OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1745eko Matxinada Jakobitarra

1745eko Matxinada Jakobitarra (Eskoziako gaeleraz: Bliadhna Theàrlaich) The Forty-Five (euskaraz: «Berrogeita bostekoa») bezala ere ezagutua, Charles Edward Stuart bere aita James Francis Edward Stuartentzat britainiar tronua berreskuratzen saiatu zenean eman zen. Charles Edward eta James Francis Estuardo etxearen (ingelesez: Stuart) buruak ziren, Jakue II.a Estuardo tronutik kanporatu zutenetik Erresuma Batuko koroa erreklamatzen zuena. Matxinada Austriako Ondorengotza Gerraren testuinguruan gertatu zen, britainiar armada gehiena Europa kontinentalean borrokatzen ari zenean. 1745ekoa Jakobiten azken matxinada izan zen, eta besteak bezala porrotean amaitu zen.
Charlesek 1745eko abuztuaren 19an Glenfinnanen hasi zuen matxinada, Eskoziako Highlandsetan. Handik gutxira Edinburgo hartu zuten, eta irailean Prestonpanseko guduan garaipena lortu zuten. Eskoziarrek urrian egindako kontseilu batean Ingalaterra inbaditzea onartu zuten, Charlesek jakobitar ingelesen laguntza eta Ingalaterrako hegoaldean aldi bereko frantziar lehorreratzea agindu ondoren. Azaroaren hasieran Ingalaterran sartu ziren, baina aurreko bi promesak errealitatea bihurtu ez zirela ikustean abenduaren 4an Derbyra iritsi zirenean denbora batez gelditu egin ziren etorkizuneko estrategiaz hitz egiteko.
Antzeko eztabaidak izan ziren Carlislen, Prestonen eta Manchesterren, eta askok ordurako Eskoziatik urrunegi joan zirela uste zuten. Inbasioaren bidea Jakobitek aldekotasunean sendo kontsideratutako eremuak zeharkatzeko hautatua izan zen, baina aldeko ingelesen laguntza ez zen gauzatu. Aurkako gobernuaren tropak kopuruz gaindikoak ziren eta porrota latzak jasotzeko arriskupean zeuden. Erretiratzeko erabakia gehiengo zabalaren babesa izan zuen, baina Charles eta bere jarraitzaile eskoziarren arteko zatiketa berreskuraezina eragin zuen. 1746ko urtarrilean Falkirk Muir garaitu arren, apirilean Cullodenen garaitu izanak matxinada amaitu zuen. Charles Frantziara ihes egin zuen, tronua berriz ere hartzen saiatu gabe, eta 1788an Erroman hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ The Jacobite Rebellion 1745–46. Osprey Publishing Ltd. 2011 ISBN 978-1-4728-9542-4. (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).
* ↑ Livingstone of Bachuil, Alastair, ed. (2001). No quarter given: the muster roll of Prince Charles Edward Stuart's army, 1745-46. Neil Wilson ISBN 978-1-903238-02-8. (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).
* ↑ Duffy, Christopher. (2003). The '45. Cassell Military ; Distributed in the U.S. by Sterling Pub ISBN 978-0-304-35525-9. (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).

## Ikus, gainera

* Jakobita
* Jakobiten matxinada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1049945
* Multimedia: 1745 Jacobite uprising / Q1049945
# Paddleboarding

Paddleboarding ur kirol bat da, non ozeanoan edo beste ur masa batean kirolariak besoak erabiltzen dituen igeriketa mugimendu batek bultzatzen dituen paddleboard edo surfeko ohol baten gainean etzanda edo belaunikatuta. Hau kirol tradizionala da, arraun surf "padelsurf" ere deituriko modalitate moderno bat ere dagoelako. Paddleboarding ur irekietan egin ohi dute, uharteen artean zeharkatzeko edo kostalde batetik bestera bidaiatzeko.

## Lehiaketa ospetsuak

* Catalina Classic, Kalifornian – 51 km (32 mi)
* Molokai to Oahu Paddleboard World Championships, Hawaiin – 51 km (32 mi)
* Hamilton Island Cup, Australian – 8 km (5 mi)
* Trent 100, Erresuma Batuan – 100 km (62 mi)

## Gallery

* Paddleboarding olatu handietan
* Paddleboard lehiaketa
* Thomas Michael O'Shaughnessy, Jr., paddleboarding errekorduna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48003
* Multimedia: Paddleboarding / Q48003
# Oiasso Erromatar Museoa

Oiasso Erromatar Museoa Oiasso hiriaren inguruan aurkitutako erromatar garaiko aztarnak biltzen dituen museoa da. Gipuzkoako Irun udalerrian dago.

## Kokalekua

Eskoleta kaleko lehen zenbakian kokatua dago, Junkaleko Andre Mariaren elizaren alboan.

## Museoa

Inguru horretako ondare arkeologikoa ezagutzera emateko eta Bizkaiko golkoan erromatarren garaia ezagutarazteko helburua du. Museoan, gainera, Antzinako Historiaren eta Arkeologiaren inguruko kultura ekintzak egiten dira.
Oiasso XX. mendearen amaieran Gipuzkoan egindako aurkikuntza arkeologikorik garrantzitsuena da. Hiriaren hazkundea portu natural bikainaren inguruan gertatu zen (Kristo ondorengo 50 eta 150. urteetan jarduera handia bazuen), eta Aiako Harriko mea ustiaketaren inguruan ere.
Indusketa arkeologikoetatik, ondorengo eremu hauek identifikatu ahal izan dira:
* Oiasso hiriaren kanpoaldean zegoen nekropolia (gaur egungo Ama Xantalen baselizaren barnean)
* Higer lurmuturraren (Hondarribia) oinetan dagoen ditxo bat. Han babesten ziren ontziak.
* Errementari baten lantegia.
* Bidasoa zeharkatzen zuen zubia.
* Hiriko termak edo bainu publikoak.

## Iruditegia

* Oiasso Museoko aurrealdea
* Oiasso Museoko barrualdea
* Oiasso Museotik gertu dagoen Ama Xantalen baseliza barrutik

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat Gipuzkoako museoen webguneko «Oiasso Erromatar Museoa» orritik hartua da. Creative Commons Aitortu-Partekatu Berdin 2.5 lizentziarekin argitaraturiko orri horren egile eskubideak Gipuzkoako Foru Aldundiarenak dira.

## Kanpo estekak

* Oiasso Erromatar Museoaren webgunea
* Arkeolan
* Museotik
* Datuak: Q9046925
* Multimedia: Oiasso Museoa / Q9046925
# Anna Zhukova

Anna Sergeievna Zhukova, jaiotzez Buturlina, (errusieraz: Анна Сергеевна Жукова (Бутурлина); ? – 1799) Katalina II.aren garaiko errusiar idazle eta poeta izan zen, Errusiako Inperioko lehen emakume idazleetako bat. Vasili Zhukov poeta eta diplomazialariaren emaztea zen.
Hainbat poema (Txuvstva materi, Suprugu moiemu, s koim ja v razluke, Txuvstva o Tvortse eta Zimnie javlenia) eta prozasko idazlan bat (Liubov) Ippokrena, ili Utekhi liuboslovia aldizkarian argitaratu zuen 1799an. Urte hartan bertan hil zen, eta bere ahizpak, Jelizaveta Neielova idazleak, Elegia na smert supruga i bolezn sestry poesia-lan autobiografikoa idatzi zuen, Jel. N-va bezala sinatu zuena.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* ↑ (Errusieraz) Панченко, Александр, ed. «Жукова Анна Сергеевна» Словарь русских писателей XVIII века. 1: А—И (argitaratze data: 1988), 361 or. ISBN 5-02-027972-2. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2007-09-29) (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* ↑ (Errusieraz) «Жукова, Анна Сергеевна» Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. XII Санкт-Петербург: Брокгауз — Ефрон (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* 1 2 (Errusieraz) Степанов, Владимир. (1988-1999). «Жуков Василий Михайлович» in Панченко, А. М. Словарь русского языка XVIII века. Москва: Институт русской литературы и языка.
* ↑ (Errusieraz) Голицын, Н. Н. (1889). Библиографический словарь русских писательниц. Санкт-Петербург, 114, 180 or..
* ↑ (Errusieraz) А. П.. «Неелова, Елизавета Сергеевна» in Половцов, Александр. Русский биографический словарь. 11 Санкт-Петербург—Москва 1914, 268 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4181430
# Catalanen solido

Geometrian, Catalan-en solidoak Arkimedesen solidoen poliedro dualak dira. Poliedro horiei Eugène Catalan belgiar matematikariak jarri zien izena; berak deskribatu zituen lehenengoz, 1865ean.
Catalanen solido guztiak ganbilak dira. Haien aurpegiak ez dira poligono erregularrak, solido platonikoetan eta Arkimedesen solidoetan ez bezala.

## Sailkapena

Catalanen solidoak 13 dira (edo 15, ikositetraedro pentagonalaren eta hexakontaedro pentagonalaren bi forma kiralak kontuan hartzen baditugu).
| Izena (Aurpegi-konfigurazioa) | Gardena | Aurpegiak | Ertzak | Erpinak | Simetria-taldea |
| triakistetraedroa (V3.6.6) | (Animazioa) | 12 triangelu isoszele | 18 | 8 | T$_d$ |
| dodekaedro erronbikoa (V3.4.3.4) | (Animazioa) | 12 erronbo | 24 | 14 | O$_h$ |
| triakisoktaedroa (V3.8.8) | (Animazioa) | 24 triangelu isoszele | 36 | 14 | O$_h$ |
| tetrakishexaedroa edo tetrahexaedroa edo hexakistetraedroa (V4.6.6) | (Animazioa) | 24 triangelu isoszele | 36 | 14 | O$_h$ |
| ikositetraedro trapezoidala edo ikositetraedro deltoidala (V3.4.4.4) | (Animazioa) | 24 kometa | 48 | 26 | O$_h$ |
| hexakisoktaedroa edo disdiakisdodekaedroa (V4.6.8) | (Animazioa) | 48 triangelu eskaleno | 72 | 26 | O$_h$ |
| ikositetraedro pentagonala (V3.3.3.3.4) | (Anim.)(Anim.) | 24 pentagono irregular | 60 | 38 | O |
| triakontaedro erronbikoa (V3.5.3.5) | (Animazioa) | 30 erronbo | 60 | 32 | I$_h$ |
| triakisikosaedroa (V3.10.10) | (Animazioa) | 60 triangelu isoszele | 90 | 32 | I$_h$ |
| pentakisdodekaedroa (V5.6.6) | (Animazioa) | 60 triangelu isoszele | 90 | 32 | I$_h$ |
| hexakontaedro trapezoidala edo hexakontaedro deltoidala (V3.4.5.4) | (Animazioa) | 60 kometa | 120 | 62 | I$_h$ |
| hexakisikosaedroa edo disdiakistriakontaedroa (V4.6.10) | (Animazioa) | 120 triangelu eskaleno | 180 | 62 | I$_h$ |
| hexakontaedro pentagonal (V3.3.3.3.5) | (Anim.)(Anim.) | 60 pentagono irregular | 150 | 92 | I |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Catalan Solids" MathWorld-en.
* Datuak: Q258921
* Multimedia: Catalan solids / Q258921
# Banaketa digital

Banaketa digitala, eduki digitalak banatzea, online banaketa edo software elektronikoaren banaketa audio, bideo, liburu elektroniko, bideojoko eta softwarea modu digitalean banatzea da.
# Plaka berotzaile

Plaka berotzailea laborategi kimikoetan usatzen den mahai gaineko aparatu elektriko txiki eramangarri eta autonomoa da. Berogailu elektriko bat edo gehiago ditu, eta likidoak dituzten ontziak berotzeko erabiltzen da.
Hondo-lauko matrazeetan, erlemeyerretan edo prezipitatu-ontzietan dauden likido lurrintzeko edo erreakzio-nahasteak berotzeko baliatzen dira. Plaka berotzaile askok irabiagailu magnetiko bat ere badute, eta iman txiki bat sartuz gero, berotutako likidoa automatikoki irabiatzen da.
450 C bitarteko tenperatura lor daiteke, baina ez da ohikoa tenperatura horretan lan egin behar izatea.
* Datuak: Q509869
* Multimedia: Hot plates / Q509869
# Irabiagailu magnetiko

Irabiagailu magnetikoa kimikako laborategietan likidoak irabiatzeko usatzen den tresna eramangarria da. Irabiagailuak bi zati izaten ditu. Batetik, likidoaren barruan doan barra magnetiko txikia dago (irabiatze-barra deritzona) osatuta dago, normalean, plastikozko geruza batez (eskuarki, tefloia) Bestetik, plaka bat dago eta horren azpian iman birakari bat edo elektroiman batzuk egoten dira, zirkulu-forman jarrita, eremu magnetiko birakari bat sortzeko. Askotan, plaka horrek erresistentzia elektrikoak izaten dituzte, likidoak berotzeko behar den beroa emateko heburuarekin. Kasu horretan irabiagailu magnetikoa duen plaka berotzailea izango genuke.

## Abantailak eta desabantailak

Irabiagailu magnetikoak engranaje-mekanismoak dituztenak baino hobeak dira, isilagoak eta eraginkorragoak direlako eta ez dutelako hausteko edo higatzeko moduko zati higigarririk . Txikia denez, irabiatzeko barra errazago garbitzen eta esterilizatzen da beste irabiagailu batzuk baino.
Irabiagailu magnetikoak ere baditu bere desabantailak. Horrela, irabiatze-barraren dimentsio mugatuek esan nahi dute laborategi mailako esperimentuetarako bakarrik erabil daitekeela (eskala txikian edo analisi kimikoetan). Gainera, likido likatsuak edo esekidura lodiak oso zailak dira gailu honen bidez irabiatzen, nahiz eta iman bereziak dituzten zenbait modelok helburu hori lortzen duten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q900248
* Multimedia: Magnetic stirrers / Q900248
# Ahmed al-Txaraa

Ahmed Hussein al-Txaraa (arabieraz: أحمَد حُسين الشرع‎, Aḥmad Ḥusayn al-Shara; Riad, Saudi Arabia, 1982), gerra-izenez Abu Mohammad al-Golani (arabieraz: أبو محمد الجولاني‎, ʾAbū Muḥammad al-Jawlānī) deitua, siriar buruzagi jihadista da, 2017tik aurrera Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) erakundeko emirra dena.

## Biografia

Bere aita ekonomista zen, eta Saudi Arabiako Petrolio Ministerioan egiten zuen lan. Alta, gerora, Damasko hiriburuko Mezzeh auzoan hezi zen. Medikuntza ikasketak egin zituen, baina ez zituen amaitu.
Ekialde Hurbileko Middle East Eye albiste agentziaren arabera, 2001eko irailaren 11ko atentatuen ondotik egin zen jihadista. 2003an, Ameriketako Estatu Batuek Irak inbaditu ostean, muga zeharkatu eta bertako Al-Qaedako adarrarekin bat egin zuen. Bertan atxilotu egin zuten, eta bost urte egin zituen preso —tartean, Abu Graib presondegian, non AEBetako indarrek presoak torturatu zituzten—.
2011ko martxoan, Udaberri Arabiarra deituriko matxinaden testuinguruan, Baxar al-Assaden aurkako matxinada hasi zuten Sirian, eta jaioterrira itzuli zen Al-Golani. Orduan sortu zuen Al-Nusra frontea, Siriako Al-Qaedaren adarra. Talde horrek oso metodo bortitzak erabili ditu Sirian egindako atentatuetan. Eraso suizida ugari egin zituen Siriako armadaren aurka. Orduan hartu zuen Abu Mohammad al-Golani gerra izena. 2021ean, PBS AEBetako telebista publikoari emandako elkarrizketa batean azaldu zuen izen horrek erreferentzia egiten diola Golango gainetan bere familiak dituen erroei: 1967an, Israelek ordoki hori bere gain hartu ondotik, eremua uztera behartu zuten aitaren sendia.
AEBek ezarritako «terroristen zerrenda» barruan dago 2013tik, eta, 2017an, AEBetako Gobernuak prezioa jarri zion hari buruzko informazioa errazten zionari: hamar milioi dolar. Irakek aginduta, Al-Assaden gobernua erorarazi eta Sirian xaria —lege islamikoa— ezarri nahi izatea egozten zion garai hartan Washingtonek.
2016an loturak hautsi zituen Al-Qaedarekin, eta 2017an ekin zion Siria ipar-mendebaldean ziren indar islamisten HTS koalizioa sortzeari. Urteotan guztiotan, haren indarren mende egon diren lurretan, Idlib eskualdean, giza eskubideen aurkako eraso larriak egin direla salatu dute bertan bizi diren herritarrek eta giza eskubideen aldeko taldeek. Xaria inposatu dute, eta, kasurako, emakumeak harrika hil dituzte, eta euren arerioak erail. Nazio Batuen Erakundeak gerra krimen gisa izendatu ditu HTSk egindako hainbat ekintza.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «Al-Golani, jihadista pragmatikoa» Berria 2024-12-09 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Osama bin Laden

Usāmah bin Muhammad bin Awad bin Lādin (arabieraz: أسامة بن محمد بن عود بن لادن‎; Riad, Saudi Arabia, 1957ko martxoaren 10a - Abbottabad, Pakistan, 2011ko maiatzaren 2a), eskuarki Osama bin Laden (أسامة بن لادن) deitua, saudiarabiar aberatsa eta Al Kaida erakunde terrorista islamistaren burua izan zen.

## Bizitza

Bin Osama Saudi Arabiako familia aberatsenetako baten seme, Sobietar Batasunak 1979an Sobietar Batasunak Afganistan inbaditu bezain laster, munduko beste milaka musulmanekin batera bat egin zuen Afganistango erresistentziarekin, musulman ororen betebeharra inbaditzaileak kanporatzea zelakoan.
Saudiar gobernuaren zein bere familiaren ustelkeriak nahigabetu egin zuten. Lehenengo Golkoko Gerrak areagotu egin zuen Osamaren eta bere herrialdeko agintarien arteko leizea. 1993rako, Al-Kaida (arabieraz «Oinarria») izeneko gerrillari-sarea antolatu zuen, hein handi batean Afganistango gudari ohien bidez. Bin Laden eta Al-Kaida mundu osoan zehar egindako hainbat eraso terroristaren erantzuletzat jotzen dira, haien artean 2001eko irailaren 11ko New Yorkeko World Trade Centerren zein Pentagonoaren kontrako erasoa. Orobat, talde horri leporatzen zaizkio 1998an Dar es Salaamen eta Nairobin AEBen enbaxaden kontra egindako atentatuak, 2002ko Baliko bonbak, 2004ko martxoaren 11ko Madrilgo trenetako atentatua, eta 2005eko Ammango bonbak.
1994an, saudiar Gobernuak, subertsioa leporatuta, pasaportea kendu zion Osama bin Ladeni. Hark, ordea, Sudana ihes egin zuen, borroka kanpalekuak eratzera. Handik 1996an kanporatua, Afganistana itzuli zen, Taliban gobernuaren babesean.
Osama bin Ladenek, 1996 eta 1998 bitartean, fatwa (arabieraz, «iritzi erlijioso») batzuk plazaratu zituen, non fededunak AEBen kontrako gerra santura deitu zituen. AEBei, besteak beste, musulman munduko baliabide naturalak arpilatzea eta islamaren etsaiei (Israeli) laguntzea eta sustatzea leporatzen zien. Antza, bin Ladenen asmoa zen AEBak musulmanen aurkako maila handiko gerrara erakartzea, Mendebaldeak babestutako gobernu musulmanak eroraraztea, eta Kalifaldia, hau da, estatu islamiko bakarra, berrezartzea.

### Heriotza

2011ko maiatzaren 1ean (maiatzaren 2a, Pakistango ordu-eremuan), Washingtonen, Barack Obamak eman zuen Osama bin Ladenen hilketaren berri. Obamaren agindupean ari ziren Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadako (US Navy) operazio berezietako hainbat soldaduk eta CIAko agenteek hil zuten Bin Laden, Pakistango Abbottabat hirian gauzatutako isilpeko operazio batean. Bin Laden eta harekin ziren kideak tiroz hil zituzten soldaduek .

## Erreferentziak

* ↑ Jihadarekin jarraituko duela iragarri du Al Kaedak, berria.info

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) Osama bin Laden (1957-2011), nytimes.com
* Datuak: Q1317
* Multimedia: Osama bin Laden / Q1317
# Abdelmalek Drukdel

Abdelmalek Drukdel (arabieraz: عبد المالك درودكال‎; Meftah, 1970eko apirilaren 20a – Mali, 2020ko ekainaren 3a), gerra-izenez Abu Musab Abdel Wadud (أبو مصعب عبد الودود) deitua, aljeriar buruzagi jihadista izan zen. Aljeriako Gerra Zibilean Islamiar Talde Armatuko (GIA) kide izan ondoren, Predikazio eta Borrokarako Talde Salafistako emir bilakatu zen 2004an. 2007an talde horrek Al Kaidarekin bat egin zuen, Islamiar Magrebeko Al Kaida izena harturik. Frantziako Armadak hil zuen Drukdel 2020ko ekainaren 3an, Mali iparraldeko gatazkako operazio militar batean.

## Erreferentziak

* ↑ French forces kill al-Qaida's north Africa chief in Mali. The Guardian, 2020ko ekainak 5, theguardian.com (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 7).
* ↑ La France annonce avoir tué le chef d’Al-Qaida au Maghreb islamique lors d’une opération au Mali. Le Monde, 2020ko ekainak 5, lemonde.fr (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2821185
# Jamaat al-Tawhid wal-Jihad

Jamaat al-Tawhid wal-Jihad (arabieraz: جماعة التوحيد والجهاد‎, euskaraz: «Monoteismoa eta Jihadaren Taldea») Abu Musab al-Zarqawi jordaniarrak sortutako talde armatu bat izan zen. Taldea askotan JTJ, Tawhid and Jihad, Tawhid wal-Jihad, Tawhid al-Jihad, Al Tawhid edo Tawhid bezala laburbiltzen zen. Taldea Jordanian sortu bazen ere, Irakeko insurgentziaren garaian sare deszentralizatu batean bilakatu zen, nazioarteko gudariekin, nahiz eta analista batzuek dioten Irakeko kidetza handia zuela. Al-Zarqawik Osama bin Ladenek zuzendutako al-Kaidari Bayah (batzea) eman zion 2004ko urriaren 17an, eta taldea hortik aurrera Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn deitu zen, edo Al-Kaida Iraken (AQI). Hainbat izen, batze eta bereizte izan ditu hortik aurrera eta gaur egungo Estatu Islamikoaren aurrekaria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Peter Grier, Faye Bowers. Iraq's bin Laden? Zarqawi's rise. Christian Science Monitor.
* ↑ (Ingelesez) Guide: Armed groups in Iraq. BBC.
* ↑ (Ingelesez) Abu Musab Al-Zarqawi. Zarqawi's pledge of allegiance to al-Qaeda. Jamestown Foundation.
* ↑ (Ingelesez) Zarqawi pledges allegiance to Osama. Dawn.
* ↑ (Ingelesez) Al-Zarqawi group vows allegiance to bin Laden. MSNBC.
* ↑ (Ingelesez) Gordon Corera. Unraveling Zarqawi's al-Qaeda connection. Jamestown Foundation.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17984585
# Abu Qatada

Abu Qatada al-Filistini (arabieraz: أبو قتادة الفلسطيني‎, ’Abū Qatāda al-Filisṭīnī, nisba euskaraz: «palestinarra»), Omar Mahmoud Othman bezala jaioa (arabieraz: عمر بن محمود بن عثمان‎, ‘Umar ibn Maḥmūd ibn ‘Uṯmān; Betleem, Zisjordaniako Jordaniaren lurralde okupatua, 1959/1960) Al Kaidari lotutako palestinarra da.

## Bizitza

Erresuma Batuan jasotako arreta mediatikoagatik bihurtu zen ezagun. Jatorriz palestinarra da Qatada, Betleemen jaio zen 1960an; Israelek okupatu gabe zeukan Zisjordanian. Horregatik du Jordaniako herritartasuna. 90eko hamarkadaren hasieran iritsi zen Erresuma Batura; Jordanian torturatu egin zutela arrazoituta, babes politikoa eskatu zuen, eta Londresek onartu egin zion 1994an.
Dorre bikien erasoen ondotik, Erresuma Batuak terrorismoaren aurkako politika gogortu zuen; horrek susmagarriak akusazio formalik gabe atxilotzea ekarri zion. Qatada 2002an sartu zuten espetxean, eta hiru urte geroago Jordaniara deportatzen ahalegindu ziren. Qatadak Europako Giza Eskubideen Auzitegiraino jo, eta hark arrazoia eman zion, Jordanian bidezko epaiketarik jasoko ez zuela arrazoituta.
Azkenean, Ammanek hitzarmen bat sinatu behar izan zuen, eta 2013an, deportatu zuten. 2014ko irailaren 24ean, Jordaniako auzitegiak epaia eman zuen eta libre zen kargu guztietatik.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Samara Velte, «Hamalau urte igaro eta gero, absolbituta», Berria, 2014-09-25
* Datuak: Q335246
* Multimedia: Abu Qatada / Q335246
# Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn

Tanzim Qaidat al-Jihad fi Bilad al-Rafidayn, (TQJBR), (euskaraz: «Mesopotamian Oinarritutako Jihaderako Erakundea», arabieraz: تنظيم قاعدة الجهاد في بلاد الرافدين‎), batzuetan al-Kaida Iraken (AQI), edo al-Kaida Mesopotamian Irakeko talde armatu jihadista salafista izan zen, al-Kaidarekin lotua. Irakeko insurgentzian paper garrantzitsua jokatu zuen eta, ondoren, Irakeko Estatu Islamikoaren sorreran eta honen ondorioz sortutako Estatu Islamikoan parte hartze nagusia izan zuen. Atzerriko militanteek paper garrantzitsua jokatu zuten taldearen eraketan, baita bere sare egituran ere.

## Erreferentziak

* ↑ Govt bans al-Zarqawi terror group
* ↑ Peter Grier, Faye Bowers. Iraq's bin Laden? Zarqawi's rise. Christian Science Monitor.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1076058
# Manta berotzaile

Manta berotzailea laborategi kimikoetan likidoak edo disoluzioak berotzeko erabiltzen den berogailu elektrikoa da. Material isolatzaile eta beroarekiko erresistentez estalitako hari formako erresistentzia elektriko batez osatuta dago, esferaerdiko forma duen ehun baten antzera elkartuta. Hondo biribileko matrazeen inguruan jar daiteke, eta, beraz, ontziaren beheko aldea bakarrik berotzen duen plaka berotzaile batena baino eraginkorragoa da berotzea.
* Datuak: Q14941
* Multimedia: Heating mantles / Q14941