OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Urakami katedrala

Urakami katedrala (japonieraz: 浦上天主堂, Urakami Tenshudō) Nagasakin dagoen katedral katolikoa da, garai batean Asia ekialdeko handiena izan zena. Izen ofiziala Andre Mariaren katedrala badu ere Urakami auzoan egoteagatik Urakami katedrala izenaz ezagutzen da.

## Historia

1865ean Bernard Petitjean apaiz frantsesa konturatu zen Urakami auzoko biztanle gehienak kristauak zirela baina 1869 eta 1873 artean ihes egin behar izan zuten kristautasuna ez baitzen legezkoa. 1873an itzuli zirenean beren katedrala eraiki behar zutela erabaki zuten. 64 metroko altuera zuten bi dorre eraiki zituzten 1875ean eta eliza 1877an martxan hasi zen.
1945eko bonba atomikoaren hipozentruan egonik erabat suntsitu zen eta horma bakarrak iraun zuen zutik. Andre Mari eguna (abuztuaren 15a) gertu izanik katedrala beteta zegoen meza entzuten. denak hil ziren.
1959an katedrala berreraikitzea erabaki zuten. Kokapena zehazteko istiluak izan ziren, katolikoek toki berean berreraiki nahi zuten, beren jazarpenaren sinboloa baitzen Urakami auzoa, baina hiriko gobernuak elizaren aztarnak bonba atomikoaren sinbolo izan zitezen anhi zuen eta aztarnak errespetatuz alboan berreraiki zen aurrez zeukan frantziar estiloa erabiliz.

## Iruditegia

* Urakami katedral berria.
* Urakami katedrala bonbaren ondoren.
* Katedraleko kanpaia leherketaren ondoren.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Japonieraz) Nagasakiko turismo bulegoan Urakami katedralaren inguruko informazioa
* Datuak: Q571980
* Multimedia: Urakami Cathedral / Q571980
# Nagasakiko Bakearen Parkea

Nagasakiko Bakearen Parkea (japonieraz: 平和公園) , Nagasakin dagoen parkea da, Bonba Atomikoaren hipozentruan kokaturik dagoena. Ondoan ditu Bonba Atomikoaren Museoa eta Bonba Atomikoaren biktimentzako Bakezko Oroimenaren areto nazionala.

## Egitura

1955ean eraiki zen. Bertan dauden bi eraikin nabarmenenak Urakami katedralaren horma bat, 10 metrotako garaiera daukan Bakearen estatua (parkearen iparraldean) eta Bakearen iturria (hegoaldean) dira. 1978an eremu bat erreserbatu dute Herrialde desberdinek emandako Bakearen aldeko eskulturak ezartzeko.
* Urakami katedrala Asia ekialdeko katedral katoliko handiena zen eta bonbaren hipozentroan egonik horma bakarra gelditu zitzaion zutik.
* Bakearen estatua Seibo Kitamura eskultoreak egin zuen. Eskumako eskuak arma nuklearrak seinalatzen ditu eta ezkerrekoak bakea ekarri nahi du. Oinek jendearen arteko bitartekaritza eta suntsipenaren aurrean berriz altxatzeko indarra erakusten ditu. Aurpegiak bonbaren biktimen arimentzako errezoa erakusten du. Marmol beltzezko oinarrian hildakoen izenak ditu.
* Bakearen Iturria ur eskean hil ziren biktimen arimen omenez errezo egiteko eraiki zen 1969an. Sachiko Yamaguchiren poema bat dauka idatzita: "Egarriak hiltzear nengoen. Zerbai oliotsua bazen ur azalean baina oso egarri nintzen eta edan egin zuen"
* Bakearen sinboloen eremua munduko herrialde desberdinek oparitutako Bakearen aldeko eskulturak ditu. Lehenengoak Portugalek eman zuen eta ondoren etorri ziren Txekoslovakia, Bulgaria, Ekialdeko Alemania, Herbehereak, Sobietar Batasuna, Txina, Polonia, Italia, Kuba, Brasil, Turkia, Estatu Batuak, Argentina eta Zeelanda Berriko eskulturak.

## Plaka

Honela dio hipozentruan dagoen plakak:
" 1945eko abuztuaren 9ko 11:02 AM orduan bonba atomiko bat lehertu zen puntu honetan 500 metrotako altueran. Harri beltzezko monolitoak hipozentroa markatzen du. Eztandaren uhinak, mila gradutik gorako bero izpiek eta erradiazio hiltzaileak kolpatu, erre eta hil egin zuten ikusten zen guztia eta eremua erabat soildu zen. Nagasaki hiriaren heren bat suntsitu zen eta 150.000 pertsona hil eo zauritu ziren. Esaten zuten 75 urtetan ez zela landaretzarik sortuko eremu honetan. Gaur egun hipozentroa Nazioarteko Bakearen Parkea bihurtu da, munduaren harmonia-nahiaren sinbolo. "

## Bakearen memorialaren zeremonia

Urtero egiten da abuztuaren 9an eta hiriko alkateak Munduarentzako Bakearen deklarazioa irakurtzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93490
* Multimedia: Peace Park of Nagasaki / Q93490
# Nagasakiko Bonba Atomikoaren biktimentzako Bakezko Oroimenaren areto nazionala

Nagasakiko Bonba Atomikoaren biktimentzako Bakezko Oroimenaren areto nazionala (japonieraz: 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館, Kokuritsu Nagasaki Genbaku Shibotsusha Tsuitō Heiwa Kinenkan) , Nagasakin dagoen monumentu bat da da, Bonba Atomikoaren hipozentruan kokaturik dagoena. Ondoan ditu Bonba Atomikoaren Museoa eta Bakearen Parkea ditu.

## Egitura

Akira Kuryu arkitektuak eraiki zuen 2002an. Lurpeko mailan Biltzar Aretoa, argazkiak erakusten dituzten monitoreak eta bake nahia sinbolizatzen duten 12 zutabe argiztatu ditu. Goiko solairuan ibilbide bat egiten da.
Gauez 70.000 fibra optiko pizten dira ur azalean bonbaren biktimak sinbolizatuz.

## Nazioarteko erakusketak

Fundazioak nazioarteko hirietan nuklearren aurkako erakustetak egiten ditu. 2007an Gernikan izan zen erakusketa.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q133628
* Multimedia: Nagasaki National Peace Memorial Hall for the Atomic Bomb Victims / Q133628
# Sōfuku-ji (Nagasaki)

Sōfuku-ji (japonieraz: 崇福寺) , Nagasakin dagoen tenplu budista bat da, Ōbaku Zen adarrekoa.

## Historia

Chaonian monje txinatarrak eraiki zuen 1629an, Nagasakin bizi ziren Fujian probintziako txinatarrentzako.

## Egitura

Tenpluko bi eraikin Japoniako altxor nazional izendaturik daude. Sarrerako ate gorria eta beste egitura batzuk ez dira ohikoak Ming dinastiako hegoaldeko Txinako arkitekturan. Itsasoko jainkosa de Maso sagartu zuten bertan.
1681ko gosetean goseak hilik zegoen jendearentzat sukaldatzeko Quanhai apaizak erabiltzen zuen lapiko handia oraindik tenpluan dago ikusgai.

## Jaialdiak

Txinatarren Bon jaialdia uztailaren 26 eta 28 artean ospatzen da eta Japonia guztiko txinatarrak etortzen dira.

## Iruditegia

* Sanmon ate gorria.
* Daiippōmon atea, Japoniako altxor nazionala.
* Daiyūhōden eraikina.
* Lapiko handia.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q63208
* Multimedia: Sofukuji (Nagasaki) / Q63208
# Megane zubia

Megane zubia (japonieraz: 眼鏡橋, Meganebashi) Nagasaki hirian eraikitako arku-zubi bat da, Japonian. Japonierazko izenak "betaurrekoen zubia" esan nahi du, ibaiko isladarekin sortzen den irudiagatik.
Japoniako arku-zubi zaharrena kontsideraturik dago eta 1960. urtean Japoniako kultur ondare izendatu zuten.

## Historia

Kōfuku-ji tenpluko apaiz nagusia zen Mokusu Nyōjō monjeak eraiki zuen 1634. urtean, Nakashima ibaiaren ahotik gertu.
1953. urtean autoentzako zirkulazioa itxi egin zuten eta ordutik oinezkoentzako zubia da soilik.
1982ko uztailaren 23an Nakashima ibaiaren uholdeak gertatu ziren. Zubi asko eraman zituen aurrean eta Megane zubia ere kaltetua izan zen. Ibaiak eramandako harri guztiak berreskuratu zituzten eta Megane zubia berreraiki zuten, jatorrizko itxura mantenduz. Bide batez zubi azpian ibaiaren bidea zabaldu egin zuten balizko uholdeen eragina gutxitzeko.

## Deskribapena

22 metrotako luzera duen harrizko zubia da. Bi arku ditu. 5,46 metrotako altuera hartzen du puntu gorenean. Zubiaren zabalera 3,65 metrotakoa da.

## Erreferentziak

* ↑ «長崎眼鏡橋» www.jcca.or.jp (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Megane Bridge - Puente de piedra en Nagasaki, Japón.» es.aroundus.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* 1 2 (Ingelesez) «Megane Bridge (Nagasaki, 1634)» Structurae (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ (Ingelesez) «Meganebashi Bridge» www.japan-guide.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q74710
* Multimedia: Megane-bashi of Nagasaki / Q74710
# San Martin Abendañukoaren baseliza

San Martin Abendañukoaren baseliza edo eliza egungo San Martin auzoaren eliza da, Gasteizen. XIII. mendean Erromaniko estiloan eraikia, desagertutako Abendañu herriko eliza izan zen. 1978 eta 1980 artean eraikina berritu egin zen.

## Ezaugarriak

Oinplano laukizuzena du. Hormak erromanikoak dira. Aldarea ziuraski prerromaniko estilokoa da.

## Muralak

1978 eta 1980 artean aurrera eraman ziren berritzeko lanetan gotiko estiloko margolan muralak aurkitu zituzten, bai baselizaren barruan baita ere kanpoan. Buruan kokatutako margolan horietan Kristo gurutziltzatu bat ikus daiteke; baita ere Deikundea. Ganga eusteko egin ziren arkuetan, bestetik, santu baten idazkuna eta apezpiku baten makulua ere bai. Martiri baten margoaren aztarnak ikus daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=157528

## Kanpo estekak

* San Martin Abendañokoa Auñamendi Entziklopedian.
* Bisita birtuala
* Datuak: Q65948110
* Multimedia: Hermitage of San Martín de Abendaño / Q65948110
# Nafarroako Erresumako Aldundia

Nafarroako Erresumako Aldundia Nafarroako erresumak 1501ean sortutako erakundea izan zen, 1839 arte mantendu zuena. Erakundeak Nafarroako Gorteak ordezkatzen zituen, bilduta ez zeudenean beharrezko erabakiak hartu eta haien aginduak betearazteko. Ez zen behin betikoa bihurtu 1576 arte, oso berandu Gaztela (1525) eta Aragoi (XIV. mendea) auzoetako aldundiekin alderatuz gero.
Aro Modernoan zehar bere betebeharrak gehitu zituen: herri-lanak, mendien zaintza eta udal kudeaketa. Gorteen hiru estatuek haren zazpi kideak izendatzen zituzten: elizgizon bat, bi militar eta hirien lau ordezkari. Hiriek bi boto besterik ez zituzten eta Iruñeko gotzainak zuzentzen zuen erakundea.
1836an, Lehenengo Karlistaldi betean, Nafarroako probintziako aldundia eratu zen Espainia osorako egindako erreformaren arabera eta, haren buru, José Yanguas hasi zen. Gerra egoeraren erdian, Erresumako Aldundia indargabetuta gelditu zen, Erresumaren beste erakundeak bezala. Foruak Eraldatzeko Legeak (geroago, "Lege Hitzartua" ere deitu izan dena) erresumaren erakundeen amaiera berretsi zuen, eta Nafarroa probintzia bihurtu, baina administrazio- eta batez ere zerga-arloko eskumen adierazgarri batzuk gordez.

## Ikus, gainera

* Nafarroako Foru Aldundia

## Erreferentziak

* ↑ Enciclopedia Ilustrada Larousse: Diputación. ISBN 84-320-7370-9
* ↑ Floristán Imizkotz, Alfredo. (1993). «El Reino. Cortes y Diputaciones.» Historia Ilustrada de Navarra. Iruñea: Diario de Navarra ISBN 84-604-7413-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2894137
# Entoloma hebes

Entoloma hebes Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Susmagarria, hobe ez jatea.
Sinonimoak: Agaricus mammosus, Amanita mammosa, Nolanea mammosa, Hyporrhodius mammosus, Latzinaea mammosa, Rhodophyllus mammosus var. tenuisss., Rhodophyllus mammosus var. obsoletus, Nolanea tenuipes, Nolanea hebes, Entoloma mammosum, Entoloma leptopus.

## Deskribapena

Kapela: 8 cm artekoa, kanpai itxurakotik laura, titi estu bat mantenduz, gardentasunagatik ertza ildaskatua. Kapelaren azala higrofanoa, zetadun samarra, arrea.
Orriak: Adnatuak, gris zurbil kolorekoak, arrosa kolorekoak bihurtzen dira.
Hanka: Oso altua 15 cm artekoa, hauskorra, kapelaren kolorekoa, goian pruinaduna eta oinarrian iletsua.
Haragia: Urria, usain eta zapore desatseginekoa, irin zaharrarena edo arrainarena.
Etimologia: Entoloma grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.

## Jangarritasuna

Zalantzazko jangarria, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Entoloma hirtipes oso antzekoa da, udaberrian agertzen da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Urria. Baso mistoetako soilgune belartsuetan. Abereek ongarritutako eremuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) AVM Asociacion Vallisoletana de Micologia 1986.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Entoloma hebes: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10484637
* Multimedia: Entoloma hebes / Q10484637
# Entoloma hirtipes

Entoloma hirtipes Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Espezie toxikoa, baina Entoloma lividum edo sinuatum delakoak baino kalte gutxiago egiten du organismoan.
Sinonimoak: Agaricus pyramidatus, Agaricus pascuus, Pratella pascua, Nolanea pascua, Nolanea hirtipes, Agaricus acceptandus, Rhodophyllus pascuus, Rhodophyllus hirtipes, Nolanea acceptanda, Hyporrhodius pascuus, Latzinaea pascua, Latzinaea hirtipes, Latzinaea acceptanda, Hyporrhodius acceptandus, Nolanea mammosa, Hyporrhodius hirtipes, Nolanea pyramidata, Nolanea majalis, Entoloma pascuum.

## Deskribapena

Kapela: 8 cm arteko diametrokoa, kanpai-itxurakoa, titiarekin, ertz ildaskatua gardentasunagatik. Azal higrofanoa, zeta-antzekoa, fibrila erradialekin, arre kolorekoa, ilun samarra.
Orriak: Adnatuak, gris argi kolorekoak arrosa kolorera biratuz.
Hanka: Garaia. 26 cm artekoa, oinarrian loditua, goialdea pruinaduna eta kolore zurixkakoa.
Haragia: Urria, hauskorra, arre kolorekoa, irin usainarekin eta arrain zapore txarrarekin.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator; ertza barrurantz biribildua esan nahi du. Hirtipes epitetoa latinetik dator, ilezurrun esan nahi duen "hirtus" hitzetik eta hanka esan nahi duen, "pes" hitzetik. Biloz estalitako oina duelako.

## Toxikotasuna

Toxikoa.

### Nahasketa arriskua

Entoloma hebes delakoarekin nahas daiteke, hau udazkenean ateratzen da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian bakarrik ateratzen da. Belar soilguneetan eta mazela hezeetan, hainbat basotan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Uruguai, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 190 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 225 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Entoloma hirtipes: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1155274
* Multimedia: Entoloma hirtipes / Q1155274
# Probintziako diputazio

Probintziako diputazioak edo aldundiak Espainiako probintzia gehienek dituzten gobernurako eta administraziorako erakundeak dira. Hego Euskal Herriko aldundien zuzeneko aurrekaria gobernu-erakunde subiranoak direnez, bilakaera ere bestelakoa izan dute eta, neurri txiki edo handiagoan, estatus eta ezaugarri bereziak izan dituzte.
Espainiaren probintziako diputazioen ahalmenetan sartzen dira herritarren hainbat oinarrizko zerbitzu, horien kontratazioa eta udalerriekiko zein autonomia erkidegoekiko koordinazioa eta laguntza.
1833an Javier de Burgosek diseinatutako Espainiaren zatiketa administratiboaren ondoren, 1836an probintziako aldundiak ezarri ziren. Horren aurretik, baina, Hirurteko Liberalean ezarri ziren, labur bada ere: 1820-1823an. Hego Euskal Herrian, Nafarroakoa 1836an sortu zen Erresumako Aldundia indarrez desegin zenean, baina 1840an jarri zen indarrean. Gipuzkoa, Bizkai eta Araban, aldiz, aldundi nagusiek uko egin zioten desegin eta probintziako aldundi bihurtzeari.
1877an, Hego Euskal Herria gerra legearen pean zela, Canovas del Castillo Espainiako lehen ministroak aldundi nagusiak nahitaez desegiteko agindua eman zuen, Bizkaikoa lehenik. 1878ko azaroko errege dekretu batez, Araba eta Gipuzkoako aldundi nagusiak desegin ziren eta, trukean, probintziakoak eratu. Espainiako gobernuak hautatu zituen bertako kideak. Gerra legea amaitu zenean, hala ere, sufragio mugatuko hauteskunde bidez aukeratzen ziren.

## Ikus, gainera

* 1833ko Espainiaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Toki Administrazioa Hiztegia] [2009]
* ↑ Las competencias y funciones de coordinación de las diputaciones provinciales. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3044930
# Entoloma incarnatofuscescens

Entoloma incarnatofuscescens Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Leptonia incarnatofuscescens, Rhodophyllus leptonipes, Leptonia leptonipes, Entoloma leptonipes, Omphaliopsis leptonipes.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, laster deprimitutik unbilikatura, ertz zabalduarekin, izurtua edo arraildua, gainazal leuna edo zetadun-zuntzezkoa, arre-gris kolorekoa, tindu lila-urdinxkarekin, erdian beltzaxka.
Orriak: Okertuak edo dekurrenteak, zabal samar, arrosa kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 3 cm inguruko garaierakoa eta 0,3 cm inguruko lodierakoa, urdin-altzairu koloretik more-arbelera doan kolorekoak, zetaduna edo distiratsua.
Haragia: Antzeko kolorekoa, irin-espermatiko usainarekin.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Zilbor sakoneko kapelak, kolore nahiko biziekin konbinatuta, nahastea zaildu egiten dute.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Leku hezeetan, zuhaitz hostozabalen azpian.

### Banaketa eremua

Quebec, Europa, Iran.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 188 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Entoloma incarnatofuscescens: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4038101
* Multimedia: Entoloma incarnatofuscescens / Q4038101
# Entoloma jubatum

Entoloma jubatum Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Rhodophyllus jubatus, Leptonia jubata, Trichopilus jubatus.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, arre-gris ilun kolorekoa edo sator kolorekoa, konikotik zabaldura puntadun titi batekin, flokosoa, fibrilatua.
Orriak: Arrexka-gris koloretik purpura-arrexkara doan kolorekoak, oso zabalak, tartean orritxoekin, oinera borobilduak.
Hanka: Ia zilindrikoa oinarrira mehetua, zuzena, gris-arrexka zurbila, baina zuria behealdean eta goian flokositate finarekin.
Haragia: Zurixka, irinaren usinik gabe, ia usaingabea.
Etimologia: Entoloma grekotik dator: ertza barrurantz biribildua. Jubatum epitetoa latinetik dator, zurdaekin, esan nahi duen “jubatus” hitzetik. Kapelako apaingarriengatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Entoloma porphyrophaeum delakoak izan dezake antza.

## Sasoia eta lekua

Zelai hezeetan. Urria.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Islandia, Svalbard, Europa, Uganda.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 267 or. ISBN 84-282-0539-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Entoloma jubatum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10665805
* Multimedia: Entoloma jubatum / Q10665805
# Entoloma lampropus

Entoloma lampropus Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez dago argi onddo toxikoa den, baina Entoloma batzuk nola toxikoak diren, zentzuzkoa dirudi susmagarritzat hartzea.
Sinonimoak: Agaricus chalybaeus var. ß grumicola, Agaricus asprellus, Leptonia lampropus, Rhodophyllus lampropus, Hyporrhodius lampropus, Rhodophyllus placidus var. gracilis.

## Deskribapena

Kapela: Arre-gris kolorekoa edo arbel kolorekoa, gutxi-asko zikindua, batzuetan urdinxkaz tindatua.
Orriak: Arrosa kolorekoak.
Hanka: 4 cm inguruko garaierakoa eta 0,5 cm inguruko lodierakoa, urdin-more kolorearekin kontrastea egiten duena, ilun samarra, leuna.
Haragia: Zurbila, usaingabea.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator; ertza barrurantz biribildua esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Entoloma serrulatum delakoarekin nahas daiteke, honen orrien ertzak urdin-beltz kolorekoak dira. Badira beste Entoloma urdinxka batzuk ere.

## Sasoia eta lekua

Abuztutik urrira. Lurrean, humusetan edo larre goroldiotsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 194 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Entoloma lampropus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10682919
* Multimedia: Entoloma lampropus / Q10682919
# Entoloma lividoalbum

Entoloma lividoalbum Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Ganbila baina ez erregularra, titi kamutsarekin, ertz mehea, gris-arrexka kolorekoa erdian ilunagoa, fibrilatu gabea, leuna gehiago itxura distiratsuarekin.
Orriak: Zuriak luzaroan onddo gaztean, ondoren arrosak, estu samar ertz koskadunarekin, oinean unziforme-biribilduak, lepoko formako beherakada batekin.
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 0,6 eta 0,8 cm bitarteko lodierakoa. Zilindrikoa, ez beti zuzena, zuria, barrubetea.
Haragia: Zuria, irinaren usain eta zapore nabarmenarekin.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator; ertza barrurantz biribildua esan nahi du. Lividoalbum epitetoa berriz latinetik dator, zurbil, iluna, esan nahi duen " lividus" hitzetik eta zuria, esan nahi duen "albus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jangarria da, baina ez kontsumitzea hobe, beste Entoloma toxiko batzuekin nahas baitaiteke. Urria.

### Nahasketa arriskua

Beste Entoloma toxiko batzuekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Hostozabalen azpian (gaztainondoa), baina baita pinu gorrien azpian ere.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 192 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 243 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ Entoloma lividoalbum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4532092
* Multimedia: Entoloma lividoalbum / Q4532092