# Lantziego

Lantziego Arabako hego-ekialdeko udalerria da, Arabako Errioxa eskualdekoa. Izen bereko herria da udalerriaren herriburua. Gasteiztik 48 bat kilometrora dago, hegoalderantz.

## Geografia
### Udalerri mugakideak

* Iparraldean: Kripan eta Lapoblación (Nafarroa).
* Hegoaldean: Guardia eta Logroño (Errioxako Autonomia Erkidegoa).
* Ekialdean: Ekora eta Oion.
* Mendebaldean: Bilar eta Kripan.

## Historia

X. mendean Antso I.a Garzeitz erregeak sonsierra eskualdea bereganatu eta Nafarroako erresuman sartu zuen. 926 urtean dagoeneko Asa aipatzen da. Lantziego izenaren aipamen zaharrena 1257. urteko agiri batean aurkitu da. Lantziego Guardiaren menpe egon zen 1630. urtera arte, zeinetan hiri titulua jaso zuen. Calahorrako elizbarrutian jarraitu zuen 1862. urtean Gasteizkoa eratu zen arte. 1887an Benasperi Lantziegoren barnean integratu zen.

## Ekonomia

Lantziegoren ekonomia ardogintzan eta haren inguruko turismoan oinarritzen da. Arabar Errioxako ardoaren ekoizle garrantzitsua da.

## Banaketa administratiboa

Hiru herrik osatzen dute Lantziego udalerria:
* Asa.
* Binasperi (1887ko errolda egin baino lehen bere udalerria zuena).
* Lantziego (udalerriko herriburua).

## Demografia

* Lantziegoko biztanleria
* Datu-iturria: www.ine.es

## Politika
### 2011ko udal hauteskundeak

2019ko maiatzaren 26ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Lantziegoko alkatea EAJko Itziar De Alava da.

### Alkateak

Hauek izan dira Lantziegoko azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia |
| Jesus Blanco Martinez de Osaba | 1979 | 1983 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Pedro Antonio Moreno Ibañez | 1983 | 1987 | Euskadiko Alderdi Sozialista |
| Juan Ocariz Querejazu | 1987 | 1991 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Emilio Perez de Azpillaga Querejazu | 1991 | 1995 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Emilio Perez de Azpillaga Querejazu | 1995 | 1999 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Manuel Zabala Gonzalez | 1999 | 2003 | Alderdi Popularra |
| Alfonso Luis Gonzalez Eguilaz | 2003 | 2007 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Manuel Zabala Gonzalez | 2007 | 2011 | Alderdi Popularra |
| Alfonso Luis Gonzalez Eguilaz | 2011 | 2015 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Gorka Mauleon Olalde | 2015 | 2019 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Itziar De Alava Martinez de Icaya | 2019 | 2023 | Euzko Alderdi Jeltzalea |
| Itziar De Alava Martinez de Icaya | 2023 | Jardunean | Euzko Alderdi Jeltzalea |

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 8 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Oion (industrialdea) • Oion • Moreda Araba • Labraza • Gorrebusto • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar | Guardia |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Ondasun nabarmenak

* Mantibleko erromatar zubia (Asan). Jatorrian zazpi arku eta 164 metroko luzera bazituen ere, gaur egun bi arkuk bakarrik diraute zutik. XV. mendean suntsitu omen zuten.
* San Azisklo eta Santa Victoria eliza (XVI eta XVIII mendeen artean eraikia).
* Landako Andre Mariaren baseliza.
* Armendarizko markesaren jauregia (XVIII. mendea): Udaletxearen egoitza dago bertan.
* Lantziegoko olio-errota. Arabako Errioxan daudenen artean zaharrena da.
* Iturri zaharra: herrigunean, udaletxetik gertu, iturri neoklasikoak, garbitokiak eta uraskak osatutako multzo bikaina.
* La Paloma habanerak nazioartean ezagun bihurtu zuen Sebastian Iradier Salaberri musikari konpositorearen jaiotetxea.
* Lantziegoko pikota.

## Iruditegia

* Lantziegoko , garbitokiak eta uraskak.
* Mantibleko erromatar zubia.
* San Azisklo eta Santa Victoria eliza.
* Asa.
* Binasperi.

## Jaiak eta ospakizunak

Hiru jai nagusi ospatzen dira herrian:
* San Isidro eguna, maiatzaren 15ean.
* Zoruko Gure andrearen eguna, irailaren 8an. Jaiei hasiera emateko astronautaren jeistiera egiten da.
* San Azisklo eta Santa Victoria eguna, azaroaren 17an.

## Lantziegar ezagunak

* Sebastian Iradier Salaberri (1809-1865), euskal musikagilea.
* Lorenzo Fernandez de Viana Ugarte (1866-1929), eskultorea.
* Marcelino Ugalde (1881-1949), irakaslea.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Biasteri edo Guardia, nola erabili?» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública:» www.mptfp.gob.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La ilusión de aquellos Alcaldes de hace 40 años» Blog Rioja Alavesa (Noiz kontsultatua: 2020-03-09).
* 1 2 «Lanciego/Lantziego» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Alcaldías en Álava: Labastida, Zigoitia y Laguardia para el PNV, Samaniego para EH Bildu» Gasteiz Hoy 2019-06-15 (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Álava, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Álava 2023-06-18 (Noiz kontsultatua: 2023-11-22).
* ↑ Mantibleko zubi erromatarra euskadi.net webgunean
* ↑ «Ondare artistikoa» www.lanciego.org (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Trujales de Rioja Alavesa» Alava Turismo (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Lantziego» arabakoerrioxa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-05-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Urkamendiak Euskal Herrian» Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2024.10.23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «'El Astronauta' baja mañana en Lanciego» La Rioja 2015-09-03 (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Iradier, Sebastian» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Dos esculturas de Lorenzo Fernández de Viana y Ugarte en la catedral de Santa María» Euskonews (Noiz kontsultatua: 2024-10-23).
* ↑ «Fernandez de Viana y Ugarte, Lorenzo» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako udalerrien zerrenda
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Asa
* Binasperi

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lantziegoko Udalaren webgunea
* Lantziego euskadi.net webgunean
* (Gaztelaniaz) Lantziego Auñamendi entziklopedian
* Datuak: Q1443959
* Multimedia: Lanciego / Q1443959
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lantziego