OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Resurrección Martínez Sánchez

Resurrección Martínez Sánchez (Nafarruri, Errioxa, 1898ko ekainaren 9a – Cabretón, Cervera del Río Alhama, Errioxa, 1936ko urriaren 18a) Hernaniko eskolako maistra izan zen eta Errioxako Cabretónen erail zuten 1936ko urriaren 18an.
Bere neba Alfredo Martínez Sánchez sozialista izan zen, Bigarren Errepublika garaian Alfredo Nafarruriko alkatea zena, eta PSOEren konpromisarioa Manuel Azaña Errepublikako presidente berria hautatzeko prozesuan. Bere ezkonarreba Teresa Velasco Soto zigarrogilea eta emakume politikaria izan zen, Alfredoren emaztea: estatu-kolpea gertatu eta hamar egunetan kartzelaratua izan zena.

## Bizitza

Martínez 1912an Logroñoko Eskola Normalean sartu zen maistra ikasketak egiteko. 1916 urtean lortu zuen bere titululazioa. 1924an oposaketak gainditu zituen eta Cuencako San Clemente herrian lortu zuen plaza; 1929an Zaragozako Noaspe herrira aldatu zen eta 1934an Gipuzkoako Hernaniko eskolara jo zuen.
36ko Gerra hasi zenean, Donostian suertatu zen oporretan eta 1936ko irailaren 13an atxilotu egin zuten, bere ahizpa, maistra hau ere, Consolación Martínez Sánchezekin eta beronen senarrarekin batera. Errioxara eraman zituzten eta, lehendabizi koinatua erail zuten irailaren 19an; eta urriaren 18an, ahizpa biak erail zituzten Logroñoko Cervera del Rio Alhama herrian.
Aquí nunca pasó nada liburuan, Jesus Vicente Aguirrek idatzia, Resurreción Martinezen aipamen hauxe irakurri dezakegu 394. orrialdean:
   Urriaren 18an, Resurrección Martinez Sanchez, Alfredo alkate-ohiaren arreba, bere ahizpa Consolación Martínezekin batera, Casalarreinakoa bera ere, erail egiten dituzte. (Consolación Juan Manuel Zapatero Gonzálezekin ezkonduta dago, hura ere eraila, Cerverako medikua zelarik.)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Resurrección MARTÍNEZ SÁNCHEZ – Botones de nácar, contra el olvido. (Noiz kontsultatua: 2024-10-25).
* ↑ «Alfredo Martínez Sánchez PSOE - bermemar» www.bermemar.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Consolación MARTÍNEZ SÁNCHEZ – Botones de nácar, contra el olvido. (Noiz kontsultatua: 2024-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Martínez Sánchez, Alfredo» Fundación Pablo Iglesias 2012-02-27 (Noiz kontsultatua: 2024-10-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Martínez Sánchez, Resurrección» Fundación Pablo Iglesias 2012-02-27 (Noiz kontsultatua: 2024-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Los ASESINATOS de SOCIALISTAS de Casalarreina (La Rioja) en 1936 por elementos franquistas» RecueRda RepúBlica, MemoRia RepuBlicana 2018-05-11 (Noiz kontsultatua: 2024-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Aquí nunca pasó nada. 2023-05-04 (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).

## Kanpo estekak

* Casalarreinako Udal Plenoaren akordioa 2016ko Uztailaren 9an Gerra Zibilean eraildakoak aitortzeko
* Errioxako Autonomia erkidegoaren argitalpena Gerra Zibileko biktimei aitortza eta omenaldia azaltzeko
* Bermemar webean emakumeen errepresioa eta heriotzak: https://www.bermemar.com/represion_mujeres.html
* Nonasp herriko lagunen web orrian "Los Estudis de la República" Fundació Amics de Nonasp.
* Datuak: Q130640632
# Ann Ward Radcliffe

Ann Ward Radcliffe (Londres, 1764ko uztailaren 9a - 1823ko otsailaren 7a) ingeles idazlea izan zen. Arrakasta handia lortu zuen 1791. urtean argitaratu zuen The Romance of the Forest (Oihaneko eleberria) obrari esker. Mundu miresgarria eta beldurgarria nahasi zituen maisutasun handiz bere eleberrietan, eta Ingalaterrako eleberrigile gotiko handientzat hartua da. Obra nagusiak: The Mysteries of Udolpho (1794, Udolforen Misterioak), The Italian, or The Confessional of the Black Penitents (1797, Italiarra, edo Beltz Penitentzigileen Aitorlekua), Gaston Blondevillekoa (1826an argitaratua) eta Poemak (1834an argitaratua).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q231944
* Multimedia: Ann Radcliffe / Q231944
# Felix Bidaurreta

Felix Bidaurreta García (Iguzkitza, 1921eko martxoaren 31 – Irun, 2018ko urtarrilaren 29a), euskal txirrindulari profesionala izan zen 1940tik 1955 arte. 21 garaipen lortu zituen.
Bere anaiak ziren Hortensio eta Miguel txirrindulari profesionalak ere baziren, 47 eta 4 garaipen lortu zituztenak hurrenez hurren.
Errepidean ez ezik ziklo-krossean ere aritu zuen. Azken modalitate honetan 1949ko Espainiako Ziklo-Kross Txapelketetan hirugarrena sailkatu bazen ere, lasterketa bertan behera utzi zuten antolatzaileek.

## Palmaresa

| 1942 Armentiako Zirkuitua Ordiziako Klasika Gasteiz (San Prudencio Zirkuitua) Zangozako Itzulia 1943 Puenteko Itzulia 3. Bizkaiko Sari Nagusian 1945 Placencia Saria (Soraluze) Iruñea 1946 Gipuzkoako Itzulia Burgos (Florian Inclan Saria) | 1948 Mendiko Euskal-Nafar Txapelketa Arantzazuko Igoera Altsasuko Saria 2. Bizkaiko Sari Nagusian 1949 Durango Bergara Alegia Laudioko Sari Nagusia Hendaia Tarazona Lizarra-Iguzkitza Zirkuitua Nafarroako Txapelketa 2. Bizkaiko Sari Nagusian 3. Loinaz Proban |

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1955 |
| Italiako Giroa | - | X | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | X | X | X | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | UT | X | X | 24. | UT | - | UT | X | - | X | - |
| Txirrindularitzako Munduko Txapelketak | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
-: Ez zuen parte hartu X: Ez zen jokatu UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak

* Independente (1940 – 1941)
* Osasuna (1942)
* Independente (1943)
* Gallastegi (1944 – 1946)
* Independente (1947 – 1948)
* Touring (1949)
* Independente (1950 – 1951)
Utzi (1952 – 1954)
* Independente 1955)

## Erreferentziak

* ↑ Urtekaria: Félix Bidaurreta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8963218
# Roxey Ann Caplin

Roxey Ann Caplin (1793 - 1888ko abuztuaren 2a) idazle eta asmatzaile britainiarra izan zen.

## Biografia

1793an jaio zen, Kanadan. 1835 inguruan, Jean Francois Isidore Caplinekin ezkondu zen (1790-c.1872).
1839tik, Caplin kortseak egiten aritzen zen Berners Streeteko 58an, Londresen.
1851ko Nazioarteko Erakusketan, "Fabrikatzailea, diseinatzailea eta asmatzailea" domina jaso zuen bere kortseen diseinuengatik. 1851ko Nazioarteko Erakusketako kortseak Londresko Museoan daude.
1860an, Royal Society for the Encouragement of Arts, Manufactures & Commerce (RSA) elkarteko kide bihurtu zen. 1864rako, 24 patente-eskaera aurkeztu zituen.
1888ko abuztuaren 2an hil zen Cambridge Lodgen, Surreyko St Leonard's East Sheenen. Bere gauza pertsonalak 6.452 £-tan baloratu ziren, garai hartan merkatari batentzat ondare garrantzitsua.

## Madame Caplin

How shall the poet, in a single lay, the glory of her age and time portray? Suffice if for the wondering world to mark She took from all beside the medal in Hyde Park; The only prize that was for corsets given to any manufacturer under heaven. Lo! the dazzling splendours of her fame advance O'er 'All England' and the whole of France She, the beloved, who now fills Brunswick's throne Deals with Madame Caplin – her alone; Why need I paint the heroine of my lays, Or tell the land where passed her virgin days; 'Twas Canada!'-above all colonies renowned— that heard my heroine's praises first resound, You'll an incarnation of the graces meet at No. 58 in Berners Street. Science and pure benevolence combined, A deity in human form enshrined; Gracious demeanour, and courtly mien, Learning and worth are thine, great Native queen.

## Hautatutako lanak

* Health and Beauty: or, Woman and Her Clothing, Consided in Relation to the Physiological Laws of the Human Body (Osasuna eta Edertasuna: edo Emakumea eta bere Jantziak, Giza Gorputzaren Lege Fisiologikoekin lotuta aintzat hartuak) (1850);
* Health and Beauty (Osasuna eta Edertasuna) - 1854 bertsioa.
* Health and Beauty (Osasuna eta Edertasuna) - 1856 bertsioa
* Health and Beauty (Osasuna eta Edertasuna) - 1864 bertsioa.
* Woman and Her Wants; Four Lectures To Ladies (Emakumea eta bere nahiak; Damentzako lau hitzaldi) (1860);
* Women in the Reign of the Queen Victoria (Emakumeak Viktoria erreginaren erregealdian) (1876) J. Mila.

## Kanpo estekak

* Emakume burutsuak
* Datuak: Q2170745
* Multimedia: Roxey Ann Caplin / Q2170745
# Pala (pilota jokoaren aldaera)

    Artikulu hau pilotako modalitateari eta modalitate horretako tresnari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pala (argipena)».
Pala pilota jokoaren aldaera bat da, zurezko pala trinko batez pilota joaz jokatzen dena, modalitate ofizialen arabera 36 (pala motza) eta 54 metro (pala) luze diren pilotalekuetan. Pala jokalariari palari deritzo euskara batuan.

## Arauak

Pilotako arau orokorrak betetzeaz gainera, pala jokoan beste arau hauek ere bete behar dira.
Pilota jotzeko erabiltzen den palak ezaugarri hauek izan behar ditu:
* Zurezkoa izan behar du, pieza bakarrekoa, estuagoa eskulekuan. Ezin zaio metalezko piezarik edo bestelako zurik erantsi.
* Luzera: 52 - 54 cm.
* Gehieneko zabalera: 11,5 cm.
* Lodiera: 3,5 - 4,5 cm.
Palaren pisua arrunki 850 g eta are 900 g-ra ere irits daiteke, pala luzean.
Gaur egun erabiltzen diren palak berdintsuak badira ere, antzinakoak bixigu formakoak ziren, buru txikiagoa eta erdiko partea zabalagoa. Bizkai aldean usuena zen. Bestalde Nafarroa Garaiko eredua zegoen, buru handiagokoa.
Palak egiteko zur onena pago zura da, aski gogorra baita, baina ez hauskorra. Antzina, palari puska bat higatu eta beste zur gogorrago baten (gerezi zura, kasurako) puska eransteko asmakuntza izan zen, pala atomikoa deiturikoa, hain zuzen, baina baztertu zen ideia pilota kontrolpetik erraz ateratzen zelako, arrisku handiak sortuz.
Partida ofizialetan, sakea frontisetik 40 metrora egiten da (10 koadrotik), eta «pasa»ko marra frontisetik 28 metrora dago (7 koadroan). Partidak 45 tantora jokatzen dira. Pilotaren pisua, guztira, 100 eta 110 gramo bitarte egon behar da.

## Palari ospetsuak

* Fede Arribillaga
* Fermin Etxeberria
* Esteban Gaubeka
* Manolo Iturri
* Jon Gisasola (Begoñes VII)

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Eusko Pilotaren Nazioarteko Federazioak ezarritako araudia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265462
* Multimedia: Pala (pelota game) / Q12265462
# Marie Tourte-Cherbuliez

Marie Tourte-Cherbuliez, jaiotzez Marie-Isaline Cherbuliez, (Geneva, 1793ko apirilaren 12a – Plainpalais, 1863ko abuztuaren 19a) suitzar haur eta gazte literaturako idazlea, itzultzailea eta literatura kritikaria izan zen.

## Bizitza

Marie-Isaline Cherbuliez 1793ko apirilaren 12an jaio zen Genevan. Abraham Cherbuliez liburu-saltzailearen eta Louise-Sara Cornuauden sei seme-alabetatik zaharrena zen. Antoine-Élisée eta Joël Cherbuliez nebekin batera, Genevako elite intelektualaz inguratuta hezi zen. 1816an, Barthélemy-Isaac Tourterekin ezkondu zen. Hiru seme-alaba izan zituen harekin, Abraham Tourte estatu kontseilaria barne.
Marie Tourte-Cherbuliezek Johann Heinrich Pestalozzi miresten zuenez, haurrentzako liburuak idazten hasi zen. Jeremias Gotthelfen lanen kritika ere egin zuen Bulletins littérairesen. 1850ean bere Le fils de Tell (Der Knabe des Tell, 1846) eleberri historikoa frantsesera itzuli zuen. Idazlan honen frantsesezko lehen itzulpena izan zen Suitzan eta espiritu abertzalea goratzen laguntdu zuen.
Jane Marcet eta Anthony Trollope idazle britainiarren lanak ere itzuli zituen eta William Makepeace Thackerayren lanen kritikak egin zituen.
Norberak idatzi zituen liburuek hezkuntzan, familia-balioetan eta erlijio-bertuteetan oinarritzen dira, Annette Gervais. Scènes de famille (1835) eta La fille du pasteur Raumer. Scènes familières (1848) bezala. Bere istorioek neska gazte bat izan ohi dute protagonista. Harrera ona izan zuten kritikarien partetik. Liburu batzuk alemanera eta ingelesera itzulita daude.
Marie Tourte-Cherbuliez Plainpalaisen hil zen, Genevatik gertu, 1863ko abuztuaren 19an.

## Lanak

* Journal d'Amélie, ou dix-huit mois de la vie d’une jeune fille. Scènes de famille (bi liburukitan, 1834)
* Annette Gervais. Scènes de famille (1835)
* Contes et récits pour la jeunesse (1836)
* La fille du pasteur Raumer. Scènes familières (1848)
* L’enfant patriote (1851)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 (Frantsesez) Derron, Marianne. «Marie Tourte-Cherbuliez» Dictionnaire historique de la Suisse (DHS) 2020-04-08 (Noiz kontsultatua: 2024-12-04).
* ↑ (Alemanez) «Marie-Isaline Tourtre-Cherbuliez» Fembio (Noiz kontsultatua: 2024-12-04).
* ↑ (Frantsesez) «Cherbuliez» Amiel (Noiz kontsultatua: 2024-12-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63485902
# 1590
## Gertaerak

* Irailean Urbano VII.a hautatu zuten aita santu.
* Urritik abendura Gregorio XIV.a hautatzeko 1590eko udazkeneko konklabea ospatu zen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 9a – Simon Vouet, frantziar margolaria (h. 1649).
* Apirilaren 18a – Ahmed I.a, Otomandar Inperioko sultana (h. 1617).
* Maiatzaren 12a – Cosimo II.a Medici, Toskanako IV. Duke Handia (h. 1621).
* Uztailaren 13a – Klemente X.a, Aita santua (h. 1676).
* Irailaren 12a – María Zayas, espainiar idazlea, Espainiako XVII. mendeko hiru emakume idazle handietako bat (h. 1661?).
* Abenduaren 3a – Daniel Seghers, flandriar jesulagun eta margolaria (h. 1661).
* Théophile de Viau, frantziar poeta (h. 1626).

## Heriotzak

* Otsailaren 3a – Germain Pilon, frantziar eskultorea.
* Maiatzaren 9a – Karlos I.a Borboikoa, Erruango artzapezpikua (j. 1523).
* Uztailaren 10a – Karlos II.a Austriakoa, Barne Austriako artxidukea (j. 1540).
* Uztailaren 22a – Leone Leoni, italiar arkitektoa.
* Abuztuaren 27a – Sixto V.a, Aita santua (j. 1521).
* Irailaren 9a – Rebecca Lemp, sorginkeria leporatu eta Nördlingenen sutan erre zuten emakume alemaniarra.
* Irailaren 27a – Urbano VII.a, Aita santua (j. 1521) .
* Urriaren 12a – Kanō Eitoku, japoniar margolaria (j. 1543).
* Abenduaren 10a – Kristina Danimarkakoa, Danimarkako printzesa (j. 1521).
* Abenduaren 19a – Pedro Arteaga, euskal epaile eta politikaria (j. 1537).
* Abenduaren 20a – Ambroise Paré, frantziar kirurgialaria.
* Diego Artieda Txirinos, nafar konkistatzailea, Nikaragua eta Costa Ricako gobernadorea (j. c. 1533).
* Domingo Altzola, gipuzkoar apaiz domingotarra (j. 1532).
* Guido de Labezares, bizkaitar itsasgizona (j. 1510).
* Guilhèm de Sallusti deu Bartàs, okzitanieraz eta frantsesez idatzi zuen olerkaria (j. 1544).
* Martin Ruiz de Gamboa, bizkaitar militar eta espainiar konkistatzailea (j. 1533).
* Pedro de Madariaga, bizkaitar kaligrafoa (j. 1537).
* Bernardino de Sahagún, espainiar elizgizona eta historialaria.
* Marietta Robusti, italiar margolaria, Tintorettoren alaba (j. c. 1554).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6764
* Multimedia: 1590 / Q6764
# 1661
## Gertaerak
### Euskal Herria

* Azaroaren 8a – Bernard Goienetxe Matalaz erretore zuberotarra hil zuten. Zuberoako foruen deuseztatzearen aurka eta laborarien defentsan matxinada gidatu zuen. Armada frantziarrak burua moztu zion.
* Abenduaren 31a – Mauleko sarreran zintzilik zegoen Bernard Goienetxe Matalazen burua kendu eta sekretuan ehortzi zuten herritarrek.

### Mundua

* Apirilaren 23a – Ingalaterrako, Eskoziako eta Irlandako Karlos II.a erregea, bigarren aldiz, Westminster abadian koroatu zuten.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Otsailaren 8a – Martin Otxoa de Kapanaga, bizkaitar idazlea.
* Apirilaren 11 – Antoine Coypel, frantziar margolaria (h. 1722).
* Apirilaren 21a – Georg Joseph Kamel, austriar botikaria eta botanikoa (h. 1706).
* Ekainaren 6a – Giacomo Antonio Perti, italiar musikagile barrokoa (h. 1756).
* Ekainaren 9a – Teodoro III.a Errusiakoa, Errusiako tsarra (h. 1682).
* Urriaren 11 – Melchior de Polignac, frantses kardinala eta diplomatikoa (h. 1742).
* Azaroaren 6a – Karlos II.a Espainiakoa, Espainiako erregea (h. 1700).
* Azaroaren 22a – Benoît Audran Zaharra, frantziar grabatzailea (h. 1721).
* Francisco Berrotaran, gipuzkoar militarra, Venezuelako kapitain jenerala izandakoa (h. 1713).
* Guillaume de l'Hôpital, frantziar matematikaria, L'Hôpitalen erregela ezagutzera eman zuena (h. 1704).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 1a – Pieter Claesz, Herbehereetako margolaria.
* Otsailaren 5a – Shunzhi, Txinako enperadorea, Qing dinastiako bigarrena (j. 1638).
* Martxoaren 9a – Jules Mazarin, Mazarin kardinala, kardinal, diplomatikari eta politikaria (j. 1602).
* Martxoaren 23a – Pieter de Molijn, herbeheretar margolaria (j. 1595).
* Abuztuaren 5an lurperatua – Cornelis Janssens van Ceulen, ingeles margolari erretratugilea (j. 1593).
* Irailaren 11 – Jan Fyt, flandestar margolaria (j. 1611).
* Urriaren 31 – Mehmet Koprülü, Koprülü dinastiaren sortzaile eta Inperio Otomanoko Bisir Handia.
* Azaroaren 2a – Daniel Seghers, flandriar jesulagun eta margolaria (j. 1590).
* Azaroaren 26a – Luis Méndez de Haro, Olivaresko II. konde-dukea eta Montoroko I. dukea, espainiar jeneral eta politikaria (j. 1598).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7005
* Multimedia: 1661 / Q7005
# Urdulizko geltokia

Urduliz Bilboko metroaren 1. lineari dagokion lurpeko geltokia da, izen bereko udalerriko Landa auzoan kokatuta dagoena. 1995ko azaroaren 11n ireki zen eta Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 3. tarifa-gunean dago. Geltokia 1. linearen tren batzuen geltoki-buru da.
2015eko apirilaren 2an eta bi urtez zerbitzuz kanpo gelditu zen, geltoki parean zegoen pasonibela kendu eta geltokia lurperatzeko lanen ondorioz. 2017ko apirilaren 10ean Urduliz - Plentzia tartea berrireki zen, Urdulizen egindako lanak amaitu ondoren. Hala, Bilboko metro sareko azken pasonibela ezabatu zen.

## Sarbideak

* Aita Gotzon kalea, 35

## Lotuneak

Geltokiaren kanpoaldean Bizimeta bizikletak mailegatzeko zerbitzu publikoaren Landa izeneko mailegu puntua dago eta Bizkaibus zerbitzua hornitzen duten bi autobus geraleku daude. Hurrengo autobus lineak geralekuetatik pasatzen dira:
3159 Aita Gotzon (Metro Urduliz) :
iea A2166  URIBE KOSTA → EHUGORLIZPortua • Inguru Bidea • GandiaURDULIZElortza • Aita Gotzon Metro Urduliz  SOPELASertutxa • Urgitxieta  BERANGOSabino Arana 21  LEIOAJ.M. Barandiaran institutua • EHU Ikasgelategiak
Txantiloi:Bizkaibus A3531 etorria :
3102 Aita Gotzon (Metro Urduliz) :
iea A2166  EHU → URIBE KOSTALEIOAEHU Ikasgelategiak • J.M. Barandiaran institutuaBERANGOSabino Arana 24  SOPELAUrgitxieta  • SertutxaURDULIZAita Gotzon Metro Urduliz  • ElortzaGORLIZGandia • Itsasbide Caja LaboralPLENTZIAPortua
Txantiloi:Bizkaibus A3531 joana :

## Bidaiariak

Bizkaiko Garraio Partzuergoak urtero argitaratzen dituen bidaiarien datuen arabera, geltokiak hurrengo bidaiari kopurua izan ditu:
2015eko apirilaren 2an Sopela-Plentzia tartea zerbitzuz kanpo utzi zen, Urdulizko pasonibela kendu eta geltokia lurperatzeko lanen ondorioz.
2017ko apirilaren 10ean Sopela-Plentzia tartea berrireki zen, Urdulizen egindako lanak amaitu ondoren.

## Argazki galeria

* Tren unitate bat trazadura zaharretik Urdulizko geltokira sartzen, pasonibela gurutzatu aurretik.
* Lurpeko geltoki berriko ataria.
* Nasa zentrala.
* Geltoki berriko teleindikadoreak.

## Erreferentziak

* 1 2 Metro Bilbao. «Bus Sopela-Plentzia. Ordutegien aldaketa» (Noiz kontsultatua: 2017-07-20).
* ↑ Metro Bilbao. «Metro Bilbaok Ostegun Santuan, apirilak 2, hasita, trenen ordezko autobus zerbitzua eskainiko du Sopela eta Plentzia artean» (Noiz kontsultatua: 2015-03-26).
* ↑ Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «2017ko Bizkaiko Garraio Publikoari buruzko txostena» (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* ↑ Metro Bilbao. «Metro Bilbaok Ostegun Santuan, apirilak 2, hasita, trenen ordezko autobus zerbitzua eskainiko du Sopela eta Plentzia artean» (Noiz kontsultatua: 2015-03-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) Deia. «El soterramiento del metro en Urduliz será realidad en 2016» (Noiz kontsultatua: 2014-10-25).
* ↑ Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Garraio publikoari buruzko txostenak» (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).

## Ikus, gainera

* Urduliz
* 1. linea (Bilboko metroa)
* Bilboko metroa
* Bizimeta
* Bizkaibus

## Kanpo estekak

* Bilboko metroaren webgunea
* Bizimetaren webgunea
* Bizkaibusen webgunea
* Datuak: Q3045452
* Multimedia: Estación de Urduliz / Q3045452
# Maria Arrillaga

Maria Arrillaga izen-deiturekiko bi emakumeren biografiak ditugu wikipedia honetan:
* Maria Arrillaga Garate (Elgoibar, Gipuzkoa, 1915 - Ondarroa, Bizkaia, 2015), erraketista profesionala.
* Maria Arrillaga (Mayagüez, Puerto Rico, 1940), poeta eta unibertsitateko irakaslea.
# Maria Arrillaga (puertorricarra)

Maria Arrillaga (1940) Puerto Ricoko Unibertsitateko (Rio Piedras) irakaslea da. Gaztelera Sailean irakatsi zuen UPRko Rio Piedras Campusean. PENeko Emakumeen Batzordeko kidea da, eta idazkaria ere izan zen. Hainbat poesia liburu idatzi ditu. Gaur egun New York hirian bizi da, eta San Juan Zaharra auzoan, San Juanen, Puerto Ricon.
Francisco Matos Paoliren arabera, Maria Arrillagaren poetikak «kultura konbentzionalaren desmitifikazioan» parte hartzen du, bai giza izaera sexualaren aldarrikapenean, bai justizia sozialarekiko konpromisoan.
Confrontation, Cupey, Festa Da Palabra, PEN International, eta Tercer Milenio aldizkariekin kolaboratu du.
Arrillaga 1996ko finalista izan zen fikzioan, Institute of Latin American Writersen. Puerto Ricon, poesia, saiakera eta fikzioagatik saritu dute.
Arrillagak PEN Nazioarteko Klubeko Puerto Rico Zentroko presidente gisa eta PEN Internationaleko Emakumeen Idazleen Batzordeko idazkari gisa jardun du. The Guava Orchard izeneko oroitidazki liburu batean lan egiten du, eta poesia bilduma batean, Flamingoes in Manhattan.

## Erreferentziak

* ↑ PEN American Center. .
* ↑ Poetry: Poems about poetic creation. .
* ↑ Poets & Writers Magazine: Directory of Writers. .
* ↑ W.J. Davidson. (junio de 2009). West View, The New Voice of the West Village: 17..
# Maria Txurruka

Maria Txurruka Osoro (Elgoibar, Gipuzkoa, 1923ko irailaren 26a - 2000ko azaroren 18a) erraketista profesionala izan zen 33 urtez, 1939tik 1972ra. Aurrelaria izan zen. Churruca izenaz jokatu zuen.

## Biografia
#### Erraketista ibilbidea

Maria Txurruka Elgoibarko Orraindi baserrian jaio zen eta "Churruca" izenaz kantxaratu zen Bartzelonan 15-16 urte zituela. Ondoren, Madrilgo, Valentziako, Castelló de la Planako, Santa Cruz Tenerifeko eta Mexikoko frontoietan jokatu zuen. Maria mexikar batekin ezkondu zen, eta ia 50 urte egin zituen Mexikon. Mariak erraketista jardun zuen garaian Elgoibarko beste hainbat emakume aritu ziren frontoietan: Angela Juaristi, Felisa Muguruza, Juana Arrillaga eta Maria Arrillaga, besteak beste.

#### Aitzindariak

Emakume kirolari aitzindariak izan ziren erraketistak. Arrakastaz beteriko hiru edo lau hamarkada bizi izan zituzten. 1940ko eta 1950eko hamarkadak izan ziren erraketisten urrezko aroa. Bartzelonan eta Madrilen zazpina frontoi zeuden orduan. Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino. Garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin zutenak. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen erraketisten jaioterrietan.

#### Dokumentala

* 2018an, "Raketistak" izeneko dokumentalaren bidez, herriko emakume erraketista profesionalen ibilbidea ikusteko aukera eskaini zuten Elgoibarko Udalak, Kirol Patronatuak eta Raketistak Lehen eta Orain Kultur eta Kirol elkarteak. Kirolari aitzindari haiei omenalditzat uler daitekeen urratsa.

## Erreferentziak

* ↑ «Emakume erraketistak - Aintzinako lanbideak» ORAIN Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2020-03-05).
* ↑ «Ahizpa, raketista; Elgoibarko raketistak - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Pioneras en el frontón, a golpe de raqueta» El Diario Vasco 2018-03-11 (Noiz kontsultatua: 2020-03-04).

## Kanpo estekak

* Erraketistak kopa Amerikako Zaldi lasterketako sariak banatzen.
* Apostando por ellas. Historia de las raquetistas
* Erraketistak lehen eta orain. Dokumentala
* Emakume erraketistak. Erakusketa
* Erraketistak, aitzindariak pilotaren munduan
* Datuak: Q86688581