# Helen May Martin

Helen May Martin (Lincoln, 1893ko abenduaren 18a – Merriam, 1947ko ekainaren 13a) estatubatuar piano-jotzailea izan zen. Helen Kellerrek «munduko pertsona gor-itsurik trebeena» deitu zion.

## Bizitza

John Henry Martin saltzailearen eta Helen Smith Martin irakasle eta modistaren alaba, Lincolnen (Nebraska) jaio zen. Txikitatik gorra eta itsua zen. Amak musika irakatsi zion, babarrun lehorrez egindako ukimenezko ilustrazioak erabiliz. Martin Kansas Estatuko Gorren Eskolan graduatu zen, Olathe hirian eta lehen ikasle itsu bilakatu zen bertan. Geroago, Wichita eta Cincinnatiko kontserbatorioetan ikasi zuen, eta ama izan zen bere itzultzailea.
1922an hasi zen kontzertuak ematen, Olathen. Ameriketako Estatu Batuetako hirietan ibili zen eta hogei urte baino gehiagotan, askotan Lions Club erakundearen laguntzarekin. Askotan «neska» gisa aurkezten zuten, nahiz eta kontzertu-ibilbidea ia hogeita hamar urterekin hasi zuen.
Braillean eta goratutako beste inprimatze-sistemetan argitaratutako partiturak bildu zituen, eta ehunka konposizio memorizatu zituen. Harpa ere jotzen zuen, eta idazmakina erabiltzen zuen. Musikaren bibrazioak harrapatzeko, metalezko lata huts bat hartzen zuen eskuetan.
Helen Keller ezagutu zuen Lincolnen. Kellerrek kazetari bati errieta egin zion Martini «bigarren Helen Keller» deitzeagatik: «Ez da "bigarrena" niretzat, nik inoiz egin ezin nuena egin duelako; piano-jotzaile eta musikari bikain bihurtu da... Munduko pertsona gor-itsurik trebeena da».
Merriamen (Kansas) bizi zen amarekin eta Gertrude ahizparekin. 1939an, Gertrude hil zen. Helen May Martin Merriamen hil zen 1947an, 53 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) Ferris, Loraine. (1940). «Helen May Martin – Her Book of Life» Nebraska History 21: 69-82..
* 1 2 (Ingelesez) «Helen May Martin» American Annals of the Deaf (Gallaudet University Press) 92 (4): 359-361. (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* ↑ (Ingelesez) «Blind and Deaf Girl a Concert Pianiste» St. Louis Post-Dispatch: 97. 1922-05-14 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).
* ↑ (Ingelesez) Stevenson, Elwood A. (1923). «Helen May Martin Deaf-Blind» Outlook for the Blind. 17 Massachusetts Association for Promoting the Interests of the Blind, 32-33 or. (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* 1 2 3 (Ingelesez) Mason, Kay. «Challenge in Life of Deaf-Blind Pianist» The Kansas City Times: 30. 1959-03-31 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).
* ↑ (Ingelesez) Johnson, Robert C.; Snider, Bruce N.; Smith, Dorothy L. (1994). The Deaf Way: Perspectives from the International Conference on Deaf Culture. Gallaudet University Press, 499 or. ISBN 1563680262. (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* 1 2 (Ingelesez) «Helen May Martin to Give Concert at Methodist Church Tuesday Evening, April 18» The Johnson County Democrat: 1. 1922-04-14 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).
* ↑ (Ingelesez) «Helen May Martin and Ted Jones Give Concert» The Olathe Register: 4. 1922-12-07 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).
* ↑ (Ingelesez) «Helen May Martin» Spring Hill New Era: 1. 1923-04-19 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).
* 1 2 3 (Ingelesez) MacDonald, A. B. «Visiting the Kansas Deaf and Blind Girl to Whom Miss Helen Keller Paid High Tribute» The Kansas City Star: 33. 1933-04-09 (Noiz kontsultatua: 2020-07-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96793392