OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anisakiasi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anisakiasia edo anisakidosia Anisakidae familiako nematodoak irenstearen ondorioz (arrain kutsatua janda, adibidez) agertzen den gaixotasuna da. Gaitza sortzen duten nematodo ohikoenak Anisakis generokoak dira.
Har mota hauek arrainen bizkarroiak dira (zoonosia). Gizakiak kontsumitzen dituen arrain asko nematodo kaltegarri horietaz kutsatuta egon daitezke (bisigua, abadira, legatza, hegaluzea, liba, bakailaoa, antxoak...). Hala ere, arrain kutsatua sukaldean ondo egosten bada nematodo bizkarroia beroaren ondorioz hiltzen da. Anisakiasi kasu ia guztiak arrain gordina jatearen ondorioz agertzen dira.
Behin irentsita, har bizkarroia digestio-aparatuan finkatzen da, eta gaitzaren ohiko sintomak eragiten ditu: gastroenteritisa (tripako min handia, beherakoak, gorakoak eta goragaleak...), erreakzio alergikoak (azkura eta urtikaria, eta hainbat kasutan shock anafilaktikoa), eta abar.
Ur hotzetan bizi diren arrainak errazago kutsatzen dira nematodo horiekin. Ur horietan ur-ugaztunak ugariagoak dira, eta ugaztun horiek funtsezko zeregina burutzen dute anisakisen bizi-zikloan. Horregatik, Atlantikotik datozen arrainak Mediterraneotik datozenak baino kutsatuagoak daude anisakisez.
Gaitzaren sintomak apendizitis, Crohn gaitza edo ultzera peptikoarekin nahas daitezke. Endoskopia eta kolonoskopiaren bidez harraren larbak atzematen dira; teknika horiek harra digestio-aparatutik kentzeko ere balio dute

## Prebentzio neurriak

Anisakiasia neurri prebentibo batzuk aintzakotzat hartuz ekidin daiteke:
* arrainaren erraiak baztertuz
* arraina ondo kozinatuz. Arrain gordina edo gutxi egina ez da inoiz jan behar. Beroak harra akabatzen du
* ozpinak eta gatzak ez dute bizkarroia hiltzen. Eskabetxe, ketze edo ontze prozesuak, beraz, ez dira guztiz ziurrak
* arrainaren izozketak, aldiz, bizkarroi kaltegarria hiltzen du (-20 °C, 24 ordutan gutxienez)
* itsas zabalean izozten den arraina oso ziurra da kontsumitzeko, segituan izozten delako, erraiak kendu ondoren
* ozpinetan prestatzen diren antxoak edo bokartak anisakiasi askoren eragileak dira, aurretik izozten ez baldin badira

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3091959
# Anisentomon

Anisentomon Eosentomidae familiako Protura artropodo taldeko animalia generoa da.

## Espezieak

* Anisentomon chinensis (Yin, 1965)
* Anisentomon heterochaitum Yin, 1977
* Anisentomon magnispinosum (Yin, 1965)
* Anisentomon quadrisetum Zhang & Yin, 1981

## Erreferentziak

* ↑ Bernard, Ernest C.. (2007). Eosentomidae Species Listing. in: Biology Catalog. Texas A&M University (Noiz kontsultatua: 2011-6-25).
* Datuak: Q4497706
* Espezieak: Anisentomon
# Almada

Almada Portugalgo udalerririk populatuenetarikoa da, Setubalgo barrutian kokatuta dagoena. 2006ko erroldaren arabera 166.013 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Almadako udalaren webgunea.
* Datuak: Q328015
* Multimedia: Almada / Q328015
# Alma mater

Alma mater ugazama esan nahi duen latinezko esapidea da. Poeta latinoek izen hau aberriari ematen zioten eta gaur egun unibersitatea izendatzeko erabiltzen da. Antzinako Erroman, hasieran zenbait ama jainkosak izendatzeko erabiltzen zuten, batez ere Zeres edo Zibele, eta gero kristautasun-garaian Ama Birjina.
Egungo erabilera 1088an eratutako Boloniako Unibertsitatetik datorkigu, Alma Mater Studiorum ("Ikasketen Ugazama") goiburua du eta.

## Ikus, gainera

* Gaudeamus igitur. (Ikus azken ahapaldia).

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Shorter Oxford English Dictionary, 3. edizioa
* ↑ Boloniako Unibertsitatearen webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q174376
* Multimedia: Alma mater / Q174376
# Alma udalerria, Marion konderria

Alma udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Marion konderrian. Azken zentsuaren arabera 757 biztanle zituen, 36.85 milia karratu (95.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Alma udalerrian 302 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.999 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4733614
# Almacelles

Almacelles Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 6.506 biztanle zituen. 49,03 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.413 | 1.868 | 2.850 | 3.094 | 3.326 | 3.762 | 4.578 | 5.011 | 5.321 | 5.496 | 5.623 | 6.506 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Almacellesko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1626921
* Multimedia: Almacelles / Q1626921
# Almadenejos

Almadenejos Ciudad Realgo udalerria da, Valle de Alcudia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 361 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ciudad Realgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari bruuzko webgunea.
* Datuak: Q1644863
* Multimedia: Almadenejos / Q1644863
# Amposta (Madril)

Amposta, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, San Blas-Canillejas barrutian. Hiriko 203. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 9.122 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11905392
* Multimedia: Amposta neighborhood, Madrid / Q11905392
# Ampuero

Ampuero Kantabriako udalerria da. 2005ean 3.682 biztanle zituen, eta 32,3 km² ditu.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 3.006 | 3.624 | 3.547 | 3.846 | 4.159 | 4.117 | 3.581 | 3.382 | 3.162 | 3.404 | 3.491 | 4.179 |

### Herriak

* Ahedo.
* Alisas.
* Ampuero (herriburua).
* La Aparecida.
* La Bárcena.
* Bernales.
* Bulco.
* El Camino.
* Cerbiago.
* Coterillo.
* Las Entradas.
* Las Garmillas.
* Hoz de Marrón.
* Marrón.
* El Perujo.
* Pieragullano.
* Rascón.
* Regada.
* Rocillo.
* Santisteban.
* Solamaza.
* Tabernilla.
* Udalla.
* Vear de Udalla.

## Ikus, gainera

* Kantabriako udalerrien zerrenda
* Santa Marinaren eliza (Udalla)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ampueroko Udalaren webgunea
* Datuak: Q1391463
* Multimedia: Ampuero / Q1391463
# Amposta

Amposta Kataluniako udalerria da, Montsià eskualdeko hiriburua dena eta Tarragonako probintzian ere kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 21.240 biztanle zituen. 138,3 km²-ko azalera du.

## Ondasun nabarmenak
### Museoak

* Museu de Segrià
* Casa de Fusta

### Etxe modernistak

* Casa Carvallo
* Casa Fàbregas
* Casa Morales-Talarn

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 4.183 | 4.974 | 9.048 | 8.207 | 8.739 | 11.495 | 12.756 | 12.849 | 14.673 | 15.321 | 16.865 | 21.240 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Ampostako udalaren webgunea.
* Datuak: Q477311
* Multimedia: Amposta / Q477311
# Ampuero jauregia

Ampuero Jauregia Getxo udalerriko Neguri auzoko Atxekolandetako 9. zenbakian dago. Manuel María Smith arkitektoak egin zuen 1928. urtean, José Joaquín Ampuero del Río eta Casilda Gandarias Durañona senar-emazteentzat. Senarra enpresa buru ezaguna eta politikari tradizionalista zen, eta emaztea Juan Tomás Gandarias industrialaren, meatzariaren eta politikariaren arreba.
Kokapen topografiko paregabea du, eustormarantz aurreratzen baita. Horri esker, ongi ikusten da. Gerra Zibilaren aurretik, Arriluzeko erlaitzean eraikitako azken jauregia da.

## Eraikina

Alde guztiak agerian dituen eraikina da, "L" formako oina du eta hainbat altueratan egokituriko gorputzez osatua da. Teilatua isuri askotakoa da eta teilategal zabalak tailaturiko harburuetan etzaten dira. Teilatuetatik gora bi dorre asimetriko altxatzen dira, eta dorreen goiko partean uhin-formako gailurreria ikusten da. Altxaeran, erdisotoa, behe-oina eta beste bi altuera dauzka, inposta-lerro bik bereiziak, eta baoak ausaz irekitzen direla ematen du. Baoak oso aberatsak dira formetan: erdi-puntuko arkuak, arku konopialak, lobulatuak eta bikiak, eta bao dinteldunak, etzanak eta angeludunak. Hormak silarriz eginak dira, eta silarriak ere erabiltzen dira eskantzuetan, katea eta orejeta itxurako baoen inguruetan, hurrenez hurren. Itsasoari begira dagoen fatxadak dorre bat du ezker angeluan, eta erdisotoan arkuteria beheratuko galeria bat zabaltzen da. Horren gainean, behe-oinean, leihate eskartzanuez inguraturiko terraza handi bat dago, eta lehenengo solairuan harrizko oriel-window bat zabaltzen da. Atxekolandetari begira dagoen fatxadak beste dorre bat du, eta dorrearen behe-oinean dago sarrera nagusia, hiru arku, erdikoa molduratua, dauzkan ataripe poligonalaren pean, eta haren gainean, harrizko balkoi burdinsaredun bat eta mailakaturiko alfiza duen ate bat ikus daitezke. Horma batez inguraturik dagoen balio handiko lorategia du inguruan, eta horma horren aurrean Arriluzeko eustormaren atala dago.

## Galeria

* Ikuspegi orokorra.
* Ikuspegi orokorra.
* Ikuspegi orokorra.
* Ikuspegi orokorra.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.forasterarquitectos.com/portfolio/palacio-ampuero/
* 1 2 http://www.euskadi.eus/web01-apintegr/eu/y47aIntegraWar/IBConsultaController/fichaConsultaSinMigas/36919

## Kanpo estekak

* Eusko Jaurlaritzaren Ondarea webgunea.
* Datuak: Q65559969
* Multimedia: Palacio Ampuero / Q65559969
# Ampthill

Ampthill, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Bedfordshire konderrian.
2021ean 8.825 biztanle zituen.
* Datuak: Q477350
* Multimedia: Ampthill / Q477350
# Ampudia

Ampudia, Espainiako udalerri bat da, Gaztela eta Leon erkidegoan, Palentziako probintzian eta Tierra de Campos eskualdean dagoena.

## Banaketa administratiboa

Ampudia udalerriak honako kanpo auzo hauek ditu:
* Dehesilla
* Esquileo de Abajo
* Esquileo de Arriba
* Monte la Torre
* Rayaces
* Valdebustos
* Valoria del Alcor

## Historia

Haren historia ezagutzen hasteko, Goi Erdi Arora jo behar da, eta Rojastarrei lotua doa Sancho Rojasgandik (gotzaina), Ampudiako konderrira, Lermako dukea. Herrigunea Multzo Historiko-Artistiko izendatu zen 1965ean, haren erakargarritasun handia eta arkupetutako kaleengatik.

## Ondarea

* Ampudiako gaztelua: XV. mendeko eraikin militarra. Jabetza pribatukoa da, eta Eugenio Fontanedaren Bilduma hartzen du.
* Done Mikelen kolegiata: XVI. mendeko tenplu gotiko-pizkundetarra
* Arte Sakratuaren Museoa: XVII. mendean Lermako dukeak sortutako San Frantziskoren antzinako komentuan kokatua
* Arconadako Andre Mariaren Monasterioa: lekaide zistertar elkarte baten bizilekua.

## Bibliografia

* Peña Castrillo, Luis J. Ampudianos distinguidos. [S.l.]: L. J. Peña, [2006] ([Palencia]: Gráf. Zamart). 87 p.
* Valle Torres, Ascensión del. Ampudia (tradición e historia). [S.l.]: A. del Valle, [2006]. 125 p.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Aireko ikuspegia
* Ampudiako gaztelua. Webgune ofiziala.
* Datuak: Q1657195
* Multimedia: Ampudia / Q1657195
# Ampriani

Ampriani Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.

## Erreferentziak

* INSEE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391879
* Multimedia: Ampriani / Q391879
# Anna-Lisa Berglund

Anna-Lisa Berglund (Vänersborg, 1935eko urtarrilaren 18a - 2019ko ekainaren 3a) arkularia zen. Suedia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Anna-Lisa Berglund
* ↑ Anna-Lisa BERGLUND

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4938504
# Anna

Anna Valentziako Erkidegoko udalerria da, Canal de Navarrés eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.749 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1824255
* Multimedia: Anna (Canal de Navarrés) / Q1824255
# Ann lurmuturra

Ann lurmuturra, AEBetako Massachusetts estatuko ipar-ekialdean dagoen lurmutur bat da. Lurmuturrak bere barnean Gloucester, Essex, Manchester-by-the-Sea eta Rockport udalerriak barne hartzen ditu.
* Datuak: Q1034267
* Multimedia: Cape Ann / Q1034267
# Ann Trevenen Jenkin

Ann Trevenen Jenkin, jaiotzez Dorothy Ann Trevenen, Bryallen izengoitiaz ere ezaguna, (1930eko apirilaren 14a – 2024ko apirilaren 8a) kornuallestar aktibista, liburuzain, irakasle eta idazlea izan zen.

## Bizitza

Richard Jenkin politikari eta idazlearen emaztea, 1951n hasi zen New Cornwall aldizkaria argitaratzen, kornuallestar nazionalismoaren ingurukoa. 1957an, Gorsedh Kernow erakundean sartu zen Bryallen izena erabiliz. 1997 eta 2000 artean, Bardo Handi izendatu zuten, eta titulu hori lortu duen lehen emakumea izan zen. Gainera, Mebyon Kernow alderdiaren sortzaileetako bat izan zen eta bertan aritu zen.
1997an The Dog Who Walked to London haurrentzako liburua argitaratu zuen, Keskerdh Kernow martxari buruzkoa, Kornuallesko matxinadaren 500. urteurrena ospatzeko. Jenkin izan zen martxa honen buru nagusietako bat. Horrez gain, Kernow Bys Vyken/Cornwall for Eve liburua argitaratu zuen.
Lau seme-alaba (Morwenna, Loveday, Gawen eta Conran) eta zazpi biloba (Trystan, Riwana, Mark, Talwyn, Trifina, Elowenn eta Kelyn) izan zituen. Lovedayk Mebyon Kernow alderdia kudeatu zuen 1990 eta 1997 artean.
2024ko apirilaren 8an hil zen, 93 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Brief Biography – Ann Trevenen Jenkin» Noonvares Press (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* 1 2 (Ingelesez) «Ann Trevenen Jenkin (Bryallen)» The Gorseth of Cornwall (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* 1 2 (Ingelesez) «Sad News» Cornwall Heritage Trust 2024-04-09 (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* ↑ (Ingelesez) Tripp, Michael. (2009). Persistence of difference: a history of Cornish wrestling. University of Exeter, 266 or. (Noiz kontsultatua: 2024-04-19).
* 1 2 (Ingelesez) «Tributes paid following death of Cornish Bard» Somerset County Gazette 2002-11-08 (Noiz kontsultatua: 2023-09-13).
* ↑ (Frantsesez) Tregidga, Garry. (2014). «Comparaisons celtiques - La Bretagne et le mouvement du Renouveau en Cornouailles anglaises» Rencontres Bretagne/Monde anglophone: 7..
* ↑ (Ingelesez) «Book recalls march» Somerset County Gazette 2003-11-27 (Noiz kontsultatua: 2023-09-13).
* ↑ (Ingelesez) Tredinnick-Rowe, John. (2017). «Leadership and Feminism in Cornwall» Feminism on the peripheries of Europe. An inclusive and intersectional youth approach. , 72 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10970845
# Anna-Geneviève Greuze

Anna-Geneviève Greuze (batzuetan Anne-Geneviève, Paris, 1762-1842) pintore frantsesa izan zen.
Parisen jaio zen Jean-Baptiste Greuzeren alaba eta aita margolariarekin bizi izan zen gizona hil zen arte. Generoko eta erretratuko margolari gisa ezaguna izan zen, baina oso litekeena da kontsertbatu izan den bere lanaren zati handi bat aitaren atribuzioarekin nahastu izana. Familiako tradizioagatik berari egotzitako pastel sorta bat Henri-Zozime de Valori eskultorearen ondorengoen bilduman identifikatu zen 2009. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Profile in the Dictionary of Pastellists Before 1800.

## Ikus, gainera

* Jean-Baptiste Greuze

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18574722
* Multimedia: Anne-Geneviève Greuze / Q18574722
# Ann Sullivan

Ann Sullivan (Fargo, Ipar Dakota, 1929ko apirilaren 10a - Los Angeles, Kalifornia, 2020ko apirilaren 13a) estatubatuar animatzailea izan zen. Bereziki Disney Studiosen lan egin zuen.

## Biografia

Fargon, Ipar Dakotan jaioa, Sullivan bere arrebaren atzetik joan zen Kaliforniara eta ArtCenter College of Design-en matrikulatu zen, Pasadenan. 1950eko hamarkadan graduatu zenean, Disney Studioseko animazio pintura laborategian hasi zen lanean. Beranduago, absentzia baimen bat hartu zuen bere lau seme-alabak hazteko, baina 1973an itzuli zen Hanna-Barberan lan egiteko.
Sullivan 1980ko hamarkadaren amaieran itzuli zen Disneyra animaziora Oliver & Company (1988), The Little Mermaid (1989) eta The Prince and the Pauper (1990) filmetan. 1990eko hamarkadan, The Lion King (1994), Pocahontas (1995), Hercules (1997), Tarzan eta Fantasia 2000 (1999) filmetarako margotu zuen. 2000ko hamarkadan, The Emperor's New Groove (2000), Lilo & Stitch eta Treasure Planet (2002) filmetan lan egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ann Sullivan, Disney Animator Behind 'The Little Mermaid' and 'The Lion King,' Dies at 91» The Hollywood Reporter (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ (Ingelesez) Robb, David; Robb, David. (2020-04-13). «Ann Sullivan, Longtime Disney Animator, Is Third Coronavirus Death At Motion Picture Home Facility» Deadline (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q90479494
# Ann Shurrock

Ann Shurrock (Ashburton, 1946ko maiatzaren 22a) arkularia da. Zeelanda Berria ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ann Shurrock
* ↑ Ann SHURROCK

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42538672
# Ana Cleveskoa (1515–1557)

Ana Cleveskoa (alemanez, Anna von Kleve; ingelesez, Anne of Cleves; Düsseldorf, 1515eko irailaren 22a - Hever, 1557ko uztailaren 16a) noble alemana eta Henrike VIII.a Ingalaterrakoaren laugarren emaztea izan zen; Ingalaterrako erregina izan zen 1540ko urtarrilaren 6tik urte bereko uztailaren 9ra arte. Bikoteak ez zituen ezkontza-eginbideak bete, eta ez zuten erregina ezkontide koroatu. Ezkontza baliogabetua izan ondoren, erregeak konponbide eskuzabala eman zion, eta ordutik aurrera Anaz hitz egitean, erregearen bihotzeko ahizpa esaten zuten.

## Bizitza

Ana Düsseldorfetik gertu jaio zen, 1515ean, eta Joan III.a Cleveskoaren lau seme-alabetatik bigarrena zen. Joan III.ak Erasmo Rotterdamgoaren eragina izan zuen, eta Erreformaren barruan joera moderatua erakutsi zuen. Joan III.a hiltzean, 1538an, Anaren anaia Gilen Jülich-Cleves-Berg-eko duke bihurtu zen.
Hamabi urte zituela (1527), Ana Frantzisko I.a Lorrenakoarekin —honek ez zituen hamar urte besterik— ezkontzea hitzartu zen. Hitzarmena ofiziosoa zela kontsideratu zen, eta 1535ean bertan behera utzi zen.

## Heriotza

Henrike VIII.a Ingalaterrakoak izan zituen sei emazteetatik hil zen azkena izan zen. Osasunez makaltzen hasi zenean, Maria I.a Ingalaterrakoak Chelsea Old Manor-en bizitzen utzi zion —hortxe bizi izan zen Henrike VIII.aren azken emaztea, Katalina Parr, ezkondu ondoren—. 1557an hil zen, 42 urte betetzear zituela. Azken egunetan, katolizismora bihurtu zen.
Henrike VIII.aren azken emaztea, Katalina Parr, baino bederatzi urte gehiago bizi izan zen, baina, ez zen urte gehien bizi izan zen emaztea izan, Katalina Aragoikoa 50 urterekin hil baitzen.

## Kanpo-loturak

* Anaren karrera politikoari buruzko azterketa (Ingelesez)
* Biografia( 2009-10-25) (Ingelesez)
* Datuak: Q57126
* Multimedia: Anne of Cleves / Q57126
# Ana Cristina Navarro

Ana Cristina Navarro Posada, Medellín jaioa, kolonbiar kazetaria da, eta bere ibilbide profesionalaren zati handi bat Espainian garatu zuen.

## Ibilbidea

Gonzalo Navarro Ospinaren (1920-2005) eta Lucía Posada Londoñoren alaba, Sofía Ospina de Navarro idazle kolonbiarren biloba da. 1960ko hamarkadan Espainiara joan zen, Nafarroako Unibertsitatean Kazetaritzan lizentziatu zen (1966-1969). Handik gutxira, Televisión Española-n sartu zen, kazetari eta gerra korrespontsal gisa nabarmendu zen garaian lan hori ia esklusiboki gizonezkoentzat gordeta zegoenean, salbuespen batzuekin, hala nola Elena Martí, Rosa María Calaf edo Carmen Sarmiento. Informe Semanal programako hasierako ohiko kolaboratzaileetako bat izan zen, eta horretarako aukera izan zuen garai hartako Ibilaldi Berdea, Libanoko Gerra edo Vietnamgo batzea bezalako gertakari nabarmenak azaltzeko. Azken txosten horrek lana kostatu zion, baina 1977an emandako epai judizial baten ondorioz, bere lanpostuan onartu behar izan zuten.
1979-1980an New Yorken egon ondoren, Pedro Erquicia TVEko New Yorkeko korrespontsalarekin batera, Espainiara itzuli zen eta Informe Semanalekin batera itzuli zen, non Espainiako telebistaren historiako erreportaje hunkigarrienetako bat egin zuen eta behin herrialdea harritu zuen: Colombia bajo el volcán (Kolonbia sumendiaren azpian), 1985eko azaroaren 16an eman zuen, eta Nevado del Ruiz sumendiaren erupzioaren eta bereziki Omayra Sánchez neskaren agoniaren berri eman zituen. Erreportajeak Ondas saria irabazi zuen.
Ondoren, eta 1989ra arte, Bogotako TVEko korrespontsal gisa lan egin zuen. Espainiara itzuli zenean, 1992an, Ramón Colom TVEko orduko zuzendariaren langile-buru izendatu zuten. 1995ean, azkenean, bere elkarrizketa programa aurkeztu zuen La 1 saioan, La vida según... izenburupean, bere herrikide Gabriel García Márquez-i eskainitakoa bereziki gogoan izanik.
Bere jaioterrira itzuliz, 2001 eta 2008 artean Teleantioquia kateko kudeatzailea izan zen, geroago Empresas Públicas de Medellín enpresa publikoko komunikazio arduraduna (2008-2014) eta 2018 eta 2021 bitartean Kolonbiako Egiaren Batzordeko Pedagogia Koordinatzailea.

## Erreferentziak

* ↑ Digan la verdad. 2022.
* ↑ Cantera de reporteros. 2010eko ekainaren 5a.
* ↑ Entregados en Barcelona los Premios Ondas 86. 1986ko azaroaren 11.
* ↑ Readmitida una informadora de Televisíón Española. 1977ko martxoaren 17a.
* ↑ Ramón Colom nombra jefa de su gabinete a Ana Navarro, ex corresponsal en Bogotá. 1992ko irailaren 23a.
* ↑ García Márquez inaugura hoy un programa de entrevistas en TVE-1. 1995eko irailaren 24a.
* ↑ Ana Cristina Navarro: Siete años en el corazón de Teleantioquia. 2007ko abenduaren 14a.

## Kanpo estekak

* profila linkedin-en
* imdb-ko fitxa
* Datuak: Q117350825
# Ana Cleveskoa (1552–1632)

Ana Cleveskoa (Cleves, 1552ko martxoaren 1a - Höchstädt an der Donau, 1632ko urriaren 6a) Gilen V.a Jülich-Bergekoa eta bere emazte Maria Habsburgo-Jagellondarraren alaba zen. Filipe Luis Neuburgekoarekin ezkondu zen 1574ko irailaren 27an eta zortzi seme-alaba izan zituzten.
* Datuak: Q2083435
* Multimedia: Anna of Jülich-Cleves-Berg / Q2083435