# Olha-Oleksandra Bazhanska-Ozarkevytx

Olha-Oleksandra Porfyrivna Bazhanska-Ozarkevytx, jaiotzez Bazhanska, (ukraineraz: Ольга-Олександра Порфирівна Бажанська-Озаркевич; Lviv, 1866ko abenduaren 30a – Zakopane, 1906ko uztailaren 15a) ukrainar piano-jotzaile, folklorista, idazle eta feminista izan zen. Oksana eta Olesia B. izengoitiak erabili zituen.

## Bizitza

Porfyri Bazhansky bizantziar errituko apaiz katolikoaren alaba, Olha-Oleksandra Bazhanska Lviven jaio zen 1866ko abenduaren 30ean. 1885ean Lviveko irakasle eskolan graduatu zen eta gero musika irakasle lanetan aritu zen Sorokyn (gaur egun Soroky-Lvivski) eta Horodoken.
1891n, Lviveko Boyan musika eta abesbatza elkartearen antolatzaileetako bat bihurtu zen. Emakumeen eskubideen aldeko mugimenduan ere aktiboki parte hartu zuen.
1892-1900 urteetan, piano-jotzaile gisa aritu zen Taras Xevtxenkori eta Markian Xaxkevytxi eskainitako kontzertuetan, Solomia Kruxelnytska, Maria Pavlykiv, Ivan Skalixa eta beste hainbat abeslarirekin batera. Bere errepertorioan Ukrainako zein atzerriko konpositoreen lanak zeuden, besteak beste, Mykola Lysenko, Frédéric Chopin, Franz Liszt eta Robert Schumannenak. Ukrainiako Ikasketen Entziklopediaren arabera, Olha-Oleksandra Bazhanska Galitziako lehen emakumezko piano-jotzaile ukrainar profesionala izan zen.
1887an, Kolys bulo poema eta Kindrat ipuina argitaratu zituen Perxyi Vinok almanakan. Lau urte geroago 5.V 1891 eleberri laburra argitaratu zuen Narod aldizkarian. Władysław Orkan poloniar idazlearen lanak ukrainerara itzuli zituen. Bazhanskak bildutako abesti herrikoiak Ivan Frankoren Halytsko-ruski prypovidky bilduman argitaratuak izan ziren.
1889an Longyn Ozarkevytxekin ezkondu zen. 1890ean Olha-Oksana alaba izan zuen, 1893an beste alaba bat, Natalia, jaio eta gutxira hil zena, eta 1895ean Ivan semea.
Zakopanen hil zen 1906ko uztailaren 15ean, 39 urte zituela, eta Lviveko Lytxakiv hilerrian lurperatu zuten.

## Lanak

* Kindrat (1887)
* Kolys bulo (1887)
* 5.V 1891 (1891)
* Rusko-narodni halytski melodii (Porfyri Bazhanskyrekin batera, 1905-1912)

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).
* 1 2 3 4 5 6 7 (Ukraineraz) Полєк, В. Т. «Бажанська-Озаркевич Олександра Порфирівна» Українська літературна енциклопедія (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).
* ↑ (Ukraineraz) «Музична культура Галичини понад 100 років тому | Іван Остапович» Локальна iсторiя 2021-08-17 (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).
* 1 2 (Ukraineraz) Медведик, П. К. (2003). «Бажанська-Озаркевич Олександра Порфирівна» Енциклопедія сучасної України. 2 Інститут енциклопедичних досліджень НАН України (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).
* 1 2 (Ukraineraz) «Дім над річкою» Слово Просвіти 2017-08-15 (Noiz kontsultatua: 2023-03-17).
* ↑ (Ukraineraz) «Бажанська Ольга-Олександра» Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II) (Париж, Нью-Йорк) 1: 78-79. (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).
* 1 2 (Ukraineraz) Книш, Iрина. (1957). «Одна з перших» Наше життя (Союз українок Америки) 4: 5-6. (Noiz kontsultatua: 2024-10-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12080233
* Multimedia: Olha-Oleksandra Bazhanska-Ozarkevych / Q12080233