OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hjalmar Branting

Karl Hjalmar Branting (Stockholm, 1860ko azaroaren 23a - ibidem, 1925eko otsailaren 24a) suediar politikaria izan zen. Uppsalako Unibertsitatean ikasi zuen eta Stockholmeko Behatokian lan egin zuen kazetaritzan hasi aurretik. 1899an August Palmekin batera Suediako Alderdi Sozialdemokrata osatu zuen. Sozialista erreformista izan zen eta Errusiako Otsaileko Iraultza babestu zuen, baina Urriko Iraultzaren eta boltxebikeen aurka agertu zen. Indarra erabiltzearen aurka agertu zen Norvegiaren independentzia eragozteko eta 1905ean "Eskuak Norvegiatik kanpo, Errege" esaldia sortu zuen. Suediako lehen ministroa izan zen hiru alditan (1920, 1921-23 eta 1924-25). Suedia Nazioen Ligan sartu zuen eta Ligaren erabakia onartu zuen Åland uharteetako gatazkan. 1921ean Bakearen Nobel Saria jaso zuen Christian Lous Lange norvegiarrarekin batera Nazioen Ligan egindako lanagatik.
* Datuak: Q53620
* Multimedia: Hjalmar Branting / Q53620
# Karlos VIII.a Suediakoa

Karlos VIII.a Suediakoa (suedieraz: Karl Knutsson Bonde), bere garaian Karlos II.a bezala ezagutua, eta Norvegian Karlos I.a bezala (Ekholmen gaztelua, Uppsala, 1408ko edo 1409ko urriaren 1a - Stockholm, 1470eko maiatzaren 15a) Suediako eta Norvegiako erregea izan zen.
Knut Tordsson Bonde zaldunaren eta Margareta Karlsdotterren semea izan zen. 1434tik aurrera, bere eragina handitzen joan zen eta goi karguak bete zituen herrialdean.
1448an Kristobal Bavariakoa Suediako erregea ondorengorik gabe hil ondoren, Karlos Suediako errege aukeratu zuten. Norvegiako tronurako borrokatu zuen Kristian I.a Danimarkako errege berriarekin. 1449an herrialdearen zati batek Norvegiako errege aukeratu zuen, eta azaroan Trondheimgo katedralean koroatu zuten. Suedian ez zuen babes handirik jaso, eta hurrengo urtean Norvegiako tronua Kristiani eman zion.
1457an matxinada batek ihes egitera behartu zuen eta Kristian errege izendatu zuten bere ordez. 1463an beste matxinada batek Kristian kargutik kendu eta Karlos itzultzeko eskatu zuen. Suediara itzuli zen mertzenario alemaniar eta poloniarren agindupean, baina zenbait guduren ondoren, 1465ean erbesteratu zen berriro. Bere hirugarren eta amaiera erregealdia 1467tik 1470ean hil zen arte igaro zen.
Suediako noblezian nazionalismoaren aldeko joera baten parte izan zen. Lehenik eta behin, nagusitasuna bilatu zuten Eskandinavian, baina gero Kalmarko Batasunaren desegitea eta Suediako independentzia bultzatu zituzten.
* Datuak: Q310433
* Multimedia: Charles VIII of Sweden / Q310433
# Sigfrid Edström

Johannes Sigfrid Edström (Morlanda, 1870eko azaroaren 11 – Stockholm, 1964ko martxoaren 18a) suediar industrialaria izan zen. Nazioarteko Batzorde Olinpikoko 4. presidentea izan zen 1942tik 1952ra.
Göteborgen, Zurichen eta Estatu Batuetan ikasi zuen. Gaztetan atletismoko esprinterra izan zen. 1900etik 1903ra Göteborgeko tranbien zuzendaria izan zen eta hauek elektrifikatzeaz arduratu zen.
1912ko Udako Olinpiar Jokoak Stockholmen antolatzen lagundu zuen. Jokoetan zehar Atletismoko Nazioarteko Amateur Federazioa sortu zen eta Edström aukeratu zuten presidente. 1946ra arte egon zen karguan.
1920an NOBko kide bihurtu zen, eta 1931n presidenteorde. Henri de Baillet-Latourren oinordekoa izan zen, 1942an hil ondoren. Mundu Gerraren ondoren, olinpismoa berpiztu eta 1952an erretiratu zen.
1931n, Paavo Nurmiri 1932ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartzea debekatu ziotenetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1625
* Multimedia: Sigfrid Edström / Q1625
# Johan Peter Claesson

Johan Peter Claesson, Clason edo Klason (Arstad, Halland, Suedia, 1848ko apirilaren 4a – Stockholm, Suedia, 1937ko urtarrilaren 1a) suediar kimikaria izan zen, merkaptanoen eta bestelako sufre-deribatuen kimikan eginiko lanagatik ezaguna.

## Bizitza

Gurasoak Christoffer Adam Claesson eta Elna Helena Billing zituen. 'Claus' zen familiaren jatorriko abizena.
Herriko eskolan ikasi zuen1863an Lunden ikastera joan zen zen arte. 1867an Malmoko eskola pribatu batean hasi zen eta 1848ko urriaren 12an Lundeko unibertsitatean. 1874ean kimika organikoan doktore-titulua lortu zuen eta irakasle bihurtu zen Lundeko unibertsitatean. 1890ean Stockholmgo Unibertsitate Teknologikoko kimika irakasle izendatu zuten.
Hainbat elkarteko kide izendatu zuten, hala nola, Suediako Zientzien Errege Akademia (1889), Suediako Nekazaritza Akandemia (1890) eta Ingeniaritza Zientzien Akademia (1920).

## Lana

Gorago esan bezala merkaptano eta beste sufre-konposatu batzuekin eginiko lanagatik da ezaguna. Lunden egon zen garaian egin zituen lanik inportanteenak. Bere lanak eraman zuen sufre-deribatu organikoak detektatzeko metodo bat garatzea, geroago aplikatu zena zelulosa sulfatoaren produkzioan sortzen ziren usain txarreko substantziak ezagutzeko. Claessonek frogatu zuen nagusiki metil merkaptanoz osatuta zeudela. Alor horretan eginiko lanaren beste fruitu bat dimetil sulfatoaren sintesia izan zen sintesi organikoan alkilazio-erreaktibo oso inportantea dena.
Egurraren kimikan ere aritu zen. Metodo kuantitatibo bat garatu zuen neurtzeko egurraren, landareen eta egur-orearen lignina-kantitatea. Egun oraindik usatzen da Claessonek diseinatutako metodoa.

## Erreferentziak

* ↑ «J Peter Klason - Svenskt Biografiskt Lexikon» sok.riksarkivet.se (Noiz kontsultatua: 2021-06-23).
* ↑ (Alemanez) Claesson,, Peter. (1879). Ueber die neutralen und sauren Sulfate des Methyl- und Aethylalkohols. Journal für praktische Chemie, 19, 231–265 or or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5912834
* Multimedia: Johan Peter Klason / Q5912834
# Lars Gabriel Branting

Lars Gabriel Branting (Grödinge, 1799ko uztailaren 16a - Stockholm, 1881eko martxoaren 27a) fisioterapia eta gorputz hezkuntzako irakasle suediarra izan zen .

## Datu biografikoak

Brantingen gurasoak Jakob Branting (gobernadore nagusiaren bulegoan laguntzailea) eta Anna Brita Löndahl ziren. Gaztetan osasun arazoak izan zituen, horregatik 1813an tratamendua jaso zuen Pehr Henrik Ling- ek sortutako Stockholmeko Gymnastiska Central Institutet (GCI) erakundean. Tratamenduaren emaitza onez gain, Branting-ek Ling-en arreta erakarri zuen bere bizitasuna eta trebeziarengatik. Ondorioz, 17 urte zituela, Lingek laguntzaile gisa hartu zuen; lehenik GCIean, gero Karlbergeko eskola militarrean gimnasia eta esgrimako irakasle laguntzaile gisa. Hainbat gai teorikotan ( anatomia, fisiologia, etab.) sakontzeko, Karolinska Institutuan eta Serafim Ospitalean ikasteko urte batzuetan liberatua izan zen.
1873tik Emma af Georgirirekin ezkondu zen. Hjalmar Branting politikaria haien semea izan zen.
Ogibideaz gain, Brantingek musika polifonikoa konposatu zuen, besteak beste Erik Johan Stagnelius eta Ling irakaslearen letrak musikatuz. Tronpa jotzen zuen, eta Musikako Errege Akademiako bigarren mailako kide izan zen 1861etik aurrera.

## CGI ikastetxearen zuzendari

1839an, Branting GCI ikastetxearen zuzendaria izendatua izan zen; kargu hori 1862ra arte beteko zuen.
Nordisk Familjebok entziklopediaren arabera, Brantingek bizitza osoan gorputz hezkuntzaren eta fisioterapiaren garapenean lan egin zuen. Teknikoki, "gehiegizko zehaztasuna" izatea egotzi zitzaion; halere, diziplina hauen oinarriak Ling-ek baino sakonago aztertu zituen.
Gaur egunean ere, Brantingi "fisioterapia zientzia gisa onartua izatearen alde gehien egin zuen pertsona" izatea aitortzen zaio. Halere, Lingen papera goresteko, terapia fisikoaren historia manipulatzea ere egozten zaio, Hipokrates-Galenoren garaietatik arlo hori landu zutenen aitzindarien papera ilunduz.

## Erreferentziak

* ↑ «Lars Gabriel Branting - Svenskt Biografiskt Lexikon» sok.riksarkivet.se (Noiz kontsultatua: 2021-07-10).
* ↑ (Suedieraz) Födelsebok. 2021-02-14 (Noiz kontsultatua: 2021-07-10).
* ↑ Ottosson, Anders. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/225429089_The_Manipulated_History_of_Manipulations_of_Spines_and_Joints_Rethinking_Orthopaedic_Medicine_Through_the_19th_Century_Discourse_of_European_Mechanical_Medicine The Manipulated History of Manipulations of Spines and Joints? Rethinking Orthopaedic Medicine Through the 19th Century Discourse of European Mechanical Medicine. ] Medicine Studies, 3:83–116 or..

## Ikus, gainera

* Fisioterapia Suedian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5585085
* Multimedia: Lars Gabriel Branting / Q5585085
# Allvar Gullstrand

Allvar Gullstrand (Landskrona, 1862ko ekainaren 5a - Stockholm, 1930eko uztailaren 28a) suediar oftalmologo eta optikaria izan zen. 1911ko Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen.
Begiko terapiako irakaslea izan zen, eta, ondoren, optikako irakaslea, Uppsalako Unibertsitatean. Matematika fisikoen metodoak aplikatu zituen irudi optikoen azterketan eta argia begian errefrakzioan. Lan honengatik Nobel Saria jaso zuen. Astigmatismoa ere ikertu zuen, eta oftalmoskopia eta lente zuzentzaileak kataraten eragiketaren ondoren erabiltzeko hobetu zituen.
Suediako Zientzien Akademiako kide izan zen eta Albert Einsteini Nobel Saria ematea blokeatu zuen, erlatibitatearen teoria okerra zela uste baitzuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192651
* Multimedia: Allvar Gullstrand / Q192651
# Manne Siegbahn

Karl Manne Georg Siegbahn (Örebro, 1886ko abenduaren 3a - Stockholm, 1978ko irailaren 24a) suediar fisikaria izan zen. 1924ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen x-izpi espektroskopiari buruzko bere lan eta ikerketagatik.
Lundeko eta Göttingengo unibertsitateetan ikasi zuen. Johannes Robert Rydberg irakaslearen laguntzailea izan zen eta bere ondorengoa izan zen Lundeko katedran. 1920an, Lundeko Unibertsitatetik Uppsalako Unibertsitatera joan zen.
1938an Nobel Institutuko fisika saileko zuzendari izendatu zuten. 1978an, Manne Siegbahn Institutura aldatu zuen izena.
1914an x izpien espektroskopiari buruzko ikasketak hasi zituen. Hainbat elementuren atomoek sortutako uhin-luzerak neurtzeko tresna esperimental hobetuak garatu zituen.
Bere seme Kai Siegbahnek Fisikako Nobel Saria irabazi zuen 1981ean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170741
* Multimedia: Manne Siegbahn / Q170741
# Hjalmar Hammarskjöld

Hjalmar Hammarskjöld (Tuna, Småland, 1862ko otsailaren 4a - Stockholm, 1953ko urriaren 12a) suediar politikaria izan zen. Suediako lehen ministroa izan zen 1914tik 1917ra. Dag Hammarskjölden aita izan zen.
Uppsalako Unibertsitateko irakaslea eta nazioarteko zuzenbidean aditua izan zen, eta eragin handia izan zuen Eskandinaviako zuzenbide zibilean. Justizia ministroa, enbaxadorea Kopenhagen eta Uppsalako gobernadorea izan zen. Lehen ministro kargua bete zuen 1914tik 1917ra, parlamentarioa ez zen gobernu bat zuzentzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53300
* Multimedia: Hjalmar Hammarskjöld / Q53300
# Joan III.a Suediakoa

Joan III.a Suediakoa (suedieraz: Johan III, finlandieraz: Juhana III; Stegeborg gaztelua, Söderköping, 1537ko abenduaren 20a - Tre Kronor gaztelua, Stockholm, 1592ko azaroaren 17a) Suediako erregea izan zen 1569tik hil zen arte. Finlandiako Dukea (1556-63) eta Printze Handia (1581etik) ere izan zen.
Gustavo I.a Suediakoa erregearen eta Margaret Leijonhufvuden bigarren semea izan zen. Aitak Finlandiako duke izendatu zuen eskualdean Errusiaren aurrean suediar agindupeko lurra ziurtatzeko.
Bere anaia Erik XIV.a Suediakoaren aurka borrokatu zen. 1581ean errege bihurtu zen bere anaia kargutik kendu ondoren. Katalina Jagellondarra poloniarrarekin ezkondu zen eta katolikoen aldekoa izan zen. Hil ondoren, Sigismundo III.a Vasa semea izan zuen oinordeko.
* Datuak: Q52944
* Multimedia: John III of Sweden / Q52944
# Désirée Clary

Bernardine Eugénie Désirée Clary (Marseilla, 1777ko azaroaren 8a - Stockholm, 1860ko abenduaren 17a) Suediako eta Norvegiako erregina ezkontidea izan zen.
1798an Jean Bernadotte mariskalarekin ezkondu zen, Napoleonen neska-laguna izan ondoren. Julie Clary ahizpa Jose Bonaparterekin ezkondu zen eta Napoliko eta Espainiako erregina ezkontidea izan zen.
1818an, senarra Suediako eta Norvegiako errege izendatu zuten, Karlos XIV.a Joan izenarekin. 1829an koroatu zituzten biak. Oskar I.a Suediakoa erregearen ama izan zen.
* Datuak: Q211749
* Multimedia: Désirée Clary / Q211749
# Axel Munthe

Axel Martin Fredrik Munthe (Oskarshamn, 1857ko urriaren 31 – Stockholm, 1949ko otsailaren 11) suediar psikiatra eta idazlea izan zen.
Suedian hezi zen eta medikuntza ikasi zuen Uppsalan, Montpellierren eta Parisen. Emakume ingeles aberats batekin ezkondu zen, eta Italian eman zuen bere bizitzaren zatirik handiena. Villa San Michelen ezarri zen, [Capri]]n. Izaera filantropokoa izan zen, jende txiroa dohainik zaindu zuen eta gerra, hondamendi eta izurriteetan arriskatu zuen bere bizitza. Animalien eskubideak ere defendatu zituen eta hegaztien babesleku bat sortu zuen.
The Story of San Michele liburuan bere bizitza eta lana kontatu zituen. Estilo arin batez idatzi zuen, tristuraz eta tragediaz tindatuta. Pertsonen idiosinkrasia eta aberatsen eta pobreen ahuleziak deskribatu zituen, eta animaliei buruz ere idatzi zuen.
* Datuak: Q41580
* Multimedia: Axel Munthe / Q41580
# Lars Gustafsson

Lars Erik Einar Gustafsson (Västerås, 1936ko maiatzaren 17a - Stockholm, 2016ko apirilaren 3a) suediar eleberrigile eta olerkaria izan zen.
Literatura, estetika, soziologia eta filosofia ikasi zituen Uppsalako Unibertsitatean eta, ondoren, Unibertsitateko gobernu-organoetan lan egin zuen.
1960tik aurrera poesia eta eleberriak aldizka argitaratu zituen, eta 1962tik 1972ra Bonniers Litterära Magasin aldizkariko editore burua izan zen. 1983tik 2003ra, germaniar ikasketen irakasle izan zen Austingo Unibertsitatean. Identitatearen arazoa eta kritika soziala gai nagusiak dira bere lanetan. Bere funtsezko lana Erlezain baten heriotza da, 1978koa.
Sari ugari jaso zituen: Gerard-Bonnier-Preis (2006), Goethe Domina (2009), Thomas Mann Saria (201, Italiako Nonino (2016).

## Lan hautatuak

* Språk och Lögn. En essä om språkfilosofisk extremism i nittonde århundradet, 1978

### Eleberriak eta ipuinak

* Sprickorna i muren
* Herr Gustafsson själv
* Yllet
* Familjefesten
* Sigismund, ur en polsk barockfurst minnen, 1976
* En biodlares död, 1978 (Erlezain baten heriorza)
* Tennisspelarna, 1977
* Berättelser om lyckliga Människor:', 1981
* Sorgemusik för frimurare, 1983
* Bernard Foys tredje rockad, 1986
* Det sällsamma djuret från norr och andra science-fiction-berättelser, 1989
* En kakelsättares eftermiddag, 1991
* Historien med dogs, 1993

### Olerkigintza

* Världens tystnad före Bach, 1982
* En tid i Xanadu, 2002

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372210
* Multimedia: Lars Gustafsson / Q372210
# Johan Tobias Sergel

Johan Tobias Sergel (Stockholm, 1740ko irailaren 7a - ibidem, 1814ko otsailaren 26a) suediar neoklasizismoaren eskultorea izan zen.
Parisen eta Erroman ikasi zuen, marmolean zizelkatzen ikasiz. Mitologiako eta gai historikoetako lanak egin zituen. 1779an Suediara itzuli zen, eta han lanean jarraitu zuen.

## Iruditegia

* Zentauroa bakante bat besarkatzen, terrakota, 1775-1778
* Bikote grinatsua
* Venus eta Ankises
* Emakumea bainuontzitik irteten
* Autoerretratua Anna-Rella Hellström emaztearekin eta GustavSergearekin, 1793
* Axel Oxenstierna, brontze, 1796
* Bakante dantzaria
* Frantz Christopher Henrik Hohlenberg (1764-1804), 1797
* Karlstad katedraleko aldareko gurutzea
* Gustav III.a Suediakoa, Skeppsbron, Stockholm, 1808
* Augustin Ehrensvärd landa mariskalaren hilobia Suomenlinna, 1805
* Carl Michael Bellman, Bellmanskällan. Brontze
* Sofia Magdalena Danimarkakoa, 1783

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924618
* Multimedia: Johan Tobias Sergel / Q924618
# Anita Gradin

Anita Gradin (Hörnefors, Suedia, 1933ko abuztuaren 12a – Stockholm, 2022ko maiatzaren 23a) suediar kazetari eta politikaria izan zen. Bere herrialdeko ministroa izan zen eta Europako Batzordean parte hartu izan zuen, Europako Inmigrazio, Justizia eta Segurtasun komisario kargua betez, batzordeko kide zaharrena izanik.

## Karrera politikoa

Suediako Alderdi Sozialdemokrataren (SDWP) kidea, 1982an Olof Palme lehen ministroaren gobernuko Immigrazio eta Aukera Berdintasuneko ministro izendatu zuten, eta kargua izan zuen 1986ra arte. Urte horretan Kanpo Arazoetarako ministro gisa aritu zen, Ingvar Carlsson-ek izendatuta. Ministro gisa egon zen 1991ra arte, eta bere herrialdea Europar Batasunean integratzeko zeregin handia izan zuen.
1992 eta 1994 bitartean Austria eta Esloveniako enbaxadore izan zen. Bere herrialdea EBn sartzearekin batera, Santer Batzordeko kide izendatu zuten 1995ean. 1999an utzi zuen kargua, eta hura ere bete zuen, behin-behinean, Manuel Marin buru zuen Batzordean. Bere postuan António Vitorinok ordezkatu zuen eta Suediako komisario gisa Margot Wallströmek .

## Erreferentziak

* ↑ Redacción. (23 de mayo de 2022). Sveriges första EU-kommissionär har dött. .
* ↑ «How did your commissioner fare?» BBC News 17 de marzo de 1999.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459226
* Multimedia: Anita Gradin / Q459226
# Carl Skånberg

Carl Emmerik Skånberg (1850eko ekainaren 12a - 1883ko urtarrilaren 24a) suediar margolaria izan zen. Sufrimendu handia eragin zion gaixotasun larria izan arren, margolari oparoa izan zen eta Suediako inpresionismoak eragin zuen lehen artistetako bat izan zen.

## Biografia

Skånberg Norrköping-en jaio zen Östergötland-en, Suedian. Ezkontzaz kanpo jaio zen Emma Christina Hallbom neskame batengandik, geroago Stockholmera joan zena eta garagardogile batekin ezkondu omen zenarengandik. Haren aita ama oraindik haurdun zegoela herritik alde egin zuen, eta zapatagilea zela uste da. Madame Juhlin izenez ezagutzen zen emakume batek zaindu zuen eta amona deitu zion, nahiz eta seguru asko hori ez zen egia. Bertako tabako-saltzaileak eskola-ikasketak ematen zizkien haurrei, karitatezko ariketa gisa, heziketa lortzen lagundu zion. Mutikoa zela, ornoei eragin zien tuberkulosi mota baten ondorioz, Pott gaixotasuna deritzona, biriketako disfuntzioa eta bihotzeko arazoak eragiten dituena.
Hamabost urte zituela, Stockholmera joan zen, eta bertan margolari tailerrean aprendiz izan zen. 1869tik aurrera, Slöjdskolan-era joan zen, eta bertan pintura apaingarri eta irudi-marrazketa ikasi zuen. Horren ondoren, Suediako Arte Ederren Errege Akademian klaseak jaso zituen 1871tik 1874ra. Han oso ezaguna zen eta lagun egin zituen Ernst Josephson, Carl Larsson (biek erretratuak egin zituzten) eta Carl Fredrik Hill. Bere bizimodua oparoa izan zen eta Johan Jacob Ahrenberg-en Ungdom (Gazteak) izeneko istorio baterako inspirazioa izan zen.
1875ean, bera eta hainbat ezagun Parisera joan ziren, eta Jean-Baptiste-Camille Corot eta Charles-François Daubignyren lanen eragina jaso zuen. Handik, Frantziako iparraldera eta Herbehereetara joan zen, eta kostaldeko eszenak margotu zituen. Garai hartan bere lanak inpresionismoaren eragina erakusten hasi ziren.
1881ean Italiara joan zen bizitzera, osasuna hobetzeko asmoz. Lehenik eta behin, Sizilia bisitatu zuen, gero Venezia, eta bertan egin zituen bere lan ezagunenetako batzuk. Erroman amaitu eta Eskandinaviako klub sozial batean ezagutu zuen Ellen Hintzerekin ezkondu zen. Ezkontza Kontsulatuan egin zen eta Henrik Ibsen izan zen bertaratutakoen artean.
Asma erasoek, erretzeak larriagotuta, Suediara itzultzera eraman zuen, eta Axel Muntheren tratamendua jaso zuen. Horrek ez zuen ezertarako balio, ordea, eta sei hilabete geroago hil zen Stockholmen.
Bere lanak Nordiska museet-en, Nationalmuseum-en eta Göteborgs konstmuseum-en ikus daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Emmerik Skånberg. RKD – Netherlands Institute for Art History.
* 1 2 3 Maria Görts. Carl E Skånberg Svenskt biografiskt lexikon
* ↑ Skånberg, Karl Emmerik. Enciclopedia Italiana (1936).
* ↑ Carl Emmerik Skånberg. Lexikonett amanda.
* ↑ Nationalmuseum
* ↑ Göteborgs konstmuseum

## Iturriak

* Svenskt konstnärslexikon, V. zatia, Pgs . 201-202, Allhems Förlag, Malmö.

## Kanpo estekak

* Europas konstnärer @ Project Runeberg -en biografia
* Nordisk familjebok @ Project Runeberg-en biografia
* Skånberg @ ArtNet-ren lan gehiago
* Datuak: Q6180578
* Multimedia: Carl Skånberg / Q6180578
# Mollie Faustman

Mollie Faustman (pseudonimo, la Vagabonde ; Stockholm, 1883 - Stockholm, 1966) suediar margolari, marrazkilari, kazetari eta idazlea izan zen.

## Biografia

Jatorriz Kungsholmen barrutikoa, Mollie Faustman Edvard Faustman ingeniariaren eta Alma Karsten irakaslearen hiru alabetako bat izan zen. Carl Wilhelmson artista suediarrarekin ikasi zuen Göteborgeko Valand Arte Eskolan 1905etik 1908ra. 1910ean, Parisera joan zen Henri Matisserekin ikasketak burutzeko .
Faustman Gösta Törneqvistekin ezkondu zen 1910etik 1915era, Gösta Chathamekin bigarren aldiz ezkondu aurretik 1917tik 1926ra. Bi seme-alaba izan zituzten, Tuttan Faustman-Hedberg (1917-1999) eta Hampe Faustman (1919-1961). Olofskolan eta Viggbyholmsskolan bezalako eskola pedagogiko berritzaileen eraikuntzan parte hartu zuen Stockholmeko inguruan.
Faustman Stockholmeko Skogskyrkogården hilerrian lurperatu dute.

## Karrera artistikoa

1909an, Faustmanek Gösta Törneqvist, Frans Timén eta Carl Luthander artistekin batera aurkeztu zituen bere lehen lanak. Batez ere, espresionismoaren eta erromantizismoaren ezaugarriak dituzten kolore biziko paisaietan zentratu zen, haurrentzako motiboak barne. Erretratuak ere egin zituen, besteak beste, Uno Henning, Ture Nerman eta Hanna Borrie.
Faustman Optimisterna artisten elkarteko kide izan zen 1924tik 1932ra, eta taldearekin erakusketa egin zuen Liljevalchs konsthall-en. Independentna arte taldean sartu zen. Bakarkako hainbat erakusketa egin zituen Stockholmeko Artisten Etxean 1930eko eta 1940ko hamarkadetan, eta kristau arte garaikideaz betetako talde-erakusketetan parte hartu zuen. 1949an Människans glädjeämnen koadro monumentala egin zuen Härnösands småskoleseminarium-en.
Faustman Nationalmuseum, Moderna Museet, Gothenburg Art Museum, Länsmuseet Gävleborg, Östergötlands Museum, Norrköpings konstmuseum eta Hälsingland Museum-en dago ordezkatuta.

## Karrera literarioa

La Vagabonde ezizenez, Faustmanek aldizka idazten zuen Idun eta Dagens Nyheter egunkarietan. 1926an, paper handia izan zuen Fäderneslandet tabloide aldizkaria itxi zuen kanpainan. Hainbat liburu ere argitaratu zituen, liburuen ilustrazioak egin zituen eta komiki-tirak marraztu zituen, hala nola, Tuttan eta Putte, Dagens Nyheter egunkarian.

## Erreferentziak

* 1 2 Kåreland, Lena. (2002). KAPITALBESKRIVNING Faustman, Mollie. Skeptron.
* 1 2 (Suedieraz) «Mollie Faustman | Nordic Women in Film» nordicwomeninfilm.
* 1 2 3 4 «Nationalmuseum - alternativ namnform: Mollie Törenquist alternativ namnform: Mollie Chatham Mollie Faustman» emp-web-84.zetcom.ch.
* 1 2 «skbl.se - Mollie Faustman» skbl.se.
* ↑ «Hittagraven - Kyrkogårdsförvaltningen» etjanst.stockholm.se.
* ↑ «Göteborgs konstmuseum | Girl against Blue Water» emp-web-34.zetcom.ch.
* ↑ (Ingelesez) «Tavla. November 1944. Konstnärinna Mollie Faustman, Stockholm.» digitaltmuseum.se.
* ↑ SvD: Mollie Faustman – "en skam för kvinnokönet". 2007-09-29.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4947706
* Multimedia: Mollie Faustman / Q4947706
# Greta Fahlcrantz

Greta Amalia Fahlcrantz Lindberg (Stockholm, 1889ko apirilaren 3a - Stockholm, 1978ko martxoaren 13a) suediar margolari eta eskultorea izan zen.
Herman Grip eta Ada Fallstedt aktorearen alaba, Fahlcrantz Carl Wilhelmsonekin ikasi eta Hugo Fahlcrant abokatuarekin ezkondu zen 1912an. Ezkontzak porrot egin zuen 1919an, André Lhoterekin ikasten hasi zen urte berean. 1921ean Helge Lindbergekin ezkondu zen, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen. Upsala eta Göteborg bizi izan zen, eta irakasle eta artista gisa jardun zuen. Azkenean Stockholmera itzuli zen. Bere karreran Fahlcrantz-ek erretratugile gisa jardun zuen batez ere, baina bere ibilbidean busto, erliebe eta eskultura estiloko beste molde batzuk ere egin zituen. Nationalmuseet museoaren bilduman ordezkatuta dago.
1920an Märtha Gahn-en Fahlcrantz-ek egindako erretratu bat Gripsholm gazteluaren erretratu bilduman dago.

## Erreferentziak

* ↑ Gustafsson, Ronnie. «Stämplar och Signaturer – Greta Fahlcrantz» www.signaturer.se.
* ↑ «Google Translate» translate.google.com.
* ↑ «Nationalmuseum – Greta Fahlcrantz-Lindberg» emp-web-84.zetcom.ch.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24681352