# Gloria Agirre

Gloria Agirre (Aizarna, Zestoa, Gipuzkoa, 1945ko otsailaren 15a) erraketista profesionala izan zen, eta farmazialaria. Pilotaren arloan Aizarnako Txikita goitizenez ezaguna, 18 urtez jardun zuen erraketan jokatzen, Madrilen (Espainia), profesionaltzat.

## Bizitza

Gloria Agirre Aizarnako frontoiaren ondoko etxean jaio zen, familia pilotazale batean. Umetatik izan zuen pilotarako zaletasuna. Auzoko neskei partida guztiak irabazten zizkienez, mutilekin ere jokatzen hasi zen.
13 zituela, Zestoako pilotaleku irekian jokatu zuen lehenengo partida ofiziala, esku huska eta binaka, santakruzetan (maiatzean). Benito izeneko mutil bat lagun zuela, beste bi mutilen aurka jokatu zuen; Agirre seguru zegoen irabaziko zutela, baina galdu egin zuten. Agirrek berak 2024an adieraziko zuenez, «Uste dut orduan hasi nintzela ikasten bai pilotan eta bai bizitzan galtzen eta irabazten jakin behar dela». Zestoako alkate Fidel Lizasok, erraketa eder bat oparitu zion, Mutrikuko Zumalabe fabrikan egina.
Florentino zestoarra Madrilen ibilia zen pilotalekuko epaile, kantxako arduradun... eta Agirreri erraketista egin zedin aholkatzen zion, esaten zion: «Zuk Madrilera joan behar duzu! Han diru pila bat irabaziko duzu!». Agirrek, gainera, La Voz de España egunkarian irakurtzen zituen erraketistei buruzko albisteren batzuk; eta aldizkariren bat ere iristen zitzaion, eta haietako batean ikusi zuen behin erraketisten argazki bat. Horrek ametsa piztu zion: berak ere egin zezakeela pentsatu zuen. Irakurri zuen erraketisten enpresaburua euskal herritarra zela: Alfonso Anabitarte, Eibarkoa (Gipuzkoa). Eta gutun bat idatzi zion Madrid pilotalekura, erraketista izateko aukera eman ziezaiola eskatzeko. Horren ondorioz, udan, Anabitarte Hondarribira etorri zenean, Agirreren aitak bilera egin zuen harekin, eta bien artean adostu zuten Gloria Madrila joango zela, erraketista izatera.

### Erraketa eta ikasketak

Gloria Agirrek, 1963an, hemezortzi urte bete orduko, hartu zuen Madrilera eramango zuen trena, eta hantxe egin zuen debuta. Madrilera jauzia eman aurretik, ordea, Tolosan aritu zen entrenatzen.
Madrilen, pilotan jokatzeaz gain, denbora behar bezala aprobetxatzeko baldintza jarri zioten etxean. Hala, bada, batxilergoko eta Farmaziako ikasketak egin zituen. Profesionala zenez, hilero soldata jasotzen zuen. Hasieran, justu-justu ostatua ordaintzeko lain. Gero, partida nagusiak jokatzean soldata hobea. Kinielak ere jokatzen zituzten, eta irabaziz gero, prima jasotzen zuten. Ikasketak berak ordaindu zituen. Ez zen erraza izan pilota eta ikasketak bateratzea. Izan ere, Madrilera joan berritan, egunero izaten zituen partidak. Gero, mailaz igo eta partida nagusiak jokatzen hastean, astean hiru partida jartzeko eskatu zuen.
Garai hartan, Madrid Frontoia, Mexikora, Miamira edo Habanara salto egiteko tranpolina izan zen. Gloriak Mexikora joateko aukera izan nuen, baina bizitzako gora-beherak tarteko, ez zen joan. Madrilen 25 urte inguru igaro zituen erraketista profesional gisa, puntako pilotariekin jokatzen, haien artean zeuden; Maria Antonia Uzkudun "Txikita de Anoeta" aurrelaria, edota, Agustina Otaola, Rosa Soroa, Eladia Altuna "Irura" eta beste hainbat.

### Erraketari agur

1980ko uztailaren 17an jokatu zuen azken partida, 35 urte zituela. Pilota profesionala utzi zuenean, Madrileko zenbait botika eta laborategitan lan eginez atera zuen bizimodua. Garai hartan emakumezko askok egiten zituzten Farmaziako ikasketak, eta ikusi zuen ez zuela erraza izango Madrilen lanean jarraitzea. Gainera, ama osasun arazoekin zebilkion. Beraz, Euskal Herrira itzuli zen, Aizarna bere jaioterrira.
Agirrek hutsune bat sentitu zuen: Euskal Herrian kasu gutxi egin zietela Madrilen hainbesteko ospea lortua zuten erraketistei, ez zituztela kontuan hartu. Itzuli zenean, bazuen halako itxaropen bat pilotari lotutako zerbaitetan jarraitzeko, baina inork ez zion aukerarik eman. Lauzpabost urtez ama zaintzen aritu zen; Agirrek aldi horretan ama gustura bizi izanaren poztasun hori gorde du.
Ama hil ondoren, Agirre botiketan ordezkapenak egiten hasi zen, adibidez Goizuetan eta Zestoan; eta lan finkoa Azpeitian lortu zuen. Urte askoan lan egin zuen Enparan kaleko botikan. Gero, osasun arazo bat izan zuen, eta ebakuntza egin zioten; ebakuntza ongi joan zen, baina erretiroa hartzea erabaki zuen.

## Omenaldiak

* Bilboko La Esperanza frontoian omenaldia jaso zuen 2013.
* 2013ko ekainaren 8an Irurako Frontoian VII. Emakumea Pilotari Egunean ere omendu zuten
* 2015eko uztailaren 23an Errenteriako "Fanderia" frontoiari Agustina Otaola izena jarri zioten eta Agustina buru zela, Miren Uzkudun "Asteasu", Maria Dolores Larramendi, Ramonita Gametxo, Rosa Soroa, Lucia Areitioaurtena eta Maria Elena Hernández erraketistekin batera, Gloria ere omendu zuen.
* 2018ko ekainaren 17an Zumaiako Pilotarien Batzarrak omenaldia eskaini zion.
* 2018 Gipuzkoako Foru Aldundiaren Carmen Adarraga Saria jaso zuen Oronan.

## Erreferentziak

* ↑ «Emakume erraketistak - Aintzinako lanbideak» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2024-12-01). «Gloria Agirre, 'Aizarnako Txikita': "Erraketisten bukaera ez zen egokia izan"» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-02).
* ↑ Mujika Telleria, Amagoia. (2015-10-08). «Soroa, Asteasu, Agustina, Emili eta Txikita de Aizarna raketista profesionalak: "Jaioterrian ez nuen inoiz nire lanbideaz hitz egiten; inori ez zitzaiola interesatzen iruditzen zitzaidan"» GAUR8 (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ «Pilotari izatea amets» uztarria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La raquetista que revolucionó Aizarna» El Diario Vasco 2015-06-02 (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ «Aizarna.com :: AIZARNAKO NESKA PELOTARIA» aizarna.com (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ «" Agustina Otaola, Raketista Profesionala " Frontoiaren izen berria. :: Eple Errenteria» www.eple-errenteria.org (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ baleike. (2018T11:02). «Gloria Agirre, Txikita de Aizarna, erraketista, eta erremonteko txapeldun Manuel Agirrezabala, Matxin II.a, ere omendu ditu. #aizarna #matxinbenta #azpeitiapic.twitter.com/0asZH73kwV» @baleike (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ «Pilotarien Batzarrak urteko bilkura egingo du igandean Zumaian - Zumaia» Baleike.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).

## Kanpo estekak

* Gloria Agirre "Aizarnako txikita" erraketistari elkarrizketa
* Kirolari profesional aitzindaria
* Apostando por ellas. Historia de las raquetistas
* Erraketistak lehen eta orain. Dokumentala
* Emakume erraketistak. Erakusketa
* Erraketistak, aitzindariak pilotaren munduan
* Datuak: Q56742192