# Bakassi

Bakassi Kamerungo penintsula bat da, Afrikako kostalde atlantikoan dagoena. Nigeriak kudeatu zuen, Nazioarteko Justizia Auzitegiak 2002an lurraldea Kamerunen subiranotasunezkoa zela ebatzi zuen arte, Kamerunen esku uztera behartuz. Azkenean, 2008ko abuztuaren 14an gertatu zen hori.

## Geografia eta ekonomia

Penintsula 4° 25' eta 5° 10' N latitudeen eta 8° 20 'eta 9° 8' E luzeren artean dago. Mangladiz estalitako uharte batzuk dira, guztira 665 km²-ko azalera dutenak. Biztanleria 150.000 eta 300.000 pertsona artekoa da.
Bakassi Gineako golkoaren ekialdeko muturrean dago. Bi itsas itsaslaster, itsaslaster bero bat (Gineako itsaslasterra) eta itsaslaster hotz bat (Benguelako itsaslasterra) konbinatzeak itsas bizitza oparoa sortzen du, aldi berean, bertako biztanle gehienen diru-sarrera iturri nagusia dena.
Bere kokapen geografikoagatik, Bakassik petrolio erreserbak izatea espero da, nahiz eta oraindik ez den aurkitu ekonomikoki bideragarria den inolako gordailurik.

## Historia

Oron herria Bakassiko jatorrizko populazioa da. 1880ko hamarkadaren erdialdean, esploratzaile alemaniarrak izan ziren Akwayafe ibaian nabigatzen lehenak. Ondorioz, Bakassi Kamerunen kolonia alemaniarraren parte izan zen. Lehen Mundu Gerraren ondoren, Frantziak penintsula kontrolatu zuen. Biafrako Gerran, bertatik ihesi zihoazen nigeriar asko Bakassi hirian ezarri ziren. 1994an, Sani Abacha Nigeriako presidenteak bere armada Bakassira bidali zuen; horri erantzunez, Kamerunek Nazioarteko Justizia Auzitegira bidali zuen gatazka.
Nigeria eta Kamerun urte askoan borrokatu dira Bakassiren gaineko subiranotasuna lortzeko. 1981ean, bi herrialdeak Bakassiren eta iparraldeko mugaren (Txad aintzira) aurkako gerratik gertu egon ziren. 1990eko hamarkadaren hasieran beste istilu armatu batzuk gertatu ziren. Kamerunek 1994ko martxoaren 29an eraman zuen kasua Nazioarteko Justizia Auzitegira.
Kasua oso korapilatsua izan zen. Nigeriako kasuaren oinarria gutun anglo-germaniarra zen, 1885ekoa, eta potentzia kolonialen eta agintari indigenen arteko itunak zituen, bereziki 1884ko Babes Ituna. Kamerungo kasuaren oinarria 1913ko anglo-germaniar ituna zen, eskualdean kontrol esparruak definitzen zituena, eta 1970eko hamarkadan Kamerunek eta Nigeriak sinatutako bi itun: 1971ko apirilaren 4ko Jaunde II Adierazpena eta 1975eko ekainaren 1eko Marua Adierazpena, biak herrialdeen arteko itsas mugak definitzera bideratuak. Adostutako lerroa penintsularen mendebaldean hasten zen, eta horrek Kamerungo penintsularen gaineko subiranotasuna zekarren. Nigeriak ez zuen inoiz akordioa berretsi.
2002ko urriaren 10ean, eta batez ere akordio anglogermaniarretan oinarrituta, NJAk Kameruni eman zion Bakassiren gaineko subiranotasuna. NJAk Nigeriari agindu zion subiranotasuna lurraldearen gainean transferitzea, baina ez biztanleek emigratu edo nazionalitatea aldatu behar izatea. Epaiak Nigerian sortutako nahigabearen ondoren, herrialde honek uko egin zion bere tropak Bakassitik erretiratzeari. Epaia Nazio Batuen Erakundeak babestu zuen, eta zehapenekin eta indarraren erabilerarekin mehatxatu zuen.
2006ko ekainaren 13an, Nigeriako Olusegun Obasanjo presidenteak eta Kamerungo Paul Biya presidenteak NBEko idazkari nagusi Kofi Annanek New Yorken gidatutako elkarrizketetan ebatzi zuten eztabaida. Obasanjok erabaki zuen Nigeriako tropak 60 egun barru erretiratzea eta lurraldea Kamerungo kontrolaren esku uztea hurrengo bi urteetan.
Nigeria bere militarrak erretiratzen hasi zen, 3.000 soldadu inguru, 2006ko abuztuaren 1ean eta abuztuaren 14ko zeremonia batean penintsulako iparraldeko zatiaren entrega formala egin zen. Beste aldea, ordea, Nigeriako agintari zibilen kontrolpean egon zen beste bi urtez, harik eta 2008ko abuztuaren 14an Nigeriak Bakassi Kameruni erabat entregatu zion arte, NBEren misio baten aurrean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The Land and Maritime Boundary Between Cameroon and Nigeria (Cameroon v. Nigeria: Equatorial Guinea intervening)» ICJ Reports: 303..
* ↑ (Ingelesez) «Cameroon: Presidents Obasanjo And Biya Shake Hands On Disputed Bakassi Peninsula» allAfrica.com 2006-6-13.
* ↑ (Ingelesez) «Nigeria hands Bakassi to Cameroon» BBC News 2006-8-14.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804272
* Multimedia: Bakassi / Q804272