OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anfisa Lvova

Anfisa Petrovna Lvova, jaiotzez Balavinskaia, (errusieraz: Анфиса Петровна Львова (Балавинская); Porkhov, 1823ko uztailaren 6a/ekainaren 24a – Mosku, 1891ko azaroaren 22a/azaroaren 10a) errusiar idazlea izan zen.

## Bizitza

Anfisa Balavinskaia 1823an jaio zen Porkhov herrian, Pskov probintzian. Familia noble batetik zetorren eta ikasketak etxean egin zituen. Lehenik V. Krenptsynekin ezkondu zen, eta 1862an, dibortziatu ondoren, Fiodor Lvov margolariarekin.
Erudizio handiko emakumea zen eta fenomeno sozialak primeran nabaritzen zituen. 1856an Txestnost drama kaleratu zuen, eta horrek ospe handia lortu zuen. Bi urte geroago Bogataia nevesta komedia idatzi zuen. Lvovaren bi antzezlan hauek San Petersburgo eta Moskuko agertokietan antzeztu ziren eta bere literatura ibilbidearen oinarria jarri zuten. Antzezlanez gain, eleberriak eta haurrentzako ipuinak idatzi zituen.
1887ko urtarrilaren 16an, Errusiako Literatura Zaleen Elkarteko kide hautatu zuten.
Moskun hil zen 1891n, 68 urte zituela, eta jaioterrian lurperatu zuten.

## Lanak
### Antzezlanak

* Txestnost (1856)
* Bogataia nevesta (1858)

### Haur eta gazte literatura

* Goditxnaia vystavka v Akademii Khudozhestv v 1863 godu (1864)
* Terrarium i Akvarium (1864)
* Piesy dlia detskogo teatra (1876)
* Rasskazy dlia detei (1886)

### Eleberri luzeak

* Nenastie (1879)
* Stary dom (1879)
* Razorenie (1880)

### Eleberri laburrak

* Kniaginia Marusia (1880)
* Sumerki (1881)

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-10-26).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 (Errusieraz) Ельницкий, Ал. (1914). «Львова, Анфиса Петровна» Русский биографический словарь (Санкт-Петербург) 10: 759. (Noiz kontsultatua: 2024-10-26).
* ↑ (Errusieraz) «Львова, Анфиса Петровна» Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона (Санкт-Петербург: Брокгауз — Ефрон) XVIII: 134. (Noiz kontsultatua: 2024-10-26).
* ↑ (Errusieraz) Московские ведомости. 323-324 (argitaratze data: 1891).
* ↑ (Errusieraz) Голицын, Н. (1889). Библиографический словарь русских писательниц. Санкт-Петербург.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67200758
# Didymium nigripes

Didymium nigripes Didymiaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Physarum microcarpon, Didymium microcephalum, Didymium porphyropus, Didymium microcarpon, Didymium tenue, Didymium microcarpon var. nigripes.

## Deskribapena

Esporangioa: Gregarioak, pedunkulatuak, globo itxurakoak edo erdiesferikoak, askotan behean unbilikatuak, 0,3-0,7 mm (1,5-2 mm bitarteko pedunkuluarekin).
Peridioa: Mintzezkoa, fuligineo kolorekoa, baina karezko kristal zuriz estalia.
Pedunkulua: Liraina, tentea, arre iluna edo beltzaxka, zurbila eta zeharrargia goialdean.
Hipotaloa: Diskoidea, beltza.
Kapilizioa: Harizpi arre edo koloregabez osatua, delikatua eta adar gutxikoa.
Etimologia: Nigripes epitetoa latinetik dator, beltza esan nahi duen “niger” hitzetik eta hanka esan nahi duen “pes” hitzetik. Hankaren koloreagatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua

Hosto hiletan, belarren zurtoinetan, eroritako adartxoetan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 597 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Didymium nigripes: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49553350
* Multimedia: Didymium nigripes / Q49553350
# Discina ancilis

Discina ancilis Discinaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria, baina Gyromitra generokoekin nahasteko arriskua du.
Sinonimoak: Peziza perlata, Acetabula ancilis, Discina perlata.

## Deskribapena

Apotezioa: 4 eta 13 cm bitarteko diametrokoa; hasieran kopa moduan, gero irekia, izurtu samarra.
Himenioa: Zimurtsua, arre ilun kolorekoa isla gorrixkekin. Kanpoko aldea argiagoa arrosakara tonuekin.
Hanka: Laburra, zimurtua.
Haragia: Lodia, zurixka, usaingabea.
Etimologia: Perlata epitetoa, perla txikiz apaindua dagoelako du.

## Jangarritasuna

Jangarria, baina arriskutsua.

### Nahasketa arriskua

Disciotis venosa delakoarekin nahas daiteke, honek kloro-usaina du eta lurrean ateratzen da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian. Koniferoen basoetan, egur hondarretan. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kirgizistan, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 739 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 675 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)...
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ Discina ancilis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61944831
* Multimedia: Discina ancilis / Q61944831
# Gyromitra melaleuca

Gyromitra melaleuca Discinaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarritzat jotzen.
Sinonimoak: Pachyella melaleuca, Peziza melaleuca, Paradiscina melaleuca.

## Deskribapena

Karpoforoa: 2 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, disko itxurakoa, gutxi-asko tolestua eta zerebriformea.
Himenioa: arre-marroi koloretik arre-beltzaxkara.
Hanka: Laburra eta zuria.
Haragia: Zurixka, hauskorra, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Melaleuca epitetoa grekotik dator, beltza esan nahi duen "mélas" hitzetik eta zuria, esan nahi duen "leuco" hitzetik.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua

Pachyella violaceonigra delakoarekin nahas daiteke, hau lurrari oso itsatsita ateratzen delako bereizten da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian basoetan ateratzen da. Urria.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 737 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Gyromitra melaleuca: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10474078
# Donostiako ardagai

Donostiako ardagaia (Inonotus tamaricis) Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da. Ezin da jan, haragia gogorra duelako.
Sinonimoak: Polyporus rheades, Polyporus tamaricis, Xanthochrous rheades, Inonotus tamaricis, Inonotus rheades.

## Deskribapena

Kapela: Gaztetan zirkuluerdi samarreko formakoa eta, batzuetan, tamarizen azaletik hedatua. Gaztaina kolore horixkako gainazala du eta kolore bereko tomentu tentez estalia. Ertza glabroa du.
Tutuak: Gaztaina kolorekoak dira, 7 eta 15 mm bitarteko luzerakoak, 0,3 eta 0,5 mm bitarteko diametrokoak eta pruina zuri-krema kolorekoez estaliak dituzte.
Haragia: Hasieran harroa da; zahartutakoan, gogorra eta zurruna, arre kolorekoa.
Etimologia: Inonotus terminoa grekotik dator, ino ("zuntz", "hari") eta oûs, ōtós ("belarri") esan nahi duten hitzetatik. Tamaricis epitetoa Tamaricaceae genero tipoa den tamarixetik dator.

## Jangarritasuna

Ezin da jan.

### Nahasketa arriskua

Inonotus hispidus eta Inonotus rheades izenekoen antza du, eta batez ere habitatak bereizten ditu. Makaletan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan, batez ere udaberrian eta udazkenean. Tamarizen enborretan hazten da, Donostiako Itsas Pasealekuan. Ia tamariz guztiei eraso egiten die.

### Banaketa eremua

Europako hegoaldea, Afrikako iparraldea, Ekialde Hurbila, Senegal, Asiako hegoaldea, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 614 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 492 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 419 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ Inonotus tamaricis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6036581
* Multimedia: Inocutis tamaricis / Q6036581
# Dunetako azpibeltz

Dunetako azpibeltza (Agaricus devoniensis) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Psalliota arenicola, Agaricus arenicola, Agaricus arenophilus.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-submamelonatua eta gero ganbil-lautik pixka bat deprimitura. Ertz fina du, soberakinekin, uhindu-bihurgunetsua eta konbolututik inkurbatura eta batzuetan lazeratua. Azal leuna eta zetaduna du; zurixka, baina esfumatura horixka batekin eta eskuetan erabiltzean tonu arrosak edo ardo kolorekoak hartzen ditu.
Orriak: Estu, meheak, sabeldun samarrak eta libreak; arrosa zurbil kolorekoak, helduaroan beltzaxkako, ertz zurbilagoekin.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierarekin eta 0,8 eta 1,5 cm bitarteko lodierarekin, zilindrikoa, haritsua eta goialdea leuna, oinarria lodituta eta inguratzen duen armilla itsatsi batekin eta bere hondarrak eraztunaren eta oinarriaren artean banandutako eraztun itsatsiekin; zurixka da, baina hondarrez estalitako oinarria du, hareatan sakonki lurperatuta egoten delako. Goiko eraztuna, hauskorra, goranzkoa eta submenbranosoa.
Haragia: Trinkoa, lodia, zurixka eta airearekin kontaktuan gorrixka; usain fungikoa du eta zapore gozoa.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Agaricus littoralis espeziearekin nahas daiteke, Amanita devoniensis delakoaren aldaera bat izan daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Itsasotik hurbil dauden dunetan hazten da batez ere.

### Banaketa eremua

Kalifornia, Quebec, Mendebaldeko Europa, Australia, Uruguai.

## Espeziearen egoera

Aranzadi Elkartearen arabera, dunetako azpibeltza desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran. Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 310 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ Agaricus devoniensis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
* ↑ Zerrenda Gorria, Aranzadi Zientzia Elkartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2826419
* Multimedia: Agaricus devoniensis / Q2826419
# Saigongo exekuzioa

Saigongo exekuzioa 1968an Associated Presseko Eddie Adams fotokazetariak egin zuen argazki bat da. Vietnamgo Gerrako Tet erasoaldian hartu zen. Nguyễn Ngọc Loan Hego Vietnamgo brigadier jenerala ikusten da Viet Congeko Nguyễn Văn Lém kapitaina exekutatzen Ấn Quang Pagodatik gertu, Saigonen. Argazkiak argitalpen zabala izan zuen hurrengo egunean Ameriketako Estatu Batuetako egunkarietan, eta 1969ean Pulitzer Saria eskuratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Braestrup, Peter. (1977). Big story: how the American press and television reported and interpreted the crisis of Tet 1968 in Vietnam and Washington. Westview Press ISBN 978-0-89158-012-6. (Noiz kontsultatua: 2024-10-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27969799
* Multimedia: Execution of Nguyễn Văn Lém / Q27969799
# Dermoloma cuneifolium

Dermoloma cuneifolium Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.
Sinonimoak: Agaricus cinereorimosus, Agaricus nycthemerus, Agaricus dysodes, Tricholoma cuneifolium, Agaricus cuneifolius var. griseorimosus, Gyrophila cuneifolia, Tricholoma cuneifolium var. cinereorimosus, Tricholoma cuneifolium var. griseorimosum, Schulzeria cuneifolia, Tricholoma atrocinereum var. cuneifolium, Dermoloma fuscobrunneum.

## Deskribapena

Kapela: 1,5 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-titiduna, grisaxka, tonu arrexka samarrekin, erdian ilunagoa, erradialki pixka bat zimurtsua.
Orriak: Oso sabeldunak, sinuadak, ez oso estu, zuri-grisaxka kolorekoak.
Hanka: Zurixka, zertxobait grisaxka eta bihurri samarra.
Haragia: Irinaren usaina eta zaporea ditu.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Tricholoma argyraceum delakoarekin nahas daiteke, honek ere irinaren usaina du, baina orriak askoz estuago ditu eta inoiz ez sabeldunak.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, zelai hezeetan, basoen soilguneetan, etab. Urria.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Kaukasia, Hegoafrika, Brasil, Martinika, Turkia, Iran, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 279 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 170 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Dermoloma cuneifolium: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5262739
* Multimedia: Dermoloma cuneifolium / Q5262739
# Diatrypella favacea

Diatrypella favacea Diatrypaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio.
Sinonimoak: Sphaeria verrucaeformis, Sphaeria cavernosa, Sphaeria betuligna, Sphaeria variolosa, Diatrype favacea, Microstoma favaceum, Diatrypella verrucaeformis, Diatrypella verrucaeformis var. major.

## Deskribapena

Peritezioak: 0,4 eta 0,6 mm bitarteko diametrokoa, beltzak eta bi solairu edo estrakturen gainean jarriak, kanpoaldetik arre-beltz koloreko estroma batean, eta barrualdetik zurixka kolorekoa. Estroma biribila. angeluduna edo luzanga izan daiteke, zerbait konikoa, zuhaitzen azala puzketan apurtzen duena, peritezioak inguratzen dituena. Gainazala garatxoduna da, eta gutxi ikusten diren peritezioetako ostioloek okupatzen dute.

## Jangarritasuna

Ez du sukalderitzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Diatrype disciformis delakoarekin nahas daiteke, honek estroma laua du eta ez konikoa, peritezio txikiagoak eta zortzi espora izaten ditu aska bakoitzean.

## Sasoia eta lekua

Negutik udaberrira, hainbat hostogalkorren adar eta enborretan: Alnus (haltz), Corylus (hurritz) eta Fagus (pago). Soropildua hazten da, eta eskotan adar osoak kolonizatzen dituzte.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Argentina, Europa, Errusia, Txina, Himalaiako eremua, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 825 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Diatrypella favacea: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10430598
* Multimedia: Diatrypella favacea / Q10430598
# Punjab (herria)

Punjabak (punjaberaz: (shahmukhi): پنجابی‎; (gurmukhi): ਪੰਜਾਬੀ) punjabieraz hitz egiten duen eta Punjab eskualdean jatorria duen talde etnolinguistiko indo-ariarra da..
"Punjab" hitzak persieraz bost uren lurra esan nahi du hitzez hitz: punj ("bost") āb ("urak"). Eskualdearen izena Indiako azpikontinenteko konkistatzaile turko-pertsiarrek jarri zuten. Punjabak munduko zazpigarren talde etniko handiena dira biztanleria osoaren arabera.
Punjab eskualde historikoa, askotan, bihitegia bezala ezagutzen dute, bai Indian, bai Pakistanen. Punjab eskualdeko klan eta biztanle anitzek punjabiar nortasun zabalago batean bat egiten hasi ziren XVIII. mendearen hasieran. Hori baino lehen, ez zegoen identitate eta komunitate etnokultural komun baten zentzua eta pertzepzioa, nahiz eta eskualdeko komunitate gehienek luzaroan antzekotasun linguistiko eta kulturalak izan zituzten.
Tradizioz, punjabiar nortasuna linguistikoa, geografikoa eta kulturala da nagusiki. Jatorri historikoarekiko edo erlijioarekiko independentea da, eta Punjab eskualdean bizi direnei edo bertako biztanleekin lotzen direnei eta punjabiera ama-hizkuntzatzat hartzen dutenei egiten die erreferentzia. Integrazioa eta asimilazioa kulturaren zati garrantzitsuak dira, punjabiar identitatea ez baita soilik lotura tribaletan oinarritzen.
Historikoki, Punjabeko jendea talde heterogeneoa zen eta "biradari" (hitzez hitz "anaitasuna" esan nahi duena) izeneko hainbat klanetan banatuta zegoen, pertsona bakoitza klan bati lotuta. Hala ere, punjabiar identitateak tribu historikoetakoak ez zirenak ere barne hartzen zituen. Denborak aurrera egin ahala, egitura tribalak amaitzen ari dira, eta gizarte kohesionatuago eta holistikoago batek ordezkatzen ditu; izan ere, komunitatearen eraikuntzak eta taldearen kohesioak osatzen dituzte punjabiar gizartearen zutabe berriak.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ Canfield, Robert L.. (1991). Persia in Historical Perspective. Cambridge: Cambridge University Press, 1 or. ISBN 978-0-521-52291-5..
* ↑ Concise Encyclopedia of Languages of the World. Elsevier, 522–523 or. ISBN 978-0-08-087775-4..
* ↑ (Ingelesez) Malhotra, Anshu; Mir, Farina. (2012). Punjab reconsidered : history, culture, and practice. New Delhi: Oxford University Press ISBN 9780198078012..
* ↑ (Ingelesez) Ayers, Alyssa. (2008). «Language, the Nation, and Symbolic Capital: The Case of Punjab» Journal of Asian Studies 67 (3): 917–46. doi:10.1017/s0021911808001204..
* 1 2 3 Thandi, Pritam Singh & Shinder S.. (1996). Globalisation and the region : explorations in Punjabi identity. Coventry: Association for Punjab Studies (UK) ISBN 978-1874699057..
* ↑ Albert V., Carron; Brawley, Lawrence R.. (2012ko abendua). «Cohesion: Conceptual and Measurement Issues» Small Group Research 43 (6).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854323
* Multimedia: Punjabi people / Q854323
# Eleanor Greatorex

Elizabeth Eleanor Greatorex (New York, 1854ko martxoaren 26a – 1917) estatubatuar margolari eta irudigilea izan zen.

## Bizitza

Eleanor Greatorex 1854an jaio zen New Yorken. Henry Wellington Greatorex musikariaren eta Eliza Pratt Greatorex margolariaren alaba eta Kathleen Honora Greatorex margolariaren ahizpa zen.
Ibilbide profesionalan zehar, amarekin eta ahizparekin elkarlanean aritu zen. 1881ean bere neba bat Coloradon hil zenean, Moret-sur-Loingera (Frantzia) joan zen amarekin ata ahizparekin batera.
Loreak eta lan figuratiboak margotu zituen batez ere. 1869-1870 urteetan Estatu Batuetako Marrazki Akademia Nazionalean ikasi zuen. New Yorkeko Akuaforte Klubeko kidea izan zen. 1879an Carolus-Duran eta Jean-Jacques Hennerren zuzendaritzapean ikasi zuen Parisen.
1881ean, Aljerren lanean ari zela, gaixotu zen eta New Yorkera itzuli zen. Osasuna berreskuratu ondoren, berriro bidaiatu zuen, sarritan ahizparekin batera. Amarekin eta ahizparekin estudio bat zeukan New Yorken.
Bere bizitzaren zati handi batean gorra izan zen. 1917an (beste iturri batzuen arabera 1897an edo 1908an) hil zen, eta Moret-sur-Loingen lurpetatu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Masten, April F. «Greatorex, Eleanor Elizabeth» American National Biography (Noiz kontsultatua: 2024-11-16).
* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) «Eleanor Greatorex» Smithsonian American Art Museum (Smithsonian Institution) (Noiz kontsultatua: 2024-11-16).
* ↑ (Ingelesez) Petteys, Chris. (1985). Dictionary of Women Artists: An international dictionary of women artists born before 1900. Boston: G.K. Hall & Co, 295 or..
* 1 2 3 (Ingelesez) «Eleanor Greatorex» askART (Noiz kontsultatua: 2024-11-16).
* ↑ (Ingelesez) Virdi, Jaipreet. (2020). Hearing Happiness: Deafness Cures in History. University of Chicago Press ISBN 9780226690759..
* ↑ (Ingelesez) «Greatorex, Eleanor, 1854-1908» Library of Congress Authorities (Noiz kontsultatua: 2024-11-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21818570
* Multimedia: Eleanor Greatorex / Q21818570
# Juranson (ardoa)

Juranson (frantsesez: Jurançon) Bearnoko herri hartako eskualdean egiten duten ardo zuria da. Gros Manseng, Petit Manseng eta Courbu motako mahatsak erabiltzen dituzte ardoa egiteko.
1936an lotu zuen appellation d'origine contrôlée (AOC) izendapena. Egungo eremuak 1.000 hektarea inguru ditu hurrengo udalerrietan: Abos, Arbus, Artiguelouve, Aubertin, Bosdarros, Cardesse, Cuqueron, Estialescq, Gan, Gelos, Haut-de-Bosdarros, Jurançon, Lacommande, Lahourcade, Laroin, Lasseube, Lasseubetat, Lucq-de-Béarn, Mazères-Lezons, Monein, Narcastet, Parbayse, Rontignon, Saint-Faust eta Uzos

## Erreferentziak

* ↑ Mastrojanni, Michel. (2001). Les Vins de France. éditions Solar, 147 or. ISBN 2-263-03083-2..
* ↑ Robinson, J.. (1986). Vines, Grapes & Wines. Mitchell Beazley, 236 or. ISBN 1-85732-999-6..
* ↑ Le guide Hachette des vins 2010. , 899 or. ISBN 978-2-01-237514-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921560
* Multimedia: Vineyards of Jurançon / Q921560