OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Matilde González Palau

Matilde González Palau, bere ezizen literarioaz ezagunagoa Matilde Llòria (Almansa, Albacete, 1912 – Valentzia, 2002 ) gaztelaniaz, katalanez eta galegoz idatzi zuen idazle eta poeta izan zen .

## Ibilbidea

Hilabete zuenetik bizi izan zen Alciran, Valentziako probintzian. 1942an Orensera joan zen bizitzera . Matilde Lloria Ourense hiriko Adopzioko Alaba da, eta 2000. urtean bere senarraren nahietako bat beteko zela ziurtatu zuen: bere liburutegi pertsonala ourensetarrek gozatzea. Ourenseko Foru Aldundia da horren gordailua.

## Ohoreak

* 1954ko azaroa : "Poesia, Artea eta Letrak" Kultur Elkarteak omendu zuen, non ohorezko hitzaldia Ramón Otero Pedrayok eman zuen, eta Orenseko gizarteko beste pertsona batzuek ere parte hartu zuten ekitaldian.
* Poesiako Valentzia Saria, bi alditan: 1952an Hallelujah bildumarekin, eta 1965ean katalanez idatzi zuen lehen lanarekin, Altíssim Regne .
* 1975 : Gandia Ausiàs March Poesia Saria eman zioten, Lloc per a l'esperança lanagatik .
* 1974 : Pontevedrako Udalaren “Pontevedra” Saria, Abuztuko Jaien harira

## Lanak

* Camino del cántico, 141 pp. 1949 (gaztelaniazko poemarioa)
* Aleluya, 1952 (gaztelaniazko poemarioa)
* Canción de navidad, 1965 (gaztelaniazko poemarioa)
* Altissim regne, 1964 (poemarioa katalanez)
* Conjugació en primera persona, 1969 (galizierazko poemarioa)
* Caixiña de música, 1971 (galizierazko poemarioa)
* Lloc per a esperança, 1975 (poemario en catalán)
* Un fulgor que se apaga, 1981 (gaztelaniazko poemarioa)
* Dou fe, Ed. Deputacion Ourense. 69 pp. ISBN 848757517X 1994 (galizierazko poemarioa)
* Irrepetible alondra, 74 pp. ISBN 8492107340 1996 (gaztelaniazko poemarioa)
* Diario de una adolescente, 102 pp. ISBN 8487575463 1997 (gaztelaniazko poemarioa)
* Unha casa no tempo, Ed. Deputacion Ourense. 55 pp. ISBN 8487575927 2001 (galizierazko poemarioa)

## Iturriak

* Plutarco Marsá Vancells. 1987. La mujer en la literatura. Primula Series. Ed. Torremozas. 283 pp.

## Bibliografia

* Lacueva i Lorenz, Maria (2013), Hitza pizten dute. Gerraosteko Valentziako idazleen ikasgelen berreskuratze kritikoa eta transmisioa: hezkuntza literarioaren ikuspegia . Doktorego Tesia (Valentziako Unibertsitatea). Dokumentu osoa.

## Erreferentziak

* ↑ Bolinf.es. (12 de noviembre de 2010). Recuperación de la Memoria Histórica en Sanidad : Médicos ourensanos represaliados por el franquismo. .
* ↑ josé maría Martínez Cachero. 1980. El año literario español, 1974-1979. Ed. Castalia. 881 pp. ISBN 8470393510

## Kanpo estekak

* Egilearen iloba baten datuak
* Datuak: Q3398127
# Isabel González Turmo

Isabel González Turmo (Espainia, 1954ko ekainaren 1a) antropologoa, irakaslea eta idazlea da. Espainiako elikagaien antropologian espezializatua da. Akademikoa da.

## Biografia

Antropologia Sozialean doktoratu zen Sevillako Unibertsitatean, eta elikaduraren antropologian espezializatu zen. Sevillako Unibertsitateko irakasle titular erretiratua. Haren ikerketa elikaduraren antropologian oinarritu zen, eta gizakiaren portaera aztertu zuen, hain egunerokoa, globala eta beharrezkoa den elikaduraren inguruan. International Commission on the Anthropology of Food nazioarteko lehendakariordetzan aritu zen.
Nazioarteko hainbat ikerketa-proiekturen arduraduna izan zen. Horietako batek izenburu hauxe du: Antropología de la alimentación: cocina y hábitos alimentarios a ambos lados del estrecho. Andalucía y Marruecos. Siglos XI-XX.

## Lanak

Argitalpen ugari egin ditu elikadura-ohituren bilakaerari buruz, Mediterraneoko herrien historiaren eta elikaduraren bidez sukaldeak aztertzeari buruz. Haren lanak erreferentzia dira gastronomiaren eta sukaldaritzaren historia kultura gisa aztertzen duten guztientzat.
200 Años de cocina lanean, 1775 eta 1975 artean idatzitako 43 etxeko errezeta-liburutan eskuz idatzitako 4586 errezeta aztertu zituen. Ez da errezeta-liburua, sukaldaritzaren bilakaerari buruzkoa baizik, errezeta horien edukiaren analisi estatistiko eta kualitatiboaren bidez.
Cocinar era una práctica. Transformación digital y cocina (TREA) lanean teknologia etxeko eta profesionalen sukaldean eragiten ari den aldaketei buruz hausnartzen du. Adimen artifiziala batez ere elikaduraren lehen zatietan dagoela azaltzen du: eremuan dago, sentsorez betetzen ari da. Honelaxe dio:
   Elikaduraren bidez ia denaz hitz egin daiteke, ia denaz pentsa daiteke: krisi garaiak, jaiak, bizikidetza, gizon eta emakumeen arteko harremanak, herrien arteko harremanak, immigrazioa.

## Erreferentziak

* ↑ «Cocinar era una práctica. Transformación digital y cocina» Trea.
* 1 2 EFE. (2013-05-25). «"El nacionalismo culinario es un invento reciente", según la antropóloga Isabel González Turmo» ElDiario.es.
* ↑ «Página de Isabel González Turmo en SISIUS» investigacion.us.es.
* ↑ «200 años de cocina» www.diariojaen.es.
* ↑ «Los libros de Isabel González Turmo» Academia Sevillana Gastronomía y Turismo 2021-11-03.
* ↑ «200 años de cocina, 4.586 recetas y 43 recetarios manuscritos» Diario de Gastronomía: Cocina, vino, gastronomía y recetas gourmet 2013-05-25.
* 1 2 Izquierdo, José. (2019-03-30). «"La transformación digital de la cocina empieza en el campo"» Diario de Sevilla.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108598588
# Jaimy Gordon

Jaimy Gordon (Baltimore, 1944ko uztailaren 4a) idazle estatubatuarra da. 2010ean National Book Award izeneko literatura saria irabazi zuen Lord of Misrule eleberriari esker.

## Lanak

* Shamp of the City-Solo (Treacle Press, 1974)
* The Rose of the West (Woodbine Press, 1976)
* The Bend, The Lip, The Kid (Sun Press, 1978)
* Private T. Pigeon's Tale (Treacle Press, 1979)
* Circumspections from an Equestrian Statue (Burning Deck, 1979)
* She Drove Without Stopping (Algonquin Books of Chapel Hill, 1990)
* Bogeywoman (Sun & Moon Press, 1999)
* Lord of Misrule (McPherson & Company, 2010)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1678769
# Kim Gordon

Kim Althea Gordon (Rochester, New York, AEB, 1953ko apirilaren 28a) estatubatuar abeslaria, gitarrista, baxu-jotzailea eta idazlea da, Sonic Youth rock alternatiboaren taldeko kide sortzailea.

## Biografia

Rochesterren (New York) jaio zen Gordon, eta Los Angelesen hazi zen. Aita Kaliforniako Unibertsitateko irakaslea zen. Los Angelesko Otis College of Art and Design eskolan graduatu ondoren, New Yorkera joan zen karrera artistiko bati ekiteko. Han sortu zuen Sonic Youth rock alternatiboko musika taldea 1981ean Thurston Moorerekin; 1984an ezkondu zen harekin. Taldeak guztira sei disko atera zituen zigilu independenteetan, 1990. urtearen amaiera baino lehen. Ondoren, DGC Records zigilua duten bederatzi estudio-album kaleratu zituen, 1990ean Goo izeneko lanarekin hasita.
Sonic Youth-eko kide izateaz gain, bakarkako diskoak ditu, Free Kitten taldeko burua izan zen, Harry Crews taldeko kidea, eta beste musikari askorekin kolaboratu du, hala nola Ikue Mori, DJ Olive, William Winant, Lydia Lunch, Alan Licht eta Chris Corsanorekin. Hainbat saiakera eta artikulu argitaratu ditu idazle gisa. Egin berri dituen ekarpenen artean dago Pop Politics: Aktibismoak 33 Erreboluziotan (Arte Gunea maiatzaren 2a, Madril, 2012-2013) erakusketaren katalogorako testua, Iván López Munuerak komisariatua.
2011ko urriaren 14an, Matador Records-ek jakinarazi zuen Kim Gordon eta Thurston Moore banandu egin zirela, eta Sonic Youth taldea desegin zela.
2019an, "No home record" izeneko bakarkako lehen diskoa argitaratu zuen.

## Eraginak

AnOther aldizkarirako 2015eko elkarrizketa batean hauxe esan zuen:
   “Hasieran, The Slits, The Raincoats, Siouxsie Sioux eta Patti Smith izan nituen inspirazio-iturri. Gero The Runaways, Janis Joplin, Tina Turner interpreterik onena, eta Billie Holiday zeuden, eta berrikiago, Catherine Ribeiro abeslari frantsesa".

## Diskografia
### Bakarlari

* No Home Record (2019)
* The Collective (2024)

### Free Kitten-ekin

* Unboxed (1994)
* Nice Ass (1995)
* Sentimental Education (1997)
* Inherit (2008)

### Body/Head-ekin

* Body/Head 12" (2013)
* Coming Apart (2013)
* No Waves (2016)
* The Switch (2018)

### Glitterbust-ekin

* Glitterbust (2016)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Osorio, Camila. (2022-02-28). «La mujer que cambió el rock alternativo para siempre» El País (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Sancho, Xavi; Lacasa, Blanca; Lorite, Jaime. (2019-10-13). «Kim Gordon: nunca nadie nos enseñó tanto con tan poco» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Cervera, Rafa. (2024-03-27). «Kim Gordon, la artista pionera que desde Sonic Youth aportó la cuota de igualdad al rock alternativo» elDiario.es (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Kim Gordon, de Sonic Youth, y otras grandes bajistas del mundo del rock» abc 2014-01-15 (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ Spain, ROCKDELUX, Barcelona. «KIM GORDON Y THURSTON MOORE. ROCKDELUX (2011)» ROCKDELUX.
* ↑ «Kim Gordon, crítica de su disco No Home Record» Mondosonoro.

## Kanpo estekak

* Sonic Youth-en webgune ofiziala
* Sonic Youth Myspace-en
* Datuak: Q240570
* Multimedia: Kim Gordon / Q240570
# Angélica Gorodischer

Angélica Gorodischer —jaiotzako izen-deiturez, Angélica Arcal— (Buenos Aires, Argentina, 1928ko uztailaren 28a - Rosario, Argentina, 2022ko otsailaren 5a) idazlea izan zen, zientzia fikzioaren eta fantasiaren arloan aritua. Gaztelaniaz idatzi zuen.
Kalpa Imperial fantasiako liburuen bilduma da haren lan ezagunena. Lan horretan poetikoki kontatzen du irudimenezko mundu baten kronika, «inoiz izan den inperiorik zabalena» den mundu batena, autorearen hitzetan. Julio Cortázarren, Jorge Luis Borgesen nahiz Cristina Peri Rossiren gertuko prosa egin zuela esan izan da.
Gorodischerren lanetako batzuk Ursula K. Le Guinek itzuli zituen ingelesera.
* Datuak: Q274623
* Multimedia: Angélica Gorodischer / Q274623
# Antonieta de Bèucaire

María Antonieta Rivièra, ezagunagoa Antonieta de Bèucaire bezala, (frantsesez: Marie Antoinette Rivière; Nimes, 1840ko urtarrilaren 21a - Beaucaire, 1865ko urtarrilaren 27a) okzitaniar idazlea izan zen, Languedoc-Rosellón eskualdekoa.

## Bizitza

María Antonieta Nimesen jaio zen 1840an baina bere gurasoak Beaucairera aldatu ziren hiru hilabeteak oraindik beteak ez zituela.
Haren laguna Zoèren heriotzak eragin handia izan zuen harengan, 20 urte baino ez zituela. Egunero joaten zen hilerriran haren gomuta egitera. Egun batez, etxerako bueltan, gaixotu egin zen eta ordutik ez zen ia etxetik gehiago irten.
Antonietak ez zuen bizipozik berreskuratu, eta nahiz eta hainbat bainuetxeetan sendabide baten bila ibili, haren osasunak okerrera egin zuen. 1864ko azaroaren 13tik aurrera ezin izan zuen gehiago etxetik irten. 1965eko urtarrilaren 27an hil zen. Lois Romieu laguna harekin egun zen azken momenturaino.
25 poema idatzi zituen eta 1865eko martxoan argitaratu zituen hil ondoren Lei belugas izenburupean. Idazlearen lagunak ziren beste idazleen poemekin osatu zen liburua.

## Lanak

* Lei belugas, hil ondoren argitaratua (1865)

## Erreferentziak

* ↑ (PDF) Antoinette de Beaucaire. Poésies provençales. (Noiz kontsultatua: 2017-2-10).

## Bibliografia

* Spanjaard, Henriette Louise (1962). Antoinette de Beaucaire et son temps : pages d'histoire félibréenne. Leiden.
* Spanjaard, Henriette Louise (1970). Poésies provençales avec la traduction française en regard. Leyde.
* Velay, Serge; Boissard, Michel; Bernié-Boissard, Catherine (2009). Petit dictionnaire des écrivains du Gard. Nîmes: Alcide. 29. or. ISBN 978-2-917743-07-2.

## Kanpo estekak

* Lei belugas Google Booksen
* Datuak: Q12947990
# Thaxterogaster variegatus

Thaxterogaster variegatus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Cortinarius variegatus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura, batzuetan baita erdian deprimitua ere; kolore aldakorrekoa, hori-lehoi kolorekoa edo gorri-tipula uniformea gainazal osoan berezko fibrilekin diseinatua, luzaroan apaingarri zuri batzuekin eta zetadun distiratsu itxura ematen diotenekin apaindua. Ertza oso biribildua beherantz, mehea eta geruza banangarriarekin.
Orriak: Hasieran zuri garbiak, gero okreak eta amaieran arre ilun koloreko tonalitatearekin, oinera biribilduak, itsatsiak, nahikoa estu, ertzaren gainean koska zakarrekin.
Hanka: 5 eta 9 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 2,5 cm bitarteko diametrokoa, zilindriko erregularra, pixka bat bakarrik loditua oinarrian, mehetu samarra, luzanga, zuri-zilar kolorekoa, ia distiratsua. Ukitzean okre kolorea hartzen du eta hondoan geruza more arin bat darama.
Haragia: Zuri garbia, zapore gozokoa eta usaingabea.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Variegatus epitetoa latinetik dator, kolore ugariko, esan nahi duen “variegatus” hitzetik. Kapelaren itxuragatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona da.

### Nahasketa arriskua

Espezie hau ez da oso ezaguna.

## Sasoia eta lekua

Koniferoen baso goroldiotsuetan, batez ere Picea excelsa izeien azpian.

### Banaketa eremua

Kanada, Europa (batez ere Alpeak eta Eskandinavia).

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 151 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Thaxterogaster variegatus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130641795
# Cortinarius variegatus var. marginatus

Cortinarius variegatus var. marginatus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Cortinarius variegatus f. marginatus.

## Deskribapena

Cortinarius variegatus aldaera hau, forma tipikotik bereizten da; oina ia beti nahikoa garbi eta markatua duen erraboil marjinatu batez hornitua duelako. Errezel morea erraboilaren ertzeraino iristen da. Gainera, genero eta karakteretan, makroskopiko zein mikroskopikoetan, bat datozela kontuan hartuta, goian adierazitako aldea gorabehera, behaketa zorrotza beharrezkoa da beti zehazte segurua izateko.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Marginatus epitetoa latinetik dator, marjinatua, esan nahi duen, “marginatus” hitzetik dator. Erraboilaren formagatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Forma tipikoa bezala akuzifolioen basoetan hazten da.

### Banaketa eremua

Kanada, Europa (batez ere Alpeak eta Eskandinavia).

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 153 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius variegatus var. marginatus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84364789
# Papás por conveniencia

Papás por conveniencia Rosy Ocampok TelevisaUnivisionerako ekoitzitako telenobela mexikar bat da. Ariadne Díaz eta José Ron ditu protagonista. Las Estrellas-en estreinatu zen 2024ko urriaren 21ean.

## Aktoreak

* Ariadne Díaz: Aidé Mosqueda
* José Ron: Constantino «Tino» Guevara
* Ferdinando Valencia: Guzmán Muriel
* África Zavala: Federica
* Daniela Luján: Clara Luz Monroy
* Martín Ricca: Rudolf
* María Chacón: Alicia «Lichita» Chagoyan
* Miguel Martínez: Chano Chamorro
* Horacio Pancheri: Dámaso Rivera
* Lambda García: Facundo Topete
* Sherlyn González: Silvana del Valle
* Imanol Landeta: Felipe
* Leticia Perdigón: Bertha
* Ernesto Laguardia: Jason
* Cecilia Gabriela: Pura
* Adriana Fonseca como Paulina
* María Perroni Garza: Sofía «Chofis» Chamorro Chagoyán
* Joaquín Bondoni: Sergio «Checo» Chamorro Chagoyán
* Jonathan Becerra: El Calacas
* Victoria Viera: Circe Guevara Mosqueda
* Emilio Beltrán: Ulises Guevara Mosqueda
* Camila Núñez: Scarlet Topete Mosqueda
* Tania Nicole: Lila Guevara
* Juan Pablo Velasco: Emiliano Guevara
* Constantino Alonso: Pipe
* Mateo Saavedra: Jesús «Chuchito» Chamorro Chagoyán
* Sandra Sánchez Cantú
* Lalo Zayas: Augusto
* José Remis: Igor
* Simone Mateos
* Ximena Tello
* Natalia Álvarez
* Iván Caraza
* Lukas Urkijo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125867196
# 1965eko Andaluziako Itzulia

1965eko Andaluziako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 12. Andaluziako Itzulia |
| Datak | otsailak 7 – 1965.eko otsailak 14 |
| Herrialdea | Espainia |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | José Segú (Margnat-Paloma-Inuri) |
| Txapeldunordea | Jesus Isasi |
| Hirugarrena | Antonio Tous |
| Eskalatzailerik onena | Fernando Manzaneque |
| Etapa hegalariak | José Segú (Margnat-Paloma-Inuri) |
| Talderik onena | Ferrys |
| ◀1964 | 1966▶ |
| Dokumentazioa ||
1965eko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 12. edizioa izan zen. 1965eko otsailak 7 eta 14 artean ospatu zen, 8 etapatan banatutako 1205 kilometroko ibilbidea eginez, Malagan hasi eta amaituz.
Garailea izan zen José Segúk proba, batez beste, 37,637 kilometro orduko abiaduran bete zuen, eta tarteko helmugen sailkapena ere irabazi zuen. Mendiko sailkapena Fernando Manzanequek irabazi zuen, eta taldekakoa Ferrys taldeak.

## Sailkapen nagusia

| | Txirrindularia | Denbora |
| 1 | José Segú (ESP) | 31o 55' 55" |
| 2 | Jesus Isasi (EH) | + 30" |
| 3 | Antonio Tous (ESP) | + 45" |
| 4 | Jaume Alomar (ESP) | + |
| 5 | Gregorio San Miguel (EH) | + |
| 6 | Juan Vila (ESP) | + |
| 7 | Juan Sánchez Camero (ESP) | + |
| 8 | Gabriel Mas (ESP) | + |
| 9 | Antonio Karmany (ESP) | + |
| 10 | Fernando Manzaneque (ESP) | + |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9094862
# Sue Grafton

Sue Taylor Grafton (Louisville, Kentucky, 1940ko apirilaren 24 – Santa Barbara, Kalifornia, 2017ko abenduaren 28a) AEBko eleberri poliziakoen idazlea izan zen. Ezaguna egin zen "Krimenaren abezedario" eleberri bildumari esker.

## Biografia

C. W. Grafton eleberrigilearen alaba, Grafton Louisvilleko Unibertsitatean graduatu zen, Ingelesezko literaturaz. Detektibeen eleberri klasikoetatik kanpo, telebistarako eta zinemarako ere idatzi zuen. Lan batzuk bere senarrarekin, Steven Humphrey-rekin batera, idatzi zituen. 2004an, bere obraren kalitateari esker, Graftonek Ross Macdonald Sari Literarioa lortu zuen.

## Obra
### Lehen eleberriak

* Keziah Dane (1967)
* The Lolly Madonna War (1969)

### Krimenaren alfabeto. Kinsey Millhone saila

Bere obra ezagunena, misteriozko eleberri sail kronologikoa da. Eleberri bakoitzak abezedarioko letra baten izena du eta horrekin lotutako letra horrekin hasten den hitz bat. Gertaerak asmatutako hiri batean gertatzen dira, Santa Teresa; oinarrian Kaliforniako Santa Barbara. Grafton hiri horretan bizi izan zen eta Santa Teresa izena erabiltzearen azalpena Ross Macdonald-i eskainitako omenaldia dago, berak ere bere eleberrietan Santa Barbarari Santa Teres deitu baitzion.
Eleberrien protagonista emakume bat da, Kinsey Millhone, eta berea da kontakizunaren ikuspuntua. Lehenengo eleberria, "A" is for Alibi, 1982an idatzi zuen eta nobelaren denbora hori da baita ere. Saila aurrera joan ahala, ordea, denbora moteldu egin da. Esaterako "Q" is for Quarry 1987an kokatzen da nahiz eta 2002an idatzia izan.
Bildumaren liburu gehienak frantsesez eta gaztelaniaz irakur daitezke; euskaraz ez.
| Zk. | Urtea | Jatorrizko izenburua |
| 1. | 1982 | A is for Alibi |
| 2. | 1985 | B is for Burglar |
| 3. | 1986 | C is for Corpse |
| 4. | 1987 | D is for Deadbeat |
| 5. | 1988 | E is for Evidence |
| 6. | 1989 | F is for Fugitive |
| 7. | 1990 | G is for Gumshoe |
| 8. | 1991 | H is for Homicide |
| 9. | 1992 | I is for Innocent |
| 10. | 1993 | J is for Judgment |
| 11. | 1994 | K is for Killer |
| 12. | 1995 | L is for Lawless |
| 13. | 1996 | M is for Malice |
| 14. | 1998 | N is for Noose |
| 15. | 1999 | O is for Outlaw |
| 16. | 2001 | P is for Peril |
| 17. | 2002 | Q is for Quarry |
| 18. | 2004 | R is for Ricochet |
| 19. | 2005 | S is for Silence |
| 20. | 2007 | T is for Trespass |
| 21. | 2009 | U is for Undertow |
| 22. | 2011 | V is for Vengeance |
| 23. | 2013 | W is for Wasted |
| 24. | 2015 | X |
| 24. | 2017 | Y is for Yesterday |
| 25. | 2019 | Z is for Zero |

### Beste lanak

* Kinsey and Me, 1992. Kinsey Millhone-ri buruzko narrazioak eta batzuk haren gaztaroari eta bere amari buruzkoak.
* The Lying Game (2003), Kinsey Millhoneri buruzko narrazio laburra, Lands' End katalogoaren 40.urtemugan plazaratuta.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Webgune ofiziala.
* (Ingelesez):Sue Grafton IMDb-en.
* (Ingelesez):Vincent Patrick Contemporary Authors liburuan.
* Datuak: Q234865
* Multimedia: Sue Grafton / Q234865
# Kate Greenaway

Catherine «Kate» Greenaway (Londres, 1846-1801eko martxoaren 17a) ingeles idazlea eta ilustratzailea izan zen, haurrentzako liburuak egin zituen.
Kate Greenaway domina, bere omenez 1955. urtean ezarria, urtero ematen dio Chartered Institute of Library and Information Professionals-ek, Erresuma Batuko dokumentazioko liburuzainak eta beste profesional batzuk ordezkatzen dituen elkargo profesionalak, haurrentzako liburuen ilustratzaile bati.

## Biografia eta lanak

Haren aita, John Greenaway, marrazkilaria eta grabatzailea zen, eta ama, Catherine Elizabeth Jones, jostuna zen. Finantza-arazoak zirela eta, familia Islingtonera joan zen bizitzera, eta Elizabethek haurrentzako arropa-denda bat ireki zuen, arrakasta handia izan zuena.
Hamabi urte zituenetik, Kate Finsbury School of Art-en trebatu zen, eta han egon zen sei urtez. Orduan, Kensingtongo (Londres Handia) Central Schoolera joan zen, baina garai hartan emakumeei ez zitzaien uzten biluzien marrazkiak egiten. Hori dela eta, Slade School of Artera joan zen, non neskei eta mutilei hezkuntza bera eskaintzen baitzieten. Gainera, arratsaldeetan Heatherley’s School of Art-en izan zen.
Lehen liburuak, Bajo la ventana (1879), haurrei buruzko bertso erraz eta idiilikoen bilduma bat, Edmund Evans-ek berak koloretako xilografiak egiteko asmatutako prozesu bat erabiliz argitaratuak, salmenta-arrakasta handia izan zuen bere garaian, hasierako 20.000 kopiak azkar saldu baitzituen eta Routledge argitaletxea berriz inprimatzera behartu baitzuen.
Beste lan nagusi batzuk hauek dira: El jardín de las caléndulas, El flautista de Hamelín, El libro de los juegos eta El libro de los cumpleaños. Gainera, marrazkiak beste objektu batzuk apaintzeko erabili ziren, hala nola azulejuak eta portzelana.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Kate Greenaway (1846 - 1901). .
* ↑ Kate Greenaway. Encarta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204936
* Multimedia: Kate Greenaway / Q204936