OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Suzanne Valadon

Suzanne Valandon, Marie-Clémentine Valade izenez jaioa (Besines, Haute Vienne, 1865eko irailaren 23a- Paris, 1938ko apirilaren 7a) margolari frantsesa izan zen.

## Bizitza

Garbitzaile alargun baten alaba izan zen Suzanne. 16 urterekin akrobata egin zen, baina erorketa batek amaiera jarri zion horri. Bere amarekin eta bere semearekin (Maurice Utrillo margolaria) bizi izan zen Montmartreko auzoan.
Bere edertasunak margolari asko erakartzen zituen, modelo gisa hartzen zuten eta horrela hainbat margotze teknika ikasi zituen. Edgar Degas, Henri de Toulouse-Lautrec, Pierre-Auguste Renoir eta Pierre Puvis de Chavannes-es modeloa izan zen; hauetako batzuekin erlazio bat ere izan zuen. Harreman nabarmen bat ere izan zuen Erik Satie musikagilearekin eta haren erretratu ezaguna egin zuen 1893 urtean..Harremana hautsi zenean, Satiek Vexations eta Danses Gothiques sortu zituen.
Valandonek natura hila, erramuak eta paisaiak margotu zituen. Bere biluziengatik ere famatua da.  1894an, Société Nationale des Beaux-Arts administratzen zuen lehen emakumea izan zen. Oso perfekzionista zen, urteak pasa zitzakeen bere koadroak konpontzen, hauek erakutsi aurretik.
Espiritu aske eta apetatsua zuen. Azenario sorta bat eramateagatik zen ezaguna, ahuntz bat omen zuen "bere marrazki txarrak jaten zituena" eta kabiarrarekin elikatzen omen zituen bere estudioko katuak ostiraletan.
1896an ezkondu zen Paul Moussis, burtsako agentearekin. 1909an banandu egin ziren eta André Utter-ekin joan zen bizitzera. Utter, bere semea Maurice Utrilloren laguna zen, hogeitahiru urte gazteago eta biak azaltzen dira Adam eta Eva margolanean. Aitindaria izan zen gizon eta emakumeen gorputz biluziak elkarrekin margotzen eta lan hau zen horen erakusle.. Maurice semea eta Utter maitalea Sarearen jaurtiketan ere margotu zituen Valadonek.
1938ko apirilaren 7an hil zen Valandon, bere lagun margolariez inguratuta, André Derain, Pablo Picasso eta Georges Braque. Cimentière de Saint-Ouen-en lurperatua izan zen.
Bere obrak Parisko Georges-Pompidou Zentroan eta New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten daude ikusgai.

## Margolan nabarmenak

* Adam eta Eva (1909).
* Panpina abandonatua (1921).
* Sarearen jaurtiketa (1914)
* Gela urdina (1923).
* Autoerretratua (1927).

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)SOREL, Nancy Caldwell. "Suzanne Valadon and Erik Satie." Atlantic, bol. 265, zk. 3, Mar. 1990, orr. 73. Gale Academic OneFile, link.gale.com/apps/doc/A8566079/AONE?u=wikipedia&sid=ebsco&xid=f283b1a6. [Kontsulta data 2022ko otsailak 26]
* ↑ (Gaztelaniaz) DEL AMOR, Carlos .- Emocionarte : la doble vida de los cuadros Barcelona : Espasa, 2020. ISBN 978-84-670-6029-4. Orr. 42
* Datuak: Q156889
* Multimedia: Suzanne Valadon / Q156889
# Kanpaitxo errotari

Kanpaitxo errotaria (Mycena galericulata) Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Muskarina toxikotasuna ez izan arren (Mycena pura eta Mycena rosea delakoek badute), haragiaren kalitatea txarra da.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 6 cm arteko diametrokoa. Malgua, erradialki zimurtua, hasieran kanpai itxurakoa, gero pixkanaka ireki egiten da, ertzak altxatu egiten dira, erdialdean titi bat duela, gris-arre edo arre-lehoi kolorekoa. Ertza ildaskatua.
Orriak: Zabal, lehenengo zuri-grisaxkak, gero arrosak, zahartzean zain askorekin.
Hanka: 2 eta 7 cm arteko luzerakoa, arrexka, zurruna, zaila.
Haragia: Tentea, Irin usain eta zaporekoa.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, "vitis" hitzetik, xirmendu esan nahi du. Oin luze mehe eta malguari egiten dio erreferentzia. Galericulata epitetoa ere latinetik dator, "galericulum" hitzetik, txapela, birreta, esan nahi du. Kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua

Nahastezina. Titidun kapelak, arrexka koloreak, erradialki zimurtsua eta bere malgutasunak; orriak lehenik grisaxkak, gero arrosak, eta irin usainak, espezie hau sailkatzen laguntzen dute.

## Sasoia eta lekua

Sarritan aurki daiteke udaberritik udazkenera arte, hostozabalen motzondoetan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 273 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 270 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 281 or. ISBN 84-282-0540 (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 184 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1467364
* Multimedia: Mycena galericulata / Q1467364
* Espezieak: Mycena galericulata
# Aimar

Aimar euskarazko gizonezko izena da. Erdi Aroko izena da, XIII-XIV. mendeetan Nafarroan dokumentatua. 2011n ume jaioberrien artean hobetsienetariko bat izan zen Aimar izena ohikoa da Eskandinavian eta Estonian ere.

## Aimar izena duten pertsona ezagunak

| Izen-abizenak | Jarduera | Jaiolekua | jaiotza data |
| Aimar Cid | futbolari | Barakaldo | 1987-10-20 |
| Aimar Irigoien | harri-jasotzaile | Errezil | 1986 |
| Aimar Karrika | bertsolari | Auritz | 1988 |
| Aimar Olaizola | esku huskako pilotari | Goizueta | 1979-11-13 |
| Aimar Oroz | futbolari | Aratzuri | 2001-11-27 |
| Aimar Sagastibeltza | futbolari | Leitza | 1984-07-05 |

## Erreferentziak

* ↑ Yáñez Solana, Manuel. (1995). El gran libro de los Nombres. Madril: M. E. Editores ISBN 84-495-0232-2..
* ↑ Euskaltzaindiaren izendegiak
* ↑ www.ine.es
* ↑ https://www.stat.ee/nimed/Aimar

## Kanpo estekak

* Aimar (Euskaltzaindia)
* Datuak: Q16147850
* Multimedia: Aimar (given name) / Q16147850
# San Mames (enpresa)

San Mames bizkaitar enpresa bat izan zen, toska ekoizten zuena. 1842an sortu zuen Jose Eusebio de Chirapozuk Busturiko fabrika, Gaspar Bulucuarekin eta Manuel Santosekin batera, eta 1867ra arte egon zen zabalik. Sargadelosko Errege-Fabrikan jada fabrikatuta zeuden galiziar ereduei jarraituz, "San Mames"ek bere ekoizpenaren zati batean flown blue izeneko teknika aplikatu zuen. Landare-dekorazio sakabanatu eta irregularra zen nagusi, hosto edo lore eta lore-adar estilizatuekin, urdinez koloreztatuko motiboak. Pieza ezagunenen artean, paisaiak edo ikuspegiak zituzten platerak eta eskribautegiak nabarmentzen ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Agirre Sorondo, Antxon. (2008). «Portzelanaren artista» Euskonews.

## Kanpo estekak

* La cerámica de Busturia (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q24879294
# Xarbo Erreka

Xarbo Erreka Sarako auzo bat da.

## Etxeak

| Etxe zaharrak | 1505 | 1630 |
| Ithurbidea | Bai | Bai |
| Hindartea | Ez | Bai |
| Gantxipirenea | Ez | Bai |
| Haispea | Bai | Bai |
| Lehetxipia | Bai | Bai |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131447355
# Jentilbaratza (Ataun)

Jentilbaratza edo Artxabaletako gaina Aitzarte mendiko tontortxo bat da, Arratetako estugunearen gainean dagoena. 457 metroko garaiera du. Oso toki ezaguna da, bertako elezaharra dela eta.
Jentilbaratzeanan ageri dira oraindik XII., XIII. eta XIV. mendeetan Nafarroako Erresumak han eraikitako gazteluaren horma bikoitzaren hondakinak. Dena den, bada horma hau Tartalok eraiki zuela esaten duen istoriorik ere. Uste denez, gain honetan ehortzi zituzten azken jentilak, eta hortik datorkio Artxabaletako gainari bigarren izena: Jentilbaratza, jentilen baratza edo hilerria. Ehortzi bakarrik ez, jentilak aurretik ere bertan bizi baitziren, edo hala diote behintzat kondairek.
Gaur egun, eskalada bide modernoek zeharkatzen dute Jentilbaratzako amildegiak.

## Elezaharra

Jentilbaratzean bizi ziren azken jentilak. Egun batean, zeruan, laino argitsu bat ikusi zuten. Laster, laino horrek Kixmiren jaiotza iragartzen zuela konturatu ziren; baita horrek, orobat, jentilen aroaren amaiera adierazten zuela ere. Jentil guztiak korrika irten ziren. Batzuek Jentilarri izeneko trikuharrien barnean lurperatu zuten euren burua. Besteek, berriz, maldan behera bota zuten euren burua. Bakarra baino ez zen geratu: Olentzero. Azken hura, herrira jaitsi zen, jendeari, Jesusen jaiotzaren berri emateko.

## Erreferentziak

* 1 2 «Jentilbaratza ibilbidea», Ataun Turismoa webgunea, Ataungo Udala.
* ↑ «Jentilbaratza», Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegitura webgunean.

## Kanpo estekak

* Jentilbaratzeko mapa, Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegitura webgunean.
* Datuak: Q12260331
# Altamira-San Kristobal

Altamira-San Kristobal Busturiko auzoa da. Elkarren ondoan dauden bi nukleok -Altamirak eta San Kristobalek, hain zuzen- osatzen dute auzoa.

## Demografia

* Altamira-San Kristobaleko biztanleria

## Ondarea

* Txirapozu jauregia (Altamiran)
* San Migel Goiaingeruaren eliza (Altamiran)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124563538
# Axpe-San Bartolome-Abiña

Axpe-San Bartolome-Abiña Busturiko auzoa da. Busturiko udaletxea bertan dago. Axpe da herrigune nagusia, iparraldean San Bartolome dauka eta hondartza aldean Abiñako etxeak daude.

## Demografia

* Axpe-San Bartolome-Abiñako biztanleria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24003062
# Aldeacueva

Aldeacueva Karrantza udalerriko hego-mendebaldean dagoen auzoa da.

## Demografia

* Aldeacuevako biztanleria

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253125
* Multimedia: Aldeacueva / Q12253125
# Ahedo

Ahedo Karrantza udalerriko erdialdean dagoen auzoa da.
Herriko hilerria bertan dago.

## Geografia

Iparraldean Ambasaguas, hego-mendebaldean Concha, hego-ekialdean La Tejera, La Lama, Cezura eta Las Bárcenas azuneak, ekialdean La Calera del Prado eta mendebaldean Llano auzunea mugakide ditu.

## Demografia

* Ahedoko biztanleria

## Ondarea

San Miguel elizak askotariko estiloak biltzen ditu bere baitan, erromanikoa, gotikoa eta barrokoa bereziki. Erretaula nagusia 1640koa da, eta tenpluaren inguruan harresien eta bestelako elementuen aztarnak daude.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren arabera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252888
* Multimedia: Ahedo, Karrantza/Carranza / Q12252888
# Idoia

    Artikulu hau izenari buruzkoa da; baseliza gaitzat duena beste hau da: «Idoiako baseliza»
Idoia euskarazko emakumezko izena da.
Izaba herriko baseliza eta Andre Mariaren XIII. mendeko irudia. Izena Ama Birjina agertu zen lekuari zor zaio. Antzina buruko minak kentzera joaten zen jendea bertara. Jaieguna maiatz Pazkoko astelehenean bada ere, 1973az geroztik uztailaren lehendabiziko asteburuan batzen dira ermitan honela deitzen direnak, 'Idoia izenekoen xeiak' deritzan festan.

## Idoia izena duten pertsona ezagunak

| Izen-abizenak | Jarduera | Jaiolekua | jaiotza data | heriotza data |
| Idoia Agirre | futbolari | Legazpi | 1993-03-31 | |
| Idoia Arrazubi | futbolari | Tafalla | 2000-02-09 | |
| Idoia Asurmendi | musikari abeslari piano-jotzaile gitarra-jotzaile musikagile estudioko musikari | Aramaio | 2000-11-21 | |
| Idoia Beratarbide | ilustratzaile artista | Oiartzun | 1977-07-29 | |
| Idoia Bilbao | gidoilari kazetari | Bilbo | 1970 | |
| Idoia Buruaga | politikari | Elorrio | 1981 | |
| Idoia Eraso | txirrindulari | Iruñea | 2002-02-27 | |
| Idoia Estornes Zubizarreta | idazle historialari | Santiago | 1940-11-28 | |
| Idoia Etxeberria | harri-jasotzaile | Orio | 1992-10-07 | |
| Idoia Etxeberria | idazle kazetari | Oñati | 1977 | |
| Idoia Filloy Nieva | arkeologo historialari | | | |
| Idoia Garzes | idazle kazetari | Lasarte-Oria | 1973 | |
| Idoia Gereñu | irakasle antzerkigile | Tolosa | 1980 | |
| Idoia Granizo | idazle bertsolari | Altsasu | 1999 | |
| Idoia López Riaño | | Donostia | 1964-03-18 | |
| Idoia Mendia Cueva | politikari abokatu | Bilbo | 1965-10-27 | |
| Idoia Murga Castro | arte-historialari unibertsitateko irakasle | Madril | 1983 | |
| Idoia Otaegui | abokatu legelari unibertsitateko irakasle lege-aditua | Donostia | 1968 | |
| Idoia Rodríguez Buján | militar | Friol | 1983-10-25 | 2007-02-21 |
| Idoia Sagastizabal Unzetabarrenetxea | politikari | Eibar | 1972-09-22 | |
| Idoia Villanueva | politikari | Iruñea | 1980-07-17 | |
| Idoia Zenarrutzabeitia Beldarrain | politikari ekonomialari unibertsitateko irakasle | Usansolo | 1959-06-06 | |

## Erreferentziak

* ↑ Yáñez Solana, Manuel. (1995). El gran libro de los Nombres. Madril: M. E. Editores ISBN 84-495-0232-2..
* ↑ Euskaltzaindiaren izendegiak: Begoña

## Kanpo estekak

* Idoia (Euskaltzaindia)
* Datuak: Q9006782
* Multimedia: Idoia (given name) / Q9006782
# Bernales

Bernales Karrantza udalerriko auzoa da.

## Demografia

* Bernaleseko biztanleria

## Ikus, gainera

* Karrantza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22976350
# Manzaneda de Biañez

Manzaneda de Biáñez Karrantzako (Bizkaia) erdialdean dagoen auzoa da.
Karrantzan, Biañez izeneko lekua ere bada.

## Demografia

* Manzaneda de Biánezeko biztanleria

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren arabera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263002
# Raúl Ilaquiche

Raúl Clemente Ilaquiche Licta (Tigua Yatapungo, Pujilí, Ekuador, 1973ko urtarrilaren 8a - Tanbillo, Ekuador, 2024ko abenduaren 13a) ekuadorreko abokatu, margolari eta buruzagi indigena izan zen, oso aktiboa gizarte eta politika lanetan. 2008an Bartolomé de las Casas saria irabazi zuen lehen ekuadortarra izan zen, herri indigenen eskubide eta balioak defenditzeagatik. Lourdes Tiban politikariarekin ezkonduta zegoen. Trafiko istripu batean hil zen.
Cotopaxiko Kichwa Defentsa Fundazioko zuzendaria eta Cotopaxiko Mugimendu Indigenako buruzagia izan zen. Ecuarunari elkarteko lehendakariorde kargua bete zuen, eta 2007an errepublikako diputatu kargua alboratu zuen. Irakasle eta hamar bat libururen egile ere izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131444804
# La Calera del Prado

La Calera del Prado Karrantza udalerriko auzoa da.

## Demografia

* La Calera del Pradoko biztanleria

## Ikus, gainera

* Karrantza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261733
# Hans Streuli

Hans Streuli (Zürich, 1892ko uztailaren 13a – Aarau, 1970eko maiatzaren 23a) suitar arkitekto eta politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1957an.
ETH Zürichen ikasi zuen eta 1916an arkitekto diploma lortu zuen. 1918an arkitektura-estudio bat ireki zuen Wädenswilen eta 1922an Richterswilera joan zen. 1928tik 1935era herri honetako alkate izan zen.
Alderdi Erradikal Demokratikoko kide izan zen eta 1935ean Züricheko kantonamenduko gobernuko kide hautatu zuten. Suitzako Kontseilu Federaleko kide izan zen 1954tik 1959ra, eta Finantza saila zuzendu zuen. Ez zuen lortu zerga federal uniformea sartzea eta luxuaren gaineko zerga kendu zuen. Gastu federalak baxu mantendu zituen.
Suitzako Konfederazioko lehendakaria izan zen 1957an. 1959an politikatik erretiratu zen, eta, ondoren, hainbat elkarte eta erakundetako presidente izan zen.
* Datuak: Q664369
* Multimedia: Hans Streuli / Q664369
# Manuel Vázquez Montalbán

Manuel Vázquez Montalbán (Bartzelona, 1939ko uztailaren 27 – Bangkok, 2003ko urriaren 18) Kataluniako idazle eta kazetaria izan zen. Kazetaritza, eleberriak, poesiak, umorea eta gastronomia landu zituen, batik bat.
Filosofia eta letrak eta kazetaritza ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan; aurrerago, bertako irakaslea izan zen. Gainera, Partit Socialista Unificat de Catalunyako militantea izan zen.

## Lanak

Haren lanik esanguratsuenak Pepe Carvalho detektibe galiziarraren serieko (1972-2004) eleberriak dira, polizia-literaturaren generokoak. Kronologikoki, hauek dira:
* Yo maté a Kennedy 1972
* Tatuaje 1974
* La soledad del manager 1977
* Los mares del sur 1979
* Asesinato en el Comité Central 1981
* Los pájaros de Bangkok 1983
* La rosa de Alejandría 1984
* Historias de fantasmas
* Historias de padres e hijos
* Tres historias de amor
* Historias de política ficción
* Asesinato en Prado del Rey y otras historias sórdidas
* El balneario 1986
* El delantero centro fue asesinado al atardecer 1989
* Las recetas de Carvalho
* Galíndez 1990
* El laberinto griego 1991
* Sabotaje olímpico 1993
* El hermano pequeño 1994
* Roldán, ni vivo ni muerto
* El Premio 1996
* La muchacha que pudo ser Emmanuelle 1997
* Quinteto de Buenos Aires 1997
* El hombre de mi vida 2000
* Milenio Carvalho1 - Rumbo a Kabul 2004
* Milenio Carvalho2 - En las antípodas 2004

## Poesia euskaratutakoa

2024an Jon Alonsok Vázquez Montalbanen poesia antologia bat prestatu eta Susa argitaletxeak plazaratu zuen. Egilearen poesia ezezagun samarra da haren nobelen, saiakeren eta kazetaritza lanen aldean. Eta hala ere berak poetatzat zuen bere burua ororen gainetik. Memoria eta desira izan ziren haren poesiaren bi ardatzak. Hemen memoria intimoa eta kolektiboa da, poetak berak bizi izandakoarena zein bere zaharrengandik ondare gisa jasotakoa. Egunerokoa emoziotik eta kritikotasunetik erretratatuz historia idazten du, sen etikoaz eta koherentziaz. Halaber, liluraren eta desliluraren artean mugitzen dira desira oinarri duten poemak. Erotismoak eta sexualitateak leku garrantzitsua betetzen dute. Poesia urbanoa da, asfaltoan, tabernetan, portu ondoko kaleetan gertatzen dena, eta herri-kulturak etengabe bustia. Vazquez Montalbanen poesia askatasun formal itxuraz kaotiko baina oso neurtu batez eraikita dago.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.berria.eus/liburu-eta-disko-berriak/liburuak/manuel-vazquez-montalban_1772.html

## Ikus, gainera

* Bartzelonar ezagunen zerrenda
* Gaztelaniazko literatura
* Gaztelerazko idazle kataluniarrak

## Kanpo estekak

* (Katalanez)(Gaztelaniaz)(Frantsesez)(Ingelesez) Webgune ez ofiziala
* Manuel Vázquez Montalbáni buruz Jon Alonso idazleak egindako erreportajea Argia aldizkarian.
* Datuak: Q316884
* Multimedia: Manuel Vázquez Montalbán / Q316884
# Natalia Meta

Natalia Meta (Buenos Aires, Argentina, 1974) argentinar film-zuzendaria, gidoilaria, zinema ekoizlea, editorea eta filosofoa da. Bere lehen film luzea, Muerte en Buenos Aires, 2014. urtean estreinatu zen, eta hurrengoa El prófugo izan zen, 2021. urtean Berlingo Nazioarteko Zinema Jaialdiaren Lehia Ofizialean estreinatu zena.

## Bizitza

Natalia Meta 1974an jaio zen, Buenos Aires hirian, Argentinako hiriburuan. Filosofian lizentziatu zen Buenos Airesko Unibertsitatean.

### Lan ibilbidea

2017an, El futuro que viene (Constanza Novick) filma ekoitzi zuen. Bere lehen filma, Muerte en Buenos Aires, zuzendu eta idatzi zuen 2014an, eta bere bigarren filma, El prófugo, 2021ean. Azken hori Berlingo Nazioarteko Zinema Jaialdiko Lehia Ofizialean estreinatu zen, eta C. E. Feilingek idatzitako El mal menor (1996) beldurrezko eleberria hartu zuen inspirazio iturri.
Zineman egindako lanaz gain, La Bestia Equilátera argitaletxea sortu zuen Metak, Luis Chitarroni eta Diego D´Onofriorekin batera.

## Filmografia

Besteak beste, han hauexetan hartu du parte:

### Zuzendaria

* Muerte en Buenos Aires (2014)
* El prófugo (2021)

### Ekoizpena

* El futuro que viene (2017, Constanza Novick)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Natalia Meta | Dirección, Producción, Guion» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-12-15).
* 1 2 20minutos. (2020-08-21). «Nueve producciones de Argentina, Brasil, Chile, Colombia y México participan en Horizontes Latinos» www.20minutos.es - Últimas Noticias.
* 1 2 3 4 «Natalia Meta: "Es fundamental que cada vez se les dé más lugar a las mujeres en el cine"» Argentina.gob.ar 2022-01-24.
* ↑ Ranzani, Oscar. (2020-02-20). «Natalia Meta: "Me propuse perderle el miedo al miedo" | Su film "El prófugo" es el único argentino en competencia en la Berlinale» PAGINA12.
* 1 2 «Natalia Meta - Filmografía, Biografía, Fotos» cinenacional.com.
* ↑ «Natalia Meta: " 'El prófugo' es mucho más que una película de fantasía"» goldenglobes.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Natalia Meta» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-12-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85180094
# Fermin Eguia

Fermín Eguía (Comodoro Rivadavia, 1942ko urtarrilaren 22a – Buenos Aires, 2024ko abenduaren 13a) Argentinako margolari, marrazkilari eta akuarelista surrealista izan zen.

## Biografia

14 urterekin Buenos Airesera joan zen bizitzera eta bertan Arte Ederretako eskoletan ikasi zuen, INTAko (Nekazaritza Teknologiako Institutu Nazionala) marrazkilari teknikoa izan zen.
Aída Carballoren ikaslea, 1965etik erakusketak egin ditu Argentinako eta atzerriko galeria eta museoetan.
Bere bizitzaren zati handi bat Tigren bizi izan zen, eta han inspiratu zen. Buenos Airesen bizi zen.
2005ean bere lanaren atzera begirako handia egin zen Buenos Airesen
Pinturako platinozko Konex saria merezi zuen eta 2011n Pintura Saloi Nazionaleko Ohorezko Sari Nagusia izan zuen.
Carmen Ezcurra artistarekin ezkonduta zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ http://revistaelfederal.com/nota/revista/24150/la-agudeza-de-la-observacion-y-el-humor
* ↑ http://www.pagina12.com.ar/diario/suplementos/espectaculos/6-1342-2005-12-20.html
* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Eguiaren Lagunarteko Munstroak - Art Time
* Datuak: Q12175111
# Diptongo

Diptongoa silaba bakar batean bata bestearen ondoren dauden bi soinu bokalikoren multzoa da. Bokal itxiena erdibokal gisan gauzatzen da diptongoan, laburrago. Teknikoki, diptongo bat bi jomuga ezberdin dituen bokal bat da; hau da, bokala ahoskatzerakoan, mihiaren kokapena aldatzen da.

## Euskaraz

Euskara batuan eta euskalki askotan, diptongoak beheranzkoak dira. Hau da, diptongoaren bigarren segmentuak ([j] eta [w] erdibokalak), lehenengo elementuak (bokal oso silabagile bat) baino ozentasun maila apalagoa du (adibidez, aita, euskara, higuingarri, hau, nafarroi…).
Goranzko diptongoak maiz hiato gisan egiten dira, bokalak bi silabatan banatuz (adibidez, men.di.a, na.zi.o, bu.ru.a…); hala ere, egon badaude, ekialdeko euskalkietan batik bat: diat (/di'at/ nahiz /djat/), mendian (/'men'djan/, burua (/'bu'ru'a/ nahiz /'bu'ru'ja/)...
Euskarazko digtongoak hauek dira: /ai/ (ibai), /ei/ (hodei), /oi/ (lehoi), /au/ (gau), /eu/ (geure), /wi/ (higuin).

## Ikus, gainera

* Bokal.
* Hiatoa.
* Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102532
# Alarguntsa sikodelikoaren kasua

"Alarguntsa sikodelikoaren kasua" Anjel Lertxundi idazle oriotarrak irakurle gaztetxoentzat idatzitako liburua da, 1989an argitaratutakoa "Erein"en bidez.

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena "Erein"en webgunean
* Datuak: Q12253066
# Lehorreko koadernoa

Lehorreko koadernoa Anjel Lertxundik irakurle gazteentzat idatzitako liburu bat da, 1998an Alberdania argitaletxeak plazaratua.

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena "Alberdania"ren webgunean
* Datuak: Q12262082
# Poli(biniliden kloruro)

Poli(biniliden kloruro)a (PVDC) polimero sintetiko termoplastikoa da biniliden kloruroaren polimerizazioz ekoizten dena. Biologikoki eta kimikoi erresistentzia handia duen produktu bat da: disolbaezina da disolbatzaile organiko gehienetan, baina disolbagarria disolbatzaile polarretan. Hesi eraginkorra da hezetasunarekiko, oxigenoarekiko eta usainekiko Ondorioz, elikagaiak biltzeko usatzen da.

## Ekoizpena

Poli(biniliden kloruro)a biniliden kloruro monomeroaren erradikal-polimerizazioz ekoizten da.

## Erabilera

PVDCa prozesatzeko film edo estrusiorako pikor gisa lortzen da. Estaldurak egiteko baldin bada, disoluzioan edo dispertsioan eskaintzen da. Prozesatzean kontuz ibili behar da 125 C-tik gora deskonposatzen hasten delako hidrogeno kloruroa emanez.
PVDCa film babesleak egiteko erabiltzen da nagusiki. Bestetik, garbitzeko produktu gisa baliatzen da, oihalak eta tapizak esaterako. Belar artifiziala edo hodiak egiteko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak

* 1 2 Baner, Albert Lawrence, ed. (2008). Plastic packaging: interactions with food and pharmaceuticals. (2nd ed. argitaraldia) Wiley-VCH ISBN 978-3-527-62143-9. (Noiz kontsultatua: 2024-12-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146383