OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Goslar

Goslar Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan kokatua, Harz mendiaketaren iparraldeko magalean. UNESCOk Rammelsbergeko meategiak, Goslarreko hirigunea eta Harz Gaineko ur-sistema Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Geografia

Itsaso mailatik 225 metroko garaierara dago herria.

### Inguruko udalerriak

* Liebenburg
* Vienenburg
* Bad Harzburg
* Clausthal-Zellerfeld
* Langelsheim.

### Auzoak

| Erdigune historiko Rammelsberg Georgenberg Steinberg Sudmerberg Jürgenohl Baßgeige Ohlhof | 1972an gehituak: Hahndorf Hahnenklee Jerstedt Oker |

### Klima

Goslarreko klima :
| | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtea |
| Batez besteko tenperatura altuena (°C) | 10 | 10 | 11 | 12 | 14 | 17 | 18 | 19 | 17 | 15 | 11 | 11 | 13.75 |
| Batez besteko tenperatura txikiena (°C) | 0 | 0 | 2 | 3 | 5 | 8 | 10 | 10 | 9 | 6 | 4 | 1 | 4.8 |
| Prezipitazioa (mm) | 110 | 80 | 90 | 60 | 60 | 70 | 70 | 90 | 100 | 120 | 120 | 100 | 1070 |

## Demografia

| Urtea | Biztanle |
| 1821 | 7.547 |
| 1848 | 9.748 |
| 1871 | 11.900 |
| 1885 | 15.997 |
| 1905 | 23.640 |
| 1925 | 27.881 |
| Urtea | Biztanle |
| 1933 | 29.538 |
| 1939 | 34.371 |
| 1946 | 47.855 |
| 1950 | 53.804 |
| 1956 | 53.236 |
| Urtea | Biztanle |
| 1961 | 54.151 |
| 1968 | 53.819 |
| 1970 | 52.649 |
| 1975 | 53.963 |
| 1980 | 52.556 |
| Urtea | Biztanle |
| 1985 | 49.636 |
| 1990 | 46.251 |
| 1995 | 46.142 |
| 2000 | 44.278 |
| 2005 | 43,119 |
Rammelsbergeko meategiak, Goslarreko hirigunea eta Harz Gaineko ur-sistema$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Harz Gaineko ur-sistema ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, iv |
| Erreferentzia | 623 |
| Kokalekua | Alemania |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1992 (XVI. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||

## Herri eta hiri senidetuak

* Arcachon (Frantzia)
* Beroun (Txekia)
* Brzeg (Polonia)
* Ra'anana (Israel)
* Windsor and Maidenhead (Erresuma Batua)

## Goslartar ospetsuak

* Henrike IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa (1050–1106), enperadorea
* Maurice Saxekoa (1696–1750), Frantziako mariskala
* Wilhelm Ripe (1818-1885), margolaria
* Albert Niemann (1834–1861), kimikaria
* Ernst Pistulla (1906–1944), boxeolaria
* Heinz Günther Guderian (1914–2004), militarra
* Sigmar Gabriel (1959 -), politikaria
* Aaron Hunt (1986 -), futbolaria

## Ikus, gainera

* Saxonia Beherea

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3896
* Multimedia: Goslar / Q3896
# Gosnell (Arkansas)

Gosnell Arkansasko hiri bat da. Mississippi konderrian kokatua dago. 2010ean 3.548 biztanle zituen, 4,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mississippi konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80156
# Gosnold (Massachusetts)

Gosnold Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dukes konderrian dago, Massachusetts estatuan. 70 biztanle ditu, 363 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dukes konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2418353
* Multimedia: Gosnold, Massachusetts / Q2418353
# Goson Sakai

Goson Sakai (japonieraz: 酒井 高聖, 1996ko martxoaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17000459
# Goshen udalerria, Tuscarawas konderria (Ohio)

Goshen udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Tuscarawas konderrian. Azken zentsuaren arabera 5.081 biztanle zituen, 27.1 milia karratu (70 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Goshen udalerriak 2117 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.111 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7997421
* Multimedia: Goshen Township, Tuscarawas County, Ohio / Q7997421
# Goshi Okubo

Goshi Okubo (japonieraz: 大久保 剛志, 1986ko ekainaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai eta Montedio Yamagata.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3246678
# Goslarita

Goslarita sulfato motako minerala da eta epsomite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Goslarita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {ZnSO4 * 7H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Goslarite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gosné

Gosné (bretainieraz Goneg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210288
* Multimedia: Gosné / Q210288
# Graemita

Graemita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Graemita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu[TeO3] * H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Graemite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Graeme Edge

Graeme Charles Edge (Rocester, Staffordshire, 1941eko martxoaren 30a - Bradenton, Florida, 2021eko azaroaren 11) ingeles musikari, egile abeslari, bateria-jotzaile eta olerkaria izan zen.
The Moody Blues taldearen sortzaileetako bat izan zen Denny Laine, Clint Warwick, Mark Pinder eta Ray Thomasekin batera. Rhythm and blues talde honetan Edgek bateria jotzen zuen eta bere olerkiak sartu zituen. Gainera Graeme Edge Band gidatu zuen.

## Konposizioak
### The Moody Blues

* 1967: "Morning Glory" ("The Day Begins"), Days of Future Passed.
* 1967: "Late Lament" ("Nights in White Satin"), Days of Future Passed.
* 1968: "Departure", In Search of the Lost Chord.
* 1968: "The Word", In Search of the Lost Chord.
* 1969: "In the Beginning", On the Threshold of a Dream.
* 1969: "The Dream", On the Threshold of a Dream.
* 1969: "Higher and Higher", To Our Children's Children's Children.
* 1969: "Beyond", To Our Children's Children's Children.
* 1970: "Don't You Feel Small", A Question of Balance.
* 1970: "The Balance" (Ray Thomasekin), A Question of Balance.
* 1971: "Procession" (Justin Hayward, John Lodge, Mike Pinder, eta Ray Thomasekin, Every Good Boy Deserves Favour.
* 1971: "After You Came", Every Good Boy Deserves Favour.
* 1972: "You and Me" (Justin Haywardekin), Seventh Sojourn.
* 1978: "I'll Be Level With You", Octave
* 1981: "22,000 Days", Long Distance Voyager.
* 1983: "Going Nowhere", The Present.
* 1986: "The Spirit" (Patrick Morazekin), The Other Side of Life..
* 1999: "Nothing Changes", Strange Times.

### Bakarka (The Graeme Edge Band)

* 1974: "We Like To Do it" - singlea
* 1975: "Lost in Space", Kick Off Your Muddy Boots.
* 1975: "Have You Ever Wondered", Kick Off Your Muddy Boots.
* 1975: "The Tunnel" (Adrian Gurvitz, & Paul Gurvitz), Kick Off Your Muddy Boots.
* 1975: "Somethin' We'd Like To Say", Kick Off Your Muddy Boots.
* 1977: "Paradise Ballroom" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "Human" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "Everybody Needs Somebody" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "Be My Eyes" (Adrian Gurvitzekin)
* 1977: "All Is Fair" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "Down, Down, Down" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "In the Light of the Light" (Adrian Gurvitzekin), Paradise Ballroom.
* 1977: "Caroline" (Adrian Gurvitz), Paradise Ballroom.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2560639
* Multimedia: Graeme Edge / Q2560639
# Graellsia isabellae

Graellsia isabellae (euskaraz: «Isabel-tximeleta») Saturniidae familiako lepidopteroen espezie bat da. Izatez sitsa da, gautarra beraz. Europako hego-mendebaldean aurkitzen da altuera handiko eremuetan, Euskal Herriari dagokionez Piriniotan baino ez.

## Deskribapena
### Imagoa

Gorputz sendo eta iletsua du eta lau hego berde ditu marra marroiez apainduak. Hego bakoitzean ozeloa azaltzen du. Atzeko hegoek luzakin deigarri bat dute, hala ar nola emeetan.
Denbora laburrez irauten dute eta ernalketa burutu ostean emeek 100 eta 150 arrautza artean jartzen dituzte, banaka edo binaka, pinuen adaxka eta azikuletan. Arrautzek kolore marroia dute.

### Beldarra

Beldarren kolorea aldatuz doa muda bakoitzea. Jaioberritan beltzak dira, dero gris-marroiak eta azken mudaren ondoren berdeak izaten dira eta puntu zuriak izaten dituzte. Horretaz gain ile luze gutxi batzuk izaten dituzte. Ekainetik abuztura bizi dira eta ondoren pupa bihurtzen dira orbel artean edo goroldiotan. Krisalidak zetazko estalki gogorra sortzen du eta orbel edo goroldiotan mantentzen da negu guztian zehar.

## Historia

Mariano de la Paz Graells naturalista espainiarrak aurkitu zuen 1849. urtean eta Saturnia isabellae izena eman zion. Saturnia sitsen generoa da eta isabellae Elisabet II.a (gaztelaniaz: Isabel II) erreginaren omenez ezarri zion. 1896. urtean Augustus Radcliffe Grote entomologo ingelesak saturnia generotik atera eta genero berria sostu zuen, Graellsia, aurkitzailearen omenez. Frantziarrek oraindik Actias isabellae izena erabiltzen dute sinonimoak direla kontsideratzen baitute.

## Erreferentziak

* ↑ Imaginanet.com © 2021. (2021-07-20). «Ornogabeak,» www.cinirati.es (Noiz kontsultatua: 2021-07-20).
* ↑ «Actias isabellae (Graells, 1849) | Fauna Europaea» fauna-eu.org (Noiz kontsultatua: 2021-07-20).
* ↑ «Roncesvalles - FAUNA Y FLORA» www.roncesvalles.es (Noiz kontsultatua: 2021-07-20).
* ↑ (Katalanez) Ullastre, Josep Ylla i. (1997). Història natural del lepidòpter Graellsia isabelae, Graells, 1849. Institut d'Estudis Catalans ISBN 978-84-7283-375-3. (Noiz kontsultatua: 2021-07-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1508943
* Multimedia: Graellsia isabellae / Q1508943
* Espezieak: Graellsia isabellae
# Graeme Telford

Graeme Telford (1942ko martxoaren 19a) arkularia da. Australia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Graeme Telford
* ↑ Graeme TELFORD

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1541332
# Graeagle (Kalifornia)

Graeagle Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. 724 biztanle ditu, 28,814192 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Plumas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3306190
# Graemsay

Graemsay (antzinako eskandinavieraz: Grímsey) Eskoziako Orkadak uhartediko uharte bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q788269
* Multimedia: Graemsay / Q788269
# Graeserita

Graeserita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Graeserita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Fe^{3+},Ti)4Ti3AsO13(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Graeserite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Graettinger (Iowa)

Graettinger Iowako hiri bat da. Palo Alto konderrian kokatua dago. 2010ean 844 biztanle zituen, 1,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Palo Alto konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1922617
# Graf

Graf (gizonezkoa) edo Gräfin (emakumezkoa) alemaniar noblezia-titulu historikoa da, normalean euskaraz "konde" baliokidea duena.

## Erabilpena

Graf titulua alemanez egiten duten zenbait europar lurraldetan ohikoa da, tartean Austrian, Alemanian, Suitzan, Luxenburgon, Liechtensteinen, Alsazian, Herrialde Baltikoetan eta Habsburgotar monarkiaren antzinako lurraldeetan.
Graf batek gobernatzen zuen Grafschaft izeneko lurralde batean, literalki «konderria». Germaniako Erromatar Inperio Santuak esleitutako konde-tituluak sarritan jurisdikzioarekin edo erantzukizun-nagusitasunarekin erlazionatu ziren, eta autoritate- edo maila-kontzesio bereziak ordezkatu zituzten.

## Graf duten noblezia-tituluak

Titulu desberdinak eratortzen dira graf terminotik. Titulurik garrantzitsuenak bakarrik erabili ziren garai modernoetara arte.
| Alemanez | Euskaraz | Etimologia |
| Markgraf | Margrave edo markes | Mark = marka + Graf. |
| Landgraf | Landgrave | Land (herrialdea) + Graf. |
| Reichsgraf | Konde inperial | Reich (inperioa) + Graf |
| Gefürsteter Graf | Printzerri-konde | Reichsfürst + Graf. |
| Pfalzgraf | Konde palatinatu | Pfalz (palatinatu) + Graf |
| Rheingraf | Rhinegrave | Rhein (Rhin) + Graf |
| Burggraf | Burgrave | Burg (burgo) + Graf |
| Altgraf | Altgrave | Alt (antzinako) + Graf |
| Freigraf | konde aske | Frei (aske) + Graf |
| Waldgraf | Basoko konde | Wald (baso) + Graf |
| Raugraf | Raugrave | Rau (hustu) + Graf |
| Vizegraf | Bizkonde | Vize (ordezko) + Graf. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28989
* Multimedia: Counts / Q28989
* 1 2 Fidelissimus, Princeps. (2009-08-28). «Noble y Real: Graf» Noble y Real (Noiz kontsultatua: 2022-01-19).
# Grady konderria (Oklahoma)

Grady konderria (ingelesez: Grady County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chickasha da. 2010eko zentsuaren arabera 52.431 biztanle zituen, Grady kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Grady konderriak 2.861,68 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,4 ura dira. Beste 2.850,27 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,32 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 52.431 pertsonetatik 46.258 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.405 dira. 1.239 beltzak edo afroamerikarrak. 2.675 amerikar natiboak ziren eta 33 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 192 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.011 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q484600
* Multimedia: Grady County, Oklahoma / Q484600
# Genetika kuantitatibo

Genetika kuantitatiboa populazioen genetikaren adar bat da, bariazio jarraitua duten fenotipoak matematikoki aztertzen dituena. Biek aztertzen dute aleloen edo geneen maiztasuna espezieen populazioetan, eta [[herentzia mendeliar]reko kontzeptuekin konbinatuta, belaunaldiz belaunaldi eta ondorengoen lerroetan zehar herentziak dituen joerak eta patroiak analizatzen dituzte. Populazioen genetika gene jakinetan eta horien produktu metabolikoetan zentratuta dago, eta genetika kuantitatiboak kanpoko fenotipoak aztertzen ditu.
Balio fenotipikoek banaketa jarraitua dutenez gero, genetika kuantitatiboak tresna estatistikoak erabili behar ditu fenotipoak (atributuak) eta genotipoak elkarri lotzeko. Zenbait fenotipo modu jarraituan azter daitezke eta beste batzuk kategoria diskretu modura, kategoriak bereizteko erabiltzen den teknikaren arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550479
* Multimedia: Quantitative genetics / Q550479
# Georg Pencz

Georg Pencz (Westheim, c. 1500 – Leipzig, 1550eko urriaren 11) alemaniar grabatzaile, margolari eta imprimatzailea izan zen.
1523an Nurenbergera bidaiatu zuen eta Albrecht Dürerren tailerrean sartu zen lanean. Italia ere bisitatu zuen eta Veneziako artearen eragina jaso zuen. 1525ean Barthel Beham eta Hans Sebald Beham anaiekin batera espetxeratu zuten Thomas Müntzerren doktrinak zabaltzeagatik eta bataioan, Kristorengan eta transubstantziazioan ez sinesteagatik. Handik gutxira askatu zituzten eta Maisu Txikiak taldeko kide izan ziren.
Nurenbergen, familia aberatsen etxeetako sabaietan trompe-l'oeilak margotu zituen.
1538 inguruan Erroma bisitatu zuen lehen aldiz eta 1540an Nurenbergera itzuli zen. Bertan hiriko margolari izendatu zuten eta arrakasta handia izan zuen erretratuak margotzen.
1550ean Alberto, Prusiako dukeak Gorteko margolari izendatu zuen, baina Pencz Leipzigen hil zen gortera iritsi aurretik.

## Iruditegia

* Eserita dagoen gazte baten erretratua, 1544, Galleria degli Uffizi, Florentzia
* Kastitatearen garaipena
* Ottheinrich-en erretratua
* Sturz des Phaëthon
* Heriotzaren garaipena

## Kanpo estekak

* Datuak: Q698624
* Multimedia: Georg Pencz / Q698624
# Georg Joseph Kamel

Georg Joseph Kamel (Brno, 1661eko Apirilaren 21a - Manila, 1706ko maiatzaren 2a) austriar botikaria eta botanikoa izan zen. Farmazia ikasketak egin zituen eta Jesusen Lagundian sartu zen. 1678an Filipina uharteetara joan zen; han farmazia bat sortu zuen Manilako Jesuiten Ikastetxean. Uharteetako landareak aztertu zituen, Luzongoak batez ere, eta bere azterketen emaitzak Ray ingeles botanikoari eman zizkion aditzera; hark bere Historia plantarum-en argitaratu zituen. Kamelen aurkikuntza garrantzitsuena "San Ignazioren baba" izan zen, estriknina kopuru txikiak dituen tasun terapeutikoko landarea. Japoniako arrosa Europara ekartzea berak aholkatu zuen, eta Kamelen ohorez kamelia izena eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q552049
* Multimedia: Georg Joseph Kamel / Q552049
* Espezieak: Georg Joseph Kamel
# Georg Joseph Vogler

Georg Joseph Vogler, Abbé Vogler gisa ere ezaguna (Pleichach, Würzburg, Alemania, 1749ko ekainaren 15a - Darmstadt, Alemania, 1814ko maiatzaren 6a), alemaniar musikagilea eta teorikoa izan zen.

## Biografia

Txikitatik ikasi zuen biolina eta organoa jotzen. Beka bati esker Martinirekin osatu zituen ikasketak Bolonian.
1775. urtetik aurrera bigarren kapera-maisu izan zen Mannheimen, eta 1776. urtean Eskola bat sortu zuen han.
1786-1788. urteetan Stockholmeko kapera-maisu izan zen. 1807. urtean Darmstadten izan zen.
Piano- eta organo-kontzertualdi ugari eman zituen Suedia, Espainia, Grezia, Afrika eta Armenian. Weber eta Meyerbeer ikasle izan zituen.
Liburu asko argitaratu zituen musikaren teoriaz, Akustikari buruzko datuak (1801), besteak beste. Operak, kantatak, pianorako kontzertuak eta, batez ere, eliz musika idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q708557
* Multimedia: Georg Joseph Vogler / Q708557
# Georg Kolbe

Georg Kolbe (Waldheim, 1877ko apirilaren 15a – Berlin, 1947ko azaroaren 20a) alemaniar eskultorea izan zen.
Hasiera batean, margolaritza ikasi zuen Dresden, Munich eta Parisen. Mende aldaketan hasi zen Italian zizelkatzen, Louis Tuaillonen laguntzarekin. 1905ean Berliner Sezession-era batu zen eta 1913an Freie Sezession-era. 1929an Lilly Reich eta Mies van der Roherekin lan egin zuen Bartzelona pabiloiko eskulturan. Grabatuak ere egin zituen eta 1928ko Udako Joko Olinpikoetako eskultura lehiaketan parte hartu zuen.
Nazien hierarkek enkargu ugari egin zizkioten, baina Hitlerren busto bat egiteari uko egin zion. Francisco Franco diktadorearen busto bat egin zuen, eta arduradunek Hitlerri oparitu zioten.
Bere belaunaldiko eskultore figuratibo alemaniar garrantzitsuena izan zen, Aristide Maillolen antzeko estilo indartsu eta klasikoarekin.
Bere eskultura asko desagertu egin ziren konfiskazioaren, bonbardaketen edo gerran materiala erabiltzeko galdaketaren bidez.

## Iruditegia

* Ludwig van Beethoven, Frankfurt
* Fliegender Genius, Ludwigshafen
* Statues in the garden of the Kolbe-Museum, Berlin
* Der Morgen, Berlin-Schöneberg
* 1914-1918, Stralsund (1935)
* Sculpture: Jeune Somali, Luxembourg
* Der Morgen, Bartzelona pabiloia
* Crouching Japanese Woman (1911) Albertinum, Dresden

## Kanpo estekak

* Datuak: Q561283
* Multimedia: Georg Kolbe / Q561283
# Georg Philipp Telemann

Georg Philipp Telemann alemaniar musikagilea eta organista izan zen (Magdeburg, 1681eko martxoaren 14a - Hanburgo, 1767ko ekainaren 25a).
Musika bere kasa ikasi zuen, partiturak aztertuz, J.B. Lully eta A. Camprarenak batez ere. 1701. urtean, zuzenbidea ikasten hasi zen Leipzigeko Unibertsitatean, baina laster utzi zituen ikasketa horiek, eta musika egiten hasi zen. 1704. urtean, Leipzigeko Unibertsitateko elizako organista izendatu zuten, eta bere kideekin batera, Telemann-Verein izeneko collegium musicum edo ikasleen musika taldea sortu zuen. 1708tik 1712ra Eisenacheko kapera maisu izan zen; 1712tik 1721ra Frankfurtekoa, eta 1721etik 1767ra Hanburgokoa.
1728. urtean Alemaniako lehen musika aldizkaria sortu zuen, Getreue Musikmeister. G.F. Haendelen eta J.B. Bachen adiskidea izan zen. Alemaniar, italiar eta frantses estiloak bildu zituen bere lanetan; poloniar eta ingeles musikagileen eragina ere izan zuen. Oso musikagile emankorra izan zen.
* 40 opera idatzi zituen, aipagarrienak: Sokrates egonarritsua (1721) eta Pimpinone, (1725)
* 44 pasio
* 12 kantata-sorta oso, urteko igande eta jai egun guztietarako
* oratorioak eta kantatak, aipagarrienak: Jesusen heriotza (1755); Israel askatua (1759); Mesias (1759); Eguneko orduak (1759); Pizkundea eta Igokundea (1760); Epaiketaren eguna (1762)
* 12 hileta

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Georg Joachim Rheticus

Georg Joachim Rheticus (Feldkirch, Austria, 1514ko otsailaren 16a - Košice, Hungaria, 1576ko abenduaren 4a) astronomoa eta matematikaria izan zen. Wittenbergen matematikak irakatsi ondoren, Frauenburgen jarri zen bizitzen, Kopernikorekin astronomia-lanak egiteko. Kopernikoren ikasle saiatuenetakoa izan zen, eta 1540. urtean bere maisuaren teorien bilduma zen Narratio prima de libris revolutionum Copernici obra argitaratu zuen. Hiru urte geroago, Kopernikoren maisulana argitaratu zuen Nürenbergen (De revolutionibus orbium caelestium). Trigonometriari buruzko ikerketak egin zituen 1542-1576 urteetan: Opus palatinum de triangulis (1596).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q93588
* Multimedia: Georg Joachim Rheticus / Q93588
# Georg Kerschensteiner

Georg Kerchensteiner (Munich, 1854ko uztailaren 29a - Munich, 1932ko urtarrilaren 15a) alemaniar pedagogoa izan zen. Ezaguna da bereziki lanaren eskola izeneko eredua proposatzeagatik, non hezkuntza praktikoa eta bokazionala aldezten duen. Eredu hau Municheko eskola publikoetan jarri zuen martxan 1910-1914 urte bitartean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) GEORG KERSCHENSTEINER, biografia bat.
# Georg Kaiser

Friedrich Carl Geogg Kaiser (Magdeburg, 1878ko azaroaren 25a – Ascona, 1945eko ekainaren 4a) alemaniar antzerkigilea izan zen.
Antzerkigile espresionista izan zen arrakastatsuena Weimarko Errepublikan, Gerhart Hauptmann eta Carl Sternheimekin batera, baita Bertold Brecht eta Kurt Weillen aitzindari ere.
Bere lanean kritika eta bakezaletasuna batzen ditu. Naziek arte endekatutzat jo zuten eta Kaiserrek erbesteratu egin behar izan zuen. Argentinan urte batzuk eman ondoren Suitzan kokatu zen.

## Antzezlanak

* 1912: Von Morgens bis Mitternachts
* 1914: Die Bürger von Calais
* 1917: Die Koralle
* 1918: Gas I
* 1920: Gas II
* 1923: Gilles und Johanna
* 1928: Oktobertag
* 1938: Die Gärtner von Toulouse
* 1940: Alain und Elise

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60477
* Multimedia: Georg Kaiser / Q60477
# Georg Michaelis

Georg Michaelis (Haynau, Prusiako Erresuma, 1857ko irailaren 8a - Bad Saarow, 1936ko uztailaren 24a) alemaniar politikaria izan zen. Alemaniako kantzilerra izan zen 1917an.
Jurisprudentzia ikasi zuen Breslau, Frankfurt eta Würzburgeko unibertsitateetan. 1885etik 1889ra zuzenbide irakaslea izan zen Tokion eta itzulitakoan Prusiako administrazioan sartu zen.
1917ko uztailean Alemaniako kantziler eta Prusiako ministro-presidente izendatu zuten. Lehen kantziler burgesa izan zen, ez noblea. Bere lorpen nagusia klase buruzagiak Errusiarekin bake negoziazioak hastera animatzea izan zen. Azpiegituren garapena ere sustatu zuen, gerraostean lehengoratzea errazteko. Itsas armadako matxinadek bere gobernua ahuldu zuten abuztuan. Azaroaren 1ean dimititzera behartu zuten.
* Datuak: Q60115
* Multimedia: Georg Michaelis (Reichskanzler) / Q60115