# Amelia Ochandiano

Amelia Ochandiano (Madril, XX. mendea) antzerki zuzendaria da. Antzerkiaren munduan, aktore, dantzari, koreografo, eszena-zuzendari, irakasle eta ekoizle ere lan egin du. Nabarmentzekoa da Calleja eta Chapíren Las Bribonas y la Revoltosa (2007) lanaren zuzendaritza eszenikoarekin Zarzuela Antzokian egin zuela debuta, eta agertoki horretan zarzuela bat zuzendu zuen lehen emakumea izan zela.

## Bizitza

Madrilen jaio zen. Antonio Llopis, Luis Olmos, Carmen Roche edo Ines Rivadeneira profesionalekin batera trebatu zen.

### Lan ibilbidea

Antzerkiaren munduan, aktore, dantzari, koreografo, eszena-zuzendari, irakasle eta ekoizle gisa lan egin du. Gaztetatik Antonio Llopis, Carmen Roche, Luis Olmos, Graciela Lucciani edo Ines Rivadeneira bezalako maisuekin trebatzen da. 1984an, Madrilgo Teatro de la Danza konpainian sartu zen. Konpainian aktore eta dantzari gisa hasi zen, baina berehala hasi zen produkzio, bira, zuzendaritza laguntzaile eta irakasle lanetan murgiltzen.
Bere hastapenak dantzan eta interpretazioan daude, bai antzerkian eta baita, noizbehinka, zineman ere. Azken horretan, besteak beste, Hola, ¿estás sola? (1995), Más que amor, frenesí (1999), Entre las piernas (1999) edo Los años bárbaros lanetan jardun zuen. Antzerkian aktore, eszena zuzendari eta ekoizle lanetan aritzen da. Bere ikuskizunek sari ugari jaso dituzte, haña nola, Ikuskizun sarituak edo izendatuak izan dira Max Sarietan, Aktoreen Batasunaren Sarietan, Ercillan, Rojasen edo Florencio Sarietan, Uruguairen kasuan.
2002an Anton Txekhoven La gaviota lana izan zen eszena zuzendari debuta.
Aipatzekoa da Calleja y Chapí-ren Las bribonas eta La revoltosa (2007) antzezlanen zuzendaritza eszenikoarekin Zarzuela Antzokian debuta egin zuela, eta agertoki horretan zarzuela bat zuzendu zuen lehen emakumea izan zela. Handik aurrera, Soutullo eta Verten La del Soto del Parral (2010 eta 2015) eta Chuecaren Agua, azucarillos y aguardiente (Proyecto Zarza) ere zuzendu ditu.

## Lanak

Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

### Zuzendari

* Agua, Azucarillos y Aguardiente. Federico Chueca/Nando López. (Zarzuela Antzokia)
* La Revoltosa. Ruperto Chapí (Solís Antzokia, Montevideo)
* Una gata sobre un tejado de zinc caliente. Tennessee Williams
* La historia del soldado (2015), Igor Stravinskirena.
* El lenguaje de tus ojos o El Príncipe Travestido, (2014) e Marivauxena.
* Lúcido (2012), Rafael Spregelburdena.
* Casa de muñecas (2010), Henrik Ibsenena.
* Mi mapa de Madrid, (2009-2011), Margarita Sánchezena.
* La del Soto del Parral (2015 y 2010). Madrilgo Zarzuela Antzokia
* El caso de la mujer asesinadita (2009), Miguel Mihura eta Álvaro de Laiglesiarenarena.
* Las bribonas y La Revoltosa (2007). Zarzuela Antzokia
* La casa de Bernarda Alba (2006), Federico García Lorcarena.
* Los días felices (2005), Samuel Beckettena.
* La gaviota (2002), Anton Chéjovena.
* Escena para cuatro personajes, Eugène Ionescorena.
* Los títeres de Cachiporra, Federico García Lorcarena.
* El caso de las petunias pisoteadas, Tennessee Williamsena.

### Ekoizle

* Las bicicletas son para el verano, Fernando Fernán Gómez.
* El verdugo, Luis García Berlanga eta Rafael Azcona.
* El enfermo imaginario, Molièrerena.
* La zapatera prodigiosa, Federico García Lorcarena.
* Escorial, Michel de Ghelderoderena.

### Aktore

* La historia del soldado, Igor Stravinskyrena.
* Por un sí o por un no, Nathalie Sarrauterena.
* Delirio a dúo, Ionescorena.
* La boda de los peq|30emueños burgueses, Bertolt Brechtena.
* La extraña tarde del Doctor Burke, Ladislav Smočekena.
* El oso y la petición de mano, Anton Chéjovena.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Amelia Ochandiano: entradas, biografía, fotos y noticias» Teatro Madrid 2023-01-23 (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* ↑ Somos AISGE. (2020-09-06). La dirección de escena, según AMELIA OCHANDIANO. Arranque y proceso interno #AISGEcontigoFormación. (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Amelia Ochandiano: entradas, biografía, fotos y noticias» Teatro Madrid 2023-01-23 (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* 1 2 3 «Amelia Ochandiano» academiadelasartesescenicas.es (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Entrevista a Amelia Ochandiano en Mujeres a escena. (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* ↑ La actriz Amelia Ochandiano se estrena en el Albéniz como directora de 'La Gaviota'. 15 de septiembre de 2002.
* ↑ «Propuesta escénica, Amelia Ochandiano» teatrodelazarzuela.mcu.es (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) «UNA GATA SOBRE UN TEJADO DE ZINC CALIENTE» Madrid Es Teatro (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).
* ↑ «'Casa de muñecas', un grito a la dignidad | Metrópoli | elmundo.es» www.elmundo.es (Noiz kontsultatua: 2024-12-05).

## Kanpo estekak

* IMDb-ko fitxa
* Azalpen bideoa: La dirección de escena, según AMELIA OCHANDIANO. Arranque y proceso interno (Eszena-zuzendaritza, Amelia Ochandianoren azlpenak. Hasiera eta barne prozesua) YouTube.
* Elkarrizketa Amelia Ochandianori Mujeres a escena lanean
* Datuak: Q20018189