OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Japoniako Kopa (txirrindularitza)

Japoniako Txirrindularitza Kopa (japonieraz ジャパンカップサイクルロードレース) Japonian urtero urrian ospatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa klasiko bat da. 1992. urteaz geroztik Utsunomiya hirian jokatzen da eta UCI Asia Tour egutegiaren barnean dago.
1992an sortu zen eta lehenbiziko irabazlea Hendrik Redant belgikarra izan zen. Garaipen gehien lortu dituzten txirrindulariak Claudio Chiappucci eta Sergio Barbero italiarrak dira, bakotzak hiruna garaipenekin.

## Garaileak

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 1992 | Hendrik Redant | Bart Bowen | Laurent Madouas |
| 1993 | Claudio Chiappucci | Beat Zberg | Dmitry Nelyubin |
| 1994 | Claudio Chiappucci | Erich Maechler | Stefano Checchin |
| 1995 | Claudio Chiappucci | Stefano Zanini | Mauro Gianetti |
| 1996 | Mauro Gianetti | Pascal Hervé | Andrea Peron |
| 1997 | Yoshiyuki Abe | Andrea Tafi | Mauro Gianetti |
| 1998 | Fabien De Waele | Daniele Nardello | José Luis Rubiera |
| 1999 | Sergio Barbero | Mirko Celestino | Sébastien Demarbaix |
| 2000 | Massimo Codol | Gabriele Missaglia | Marco Serpellini |
| 2001 | Gilberto Simoni | Cadel Evans | Christophe Brandt |
| 2002 | Sergio Barbero | Igor Astarloa | Fabio Sacchi |
| 2003 | Sergio Barbero | Patrik Sinkewitz | Guido Trentin |
| 2004 | Patrik Sinkewitz | Damiano Cunego | Manuel Quinziato |
| 2005 | Damiano Cunego | Francisco Mancebo | Cristian Moreni |
| 2006 | Riccardo Riccò | Ruggero Marzoli | Vladimir Gusev |
| 2007 | Manuele Mori | Fabian Wegmann | Francesco Gavazzi |
| 2008 | Damiano Cunego | Giovanni Visconti | Ivan Basso |
| 2009 | Chris Anker Sørensen | Daniel Moreno | Ivan Santaromita |
| 2010 | Daniel Martin | Peter McDonald | Yusuke Hatanaka |
| 2011 | Nathan Haas | Taiji Nishitani | Junya Sano |
| 2012 | Ivan Basso | Daniel Martin | Rafał Majka |
| 2013 | Jack Bauer | Damiano Cunego | Julián Arredondo |
| 2014 | Nathan Haas | Edvald Boasson Hagen | Grega Bole |
| 2015 | Bauke Mollema | Diego Ulissi | Yukiya Arashiro |
| 2016 | Davide Villella | Christopher Juul-Jensen | Robert Power |
| 2017 | Marco Canola | Benjamín Prades | Takeaki Amezawa |
| 2018 | Robert Power | Antwan Tolhoek | Matti Breschel |
| 2019 | Bauke Mollema | Michael Woods | Dion Smith |
| 2021 | baliogabe | baliogabe | baliogabe |
| 2022 | Neilson Powless | Andrea Piccolo | Benjamin Dyball |
| 2023 | Rui Costa | Felix Engelhardt | Guillaume Martin |
| 2024 | Neilson Powless | Ilan Van Wilder | Matej Mohorič |
Oharrak: 2013an Michael Rogers lehen postuan amaitu zuen, baina kutsatutako okelaren ondorioz positiboa eman eta deskalifikatua izan zen, titulua Bauerren eskuetara igaroz.

## Ikus, gainera

* klasikoak (txirrindularitza)

## Kanpo estekak

* Webgunea (Ingelesez) (Japonieraz)
* Datuak: Q1536607
* Multimedia: Japan Cup Cycle Road Race / Q1536607
# Martin Zabaleta

    Artikulu hau euskal mendizaleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Martin Zabaleta (hargina)».
Martin Zabaleta Larburu (Hernani, Gipuzkoa, 1949ko irailaren 20a -) mendizale eta mendi-gidari gipuzkoarra da.
1980ko maiatzaren 14an bihurtu zen Everesteko gailurrera iritsi zen lehen euskaldun, Pasang Temba xerpa lagun zuela. Eztabaida piztu zuen, tontorrean ikurrina paratzean, Nepalgo bandera, energia nuklearraren aurkako bandera eta ETAren anagramarekin batera.
Gaur egun, Montanan (Ameriketako Estatu Batuetan) bizi da, Yellowstone Parke Nazionaletik gertu.

## Biografia

Zabaleta Hernanin jaio zen, Gipuzkoako probintzian, 1949an. Hernaniko mendietan hazi zen, baina gaur egun Estatu Batuetan bizi da, eta bertan arotz lanak mendizaletasunaren sustapenarekin eta goi mendiko gidaritzarekin uztartzen ditu, batez ere Andeetan eta Mendi Harritsuetan.
Everestera 1980an egin zuen igoerak alpinismo euskaldunaren mito bihurtu zuen, eta areagotu egin da Euskal Herritik urrundu egin zelako eta komunikabideetan presentzia eskasa izan zuelako.
Beste bi zortzimilako ere igo dira, Kanchenjunga (1988) eta Cho Oyu (1989).

## Beste zortzimilako batzuk

* Kanchenjunga (1988).
* Cho Oyu (1989).

## Erreferentziak

* ↑ «35 años después del día en el que el Everest habló en euskera» Noticias de Gipuzkoa 2015/05/17.
* ↑ EiTB. (2015/05/15). Martín Zabaleta, primer vasco que pisó la cima del Everest. .
* ↑ «Martin Zabaleta» Berria 2015-07-12.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko alpinismoaren historia
* 1980ko Everest Euskal Espedizioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11691340
# Hexakontaedro pentagonal

Hexakontaedro pentagonala :
| Taldea | Catalan-en solidoak |
| Aurpegi kopurua | 60 |
| Ertz kopurua | 150 |
| Erpin kopurua | 92 |
| Aurpegiak | Pentagono irregularrak |
| Ertzak erpineko | 20{3}+60{3}+12{5} |
| Simetria-taldea | Ikosaedrikoa (I) |
| Aurpegi-konfigurazioa | V3.3.3.3.5 |
| Angelu diedroa | 153° 10' 43" |
| Poliedro duala | Dodekaedro kamutsa |
| Garapena ||
Geometrian, hexakontaedro pentagonala Catalan-en solido bat da, 60 aurpegi (pentagono irregularrak), 150 ertz eta 92 erpin dituena.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Pentagonal hexecontahedron" MathWorld-en.
* Datuak: Q1512293
* Multimedia: Pentagonal hexecontahedra / Q1512293
# Eruditu

Eruditu hitza, latinetik (eruditionem), erudizio edo kultura handiko pertsona bati erreferentzia egiten dion izena edo adjektiboa da. Gehienetan letretako ezagutzari edo jakinduria humanistikoari egiten dio erreferentzia termino honek, jakinduria zientifikoari bainoago. Pertsona bati eruditua dela esaten zaio pertsona horrek asko irakurri badu eta asko ulertu eta gogoratzen badu.
Pertsona eruditua "kultura handiko pertsona" esamoldearekin deskribatzen da. Tradizionalki,zientzialariei baino, jakinduria humanistikoko arloetako jakintsuei aplikatu ohi zaie terminoa. Literatura, historia, zuzenbidea, geografia, filosofia eta 'humanitate kontuetako, letretako' alorretan ondo jantzitako pertsonei esan ohi zaie eruditu, eta horrela, zientzialari bat eruditua zela aditzean, beste alor hauetan ere jakintsua zela ulertu ohi da.

## Ikus, gainera

* Humanitateak
* Jakinduria.
* Kultura.
# HEXA

An Error has occurred retrieving Wikidata item for infobox Hexosaminidasa A (alfa polipeptidoa), HEXA bezala ere ezaguna, gizakietan HEXA geneak kodetzen duen entzima da, 15. kromosoman dagoena.
A hexosaminidasak eta G$_{M2}$ proteina aktibatzailearen kofaktoreareak G$_{M2}$ gangliosidoen eta N-azetil hexosamina terminalak dituzten beste molekula batzuen degradazioa katalizatzen dute. A hexosaminidasa, alfa azpiunitate batez (proteina hau) eta beta azpiunitate batez osatutako heterodimero bat da. Alfa azpiunitatea HEXA geneak kodetzen du, beta azpiunitatea HEXB geneak kodetzen duen bitartean. Beta azpiunitatea kodetzen duen genearen mutazioek (HEXB) Sandhoffen gaixotasuna eragiten dute; aldiz, alfa azpiunitatea kodetzen duen genearen mutazioek (HEXA, gene hau) GM2 gangliosidoen hidrolisia gutxitzen dute, eta hori da Tay-Sachsen gaixotasunaren eragile nagusia.

## Erreferentziak

* ↑ Korneluk RG, Mahuran DJ, Neote K, Klavins MH, O'Dowd BF, Tropak M, Willard HF, Anderson MJ, Lowden JA, Gravel RA. (1986ko ekaina). «Isolation of cDNA clones coding for the alpha-subunit of human beta-hexosaminidase. Extensive homology between the alpha- and beta-subunits and studies on Tay-Sachs disease» The Journal of Biological Chemistry 261 (18): 8407–13. doi:10.1016/S0021-9258(19)83927-3. PMID 3013851..
* ↑ Proia RL, Soravia E. (1987ko apirila). «Organization of the gene encoding the human beta-hexosaminidase alpha-chain» The Journal of Biological Chemistry 262 (12): 5677–81. doi:10.1016/S0021-9258(18)45628-1. PMID 2952641..
* ↑ Knapp S, Vocadlo D, Gao Z, Kirk B, Lou J, Withers SG. (1996). «NAG-thiazoline, an N-acetylbeta-hexosaminidase inhibitor that implicates acetamido participation» J. Am. Chem. Soc. 118 (28): 6804–6805. doi:10.1021/ja960826u..
* ↑ Mark BL, Mahuran DJ, Cherney MM, Zhao D, Knapp S, James MN. (2003ko apirila). «Crystal structure of human beta-hexosaminidase B: understanding the molecular basis of Sandhoff and Tay-Sachs disease» Journal of Molecular Biology 327 (5): 1093–109. doi:10.1016/S0022-2836(03)00216-X. PMID 12662933..
# Erudizio

Erudizio edo jakituntasuna hitzak, latinetik (eruditionem), jakinduria akademiko sakonari egiten dio erreferentzia eta, batez ere, tradizioz, arlo humanistikoko jakinduriari egiten dio erreferentzia. Pertsona bati eruditua dela esaten zaio pertsona horrek asko irakurri badu eta asko ulertu eta gogoratzen badu.
Pertsona eruditua "kultura handiko pertsona" esamoldearekin deskribatzen da. Zientzialariei baino, jakinduria humanistikoko arloetako jakintsuei aplikatu ohi zaie terminoa. Literatura, historia, zuzenbidea, geografia, filosofia eta antzeko alorretan ondo jantzitako pertsonei esan ohi zaie eruditu. Zientzialari bat eruditua zela aditzean, beste alor hauetan ere jakintsua zela ulertu ohi da.

## Ikus, gainera

* Humanitateak
* Jakinduria.
* Kultura.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q707726
# Galdhøpiggen

Galdhøpiggen Norvegia eta Eskandinavia osoko mendirik altuena da. Galdhøpiggenek 2.469 metroko altuera du. Mendia Lom herrian dago, Opplanden, Eskandinaviar mendietako Jotunheimen eskualdean.
Lehenengo igoera 1850ean bertoko Steinar Sulheim gidariak, S. Flaatten elizako zaintzaileak eta L. Arnesen irakasleak egin zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203942
* Multimedia: Galdhøpiggen / Q203942
# Nafarrate

Nafarrate Arabako herria da, Legutioko udalerriaren barnean dagoena eta Urrunagarekin batera Urrunaga-Nafarrate Junta Administratiboa osatzen duena.

## Herri hustua

Kontzejuan Menea herri hustua dago.

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6a | Otxandio Legutio | Oleta • Elosu • Elosu (Ollerieta) • Nafarrate • Urrunaga • Larrabea • Legutio (Zabalain) | Otxandio Legutio⁠ |
| 6b | Gasteiz Legutio Dura | Zurbao • Arzubiaga • Langara Ganboa • Zirao • Betolatza • Luku • Urbina • Urrunaga • Nafarrate | Gasteiz Legutio Dura |

## Ondarea

* Andre Mari eliza (erorita dago)

## Ikus, gainera

* Legutio

## Kanpo estekak

* Zuiako koadrilaren webgunea.
* Datuak: Q2375517
* Multimedia: Nafarrate / Q2375517
# Kaparrak (musika taldea)

Kaparrak 2023. urtean Aretxabaletan sortutako musika talde bat da, runba estiloa jorratzen duena.

## Ibilbidea

Los Delinqüentes taldearen bertsioak egiten hasi ziren, hura baita hamaika lagunak elkartu dituen erreferentziazko taldea. Izenak berak ere Delinqüentesen "Garrapatero" hitzari egiten dio erreferentzia, Aretxabaletan akainari "kaparra" esaten zaio. Estraineko kontzertua 2023ko San Migel jaietan eman zuten Aretxabaletan.
2024an hiru bideoklip atera dituzte: "Bollikau", "Gaupasa" eta "Portasol" Aretxabaletako auzo bati egindako ereserkia, Ekso eta Pxli abeslariekin batera. Euskara eta gaztelania nahasten dituzte haien abestietan. "Loretxoa" eta "Maite zaitut" abestien runba bertsioak ere egin dituzte.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Runba 'abstraktua' Kaparrak taldearen eskutik - Aretxabaleta» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ «Kaparrak musika taldea estreinakoz jaietan - Aretxabaleta» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ Kaparrak. (2024-05-29). KAPARRAK - Bollikau. (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ Kaparrak. (2024-06-19). KAPARRAK - Gaupasa. (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ Kaparrak. (2024-07-09). KAPARRAK, EKSO, PXLI - Portasol. (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ «Loretxoa abestiaren bertsioa, Kaparrak runba taldearen eskutik» EITB 2024-01-05 (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127041615
# Zirao

Zirao (izen ofiziala: Ziriano) Zuia-Gorbeialdea eskualdean dagoen Arratzua-Ubarrundia udalerriko herrietako bat da. Ubarrundiako ermandade zaharraren barruan legoke.
Ia husturik dago eta 2001ean 4 biztanle besterik ez zituen. Gasteiztik 12 kilometrotara dago eta bertara ailegatzeko A-240 autobiaren Miñao irteera hartu behar da gero beste errepidea igarotzeko.
Hizkuntza nagusia gaztelania da. XIX. mendean galdu zen euskara.

## Demografia

* Ziraoko biztanleria

## Ondasun nabarmenak

Herriko eliza San Joan Ebanjelariaren elizarena da, jatorriz erromanikoa baina XVI. mendean zaharberritu zutena. Barnealdean XVI. mendeko tenpera-mural bat du.
* San Joan eliza
* Eliza alboko eraikinak
* Elizako ataria
* Iturria
* Etxe bateko ataria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6b | Gasteiz Legutio Dura | Zurbao • Arzubiaga • Langara Ganboa • Zirao • Betolatza • Luku • Urbina • Urrunaga • Nafarrate | Gasteiz Legutio Dura |

## Jaiak

Herriko jaiak irailaren lehenengo asteburuan ospatzen dituzte San Estebanen omenez.

## Erreferentziak

* ↑ EODA: Arratzua-Ubarrundia
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2743058
* Multimedia: Zirao / Ciriano / Q2743058
# Los Delinqüentes

Los Delinqüentes andaluziar musika-taldea izan zen, jatorriz Jerez de la Fronterakoa. 1998an Miguel Ángel Benítez Gómez "Er Migue" (1983-2004) eta Marcos del Ojo "Er Canijo de Jeré" musikariek osatua, geroago Diego Pozo "Er Ratón" gehitu zitzaien.
Bere musika flamenko alaitsuenetik dator, rock, blues, reggae eta funkarekin uztartuta. Abestietan, esamolde herrikoiez beteta eta andaluzieraz abestuta, gitarra flamenkoak, kaxoiak eta kazooak pisu berezia dute.
Taldeak bere izena hartu zuen Venenoren 1977ko izen bereko albumeko Los delincuentes abestiaren izenburua estilizatuz. Taldearentzat Kiko Veneno bere erreferente musikal garrantzitsuenetako bat izan da beti.
Espainian eta Hispanoamerikan ezagunak, taldea Mexikon biran izan zen behin baino gehiagotan. Taldeak 2012an iragarri zuen banandu egingo zela, proiektu musikal independenteak hasteko.

## Albumak

| Urtea | Albuma | Diskografikoa | Oharra(k) |
| 2001 | El sentimiento garrapatero que nos traen las flores | Virgin Records | Urrezko diskoa |
| 2003 | Arquitectura del aire en la calle | Virgin Records |
| 2005 | El verde rebelde vuelve | Emi Music/Virgin Spain |
| 2006 | Recuerdos garrapateros de la flama y del carril | Emi Music/Virgin Spain | CD+DVD |
| 2009 | Bienvenidos a la época iconoclasta | El Volcán Música |
| 2010 | Los hombres de las praderas y sus bordones calientes | | Tomasitorekin batera |
| 2011 | El sentimiento garrapatero 10º Aniversario | Virgin Records | CD bikoitza + DVD |

## Erreferentziak

* ↑ Los Delinqüentes dicen hasta luego
* ↑ Tio Zappa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3259729
* Multimedia: Los Delinqüentes / Q3259729
# Betolatza

    Artikulu hau Betolatza herriari buruzkoa da; Bilboko auzoa gaitzat duena beste hau da: «Betolatza (Bilboko auzoa)»
    Artikulu hau Betolatza herriari buruzkoa da; hor jaiotako euskal idazlea gaitzat duena beste hau da: «Joan Perez de Betolatza»
Betolatza Zuia-Gorbeialdea eskualdean dagoen Arratzua-Ubarrundia udalerriko herrietako bat da. Ubarrundia udalerri zaharrean zegoen.

## Geografia

Gasteizetik 13 km iparralderantz, mendien txikien artean eta 546 metroko alturan dago. Bertara ailegatzeko A-240 autobidean, Luku parean, errepidetxo bat hartzen dute.

## Historia

Betolatzari buruzko lehenengo aipamenak XI. mendekoak dira, izan ere Donemiliagako goldea agirian Betellogaha zuen izena eta, agiri horretan jasota dagoenez, «duas regas» (bi golde hortz) ematen zizkien San Millán de Yusoko monasterioari eta San Millán de Susoko monasterioari. Ubarrundiako ermandade eta udalerrian izan zen, Arrazua-Ubarrundian sartu arte.
Egungo Jasokundearen parrokia 1964an sagaratu zuten, ia hondaturik zegoen Erdi Aroko eliza ordezkatuz.
* Jasokundearen eliza
* Jasokundearen eliza
* Jasokundearen eliza

## Demografia

* Betolatzako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6b | Gasteiz Legutio Dura | Zurbao • Arzubiaga • Langara Ganboa • Zirao • Betolatza • Luku • Urbina • Urrunaga • Nafarrate | Gasteiz Legutio Dura |

## Ekonomia

Herriko jarduera nagusia laborantza (zereal) da.

## Kultura

Herriko jaiak abuztuaren 29an ospatzen dute San Joan Lepogabetuaren omenez.

## Betolatzar ezagunak

* Joanes Tolosakoa: XVI. mendeko agustindar aszeta
* Joan Perez de Betolatza: XVI. mendeko euskal idazlea

## Ikus, gainera

* Betolatza (Bilbo)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2742832
* Multimedia: Betolaza / Q2742832
# Urtsuaran

Urtsuaran Gipuzkoako Idiazabal herrian kokaturiko auzoa dugu, izen bereko ibaiadarrari (Orian isurtzen da) izena ematen diona. Nekazal giroko auzoa dugu, baserriz osatua. Bertako lurretatik igarotzen da Madril-Irun N-1 errepidea. 1947. urte arte Seguraren menpe egon zen. Urte hartan Idiazabala batu zen, herriraino bidea egiteko baldintzarekin. Abenduaren 28an, inuzente-egunez pasa zen Idiazabala.

## Demografia

* Urtsuarango biztanleria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268741
* Multimedia: Urtsuaran / Q12268741
# Bidasoa (Irun)

Bidasoa Irungo (Gipuzkoa) auzoa da. Irunek 4 auzo zituen historikoki eta Bidasoa horietako bat da. 1883an Behobia bereizi egin zitzaion, Irungo azken auzoa sortuz.

## Demografia

* Bidasoko biztanleria

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Kanpo estekak

* «Bidasoa auzoa», Irungo Udalaren webgunea.
* Datuak: Q12255143
# Lazkaomendi

Lazkaomendi Txindoki mendipean dagoen Lazkaoko auzoa da.

## Ingurunea

Baserri sakabanatuz osaturiko landa eremuko auzune menditsua da. Lazkaomendi Zaldibia, Ataun, Ordizia eta Lazkaok inguratua dago.
Bertatik Goierriko hainbat herri ikus daitezke eta Txindoki, Aralar edo Usurbe mendien ikuspegi bikainaz gozatu ere.

## Lekuak

Toki batzuk aipatzearren: Alarpe zalditegia, Itxurrene eta Pipasene jatetxeak, Lizargarate nekazal turismoa, Iztueta baserria (baserriko produktuen saltokia), etab.

## Demografia

* Lazkaomendiko biztanleria

## Ondarea

* San Joan Ante Portam Latinam baselia.

## Auzotar ezagunak

* Lazkao Txiki (1926-1993), bertsolaria.

## Kanpo estekak

* Lazkaomendi Lazkaoko udalaren webgunean
* Lazkaomendiri buruzko artikulua berria.info webgunean
* Datuak: Q12262046
* Multimedia: Lazkaomendi / Q12262046
# Senpere (auzoa)

Senpere Lazkaoko auzoetako bat da. Auzoak Beasain eta Ordiziarekin egiten du muga. Auzoak garrantzia du bertan dagoelako CAF enpresaren fabrika nagusiaren zati bat.
Bertako biribilgunean, Beasain, Ordizia, Lazkao eta Ataun udalerrietatik datozen lau errepideek bat egiten dute.

## Demografia

* Senpereko biztanleria

## Ikus, gainera

* Senpereko gudua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267303
# Zubierreka (auzoa)

Zubierreka Lazkao udalerriko auzoetako bat da. Bertan Zubierrekako Industrial Gunea dago. Auzo honetan ere Lazkaoko presa dago eta auzoa Agauntza ibaiak zeharkatzen du.
Auzo honetan San Joan Bautista Iribekoa baseliza dago.

## Demografia

* Zubierrekako biztanleria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269457
# Bandera beltz

Bandera beltza estatuaren banderaren ezeztapenerako eta matxinada ikur moduan erabilitako bandera izan da. Hori dela eta, bereziki anarkismoaren bandera moduan ulertzen da egun. Historian, piraten bandera ere izan da, esanahi berdinekin. Lehenago, Islamaren ikur moduan erabili zuen Mahomak; historian eta gaur egun ere islamdar estatu eta erakunde zenbaitek ere erabiltzen dute.

## Ikus, gainera

* Bandera pirata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1436739
* Multimedia: Black flags / Q1436739
# Txarama

Txarama Gipuzkoako Leaburu udalerriko auzo bat da. Herrigunetik urruti dago, Tolosako mugan bertan.
Araxes ibaiaren bazterrean dago, Tolosatik Lizartzara doan GI-2135 errepidean.

## Demografia

* Txaramako biztanleria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069359
* Multimedia: Txarama / Q61069359
# Brinkola (auzoa)

Brinkola, Gipuzkoako Legazpi udalerrian dagoen auzo bat da, herrigunetik 2 kilometro hegoaldera. Garrantzitsua da bertan tren geltokia dagoelako. 1864an tren geltokia eraiki zen Oñatik hala eskatuta. Izan ere, Oñatitik gertuago dago Legazpitik baino. Hori dela eta, denbora askoan geltokiaren izena Brinkola-Oñati izan zen. Barrendiolako urtegia Brinkolan dago, eta Legazpi, Urretxu eta Zumarraga hornitzen ditu urez.

## Demografia

* Brinkolako biztanleria

## Ondarea

* Barrendiolako urtegia
* Brinkolako geltokia
* San Agustin baseliza

## Iruditegia

* Brinkola.

## Erreferentziak

* ↑ «Brinkola existe (y está en Legazpi)», Noticias de Gipuzkoa, 2006-07-16.

## Garraioa

* Brinkolako geltokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255495
* Multimedia: Brinkola / Q12255495
# Telleriarte

Telleriarte Legazpiko auzoa da.

## Demografia

* Telleriarteko biztanleria

## Ondasunak

* Elorregi jauregia
* Mirandaola burdinola: XVI. mendeko burdinola, gaur egun museoa da.
* Mirandaolako Santikutz baseliza: 1952an eraikia.
* San Joan baseliza: Jatorrizkoa XVI. mendekoa eta gaur egungoa 1824an egina.

## Iruditegia

* Uztarri eta Arri Zabala elkarteak.
* Sarrera Brinkolako bidetik.
* Plaza.
* Telleriarte.

## Ikus, gainera

* Legazpi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65938902
* Multimedia: Telleriarte / Q65938902
# Bedoña

Bedoña Arrasateko (Gipuzkoa) hegoaldean dagoen auzoa da, baserri girokoa, 1966. urtera arte Aretxabaletako udalerrian barne zegoena. Izan ere, herri horren muga kokatuta dago Urkuluko uharkatik gertu alde batetik, eta bestetik, San Andres (Arrasate) eta Zubillaga (Oñati) auzoen ingurunean. Auzoa, halaber, Arantzazurako bide zaharrean dago, artzainek eta erromesek antzinatik ibilia.
Santa Eulalia eliza dago bertan, antzinako gaztelu edo dorretxe baten gainean eraikia eta osagai erromanikoak dituena. Horrez gain, Andra Maria Zuriaren baseliza ere daukagu Bedoña auzoan.
Bedoñako jaiak abenduaren 10ean ospatzen dira, Santa Eulalia egunean, hain zuzen ere.

## Demografia

* Bedoñako biztanleria

## Baserriak

Aranalde, Artazubiaga, Arteaga, Arteritxo, Bidasoro, Elexabe, Elorriaga, Erlamendi, Errastikoa, Etxabarri, Etxegarai, Garaikoa, Goikosolo, Iturralde, Iturriaga, Mendibitzu, Otamendi, Sakristaukoa, Sologaizto, Urialde, Uribarren, Urigoien, Urkamendi eta Zabale ditugu auzoko baserrien artean.

## Loramendi

Juan Arana "Loramendi" (1907-1933) fraide eta olerkaria auzo honetan jaio zen, lehen aipatutako Mendibitzu baserrian, hain zuzen ere.

## Ikus, gainera

* Debagoiena

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Informazioa udal webgunean
* (Gaztelaniaz) Santa Eulalia elizari buruzko artikuloa
* Datuak: Q11680183
* Multimedia: Bedoña / Q11680183
# Gesalibar

Gesalibar edo Santa Ageda Arrasateko (Gipuzkoa) auzoa da.
Auzoaren izenak ur gazien ibarra esan nahi du. Bertako sulfurozko iturburuak gaixotasunak sendatzeko erabili ohi ziren eta, hori zela-eta, bainuetxe ospetsua zegoen bertan. Eraikuntza horiek, gaur egun, ospitale psikiatrikoaren monumentu multzoa osatzen dute.

## Historia

1897an Santa Ageda Bainuetxean Antonio Canovas del Castillo espainiar gobernuburua erail zuen Angiolillo anarkistak.

## Ospitalea

Aita Menni Ospitalea 1898an sortu zuten, psikiatria arloko pazienteentzat eginda ere.

## Demografia

* Gesalibarko biztanleria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258457
* Multimedia: Gesalibar / Q12258457
# Udala (Arrasate)

Udala Arrasateko (Gipuzkoa) auzoa da. Udalatx mendiaren magalean kokaturik, hari izena ematen dion auzoa da. Bi auzunez osaturik dago eta bakoitzean 7-8 baserri daude. Zerbitzuei dagokienez, hiru taberna-jatetxe daude eta horietako batean igerileku irekia ere badago. San Esteban eliza dago bertan, Sabaia Juan Bautista de Salturri harginak 1609an eraikitakoa, aldarea Antonio Antiak eta Manuel Olaranek egin zutelarik 1763an. Garai bateko eskola, berriz, gaur egun Ingurugiro Eskola bihurturik dago.
Udalako auzoan hasten da, halaber, Betsaide euskal mendizaleen topagunerako ibilbidea, zeinak Euskal Autonomia Erkidegoko hiru lurraldeak elkartzen diren puntua bere baitan duen.

## Demografia

* Udalako biztanleria

## Jaiak eta ospakizunak

Abuztuaren 3an ospatu ohi dira auzoko San Esteban jaiak.

## Argazki galeria

* Barrutia Etxagibel jauregia
* Udalaitz eta Udala auzoa
* San Esteban elizaren ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9091126
* Multimedia: Udala (Arrasate) / Q9091126