# Santa klara monasterioa

Santa Klara monasterioa Lizarran (Nafarroa) kokatzen da. Klaratarrek 1289-1290urteen bitartean eraiki zuten eraikin bat da. Gaur egungo eraikina Los Llanos parkean kokatzen da, aintzinan San Benito konbentua (multizinea da gaur egun) zenarengandik oso hurbil.

### Historia

XIII. mendearen azken urteetan eraiki zen, nahiz eta, eraikutza urte zehatza ez den ezaguna. Nafarroako Tibalt II.naren Isabel emazteak, San Luis frantziakoa erregearen alabak, fundatu zuela esan ohi da. Hala eta guztiz ere, Muñoz Sanchez historiadoreak dio ezin daitekeela ziurtzat eman zein urteetan eta nork fundatu zuen monasterioa. Bestalde, Muñozek dio monasterioa 1255-1263 urteen bitartean eraiki izan zela. Jose Goñi Gaztambide Iruñako historiadoreak ( espezialista historia eklesiastikoan) dio 1289an eraiki zela. Gaur egun Goñi Gaztambidek esandako data hartzen da kontuan batik bat, 1270eko Tibalt II.naren testamentuan ez baitzen monasterioaren aipurik egiten. Ez hori bakarrik, data horren inguruan Nicolas V.na Aita Santuak monasterioaren eraikuntza egiteko erabili zen diru kantitate bat eman zuen. Aita Santuaz gain beste pertsona garrantzitsu batzuk ere eman zuten dirua eraikuntzarako. Bernardo de Montaner, San Martin burguko frankoa, izango zen ongile nagusia 12952ko uztailaren 21ean egindako testamentuaren arabera. Bere lehen abadesa Áibar izan zen (1294), eta, ondoren, ustezko fundatzailearen biloba batek, Franca Montanerrek (1332), frogatuta utzi zuen "aitonak eraikitzeko agindu zuen Santa Klara elizan lurperatu nahi zutela".
Urteen poderioz Nafarroako familia errealeko kide ezberdinek monasterioarekiko atsegintasuna erakutsi zuten. 1430ean Zuria I. Nafarroakoak eta bere senar Juan II. Aragoikoak erlijiosoei monasterio alboko eliza bat eman zieten. XV. mendean Nafarroako infanten edukazioan erabili zen monasterioa, eta horregatik, Karlos II. eta III. Nafarroakoek donazioan egiten zizkioten monasterioari.

### Deskribapena

Monja klarisen monasterioa berreraiki egin zen XVII. mendean, 1635-1654 urteen bitartean. Berreraikuntza Juan de Larrañagak eraman zuen, guztiz adreiluz egina zegoen eta estilo barrokoa zuen monasterioa bat eraikiz. Moja kontenplatibo gisa, beraien altxorrik handiena Elizan zegoen, bere erdiko erretaularekin eta XVII. mendeko 2 alboekin. "Estilo prechurrigereskoa" du erdikoak eta "churriguereskoa" eta apainduagoak alboetakoak, non zutabe salomondarrak nabarmentzen diren.
Aldaren nagusian Santa Katalinaren gorpua ageri da. Gorpuarekin batera bera torturatzeko erabili zuten horzdun gurpila ageri da, baita Santa Katalinaren oina Maximianoren burua zapaltzen eta Barbara Nikomediakoa sufrimean errepresentatzen. Hirutasun Santuarekiko fedetasuna eta babeslekua sinbolizatzen duen hiru lehioko torre bat ere agertzen.
Bigarren gorputzean San Frantzisko, Frantziskotarraren ordenaren sortzailea eta Santa Klararen laguna, bere eskuineko eskuan erakusten duen estigmatizazioaren unean eusten dion gurutzeari estasian begira agertzen da. San Antonio, teologo eta predikari frantziskotarra, Ama Birjinak bere besoetan eman zion Jesus haurrarekin ere ikus daiteke bigarren gorputzean.
Erdiko gorputzean zutabe salomonikoen tabernakulu bikaina agertzen da, erdiko oinplanoko tenpletearekin. Gaur egun San Juanitoren tailu bikaina dauka.
Tabernakuluaren gainean Santa Klara agertzen da, Ordenaren sortzailea, sarrazenoak 1230ean atxilotu zituen eta Klaratar mojek bereziki maite duten zaindaria: Zalantzarik gabe, Eliza bisitatzen duenean, aldarearen erdian Zaintza baliotsua ikusi ahal izango du etengabe Esposizio Santuarekin.
Goiko kalbarioan Ama Birjina eta San Juan aurkitzen dira hildako Kristoa inguratzen.
Eskuineko alboa hirutasun Santuari eskainia dago – Nafarroako barrokoan oso bitxia –, Aitak eta Semeak ordezkatuta, hodeien eta kerubinen tronuan eta Espiritu Santua uso itxurapean, bien gainean hegan.
Ezkerreko alboan Andre Mariari eta bere senarra San Joseri eskainia dago, haurra atikoan duela.

### Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Corporate Body - Convento de Santa Clara de Estella (Navarra, España)» PARES (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Cierbide Martinena, Ricardo; Ramos Remedios, Emiliana. (1996). Documentación medieval del Monasterio de Santa Clara de Estella (siglos XIII-XVI). Sociedad de Estudios Vascos = Eusko Ikaskuntza ISBN 978-84-89516-09-0. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Muñoz Sánchez, Fernando. (2011). «Los conventos franciscanos en Navarra a la luz de las crónicas del siglo XVIII» Príncipe de Viana 72 (254): 237–250. ISSN 0032-8472. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ Cierbide Martinena, Ricardo; Ramos Remedios, Emiliana. (1996). Documentación medieval del Monasterio de Santa Clara de Estella (siglos XIII-XVI). Sociedad de Estudios Vascos = Eusko Ikaskuntza ISBN 978-84-89516-09-0. (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Real Monasterio de Santa Clara de Estella» VisitNavarra (Noiz kontsultatua: 2024-12-16).