OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Toledoko XII. kontzilioa

Toledoko XII. kontzilioa Hispania Bisigodoan ospatu zen gotzainen biltzar bat izan zen. 681eko urtarrilak 9 eta 25 artean ospatu zen, une horretan erregea zen Ervigiok deitua. Toledoko Apostolu Santuen Elizan ospatu zen. Hogeita hamazortzi gotzain, lau abade eta jauregiko hamabost funtzionariok parte hartu zuten bertan.
Kontzilioak herria Wamba erregeari eginiko zinetik askatu zuen eta Ervigio berretsi zuen bisigodoen errege bezala, anatema adieraziz horren aurka agertzen zen ororentzat.
Toledoko gotzain metropoliarrari erregeak izendatutako gotzainak sagaratzeko eskubidea onartu zitzaion, beste edozein probintziatakoak baziren ere, Toledoko elizbarrutiaren nagusitasuna ekarri zuena hispaniar elizaren barnean.
Kontzilioak autoritateek egin behar zuten penitentzia, eta ondoren habituak hartzea ukatzen zutenak jorratu zituen. Baina, benetan, baliabide hau Wamba tronutik kentzeko probestu zen berau oraindik korderik gabe zegoenean.
Kontzilioak zenbait neurri hartu zituen, erregeak eskatuta eta gotzainen aurkako posturarik gabe (berretsi egin zituztenak) juduen aurka, hauen aurka hogeitazortzi lege onartu zirelarik. Eliza guztietan xedapen guztiak irakurtzea eta juduen abjurazio eta katoliko bihurtu izanaren akta guztiak kontserbatzea agindu zen. Toledon publikoki irakurri ziren legeak Toledoko Santa Maria Katedralean 681eko urtarrilak 27an. Jazarpena, kasu bakanen batzuetan izan ezik, ondasunak konfiskatzera mugatu zen.
Kontzilioan erregeak Liber Iudiciorum edo Rezesvintoren kodea ere berrikustea eskatu zuen, kontraesanak eta justiziaren aurkako legeak zituena. Berrikuspen hori egin zen eta 681eko urriak 21ean sartu zen indarrean. Kodetik euren esklaboei kalte larriak sortzen zizkiotenak zigortzen zituzten legeak ezabatu ziren. Lege berriren batzuk gehitu ziren, eta beste asko aldatuak izan ziren. Orokorrean, nobleak jasotzen zituzten zigorrak nabarmenki gutxitu zituen eta hauen pribilegioak ziurtatu zituen.
Kontzilioak zenbait gai erlijioso jorratu zituen, horien artean, jada aipaturiko penitentziaz gain, heriotza, eskumikatzeak, gotzaindegi kopurua, gotzainen hautaketa (izatez, horietako asko erregeak izendatuak zirela onartuz, legez izendapen horiek ez zegozkion arren), mezako sakrifizioa eta diziplinari buruzko gairen batzuk. Wamba erregeak sortutako gotzaindegiak ere ezabatu ziren. Probintzietako urteroko sinodoetarako data urteroko azaroak 1ean ezarri zen, ordura arte egiten ari zen bezala, Toledoko IV. kontzilioan indarrean jarri zen arauan sinodo horren ospakizuna maiatzak 1ean jartzen zuen arren, eta probintzia bakoitzean urtean behin behintzat bat ospatu beharko zela berretsi zen. Galiziako zenbait apaiz zigortuak izan ziren esklaboei emandako tratuagatik eta praktika paganoak kondenatu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q892144
# Toledoko XIII. kontzilioa

Toledoko XIII. kontzilioa Hispania Bisigodoan 683ko azaroak 4an hasi eta azaroak 13an amaitu zen gotzainen biltzar bat izan zen. Une horretan Hispaniako erregea zen Ervigiok deitu zuen eta Toledoko Apostolu Santuen Elizan ospatu zen.
Hirurogeita hamazazpi gotzain, bost abade, katedraletako hiru dignatario eta jauregiko hogeita sei funtzionario izan ziren bertan parte hartu zutenak. Erregeak gotzainei 673an Wamba erregearen aurka matxinatu zirenentzako barkamena eta berrabiltzea eskatu zien. Gotzainek matxinatutako nobleak eta hauen oinordekoak euren karguetan berrezartzea onartu zuten, baita koroaren mende zeuden lurrak itzultzea ere; barkamena berrogei urte lehenago Txintila erregearen garaitik arrazoi berengatik zorigaiztoan erori zirenentzat ere hedatuko zen. Ervigio erregeak ez zuen senidetasun harremanek eta familia mendekuek matxinada gehiago sortzerik eta alderdiekin amaituko zuen birbaketze politika zuhur bat hasi zuen. Kontzilioak kleroa eta nobleziaren mesedetarako xedapen batzuk erabaki zituen, bi klaseetako pertsonek kartzelatuak ez izateko eskubidea izango zuten, baita euren klaseko pertsonek epaituak izatekoa ere.
Gotzainek behartutako aitortzak kondenatu zituzten, torturarik gabeko epaiketaren beharra berrezarriz erruduntasuna ezartzeko. Era berean, atxiloketaren gehienezko muga bat ezarri zen.
Kontzilioak, berriz ere, erregea hiltzean errege familia osoaren bizia eta hazienda errespetatzeko beharra ezarri zuen, baita beste kontu txikiago batzuk ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978373
# Benicarló jauregia

Benicarló jauregia, Espainiako Valentzia hirian dagoen jauregia bat da, Valentziako Erkidegoan. Valentziako Gorteen egoitza da eta hiriaren Alde Zaharrean dago.
XV. mendean Gandíako dukeen bizilekua izateko eraiki zen.

## Kanpo estekak

* Valentziako Gorteen webgunea
* Datuak: Q3068088
* Multimedia: Palau de Benicarló / Q3068088
# Toledoko XIV. kontzilioa

Toledoko XIV. kontzilioa Toledon ospatu zen 684an.
Toledoko XIII. kontzilioa 683an amaitu zen eta handik gutxira hirira Leon II.a aita santuaren ordezkari bat iritsi zen erregearentzako, Sinplizio kondearentzako, gotzain guztientzako eta gotzain metropoliarrarentzako gutun banarekin, non monotelismoa salatu zen Konstantinopoliseko III. kontzilioan (IV. kontzilio ekumenikoa) hartutako erabakiak onartzera gonbidatzen zituen. Kontzilio berri bat ospatu beharra zegoen, baina aurrekoa oraindik hain berriki gertaturik Kartaginense probintziako gotzain sinodo bat deitu zen.
Sinodo hori Toledoko XIV. kontzilioa bezala ezagutu zen eta 684ko azaroak 4 eta 20 bitartean ospatu zen. Kartaginense probintziako gotzain guztiak eta beste probintzietako gotzain metropoliarrak joan ziren, Tarrakonenseko gotzain bat, Narbonensiseko beste bat eta Galiziako beste batez gain. Sinodo probintzial bakoitzak VI. kontzilio ekumenikoko erabakiak onartu zituen, eta hala, Toledoko XIV. kontzilio honek ere onartu zituen.

## Ikus, gainera

* Toledoko kontzilioak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1032953
# Toledoko XV. kontzilioa

Toledoko XV. kontzilioa Hispania Bisigodoan egin zen kontzilio bat izan zen. Toledoko Apostolu Santuen Elizan egin zen 688ko maiatzak 11n hasita eta une horretan erregea zen Egikak deitua. Bertan hirurogeita sei gotzainek (metropoliarrak barne) zortzi abadek, katedraletako hiru dignatariok eta jauregiko hogeitasei goi funtzionariok parte hartu zuten.

## Jorratutako gaiak

Kontzilioak Julian Toledokoaren postura ideologikoa berretsi zuen Kristoren "bi borondateak" bezala ezagutzen den gaian, honi buruzko hamazazpi kanon onartu zirelarik.
Baina kontzilio honen ospakizunaren arrazoi nagusia Egika erregeak bere aitaginarreba zen Ervigiori errege familia eta herriarentzako justizia defendatzea zin egin ziola izan zen, eta betebehar hori bateraezintzat jotzen zuen herritarrei aurreko erregeak usurpatutako guztia itzuli behar izatea suposatzen baitzuen, eta, beraz, zin honetatik askatzea eskatzen zuen.
Gotzainek onura publikoa erregearen nahien gainetik zegoela iritzi zuten, Ervigioren familia, zigortua eta desjabetua izateko jabetze horietan erruduntasuna frogatu behar zela adieraziz babesten saiatu ziren arren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1101771
# Toledoko XVI. kontzilioa

Toledoko XVI. kontzilioa 693an ospatu zen Hispania Bisigodoan, une horretan errege zen Egikak deitua.
Suniefredoren matxinada Egika erregearen aurka 692ko bigarren erdialdean gertatu zen. Toledora itzuli bezain pronto, errege honek Toledoko XVI. kontzilioa deitu zuen, 693ko apirilak 25ean hasi eta maiatzak 2an amaitu zena. Ekitaldiak Pedro eta Paulo Apostolu Santuen Elizan Toledoko Vega Bajan, hirurogeita hamabi gotzain (Narbonensekoak ez ziren joan jasaten ari ziren izurrite baten ondorioz) bost apaiz eta jauregiko sei kondek parte hartu zutelarik.
Kontzilioari eginiko idazkunean, erregeak bere konfiantza traizionatu zuten pertsona ugariei erreferentzia egin zien, eta erregea hiltzeko edo godoak hondoratzeko konspiratzen zuen edo matxinada bat bultzatzen zuen jauregiko funtzionario oro bere kargutik kendua izatea, berau Altxorraren esklabo bihurtzea eta beronen ondasunak konfiskatuak izatea exijitu zuen.
Gotzainek Sisberto sekularizatu zuten, une horretan Toledoko gotzaina zena eta erregearen aurkako konspirazio bateko buru izan zena, horren ondorioz eskumikatua izan zelarik, eta bere ondasunak konfiskatuak. Etorkizunean, matxinatu bakar batek edo bere oinordekoak sekula gehiago ezingo zuten jauregiko kargurik izan. Konfiskatutako ondasunak erregearen domeinu pertsonalera pasatu ziren.
Usurpatzaileak, Toledoko IV. kontzilioan onartu zen 75. kanonaren bidez anatematizatuak izan ziren, eta kanon hori hausten zutenak maila gorenean anatematizatuak izango zirela adierazi zen.
Erregeak, Narbonenseko gotzainei, kontziliora joaterik izan ez zutenak, Sinodo bat ospatzeko eta Kontzilioko emaitzak onartzeko esan zien.
Liber Iudiciorumi, beranduago Ervigio erregeak erreformatu zuena, erregeari ez beste edonori eginiko leialtasun zin oro legez kanpokoa zela adierazi zen. Lege batzuk baliogabetuak izan ziren, eta esklabuak mutilatzearen aurkako legeak berrezarri ziren. Judu bihurtuei zergak ez ordaintzea eta merkataritzan aritzea baimendu zitzaien.
Kontzilioak, hartutako erabakiak kleroari sei hilabeteko epean komunikatuak izan behar zirela adierazi zuen. Parrokiak eta gotzainek ondasun higiezinengatik eta paganismoaren aurkako borrokagatik lortzen zituzten errentengatik lortutako ordainak arautu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1192202
# Toledoko XVII. kontzilioa

Toledoko XVII. kontzilioa Hispania Bisigodoaren garaian Toledon ospatu zen gotzainen kontzilio bat izan zen, 694. urtean.
Egika erregea Toledoko XVI. kontzilioan juduen aurka hartu ziren erabakiekin eta gotzainen grina falta zela eta batere pozik ez zegoenez, beste kontzilio bat abiarazi zuen, azaroak 9an abiatu eta Toledoko Santa Leokadia elizan ospatu zena, bertara zenbat gotzain joan ziren zehazterik ez dagoelarik.
Erregeak, dei hori juduek mundu osoko erregeen aurkako balizko konplot bat oinarri hartuta justifikatu zuen, eta erresumaren batzuetan juduak matxinatu ere egin zirela aipatu zuen. Erregeak kristautasunera bihurtutako juduen bitartez hebrear hispaniarrek beste toki batzuetakoekin batera elkarrekin kristauen aurka matxinatzeko konspiratu zutela jakin zuela adierazi zuen. Egikak juduenganako zuen errukia argudiatzen zuen, eta horren froga bezala eurak kristautasunera bihurtzearen trukean euren esklabo kristauak mantendu ahal izatea baimendu izana adierazi zuen. Kristautasunera bihurtutako juduak ezkutuan euren jatorrizko ohitura eta sinismenekin jarraitu zutela zioen, eta juduekin hauek esklabo bihurtuz amaitzea proposatu zuen, Narbonense probintzian izan ezik, non probintzia osoa kaltetzen zuen kolera izurriteak biztanleria biziki murriztu zuen, eta non juduak soilik euren ondasunak duxari ematera kondenatuak izango ziren.

## Erabaki erlijiosoak

Gotzainek erregeak esandakoa berretsi zuten eta honen izenean juduei hauen ondasun guztiak kentzea eta euren emazte eta seme-alabekin batera esklabo bihurtzea agindu zuten. Hortik aurrera ezingo ziren askatuak izan, ea, esklabo bezala, ezingo zuten euren erlijioa praktikatu. Juduen esklabo kristauak askatuak izango ziren eta erregeak esklabo kristau horietatik batzuk izendatuko zituen esklabo bihurtutako juduak har zitzaten, lehenago juduek ordaintzen zituzten zergak ordaintzeko baldintzarekin, juduen gaineko zerga berezia barne. Era berean euren seme-alaben zaintza galduko zuten, familia kristauei hauek hez zitzaten emanak izango zirenak.
Apaizen ezohikotasun batzuk aipatu ziren: bataiatzeagatik eta sakramentu honetan eta konfirmazioan krisma emateagatik kobratzea eta ofizio eta karguen promozioengatik.

## Erabaki politikoak

Kontzilioetako ezinbesteko zati diren erabaki politikoei jarraiki, Egika hil ondoren bere alarguna edo bere semeak irain zezakeen ororen aurkako anatema adierazi zen, irain horien zerrenda xehatu bat emanez. Eta erregearen eta errege familiaren ongizatearen aldeko otoitzak eskatzen ziren erresuma guztiko katedral-eliza guztietan urteko egun guztietan Ostiral Santuan izan ezik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q964619
# Toledoko XVIII. kontzilioa

Toledoko XVIII. kontzilioa Hispania Bisigodoan ospatu zen azken kontzilioa izan zen, musulmanek penintsula konkistatu aurretik, eta, beharbada, Kontzilioen Mendea bezala ezagutzen den VII. mendean eginiko azkena.
694an ospatu zen Toledoko XVII. kontzilioaren ondoren eta 711n musulmanak Iberiar penintsulan sartu aurretik ospatu zen, agian Witizaren erregealdian (701-710, edo honek bere aita Egikarekin elkargobernatu zuenean, 693an.
Kontzilioko akten kontakizun bat kontserbatzen zen Erdi Aroan, baina galdu egin zen, existitu zela ezagutzen den arren. Kontzilio honetan jorratu ziren gaiak ere galdu egin ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154936
# Fage

Fage edo Fago 553 m-ko mendi bat da. Saran, Lapurdin, Larrungo mendilerroan dago.

## Toponimia

Fago edo Fage Pago hitzetik etor daitezke, Sarako euskaran Pago, Fago erraten delako.

## Erreferentziak

* ↑ Zuazo, Koldo. (2018). Sarako Euskara. UPV/EHU.
# Teutoburgeko oihaneko gudua

Teutoburgeko oihaneko gudua K.o. 9. urtean (Augusto enperadorea zela) gertaturiko gudaldi bat izan zen. Varo erromatar jenerala, legatu gisa joan zen Germania Magna izeneko probintziara, bere aginduetara, XVII., XVIII. eta XIX. legioak zituelarik. Arminio agintari germaniarrarekin egin zuen topo bertan. Erromatarraren harrokeriaz nazkaturik, germaniarrek Arminiorengan topatu zuten agintari ahaldun bat. Eta berau izan zen germaniar gudarostea Varoren erromatar legioen aurka bidali zuena. Gudaldia Teutoburg basoan gertatu zen. Erromatarrak, segada batean erori ziren, eta hiru legioak, txiki-txiki eginda geratu ziren. Ordutik aurrera, Erromatar Inperioa, sekula ez zen, iparraldean, Rhin ibaia baino ekialderago zabaldu, Germaniko, Kaligula enperadorearen aita, hondamendi hau igaro eta zazpi urtera, horretan saiatu zen arren.

## Ikus gainera

* Hermannsdenkmal
* Teutoburg basoa

## Kanpo estekak

* VARUSSCHLACHT im Osnabrücker Land gGmbH - Museum und Park Kalkriese
* Datuak: Q87779
* Multimedia: Battle of the Teutoburg Forest / Q87779
# Luis Mari Mujika

Luis Mari Mujika Urdangarin (Lizartza, Gipuzkoa, 1939ko urriaren 10a - Donostia, 2017ko apirilaren 3a) euskal idazlea izan zen.
Teologia ikasketak egin zituen Erroman, eta Filosofia eta Letretakoak Valentzian. Zeruko Argia, Euzko-gogoa, Olerti, Jakin, Egan eta Arnas aldizkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. 1992an Azkue saria irabazi zuen Loitzu herrian uda partean eleberriarekin.

## Lanak
### Narrazioa

* Abuztuaren hamabosteko trena (1996, Erein)
* Ipuin ubelak (1996, Haranburu)

### Nobela

* Loitzu herrian uda partean (1993, Erein)
* Udarbe eta Urtuella lekuko (1995, Haranburu)
* Hiru egun Larburun (1996, Euskaltzaindia BBK)
* Ladix Petrirenekoa (1997, Erein)
* Bidean ihes... (1997, Kutxa Fundazioa): Berrargitalpena R&B 1998
* Memoria galduak (2000, Hiria)

### Saiakera

* Aintzinako sozio-ekonomia (1974, Gero)
* Historia de la literatura euskérika (1979, L. Haranburu)
* Latina eta erromanikoaren eragina euskaran (1982, Sendoa)
* Lizardiren lirika-bideak (1983, Haranburu): Bi liburuki dira
* Miranderen poesiagintza (1984, Haranburu): Bi liburuki dira
* Euskal lirika tradizionala (1985, Haranburu): Lau liburuki dira
* Poeta baten narrazio nagiak (1987, GAK)
* Bideko prosak: Nafarroa (1999, Hiria)
* Iparraldeko toponimia (2005, Hiria)

### Poesia

* Bide-giroak (1963, Sendoa)
* Urdin eta burni (1965, Auñamendi)
* Hitzak ebakitzean (1975, Kriselu)
* Zortziko hautsiak (1978, Ediciones Vascas)
* Herria eta bidea (1978, Ediciones Vascas)
* Arnas gaiztoa erromantzeen airera (1979, Ediciones Vascas)
* Aire neurtuak (1984, Haranburu)
* Barne ibilierak (2001, Hiria)
* Mirakontxako solasak (2002, Hiria)

### Bidaia liburua

* Bideko prosak: Araba eta Bizkaia (2003, Hiria)
* Bideko prosak: Iparraldea (2003, Hiria)
* Bideko prosak: Gipuzkoa (2002, Hiria)
* Bideko prosak: mundu zabalean (2004, Hiria)

### Hiztegiak

* Diccionario general y técnico 1. Castellano - Euskara (1977, Ediciones vascas)
* Hiztegi orokor-teknikoa 2. Euskara - Gaztelania (1977, Ediciones vascas)

### Beste

* La prefijación, clave del euskara técnico y urbano (1978, Ediciones vascas)

## Erreferentziak

* ↑ Abizena Mujika idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Muxika onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Berria.eus. «Luis Mari Mujika idazle eta euskaltzalea hil da» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-04-03).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Luis Mari Mujika literaturaren zubitegian
* Joseba Aurkenerena: Luis Mari Mujika eta Urruñako toponimia tipia.
* Datuak: Q11934260
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Toledoko kontzilioak

Toledoko kontzilioak Toledo hirian 397 eta 702 urteen artean ospatu ziren hamazortzi kontzilio partikularrek jasotzen duten izena da, eta lehena izan ezik guztiak Iberiar penintsula bisigodoen agintepean zegoenean ospatu ziren. Espainia Bisigodoan ordezkaritza kolektiboko biltzarrak egon ziren: Senatus delakoa eta Toledoko kontzilioak.
Kontzilio-biltzar bisigodoak bi motakoak izan ziren: probintzialak, gotzaindegi probintziala metropolitar presidentziapean biltzen zutenak eta orokorrak, erresuma osoko gotzainak batuz interes orokorreko gaiak jorratzen zituztenak.
Monarkia bisigodoko biltzar politiko-erlijioso hauek Erregeak deitzen zituen eta artzapezpikurik antzinakoenak presiditu (ondoren Toledokoak), non ordezkaritza elizako goi hierarkiara eta nobleziara mugatzen zen.
589an ospatu zen Toledoko III. kontzilioa izaera orokorra izan zuen lehena izan zen, eta bertan erabaki zen hierarka bisigodoek arrianismoari uko egin behar ziotela, eta horrek ondorio bezala ekarri zuen hispano-erromatarren inkorporazio politikoa, une horretan Rekaredo I.a eta gainontzeko godoak katolizismora bihurtu zirelarik.
633an ospatu zen Toledoko IV. kontzilioan monarkia bisigodoaren hautaketazko izaera berretsi zen. Kontzilio hauetan zehar errege boterearen mugei buruzko erabakiak hartu ziren, baina asko indar kolpeak eta usurpazioak legeztatzeko erabili ziren, eta batzuk juduen aurkako errepresio neurriak ezarri zituzten, 694an ospatu zen Toledoko XVII. kontzilioan kasu.

## Kontzilioak

* Toledoko I. kontzilioa (397)
* Toledoko II. kontzilioa (527)
* Toledoko III. kontzilioa (589) (Leandro Sevillakoak presiditua)
* Toledoko IV. kontzilioa (633) (Isidoro Sevillakoak presiditua)
* Toledoko V. kontzilioa (636) (Isidoro Sevillakoak presiditua)
* Toledoko VI. kontzilioa (638)
* Toledoko VII. kontzilioa (646)
* Toledoko VIII. kontzilioa (653)
* Toledoko IX. kontzilioa (655)
* Toledoko X. kontzilioa (656)
* Toledoko XI. kontzilioa (675)
* Toledoko XII. kontzilioa (681)
* Toledoko XIII. kontzilioa (683)
* Toledoko XIV. kontzilioa (684)
* Toledoko XV. kontzilioa (688)
* Toledoko XVI. kontzilioa (693)
* Toledoko XVII. kontzilioa (694)
* Toledoko XVIII. kontzilioa (702 inguruan)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1783761
# Laterango Kontzilioa (649)

Laterango Kontzilioa 649 urtean Erroman egin zen sinodoa izan eta, horregatik, lehen edo bigarren Sinodo Lateranense izenarekin ezagutzen da baita ere. San Joan Laterangoaren basilikan egin zen baina ez da Laterango I. Kontzilioarekin nahastu behar.

## Historia

Kontzilioa Martin I.a Aita santuak deitu zuen, monotelismo kondenatzeko asmoz. Monotelismo VII. mendeko heresia izan zen, Kristorengan jainkozko eta gizonezko izaera eta borondatea onartzen zituen arren, jainkozko borondateak agintzen zuela aldarrikatzen zuena. Monotelismok hirukoiztar kristautasun eta monofisismoaren arteko konponketa izatea bilatzen zuen. Joera hau Konstantinoplako patriarka ekumenikoa zen Sergius I. Konstantinoplakoak eta ekialdeko beste apezpikuek defenditzen zuten. Sinodo hau Elizak ez du Kontzilio Ekumeniko gisa onartzen. Dena dela, bere garrantzia izan zuen zeren eta lehengo aldiz Aita santua Bizantziar enperadorearengandik independente izaten saiatu baitzen.
Egile batzuren ustez, sinodo honen Kanonak Maximus Aitortzaileak idatzi zituen.
Baina behin bilkura bukatuta, Martin I.a eta Maximus atxilotuak izan ziren, 653 urtean. Ravenaren exarkak horrela aginduta. Bizantzioko enperadorean zen Konstante II.ak monotelismoaren aldekoa zen eta beraren aginduz hartu zuen erabakia aipatutako exarkak. Martin I.a, epaiketa egin gabe kondenatuta izan zen baina Konstantinoplara bidali aurretik hil egin zen. Hori dela eta bera da martiri bezala onartua izan den azken Aita santua. Maximus, bestetik, kondenatu eta torturatu zuten, ondoren erbestera bidaltzeko.
Kontzilio honen dotrina azkenik Konstantinoplako III. kontzilioan onartua izan zen, 680 urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Ekonomou, Andrew J. 2007. Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590-752. Lexington Books., 116 or.
* ↑ David Hughes Farmer, The Oxford Dictionary of the Saints (Oxford:Oxford University Press, 1987) (ISBN 0-19-869149-1) 288 or.
* ↑ Gerald Berthold, "Máximo Confessor" in Encyclopedia of Early Christianity, (New York:Garland, 1997) (ISBN 0-8153-1663-1).

## Ikus, gainera

* Martin I.a Aita santua
* Monotelismo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2642234
# Louis Charles Breguet

Louis Charles Breguet (Paris, 1880ko urtarrilaren 2a – Saint-Germain-en-Laye, Frantzia, 1955eko maiatzaren 4a) hegazkinen diseinatzaile eta eraikitzaile frantziarra izan zen, hegazkintzaren aitzindarietako bat.

## Biografia

Breguet erloju-konpainia sortu zuen Abraham-Louis Breguet (1747-1823) asmatzailea suitzarraren hereniloba zen eta telegrafo elektrikoaren garapenean lagundu zuen Louis Breguet fisikariaren biloba (1804-1883).
1902an, Eugène Girardet margolariaren Nelly alabarekin ezkondu zen. Bost seme-alaba izan zituzten.
1905ean, Jacques anaiarekin batera, eta Charles Richetek gidatuta, hego malguak zituen eta helikopteroaren aurrekaria izango giroplano izeneko aireontzian egiten hasi ziren. 1907an, aurreneko aldiz igo zuten pilotatutako ontzi hegalari bertikal bat. 1909an, Breguet Type I izeneko lehen hegal finkodun hegazkina eraiki zuen. Hegazkinak arrakastaz egin zuen hegan Reimsen izan zen Abiazio Aste Nagusian erori aurretik. 1911n Société anonyme des ateliers d’aviation Louis Breguet sortu zuen, eta 1912an bere lehen hidroplanoa eraiki zuen.
Lehen Mundu Gerran eta 1920ko hamarkadan frantsesek erabili zituzten errekonozimendu hegazkinen garapenagatik da bereziki ezaguna Breguet. Breguet 14 hegazkinarekin metalezko hegazkinak egiten aitzindarietako bat izan zen, motor bakarreko eguneko bonbardatzaile bat, agian bere garaiko gerra hegazkin frantziar erabilienetako bat. Aluminiozko egitura-elementuz erabat eraikitako egitura zuen. Eredu hau, tropa frantsesek erabiltzeaz gain, Espedizionario Amerikarraren hamasei eskuadroiek ere erabili zuten. Horrelako aireontzi batek rol nabarmena izan zuen Nevil Shute idazlearen "So Disdained" 1927ko suspensezko eleberriaren argumentuan.
1919an, gerora Air France airelinearen base izango zen Compagnie des Messageries Aériennes sortu zuen.
Urteen joan-etorrian, hainbat errekor ezarri zituzten haren hegazkinek. Breguet hegazkin batek egin zuen Hego Atlantikoko geldialdirik gabeko lehen bidegurutzea, 1927an. Beste hegazkin batek 7 200 km-ko hegaldia egin zuen Ozeano Atlantikoan zehar 1933an, ordura arte Atlantikoan izandako eskalarik gabeko hegaldirik luzeena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The First Air Races» www.thefirstairraces.net (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ (Frantsesez) «Société anonyme des ateliers d?aviation Louis Breguet - Définition et Explications» Techno-Science.net (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ (Ingelesez) «AviationCorner.net - Photo gallery - Aircraft photos» www.aviationcorner.net (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ (Ingelesez) Shute, Nevil. (2023-03-24). So Disdained. Alien Ebooks ISBN 978-1-6676-0281-3. (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ (Ingelesez) «Compagnie Des Messageries Aériennes/Air Union Ticket Weinstock | National Air and Space Museum» airandspace.si.edu (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q719663
* Multimedia: Louis Charles Breguet / Q719663