# Agnes Sjöberg

Agnes Hildegard Sjöberg (Kauhajoki, 1888ko azaroaren 15a - Seinäjoki, 1964ko abuztuaren 21a) finlandiar albaitaria izan zen. Albaitaritzan graduatu zen eta Europako lehen emakumea izan zen eta, ziur asko munduko lehen emakumea ere albaitaritzako doktoretza defendatu zuena. Bere ibilbidean zehar, Sjöbergek udal albaitari gisa lan egin zuen Someron eta Närpiön, bere lankideen aldetik aurreiritziak eta diskriminazioa jasan zituen, eta albaitari gisa egindako lan aitzindaria ez zen aitortua izan hil eta askoz geroago arte.

## Biografia

Agnes Sjöbergen gurasoak Johan B. Sjöberg eta Karin Norrgærd izan ziren. Etxalde bat zuten Kauhajokin, ganadu eskola bat eta marrubi sailak barne. Agnes hasiera batean etxean eskolatu zen hezitzaile baten gidaritzapean, eta 1900-1905ean Vaasa Suediako Nesken Eskolan. Unibertsitatean sartu nahi zuen, baina aitaren oposizioa zela eta, Vaasa Etxeko Ekonomia Eskolan jarraitu zituen ikasketak. Graduatu ondoren, bere gurasoen finantzez arduratu zen hiru urtez, eta ondoren aitak eskolara itzultzea onartu zuen. Agnes Sjöberg ikasle pribatu gisa graduatu zen 1911n, Kuopioko Suediako eskola mistoan.

### Albaitaritza-ikasketak

Txikitatik, Sjöbergek albaitaria izatearekin amestu zuen. Bere etxeko baserriko abeltzaintza eskolan klaseak hartu zituen, eta, besteak beste, ganaduaren anatomia ezagutu zuen. Izebaren laguntzaz, John Engdahl Huittinengo eskualdeko albaitariari lagundu ahal izan zion, albaitari baten lana behatuz. Praktikak amaitzean, Engdahl doktoreak onartu zuen hasieran aurreiritziak zituela baina arlo horretan ikastea gomendatu zion. Engdahlen gomendioz, Sjöbergi Zuricheko Unibertsitatean leku bat agindu zioten. Suitzara iristean, ordea, atsekabetuta zegoen, unibertsitateak debekatu egin baitzien Errusiako herritarrei, eta finlandiarrei ere, unibertsitatean ikastea, iraultzaileen beldurrez.
Hala ere, Sjöbergek Zuricheko Unibertsitatearen gomendio-gutun bat jaso zuen, eta horri esker, Alemanian albaitaritza ikasketak hasi zituen Dresdeko Unibertsitatean 1911ko udazkenean. Emakumezko ikaslea 300 gizonezko ikasleren artean esperimentalki ikasketak egiteko onartu zuten. Aldi berean, beste hogeita hamar bat albaitaritza ikasle finlandiar zeuden Dresdenen Sjöberg-en aurka zeudenak. Presioaren ondorioz, eta beste ikasle finlandiarrez libratzeko, Sjöberg Berlingo Unibertsitatera joan zen hurrengo urtean, non finlandiar ikasle gutxi batzuk baino ez zeuden. 1913an, Sjöbergek albaitaritza-medikuntzan lizentziatura bat egiteko baimena eskatu zion unibertsitateari. Sjöbergen generoak arazoak sortu zituen berriro, unibertsitateko arauen arabera gizonezko ikasle batek bakarrik egin baitzezakeen titulu bat. Arazoa ministerio mailara heldu zen, eta 1913ko udan erabaki ofizial bat hartu zen, emakume ikasle batek ere Alemanian albaitari titulua lor zezakeela.
1914an Lehen Mundu Gerra lehertzeak 1916ko udaberrira arte atzeratu zuen Agnesen graduazioa. Gerra garaian, ordea, Unibertsitateko Animalien Klinikan lan egin ahal izan zuen gizonak frontean zeuden bitartean. Graduatu ondoren tesia egiten hasi zen eta Leipzigen defendatu zuen 1918an. Tesiaren izenburua Klinische und chemisch-mikroskopische Untersuchungen des Augensekretes der Pferde (Zaldien begi-jariaketaren azterketa klinikoak eta kimiko-mikroskopikoak) izan zen.

### Karrera Finlandian

Sjöbergek doktoretza lortu zuen urte berean, Finlandiara itzuli zen. Udal albaitari kargua hartu zuen, lehenengo Someron 1918-1920an eta gero Närpiön 1920-1923an. 1923an, atzerrira bidaiatu zuen berriro ikasketak osotzeko, lehenik Londresera, gero Estatu Batuetara eta azkenik Alemaniara eta Austriara. Bidaian zehar, arlo horretako eskolak eta klinikak ezagutu zituen, eta lanean eta ikerketan aritu zen. Bidaiaren emaitza bat hausnarkari parasitoei buruzko ikerketa bat izan zen.
Sjöberg Finlandiara itzuli zen berriro 1926an. Lehendabizi Kauhajokin albaitaritzako kontsulta pribatu bat ireki zuen, non 1926-1932an jardun zuen eta gero Kurikkan 1932-1935ean. 1935-1938an Ilmajoki-n haragi-inspektore gisa lan egin ondoren, azkenean Seinäjoki-n kokatu zen, eta han bere animali-klinika izan zuen 1938tik 1955era arte.
Bere bezeroen artean Sjöberg ezaguna zen, baina ez zen horrela gertatzen bere albaitaritzako lankide askorekin. Bere ibilbidearen hasieran, Rainer Stenius-ekin, aspaldiko Albaitarien Elkarteko presidentea eta Nekazaritza Ministerioko Albaitaritzako Saileko aholkulariarekin, eztabaidak izan zituen. Albaitarien Elkarteko Ohorezko Batzordeak Sjöbergi jokabide ez-kolegiala leporatu ostean, uko egin zion elkarteari, saminduta.
1918an, Suomen Kuvalehti Finlandiako albiste-aldizkariak hau idatzi zuen:
   "Bere medikuntza-praktikak Alemanian, non etxeko animalia "handiak", zaldiak, behiak eta abar ere tratatu dituen, erakusten du emakume baten indarra nahikoa dela lanbide honetarako ere".
Sjöberg-ek emakume albaitari gisa egindako lan aitzindaria ez zen aitortu hil eta gero arte. Helsinkiko Viikki barrutiko Albaitaritza Medikuntzako Fakultatetik hurbil dagoen kale batek Agnes Sjöberg izena jaso zuen 2001ean, eta bere jaioterrian, Kauhajoki, Sööpärintie ere bere izena darama.

### Bizitza pertsonala

Agnes Sjöberg Veikko Klaavurekin ezkondu zen 1928an. Iraupen laburreko ezkontza izan zen; seme bikiak izan zituen, bakarrik hazi zituenak.

## Lanak

* Klinische und chemisch-mikroskopische Untersuchungen des Augensekretes der Pferde. Tesi hitzaldia. 1918.
* Europe's first female veterinarian. Agnes Hildegard Sjöberg, Veterinary Medicine doktorea. Life from childhood to silver hair. Vasasa, 1964. (Ageriko edizioa: Lasipalatsi, 2000

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Herrero, Maria Sol Antolin. (2020-08-29). Agnes Sjöberg, la primera veterinaria de Europa | DF Diario Feminista. (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* 1 2 «Sök - Uppslagsverket Finland» www.uppslagsverket.fi (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2021-10-12). «Agnes Sjöberg, la primera cirujana veterinaria de Europa» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* ↑ (Ingelesez) Dent, Mike; Bourgeault, Ivy Lynn; Denis, Jean-Louis. (2016-07-01). The Routledge Companion to the Professions and Professionalism. Routledge ISBN 978-1-317-69949-1. (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* 1 2 «Tiedenaisia - Vetenskapskvinnor - Women of learning» www.mv.helsinki.fi (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* ↑ (Ingelesez) «Helsinki University Museum Flame | University of Helsinki» www.helsinki.fi (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* 1 2 3 4 «Agnes Sjöberg» web.archive.org 2020-09-25 (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* ↑ «Tiedenaisia - Vetenskapskvinnor - Women of Learning» www.mv.helsinki.fi (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* 1 2 (Ingelesez) «Oppi Euroopasta, työ Suomessa : suomalaisten eläinlääkäreiden ulkomainen opiskelu ja saavutukset | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* 1 2 (Ingelesez) «Matrikel över Finlands veterinärer åren 1843-1942 | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).
* ↑ (Ingelesez) «Oppi Euroopasta, työ Suomessa : suomalaisten eläinlääkäreiden ulkomainen opiskelu ja saavutukset | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-26).

## Kanpo estekak

* Manninen Antti: Agnes Sjöberg Europako lehen albaitaria izateko borrokatu zen artikulua
* Agnes Sjöberg (1888-1964) biografia
* Datuak: Q4978872
* Multimedia: Agnes Sjöberg / Q4978872