza, hizkuntza bihotza; bertzetik berextean bitarik bakotxa, izaite horrendako segurra hil hotza. Batzuk herriaz oroit, euskaraz ahantzi bertzek euskara maite, herria gaitzetsi; hizkuntza ta herria berex ez doatzi, berek nahi daukute konpreniarazi bata bertzea gabe ez daizkela bizi. | » |

## Abestia entzungai

* Mikel Laboaren Herria eta hizkuntza bertsoen bertsioa entzungai

## Erreferentziak

* ↑ Laboa, Mikel. (1980). «Lau-Bost» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-12).
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=qZYTEul_1ok
* ↑ «Ni ez naiz Mikel Laboa» durangokoazoka.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-02).

## Kanpo estekak

* Xalbadorren Herria eta hizkuntza bertsoen hitzak irakurgai
* Datuak: Q12259087
# Bijacovce

Bijacovce Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 16,60 km²ko azalera du eta 955 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1258. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q572501
* Multimedia: Bijacovce / Q572501
# Chaim Herzog

Chaim Herzog (Belfast, Ipar Irlanda, 1918ko irailaren 17a - Tel Aviv, Israel, 1997ko apirilaren 17a) israeldar politikaria izan zen.

## Bizitza

1935ean, familiak Palestinara emigratu zuen. Zuzenbideko ikasketak egin zituen, Jerusalemen, eta Cambridgeko eta Londresko unibertsitateetan. Bigarren Mundu Gerran, britainiarren gerra-gurdi bateko buru izan zen, eta geroago, britainiar espioi-zerbitzuarena, Alemanian. Gerra bukatu zenean, Palestinan, juduen espioi-zerbitzuko kide izan zen. Haren aita, Isaac Halevy Herzog, Israelgo rabbi nagusi izendatu zuten 1948an, Israelgo estatu berria sortu zenean. 1954-1962 bitartean, militarren espioi-zerbitzuko buru izan zen. Gero, negozio pribatuetan lan egin zuen. Irrati-esatari gisa, arrakasta handia izan zuen bere azterketa militar eta politikoengatik, batez ere Israelgo Sei Eguneko Gerran (1967) eta Yom Kippur Gerran (1973). 1975ean, Israelgo enbaxadore izan zen Nazio Batuen Erakundean. 1981ean, Alderdi Laboristako kide gisa, Parlamenturako hautatu zuten. Israelgo lehendakari izendatu zuten 1983an eta 1988an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q295141
* Multimedia: Chaim Herzog / Q295141
# Ezer Weizman

Ezer Weizman (hebreeraz: עֵזֶר וַיצְמָן‎, Ezer Vaytsman; Tel Aviv, 1924ko ekainaren 15a - Caesarea, 2005eko apirilaren 24) israeldar militar eta politikaria izan zen. Israelgo 7. presidentea izan zen 1993tik 2000ra.
Chaim Weizmann Israelgo lehen presidentearen iloba zen. Bigarren Mundu Gerran Royal Air Forceko borroka-pilotua izan zen. 1944 eta 1946 artean Irgun talde armatu sionistako kide izan zen. Haganahko borroka-hegazkinak ere gidatu zituen 1948ko Arabiar-israeldar Gerran. Israelgo aire armadako burua izan zen 1958 eta 1966 artean. 1967an, Sei Eguneko Gerran egiptoar hegazkinak suntsitu zituzten aireko erasoak zuzendu zituen. 1969an armadatik erretiratu zen.
Eskuineko Gahal alderdiko kidea izan zen, eta Levi Eshkolek Garraio ministro izendatu zuen. 1977tik 1980ra Defentsa ministro izan zen Menahem Begin-en gobernuan. 1984an Yahad alderdia sortu zuen eta Gai arabiarretako eta Zientzia eta teknologiako ministro izan zen.
1993an Legebiltzarrak Israelgo presidente aukeratu zuen eta 1998an berrautatu zuten. 2000. urtean dimititu zuen, ustelkeriagatik akusatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128911
* Multimedia: Ezer Weizman / Q128911
# Moshe Katsav

Moshe Katsav (hebreeraz: משה קצב‎‎, jaiotzaz Mūsā Qasāb, persieraz: موسى قصاب‎; Yazd, Iran, 1945eko abenduaren 5a- ) Israelgo 8. presidentea izan zen, Knesseteko kide garrantzitsua Likud alderdian eta bere gobernuaren barruan ministroa.
Bere karguaren bukaera polemikarekin bukatu zen, bere ardurapean zegoen emakume batek bortxatua izan zela salatu baitzuen. Katsavek kargua 2007ko uztailaren 1ean utzi zuen. 2010eko abenduaren 30ean Katsav bi bortxaketa egitearen errudun jo zuten.
Bere ondoren Shimon Peres izan zen Israelgo Presidente.
* Datuak: Q181832
* Multimedia: Moshe Katsav / Q181832
# Reuven Rivlin

Reuven "Ruvi" Rivlin (Hebreerako: רְאוּבֵן "רוּבִי" רִיבְלִין; jaiotako 1939ko irailaren 9a) politikari eta abokatu israeldarra da. 2014tik Israelgo egungo presidentea da.

## Erreferentziak

* Datuak: Q455854
* Multimedia: Reuven Rivlin / Q455854
# Isaac Herzog

Isaac "Bougie" Herzog (hebreeraz: יצחק "בוז׳י" הרצוג‎, Yitskhak "Buzhi" Hertsog; Tel Aviv, 1960ko irailaren 22a) israeldar politikaria da, Alderdi Laboristako kidea. Israelgo presidentea da 2021eko uztailaren 7tik.

## Bizitza

Chaim Herzog presidente ohiaren semea eta Abba Eban Atzerri ministro ohiaren iloba da, eta hainbat kargu politiko izan zituen. 2005etik 2011ra bitartean, hainbat ministerio gidatu zituen, Ariel Sharon, Ehud Olmert eta Benjamin Netanyahu lehen ministroen agintaldietan. Netanyahuk laboristak gobernutik kanpo uztearekin, oposizioko buru bilakatu zen, 2018ra arte. Parlamentua utzita, Israelerako Juduen Agentziako presidente izan zen ondoren. Erakunde publiko hori Israelerako bidea hartzen duten migratzaile juduen iritsieraz arduratzen da.
Alderdi Laboristaren hautagaia izan zen 2021eko presidentetzarako hauteskundeetan. Ekainaren 2an, Parlamentuak egindako bozketa irabazi zuen, Miriam Peretzek baino 61 boto gehiago lortuta. Horiek horrela, uztailaren 7an Israelgo presidente kargua hartu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 Alberdi, Iosu. Isaac Herzog izango da Israelgo presidente berria. Berria, 2021eko ekainak 2, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-3-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q983258
* Multimedia: Isaac Herzog / Q983258
# Chaim Weizmann

Chaim Azriel Weizmann (hebreeraz: חיים עזריאל ויצמן‎ Hayyim Azri'el Vaytsman, errusieraz: Хаим Вейцман Khaim Veytsman; Motol, Bielorrusia, 1874ko azaroaren 27a - Rehovot, Israel, 1952ko azaroaren 9a) israeldar zientzialaria eta politikaria izan zen, Israelgo lehen lehendakaria 1949-1952 urteetan.

## Biografia

Kimikako ikasketak egin zituen Berlinen eta Friburgon; artoa eta gaztaina fruituetan oinarrituta azetona lortzeko metodo berria aurkitu zuen, potentzia handiko leherkariak osatzeko bide ematen zuena.
1910. urtean ingeles hiritar egin zen eta ospe handia lortu zuen itsas armadako laborategietan eta Manchesterko unibertsitatean. Lehen Mundu Gerran zehar mugimendu sionistan eragin handia izan zuen eta hari esker lortu zen neurri handi batean, Balfourren aldarrikapena; horren bidez onartu zen hebrear herriarentzat Palestinan bizitzeko eskubidea.
1920. urtean Munduko Erakunde Sionistako lehendakari izendatu zuten eta 1929an Agentzia Judua sortu zuen. Politika moderatua bultzatu zuen, sionista erradikalen haserrea piztu zuena; horregatik karguak uztera behartua izan zen. 1948. urtean Israelgo estatuaren aldarrikapena gertatu zenean behin-behineko estatuko kontseiluko lehendakari izendatu zuten eta 1949. urtean nazio berriko lehenbiziko lehendakari egin zuten eta kargu haren jabe izan zen hil zen arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q172183
* Multimedia: Chaim Weizmann / Q172183
# Nerea Zusberro

Nerea Zusberro Alberro (Donostia, 1992) kirol kazetaritzako aditua eta esatari euskalduna da. Psikologia eta kazetaritzako ikasketak egin izan ditu, eta kirol prestakuntzan eta analisian lan egin izan du, bereziki futbolaren arloan.
Futbol enternatzaile gisa, Touring klubaren emakumezkoen taldea zuzendu du.
2020ko hamarkadan ETB1eko futbol saioetan esatari izan da, eta Berrian ere idatzi du. Gazteleraz Radio Marca eta COPE irratietan agertu izan da iritzi-emaile gisa, eta Estudio Estadio saioan Teledeporte telebista espainiarrean.
Analista gisa 23/24 denboraldian Bizkerre FT-n aritu zen eta 24/25ean Gernikan ari da, Gorka Iraizozen talde teknikoan.

## Erreferentziak

* ↑ «Nerea Zusberro - Facebook» www.facebook.com (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* 1 2 (Gaztelaniaz) CASTAÑO, IKER. (2022-10-20). «Entrenadora del Touring: Nerea Zusberro: «Desde el primer día que llegué les prometí que les iba a ofrecer dos cosas: trabajo y pasión»» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* ↑ «Futbolak arrakasta izan du ETB1en» Berria 2024-02-27 (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* ↑ «Nerea Zusberro Alberro» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* ↑ «Instagram» www.instagram.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125522268