OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Juanjo Santamaria

Juan José Santamaría Rodríguez (Bilbo, Bizkaia, 1947ko maiatzaren 22a) euskal herritar futbolari ohia da, Lezaman hezitakoa. Atezain lanetan aritzen zen.

## Kirol ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Errekopa | Errekopa | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Bilbao Athletic | 2.R | 1964/65 | 16 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 0 |
| Bilbao Athletic | 1.R | 1965/66 | 36 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 0 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1966/67 | 27 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 0 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1967/68 | 11 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 11 | 0 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1968/69 | 9 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 99 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 99 | 0 |
| Baskonia | 3. | 1969/70 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 | 0 |
| Baskonia | Denera | Denera | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1969/70 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1970/71 | 3 | 0 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 3 | 0 | 6 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 9 | 0 |
| Racing Santander | 2. | 1971/72 | 40 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 42 | 0 |
| Racing Santander | 2. | 1972/73 | 38 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 42 | 0 |
| Racing Santander | 1. | 1973/74 | 34 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 37 | 0 |
| Racing Santander | 2. | 1974/75 | 38 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 40 | 0 |
| Racing Santander | 1. | 1975/76 | 34 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 1 |
| Racing Santander | Denera | Denera | 184 | 1 | 13 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 197 | 1 |
| Cádiz | 2. | 1976/77 | 38 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 42 | 0 |
| Cádiz | 1. | 1977/78 | 25 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 28 | 0 |
| Cádiz | 2. | 1978/79 | 16 | 0 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Cádiz | 2. | 1979/80 | 6 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 8 | 0 |
| Cádiz | Denera | Denera | 85 | 0 | 14 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 99 | 0 |
| Barakaldo | 2. | 1980/81 | 13 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 13 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 343 | 1 | 34 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 377 | 1 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q5395498
# Andoni Murua

Andoni Murua Zenarruzabeitia (Burtzeña, Barakaldo, Bizkaia, 1953ko martxoaren 20a) bizkaitar futbolari ohia, aurrelari moduan aritutakoa. Edorta Murua futbolari ohi eta entrenatzailearen anai nagusia da.

## Kirol ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Errekopa | Errekopa | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Bilbao Athletic | 3. | 1971/72 | 32 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 7 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1972/73 | 34 | 9 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 38 | 9 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1973/74 | 35 | 9 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 37 | 9 |
| Bilbao Athletic | 3. | 1974/75 | 12 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 3 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 113 | 28 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 120 | 28 |
| Sestao | 3. | 1975/76 | 20 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 2 |
| Sestao | 3. | 1976/77 | 31 | 6 | 3 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 8 |
| Sestao | Denera | Denera | 51 | 8 | 3 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 54 | 10 |
| Levante | 2.B | 1977/78 | 34 | 15 | 4 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 38 | 18 |
| Levante | 2.B | 1978/79 | 32 | 23 | 2 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 24 |
| Levante | 2. | 1979/80 | 6 | 2 | 1 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 7 | 4 |
| Levante | Denera | Denera | 72 | 40 | 7 | 6 | - | - | - | - | - | - | - | - | 79 | 46 |
| Almería | 1. | 1979/80 | 28 | 11 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 28 | 11 |
| Almería | 1. | 1980/81 | 25 | 5 | 6 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 8 |
| Almería | 2. | 1981/82 | 4 | 0 | 1 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 | 2 |
| Almería | Denera | Denera | 57 | 16 | 7 | 5 | - | - | - | - | - | - | - | - | 64 | 21 |
| Espanyol | 1. | 1981/82 | 21 | 6 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 6 |
| Espanyol | 1. | 1982/83 | 30 | 7 | 11 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 41 | 9 |
| Espanyol | Denera | Denera | 51 | 13 | 11 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 62 | 15 |
| Racing Santander | 2. | 1983/84 | 25 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 1 |
| Racing Santander | 1. | 1984/85 | 17 | 0 | 3 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 2 |
| Racing Santander | Denera | Denera | 42 | 1 | 5 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 47 | 3 |
| Sestao | 2. | 1985/86 | 1 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 0 |
| Sestao | Denera | Denera | 1 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 387 | 109 | 42 | 17 | - | - | - | - | - | - | - | - | 429 | 126 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q279541
# Esneardotsu

Esneardotsua (Lactarius sanguifluus) Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lactifluus sanguifluus, Lactarius sanguifluus f. roseus.

## Deskribapena

Lactarius deliciosus baino, hegoaldekoagokoa da, ilunagoa eta estimatuagoa, esnearen eta haragiaren koloreagatik ondo bereizten da. Hypomyces lateririum delakoak ere erasotzen dio, eta erasotutako ale helduak tamaina handikoak dira.
Kapela: 5 eta 15 cm. bitartekoa, L. deliciosus-aren forma berekoa, baina kolore okre ilunekoa edo gorri-ardotsua duena, berdexka koloreko gune edo orban batzuekin.
Orriak: Okreak, gorri-ardotsuz tindatuak eta orban ardotsuekin. Estu, desberdinak eta apur bat dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Lactarius deliciosus-aren formakoa, kolotre gorri-lila du zulotxoek izan ezik, hauek kolore gorri-ardotsukoak dira eta kirtenaren goiko aldea zurixka da.
Haragia: Ia zuria, gorri-ardotsua latex-agatik, lodia, trinkoa, purpura koloreko latex ugari du. Kolore gorri-ardotsua batez ere oinaren azalaren ondoan. Usain atseginekoa eta zapore gozokoa, apur bat pikantea.
Etimologia: Lactarius terminoa lac, lactis, esnetik dator; esneari dagokio, latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Sanguifluus berriz, bere latex-agatik, odolaren antzekoa delako.

## Jangarritasuna

Lactarius deliciosus bezain ona edo hobea.

### Nahasketa arriskua

Lactarius deliciosus eta Lactarius semisanguifluus dira hurbilenak eta nahasteko errazenak, baina hauek haragia moztean azenario kolorekoa dute eta L. Sanglifuus-ek berriz, purpura-ardotsu kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Urrian eta azaroan, 500 eta 800 metro arteko altueran, mesetako Pinus sylvestris-etan. Batzuetan Lactarius deliciosus-aren ondoan eta beste batzuetan hegoalderago. Kare-lurrak nahiago ditu.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kanariak, Europa, Errusia, Israel.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 143 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 414 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 518 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno.. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 351 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Lactarius sanguifluus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q961386
* Multimedia: Lactarius sanguifluus / Q961386
* Espezieak: Lactarius sanguifluus
# José María Bautista

José María Bautista Monente (Donostia, Gipuzkoa, 1956ko abuztuaren 17a) gipuzkoar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Sanse | 3. | 1976/77 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Sanse | 3. | 1977/78 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Sanse | 3. | 1978/79 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Sanse | 3. | 1979/80 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Sanse | 2.B | 1980/81 | 35 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Sanse | 2.B | 1981/82 | 37 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 39 | 0 |
| Sanse | Denera | Denera | 72 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 74 | 0 |
| Burgos | 2.B | 1982/83 | 36 | 4 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | 40 | 4 |
| Burgos | Denera | Denera | 36 | 4 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | 40 | 4 |
| Celta | 2. | 1983/84 | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| Celta | Denera | Denera | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| Lorca | 2. | 1984/85 | 26 | 0 | 8 | 3 | - | - | - | - | - | - | 34 | 3 |
| Lorca | Denera | Denera | 26 | 0 | 8 | 3 | - | - | - | - | - | - | 34 | 3 |
| Real Burgos | 2.B | 1985/86 | 34 | 1 | 10 | 0 | - | - | - | - | - | - | 44 | 1 |
| Real Burgos | 2.B | 1986/87 | 34 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 34 | 1 |
| Real Burgos | 2. | 1987/88 | 14 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 14 | 0 |
| Real Burgos | 2. | 1988/89 | 36 | 1 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | 43 | 1 |
| Real Burgos | Denera | Denera | 118 | 3 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | 135 | 3 |
| Eibar | 2. | 1989/90 | 31 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Eibar | 2. | 1990/91 | 38 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 40 | 1 |
| Eibar | 2. | 1991/92 | 34 | 1 | 4 | 1 | - | - | - | - | - | - | 38 | 2 |
| Eibar | Denera | Denera | 103 | 2 | 8 | 1 | - | - | - | - | - | - | 111 | 3 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 368 | 9 | 41 | 4 | - | - | - | - | - | - | 409 | 13 |

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jokalariaren profila Errealeko webgunean
* Datuak: Q16880147
# Esnegorrikor

Esnegorrikorra (Lactarius semisanguifluus) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Lactarius sanguifluus eta Lactarius deliciosus baino kalitate txikiagoa du. Lactarius-en barruan dapetes (latex laranja) sekzioak elkarren oso antzekoak diren espezieak ditu. Denak jangarriak, baina kalitate desberdinekoak.
Sinonimoa: Lactarius sanguineovirescens.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 9 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero zabaldu egiten da inbutu itxuran. Laranja-berde kolorekoa lehenbizi, gero gris-berdexka, orban berde ilunekin eta eremu zirkularrekin.
Orriak: Nahikoa estu, urkilatuak oinaren ondoan, tartekatutako orritxoekin, itsatsiak, hasieran laranja zurbil kolorekoak, gero guztiz berdexkak, baina ertzetan laranja koloreko tonuak ikusten dira
Hanka: Zilindrikoa, hasieran betea, gero barnehutsa, kapelaren antzeko kolorekoa, amaieran berdez edo urdin-berdexkaz zikindua.
Haragia: Lodia, zurixka, baina latexak azenario kolorez zikindua. Gero, gorri-odol kolorera pasatzen da, eta azkenik, urdin-berdexkara.
Etimologia: Lactarius terminoa lac, lactis, esnetik dator; esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean.

## Jangarritasuna

Jangarria.

### Nahasketa arriskua

Lactarius deliciosus eta Lactarius sanguifluus delakoekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, koniferoen basoetan. Batez ere Pinus sylvestris-en azpian.

### Banaketa eremua

Europa, Turkia, Oregon.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 518 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 349 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 143 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 80 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Lactarius semisanguifluus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513517
* Multimedia: Lactarius semisanguifluus / Q513517
* Espezieak: Lactarius semisanguifluus
# Asier Ortiz de Guinea

Asier Ortiz de Guinea García (Miranda Ebro, Burgos, 2002ko maiatzaren 10a) Mirandan jaiotako futbolaria da. Errealeko harrobian hezia. Erdilari lanetan aritzen da. Aita Luis Carlos Ortiz de Guinea futbolaria izan zen ere. 2021eko udan Mirandések fitxatu zuen.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Mirandés B | 3.F | 2021/22 | 29 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 3 |
| Mirandés B | 3.F | 2022/23 | 29 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 2 |
| Mirandés B | 3.F | 2023/24 | 29 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 2 |
| Mirandés B | 3.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Mirandés B | Denera | Denera | 87 | 7 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 87 | 7 |
| Mirandés | 2. | 2023/24 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Mirandés | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Mirandés | Denera | Denera | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 87 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 88 | 7 |

## Erreferentziak

* ↑ El Filial ya tiene sus cuatro primeros refuerzos

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q129222116
# Diego Rosales

Diego Rosales Illanes (Miranda Ebro, Burgos, 2003ko apirilaren 29a) Mirandan jaiotako futbolaria da. Mirandésen harrobian hezia. Ezker atzelari lanetan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Mirandés B | 3. | 2020/21 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Mirandés B | 3.F | 2021/22 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Mirandés B | 3.F | 2022/23 | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| Mirandés B | 3.F | 2023/24 | 23 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 23 | 0 |
| Mirandés B | 3.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Mirandés B | Denera | Denera | 37 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 37 | 1 |
| Mirandés | 2. | 2023/24 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Mirandés | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Mirandés | Denera | Denera | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 38 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 38 | 1 |

## Erreferentziak

* ↑ Llegan dos nuevos futbolistas a nuestro C.D.Mirandés B

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q121438769
# Jose Maria Lekunberri

Jose Maria Lekunberri Garriz (Iruñea, 1958ko urtarrilaren 25a) nafar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Osasuna | 1979 – 1988 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16659153
# Konduktismo

Konduktismoa edo behaviorismoa gizakiaren ekintza, pentsamendu eta egoera psikologiko oro portaeratzat hartu eta, beraz, behaketaren bitartez soilik azter daitekeela baieztatzen duen psikologiaren joera da. Horrela, behaviorismoa kontzientzia edo gogamena, introspekzioa eta antzeko adigaiak baztertu eta psikologia jakintza praktikoa izan eta giza-portaera izadi-jakintza moduan ikertu behar dela sustatzen du, portaera kontrolatuz eta aurresan eta emaitza zehatzak bilatuz eta ingurunearen eta banakoaren burmuinen arteko prozesu fisiko-kimikoak behatuz. Behaviorismoaren edo konduktismoaren sortzailea John Broadus Watson psikologoa izan zen XX. mendearen hasieran.

## Konduktismoaren historia

Pavlov psikologo errusiarra izan zen konduktismoaren aitzindaria, XIX. mendearen bukaeran arratoiekin egin zituen saiakuntzek erakusten zuten arratoiek gazta gehiago jaten zutela, txirrin bat jartzen bazitzaien gaztaren aurretik. Baina Watson izan zen konduktismoari teoria eman ziona, errefortzu positiboa eta negatiboaren adigaiak asmatu zituenean, txakurrekin egindako saiakuntzekin. Txakurren saiakuntzetan txakurrek zaunka gehiago egiten zuten deskarga elektriko desatsegina jartzen zitzaienean. Esperimentu hauek asko ugaldu ziren Europan eta, batez ere, Amerikan garatu zen XX. mendearen hasieratik.

## Psikologia konduktista

Psikologia konduktista joera psikologiko bat da, hiru maila zientifiko hartzen dituena: konduktismoa, portaeraren analisi esperimentala eta portaeraren ingeniaritza. Konduktisten ustez, psikologiak objektiboa izan behar du, eta, horren ondorioz, animalien psikologian erabiltzen diren metodoak eta abiaburuak ezarri behar zaizkie gizakiei. Hori dela-eta, konduktistek saiakuntza-gelan lan egiten dute. Konduktistek, hasieran, baztertu egin zituen erabat gogamena eta kontzientziarekin zerikusia duten adigai eta azalpen guztiak. Konduktismoa funtzionalismoan (praktikotasuna), animalien psikologian (saiakuntzen garrantzia) eta erreflexologian (erreflexua jokabidearen unitatea da) oinarritzen da.
Psikologia konduktistarentzat, gure bizipenetatik ikasten dugu, eta hauek gure jarrera eta izaera baldintzatzen dute. Era berean, gure jokabidea baldintzatzen dute errefortzuek: errefortzu positiboek eta errefortzu negatiboek. Gure nortasunak ingurugiroan ez ditu aukera askeak sortzen, kinaden bidez mugitzen baita. Horrela, gauza bat ondo egiten dugunean, laudorioak jasoko ditugu, eta kontrako kasuetan, zigorra jasoko dugu eta errua sortaraziko digu. Laudorioa eta errua irrazionalak dira, eta, hori dela-eta, ez dago duintasunaren askatasunik, gure ingurumenaz baldintzatuta gaudelako. Jokatzen dugu arrazoi batzuengatik, inguruan zerbait gertatzen da, eta, horregatik, sentitzen eta pentsatzen dugu modu batean edo bestean.

## Historia

John Broadus Watson (1879-19-58) izan zen joera honen sortzailea. Watsonen garaikidea zen, eta honen lana konduktismoa sortu baino lehenagokoa den arren, konduktismoa sortzeko erabakigarria izan zen aldagai bat finkatu zuen: animalien psikologia.

## Kanpo-estekak

* Konduktismoa, Gizapedian.
* Datuak: Q168338
* Multimedia: Behaviorism / Q168338
# Spin Master

Spin Master Kanadako jostailu eta entretenimendu-enpresa multinazional bat da, haurrentzako kontsumo produktuak merkaturatzen dituena. Bere marken artean Bakugan, Gund, Etch A Sketch, Meccano/Erector, Air Hogs, PAW Patrol, The Adventures Of Piujus, Aquadoodle, Tech Deck, Hatchimals, Rubiken kuboa, Zoomer eta LoliMix daude. Spin Master-ek 1.600 pertsona baino gehiago enplegatzen ditu mundu osoan Australia, Kanada, Txina, Frantzia, Alemania, Hong Kong, India, Italia, Japonia, Mexiko, Herbehereak, Polonia, Eslovakia, Suedia, Erresuma Batua, Estatu Batuak eta Vietnam herrialdeetan bulegoekin.
2002az geroztik, Spin Master-ek 92 "Urteko Jostailua" (TOTY) izendapen jaso ditu produktu-kategoria ezberdinetan 28 garaipen lortuz, "Urteko Jostailu Berritzaile"rako 13 TOTY izendapen barne, beste edozein jostailu konpainiak baino gehiago. 2022an, Spin Master-ek film luzerako Golden Screen saria irabazi zuen, Kanadako Zinema eta Telebistako Akademiak aurkeztutako PAW Patrol: The Movie filmagatik. Golden Screen sariak 2021eko urtarrilaren 1etik 2022ko otsailaren 24ra Kanadako txarteldegirik altuena bildu zuen film kanadarra saritzen du. 2021etik aurrera, Chase poliziaren kumea eta Marshall suhiltzaileen kumea, PAW Patrol-eko bi pertsonaiak, konpainiaren maskotak dira.

## Erreferentziak

* ↑ 2021 Toy of the Year (TOTY) Awards. .
* ↑ http://www.toyawards.org
* ↑ (Ingelesez) eG, Spielwarenmesse. «Spin Master Entertainment brings home The Golden Screen Award for PAW Patrol: The Movie» www.spielwarenmesse.de.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7577375
# Pareiorhaphis

Pareiorhaphis arrain genero bat da. Loricariidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis azygolechis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis bahianus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis cameroni | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis cerosus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis eurycephalus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis garapia | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis garbei | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis hypselurus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis hystrix | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis lophia | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis mucurina | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis mutuca | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis nasuta | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis nudulus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis parmula | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis proskynita | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis pumila | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis regani | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis ruschii | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis scutula | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis splendens | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis steindachneri | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis stephanus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis stomias | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis togoroi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis vestigipinnis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Pareiorhaphis vetula | daturik gabe |