# Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hitzarmena

Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalgarrien aurkako Hitzarmena torturaren aurkako giza eskubideen arloko nazioarteko itun nagusietako bat da. Nazio Batuen Batzar Nagusiak onartu zuen 1984ko abenduaren 10ean, eta 1987ko ekainaren 26an sartu zen indarrean
Konbentzio honek hautazko protokolo bat du, 2002an onartua eta 2006an indarrean sartu zena.

## Aurrekariak eta definizioa

Aurrekaririk hurbilena Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo iraingarrien aurka pertsona guztiak babesteari buruzko Adierazpena izan zen, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 1975eko abenduaren 9an onartua.

## Torturaren Aurkako Batzordea

Hitzarmenak zenbait betebehar ezartzen kide diren estatuei, eta itun-organo bat sortzen du: Torturaren Aurkako Batzordea.
Torturaren Aurkako Batzordea (ingelesez Committee Against Torture, CAT), Hitzarmenaren betearazpena gainbegiratzen duten 10 aditu independientek osatzen dute. Hitzarmena sinatzen duen estatu orok du betearazpenaren gaineko aldizkako txosten aurkezteko betebeharra. Lehenengo txostena sinatu eta urtera aurkezten da, ondoren lau urtetik behin ematen dute aurrerapenen berri. Txostenaz gain, beste hiru mekanismo dira: norbanakoen salaketak, galderak, eta estatu batek beste bat salatzea.

### Behaketa Orokorrak

Egun, Batzordeak lau behaketa orokor egin ditu:
* CAT/C/GC/1 3.artikuluaren aplikazioaren gainekoa 22. artikuluaren testuinguruan (1998).
* CAT/C/GC/2 2. artikuluaren aplikazioa Estatuen partetik (2008).
* CAT/C/GC/3 14. artikuluaren aplikazioa Estatuen partetik (2012).
* CAT/C/GC/4 3.artikuluaren aplikazioaren gainekoa 22. artikuluaren testuinguruan (2017).

### Espainiari egindako Behaketak

Hitzarmenaren 19. artikuluaren arabera Estatuek lau urtean behin txostenak aurkeztu behar dituzte eta ondoren Batzordeak hobetzeko gomendioak bidaltzen dizkie. Horrez gain, Amnistia Internazionala eta Rights International Spain erakundeek ere txostenak aurkez ditzakete. Espainiari dagokionez, azken txostenak:

#### 5. Txostena:

* 2009an, Batzordeak 5. Txostenaren harira azken gomendioak bidali zizkion Espainiari, CAT/C/ESP/CO/5 delakoak.

#### 6. Txostena:

* 2014an, Espainiak, 6. Txostena CAT/C/ESP/6 delakoa bidali zuen, eta 2015ean Batzordeak CAT/C/ESP/CO/6 delakoa txostenarekin erantzun zion.

#### 7. Txostena:

* 62. bileraren eta 7. txostenaren harira, Amnistia Internazionalaren Txostena.
* 7. txostenaren harira, Rights International Spain-en Txostena (2017).
* 2017an, Batzordeak aurretiko galdera batzuk bidali zizkion Espainiari, CAT/C/ESP/QPR/7 delakoak.
* 2019an Espainiak 7 txostena bidali zuen CAT/C/ESP/7 delakoa.

## Hautazko Protokoa

Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hautazko Protokoloa 2006ko ekainean sartu zen indarrean eta Tortura Aurreikusteko Azpikomitea sortu zuen (gaztelaniaz SPT), zeinak askatasun gabeko pertsonak dauden lekuak gainbegiratzeko gaitasuna du. Protokoak Estatuak behartzen ditu Prebentziorako Mekanismo Nazionalak sortzera (gaztelaniaz MNP), eta hauei aholkularitza ematen die.

## Erreferentziak

* 1 2 Alto Comisionado de las Naciones Unidas para los DDHH. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | Comité contra la Tortura» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «ACNUDH | Introducción» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | Lista de documentos» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | CAT/C/GC/1 (A/53/44 Anexo IX): Observación general nº 1 sobre la aplicación del artículo 3 de la Convención en el contexto del artículo 22» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | CAT/C/GC/2: Observación general Nº 2, Aplicación del artículo 2 por los Estados Partes» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | CAT/C/GC/3: Observación general nº 3 (2012) sobre la aplicación del artículo 14 por los Estados Partes» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ACNUDH | CAT/C/GC/4: Observación general núm. 4 (2017), relativa a la aplicación del artículo 3 de la Convención en el contexto del artículo 22» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ docstore.ohchr.org (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ docstore.ohchr.org (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ Team, ODS. «ODS HOME PAGE» documents-dds-ny.un.org (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ docstore.ohchr.org (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ «Supplemental Information 3: An excerpt from Data Downloads page, where users can download original datasets.» dx.doi.org (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «ACNUDH | Subcomité para la Prevención de la Tortura» OHCHR (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).

## Ikus, gainera

* Tortura
* Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Hautazko Protokoloa
* Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Mandatariaren Bulegoa
* Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena

## Kanpo estekak

* Torturaren eta bestelako tratu edo zigor krudel, anker edo apalesgarrien aurkako Konbentzioa (euskaraz, Eusko Jaurlaritzaren itzulpena)
* Datuak: Q851857
* Multimedia: Convention Against Torture / Q851857