# María de los Ángeles Cardona Florit

Marïa de los Ángeles Cardona Florit (Ferreries, Menorca, 1940ko urriaren 8a - Bartzelona, 1991ko abenduaren 24a) Menorca eta Bartzelonari lotutako biologo, ekologista eta botanikaria izan zen.Bere jakintza-arloan derrigorrezko erreferentzia, Menorcako eta Balear Uharteetako flora, bereziki flora endemikoa, aztertzen eta ezagutarazten gehien lagundu duen zientzialarietako bat izan zen.

## Biografia

Ferreriesen jaioa 1940an, María de los Àngeles Cardonaren familia Ciutadellara joan zen bizitzera, oraindik urtebete ez zuela, eta bertan bizi izan zituen haurtzaroa eta nerabezaroa, Bartzelonara unibertsitate ikasketak egitera joan zen arte.
Biologia Zientziak ikasi zituen Bartzelonako Unibertsitatean, eta han lortu zuen lizentziatura, 1963an. Doktorego-tesi gisa oso lan duina aurkeztu nahi izan zuen, eta 1964tik 1971ra lan handia egin zuen hainbat girotan dauden landareen eta landare-komunitateen bizitzaren nondik norakoari eta urteko zikloari buruzko proiektu zabal bat gauzatzeko. Bartzelona ondoan zuen Collserolako hainbat eremu hautatu zituen. Eta, bi urte baino gehiagoz jarraian, astero azterketa-eremuetako landarediaren egoera aztertzera joan zen.
1972an lortu zuen doktoretza. Urte hartatik 1985 arte, Bartzelonako Unibertsitateko Botanika Departamentuko laguntzaile gisa lan egin zuen. 1986an oposizioak egin zituen eta landare-biologiako katedra irabazi zuen unibertsitate horretan, hil arte beteko zuena.
Doktoregoko lana amaituta, zitotaxonomiako ikasketak egin zituen, ezaugarri kromosomikoak oinarri hartuta identifikazioa ezartzen duen zientzia.
Hainbat herrialdetako ikertzaileekin harremanak ezarri zituen. Kolaborazio sendoenetako bat Juliette Contandriopoulosekin izan zuena izan zen, garai hartan Marseillako Unibertsitateko irakaslea eta Mediterraneo Ekialdeko landareetan espezialista zena.
Botanikarekiko, bereziki Balear Uharteetako interesagatik, zitobiogeografian ikerketak egin zituen eta uharteetako endemismoak aztertu zituen, batez ere Menorcan, eta agintari aitortua bihurtu zen. Contandriopoulosekin, Balear Uharteetako 21 taxon endemikoren kromosoma-kopuruak aztertu zituen. Antzinatearen arabera taxonak sailkatzen dituen ikerketa hau "Contandriopoulos eta Cardona metodoa" izenez ezagutzen da, eta 1984 eta 1986 artean argitaratu zen.
Beste herrialde batzuetako ikerlariekin ere harremanak sortu zituen Cardonak, eta haiekin aldiro kolaboratzen zuen. Hainbat libururen eta hainbat aldizkaritan argitaratutako berrogeita hamar argitalpen baino gehiagoren egilea edo kolaboratzailea da eta XIX. mendeko botanikari menorkarren lanak argitaratu zituen. Nazioko eta nazioarteko hainbat elkarte eta batzordetako kide ere izan zen, hala nola, Historia Naturalaren Institutu Katalanaren, Balear Uharteetako Historia Naturalaren Elkartearen, Italiako Botanika Elkartearen edo Frantziako Biogeografia Elkartearen kidea.
Osasunez ahul zegoen eta iktus baten ondorioz hil zen Bartzelonan, 1991ko abenduaren 24an.

## Argitalpen batzuk
### Liburuak

* maria àngels Cardona i Florit. 1988. Enciclopèdia de Menorca: El món vegetal. Balear Uharteetako Kultur Lanaren editorea, 273 or. ISBN 84-600-1437-1
* maria àngels Cardona i Florit. 1980. Funcionalisme i ecologia d'algunes comunitats vegetals barcelonines. Arxius de la Secció de Ciències, 59. liburukia. Institut d 'Estudis Catalans editorea, 348 or. ISBN 84-7283-030-6
* maria àngels Cardona i Florit. 1973. Observaciones sobre dinámica de algunas comunidades de la serie evolutiva del encinar. 7. liburukia, akta geobotaniko barcinonensia. Botanika Saileko editorea, Zientzia Fakultatea, Bartzelonako Unibertsitatea, 15 orrialde.

## Sariak eta aintzatespenak

* Kataluniako Historia Naturaleko Erakundeko, gaur egun Institut d'Estudis Catalans-en filial bateko kidea izan zen.
* Balear Uharteetako Historia Naturaleko Elkarteko kidea.
* Bera jaio zen Ferreries herrian kale bat eskaini zioten.
* Ferreriesko Udalak ere 1992ko otsailaren 17an onartu zuen bere pertsona eta lanaren aitortza adierazpena, eta herriko Alaba Ilustre gisa bereiztea proposatu zuen.
* Bera bizi zen Ciutadella de Menorca-n, herriko bi lizeoetako batek darama bere izena, eta 2001eko urtarrilaren 16an Alaba Ilustre izendatu zuten, bere erretratua Udaletxeko Areto Gotikoko Galeria de Fills Il-ko kriseiluetan betiko ikusgai jarrita.

## Erreferentziak

* ↑ Vigo, Josep. «María Angels Cardona Florit (Ciutadella 1940-Barcelona 1991). Collectanea Botanica, 22, 30-12-1993, 168–174 or..
* 1 2 (Katalanez) «Carrer Maria Àngels Cardona i Florit» FERRERIES 2021-07-05 (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ««Maria Àngels Cardona Florit» dbd.vives.org (Diccionari Biogràfic de Dones. Barcelona: Associació Institut Joan Lluís Vives Web (CC-BY-SA via OTRS).) (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* ↑ «Àngels Cardona i Florit | enciclopedia.cat» www.enciclopedia.cat (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* ↑ «PERFIL BIOGRÀFIC. PAISATGE HUMÀ I CIENTÍFIC DE M. ÀNGELS CARDONA I FLORIT | nel martí» www.nelmarti.cat (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2014-10-08). «María de los Ángeles Cardona Florit, bióloga vegetal» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-11-15).
* ↑ «FP IES M. Àngels Cardona» sites.google.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-13).

## Kanpo estekak

* «Maria Àngels Cardona i Florit» Landareen Izenen Nazioarteko Indizea (IPNI). Kew Errege Lorategi Botanikoa, Harvard Unibertsitateko Herbarioa eta Australiako Herbario nazionala (ed.).
* RAE - Maria Àngels Cardona i Florit
* Datuak: Q9028905
* Espezieak: Maria Àngels Cardona i Florit