# As bestas

As bestas (euskaraz: «Piztiak») 2022ko Rodrigo Sorogoyen espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Film hispano-frantsesa da. Denis Ménochet, Marina Foïs, Luis Zahera eta Diego Anido dira protagonistak.
Galizian girotuta dago eta galizieraz, frantsesez eta gaztelaniaz filmatu zuten. Santoallako bikote nederlandar bati gertatu zitzaizkion benetako gertaeretan oinarrituta dago filma. Galizian finkatutako bikote frantses baten (Ménochet eta Foïs) istorioa kontatzen du, eta xenofobia-auziak eta auzokoen arteko etsaitasuneko eskalada aztertzen ditu, parke eolikoen proiektu batek bultzatuta.
2022ko maiatzaren 26an estreinatu zen nazioartean Cannesko 75. Jaialdian, eta Donostia, Tokio eta Chicagoko jaialdietan proiektatu zen. 2022ko uztailaren 20an estreinatu zen Frantziako zinemetan eta 2022ko azaroaren 11n Espainiatik.
Goya Sarietan 17 izendapen lortu zituen piztiek, eta 9 kategoriatan irabazi zuen: film onena, zuzendaria, gidoi originala, gizonezko aktorea (Ménochet), emakumezko aktorea (Foïs) eta bigarren mailako aktorea (Zahera).

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Galiziako landa-ingurunean girotuta dago filma, eta bikote frantses baten istorioa kontatzen du. Herrixka txiki batean kokatu ziren, naturan bete betean bizi izateko. Frantziako Antoine eta Olga bikotea aspalditik bizi dira Galizia erdiguneko herrixka batean. Lasai bizi diren arren, bertakoekin bizikidetza ez da nahiko luketen bezain idilikoa. Antoinek herritarrak bere alde jartzeko egingo du lan, arrakasta txikiarekin. Bere baratze ekologikoan lanean jarraituko du, eta etxebizitza abandonatuak zeharberritzeari ekingo dio. Bizilagunekin, Anta anaiekin, izango duten gatazka baten ondorioz, tentsioa handituko da herrian eta egoera itzulezina izango da.
Senar-emazteak 1990eko hamarkadan iritsi ziren Santoalla del Monte herrixka txikira, Valdeorras eskualdean. Gertaera horiek inspiratu zuten Santoalla dokumentala (2016).
| « | 'As bestas'-en, Sorogoyen zuzendariaren apustu garrantzitsua azpimarratu nahiko nuke: aktoreen eta plano luzeen arteko lotura zuzena. | » |
| —Imanol G. Gurrutxaga (Goierriko HItza) |||

## Gidoia inspiratu zuten gertaera errealak

Sorogoienen filma 2010eko urtarrilean Santoallako parrokia galiziarrean gertatutako krimenean oinarritzen da. Eliza Petinen (Ourense) dago eta 1076 biztanle ditu 30,4 km².
Margot Pool eta Martin Verfondern senar-emazte neerlandarraren historia errealean oinarrituta dago. Margot eta Martin naturazaleak ziren, lurretik zuzenean eta naturan bizi nahi zutenak, eta bi urteko bidaia bati ekin zioten Europa osoan zehar, kokatu eta lan egiteko leku egokiaren bila. Horrela, 1997an, bikotea Santoallan kokatu zen, non bizilagun bakarrak Rodríguez familiakoak izan ziren, bi anaiak.
Hasieran, bi familien arteko harremana ona zen, baina dena aldatu zen hainbat liskarren ondoren. Lehena 2008an izan zen, herri-lurretako pinudi bat zela-eta herriak banatu zuen zur-proiektu baten diruarekin zerikusia zuen gatazka batengatik. Martinek epaitegietara eraman zituen auzokoak, zegokion ordainketa jasotzeko, eta Ourenseko Auzitegiak arrazoia eman zion. Horren ondorioz, bi familiek elkarri hitz egiteari utzi zioten. Geroago energia-konpainia batek 6.000 euro eman nahi zizkien bi familiei herrixkan instalatu nahi zituzten 25 errota eoliko bakoitzeko. Martinek uko egin zion hitzarmena sinatzeari, eta horrek bi familiak behin betiko etsaitu zituen. Anaietako txikia zen Juan Carlos anaiaren mehatxuak eta eraso-ahaleginak hasi zen grabatzen Martin. Juan Carlosek 42 urterekin minusbaliotasun psikiko bat zuen. Martinek bideoak internet bidez zabaldu zituen eta auzokoak behin baino gehiagotan salatu zituen epaitegian eta Guardia Zibilean. Azken zintetako batean hau esan zuen: "Hiltzen banaute, Juan Carlos izango zen".
2010eko urtarrileko egun batean, Martin erosketetara jaitsi zen hirira, baina bera eta bere autoa ez ziren berriz agertu. Polizia-bilaketek ez zuten fruiturik eman 2014ko ekainera arte, tokiko agintariek autoa eta Martinen gorpuzkiak aurkitu zituztenean, etxetik 12 kilometrora. Guardia Zibilak, hasieran, Julioren susmoa zuen, anaia zaharrenarena, baina probak aztertu ondoren, Juan Carlos atxilotu zuten, eta, azkenean, berak eta bere familiak lau urtean ukatu zuten krimen bat aitortu zuen.
Azkenik, gertatutakoa argitu zen; Juan Carlosek bidean Martinekin topo egin zuela argitu zen, eta leihatila beheratua zuela eta etxean neerlandarrari buruz entzun zituen iruzkin negatiboen eraginpean zegoela, tiro egin ziola eskopetarekin. Julio, anai handiena, Martinen autoarekin egin zuen topo handik pasa zenean. Ibilgailuaren barruan gorpua aurkitu zuenean, bere familia arazotan sartuta zegoela ulertu zuen, eta gorputza eta autoa eraman zituen probak desagerrarazteko, autoa bizilagunaren gorpuarekin pinuz betetako maldan bultzatuz.
Fiskalak Juan Carlosen delitua erailketatik hilketara murriztu zuen, adimeneko ezgaitasunak ongia eta gaizkia bereiztea eragozten ziola ulertu baitzuen. Azkenik, hamar urte eta sei hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zioten eta biktimaren alargunari 50 000 euroko kalte-ordaina eman behar izan zion. Epaimahaiak erabaki zuen Juliok estaltzaile gisa jokatu zuela, baina kartzelan sartzetik salbatu zuen senidetasunarengatik. Bestalde, alarguna Santoallara itzuli zen, eta han bakarrik bizi izan zen zaintzen zituen animaliekin batera.

## Pertsonaiak

* Denis Ménochet
* Marina Foïs
* Luis Zahera
* Diego Anido
* Denis Ménochet: Antoine Denis
* Marina Foïs: Olga Denis
* Luis Zahera: Xan Anta
* Diego Anido: Lorenzo Anta
* Marie Colomb: Marie Denis
* Machi Salgado: Rafael
* Luísa Merelas: Antatarren ama
* José Manuel Fernández y Blanco: Pepiño
* Federico Pérez: Mariano
* Javier Varela: Xosé
* David Menéndez: Alfonso
* Xavier Estévez: Espín sarjentoa
* Emile Duthu: Pierrot
* Gonzalo García: Breixo

## Ekoizpena

Arcadia Motion Pictures, Caballo Films, Cronos Entertainment eta Le Pacte-k ekoitzi zuten filma, eta RTVEk, Movistar+, Canal+ eta Cine+ enpresek hartu zuten parte, Eurimages-en laguntzarekin eta ICAAren finantziazioarekin. Gidoia Isabel Peñak eta Sorogoienek idatzi zuten. Produkzio-taldearen artean, Sorogoyenen ohiko kolaboratzaile asko egon ziren (adibidez, Olivier Arson konpositorea, Alex de Pablo argazki-zuzendaria eta Alberto del Campo film-editorea).
Sorogoyenek esan zuen filma "western gisa" filmatuko zuela. Filmaketa 2021eko irailaren 16an hasi eta 2021eko abenduaren 13an amaitu zen. Errodajearen eszenatokiak Bierzoko batzuk izan ziren (Quintela, Barxas eta A Veiga do Valcarce), eta Galiziako barnealdea, zehazki Sabucedon, non Rapa das Bestas festa oso ezaguna baita, pelikularen lehen minutuetako protagonista. Mendi eta basoko paisaia ederrak filmeko beste protagonistak ere badira, batez ere gaztainadiak.

## Harrera

ScreenDaily-ko Wendy Ide-ren iritziz, filma "suspense psikologiko bikaina da, eta zinema malenkoniatsu eta gihartsuko pieza bat, bete-betean aprobetxatzen dituena batetik Galiziako irudiak eta bestetik Menocheten fisikoa eta Zahera bikaina.
Fotogramas-eko Manu Yáñez 5etik 3 izarrekin baloratu zuen filma, eta hauxe idatzi zuen: "Sorogoienek etsaitasun nabarmenez betetako egoerak sortzeko duen talentua erakusten du", eta "Sorogoienek eszena bakoitzaren denbora nola kudeatzen duen" baloratu zuen. Filmeko onena izan zen hori, eta, aldi berean, filmeko txarrena da "Galiziako landa-eremuetako biztanleen erretratu groteskoa" marrazten duela, karikaturatik gertu.
Radio Galega-n Galiziako irratian egindako erreportaje batean, kritikak jaso zituzten sare sozialetan eta egunkarietan, eta, horregatik, "Galiziari buruzko begirada baldar eta onartezina" zela esan zuten, eta herrialdea desberdina dela adierazi zuten, ez "haren kulturagatik baizik eta primitibismo bortitzaz".
Ildo horretatik Joseba Gabilondok As bestas definitzen du Ocho apellidos vascos-en bertsio galego gisa. Urtzi Urkizurentzat hori deigarria da: kalitate handiko filma baita lehena, eta bigarrena produktu oso eskas bat; baina haren argumentazioa jasotzen du. Gabilondoren arabera, As bestas begiraden matrioxka bat bezalakoa da: galegoa, pertsonaia frantsesena, espainiarra eta norvegiarra —turbina eolikoek errepresentatua—. «As bestas-ek Espainiako psikosi nazionalista handia irudikatzen du, globalizazioak areagotua. Begirada espainiarrak filmaren irudikapenak kontrolatzen ditu. Bestalde, subjektu frantsesa eta galiziarra beste exotikoak dira, biziraupenaren aldeko borrokan, Espainiako begirada eta audientzia zibilizatu gisa legitimatzen dutenak». Ildo horretatik Urkizuk azpimarratzen du sari batzuk esanguratsuak dira: Espainiako Zinema Akademiak ematen dituen Goya sarietan bederatzi garaikur irabazi zituen As bestas-ek. Urte berean, Carla Simonen Alcarràs film katalanari Goya bakar bat ere ez zioten eman, nahiz eta Berlinalen Urrezko Hartza bereganatu.
2022ko abuztuan, Espainiako Arteen eta Zientzia Zinematografikoen Akademiako kideek As bestas aukeratu zuten, Alcarràs eta Cinco lobitos filmekin batera, Oscar sarien 95. edizioko nazioarteko film onenaren hautagaitzarako. Gainera, 17 Goya sarietarako izendatu zuten filma, eta horietako 10 sari irabazi zituen.

## Sariak eta izendapenak

| Urtea | Saria | Kategoria | Hautagaia(k) | Emaitza |
| 2022 | Donostiako Nazioarteko Zinemaldia | Donostia Hiria Ikusleen Saria Europako Film Onenari | Piztiak | Irabazlea |
| 2022 | Chicagoko Nazioarteko Zinemaldia | Urrezko Hugo | Piztiak | Proposatua |
| 2022 | Chicagoko Nazioarteko Zinemaldia | Silver Hugo Best Ensemble Performance izan zen | Denis Ménochet, Marina Foïs, Luis Zahera, Diego Anido eta Marie Colomb | Irabazlea |
| 2022 | Tokioko Nazioarteko Zinemaldia | Sari Nagusia | Piztiak | Irabazlea |
| 2022 | Tokioko Nazioarteko Zinemaldia | Zuzendari onena | Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2022 | Tokioko Nazioarteko Zinemaldia | Aktore onena | Denis Ménochet | Irabazlea |
| 2022 | Forqué sariak | Film onena | Piztiak | Irabazlea |
| 2022 | Forqué sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Irabazlea |
| 2023 | Lumières sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Proposatua |
| 2023 | Lumières sariak | Nazioarteko koprodukzio onena | Nazioarteko koprodukzio onena | Irabazlea |
| 2023 | Feroz sariak | Film dramatiko onena | Ignasi Estapé, Sandra Tapia, Ibon Cormenzana, Eduardo Villanueva | Irabazlea |
| 2023 | Feroz sariak | Zuzendari onena | Rodrigo Sorogoyen | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Gidoi onena | Rodrigo Sorogoyen, Isabel Peña | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Emakumezko aktore onena | Marina Foïs | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Bigarren mailako aktore onena | Diego Anido | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luis Zahera | Irabazlea |
| 2023 | Feroz sariak | Soinu-bandarik onena | Olivier Arson | Irabazlea |
| 2023 | Feroz sariak | Trailer onena | Miguel Angel Trudu | Proposatua |
| 2023 | Feroz sariak | Poster onena | Jordi Rins, Lucía Faraig | Proposatua |
| 2023 | Carmen sariak | Andaluzkoa ez den film onena | Andaluzkoa ez den film onena | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Film onena | Film onena | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Zuzendari onena | Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Emakumezko aktore onena | Marina Foïs | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luis Zahera | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Bigarren mailako aktore onena | Diego Anido | Proposatua |
| 2023 | CEC sariak | Bigarren mailako aktore onena | Marie Colomb | Proposatua |
| 2023 | CEC sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luisa Merelas | Proposatua |
| 2023 | CEC sariak | Jatorrizko gidoi onena | Isabel Peña, Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Argazkirik onena | Alex de Pablo | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Muntaketa hobea | Alberto de él Campo | Irabazlea |
| 2023 | CEC sariak | Musika hobea | Oliver Arson | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Film onena | Film onena | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Helbide hobea | Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Jatorrizko gidoi onena | Isabel Peña, Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Melor aktorea | Marina Foïs | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Bigarren mailako aktore onena | Diego Anido | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luis Zahera | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Bigarren mailako aktore onena | Marie Colomb | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Argazkirik onena | Pabloren Alex | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Muntaketa hobea | Alberto de él Campo | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Jatorrizko musika onena | Olivier Arson | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Hobeak dira | Aitor Berenguer, Fabiola Ordoyo, Yasmina Praderas | Irabazlea |
| 2023 | Goya sariak | Arte-zuzendaritza hobea | Jose Tirado | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Jantzien diseinurik onena | Paola Torres | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Makillaje eta orrazkera hobea | Irene Pedrosa, Jesús Gil | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Efektu berezi hobeak | Óscar Abades, Ana Rubio | Proposatua |
| 2023 | Goya sariak | Produkzio-zuzendaritza hobea | Carmen Sánchez de la Vega | Proposatua |
| 2023 | Cesar sariak | Atzerriko film onena | Atzerriko film onena | Irabazlea |
| 2023 | Aktoreen Batasunaren sariak | Emakumezko aktore onena | Marina Foïs | Egiteke |
| 2023 | Aktoreen Batasunaren sariak | Aktore onena | Denis Ménochet | Egiteke |
| 2023 | Aktoreen Batasunaren sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luis Zahera | Egiteke |
| 2023 | Aktoreen Batasunaren sariak | Bigarren mailako aktore onena | Marie Colomb | Egiteke |
| 2023 | Aktoreen Batasunaren sariak | Aktore berri onena | Diego Anido | Egiteke |
| 2023 | Platino sariak | Bigarren mailako aktore onena | Luis Zahera | Irabazlea |
| 2023 | Platino sariak | Zuzendari onena | Rodrigo Sorogoyen | Irabazlea |
| 2023 | Platino sariak | Hobeak dira | Aitor Berenguer, Fabiola Ordoyo, Yasmina Praderas | Irabazlea |
| 2023 | Platino sariak | Muntaketa hobea | Alberto de él Campo | Irabazlea |

## Erreferentziak

* ↑ As bestas - Trailer. (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* ↑ Rodrigo Sorogoyen rueda su producción cinematográfica "más ambiciosa": ‘As Bestas’. 29 de setembro de 2021.
* ↑ Lede, Adrián. (13 de novembro de 2022). El Crimen de Santoalla: El homicidio que conmocionó Galicia e inspiró la película 'As Bestas'. .
* ↑ Berria. «'As bestas'» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* ↑ www.sansebastianfestival.com
* ↑ Perez Argote, Ander. (2022). «Piztiaren emozioak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* ↑ Gurrutxaga, Imanol G.. (2023-02-27). «‘As bestas’: Piztien begiak» Goiberri (Goierriko Hitza) (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* ↑ (Galizieraz) «Xeografia» Concello de Petín (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Loser, Jorge. (2022-11-21). «La historia real de 'As Bestas': así fue el siniestro crimen rural que sacudió a Galicia e inspiró la película de Rodrigo Sorogoyen» Espinof (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Chico, Por Fran. (2023-03-27). «'As bestas': El crimen real que inspiró la premiada película de Rodrigo Sorogoyen» Fotogramas (Noiz kontsultatua: 2023-05-14).
* 1 2 3 As Bestas – Press kit by Le Pacte (in French)
* 1 2 Ide, Wendy. (27 de maio de 2022). ‘The Beasts’: Cannes Review. .
* 1 2 3 Rodrigo Sorogoyen rueda su producción cinematográfica "más ambiciosa": ‘As Bestas’. 29 de setembro de 2021.
* ↑ Sorogoyen rueda 'As Bestas', un thriller ambientado en el rural gallego. 29 de setembro de 2021.
* ↑ Hopewell, John. (7 de xullo de 2021). ‘Madre’s’ Rodrigo Sorogoyen Preps ‘As Bestas’ with Le Pacte, Arcadia, Caballo (EXCLUSIVE). .
* ↑ Rodrigo Sorogoyen finaliza el rodaje de ‘As Bestas’, producida por Arcadia, Caballo Films, Cronos Entertainment y Le Pacte. 16 de decembro de 2021.
* ↑ Novás, G.. (30 de setembro de 2021). Avanza en Galicia y El Bierzo el rodaje del "thriller" de Sorogoyen "As bestas". .
* ↑ Yáñez, Manu. (28 de maio de 2022). Crítica de 'As bestas': Rodrigo Sorogoyen remueve la sangre de la Galicia profunda. .
* ↑ 2022-05-27.
* 1 2 Urkizu, Urtzi. (2024-12-08). «Joseba Gabilondorekin murmurrean (I)» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-09).
* ↑ Asurmendi Agirre, Mikel. (2024-07-24). «Espainiar naziorik ez dagoela! Hala ote?» blogak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-12-09).
* ↑ Belinchón, Gregorio. (25 de agosto de 2022). ‘Alcarràs’, ‘Cinco lobitos’ y ‘As bestas’, preseleccionadas por España para el Oscar. .
* ↑ Roxborough, Scott. (24 de setembro de 2022). ‘The Kings of the World’ Wins San Sebastian Film Festival Golden Shell for Best Film. .
* ↑ Kay, Jeremy. (16 de setembro de 2022). ‘No Bears’, ‘Saint Omer’ among Chicago fest international selections (exclusive). .
* ↑ 58th Chicago International Film Festival Reveals Award Winners. 21 de outubro de 2022.
* ↑ Rosser, Michael. (2 de novembro de 2022). Rodrigo Sorogoyen's 'The Beasts' wins three awards at Tokyo film festival. .
* ↑ Alcarràs', 'Cinco lobitos', 'As bestas' y 'Modelo 77', finalistas en los Premios Forqué. 7 de novembro de 2022.
* ↑ 'As bestas' triunfa en los Forqué y pone al rojo vivo la lucha por los Goya. 17 de decembro de 2022.
* ↑ Goodfellow, Melanie. (16 de xaneiro de 2023). Dominik Moll’s ‘The Night Of The 12th’ & Albert Serra’s ‘Pacification’ Lead Prizes At French Lumière Awards. .
* ↑ 'La Ruta' y 'As bestas', entre las favoritas de los Premios Feroz 2023: consulta la lista de nominados. 24 de novembro de 2022.
* ↑ X Premios Feroz. .
* ↑ Gualda, Lucía. (29 de xaneiro de 2023). Premios Feroz, en directo: los premiados a mejor película, mejor serie y mejor actriz y actor protagonistas. .
* ↑ Modelo 77 triunfa en los Carmen: Así ha quedado el palmarés. Grupo Vocento 5 de febreiro de 2023.
* ↑ 'As bestas' y 'Cinco lobitos', las más nominadas a las Medallas CEC. 15 de decembro de 2022.
* ↑ Sánchez Sequera, Marcos. (7 de febreiro de 2023). ‘As bestas’ brilla en los Premios del Círculo de Escritores Cinematográficos (CEC). .
* ↑ 'As bestas' es la favorita de los Premios Goya del relevo generacional: listado de nominaciones. 1 de decembro de 2022.
* ↑ Ganadoras Premios Goya 2023 en directo. 11 de febreiro de 2023.
* ↑ 25 de febreiro de 2023.
* ↑ Leffler, Rebecca. (25 de xaneiro de 2023). ‘The Innocent’, ‘The Night Of The 12th’ lead nominations for France’s Cesar Awards. .
* ↑ Aller, María. (31 de xaneiro de 2023). Premios Unión de Actores 2023: conoce a los nominados de la XXXI edición. .

## Bibliografia

* Ariane Allard, « Regarde les hommes se battre (et tomber) », Positif, 737-738, Institut Lumière/Actes Sud, París, 2022, orr. 124, 0048-4911.
* Propos de Rodrigo Sorogoyen recueillis par Yves Alion, « A propos de As Bestas », L'Avant-scène Cinéma, 694, Alice Edition, París, 2022, orr. 174-179, 0045-1150

## Ikus, gainera

* Rodrigo Sorogoyen
* Galizian gehien bildutako filmen zerrenda

## Kanpo estekak

* As bestas - Trailerra. Youtube
* Datuak: Q108919489
* Multimedia: As bestas / Q108919489