OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Basabitxilore

Basabitxilorea edo txiribita (Bellis perennis, latinetik: Bellus = polita eta perennis = iraunkorra) Asteraceae familiako landare belarkara da. Lore apaingarria da.

## Deskribapena

5-25 cm-ko landare iraunkorra da. Koilara itxurako hostoak ditu, zertxobait horztunak eta erroseta zapal batean ezarrita daude. Kapitulu bakartiak ditu, kanpoaldeko kolorez zuriak dira eta liguladunak, erdialdekoak horiak. Martxotik uztailera loratzen da.
Fruituak akenio txikiak dira 1-1'5mm-tako oboideak eta pixkat iletsuak.

## Habitata

Belardiak, bidezidorrak, larreak eta leku belartsuak ditu gustuko. Jatorriz Europakoa eta Afrika iparraldekoa da, baina gaur egun mundu osoan aurkitzen da.

## Erabilerak

Landare honen hostoak jangarriak dira eta entsaladan zein beste barazkiekin egosita jan daitezke.
Dituen bertute medizinalak Pizkunde garaitik ezagutzen dira. Honako erabilera hauek ditu:
* Eztularen aurkakoa eta espektoratzailea
* Diuretikoa eta izerdiarazlea
* Orbaitzailea
* Antiespasmodikoa
* Digestiboa eta libratzailea
* Oftalmikoa
* Presio arterialaren kontrolatzailea

## Iruditegia

* Infloreszentzia
* Kolore batzuk
* Hostoak
* Lore hermafroditak (kapitulu erdian)

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]
* ↑ «Bellis perennis information from NPGS/GRIN» web.archive.org 2011-06-05 (Noiz kontsultatua: 2021-05-17).
* 1 2 Siatka, T.; Kasparová, M.. (2003-01). «[Seasonal changes in the hemolytic effects of the head of Bellis perennis L»] Ceska a Slovenska Farmacie: Casopis Ceske Farmaceuticke Spolecnosti a Slovenske Farmaceuticke Spolecnosti 52 (1): 39–41. ISSN 1210-7816. PMID 12685333. (Noiz kontsultatua: 2021-05-17).

## Bibliografia

* Jesus Izco (koor), E.Barrero, M.Brugués, M.Costa, J.A. Devesa, F.Fernández, T.Gallardo, X.Llimona, C.Prada, S.Talavera, B.Valdés. Botánica. Madrid: Editorial McGraw-Hill, 2004. ISBN 84-486-0609-4 (Gaztelaniaz)
* Bernardo Ticli. El herbario de la salud. Barcelona: Editorial De Vecchi, 2003. ISBN 84-315-1824-3 (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Natura digital (UB)(Katalanez)
* Homeopatía general (Gaztelaniaz)
* Planta for a future (Ingelesez)
* GRIN (Ingelesez)
* Naturaleza cantábrica (Gaztelaniaz)
* Infojardín (Gaztelaniaz)
* Botànica para aventureros (Gaztelaniaz)
* Red Naturaleza (Gaztelaniaz)
* Bellis perennis landare apaingarri eta jangarria (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q26158
* Multimedia: Bellis perennis / Q26158
* Espezieak: Bellis perennis
# Beltxata

Beltxata (Agrostemma githago) Caryophyllales ordenako landare belarkara da, lore arrosekoa, Europako bide ertzetan eta galsoroetan hazten dena.

## Izena

Euskaraz Beltxata, Beltxanburu, Albetxe eta Beltxabi izenak ditu.
Izen binomiala Agrostemma githago da. Agrostemma grezierazko αγρος, "soro" eta στεμμα, "koroa" itzetik dator, hau da, "soroetako koroa". Githago hebreerazko khitah, "gari" itzetik letorke.

## Ezaugarriak

Nahiko landare handia da (1m), lantza itxurako hosto luzeekin.
Loreak arrosak edo zuriak dira, sepalo hostokarakoak, 25-50mm zabal. Udan loratzen da, maiatza eta iraila artean

## Propietateak

Beltxata landare toxikoa da, diuretikoa. Haziak espektoratzaileak dira, baina gehiegi hartzean gastroenteritisaren sintoma bertsuak eragiten ditu. Dosi handitan heriotza eragin dezake.
Hauek dira dituen printzipio aktiboak: gitagina, saponina, glukosidoak.

## Erreferentziak

* 1 2 UZEI

## Ikus, gainera

* Usagari
* Datuak: Q147852
* Multimedia: Agrostemma githago / Q147852
* Espezieak: Agrostemma githago
# Liba

Liba (Merlangius merlangus) Gadidae familiako arraina da, Ozeano Atlantikoan, Mediterraneo itsasoan, mendebaldeko Itsaso Baltikoan eta Itsaso Beltzan bizi dena.
Itsas arrain hezurduna hau 70 cm inguru luzea da. Kolorez gris berdexka izaten da, alboak aldiz zilar kolorekoak ditu eta sabelaldea zurixka. Muturra zorrotz samarra du. Hiru bizkar-hegal izaten ditu, aurre-zorrotzak hirurak. Bizitzaren parterik handiena kostaldean ematen du, uraren azal samarrean, baina martxoan itsas azpira sartzen da arrautzak errutera eta maiatzean gainera itzultzen da berriro. Oskoldunak, arrain txikiak eta harrak jaten ditu batez ere. Kanaberaz harrapatu ohi da, oso gutxitan sarez. Harrapatu berria den bitartean oso haragi gozoa du jateko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-1-31 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Fishbase.org: Merlangius merlangus
* Datuak: Q273083
* Multimedia: Merlangius merlangus / Q273083
* Espezieak: Merlangius merlangus
# Libellula

Libellula Libellulidae familiako odonatu generoa da. Ipar Hemisferioko eskualde epeletan banaturik dago.

## Espezieak

Besterik aipatzen ez bada, Ipar Amerikako espezieak dira:
* Libellula angelina Selys, 1883 - Iparraldeko Txina, Japonia
* Libellula auripennis Burmeister, 1839 – Ipar eta Erdialdeko Amerika
* Libellula axilena Westwood, 1837
* Libellula comanche Calvert, 1907
* Libellula composita Hagen, 1873
* Libellula croceipennis Selys, 1869 – Ipar eta Erdialdeko Amerika
* Libellula cyanea Fabricius, 1775
* Libellula depressa Linnaeus, 1758 – Europa, Mendebaldeko Asia. Batzuetan Ladona generoaren barruan sartua.
* Libellula flavida Rambur, 1842
* Libellula foliata Kirby, 1889 - Mexiko
* Libellula forensis Hagen, 1861
* Libellula fulva Müller, 1764
* Libellula gaigei Gloyd, 1838 - Erdialdeko Amerika
* Libellula herculea Karsch, 1889 - Erdialdeko eta Hego Amerika
* Libellula incesta Hagen, 1861
* Libellula jesseana Williamson, 1922
* Libellula luctuosa Burmeister, 1839
* Libellula lydia Drury, 1773
* Libellula mariae Garrison, 1992 - Erdialdeko Amerika
* Libellula melli Schmidt, 1948 - Txina
* Libellula needhami Westfall, 1943
* Libellula nodisticta Hagen, 1861
* Libellula pulchella Drury, 1770
* Libellula quadrimaculata Linnaeus, 1758 – Europa eta Ipar Amerika
* Libellula saturata Uhler, 1857
* Libellula semifasciata Burmeister, 1839
* Libellula vibrans Fabricius, 1793

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Libellula Linnaeus 1758 Fauna Europaea. Faunaeur.org
* (Ingelesez) Libellula Linnaeus 1758 Itis.gov
* Datuak: Q312476
* Multimedia: Libellula / Q312476
* Espezieak: Libellula
# Libellula depressa

Libellula depressa Libellulidae familiako odonatua da. Ezaguterraza da, 9-48 mmko luzera, abdomen zabala (arretan urdina eta emeetan marroi horixka) eta hegalen oinarrietan kolore marroi iluneko lau gelaxka dituelako. Europako burruntzi arruntenetako bat da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Broad-bodied Chaser British Dragonfly Society. British-dragonflies.org.uk.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Iñaki MEZQUITA, Francisco J. OCHARAN: Odonatos de Gipuzkoa Munibe 60 (2012), Aranzadi-zientziak.org
* Datuak: Q302485
* Multimedia: Libellula depressa / Q302485
* Espezieak: Libellula depressa
# Arabidopsis thaliana

Arabidopsis thaliana Europako, Asiako eta Afrikako ipar-mendebaldeko brasikazeoen familiako landare bat da.
Landare belarkara, 1 eta 3 dm bitarteko altuerakoa. Zurtoina zutitua da, eta adarkadura pixka bat du oinarritik urrun. Landarearen oinarritik ile adarkatuez estalia dago, oso trinko eta motzez (tomentosoak), eta desagertuz edo dentsitatea murriztuz joaten dira, infloreszentzietara hurbildu ahala.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Arabidopsis thaliana. 2023-02-26 (Noiz kontsultatua: 2023-03-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158695
* Multimedia: Arabidopsis thaliana / Q158695
* Espezieak: Arabidopsis thaliana
# Lasturrin

Lasturrina (Acorus calamus) Acoraceae familiako landare bat da. Ugaria da Ipar hemisferioko eskualde epeletan.

## Ezaugarriak

Landare luzea da, eta ihien antza du. Ertz zorrotzeko hosto linealak ditu, iraunkorrak, oso puntadunak, usaintsuak, 25 mm inguruko zabalerakoak eta 10 cm inguruko luzerakoak. Loreak txikiak dira, lau bat milimetrokoak, berde-horixkak, eta espadize biluzi baten gainean agertzen dira kiribilean, espadizearen espata (kordotxa) gainetik irteten dela. Loreak antzuak dira, eta landarea errizomaren bidez ugaltzen da.
Zurtoina lurpean hedatzen da sustrai luze, mamitsu eta oso usaintsuko errizoma moduan. Sustraia, konfitaturik, gozogintzan erabiltzen da. Eta sustraia erabiltzen da, halaber, sendabelar gisa: beratzen utzita hartzen da bizigarri gisa, eta infusioan ere bai, digestioari laguntzeko. Sustraia anestesiko gisa erabili da, eta droga psikotropiko gisa ere bai, dosi handitan efektu haluzinagarriak baititu.
Mundu osoko eskualde borealetan hazten da, eta lurzoru hezeak eta ur geldiko kostak ditu gustuko.

## Barietateak

* Acorus calamus var. americanus Raf. (1828).
* Acorus calamus var. angustatus Besser (1834).
* Acorus calamus var. calamus.

## Sinonimia

| bar. angustatus Acorus angustatus Raf. Acorus calamus var. angusta Bess. nom. inval. Acorus triqueter Turcz. ex Schott bar. calamus Acorus angustifolius Schott Acorus aromaticus Gilib. nom. inval. Acorus asiaticus Nakai Acorus calamus var. vulgaris L. Acorus calamus-aromaticus Clairv. nom. illeg. Acorus casia Bertol. Acorus cochinchinensis (Lour.) Schott Acorus commersonii Schott Acorus commutatus Schott Acorus elatus Salisbury nom. illeg. | Acorus europaeus Dumort. Acorus flexuosus Raf. * Acorus floridanus Raf. Acorus griffithii Schott Acorus nilaghirensis Schott Acorus odoratus Lam. nom. illeg. Acorus spurius Schott Acorus terrestris Spreng. Acorus undulatus Stokes nom. illeg. Acorus vulgaris (L.) Simonk. Calamus aromaticus Gueldenst. Orontium cochinchinense Lour. bar. vernus Acorus verus (L.) Garsault Acorus verus (L.) Houtt. nom. illeg. Acorus verus (L.) Raf. nom. illeg. |

## Kanpo estekak

* Family Araceae in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/
* FDA street drug alternative warning letter
* Acorus calamus at Plants for a Future
* Datuak: Q158008
* Multimedia: Acorus calamus / Q158008
* Espezieak: Acorus calamus
# Limanda oilar

Limanda oilarra (Limanda limanda) Limanda generoko animalia da. Arrainen barruko Pleuronectidae familian sailkatzen da. Arrain demertsal hau jateko ona da eta ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoko kostaldetik gertu bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Limanda limanda», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.
* ↑ (Ingelesez) FAO. Species factsheet: Limanda limanda. .

## Ikus, gainera

* Limanda
* Pleuronectidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q1135526
* Multimedia: Limanda limanda / Q1135526
* Espezieak: Limanda limanda
# Lapa-belar

Lapa-belarra edo irastorra (Arctium lappa) Asteraceae familiako landarea da.
Lore elkartuen familiako hosto zabal handiko landarea da, 1,5 cm inguru luzea. Lapatx eta maite-belar izenez ere ezagutzen da. Sustrai sendo mamitsua eta zilindro egiturakoa izaten du, eta kolorea kanpotik beltza eta barrutik zuria. Hosto zabal berde ilunak eta azpi-iletsuak izaten ditu, lorea berriz orburu baten antzera txiki biribila, kolorez gorri iluna eta arroketan itsasten diren arantzak dituena. Berez landugabeko sailetan eta zabor artean hazten da, baina sendabelar gisa ere lantzen da leku batzuetan; gibeleko eta azaleko eritasunak sendatzeko erabiltzen da. Honen oso antzeko landarea da Arctium tomentosum izenez ezagutzen dena.
Erdi Aroan barazki moduan landatua, orain apenas ez da ekoizten. Salbuespenak Japonia -non gobō (牛蒡 edo ゴボウ) du izena-, Taiwan (牛蒡), Korea -non ueong (우엉) izena duen-, Italia, Brasil eta Portugal -non bardana edo "garduna" deitzen den- dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-3-22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26932
* Multimedia: Arctium lappa / Q26932
* Espezieak: Arctium lappa
# Apio

Apioa edo perrexil hezea (Apium graveolens) Apiaceae familiako landare belarkara eta eskualde epeletan laboratzen dena da. Elikagai eta sendabelarra da. Europar jatorria du.
Landare aromatiko soiltzat hartua izatetik, apioa, egun, maila handiko elikagaien artean egotera igaro da organismoarentzat mesedegarriak diren propietateak dituelako, besteak beste esentzia-olioak eta sodio- eta potasio-edukia.
Diuretiko eta garbigarri ahaltsua izateaz gain, kaloria gutxi eta balio elikagarri handia du.

## Erreferentziak

* ↑ «perrexil heze - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-09).

## Kanpo-estekak

* (Gaztelaniaz) http://www.infoagro.com/hortalizas/apio.htm
* (Gaztelaniaz) http://www.zonaverde.net/apiumgraveolens.htm
* Datuak: Q28298
* Multimedia: Apium graveolens / Q28298
* Espezieak: Apium graveolens
# Lirio

    Artikulu hau loreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lirio (argipena)».
Lirioa edo ostargi-belarra Iridaceae familiako eta Iris generoko landare belarkara da. Hosto luze eta meheak, bukaeran hainbat kolore ezberdineko loreak izan ditzake (more, urdin, zuri edo hori). Gaur egun asko kultibatzen da, gehienbat etxeetan apaingarri gisa erabiltzeko. Bizi ahal izateko lur hezeak behar ditu, erreka, zingira, iturburuetan adibidez.
Azpigenero hauek ditu:
* Iris
* Limniris
* Xiphium
* Nepalensis
* Scorpiris (lehen Juno generoa)
* Hermodactyloides (lehen Iridodictyum generoa)
* Datuak: Q156901
* Multimedia: Iris (Iridaceae) / Q156901
* Espezieak: Iris (Iridaceae)
# Horma-erruda

Horma-erruda (Asplenium ruta-muraria) Asplinoaren generoko iratzea da, Europan eta ekialdeko Ipar Amerikan jatorria duena.

## Ezaugarriak

Zurtoina 5-15 cm luze izan daiteke.
Hostoen txortenak berdeak dira, oinaldean ilunagoak. Hostoxkak oinaldean falka-itxurakoak dira eta lakain erronboidalak haizemaile-itxurakoak. Lerro-itxurako soroak dituzte. Hostoen ingerada gutxi gorabehera hirukia da.
Harkaitzetako arraiduretan eta hormetan bizi da batez ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1125768
* Multimedia: Asplenium ruta-muraria / Q1125768
* Espezieak: Asplenium ruta-muraria
# Baltsamo-izei

Baltsamo-izeia (Abies balsamea) Pinaceae familiako espezie baten izen arrunta da.
Izei honek bi aldaera ditu:
* Abies balsamea var. balsamea
* Abies balsamea var. phanerolepis

## Erreferentziak

* ↑ USDA PLANTS. PLANTS Profile for Abies balsamea (balsam fir). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q428023
* Multimedia: Abies balsamea / Q428023
* Espezieak: Abies balsamea
# Lirio-tximeleta

Lirio-tximaleta (Iphiclides podalirius) Euskal Herrian aurki daitekeen Papilionidae familiako tximeleta bat da. Europa osoan, iparraldeko muturrean izan ezik, eta mendebaldeko Txinaraino bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ Kulfan, Miroslav; Degma, Peter; Kalivoda, Henrik. (1995). «Lepidoptera of different grassland types across the Morava floodplain» Journal of Research on the Lepidoptera 34: 39–47..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31080
* Multimedia: Iphiclides podalirius / Q31080
* Espezieak: Iphiclides podalirius
# Din-dil

Din-dil (Briza media) Poaceae familiako landare belarkara da. 40-50 cm. luze, udaberritik udaraino loratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Luceño Garcés, Modesto. (1998). Flores de Gredos. Ávila: Caja de Ávila ISBN 84-930203-03-..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164237
* Multimedia: Briza media / Q164237
* Espezieak: Briza media
# Urki gerezikara

Urki gezikara (Betula lenta) urkien (Betula) generoko hosto galkorreko zuhaitza da, ekialdeko Ipar Amerikan jatorria duena.
Bataz beste, 20 metroko altuera du.

## Erreferentziak

* ↑ Flora of North America: Betula lenta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q227763
* Multimedia: Betula lenta / Q227763
* Espezieak: Betula lenta
# Astigar zorrotz

Astigar zorrotza (acer platanoides) Sapindaceae familiako espezie baten izen arrunta da.
Europa osotik zabaldutako espezie hau inbaditzailetzat jotzen dute Ipar Amerikan.

## Ezaugarriak

Hosto dezudikoko zuhaitza da, 20-30 metro neurtzera heldu daitekena. Enborrak 1,5 metroko diametroa izan dezake eta kopa zabala eta borobildua dauka. Azala kolore marroi-grisa du eta gutxi ildaskatua. Zuhaitz helduek ez dute azal iletsurik enborrean zehar. Kimuak berdeak dira hasieran, ondoren marroi kolorea hartzen dutelarik. Neguko begiek kolore marroi-gorrixka distiratsua dute.
Hostoak kontrakoak eta lobulatuak dira, bost lobulu dituzte luzetara 7-14 cm eta 8-20 cm zabalean dituztenak. Lobulu bakoitzak batetik hirurako alboko hortzak dituzte. Hostoaren pezioloak 8-20 cm-ko luzera du, eta apurtzerakoan esne itxurako zuku moduko bat jariatzen du. Udazkenean kolorea horia izaten da, batzuetan gorri-laranja bada ere.
Loreak 15-30 bitarteko korinboetan daude antolatuta, horiak edo hori-berdexkak direnak, bost sepalo eta 3-4 mm-ko luzera duten bost petalo dituztenak. Lorealdia udaberriaren hasieran ematen da, hosto berriak atera baino lehen. Fruitua samara bikoitza da, bi hazi hegodun dituena. Haziek forma diskoidala dute, oso zapala, 10-15 mm bitarteko zabalera eta 3 mm-ko lodiera dituena. Haziaren hegoek 3-5 cm-ko neurria aurkezten dute, eta bien artean dagoen angelua 180º-koa da gutxi gora-behera. Gehienetan sortzen diren ia hazi guztiak bideragarriak izaten dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
* ↑ Rushforth, K. D. (1999). Trees of Britain and Europe. ISBN 0-00-220013-9.
* ↑ «Invasion Biology Introduced Species Summary Project - Columbia University» www.columbia.edu (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
* ↑ (Ingelesez) Watson, Edward F. Gilman and Dennis G.. (2014-04-10). «Acer platanoides: Norway Maple» edis.ifas.ufl.edu (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
* ↑ «Acer platanoides» plantfacts.osu.edu (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26745
* Multimedia: Acer platanoides / Q26745
* Espezieak: Acer platanoides
# Indigaztainondo

Indigaztainondoa (Aesculus hippocastanum) hosto erorkorreko zuhaitz espezie bat da. Jatorria Balkanetan duena, izenak berak adierazten ez duena. Ohikoa da parke eta hirietan, batez ere kale eta etorbide ertzetan.
Aesculus haritz mota baten latinezko izena da. Hippocastanum hitzak zaldia (hippos) eta gaztaina (kastanon) esan nahi du, azienda elikatzeko erabiltzen baitzen.
Azken urteetan, Europako indigaztainondoak gaitz batek jota daude, Cameraria ohridella lepidopteroak eragina.

## Ezaugarriak

Hostoak handiak dira, peziolo luzedunak.
Loreak zuriak dira eta klusterrak piramide bat osatzen du. Korolak bost petalo ditu, eta kaliza kanpai itxura du.
Indi gaztaina edo itsas gaztaina fruitu marroia eta distiratsua da, oskol arantzatsu batek babesten du.
* Indigaztainondo - Aesculus hippocastanum

## Erreferentziak

* Datuak: Q26899
* Multimedia: Aesculus hippocastanum / Q26899
* Espezieak: Aesculus hippocastanum
# Lizar-astigar

Lizar-astigarra edo negundo astigarra (Acer negundo) Sapindaceae familiako zuhaitza da, Ipar Amerikan jatorria duena. 10–25 m luze, hiru azpiespezie ditu:
* A. negundo subsp. negundo, ekialdeko kostaldekoa.
* A. negundo subsp. interius, Saskatchewandik Mexiko Berrira hedatzen dena.
* A. negundo subsp. californicum, Kalifornia eta Arizonatik hedatzen dena.

## Ezaugarriak

Zuhaitz hau hazkunde azkarrekoa dela esan daiteke, ez da bizi luzekoa izaten eta 25 metrotako altuerara hel daiteke (enborrak 30-50 cm-ko diametroa duelarik). Kimuak gazteak direnenan argizari larros-more bat eduki ohi dute. Hostoak pinatuak dira, arraroa genero honetan (gehiengoa palmatuak baitira), hiru, bost edo zazpi foliolo dituelarik. Hostoek 12-25 cm-ko luzera dute, foliolo bakoitzak 6-10 cm dituelarik eta 3-7 cm zabaleran. Ikusten ari garen generoan ez dago hiru foliolo baino gehiago dituen espezierik, hau izan ezik. Hostoak berde argiak dira, hotz formadun ertzarekin eta batzuetan asimetria erakuts dezakete.
Acer negundo dioikoa da. Loreak txikiak dira 10-30 petalorekin 1-2 dm-tara hel daitezke. Loraldia udaberri hasieran ematen da. Fruitua disamara da, hau da, bi samara lotuz eraturik dago eta 1-2 cm neurtzen ditu. Udazkenean askatzen dira zuhaitzetik eta negu osoan iraun dezakete.
Zuhaitza Amerikatik dator berez, Europara ekarri zen 1688an kutsadurari dion erresistentziagatik, hazkunde azkarrarengatik eta toxizitate faltagatik. Horrela, trafiko askoko hirietan, mehatzeguneetan eta hiri-parkeetan kokatu ziren. Espezie honek nahiago ditu lurzoru eguzkitsuak baina lurzorua gehiegi ureztatuta badago ere bizi daiteke. -30 °C-ko tenperaturak jasan ditzake.

## Erreferentziak

* ↑ van Gelderen, C.J. & van Gelderen, D.M. (1999). Maples for Gardens: A Color Encyclopedia
* ↑ (Gaztelaniaz) Acer negundo. 2019-01-30 (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161166
* Multimedia: Acer negundo / Q161166
* Espezieak: Acer negundo
# Liztor arrunt

Liztor arrunta (Vespula vulgaris) Vespidae familiako liztorra da. Ipar Hemisferioan jatorria duen liztor hau Australia eta Zeelanda Berrira eraman dute.

## Erreferentziak

* ↑ Hunt, James G.. (2007). The evolution of social wasps. Oxford: Oxford University Press, 95 or. ISBN 0-19-530785-2..
* Datuak: Q260482
* Multimedia: Vespula vulgaris / Q260482
* Espezieak: Vespula vulgaris
# Arbi biribil

Arbi biribila (Brassica rapa) barazki gisa erabiltzen den sustrai eta hosto jangarridun landarea da. Hainbat barietate ditu, tartean arbia, bomdonga, txinatar aza, arbi-gara edo komatsuna.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltermen definizioa
* Datuak: Q3384
* Multimedia: Brassica rapa / Q3384
* Espezieak: Brassica rapa
# Garaizka beltz

Garaizka beltza (Asplenium adiantum-nigrum) Asplinoaren familiako iratzea da. Harrietan, paretetan, eta lurrean hazten da, Europako lurralde epeletan batez ere.

## Ezaugarriak

Zurtoina 10-40 cm luze izan daiteke.
Hostoak berde ilunak eta distiratsuak dira. Txortena orriz bezain luzea edo luzeagoa izan daiteke. 15 hostoxka pare dute, behin edo bitan pinatu-zatituak, behealdekoak zuzenak edo gutxi okertuak. Lerro-itxurako soroak dituzte, elkarrengana arin hurbilduz.
Batez ere harkaitz eta hormetan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ Missouri Botanical Garden. Name - Asplenium adiantum-nigrum L.. Saint Louis (Missouri).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q923786
* Multimedia: Asplenium adiantum-nigrum / Q923786
* Espezieak: Asplenium adiantum-nigrum
# Llollobelar

Llollobelarra (Lolium) Poaceae familiako genero baten izen arrunta da.

## Espezieak

Gramineen genero honek 8 euroasiar espezie ditu:
* Lolium canariense Steud.
* Lolium edwardii H.Scholz, Stierst. & Gaisberg
* Lolium multiflorum Lam. - llollobelar italiarra
* Lolium perenne L. - llollobelar ingelesa
* Lolium persicum
* Lolium remotum Schrank
* Lolium rigidum Gaudin
* Lolium temulentum L. - iraka
* Lolium saxatile

## Erreferentziak

* ↑ Watson L, Dallwitz MJ.. (2008). The grass genera of the world: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval; including synonyms, morphology, anatomy, physiology, phytochemistry, cytology, classification, pathogens, world and local distribution, and references. in: The Grass Genera of the World..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158509
* Multimedia: Lolium / Q158509
* Espezieak: Lolium