# Fernanda García Lao

Fernanda García Lao (Mendoza, Argentina, 1966ko urriaren 6a) argentinar-espainiar idazlea, poeta, dramagilea eta antzerki-zuzendaria da. 2022tik, Bartzelonan bizi da.

## Biografia

Ambrosio García Lao kazetari argentinarraren alaba da. 1976tik 1993ra Madrilen bizi izan zen. Hantxe egin zituen lehen mailako, bigarren mailako eta unibertsitateko ikasketak. Pianoa, dantza klasikoa, antzezpena eta kazetaritza ikasi zituen. Buenos Airesera itzuli zenean, aktore gisa trebatu zen Norman Briski eta Ricardo Bartísekin, eta dramaturgo gisa Mauricio Kartunekin. Antzerki-zuzendari gisa lehen esperientzia Sportivo Teatralen izan zuen, Witold Gombrowicz Ivonne, princesa de Borgoña lanarekin.

## Ibilbidea

Aktore, dramagile eta zuzendari gisa, antzerki independentean aritu zen, bai Buenos Airesen bai Madrilen. Hainbat antzezlan idatzi eta zuzendu zituen. La mirada horrible lanak Nazioko Kultura Idazkaritzaren 1. saria jaso zuen, 2000. urtean. Ser el amo, 2002an Sportivo Teatralen estreinatua, Antorchas 2002 sorkuntzarako sorospena. La amante de Baudelaire lanarengatik, Frantziako Enbaxadaren Auspizioa eta Proteatro Laguntza jaso zituen, baita Emanaldi Onenaren Saria ere (Gabriela Luján elencoko lagunarekin partekatua) Mar del Platako Amerikako Goi Jaialdian.
2004. urtean, Muerta de hambre eleberriarekin Arteen Funts Nazionalaren Lehen Eleberri Saria irabazi zuen. Ordutik, Argentinan ez ezik, Latinoamerikako, Europako eta Estatu Batuetako hainbat herrialdetan ere argitaratu zen. Frantsesera, ingelesera, italierara, portugesera eta suediera ere itzuli da. Ozeanoaren bi aldeetako komunikabideetan parte hartu du eta idazketa-tailerrak koordinatzen ditu. Guadalajarako Nazioarteko Liburu Azokan (2011) hautatu zuten, «Latinoamerikako literaturako sekreturik ezkutukoenetako bat» izateko.
Haren idazkera mapa hibridoa da: transgresioa, eromena, erotismoa, umorea eta indarkeria, eta kadentzia poetiko bakarra du. Literatura latinoamerikarreko idazle garrantzitsu eta originalenetako bat da. 2022tik, Bartzelonan bizi da.

## Eleberriak

* Muerta de hambre (Arteen Funts Nazionalaren saria 2004an). Gizarte modernoak emakumeen edertasunari buruz dituen pertzepzioak zalantzan jartzen ditu. Protagonista, Bernabé Castellar, konpultsiboki jaten ari da; izan ere, autoreak dioenez, «bestearen nazka eraginez, askatasuna lortzen du». El Cuenca de Plata argitaletxea, 2005. Emecé argitaletxeak berrargitaratua, 2016.
* La perfecta otra cosa, hirugarren Cortázar saria irabazi zuena, El Cata de Plata argitaletxea, 2007
* La piel dura, El Cuenco de Plata argitaletxea, 2011
* Vagabundas (2010eko Letra duen Nazioarteko Nobela Sariaren finalista). El Ateneo argitaletxea, 2011
* Fuera de la jaula, Emecé argitaletxea, 2014
* Amor invertido, Guillermo Saccomannorekin batera. Seix Barral 2015
* Nación Vacuna, eleberria. Emecé argitaletxea, 2017 (Argentinan); Candaya argitaletxea, 2020 (Espainia). "Fake new-en garaian, gezur politikoa eta neoliberalismo erradikala, Fernanda García Lao kontalariak, umore harrigarri eta maltzurrarekin, proiektu delirante batera eramandako emakume horien zortea kontatzen du, non edozein matxinatze-saiakera aurreikusi eta deuseztatu den. «Nación Vacuna etorkizun historiko baten memoria argentinarra da, eta ikusi gabe pasatu zen. Errealitate fantasma horrek erotu egiten ditu gure pertzepzioak, urruntzen edo hurbiltzen den jakin gabe, egunen amaraunaren azpian ezkutatuta» Juan José Becerra. «Argentinako literatura garaikideko narratzaile arraro eta originalena» Silvina Friera, 12. orrialdea.
* Sulfuro, eleberria. Aldi berean argitaratu zen Emecé argitaletxean, Argentinan eta Candaya argitaletxean, Espainian, 2022an. Sulfuro ideien eta esperientziak, sentsazioak eta kontzientzia-fluxuak gogora ekartzeko erabiltzen da. Eleberri filosofiko eta fantastiko horrek, une jakin batzuetan, beldurrezko eta eromeneko ipuin baten antza du, non protagonistaren heriotzaren eta «jende sufrituaren» kontzientzia, hogeita hamar eta hainbeste dibortziatu eta atzeratutako emakumea, ama seme-alaba biziak eta seme hilak izan arren, ez da egokitzen errutinara, ordu hilak pasatzera. Bizirik dagoen emakume hutsaren —edo hustuaren— erretratua, ia bizirik dagoen hildakoa, baltsamatua, duelu- eta atsekabe-prozesu harrigarri bat zeharkatzen duena: «Zer espero daiteke mundutik, pertsonarik interesgarriena hilik baldin badago». Mamu gisako emakumea da, eta amesgaizto paranoide horretan beste batzuk ordezkatzen ditu, bi munduren artean, hemen eta han, eta, parekatzean, munstroak eta fantasia nekrofiloak sortzen dituzte.

## Ipuina

* Cómo usar un cuchillo, kontakizunen bolumena eta ipuinak. Entropía argitaletxea, 2013. Lan horretan Fernanda García Laok literaturarekin egiten du lan, eta punkak rockarekin egin zuen hori. Hogeita zazpi kontakizun laburrez osaturik, liburu hau irakurketa-esperientzia hutsa da, harridura arindua, indarkeriaz eta irmotasunez desegiten dena, hasiera berri bakoitzean berriro estreinatzen dena —birjina—.
* El tormento más puro. Emecé argitaletxea, 2019.
* Teoría del tacto. Candaya argitaletxea, 2023.

## Poesia

* Carnívora,poesia. La Platako Unibertsitateko argitaletxea, Edulp. 2016
* Dolorosa, poesia. La Platako Unibertsitateko argitaletxea, Edulp. 2017
* Autobiografía con objetos, poesia. Zindo&Gafuri argitaletxea, Argentina 2022. Kriller 71, Espainia, 2022.

## Kontaketa laburra

* Los que vienen de la noche, kontakizunak/irudipenak. Guillermo Saccomannorekin batera. Seix Barral argitaletxea, 2018.

## Antzerki piezak

Antzerkigile gisa, García Laok antzerki-pieza ugari idatzi, eszenaratu eta antzeztu zituen:
* El sol en la cara (1999).
* La mirada horrible (2001).
* Ser el amo (2002).
* La amante de Baudelaire (2004 a 2007). (Cumbre de las Américas saria)
* Desde el acantilado (2005).

## Sariak eta aintzatespenak

* 2000. urtean Nazioko Kultura Idazkaritzaren lehenengo saria La mirada horrible lanarekin.
* Emanaldi Onenaren Saria Mar del Platako Amerikako Goi Jaialdian La amante de Baudelaire lanarekin.
* 2004. urtean, Arteen Funts Nazionalaren Lehen Eleberri Saria Muerta de hambre eleberriarekin.
* 2007anhirugarren Cortázar saria La perfecta otra cosa lanarekin.
* 2010eko Letra duen Nazioarteko Nobela Sariaren finalista Vagabundas lanarekin.
* Cumbre de las Américas saria La amante de Baudelaire antzerkiarekin.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Soto, Moira. (23 de diciembre de 2005). El hambre insaciable. Página/12.
* ↑ Un diálogo sobre las formas de concebir la escritura. telam 22 de mayo de 2014.
* 1 2 Guzzante, Mariana. (20 de junio de 2008). Fernanda García Lao: Con las palabras en el estómago. Los Andes.
* ↑ García Lao, Fernanda: Muerta de hambre. El Cuenco de Plata, 2005 - 217 páginas
* 1 2 García Lao, Fernanda: La perfecta otra cosa El Cuenco de Plata, 1 de enero de 2007 - 125 páginas
* ↑ García Lao, Fernanda: La piel dura. El Cuenco de Plata, 2011 - 157 páginas
* 1 2 García, Fernanda: Vagabundas. Editorial: El Ateneo, 15 de junio de 2011 - 256 p. ISBN 9789500206075
* ↑ García Lao, Fernanda: Cómo usar un cuchillo. Entropia, 2013 - 137 páginas
* 1 2 Gorlero, Pablo. Dos mujeres con la poética de Baudelaire. La Nación.

## Kanpo estekak

* Fernanda García Laoren orri pertsonala
* El Periódico de España, Teoría del tacto
* Babelia, El País, Nación vacuna
* Radarlibros filmean inbertitutako maitasuna
* Alderantzizko maitasuna
* ñ aldizkaria
* (0 URLa): Fernanda García Lao
* Antzerki alternatiba: Fernanda García Lao
* Betiko Kadentzia Fernanda García Lao
* El diario de Murcia
* Merkurio aldizkaria
* Datuak: Q17266528
* Multimedia: Fernanda García Lao / Q17266528