OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elefante bidezko exekuzio

Elefante bidezko exekuzioa Asia hegoaldean eta hego-ekialdean eta batez ere, Indian ezartzen zen heriotza zigorra zen.

## Lekukotza

XII. mendean, Niniven (egungo Irak), Petachiach Ratisbonako errabinoa Mesopotamia iparraldean bidaiatzen ari zela, exekuzio berezi baten lekuko izan zen: “Niniven bada elefante bat. Handia da eta otordu bakoitzean bi gurdi lasto jaten ditu gutxi gorabehera. Sultanak norbait heriotzara kondenatzen duenean, elefanteari esaten dio: ‘Pertsona hori erruduna da’, eta elefanteak ezpainaz (sic) akusatua jaso eta hil egiten du”.

## Historia

Duela 4.000 urte inguru bururatu omen zitzaien gizakiei elefantea arma hilgarritzat erabiltzea. Erromatarrek, kartagoarrek eta mazedoniarrek noizbehinka erabili zuten metodo hori. Baina elefante asiarra afrikarra baino errazagoa da etxekotzen eta, horregatik, nagusiki Asian findu eta hedatu zen teknika.

## Sinbologia

Exekuzio horiek agintarien boterearen sinbolo ziren; erregea piztiarik handiena bere menpe atxikitzeko gai bazen, bizitza eta heriotza nahieran administratzeko gai ere izango zen.

## Exekuzio motak
### Asia mendebaldean

Kontinentearen mendebaldean exekuzioa nagusiki elefanteak kondenatua tronpaz zanpatzean zetzan, errabino bidaiariak azaldu bezala.

### Asia hego-mendebaldean

Baina Asiako hego-mendebaldean agintariek irudimen handiagoa zuten: krimena larria ez bazen, elefanteak kondenatuaren burua edo sabelaldea zanpatzen zuen hankaz, eta heriotza berehalakoa zen; baina laidoa larritzat joz gero, hil aurretik kondenatuari oinazea eragiteko bide bihurriagoak erabiltzen zituzten.
Esaterako, elefanteari marrazak jartzen zizkioten letaginetan, eta horretarako bereziki trebatutako ugaztun handiak kondenatua pixkanaka ebakitzen zuen. Marrazarik erabiltzen ez zenean, ikuskizuna ez zen hain odoltsua, baina zigortuari tronpaz eusten zion bitartean hankez haren hezurrak txikitzeko gai zen elefantea. Metodo horrekin pakidermoak kondenatuaren gorputz atalak erauzi eta ikusleen odol gosea ase zezakeen.

### Indian

Indian beste teknika bat zuten gogoko: kriminala elefantearen atzeko hanketara lotzen zuten, eta animaliak herrestan eramaten zuen. Kondenatuak nahikoa sufritu zuela erabaki ondoren, elefanteari atzerantz ibiltzeko agintzen zioten.
Baina elefanteak ez ziren beti borrero hutsak, eta ordalia gisa ere erabili izan ziren: akusatua frogatu ezin zitekeen krimen baten erruduntzat bazuten, elefantearen aurka borrokatzera eramaten zuten. Akusatua bizirik ateraz gero, errugabetzat jotzen zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 Nagore Irazustabarrena, «Elefanteak epaile eta borrero», Argia, 2013-02-10, CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213490
* Multimedia: Execution by elephant / Q213490
# Eurasiar estepa

Eurasiar estepa edo Estepa Handia Eurasia superkontinentearen erdigunea estaltzen duen estepa-ekoeskualde handia da, larre epelez, sabanaz eta sastrakadiz estalirik. Moldaviatik Ukrainaren bidez Siberiaraino hedatzen da, bere exklaberik handiena den Hungariako puszta tartean. Estepak Europa, erdialdeko Asia, Txina, hegoaldeko Asia eta Ekialde Ertaina lotu ditu ekonomikoki, politikoki eta kulturalki, merkataritza bideen bidez, Antzinaroan eta Erdi Aroan bereziki Zetaren Bidearen bidez.

## Geografia
### Fauna

Artzain-nomadak agertu aurretik estepako ekologiari buruzko informazio gutxi dagoela ematen du. Bertoko lehen abereak ardiak eta ahuntzak ziren. Gameluak eremu lehorrenetan erabili zituzten, mendebalderantz Astrakhaneraino garraioak egiteko. Jak batzuk ere egon ziren Tibeteko ertzean zehar. Zaldia, lehen aldiz, errusiar eta kazakhstandar estepan etxekotu zuten, k.a. 3.000. urtea baino lehen.

### Ekoeskualdeak

Munduko Natura Funtsak larre epeletan, sabanetan eta sastrakaditan banatzen du estepa euroasiarra. Estepak hainbat eskualde ditu: altitudea, klima, euria eta beste ezaugarri batzuen arabera. Nabarmentzekoak dira:
* Estepa Pontikoa (Ekialdeko Europa)
* Ryn basamortua (Kazakhstan)
* Tian Shango estepa (Txina)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Canada's vegetation: a world perspective – Geoffrey A. J. Scott – Google Knihy. Books.google.sk.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77120
* Multimedia: Eurasian Steppe / Q77120
# Lilavati

Lilavati (sanskritoz: |लीलावती, Līlāvatī) Bhaskara II.a indiar matematikariak idatzitako matematika tratatu bat da. Lilavati Bhaskara II.aren Siddhanta Shiromani (Sanskritotik "Tratatuen koroa") lan nagusiaren lehenengo liburukia da. Lan horren beste liburukiak Bijaganita, Grahaganita eta Goladhyaya dira.

## Izena

Aritmetikako Liburu hau Bhaskara II.ak bere alabarentzat Lilavati idatzi omen zuen. Historia dioenez, Lilavati jaio zenean, aitak neskaren horoskopoa kontsultatu zuen, eta horrek ezkongabe hilko zela zioen. Hala ere, Bhaskarak, patuari aurre egin nahian, senar bat bilatu zuen alabarentzat eta klepsidra edo ur-erloju bat prestatu zuen ezkontzako ordu zehatza adieraz dezan. Baina Lilavati, irrikan, klepsidrari gainetik begiratu nahi izan zion eta, konturatu gabe, soinekoko perla bat erori zitzaion barrura. Erloju butxaturik geratu zen eta ezin izan zuen ezkontzako ordua jo. Senargaiak, astronomoek ikaratuta, ihes egin zuen.
Bhaskarak patua onartu zuen baina, alaba kontsolatzeko, haren izena daraman liburu bat idatzi zuen, neskaren eta beraren izenaren oroigarri izan zedin betiko.
Lilavati hitzak berez nire neska polita esan nahi du (sanskritotik, Līlā = polita, -vatī = nire neska).

## Edukiak

Liburuak hamahiru kapitulu ditu, gehien bat definizioak, aritmetika terminoak, interesen kalkulua, progresio aritmetikoak eta geometrikoak, geometria laua, solidoen geometria, gnomonen itzala, kuttaka - ekuazio zehaztugabeak ebazteko metodo bat - eta konbinazioak.
Lilavati liburuan modu bitxi batean planteatzen dira aritmetika eta geometriako hainbat problema. hona adibide bat:
Bihotzeko Lilavati polit horrek, zuk, paumak bezain begi eztiak dituzun horrek, esan iezadazu zein diren 135 eta 12 biderkatzean ateratzen diren zenbakiak. Biderketan iaioa bazara, osorik zein parteka, zatiketa bidez edo zifren banaketaz, esan, neskato zoriontsu, zein da biderkaduraren zatidura bider biderkatzaile bera?

## Kanpo estekak

* Bhaskara charyaren Lilavati- Jatorrizko liburua ingelesera itzulita
* Bhaskaracharya's Lilavathi - Liburuaren berrikustea
* Bhaskara
* Khagol Mandal
* Datuak: Q3289114
* Multimedia: Līlāvatī / Q3289114
# Mikrofono ireki

Mikrofono irekia, open mic edo open mike modura ere ezaguna (ingeleseko open microphone adierazpenetik eratorria -mikrofono irekia-) kafetegi, klub, striptease-klub zein bestelako erakunde edo pubetan egon ohi den emanaldi mota da, non amateurak diren audentziakideak zein profesionalek abesti ezberdinak abesten dituzten, askotan lehen aldiz.

## Erreferentziak

* ↑ http://webcorpusak.elhuyar.eus/cgi-bin/kontsulta2.py?testuhitza=topar&testuhitza2=topatu&hizkuntza=es&hizkuntza2=eu&formalema=lema&formalema2=lema&konparazioa=da&konparazioa2=da
* 1 2 (Ingelesez) Zimmer, Ben. (2010-07-29). «How Should ‘Microphone’ be Abbreviated?» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2020-08-04).
* ↑ «OPEN MIC | significado, definición en el Cambridge English Dictionary» dictionary.cambridge.org (Noiz kontsultatua: 2020-08-04).
* Datuak: Q256869
# Goliardo

Goliardoak XII.-XIII. mendeetan lekuz-leku eskean eta kantari bizi ziren irakasle ibiltariak ziren. Unibertsitateko ikasleak, irakasle pobreak, apaizgoa utzitakoak, ihes egindako fraideak izaten ziren goliardoak. Haien bizitza Erdi Aroko helburu aszetikoaren eta Elizaren arau estuen kontrako erreakziotzat ikusten da gaur egun. Haien kantak, latin arrunteko bertsoetan eginak, maitasunari, ardoari eta bizitza ibiltariari eskainiak izaten ziren, eta sarritan eraso zorrotzak egiten zizkioten Elizaren moral-gabeziari.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q767975
# Nuon Chea

Nuon Chea, jaiotzaz Lau Kim Korn (Voat Kor, Battambang, Frantziar Indotxina, 1926ko uztailaren 7a - Phnom Penh, 2019ko abuztuaren 4a), Long Bunruot (khmereraz: ឡុង ប៊ុនរត្ន) eta Rungloet Laodi (khmereraz: រុងឡឺត ឡាវឌី thailandieraz: รุ่งเลิศ เหล่าดี) ere deitua, kanbodiar politikari komunista eta genozida izan zen. 2. Anaia bezala ezaguna (Pol Pot izan zen 1. Anaia), Khmer Gorrien ideologo eta idazkari nagusia izan zen, eta Kanbodiako lehen ministroa 1976-1979 bitartean, Khmer Gorrien errepresioak eta politikak herrialdeko biztanleriaren laurden inguru hil zuten aldian. 2014an, bizi guztiko kartzela zigorrera kondenatu zuten genozidioagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Rotaetxe, Mikel. Khmer Gorrien lau bururen aurkako epaiketa hasi dute Kanputxean, genozidiogatik. Berria, 2011ko ekainak 28, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-30).
* ↑ Genozidioa leporatu diete Kanbodiako Khmer Gorriei. Berria, 2018ko azaroak 17 , CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379225
* Multimedia: Nuon Chea / Q379225
# Diban (poesia)

Dibana (persieraz: دیوان , divân, Arabieraz: ديوان, dīwān) islamadar kulturako poema bilduma da. Poema bilduma hauek hainbat sultanerritako gorteetan bildu ziren eta euren balio inspiragarriagatik ziren ezagun.

## Etimologia

Hitza arabierazko diwan (دیوان)etik dator, eta honek persieran du jatorria, zeinetan zerrenda edo txostena esan nahi baitu. Hitza armenieraz, urdueraz eta turkieraz ere erabiltzen da. Hizkuntza hauetan, terminoak egile berberaren poema bilduma bat izendatzen du, antologiaren edo lan hautatuen antzera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1991869
* Multimedia: Divan (poetry) / Q1991869
* ↑ Alain Rey et al., Dictionnaire historique de la langue française, new ed.
* ↑ Dīvān Encyclopaedia Iranica, 7.bolumena 4.faszikulua
# Bertso feszenino

Bertso feszeninoak (latinez:Fescennini versus edo Fescennina carmina), Antzinako Erromako lehen poesia mota herrikoietako bat dira, nagusiki, eztei erritu eta izpiritu konjuruetan erabiltzen zirenak. Bertso lizunak ziren, euren zentzugabekeria, oparotasun, zakarkeria eta gordinkeriagatik ezagunak, entzuleen barrea eragiten zutenak.
Bertso hauek inprobisatuak izaten ziren eta erromatarren artean arte dramatikoaren forma zaharrena kontsideratzen dira. Beranduago, satira eta drama komiko erromatar bihurtu ziren. Modan egon zen antzerki forma bat izan zen, Lazio eta Etruria arteko mugan, K. a. II. mendean. C.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2259405
# Venus Williams

Venus Ebony Starr Williams Price (Lynwood, Kalifornia, AEB, 1980ko ekainaren 17a - ) tenislari profesionala da. Munduko lehenengoa izan zen WTA sailkapenean 11 astez hiru aldi ezberdinetan. Serena Williamsen ahizpia nagusia da, eta bien artean zortzi domina olinpiko dituzte.
WTAren 49 bakarkako titulu irabazi ditu, horietatik zazpi Grand Slamak (bost Wimbledon barne), WTA Tour Championship bat eta bederatzi Tier 1 lehiaketa. Serenarekin batera 14 binakako Grand Slam titulu eta bi WTA Tier 1 titulu eskuratu ditu, baita lau domina olinpiko ere.
2002ko otsailaren 25ean WTAren sailkapeneko lehenengo postuan egon zen lehen jokalari afro-amerikarra izan zen. 11 asteetan egon da postu horretan, hiru aldi ezberdinetan.

## Erreferentzia

* ↑ (Ingelesez) bmallon. (2014-02-14). «Most Sibling Olympic Medals» OlympStats (Noiz kontsultatua: 2021-02-15).
* ↑ (Ingelesez) «WTA Tour» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2021-02-15).
* ↑ «Venus Williams - Palmarés» www.infodeportes.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-15).
* ↑ (Ingelesez) «Press Center» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2021-02-15).
* Datuak: Q11578
* Multimedia: Venus Williams / Q11578
# Maria Xarapova

Maria Jurievna Xarapova (errusieraz: Мария Юрьевна Шарапова mɐˈrʲijə ʂɐˈrapəvə; Niagan, 1987ko apirilaren 19a) Errusiako tenislari profesionala ohia da, munduko sailkapen zerrendako 1.a. Bere karreran, Xarapovak banakako 27 WTA txapelketa irabazi ditu, tartean 4 Grand Slam torneoak: 2004ko Wimbledon, 2006ko AEBetako Irekia, 2008ko Australiako Irekia eta 2012ko Roland Garros. Binakako 3 WTA txapelketa ere irabazi ditu. 2008an sorbaldan zauritua izan ondoren, kosta egin zitzaion lehenengo ibilbidea berreskuratzea.
2004an, 17 urte zituela, bere lehen Grand Slama irabazi zuen Wimbledoneko finalean Serena Wiliams garaitu ondoren, emaitza 6-1, 6-4 izanik. Bi urte beranduago, 2006an, bigarrena irabazi zuen Estatu Batuetako Irekia Justine Henin tenislari belgikarra garaitu ondoren. Hirugarrena irabazi zuen 2008an, Australiako Irekia Ana Ivanović garaitu ondoren.
2016. urtean positiboa eman zuen meldoniumagatik
2020ko otsailaren 26an, WTAren sailkapenean 373. postuan zegoenean (bere posturik baxuena 2002ko abuztutik) erretiratu egin zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Maria Sharapova | Player Stats & More – WTA Official» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
* ↑ «Maria Sharapova - Palmarés» www.infodeportes.com (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La rusa Sharapova, campeona de Wimbledon tras derrotar a Serena Williams» El País 2004-07-03 ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) AS, Diario. (2006-09-10). «Sharapova se proclamo reina de la noche» AS.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) EFE. (2008-01-26). «Sharapova vence a Ivanovic en la final y obtiene su tercer Grand Slam» Cadena SER (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Sharapova anuncia que dio positivo en el Open de Australia» AS.com 2016-03-08 (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
* ↑ (Ingelesez) «WTA Singles Rankings Page» Women's Tennis Association (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
* ↑ (Ingelesez) «Sharapova retires from tennis aged 32» BBC Sport (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11666
* Multimedia: Maria Sharapova / Q11666
# Gabriela Sabatini

Gabriela Sabatini (Buenos Aires, 1970eko maiatzaren 16a) argentinar tenis-jokalari ohia da.

## Bizitza

1983an ezagutu zuen Patricio Apey txiletar tenis-jokalari eta entrenatzailea, baina urtebete baino ez ziren ibili elkarrekin, Sabatiniren ustez hark ematen zion prestakuntza teknikoa ez baitzen egokia. Hurrengo entrenatzailea Ángel Jiménez izan zuen. 1986an, Argentinako Irekia irabazi zuen Arantxa Sánchez Vicarioren kontra. Urte horretan bertan, Roland Garroseko finala galdu zuen Steffi Grafen kontra. 1987an, hainbat txapelketatan parte hartu zuen, hala nola Frantzia, Britainia Handia eta Estatu Batuetako irekietan. Finalerdietara iritsi zen Frantziako Irekian. Urte horretan bertan, Grafen bikotekide zela, Frantziako Irekiko finalera iritsi zen. Martina Navratilova ere izan zuen bikotekide, eta Italiako Irekia irabazi zuen harekin. 1988an, hemezortzi urte zituela, Olinpiar Jokoetako zilarrezko domina eta Emakumezkoen Mastersa irabazi zituen. 1990ean, Estatu Batuetako Irekia irabazi zuen Steffi Grafen kontra, eta 1992an, Italiako Irekia. 1994an, Masterrean berriz nagusitu zen, Lindsay Davenporten kontra, New Yorkeko Madison Square Gardenen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q105868
* Multimedia: Gabriela Sabatini / Q105868
# Helen Wills

Helen Newington Wills, Helen Wills Moody eta Helen Wills Roark ezkonduen izenez ere ezaguna (Centerville, Kalifornia, 1905eko urriaren 6a - Carmel-by-the-Sea, Kalifornia, 1998ko urtarrilaren 1a) estatubatuar tenislaria izan zen.
Emakumezkoen tenisean lehen postuan egon zen bederatzi urtez (1927-33, 1935, 1938) eta Grand Slameko 31 txapelketa irabazi zituen. Gainera, urrezko bi domina irabazi zituen 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Palmaresa
### Roland Garros txapelketa

* Emakumeen banakakoa: 1928, 1929, 1930, 1932
* Emakumeen bikotekoa: 1930, 1932
* Bikote mistoa: 1928, 1929, 1932

### Wimbledongo txapelketa

* Emakumeen banakakoa: 1927, 1928, 1929, 1930, 1932, 1933, 1935, 1938
* Emakumeen bikotekoa: 1924, 1927, 1930
* Bikote mistoa: 1929

### AEBetako Irekia

* Emakumeen banakakoa: 1923, 1924, 1925, 1927, 1927, 1929, 1931
* Emakumeen bikotekoa: 1922, 1924, 1925, 1928
* Bikote mistoa: 1924, 2928

### 1924ko Udako Olinpiar Jokoak

* Tenisa
** Emakumeen banakakoa: Urrezko domina
** Emakumeen bikotekoa: Urrezko domina Hazel Wightmanekin batera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54543
* Multimedia: Helen Wills Moody / Q54543
# Iga Świątek

Iga Natalia Świątek (ˈiɡa ˈɕfjɔntɛk ahoskatua; Varsovia, 2001eko maiatzaren 31) poloniar tenislari profesionala da, WTA zerrendako 1. dena. 2020an historian Grand Slam bat irabazi zuen lehenengo poloniar emakume bilakatu zen.

## Grand Slam tituluak
### Banakakoa

| Urtea | Txapelketa | Finaleko aurkaria | Finalaren emaitza |
| 2020 | Roland Garros txapelketa | Sofia Kenin | 6-4, 6-1 |
| 2022 | Roland Garros txapelketa | Coco Gauff | 6-1, 6-3 |
| 2022 | AEBetako Irekia | Ons Jabeur | 6-2, 7-6 |
| 2023 | Roland Garros txapelketa | Karolina Muchova | 6-2, 5-7, 6–4 |
| 2024 | Roland Garros txapelketa | Jasmine Paolini | 6-2, 6–1 |

## ATP tituluak (7; 7+0)
### Banakakoa (7)

| Zbk | Data | Txapelketa | Azalera | Finaleko aurkaria | Finalaren emaitza |
| 1. | 2020-10-10 | Roland Garros | lur zanpatuzko zorua | Sofia Kenin | 6-4, 6-1 |
| 2. | 2021-1-27 | Adelaide | lur gogorra | Belinda Bencic | 6-2, 6-2 |
| 3. | 2021-5-16 | Erroma | lur zanpatuzko zorua | Karolína Plíšková | 6-0, 6-0 |
| 4. | 2022-2-26 | Doha | lur gogorra | Anett Kontaveit | 6-2, 6-0 |
| 5. | 2022-3-20 | Indian Wells | lur gogorra | Maria Sakkari | 6-4, 6-1 |
| 6. | 2022-4-2 | Miami | lur gogorra | Naomi Osaka | 6-4, 6-0 |
| 7. | 2022-4-24 | Stuttgart | lur zanpatuzko zorua (i) | Aryna Sabalenka | 6-2, 6-2 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Vergara, Fernando. (2020-10-10). «Roland Garros: Iga Swiatek derrotó en la final a Sofia Kenin y se quedó con el título» La Nación.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26840238
* Multimedia: Iga Świątek / Q26840238
# Samantha Stosur

Samantha Jane Stosur (Brisbane, Australia, 1984ko martxoaren 30a) tenis jokalari profesional australiarra da.

## Ibilbidea

Binakako kategorian 25 titulu irabazi ditu, horien artean hiru Grand Slam, AEBetako irekia eta bi Roland Garros. Lisa Raymondekin batera, WTA Tour Championsa irabazi du birritan. Baita ere bi Grand Slam binakako mistoen kategorian, hain zuzen ere Australiako irekian 2005. urtean Scott Draper bikote izanik eta Wimbledona 2008an Bob Bryanekin batera.
Binazkakotan Raymondekin batera munduko lehen bezala egon da kokatuta eta laugarrena banakakotan.
Nahiz eta binazkakoetan arrakasta ugari izan dituen, gaur egun, banakakotan aritzen da gehiago. Banakakotan, bi WTA titulu ditu Samanthak, lehenengoa 2009ko urrian lortu zuen Osakan, aurreko bost finaletan huts egin ostean, eta bigarrena berriz, Charlestonen 2010eko apirilean. Grand Slameko finalaurrekora heltzea lortu zuen 2009. urtean Roland Garrosen, bidean, Elena Dementieva garaituz baina Svetlana Kuznetsovaren aurka porrot eginez. Txapelketa horretan bertan, munduko lehenak izandako zortzi jokalari garaitu zituen: Dinara Sáfina, Serena Williams, Lindsay Davenport, Caroline Wozniacki, Jelena Jankovic, Justine Henin, Amélie Mauresmo eta Ana Ivanović.
2011ko irailean, AEBetako irekiko txapelduna bihurtu zen, sarritan Gran Slamean txapeldun izandako Serena Williamsi garaitu ostean. Margaret Courtek 1973. urtean irabazi zuenetik lehenengo txapeldun australiarra izan da, baita ere Evonne Goolagong Cawleyek 1980an Winbeldon irabazi zuenetik, kantxa gogorrean berriz, Gran Slama irabazi duen lehen australiarra da.
Bizitza pertsonalari dagokionez, 2020. urtean ama bihurtu zen bere bikotea den Liz Astilingekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) AS, Diario. (2006-11-12). «Lisa Raymond y Samantha Stosur, campeonas en dobles» AS.com Noiz kontsultatua: 2021-04-26
* ↑ (Gaztelaniaz) «Samantha Stosur y el alargue de una carrera llena de vaivenes» Canal Tenis 2020-04-17 Noiz kontsultatua: 2021-04-26
* ↑ (Gaztelaniaz) «Puntodebreak» Puntodebreak Noiz kontsultatua: 2021-04-26

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191766
* Multimedia: Samantha Stosur / Q191766
# Arantxa Sánchez Vicario

Aránzazu Isabel Maria Sánchez Vicario (Bartzelona, 1971ko abenduaren 18a) kataluniar tenislari profesional ohia da. Guztira 14 Grand Slam titulu irabazi zituen.
* Datuak: Q188080
* Multimedia: Arantxa Sánchez Vicario / Q188080
# Monica Seles

Monica Seles (serbieraz: Моника Селеш, Monika Seleš; hungarieraz: Szeles Mónika; Novi Sad, Voivodina, gaur egun Serbia, 1973ko abenduaren 2a) estatubatuar tenis-jokalari ohia da, jatorriz jugoslaviarra. Oso gaztetatik nabarmendu zen tenisean, eta Estatu Batuetara aldatu zen hamar urte bete aurretik, prestakuntza hobetzearren. 1989an iritsi zen profesionalen mailara, eta 1990ean irabazi zuen Roland Garros lehiaketa: Roland Garrosen historiako irabazle gazteena izan zen. 1991n, Emakumezkoen Nazioarteko Tenis Elkartearen sailkapeneko jokalaririk onena izendatu zuten. Hamazazpi urterekin, gazteena izan zen maila horretara iristen. Urte hartan eta 1992an, Australiako Irekia irabazi zuen, eta 1992an, Estatu Batuetakoa. 1993an, hurrenez hurreneko Australiako hirugarren txapelketa irabazi zuen. 1993an, labankada bat eman zioten partida baten ondoren, eta tenis profesionala alde batera utzita egon zen 1995era arte, zaurietatik sendatu zen arren erasoak ondorio psikologikoak eragin baitzizkion. Lehiaketetara itzuli eta hurrengo urtean, 1996an, laugarrenez lortu zuen garaipena Australiako Irekian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q173633
* Multimedia: Monica Seles / Q173633
# Virginia Wade

Sarah Virginia Wade (Bournemouth, 1945eko uztailaren 10a) ingeles tenislari ohia da.
Urte batetik hamabostera Hegoafrikan bizi izan zen, bere aita Durban artxidiokesoaren diakonoa zelarik, eta han ikasi zuen tenisean jokatzen. Ingalaterrara itzulita, matematikan eta fisikan graduatu zen Sussexeko Unibertsitatean.
Tenisean amateur aroaren amaiera eta profesional aroaren hasiera bizi izan zituen. Profesionaletan bost hilabete eman ondoren, 1968an AEBetako Irekia irabazi zuen, finalean Billie Jean King garaituz. 1972an Australiako Irekia irabazi zuen eta 1977an Wimbledongo txapelketa. Guztira 55 txapelketa irabazi zituen bere ibilbidean.
Binakako kategorian, 1973an Australiako Irekia, Roland Garros txapelketa eta AEBetako Irekia irabazi zituen Margaret Courtekin batera. 1975ean garaipena errepikatu zuen AEBetako Irekian.
Erretiratu ondoren, telebistarako tenis esatari gisa aritu zen.
* Datuak: Q233234
* Multimedia: Virginia Wade / Q233234
# Jennifer Capriati

Jennifer Maria Capriati (Wesley Chapel, Florida, 1976ko martxoaren 29a - ) estatubatuar tenislari profesional ohia da, WTA rankingaren arabera munduko lehenengoa izandakoa.
Historiako jokalari onenen artean sailkatu zen. 3 Grand Slam titulu eskuratu ditu baita urrezko domina olinpikoa ere, Bartzelonako Jokoetan.
* Datuak: Q11680
* Multimedia: Jennifer Capriati / Q11680
# Viktoria Azarenka

Viktoria Fiodorovna Azarenka (bielorrusieraz: Вікторыя Фёдараўна Азаранка; errusieraz: Виктория Федоровна Азаренко; Minsk, Bielorrusiar SES, SESB, 1989ko uztailaren 31) tenislari bielorrusiarra da. 2012an WTA rankingaren lehen postua erdietsi zuen. Australiako Ireki bi irabazi ditu.
* Datuak: Q10118
* Multimedia: Victoria Azarenka / Q10118