OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Buglossoporus quercinus

Buglossoporus quercinus Fomitopsidaceae familiako onddoa da.
Sinonimoak: Boletus pulvinus, Agaricus conchatum, Polyporus suberosus (nom. illegit.), Polyporus quercinus, Polyporus cadaverinus, Piptoporus quercinus, Placodes quercinus, Coriolus helveolus, Fomes quercinus, Polyporus incanus var. quercinus, Caloporus fuscopellis, Polyporus fuscopellis, Ungulina quercina, Polyporus quercicola, Buglossoporus pulvinus, Antrodia quercina.

## Deskribapena

Karpoforoa: Inbrikatua, gutxitan bakana, dimidiatua, substratuari albotik atxikita, 10 eta 25 cm bitarteko diametrokoa eta 7 cm arteko lodietakoa.
Azala: Hifa sortzaileen bukaerak direla eta, Pileoarena, tomentu arin batekin, baina ale zaharretan desagertu egiten dira. Hori-anbar kolorekoa da, gaztetan, eta gero arre ilun bihurtzen da zahartzean. Ertza kamutsa, hasieran zuria eta ondoren horixka.
Poroak: Taldekoiak, 0,4 mm-ko diametrokoak, biribilak edo poligonalak, zuriak, krema kolorera aldatzen dira adinarekin edo marruskadurarekin.
Tutuak: Ale gazteetan zuriak, zahartzean krema kolorera pasatzen dira, motzak.
Haragia: Zuria, biguna, suberosoa lehortzean, trinkoa, homogeneoa. Ogi txigortuaren usainarekin.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Buglossoporus heritierae delakoarekin nahas daiteke, honek poro zuriak ditu eta erraz bereizten direnak, lurrean hazten da. Buglossoporus marmoratus espeziearekin ere bai, honen karpoforoak sesilak dira, eta haragia zaindun eremuekin.

## Sasoia eta lekua

Udan. Quercus zuhaitzen egurretan.

### Banaketa eremua

Ingalaterra Berria, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia.

## Espeziearen egoera

Aranzadi Elkartearen arabera, Buglossoporus quercinus desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cuña Fernandez Avelino. (2023). Avelinosetas.info.
* ↑ Buglossoporus quercinus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
* ↑ Zerrenda Gorria, Aranzadi Zientzia Elkartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96679024
* Multimedia: Piptoporus quercinus / Q96679024
# Tetuango gudua (Fortuny)

Tetuango gudua Mariano Fortuny margolariak 1862 eta 1864 artean egindako lan monumentala da. Bartzelonako Diputazio Probintzialak egin zion enkargua izan zen. Gaur egun Bartzelonako Kataluniako Arte Museo Nazionalean erakusten da.

## Historia

Koadroan, Afrikako Gerran barruan izan zen Tetuango guduaren gertaerak islatzen dira. Diputazioak margolana Diputazioko Jauregiaren Saló de Consells aretoan erakutsi nahi zuen. Diputazioak Pariserako bidaia ordaindu zion Fortunyri, 1843 inguruan, Horace Verneteko Prise de la smalah d Abd-El-Kader a Taguin 16 mai 1843 margotutako koadroan inspirazioa hartzeko, gutxi gorabehera . Oihala Erroman margotu zen eta bakarrik egilea hil ondoren heldu zen Kataluniara.

## Ezaugarriak

Oso lan handia da: 972 zm × 300 zm.
Historia-pintura da, ez oso ortodoxoa eta nahiko eztabaidagarria: generoaren egiturei eta konbentzioei ez zien men egiten; horrek lan berezi eta apartekoa egin zuen. Hala eta guztiz ere, amaitu gabeko lana da, eta egilearen desengainua eragin zuena, azken buruan konpondu gabeko erronka izan baitzen.
Lana XIX. mendearen bigarren erdialdeko sorkuntza garrantzitsuenetakotzat eta historiako konposizio interesgarri eta esanguratsuenetakotzat har daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ El Gran dia de Girona. Anatomia d'un quadre. Museu d'Art de Girona / Museu Nacional d'Art de Catalunya, 2010. ISBN 978-84-393-850-73.
* ↑ https://www.museunacional.cat/es/colleccio/la-batalla-de-tetuan/maria-fortuny/010695-000
* ↑ La batalla de Tetuan. Dossier de premsa exposició, 2013-05-22.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Margolanaren fitxa teknikoa Kataluniako Arte Museo Nazionalean.
* Datuak: Q2814164
* Multimedia: La Batalla de Tetuan / Q2814164
# Tuti uharteko zubia

Tuti uharteko zubia (arabieraz: جسر توتي‎) Sudanen dagoen trenbide zubi bat da. Nilo Urdina ibaia zeharkatzen du, Khartum hiriburua eta Tuti uhartea lotuz.

## Historia

2008ko otsailean eraiki zen eta 2009ko martxoaren 21ean inauguratu. Sudanen eraikitako lehenengo zubi esekia izan zen, Afrikako lehenengotakoa ere bai. Diseinau Alfatih Ahmedek proposatu ondoren A&A Engineers konpainiak burutu zuen.
Tuti uharteko zubiarekin batera Khartum hiria Omdurman eta Bahri (Ipar Khartum) hiriekin lotzen dituzten zubiak eraiki ziren hiriburuaren inguruko trafikoa arintzeko helburuarekin.
Era berean, zubiari esker aurrez isolaturik zegoen Tuti uhartea azkar hasi da garatzen, izan ere ordurarte ferry bidezko garraio soil bat baino ez zegoen uhartea eta hiriburuaren artean.

## Egitura

Altzairuz eta hormigoiz eraikita dagoen zubi eseki bat da. 210 metrotako luzera du eta 20 metrotako zabalera.

## Erreferentziak

* 1 2 «Tuti Suspension Bridge, Khartoum» dormanlongtechnology.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).
* ↑ (Frantsesez) «Pont de l'île de Tuti (Khartoum, 2009)» Structurae (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).
* ↑ (Ingelesez) «Sudan's Nile Island joins the 21st Century» BBC News 2010-05-18 (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652705
* Multimedia: Tuti Bridge / Q652705
# Gyromitra parma

Gyromitra parma Discinaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du interes gastronomikorik.
Sinonimoa:Discina parma .

## Deskribapena

Apotezioa: 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa, irregularra, hasieran kopa itxuran, gero zabaldu egiten da, ertza kanpora zabalduz.
Himenioa: Kolorea arre argitik arre-gorrixkara, zimurtsua. Kanpoko aldea argiagoa du.
Hanka: 6 cm artekoa, ildaskatua eta zimurtua.
Haragia: Hauskorra, zurixka, lodia. Usain eta zapore hautemanezinak.

## Jangarritasuna

Ezezaguna.

### Nahasketa arriskua

Discina perlata delakoarekin nahas daiteke, hau gehienetan zur deskonposatuan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian. Normalean lurrean hazten da, ibaiertzeko basoetan, baina baita zurean ere. Urria.

### Banaketa eremua

Europa, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 738 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ Gyromitra parma: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10512222
* Multimedia: Gyromitra parma / Q10512222
# Dom Pedro II.a zubia

Dom Pedro II.a zubia (portugesez: Ponte Dom Pedro II) Brasilgo ekialdeko Bahia estatuan XIX. mendean eraikitako zubi bat da. Paraguaçu ibaia gurutzatzen du eta Cachoeira eta São Félix herriak lotzen dituen trenbidea igarotzen da gainetik, bai eta errepidea ere.
Petri II.a Brasilgoaren izena darama.

## Historia

Zubia 1885eko uztailaren 7an inauguratu zen eta garai hartan Hegoamerika osoko injenieritza lan handienetakoa izan zen. Ingalaterratik ekarritako burdina eta zurezko lastak erabiliz eraiki zen. Feira de Santana eta Chapada Diamantina arteko trenbidearen zati bat zen zubia.
Gerora autoentzako errepidea ere gaitu zen eta ordutik auto butxadura handiak eragiten ditu garraioan, bai Cachoeiran, bai São Felixen.

## Egitura

365,64 metrotako luzera du eta 9 metrotako zabalera. Trenbideaz gain errepidea ere igarotzen da gainetik.
Hiru zutabek eusten dute burdinezko zubia. Haietako bat ibaiaren erdian dagoen uharte txiki batean kokaturik dago, landaretzaz inguratua, izan ere candomblé erlijioak lur sakratua kontsideratzen baitu.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Ponte Dom Pedro II - Puente de celosía en Brasil» es.aroundus.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).
* ↑ (Portugesez) «Pulsar Imagens» Pulsar Imagens (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).
* 1 2 (Portugesez) Ponte Dom Pedro II de Cachoeira – Viva o Sertão. (Noiz kontsultatua: 2024-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104848120
* Multimedia: Ponte Dom Pedro II / Q104848120
# Verrugas zubia

Verrugas zubia (gaztelaniaz: Puente Verrugas) edo Carrión zubia (gaztelaniaz: Puente Carrión) Limako departamenduaren mendialdean eraikitako zubi bat da, Perun. Altzairuz egina dago eta trenbidea igarotzen da gainetik.
Carrión harana gainditzeko eraiki zen eta Lima hiriburutik 60 kilometrotara dago. Itsas mailarekiko 1.800 metrotako altueran aurkitzen da.

## Historia

Lima eta La Oroya arteko trenbidea eraikitzen ari zirela Huarochirí probintziako San Bartolomé eremura iristean erliebe zaila aurkitu zuten, malda ia bertikalak zituen Carrión harana. Zubia eraiki beharra ikusi zuten trenbideak jarrai zezan.
Toki berean eraikitako hirugarren zubia da gaur egungoa. Lehenengo zubia 1873an eraiki zen eta Leffert L. Buck-ek diseinatu zuen baina uholde bortitz batek bota zuen 1889ko martxoan. Leffert L. Buck berak diseinatu zuen hura ordezkatuko zuen zubia, 1891ean eraikitzen amaitu zena. Bigarren zubi hau ere uholde handieek eraan zuten 1934an. Cleveland Bridge & Engineering konpainiak hirugarren zubi bat eraiki zuen, gaur egungoa hain zuzen ere, eta bi urteko lanen ondoren 1936an inauguratu zen.
1881ean Peruko gerrillaren eta Txileko armadaren arteko borroka izan zen zubian. Tiroteo latzaren ondoren txiletarrek atzera egin zuten. Ozeano Bareko Gerraren parte izan zen.

## Egitura

Altzairuzko barraz eraikita dago, sare egitura bat osatuz. Bi zutabek eusten dute zubia. 218 metrotako luzera du eta 77 metrotako altuera.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Daniel A. Carrión, héroe nacional | Noticias | Universidad Nacional Mayor de San Marcos | UNMSM» web.archive.org 2017-11-04 (Noiz kontsultatua: 2024-11-25).
* ↑ Hermanos (Lima), Courret. (1875). [Vista del viaducto con ferrocarril conocido como Puente Verrugas. ] (Noiz kontsultatua: 2024-11-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7922598
* Multimedia: Verrugas Bridge / Q7922598
# La Tavirona zubia

La Tavirona zubia (gaztelaniaz: Puente de la Tavirona) Espainia hegoaldeko Huelvako probintzian dagoen zubi bat da, trenak Piedras ibaiaren harana zeharkatzeko eraikia.

## Historia

Gibraleón eta Ayamonte arteko trenbide lerroan, Lepe eta Cartaya herrien artean, La Tavirona zubia eraiki zen 1931ean hasi zituzten lanak eta 1936an ezarri zen tren zerbitzua. Gijóngo Duro Felguera enpresak eraiki zuen tren-bagoi baten burdina erabiliz.
1987ko irailaren 26ra arte izan zen martxan. 1990. hamarkadan ibilbide berde gisa txukundu zen. 2014an ordea itxi egin zuten egoera kaskarrean zegoelako.

## Ezaugarriak

Piedras ibaia zeharkatzen du. Burdinez eginda dago eta 80 metrotako luzera du. Arku bakarreko zubia da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Landero, J.. (2017-02-05). «Una larga historia de 150 años» Huelva Información (Noiz kontsultatua: 2024-11-10).
* ↑ «Puente de la Tavirona (Monumentos)» www.odyssea.eu (Noiz kontsultatua: 2024-11-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Vía Verde del Litoral» www.andalucia.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Herido grave un ciclista al caer por un hueco del puente de la Tavirona, entre Lepe y Cartaya» andaluciainformacion.es (Noiz kontsultatua: 2024-11-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98503554
* Multimedia: Puente de la Tavirona / Q98503554
# Masnedsundeko zubia

Masnedsundeko zubia (danieraz: Masnedsundbroen) Danimarkan dagoen zubi baskulagarri bat da. Seelandia uhartearen hegoaldea eta Masnedø uharte txikia lotzen ditu Masnedsund itsasartea zeharkatuz. Storstrøm zubiarekin batera Seelandia eta Falster uharte handiak lotzen dira.

## Egitura

Trenbidea, autoentzako errepidea eta oinezko eta txirrindularientzako pasabidea da. 201 metrotako luzera du eta 8,8 metrotako zabalera guztira. Bost zutabek eusten dute zubia eta erdiko zutabeak zubiaren zati bat altxatzeko makinaria guztia du. Horri esker itsasontziek zeharka dezakete Masnedsund itsasartea, baina 2016ko uztailetik ez da berriz altxatu.

## Historia

1884an eraikitako trenbide zubi zaharra eta ferry garraioa ordezkatzeko eraiki zen Masnedsundeko zubia. 1933an hasi zituzten eraikitze lanak eta 1937ko abuztuaren 6an ireki zen. Inauguratu artean antzinako trenbide zubia erabiltzen jarraitu zen baina 1935eko abenduaren 12an lurrinezko itsasontzi ingeles batek jo eta zubiaren zati handi bat kaltetua izan zen.
2022an zubi berri bat eraikitzen hasi ziren.

## Erreferentziak

* 1 2 «About: Masnedsund Bridge» dbpedia.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-28).
* ↑ (Ingelesez) «The StorstrØ m Bridge» Nature 140 (3544): 577–577. 1937-10-01 doi:10.1038/140577b0. ISSN 1476-4687. (Noiz kontsultatua: 2024-11-28).
* ↑ (Ingelesez) «Over the bridge to Falster: A winter weekend getaway» Northtrotter 2021-03-08 (Noiz kontsultatua: 2024-11-28).
* ↑ (Ingelesez) «Dissing+Weitling | Masnedsund Bridge» dissingweitling.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1636588
* Multimedia: Masnedsundbroen / Q1636588
# Heh

    Artikulu hau egiptoar jainkoari buruzkoa da; HEH - Hizkuntza Eredu Handiei gaitzat duena beste hau da: «Hizkuntza Eredu Handiak (LLM)»
    Artikulu hau egiptoar jainkoari buruzkoa da; alfabeto siriakoko letrari gaitzat duena beste hau da: «He (hizkia)»
Heh (Huh, Hah edo Hauh), egiptoar mitologian, espazio amaigabea eta betierekotasunaren jainkoa da.

## Ikonografia

Heh, belaunikatutako gizon bezala irudikatua izan zen, edo urrearen ikur zen nubaren gainean eseria, baita igel buruarekin ere. Bere eskuetan, bi palmondo hosto ditu, egiptoarrentzako nahi lituzketen bizitza milioika urteak sinbolizatzen dituztenak.
Heh jainkoa, Howard Carterrek Tutankamonen hilobian aurkitu zituen objektuetako batean irudikatua dago. Jainkoaren irudikapen bikainenetako bat, faraoi gaztearen eserleku zeremonialean agertzen da. Heh, ohitura jarraituz, urrearen ikur den nubaren gainean irudikatua dago, ankh gurutze batekin bere beso batean eta palmondo hosto banakin esku banatan; palmondo hosto hauek, uraeusa babesten duen eguzki diska batean amaitzen dira, eta bere lepotik ere zintzilik du ankh gurutze bat; jainkoaren buru gainean, eguzki diskoa, uraeus bikoitz batek babesten du.

## Mitologia eta sinkretismoa

Heh, Egiptoko Inperio Berritik, bi egiptoar jainkoaren bateratzearen emaitza da; bat Hermopolisko Ogdoadakoa (zortzi jainkoren elkartea), Hermopoliseko kosmologian funtsezko papera betetzen duena, eta bestea, denbora amaigabearena, betierekotasunarena.

### Heh, jatorrizko jainkoa

Hermopolisen, non Jnum jainkoa, munduaren sortzaile zen buztingile bezala ikusten zen, bikote bakoitza, munduaren printzipio sortzaileetako baten ordezkari zen. Hehek, Hehet bere paredroarekin, espazio amaigabea irudikatzen zuen.

### Heh, betierekotasunaren jainkoa

Heh, "betierekotasunaren jainkoa" sekula ez zen demiurgotzat hartu. Bere jatorria ezagutzen ez den arren, betierekotasunaren sortzea zortzi aldiz gertatu zela jakina da, "jatorrizko" Hehekin lotuz.
"Betierekotasuneko" zortzi Hehek, bikoteka jarrita, zeruko ganga eusten zuten, eta "zeruko zutabe" hauetako bakoitzak, zeruko gangaren zati bat babesten zuen. Zerua eusteko funtzio honetan, Heh, Shuren hipostasi bihurtu zen, airearen jainko bezala, bere bi besoekin zerua jasotzen duena (Nutek irudikatutakoa), eta lurretik banatzen duena (Gebek irudikatutakoa). Lau Heh pareak, orduan, lau haize bezala ikusten dira, baina, ezagutzen ez den arrazoi bategatik, haize hauek negatibotzat hartzen dira Seth jainkoaren ahotik sortu bailiran.

## Gurtza

Heh, Behe Egipton eta Dajlako oasian gurtua izan zen. Antzinako Egiptoko oasietan, denbora amaigabearen jeinutzat zuten.

## "Heh"en hiria

Amenemhat I.a faraoiak, hegoalderanzko kanpaina militar baten ondoren, "Heh" deitu zuen hiri bat sortu zuen, jainkoaren izenagatik, Niloren hirugarren ur-jauziaren ondoan. Mende bat beranduago, Sesostris III.ak sendotu zuen.

## Heh hieroglifoa: infinitua

Hehen hieroglifoetako irudikapena, belaunikatuta, besoak zabalik eta zerua eusten, milioia zenbakia irudikatzeko erabiltzen zen.
Matematika egiptoarretan, infinitua esan nahi zuen hieroglifoa ere bazen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1126848
* Multimedia: Heh / Q1126848
# Clitocybe agrestis

Clitocybe agrestis Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da komeni jatea, toxikoa ote den susmoa dago.
Sinonimoak: Clitocybe graminicola, Lepista agrestis, Clitocybe graminea.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura eta deprimitua, ertz izurtua. Azal mehea, higrofanoa denbora hezean. Kolorea: zurixka, okre-krema eta erdian marroi argia.
Orriak: Dekurrenteak, zabal, lamelulekin, zuri-krema kolorekoak eta hezetasunarekin marroi argi kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 2 eta 4 cm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa, oso mehea, okertua, haritsua, kapelaren kolorekoa (zertxobait zurbilagoa izan daiteke), oinarria horixka eta eraztunik eta bolbarik gabea.
Haragia: Zuri-beix kolorekoa, usain leunekoa, fruta usainekoa edo anis usainekoa eta irin zapore gozokoa. Espora jalkina krema-zuri kolorekoa.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna

Zalantzazkoa, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Erraz identifika daitekeen espeziea da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Nahiko arrunta. Udazkeneko hostoetan saprofitoa, belardietan eta bide bazterretan, dunetan (Zarautz) edo lurzoru hareatsuetan.

### Banaketa eremua

Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 136 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Clitocybe agrestis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10455174
* Multimedia: Clitocybe agrestis / Q10455174
# Clitocybe amarescens

Clitocybe amarescens Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Clitocybe nitrophila, Lepista amarescens

## Deskribapena

Kapela: 65 mm arteko diametrokoa, lau-ganbiletik zabaldura eta unbilikatua. Gainazal leuna, higrofanoa, gardentasunak ertza ildaskatua; marroia, marroi zurbila, eguraldi lehorrarekin zurbilduaz joaten da eta tonu zurixka-horixkak hartzen ditu.
Orriak: Estu, dekurrenteak lehenbizi zurbilak eta helduaroan kapelaren kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 70 mm arteko garaierakoa eta 7 mm arteko lodierakoa, zilindrikoa, pixka bat zapaldua, kapelaren kolore berekoa.
Haragia: Higrofanoa, kapelaren kolore berekoa; zaporea eta usaina ez ditu oso nabarmenak. Espora-jalkina krema-zurixka kolorekoa.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Clitocybe fragilis delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lakua

Udazkenean. Hostozabalen eta koniferoen basoetako lurzoru nitrogenatuetan, baita belarjaleen gorotzetan ere. Urria.

### Banaketa eremua

Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 138 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ Clitocybe amarescens: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10428874
* Multimedia: Clitocybe amarescens / Q10428874
# Kamera

Kamera zinema-, fotografia- edo telebista-irudiak hartzeko tresna da, horiek gorde, transmititu edo biak egiten dituena. Irudiok finkoak (argazkiak) edo mugikorrak (bideoak edo filmak) izan daitezke. Argazkiak hartzen dituen kamerari argazki-kamera edo argazki-makina deritzo. Kamera hitza camera obscura ("gela iluna") latinezko esapidetik dator, irudiak proiektatzeko mekanismo goiztiarra zena. Egungo kamerak camera obscura horretatik garatu dira.
Kamerek argi ikuskorrarekin egin dezakete lan edota espektro elektromagnetikoaren beste atal batekin. Oro har, kamera bat gelaxka itxi eta ilun bat da, alde batean irekigune batekin argia sartu ahal izateko, eta beste aldean irudiaren argia atxikitzeko gainazal batekin. Kamera gehienek leiar fotografiko bat dute argi-sarreran, argia batu eta bestaldeko gainazalera bideratzeko. Argi-sarreraren diametroa diafragma mekanismo batekin doitzen da gehienetan, nahiz eta kamera batzuek irekigune finkoa izan. Egun, kamera gehienek irudi-sentsore elektronikoa erabiltzen dute memoria txartela batean irudiak gordetzeko. Beste batzuk ordea, XX. mendeko kamera ia guztiek bezala, argazki film kimikoa erabiltzen dute. Ohiko zine kamerak 24 irudi hartzen ditu segundoko.

## Galeria

* Contax S. Munduko lehen pentaprismadun SLRa
* Asahiflex
* Kodak Retina IIIC
* Nikon F (1959)
* Voigtländer Vitoret (1962)
* Voigtländer Brillant. TLRa.

## Ikus, gainera

* Argazkigintza
* Web kamera

## Erreferentziak

* ↑ «Kamera». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2023-08-21.)

## Kanpo estekak

* Camerapedia, argazki-kamerei buruzko entziklopedia
* Datuak: Q15328
* Multimedia: Cameras / Q15328
# Clitocybe angustissima

Clitocybe angustissima Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez jatea gomendatzen da. Toxikoa den susmoa dago.
Sinonimoak: Lactarius angustissimus, Omphalia angustissima, Clitocybe gyrans var. angustissima, Pseudolyophyllum angustissimum.

## Deskribapena

Kapela: Clitocybe diatrea bezalakoa edo deprimituagoa, 3 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, beix-arrexka tindu arrosa gabe.
Orriak: Zurbilak, oso estu eta dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Liraina, 7 cm inguruko garaierakoa eta 0,3 cm inguruko lodierakoa, zuria.
Haragia: Usain ahulekoa.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Erraz identifika daitekeen espeziea da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Nahiko arrunta. Zuhaitzen sastrakadietan.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Txile.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 138 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Clitocybe angustissima: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10455178
* Multimedia: Clitocybe angustissima / Q10455178