OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Italiako eskualdeak

Italiako eskualdeak. Administratiboki, Italia hogei eskualdetan banatzen da. Hogeitik bostek (Friul - Venezia Julia, Sardinia, Sizilia, Trentino - Hegoaldeko Tyrol eta Aostako harana) autonomia-estatutu berezia dute. Eta bost horietatik, Trentino -Alto Adige/Tyrol del Sur eskualdea bi probintzia autonomo dira: Trento eta Bolzen. Kulturalki, Italiako eskualdeak hiru eskualde nagusitan bil daitezke: iparraldean (Italiako ipar-mendebaldean eta Italiako ipar-ekialdean), erdialdean eta hegoaldean (antzinako Bi Sizilietako Erresuma).

## Zerrenda

Hauek dira:
| Eskualdea | Hiriburua | Eremua km²etan | Biztanleria |
| Abruzzo (Abruzzi) | L'Aquila | 10.794 | 1.281.012 |
| Basilicata | Potenza | 9.992 | 548.353 |
| Calabria | Catanzaro | 15.080 | 1.879.707 |
| Campania | Napoli | 13.595 | 5.624.602 |
| Emilia-Romagna | Bolonia (Bologna) | 22.124 | 4.449.457 |
| Friuli-Venezia-Julia (Friuli Venezia Giulia) | Trieste | 7.855 | 1.201.510 |
| Lazio | Erroma | 17.207 | 5.730.399 |
| Liguria | Genova (Genoa) | 5.421 | 1.518.495 |
| Lombardia | Milan (Milano) | 23.861 | 9.981.554 |
| Markak (Marche) | Ancona | 9.694 | 1.498.236 |
| Molise | Campobasso | 4.438 | 294.294 |
| Piemonte | Torino | 25.399 | 4.274.945 |
| Apulia (Puglia) | Bari | 19.362 | 3.931.661 |
| Sardinia (Sardegna) | Cagliari | 24.090 | 1.600.228 |
| Sizilia (Sicilia) | Palermo | 25.708 | 4.846.767 |
| Trentino-Adige Garaia (Trentino-Alto Adige/Südtirol) | Trento | 13.607 | 1.078.194 |
| Toscana | Florentzia (Firenze) | 22.997 | 3.692.865 |
| Umbria | Perugia | 8.456 | 865.452 |
| Aostako Harana (Valle d'Aosta, Vallée d'Aoste) | Aosta (Aoste) | 3.263 | 124.089 |
| Veneto | Venezia | 18.391 | 4.855.269 |

## Siglak

| Siglak | Eskualdea |
| ABR | Abruzzo |
| BAS | Basilicata |
| CAL | Calabria |
| CAM | Campania |
| EMR | Emilia-Romagna |
| FVG | Friuli-Venezia-Julia |
| LAZ | Lazio |
| LIG | Liguria |
| LOM | Lombardia |
| MAR | Markak |
| MOL | Molise |
| PMN | Piamonte |
| PUG | Apulia |
| SAR | Sardinia |
| SIC | Sizilia |
| TOS | Toscana |
| TAA | Trentino-Adige Garaia |
| UMB | Umbria |
| VAO | Aostako Harana |
| VEN | Veneto |

## Erreferentziak

* ↑ https://demo.istat.it/bilmens/?anno=2020&lingua=ita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16110
* Multimedia: Regions of Italy / Q16110
# Chiloeko uharte handia

Chiloéko uharte handia (gaztelaniaz: Isla Grande de Chiloé), batzuetan Chiloéko uhartea (gaztelaniaz: Isla de Chiloé), Txileko kostaldean dagoen uhartea da, Ozeano Barean. Uhartea Txileko hegoaldean kokatzen da, Los Lagos eskualdean, eta Chiloé uhartediaren uharte nagusia da.

## Geografia

Chiloé uharte handia (8.394 km²), Txileko bigarren uharterik handiena da, Suaren Lurraldeko uharte handiaren ondoren.
Uharteak Chacao itsasartea iparraldean; Ancudeko golkoa eta Corcovadoko golkoa ekialdean; Ozeano Barea mendebaldean eta Chonos uhartedia hegoaldean ditu. Uharteak 190 km luzera eta 55-65 km zabalera ditu.
Hiriburua Castro uhartearen ekialdean kokatzen da; Ancud herria iparraldean du eta ekialdean badaude beste herrixka batzuk ere, adibidez Quellón, Dalcahue edo Chonchi.

## Patata

Adituen eta ADN ikerketeen arabera, munduan hedatuena den patata barietatea (Solanum tuberosum tuberosum) bertokoa da.

## Historia

Chiloéko lehendabiziko biztanle ezagunak chonos nomadak ziren. Gero huillitxeek (maputxe familiakoak) kontinentetik etorri eta uhartea okupatu zuten.
1567an espainiarrek uhartearen jabetza aldarrikatu zuten eta kokalekuak sortu zituzten (Castro 1567an, Ancud 1768an), Martin Ruiz de Gamboa bizkaitarraren agindupean.
1784 Chiloé uhartea Peruko azpierregeordetzaren dependentzia bihurtu zen.
Kontinentea ez bezala, Chiloé ez zen Patria Vieja (Aberri Zaharra)ren zati bat. 1817ko abenduan espainiar loialistek Txileko armadaren erasoa gelditu zuten. Txiletarrek ez zuten lortu loialisteen erresistentzia apurtu 1826ko urtarrilaren 15era arte (eta Espainiak ez zuen aintzat hartu 1844 arte).
Espainiako azken gobernadore militarrak honako hauek ziren:
* Mariano Osorio (1817ko abendua - 1818)
* Antonio de Quintanilla (1818 - 1826ko urtarrilaren 15)
Charles Darwinek Chiloé bisitatu zuen 1834 eta1835 udetan.
Txile eta Argentina Patagonia kolonizatu zutenean, txiloetar asko hara joan ziren lan egitera.

## Demografia

Eskualdeko hamar udalerrien biztanleria, 2002ko erroldaren arabera, 154.775koa zen. Chiloéko biztanle Chiloétar (gaztelaniaz Chilotes) dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Molecular description and similarity relationships among native germplasm potatoes (Solanum tuberosum ssp. tuberosum L.) using morphological data and AFLP markers, Jaime Solano Solis, Electronic Journal of Biotechnology, July 2007
* ↑ (Ingelesez) https://web.archive.org/web/20200226222807/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-01/uow-uds012908.php

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504449
* Multimedia: Chiloé island / Q504449
42°36′S 73°57′W﻿ / ﻿42.600°S 73.950°W﻿ / -42.600; -73.950
# Mahabadeko Errepublika

Mahabadeko Errepublika (kurdueraz: کۆماری مەھاباد, Komara Mahabadê; persieraz: جمهوری مهاباد‎) Rojhilaten 1946an aldarrikatutako errepublika izan zen. Mahabad zuen hiriburu, eta lurralde txikia zuen bere menpe, Mahabaden ondoko Piranshahr eta Naqadeh hiriak besteak beste. Errepublikaren sorrera eta gainbehera Gerra Hotzeko lehen faseetakotzat har daitekeen Irango Krisiaren parte izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Edmonds, C. J.. (1971). «Kurdish Nationalism» Journal of Contemporary History: 87-107..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332232
* Multimedia: Republic of Mahabad / Q332232
# Corrado Masacci

Corrado Masacci Belli (Ravenna, 1959) txotxongilo-antzerkigile italiarra da, egun Ondarroan (Bizkaia) bizi dena.

## Formakuntza

Institutu garaian Arte Ederrak landu zituen, eta haurtzarotik gustuko zituen pintura, eskultura, musika eta antzerkia. Ravennan presentzia historiko handia du arteak eta, commedia dell'arteren izpirituari jarraiki, afizio hauek txotxongilogintzan bateratu ahal izan zituen.

## Euskal Herrira etortzea

1981ean etorri zen Euskal Herrira, musika talde batean perkusionista bezala. Bilbon txotxongiloen sortze eta erabilera ikastaroak ematen hasi zen.

## Ibilbide artistikoa

1978an hasi zen antzerkigintzan. 19 urte zituela, haurren kolonia batean animatzaile zebilela, nazioarteko festibal bat ikusteko aukera izan zuen; koloniako irakasle batek eta Indiako txotxongiloek bere arreta piztu zuten. Varanasira (India) joan zen, eta ohola jotzeko ikastaro musikala egin zuen. Handik bueltan "Flip eta Roby" marioneta taldea sortu zuen, eta harekin Italiako festibal askotan parte hartu zuen.
Masacci marionetetan (haridun txotxongiloetan alegia) espezializatua dago; gorputzak egurrez egiten ditu, eta buruak paper-orearekin.
Ohiko ikuskizunak egin eta gero (antzerki-muntaiak, herririk herriko emanaldiak publikoarekin...), 1990etik aurrera herririk herriko erakusketekin aritzea nahiago izan du. Lehenik neguan aritzen zen, uda marioneta berriak sortzeko erabiliz; gaur egun erakusketa gutxiago egiten ditu, eta denbora gehiago pasatzen du Ondarroan sorkuntza artistikoan. Halere sortutako txotxongiloen erakustaldiekin jarraitzen du, ikastetxeetako haurrei zuzendutako emanaldi didaktikoekin. Erakusketa hauek tematikoak izaten dira askotan, eta bertan Masaccik txotxongiloen munduari buruzko azalpenak ematen dizkie interesa duten ikusleei. Antzerki munduarekin ere kontaktua mantentzen du, antzezleei zuzendutako formakuntza saioak emanez.
2000 urtean Helena Tabernaren "Yoyes" filmean ere parte hartu zuen Masaccik, protagonistaren amesgaiztoak txotxongiloez irudikatuz.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 "Mintzoa erabili gabe antzekoak gara denok". .
* 1 2 Corrado Masacci: "Harizko txotxongiloei zaien miresmena ez da sekula itzali". .
* ↑ "Circo y marionetas", exposoción de trabajos de Corrado Masacci. .
* ↑ 'Zirkoa eta txotxongiloak', de Corrado Masacci, en Sanz Enea. .
* ↑ “Harizko txotxongiloei zaien miresmena ez da sekula itzali”. .
* ↑ Corrado Masacci: "Igelaren itxuraldaketa" txotxongilo erakusketa. .
* ↑ "Txotxongiloak, mundu bat", Corrado Masacciren erakusketa. .
* ↑ Azpeitia, epicentro de la creación escénica en euskera. .
* Datuak: Q87667305
* Multimedia: Corrado Masacci / Q87667305
# Crown Liquor Saloon

Great Victoria Street Ipar Irlandako Belfast hiriaren erdigunean dagoen pub edo tarbena ezagun bat da, hain zuzen ere, Great Victoria Street kalean dago, Europa Hotelarekin parez-pare.
1849n Felix O'Hanlonek The Railway Tavern izenez ireki zuen, Michael Flanaganek erosi eta 1885an haren semea zen Patrick Flanaganek zaharberritu etaa berrizendatu zuen. Horretarako, garai hartan Irlandara bertako katedralak eraikitzera etorritako italiar artista eta beharginei bertara lan egitera deitu zien. Ondorioz, gaur egun tabernak kanpoaldean nahiz barnealdean ospetsu bilakatu duten italiar estiloko egur nahiz beirazko apaindurak ditu.
Gaur egun Belfast hiriko taberna ospetsuenetakoa da, bai eta leku bisitatuenetakoa ere.

## Iruditegia

* Barnealdea.
* Gauez.
* Ataria.
* Alboko irudia.

## Kanpo estekak

* Crown Liquor Saloon tabernaren webgunea (Ingelesez)
* Crown Liquor Saloon tabernaren argibidea National Trust erakundearen webgunean ikusgai (Ingelesez)
* Belfasteko Turismo Bulegoko webgunea (Ingelesez)
* Crown Bar tabernaren kokapena (Ingelesez)
* Datuak: Q5189405
* Multimedia: Crown Liquor Saloon / Q5189405
# Georges Speicher

Georges Speicher (Paris, 1907ko ekainak 8 – Maisons-Laffitte, 1978ko urtarrilak 24) txirrindulari profesional frantziar bat izan zen.
Bere lorpenik handiena 1933ko Frantziako Tourra eta urte bereko Munduko errepideko txapelketa izan ziren. Tourrean izan zituen partehartze guztien artean, 9 etapa garaipen lortu zituen.

## Palmaresa

1931
* Aiglonseko Kriteriuma
1932
* Grillon de Foyer Sari Nagusia Nantesen.
* 3. Vaucluseko Tourrean
1933
* Munduko Txirrindularitza Txapelketa
* Frantziako Tourra eta 3 etapa
* Vaucluseko Tourra
* 3. Frantziako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 5. Paris-Nizan eta etapa 1
1934
* Frantziako Tourreko 5 etapa
* 8. Paris-Nizan
1935
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa
* Paris-Angers
* Paris-Rennes
* 5. Paris-Toursen
* 6. Frantziako Tourrean eta etapa 1
* 7. Paris-Nizan eta etapa 1
1936
* Paris-Roubaix
1937
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 3. Nazioen Sari Nagusian
* 5. Munduko Txirrindularitza Txapelketan
* 10. Paris-Roubaixen
1939
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 |
| Frantziako Tourra | 10. | 1. | 11. | 6. | UT | UT | UT |
| Munduko Txapelketa | — | 1. | — | UT | UT | 5. | — |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Kanpo estekak

Georges Speicher - ProCyclingStats
* Datuak: Q559250
* Multimedia: Georges Speicher / Q559250
# Cuadonga

Covadonga edo Cuadonga (asturieraz: Cuadonga, eta ofizialki Cuadonga/Covadonga) Asturiasko Cangues d'Onís udalerriko parrokia bat da. Europako Mendien Parke Naturalaren barnean kokatzen da.
Bere 2,54 km²-tan 70 pertsona bizi dira (2004). Itsas mailatik 257 metrotako garaieran dago, Auseva mendiaren magalean eta Cangues d'Onís udalerritik 11 kilometrotara kokatzen da.

## Multzo monumentala

Asturiasko multzo monumental bisitatuena du. Covadongako Amabirjinaren (bertakoek La Santina deitua, Santatxoa alegia) omenezko Santutegia da, Covadongako guduaren oroimenez ere egina dago.

### Covadongako Leize Santua

Leize Santua nabarmentzen da, bertan Covadongako Ama Birjina irudia eta Pelaioren hilobia kokatzen diren Kapera Sagrarioa dago. Kondairaren arabera, Covadongako Gudan zehar Pelaio eta bere gizonak leku honetan gorde omen ziren.

### Covadongako Santa María la Real Basilika

Lehen aipaturikoaren alboan Covadongako Santa María la Real Basilika dago. Roberto Frassinellik burutua, 1877 eta 1901 urteen artean Federico Aparici arkitektuak eraiki zuen, neoerromaniko erakoa da eta oso-osorik kareharri arrosaz eraikita dago.

### Zelaigunea

Gainera, Basilikaren zelaigunean honako hauek daude:
* Kapitulu-etxea
* 1964ko Pelaioeren brontzezko estatua, Eduardo Zaragoza eskulturgilearen lana.
* «La Campanona» edo (euskaraz: Kanpaitzarra), garaieraz hiru metro eta pisuz 4.000 kilo dituen kanpaia, 1900an Sortini italiar eskulturgileak La Felgueran eraikia, Sizzo-Norice kondeak eta Luis Gómez Herrerok dohaintzan eman zuten. Parisko Nazioarteko Erakusketan lehen saria irabazi zuen.
* 1857ko Garaioenaren Gurutzearen erreplika den obeliskoa, Montpensierreko dukeek «El Repelao» izeneko lekuan altxatu zuten, usadioaren arabera bertan Pelaio errege koroatu omen zuten.

## Covadongan lurperatutako erregeak

Leize Santuan honako Asturiasko erregeen hilobiak daude:
* Pelaio Asturiaskoa
* Alfontso I.a Asturiaskoa.

## Ingurugiro naturala

1918ko uztailaren 22an, Covadongako guduaren 12. ehun urterrena zela eta, Covagondako Mendi Parke Naturala sortu zen, Espainiako lehenbiziko Parke Naturala, 1995an gainontzeko Europako Mendietara eginiriko handiagotzearekin Europako Mendietako Parke Naturala deitzera igaro zen.
Eremu honetan Europako Mendien Sortaldeko Mendigunea kokatzen da, mendigunerik zabalena da, bere mendirik garaiena 2.596 metro dituen Peña Santa delarik. Mendigune honetan Covadongako aintzirak kokatzen dira, Enol aintzira eta Ercina antzirek osatzen duten multzo osoari deitzeko erabiltzen den izendapena da.

## Kirolak

Leku hau txirrindularitza munduan oso ezaguna da, bertan 1983tik aurrera Espainiako Bira askoren etapak amaitu izan ohi dira, bere gogortasuna eta maldengatik ospetsua den antziren igoera ospatu ohi delarik.

## Iruditegia

* Covadongako Basilikaren barnekaldea
* Basilika gauez.
* Leize Santua.
* Basilikaren aurrekaldeko zelaigunea.
* Basilikaren aurrekaldea.
* Leize Santua
* Enol aintzira
* Ercina aintzira

## Kanpo estekak

* Covadongako Santutegiaren webgune ofiziala. (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Covadongako Errege Lekuaren webgunea. (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q1018048
* Multimedia: Covadonga / Q1018048
# Bilbo (argipena)

Bilbok esanahi ezberdinak ditu:
* Bilbo, Bizkaiko hiriburua.
* Theodore G. Bilbo, Mississippi estatuko senadorea izan.
* Bilbo Zorrozabal. Tolkienek sortutako pertsonaia, hobbit bat .
* Bilbo, Amerikako indiar tribu baten izena da.
* Bilboak zigor judizialerako tresnak izan ziren.
* Bilbo, ezpata mota baten izena da.
* 2991 Bilbo asteroidea.
# DBpedia

DBpedia proiektuak Wikipediatik datuak erauzten ditu Wikipediaren bertsio semantikoa eskaintzeko (Web semantikoan erabili daitekeen bertsioa). DBpedian informazioa RDF lengoaia erabiliz adierazten da.
2007ko urtarrilaren 23an jarri zen abian.

## Kanpo lotura

* (Ingelesez) http://dbpedia.org/
* http://eu.dbpedia.org/%5B%5D

## Kanpo estekak

* Datuak: Q465
* Multimedia: DBpedia / Q465
* Koordinazioa: DBpedia
# Oreské (Michalovceko barrutia)

Oreské Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 11,13 km²ko azalera du eta 474 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1358. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073365
* Multimedia: Oreské, Michalovce District / Q1073365
# Muqaddimah

Muqaddimah edo Ibn Khaldunen muqaddimah (arabieraz: مقدّمة ابن خلدون‎) Al Andaluseko familia baten baitan jaiotako Ibn Khaldun historialari eta filosofoak idatzitako liburua izan zen. Soziologia, historiografia, demografia eta ekonomia modernoaren sortzaileetakotzat jotzen da, nagusiki 1377ko Muqaddimah liburuan egindako ekarpenengatik.

## Liburuaren izenburua eta helburua

Muqaddimah hitzak “sarrera” edo “hitzaurrea” esan nahi du arabieraz eta, berez, Kitābu l-ʻibar (Ikasgaien liburua) munduko historiari buruzko lanaren hitzaurrea izateko sortu zuen egileak. Baina Ibn Khaldun bera bizirik zen artean ere gainerako sei liburukien artean nabarmendu zen, lan independentea bailitzan.

## Liburuaren edukia

Muqaddimahean Khaldun historia unibertsalaren nolabaiteko ikuspegia ematen lehenetarikoa izan zen. Gatazka sozialaren teoria sortu zuen eta gizartea aztertzeko zientzia baten premia aldarrikatu. Ekonomian “mantenu” eta “etekin” kontzeptuak bereizi zituen, besteak beste. Eta darwinismoaren aitatzat (edo herenaitonatzat) jotzen da, Darwin bera jaio baino ehunka urte lehenago idatzitakoengatik.
| « | Ondoren, kreazioaren munduari erreparatu beharko genioke. Mineralekin hasi zen, eta modu asmotsuan, mailaz maila, landare eta animalietaraino egin zuen aurrera. Mineralen azken fasea landareen lehen fasearekin lotuta dago, hala nola belarrekin eta hazirik gabeko landareekin. Landareen azken faseko aleak, esaterako, palmondoak eta mahatsondoak, animalien lehen fasearekin konektatuta daude, hau da, ukitzeko ahalmena besterik ez duten barakuilu eta oskoldunekin. Sortutako izaki horiei dagokienez, ‘lotura’ hitzak esan nahi du talde bakoitzeko azken fasea erabat prest dagoela hurrengo taldeko lehen fasea izateko. | » |
Eta hurrengo paragrafoan are nabarmenagoak dira espezieen eboluzioaren teoriaren zantzuak:
| « | Orduan, animalien mundua zabaldu zen, espezieak ugaritu ziren, eta mailakako kreazio prozesua, azkenean, pentsatzeko eta hausnartzeko gai den gizakiraino iritsi zen. Gizakiaren fasea tximinoen mundutik dator; tximinoetan zolitasuna eta pertzepzioa aurki daitezke, baina benetako hausnarketaren eta pentsatzearen fasera iritsi gabe. Une horretan gizakiaren lehen fasean sartzen gara. | » |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Irazustabarrena, Nagore. (2015-10-25). «Eboluzioaren teoria Darwin baino 500 urte lehenago» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1259616
* Multimedia: Muqaddima / Q1259616
# Fuscoporia ferrea

Fuscoporia ferrea Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Mucronoporus fulvidus, Scindalma fulvidum, Fuscoporia fulvida, Poria cylindrospora, Fomitiporia cylindrispora, Poria ferrea, Phellinus ferreus, Ochroporus ferreus, Poria cinnamomea, Poria subcanescens.

## Deskribapena

Basidiocarpoak: Urte anitzekoak, erresupinatuak, hasieran nodularrak, gero hedatuak, adnatuak, hasieran larrukarak, gero zurkarak, batzuetan oso hedatuak, finak, 20-30 cm-ko luzerakoak.
Ertza: Mehea, pubeszentea, marroi-horixka kolorekoa.
Poroen gainazala: Marroi-lehoi kolorekoa, kanela kolorekoa, sarritan sakon pitzatua.
Poroak: Txikiak, biribilduak, erregularrak substratu lauetan, irregularragoak substratu bertikaletan, 5-7 mm-koak.
Tutuak: Horma mehekoak, osoak edo apur bat koskadunak, pubeszenteak, hori-arrexka kolorekoak, geruza anitzekoak, 4-5 geruzarekin, eta geruza bakoitza 0,5-10 mm-ko lodierarekin.
Subikuloa: Mehea, suberosoa, 0,5 eta 1mm bitarteko lodierarekin, tutuen geruzaren kolorekoak.
Etimologia: Phellinus terminoa grekotik dator, kortxozkoa esan nahi duen,”phellinos” hitzetik. Ferreus epitetoa latinetik dator, burdinazkoa esan nahi duen “ferreus” hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Erraz nahasten da Phellinus ferruginosus eta Phellinus contiguus bezalako antzeko espezieekin.

## Sasoia eta lekua

Koniferoen eta hostozabalen egurretan.
Oharra: Askotan basidioma gazteak aurreko urteetako zaharren gainean hazten ikusten dira.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Venezuela, Brasil, Kanariak, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Thailandia, India, Japonia, Txina, Taiwan, Australia, Zeelanda Berria, Zimbabwe, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Uganda, Kamerun.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 527 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Catalogo micológico. Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela, 2009, Banco de setas..
* ↑ Fuscoporia ferrea: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81183196
# Ophiocordyceps sphecocephala

Ophiocordyceps sphecocephala Ophiocordycipitaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Cordyceps sphecocephala, Torrubia sphecocephala, Cordyceps sphaecophila, Sphaeria sphecophila, Torrubia sphecophila, Sphaeria sphecocephila.

## Deskribapena

Karpoforoa: 2 eta 4 cm bitarteko luzera, oin oso luzanga eta kurbatu batez osatua, oinarekin bat egiten duen lekuan bolba moduko batez hornitutako buru biribildu edo obalatuan amaitzen dena. Zuria tonalitate zurixka-gris kolorekoekin, batez ere hanka substratuan sartzen den tokian. Isolatua edo hainbat ale hurbil.
Jangarritasuna: Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua

Intsektuen hondakinetatik hazten da, batez ere liztorrenetatik. Intsektu ostalaria beti goroldioarekin nahasia egoten da edo lur azpian. Nahiko ohikoa da, baina oharkabean pasatzen da.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Kuba, Puerto Rico, Jamaika, Kolonbia, Ekuador, Brasil, Europa, Errusia, Japonia, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 637 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Ophiocordyceps sphecocephala: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10610583
* Multimedia: Ophiocordyceps sphecocephala / Q10610583