OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fairchild C-123 Provider

Fairchild C-123 Provider (euskaraz: «hornitzaile») Chase Aircraft Companyk diseinaturiko eta Fairchild Aircraft hegazkingintza enpresak ekoitzitako garraio militarreko aireontzia da. Hasieran AEB Aireko Armadarentzat ekoitzia, Estatu Batuetako Kostazainek, Aire-Erreserbak eta Guardia Nazionalak ere erabiltzen dute.
Chase Aircraft Companyk (XCG-20) eta geroago XG-20 (Chase MS.8 Avitruc barne-izendapena) C-123 Provider asalto-planeagailu gisa diseinatu zen Ameriketako Estatu Batuetako Aire Indarrarentzat (USAF). 1950eko hamarkadan XCG-20rako bi bertsio motorizatu garatu ziren, hala nola XC-123 eta XC-123A. Bien arteko alde bakarra motorraren eredua zen. XC-123ak airez hoztutako Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp bi motor erradial erabiltzen zituen, eta XC-123Ak, berriz, General Electric J47-GE-11 lau turborreaktore, hegalen azpiko bi gondolatan. Hegazkina ondo ikusi zen tropa taktikoak garraiatzeko, bere sendotasun eta fidagarritasunagatik eta pista labur eta erdi konponduetatik jarduteko gaitasunagatik; hala ere, turborreaktoreek bultzatutako bertsioa ez zen onartu hainbat arazorengatik, besteak beste, erreaktoreek objektu arrotzak irensteko joera zutelako, eta, beraz, USAFek bertsiorik konbentzionalenaren alde egin zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631411
* Multimedia: Fairchild C-123 Provider / Q631411
# Rachel Fuller Brown

Rachel Fuller Brown (Springfield, Massachusetts, 1898ko azaroaren 23a - Albany, New Yorkeko Estatua, 1980ko urtarrilaren 14a) estatubatuar kimikaria izan zen. Bere bazkide Elizabeth Lee Hazen-ekin batera lehen antibiotiko eraginkorra garatu zuen onddoek pertsonengan eragindako gaixotasunaren kontra.

## Biografia

Rachel Fuller BrownAnnie Fuller-en eta George Hamilton Brown-en alaba zen. Bere aita, aseguru-agente bat, bere familiarekin batera Webster Groves-era, Misuri, lekualdatu ziren, non Brow lehen mailako eskolara bertaratu zen, nahiz eta zientziari buruzko berehalako interesa garai horretan ez izan. 1912an, bere gurasoak banandu zien. Hura eta bere anaia txikia Springfieldera itzuli ziren bere amarekin, etxeko ekonomiari laguntzeko idazkaria bihurtu zen eta hainbat apezpiku-elizako administratzaile bezala geroago.
Familiaren egoera ekonomikoaren ondorioz, Brown-ek bere bigaren mailako ikasketak bukatu bezain pronto lan egitera behartu zuten. Baina bere lanaren ahalmenak hunkitu zituen Henrietta F. Dexter, bere amonaren lagun aberasduna, eta Brown-en matrikula finantziatu egon zuen Massachusettseko Mount Holyoke College-n non kimikako lizentzia eta historiakoa lortu zituen. Kimikarako bere inklinazioa gertatu zen Emma Perry Carr irakasleak emandako zientzia-ikasturtea jaso ondoren.
Geroago, Kimika organiko eta bakteriologikoko bere doktoregoa osatzeko Chicagoko Unibertsitatera joan zen. Hiru urtetan zehar kimikako eta fisikako irakaslea izan zen Francisco Shime eskolan, Chicagotik hurbil.
Bere tesia (graduaziorako eskatutako ikerketa-proiektua) aurkeztu zuen 1926an, baina atzerapena egon zen bere ahozko azterketen antolaketan, hark bere titulua osatzeko beha zituen.

## Sariak

* Bi zientzialariak saritu zituzten Squibb 1955eko kimioterapiako sariarekin.
* Brown-ek New Yorkeko Osasun Departamentuaren Komun Dotorerako saria irabazi zuen 1968an erretiratu zenean.
* Rhoda Benham de la Sociedad Médica de Micologia de las Américas, 1972-ko saria.
* Sartu zen 1994ko Nazio-Asmatzaile Ospeko Aretoan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) 737. Enero 2012 - Rachel Fuller Brown. (Noiz kontsultatua: 2017-04-10).
* ↑ S, Ana. (2017-01-14). Mujerícolas: Rachel Fuller Brown. El descubrimiento de antibióticos para hongos. (Noiz kontsultatua: 2017-04-10).
* Datuak: Q7446
* Multimedia: Rachel Fuller Brown / Q7446
# Atlantogenata

Atlantogenata proposaturiko ugaztun klado bat da. Xenarthra, Afrotheria eta Meridiungulata goiordenak biltzen ditu. Klado hau Afrika eta Hego Amerikan sortu zen, ziurrenik Kretazeoan. Boreoeutheriarekin batera Placentalia taldea osatzen dute. Taldearen monofilia hainbat ebidentzia genetikotan oinarritzen da.
Beste aukera bat izango litzateke Boroeutheria eta Afrotheria elkarrekin egotea, Epitheria deitu den klado bat osatuz. Proposamen honek ez du babes genetiko zabalik, baina bai anatomikoa eta fisiologikoa. Boreueutheria eta Xenarthra batzen duen klado proposamenak Exafroplacentalia izena du.
Proposamenen arteko desberdintasunaren oinarrian dago lau kladoen dibergentzia oso denbora laburrean gertatu zela, eta agian trifurkazio bat eman zela, Afrotheria, Boreoeutheria eta Xenarthra batera bereiziz.

## Kladogramak

Atlantogenata barruan:

## Erreferentziak

* ↑ Waddell, Peter J.; Okada, Norihiro; Hasegawa, Masami. (1999-03-01). «Towards Resolving the Interordinal Relationships of Placental Mammals» Systematic Biology 48 (1): 1–5. doi:10.1093/sysbio/48.1.1. ISSN 1076-836X. (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ (Ingelesez) Wildman, Derek E.; Chen, Caoyi; Erez, Offer; Grossman, Lawrence I.; Goodman, Morris; Romero, Roberto. (2006-02-28). «Evolution of the mammalian placenta revealed by phylogenetic analysis» Proceedings of the National Academy of Sciences 103 (9): 3203–3208. doi:10.1073/pnas.0511344103. ISSN 0027-8424. PMID 16492730. PMC PMC1413940. (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ (Ingelesez) Nishihara, Hidenori; Maruyama, Shigenori; Okada, Norihiro. (2009-03-31). «Retroposon analysis and recent geological data suggest near-simultaneous divergence of the three superorders of mammals» Proceedings of the National Academy of Sciences 106 (13): 5235–5240. doi:10.1073/pnas.0809297106. ISSN 0027-8424. PMID 19286970. PMC PMC2655268. (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ (Ingelesez) Churakov, Gennady; Kriegs, Jan Ole; Baertsch, Robert; Zemann, Anja; Brosius, Jürgen; Schmitz, Jürgen. (2009-05-01). «Mosaic retroposon insertion patterns in placental mammals» Genome Research 19 (5): 868–875. doi:10.1101/gr.090647.108. ISSN 1088-9051. PMID 19261842. PMC PMC2675975. (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2718670
* Multimedia: Atlantogenata / Q2718670
* Espezieak: Atlantogenata
# Birtu Aramaio Aretxaga

Birtu Aramaio Aretxaga (Ondarroa, 1953ko urriaren 15a) mendigoizalea da. Kontabilitate ikasketan egin zituen Bilbon eta Ondarroako Santa Clara Arrain Kofradian lan egin izan du administrazioan, erretiroa hartu zuenera arte.

## Biografia

Birtu Aramaio Aretxaga 7 urte zituenean hasi zen mendira joaten. 18 urterekin aitarekin batera joaten zen, eta semea jaio zenean etenaldi bat egin bazuen ere, 40 urterekin berriro berrartu eta egun, 70 beteta, mendigoizale izaten jarraitzen du.
Semea hazi zenean, lagunetik hasi zen Euskal Herriko mendiak igotzen. Durangoko Alpino-Tabira Mendi Taldeko bazkide egin zen, eta haiekin hasi zen Espainiako mendietara ere joaten. Lehenengo lau milakoa talde horrekin egin zuen, Atlas mendikatean.
Aramaiok, besteak beste, Mont Blanceko ibilbidea egin du Durangoko Alpino-Tabira Mendi Taldearekin batera, hiru Alpeak pasatzen dituen ibilbidea, alegia, hiru herrialde hauetatik: Frantzia, Italia eta Asia.

### Marimendi

Marimendi elkarteko kide da. Marimendi 2005ean sortu zen, eta hauxe da bertako kideen profila: euskalduna, 40 urtetik gorakoa eta mendizalea. Emakumeak ere mendizaleak direla aldarrikatu eta batera espedizio desberdinak egiteko sortu zen Marimendi elkartea. Izena Mari jainkosa eta mendia uztartuz sortu zen.
Marimendi elkartekoekin berriro egin zuen Mont Blanceko ibilbidea. Handik bueltatzean Nepalera joan, zen eta bertan, Everesteko kanpamentu nagusia egin zuen. Everest azpiko mendi bat igo zuen, Kala Patthar, 5.545 metroko altueran. Handik urte bira Caucasora bidaiatu zuen, Elbrusera, 5.642 metrora.
Harrezkero, entrenamendu gisa, Euskal Herriko mendi martxa luzeetan izena eman zuen, gutxienez 40 kilometrokoak, Euskal Herriko zazpi herrialdeetan. Urtean bat egiten hasi zen, eta kopurua gehitzen joan zen.
Peruko mendi garaietan ibili zen, eta gero Dolominetara eta Patagoniara joan zen. Ostean, Tanzaniako Meru eta Kilimanjaro igo zituen. Pandemian, Ondarroa inguruko mendietara joaten zen. Itxialdia igarota, berriro hasi zen herritik kanpora mugitzen.

## Erreferentziak

* ↑ «Non gogoa, han zangoa» 11barri (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ «marimendi - Blogak.eus» blogak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* ↑ «Neskalatzaileak eta Marimendi elkartea, parekotasunaren bila» Berria 2013-03-08 (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* ↑ «Elbrus, Europako gailurrik altuena izango da Marimendi taldeko emakumeen erronka berria - Elgoibar» barren.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130616902
# El largo viaje

El largo viaje (Bidaia luzea) 2009an Sabin Egilior zinemagileak Espainiako Gerra Zibilean izandako gertaera historikoetan oinarritutako dokumental hau egin zuen. Filmaren harira senideek omenaldia egin zieten tren hartan hildakoei. Filma Zinebin aurkeztu zen, Bilbon. Ekoizlea Basque Films izan zen.Gidoia ere Egiliorena berarena zen.

## Sinopsia

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1937ko azaroaren 19an, Sevillan esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan. Alanís herrian izan zen, eta guztira 72 lagun hil ziren istripuan. Argitzeke dago istripuaren zergatia, eta ustez herriko hilerrian lurperatutako gorpuzkinak ere ez dira topatu. Presoen senideek ez zuten inoiz jakin eta ez dute gaur egun ezagutzen han gertatutakoaren egia
Frankismoak eskulan esklabua erabili zuen azpiegitura publikoetan, etsaia umiliatzeaz gain irabazi ekonomikoak lortzeko eta besteren artean, trenbide eta errepideak egin zituzten, baita Euskal Herrian ere. Milaka izan ziren lan horietara behartutako presoak.

## Erreferentziak

* ↑ https://elpais.com/diario/2009/11/27/paisvasco/1259354414_850215.html
* ↑ https://gara.naiz.eus/paperezkoa/20091127/168952/es/Zinebi-recupera-memoria-historica--El-largo-viaje
* ↑ Argia. Sevillan esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan. .

## Kanpo estekak

* Dokumentalaren gaineko informazioa Basquefilms ekoizlearen webgunean.
* (Gaztelaniaz):Filma IMDb webgunean.
* Datuak: Q131288506
# Aurrerakoitasun

Aurrerakoitasuna aurrerapenaren ontasunaren ideian oinarritutako filosofia politiko bat da. Zientzian, teknologian, garapen ekonomikoan eta gizarte egituraketan egindako aurrerapenek giza egoeraren hobekuntza eragiten dutela sinesten dute aurrerakoiek.
Aurrerakoitasuna Argien Garaian Europan hasi zen nabarmentzen, europarrak erakusten ari omen baitziren gizarteek zibilizazioan aurrera egin dezaketela gizartearen oinarri gisa ezagutza enpirikoa erabilita. Argien Garaiko pertsona nabarmenek uste zuten aurrerapena modu unibertsalean aplika zitekeela edozein gizartetan eta ideia hori Europatik mundu osora hedatuko zela.

## Erreferentziak

* ↑ Harold Mah. Enlightenment Phantasies: Cultural Identity in France and Germany, 1750-1914. Cornell University. (2003). p157.

## Ikus, gainera

* Liberalismo aurrerakoi (XIX. mendekoa).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q821102
* Multimedia: Progressivism / Q821102
# Itxaso Quintana

Itxaso Quintana Torres (Portugalete, Bizkaia, 1979ko martxoaren 13a) bizkaitar zinema, antzerki eta telebista aktorea da.
El Comisario, Amar es para siempre, Entre amigos edo Cristóbal Balenciaga bezalako telesailetan lan egin du.
2022 Urregin Saria irabazi zuen, Yo, la peor del mundo antzezlanagatik.

## Filmografia
### Telebista

* 2024, Go!azen, ETB1
* 2024, Cristóbal Balenciaga, Disney+
* 2022, El Internado: las Cumbres, Atresmedia
* 2020, Alardea, ETB1
* 2013, Entre amigos, TVE (Paula)
* 2010, Cántame Cómo Pasó, La 1
* 2005-2006, Amar es para siempre, Antena 3 (Socorro)
* 2003, El comisario, Telecinco
* 2000-2001, Betizu, ETB1 (dantzaria)

### Zinema

* 2024, Ya no quedan junglas, zuz. Luis Gabriel
* 2022, ¡Cierra el pico!, zuz. Aitzol Zubizarreta
* 2022, Unicorn Wars (voz), zuz. Alberto Vázquez
* 2016, Lituania (Almudena Cid eta Mikel Losadarekin)
* 2015, Bilbao-Bizkaia Ext: Día (corto)
* 2014, Txarriboda, zuz. Javier Rebollo (Maite)

### Antzerkia

* 2024, Esta tarde en Mentxaka, zuz. Iñigo Cobo
* 2023, Loti Ederrak
* 2021, Erbia eta dordoka
* 2020, Yo, la peor del mundo, zuz. Olga Margallo
* 2020, Gabriel Arestiren etxea defendituko dut, zuz. Calixto Bietio
* 2019, Guridi y Sorozábal inéditos
* 2019, Yo soy pichichi, zuz. Patxo Telleria
* 2013-2019, Cabaret chihuahua, zuz. Felipe Loza
* 2018-2019, Pinotxo, zuz. Maitane Zalduegi
* 2017-2018, Sin vergüenzas, zuz. Dorleta Urretabizkaia
* 2017-2018, Alicia en el país de las maravillas, zuz. Maitane Zalduegi
* 2016, El sueño de una noche de verano, zuz. Pablo Viar
* 2016-2017, Marikixkur, zuz. Galder Pérez
* 2015, La viuda alegre, zuz. Emilio Sagi
* 2015, Cyrano de Nueva Orleans, zuz. Olga Margallo
* 2013, Los enamorados de Carlo Goldoni, zuz. Marco Carniti
* 2013, Venus y adonis, zuz. Pablo Viar
* 2012-2013, Asuntos pendientes en navidad, zuz. Eva Ausín
* 2011-2012, El dúo de la africana, zuz. Emilio Sagi
* 2010-2011, Cyrano de Nueva Orleans
* 2009, Cien puñados de rosas, zuz. Paco Azorín
* 2007-2008, La bella y la bestia
* 2007, El musical del bosque, zuz. Fermín Cabal
* 2004-2007, Mamma Mia, zuz. Salvador Collado
* 2002, La zapatera prodigiosa
* 2001-2002, Historia de un caballo, zuz. Salvador Collado
* 1999, Nortasuna
* 1996-1997, Fuego y brasas, zuz. Joseba Gotzon

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) C, E.. (2022-10-18). «Lander Otaola, Itxaso Quintana y Miren Gaztañaga, premios Urregin de teatro» El Correo (Noiz kontsultatua: 2024-11-06).

## Kanpo estekak

* Itxaso Quintana Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q130902446
# Iker Begoña

Iker Begoña Zubiaur (Bilbo, Bizkaia, 1976ko azaroaren 15a) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Kirol Ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Baskonia | 3. | 1996/97 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Baskonia | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Bilbao Athletic | 2.B | 1997/98 | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| Gernika | 2.B | 1998/99 | 30 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 2 |
| Gernika | Denera | Denera | 30 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 2 |
| Bermeo | 2.B | 1999/00 | 34 | 1 | 3 | 1 | - | - | - | - | - | - | 37 | 2 |
| Bermeo | Denera | Denera | 34 | 1 | 3 | 1 | - | - | - | - | - | - | 37 | 2 |
| Amurrio | 2.B | 2000/01 | 41 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 41 | 3 |
| Amurrio | Denera | Denera | 41 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 41 | 3 |
| Alicante | 2.B | 2001/02 | 12 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 1 |
| Alicante | Denera | Denera | 12 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 1 |
| Recreativo | 2. | 2001/02 | 21 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 1 |
| Recreativo | 1. | 2002/03 | 29 | 0 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | 36 | 0 |
| Recreativo | 2. | 2003/04 | 38 | 3 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 39 | 3 |
| Recreativo | 2. | 2004/05 | 36 | 2 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 39 | 2 |
| Recreativo | 2. | 2005/06 | 17 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 18 | 0 |
| Recreativo | Denera | Denera | 141 | 6 | 12 | 0 | - | - | - | - | - | - | 153 | 6 |
| Lorca | 2. | 2006/07 | 20 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Lorca | Denera | Denera | 20 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Albacete | 2. | 2007/08 | 38 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 38 | 1 |
| Albacete | 2. | 2008/09 | 35 | 2 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 35 | 2 |
| Albacete | Denera | Denera | 73 | 3 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 73 | 3 |
| Levadiakos | 1. | 2009/10 | 14 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Levadiakos | 2. | 2010/11 | 17 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 17 | 1 |
| Levadiakos | 1. | 2011/12 | 1 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Levadiakos | Denera | Denera | 32 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 33 | 1 |
| Thrasyvoulos | 2. | 2011/12 | 16 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 1 |
| Thrasyvoulos | Denera | Denera | 16 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 1 |
| Olímpica Valverdeña | DH | 2017/18 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Olímpica Valverdeña | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 412 | 19 | 19 | 1 | - | - | - | - | - | - | 431 | 20 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q16212543
# Milwaukee Brewers

Milwaukee Brewers AEBtako Wisconsin estatuko Milwaukee hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Miller Park estadioan jokatzen ditu. Aurretik, denbora laburrez, Seattle (1969) hirian egoitza izan zuen.

## Palmaresa

* MLBko txapelketak (0): -
* Liga Nazionaleko Txapelketak (0): -
* Erdialdeko Dibisio Txapelketak (1): 2011
* Amerikar Ligako Txapelketak (1): 1982
* Ekialdeko Dibisio Txapelketak (1): 1982

## Iruditegia

* Miller Park
* Robin Yount.
* Craig Counsell jokalaria eta gaur egungo entrenatzailea.
* Brandon Kintzler.

## Kanpo estekak

* Milwaukee Brewers taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q848103
* Multimedia: Milwaukee Brewers / Q848103
# Wikimaribarre/Proba orria Arantza Ugarte Lopetegi

Arantza Ugarte Lopetegi

## Formakuntza

Euskal Herriko Unibertsitatean kazetaritza lizentziatura ikasketak egin zituen (1985-1990)

## Lan ibilbidea

* Markina-Xemeingo Lea-Artibai ikastetxean Euskarako irakaslea eta komunikazio arduraduna izan zen 28 urte eta 3 hilabetez 1996ko irailean hasita. Aldizkari proiektua prestatu zuen ikasleekin baita ikastetxean aldizkariak sortu eta memoriak idatzi eta editatu ere. Horrez gain, urteko marketing plana egin eta aurrekontuak egokitu, iragarkiak prestatu, katalogoak, kartelak, agendak egin zituen ikastetxean.
* Euskadi Irrati eta Telebistan erredaktore eta esatari lana egin zuen 5 urte eta 6 hilabetez (1991-1996)

## Bestelakoak

* Bertso munduarekin lotura izan du eta jai-jartzaile jardundakoa da.

## Argitalpenak

* Saturrarán: sólo quedan los tamarindos. 0213-2087, Nº 29, 2011.
* Cárceles de mujeres: la prisión femenina en la posguerra. Kolaboratzailea: Ángeles Egido León, 2017, 9788416466443, págs. 305-319.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Arantza Ugarte - Biografías - BDB. Base de datos sobre bertsolarismo» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* 1 2 «Miren Arantza Ugarte Lopetegi» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2024-11-09).
* ↑ León, Ángeles Egido; Ribas, Ricard Vinyes; Higón, Ana María Aguado; Verdugo, Vicenta; Rodriguez, María Victoria Martins; Francisco, Matilde Eiroa San; Texeira, Encarnación Barranquero; Urzáiz, Iván Heredia et al.. (2017-05-16). Cárceles de mujeres: La prisión femenina en la posguerra. Editorial Sanz Y Torres S.l. ISBN 978-84-16466-44-3. (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).

## Kanpo estekak

* Elkarrizkte: Heriotza bat da, baina aldi berean poza ere sentitu dugu, osaba etxera dakarkigulako ZumaiaGuka, 2023
# Alanísko geltokia

Alanísko geltokia izen bereko Sevillako probintzian dagoen eraikina da. Gaur egun instalazioek ez dute tren-zerbitzurik, eskualdeko trenen geralekuak kendu ondoren. Geltokia Merida-Los Rosales zabalera iberikoko trenbidearen zati da, 143,3 kilometro-puntuan.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20131018003206/https://sede.fomento.gob.es/NR/rdonlyres/4A8F0821-A4B6-4EB0-9F1C-BF4100B2BF77/68661/Ayuda_lineas_Estaciones.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5791660
# Josephine Orji

Josephine Orji (Nigeria, 1979ko apirilaren 8a) nigeriar atleta paralinpiarra da, eta potentzia egokituko pisu-jasotzen lehiatzen den kirolaria . 2016ko Rio de Janeiroko Udako Paralinpiar Jokoetan urrezko domina bat irabazi zuen +86kg kategorian.

## Kirol ibilbidea

Josephinek powerlift-arekiko pasioa garatu zuen 2001ean, Owerriko gimnasio bat bisitatu eta kirola lehen aldiz probatu ondoren. Gero, ziberkafe batean informatikan aditu lana egiteari uko egin zion, eta kirolean indartzaile karrera bat garatzeko prestakuntzari ekin zion.

## Nazioarteko palmaresa

Joko Paralinpikoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | | +86 kg |

## Erreferentziak

* ↑ «Josephine Orji». Río de Janeiro 2016 (Ingelesez).
* ↑ «Paralympic: Josephine Orji breaks new records, wins gold» Vanguard Newspaper 14 September 2016.
* ↑ Duro Ikhazuagbe. (15 September 2016). «Nigeria's Josephine Orji Shatters World Record at Rio Paralympics» ThisDay News.
* ↑ (Ingelesez) «Orji on the highs and lows of a Paralympic champion» BBC Sport.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26920621
# Moderatzaile

Eztabaida-moderatzaile edo debate-moderatzaile bat eztabaida edo debate batean parte-hartzaile neutral gisa jardun behar duen pertsona da. Parte-hartzaileen denboraren erabilpena mugatu behar dute eta eztabaidan sortzen diren arazoen gaia alde batera utz ez dezaten saiatzen da. Batzuetan moderatzaileek galdera-sortak egin ditzakete, eztabaidetako parte-hartzaileei beren argudioa erabat garatzeko aukera emateko asmoz, eztabaida abiada bizian joan dadin.
Moderatzaileak, eztabaida arautuetan, ahal den neurrian partaideekiko neutrala izan behar du. Moderatzaileak debate arautuetan funtzio asko betetzen ditu: partaideak aurkeztu, txandak banatu, partaideen txanden denborak mugatu, girotu, partaideen denboraren erabilera orekatzen ahalegindu... Horretarako galdera-sorta bat prestatuta eraman dezake eta partaide batek hitza gutxi erabiltzen badu, berari galdetu.
Zaila da erabat neutrala den pertsona bat topatzea, baina moderatzaile on batek neutraltasunez jokatzen saiatu beharko luke.
Normalean eztabaidetan eta debateetan, izan akademikoak, izan politikoak, moderatzaileak parte hartzaileak aurkeztu ohi ditu, eta galderak egiten dizkie. Batzuetan entzuleek igorritako galderen artean hautaketa egiten du, eta entzuleen galdera batzuk partaideei egiten dizkie. Telebistako eta irratiko saioetan, moderatzaile batek askotan hartzen ditu ikuspuntu desberdinak dituzten pertsonen mezuak, eta mezu horietako batzuk erabiliko ditu saioan zehar gonbidatuei galderak egiteko.
Agian, moderatzaileen paperik ezagunena hauteskunde-kanpainen ezaugarri komun bihurtu den eztabaida politikoa da. Moderatzaileak erabateko kontrola izan dezake; zein galdera egin bat-batean erabaki dezake, edo iragazki gisa jokatu, entzuleen galderak hautatuz.
Eztabaida akademikoetan edo solasaldi dialogikoetan ere, askotan komeni izaten da moderatzaile trebe bat, edo batzuk, izendatzea.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Mª de los Ángeles Castaño Molina, César Carrillo García, Mª Emilia Martínez Roche, José Arnau Sánchez, Mª Isabel Ríos Rísquez, Mª Dolores Nicolás Vigueras: Guía práctica de grupos de discusión para principiantes. Univ. Murcia. 2017. ISBN: 978-84-697-4465-9.
* ↑ (Gaztelaniaz) Blas-Arroyo, Jose Luis. (1998). Funciones y estructuras discursivas del moderador en el debate político. ISSN 0226-7144. (Noiz kontsultatua: 2021-02-26).

## Ikus, gainera

* Testu tipologia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16961937