OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Salah Bey biaduktoa

Salah Bey biaduktoa (arabieraz: جسر صالح باي‎, frantsesez: Viaduc Salah-Bey), Konstantina hirian dagoen zubietako bat da, Aljerian. Rhummel ibaiko arroila zeharkatzeko eraiki zen 2010an, diseinu futuristikoa egin zitzaion hiriaren modernotasuna erakusteko.

## Historia

2010ko irailaren 15ean hasi zituzten lanak eta 2014ko apirilaren 16an amaitu. Inaugrazioa uztailaren 26an egin zuen Aljeriako Lehen Ministroak, Abdelmalek Sellalek.
Salah Bey Konstantinako gobernadorea izan zen 1771 eta 1792 artean eta haren omenez ezarri zioten izena zubiari, izan ere Konstantinaren urbanismoa modernizatu baitzuen hark.

## Deskribapena

Konstantinan dagoen zortzigarren zubia da, denetan luzeena. 1.119 metrotako luzera du eta zubibegi nagusiak 245 metro hartzen ditu. Guztira 9 zubibegi ditu.
Tirante-zubia da eta dorreek oinarritik hasita 130 metrotako altuera hartzen dute.
Aljeria ekialdetik mendebalera zeharkatzen duen A1 autobidearekin bat egiten du biaduktoak.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Visite de travail d’Abdelmalek Sellal à Constantine : plusieurs projets lancés et des réalisations inaugurées | Radio Algérienne» radioalgerie.dz (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* ↑ (Ingelesez) «Salah Bey | bey of Constantine | Britannica» www.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).
* 1 2 (Ingelesez) «Salah Bey Viaduct (Constantine, 2014)» Structurae (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26257773
* Multimedia: Pont Salah Bey / Q26257773
# Usain

Usain, baita ere usai, substantzia hegazkorren lurrinek hartarako sentimenak (usaimenak) hautemanik sortarazten duen sentsazioa; delako lurrina bera. Usaimen-sistema sentsorialak estimulu bat jasotzearen ondoriozko sentsazioa da usaina. Gasen, lurrunen eta hautsaren nahasketa konplexu baten bidez sortzen da; nahasketaren konposizioak eragina du hartzaileak hautemandako usain motan. Kiratsa usauna txarrari esaten zaio. Aitzitik, usaimenak hautematen ez duenari usaingabe esaten zaio.
Enpresa-munduan, usainek arriskuak detektatzen laguntzen dute. Produktu bat definitzeko, nortasun bereizgarri bat sortzeko eta bezeroen zein langileen esperientzia hobetzeko ere balio dezakete.

## Usaina eta kutsadura

Industria-jarduera ugarik (industria kimikoak, zabortegiak, hondakin-uren araztegiak, elikagai-industriak, abeltzaintza-industriak, etab.) ingurunean eragozpenak sortzen dituzten substantzia usaintsuak isurtzen dituzte. Usain horiek pertsonen eta animalien bizi-kalitatean eragin dezakete, eta, beraz, ingurumena kutsatzeko modutzat har daitezke.
Usainen osagai subjektiboa dela eta, ez da erraza usain "atseginen" eta "desatseginen" artean bereiztea, zaila da zehaztea noiz gainditzen den onargarriaren atalasea eta zein puntutan kokatzen den juridikoki onargarria dena tolerantzia-maximo batzuk ezartzerakoan. Zentzu horretan, usainak aztertzeko eta kontrolatzeko oso tresna eraginkorra da olfatometria.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=sarreraIkusi&Itemid=413&lang=&id=274157
* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=usain

## Ikus, gainera

Usaimen

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez):Ingurumeneko usainen kudeaketari buruzko ataria.
* Datuak: Q485537
* Multimedia: Odors / Q485537
# Cordylancistrus

Cordylancistrus arrain genero bat da. Loricariidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus daguae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus nephelion | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus perijae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus pijao | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus platycephalus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus platyrhynchus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus santarosensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus tayrona | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Cordylancistrus torbesensis | daturik gabe |
# D'Artacán y los tres mosqueperros

D'Artacán y los tres mosqueperros (japonieraz: ワンワン三銃士, Wanwan Sanjushi, euskaraz D'Artaor eta hiru mosketxakurrak) Alexandre Dumas frantziar idazlearen Hiru mosketariak eleberri ospetsuan oinarritutako japoniar-espainiar marrazki bizidun telesail bat da. Eleberri horretako pertsonaiak animalien bitartez irudikatuak daude, nagusiki txakurrak, hortik telesailaren izenburua.
1981ean BRB Internacional espainiar ekoiztetxeak eta Nippon Animation japoniar estudioek ekoiztu zuten. 1982ko martxoaren 26an Japonian MBS telebista kateak lehenbiziko atala aireratu zuen, aldiz 1982ko urriaren 9an Espainian TVE1 katean aireratzen hasi zen.
Hego Euskal Herrian nahiz Espainian haurren artean marrazki bizidun telesaila gutxik lortu duten sekulako arrakasta eta hedapena lortu zuen, gaur egun ere, garai hartan haur edo nerabe izan zen orok oroimenean edo gogoan izateko adina bai.

## Argumentua

D'Artacán (D'Artagnan) gaskoi gazteak Biarno jaioterria utzi eta Paris hiriburura mosketari bilakatzeko asmoz iritsi berri da, eta bertan hiru mosketari ezagutu: Amis (Aramis), Pontos (Porthos) eta Dogos (Athos): laurak adiskidetu eta elkarrekin Richelieu kardinal zitalaren egitasmo makurrak zapuztuz abentura ugari bizi dituzte. Tartea, D'Artacán gaztea Julieta (Constance Bonacieux) neska gazteaz maitemindu da, Bonancieux jaunaren iloba eta Frantziako erreginaren konfidantzazko neskamea dena. D'Artacánek etxebizita bat topatzean, bertan Pom izeneko sagu bat ere ezagutu du.

## Pertsonaiak

* D'Artacán: D'Artagnan: Eduardo Jover
* Pontos: Athos: Manuel Peiró
* Dogos: Porthos: Jesús Nieto
* Amis: Aramis: José Luis Gil
* Trevilleko jauna: Mosketarien kapitaina: Claudio Rodríguez (aktorea)
* Juliette: Constance, Ana Frantziakoa erreginaren neskamea eta D'Artacánen neska-laguna: Gloria Cámara
* Pom: D'Artacánen etxean bizi den sagua: José Moratalla
* Bonancieux jauna: Julietten osaba eta D'Artacánek osatu hartzen duen etxearen nagusia (Dumasen eleberrian Constanceren senarra da): Eduardo Moreno
* Richelieu kardinala: Frantziako lehen ministroa, mosketarien etsai porrokatua. Bere gudaroste pertsonala du eta gero eta botere gehiago beregatzea beste asmorik ez du: Rafael de Penagos
* Rochefort kondea: Kardinalaren agindupeko zalduna, D'Artacánen arerioa: Víctor Agramunt
* Widimer: Kardinalaren zaindarien kapitaina: José Martínez Blanco
* Milady: Kardinalaren aliatua eta D'Artacán eta hiru mosketarien arerioa: Ana Ángeles García
* Luis XIII.a Frantziakoa: Luis XIII.a Frantziakoa erregea, Ana Frantziakoaren senarra: Javier Dotú
* Ana Austriakoa: Ana Frantziakoa erregina: María Luisa Rubio
* Buckinghamgo dukea: Kontseiluko Lord Presidentea, Ana Frantziakoa erreginaren maitalea: Juan Lombardero
* Planchet: Daniel Dicenta
* Rofty: D'Artacánen zaldia
* D'Artacánen ama: Matilde Conesa

## Kanpo estekak

* D'Artacán y los tres mosqueperros marrazki bizidun telesailaren abestia eta sarrera entzungai eta ikusgai. Youtube.com (Gaztelaniaz)
* D'Artacán y los tres mosqueperros marrazki bizidun telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q930079
# Micropanchax

Micropanchax arrain genero bat da. Poeciliidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak

| # | Espeziea | Egoera |
| style='text-align:right' | Micropanchax antinorii | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax bracheti | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax camerunensis | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax ehrichi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax fuelleborni | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax hutereaui | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax johnstoni | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax katangae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax keilhacki | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax kingii | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax loati | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax macrophthalmus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax myaposae | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax pelagicus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax petnehazyi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax pfaffi | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax pumilus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax rudolfianus | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax scheeli | daturik gabe |
| style='text-align:right' | Micropanchax stuhlmanni | daturik gabe |
# Soro-zirkulu

Soro-zirkuluak edota soroetako zirkuluak gari edo garagar soro nahiz artadietan agertu ohi diren marrazki edi irudiak dira.

## Historia

Mota honetako zirkuluen erregistroa 1678ko abuztuaren 22an Ingalaterran «The Mowing-Devil» (‘Deabruaren Ereinlea’) izeneko folletoan agertu zen hartan deabrua soro batean zirkulu handi bat ebakiz agertzen da. Argitaratutako rtikulu hau burutzeko lekukotasuna eman zuen nekazariaren arabera Deabrua bera garia segatzen ikusi omen zuen, ondoren bere lanarengatik diru kopuru bat eskatuz.
Gaur egungo fenomenua ordea, 1976. urtean hasi zen, Erresuma Batuko Winchester konderrian marrazkiak agertzen hasi eta hedabideak gertakarien berri eman zutenean.
Lehenbiziko zirkulu hauek nahiko sotilak ziren, 9-10 metro inguruko diametrokoak, baina urteen poderioz konplexu eta ugariagoak izan ziren. Jada 1980ko hamarkadan fenomenua Alemania, Zeelanda Berria eta beste hainbat herrialdeetara ere hedatu zen.

## Kanpo estekak

* The Beautiful World of Crop Circles
* Datuak: Q193330
* Multimedia: Crop circles / Q193330
# Gobernu Orokorra

Gobernu Orokorra (alemanez: Generalgouvernement; polonieraz: Generalne Gubernatorstwo; ukraineraz: Генеральна губернія), formalki Okupatutako Poloniar Eskualdeko Gobernu Orokorra (alemanez: Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete) alemaniarren okupazio-eremu bat zen, 1939an Bigarren Mundu Gerraren hasieran Alemania naziak, Eslovakiak eta Sobietar Batasunak Polonia inbaditu zutenetik. Okupatu berria zen Poloniako Bigarren Errepublika hiru eremutan banatu zen: Gobernu Orokorra erdian, mendebaldean Alemania naziak okupatutako eremu poloniarrak eta ekialdean Sobietar Batasunak okupatutako eremu poloniarrak. Lurraldea asko zabaldu zen 1941ean, alemaniarrek Sobietar Batasuna inbaditu ondoren, Galitziako barruti berria sartzeko. Gobernu Orokorraren eremua bat zetorren, gutxi gorabehera, 1795ean Poloniaren Hirugarren Partizioaren ondoren Austriak izan zuen Poloniako eta Lituaniako Mankomunitatearen zatiarekin.
Gobernu Orokorra eratzeko oinarria «Lurralde Poloniar Okupatuen Administrazioari buruzko Anexio Dekretua» izan zen. 1939ko urriaren 8an Hitlerrek iragarri zuenez, Poloniako gobernuak kolapsatu egin zuen erabat. Arrazonamendu hori Alemaniako Auzitegi Gorenak erabili zuen Poloniako herritar guztiak aberrigabe izendatzeko, etnikoki alemaniarrak zirenak izan ezik. Horrela, alemaniar horiek ziren Alemania Naziko legezko herritar bakarrak.
Gobernu Orokorra helburu logistikoak zituen administrazio-unitate bereizi gisa zuzendu zuen Alemaniak. Wehrmachten indarrek Sobietar Batasuna inbaditu zutenean 1941eko ekainean (Bizargorri Operazioa), Gobernu Orokorraren eremua zabaldu egin zen, aurretik SESBari atxikita zeuden Poloniako eskualdeak sartuz. Egun gutxiren buruan, Ekialdeko Galitzia inbaditu eta Galitzia Barrutian sartu zuten. 1945era arte, Gobernu Orokorrak Poloniako erdialdeko, hegoaldeko eta hego-ekialdeko zati handi bat hartzen zuen gerraren aurreko mugetan (eta egungo Mendebaldeko Ukrainan), Varsovia, Krakovia, Lviv, Lublin (ikus Nisko Plana), Tarnopol, Stanisławów (gaur egun Ivano-Frankivsk), Drohobycz eta Sambor. Lekuak alemanez berrizendatu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Majer, Diemut. (2003). "Non-Germans" Under the Third Reich: The Nazi Judicial and Administrative System in Germany and Occupied Eastern Europe with Special Regard to Occupied Poland, 1939-1945. JHU Press ISBN 978-0-8018-6493-3. (Noiz kontsultatua: 2024-06-02).
* ↑ (Ingelesez) Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-Century Central-Eastern Europe. M.E. Sharpe ISBN 978-0-7656-1833-7. (Noiz kontsultatua: 2024-06-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156111
* Multimedia: General Government / Q156111
# Erretorta

Kimikako laborategietan erretorta destilazioan erabiltzen den beirazko ontzia da, lepo luzea eta beherantz kurbatua duena. Substantziak, normalean solidoak edo erdisolidoak, berotuz destilatzeko edo deskonposatzeko erabiltzen da. Lepoak lurrunen kondetsadore gisa egiten du lan.
Erretorta alanbikearen parteetako bat izaten da.

## Erreferentziak

* ↑ Erretorta. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopedikoa. Elhuyar fundazioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638009
* Multimedia: Retort / Q638009
# Jan Mabuse

Jan Mabuse —jaiotza-izena: Jan Gossaert— (Hainaut, 1478 inguru - Breda, 1532ko urriaren 1a) flandestar margolaria izan zen. Italiako Pizkundeko estiloa Herbehereetan sartu zuten lehenetakoa izan zen. Hasieran Gerard David, Hugo van der Goes eta Dureroren eragin handia izan zuen. 1508 inguruan Italiara joan zen, eta harrezkero Italiako artisten eragin handiagoa izan zuen.
Obra nagusiak: Errege Magoak Jesus Haurra gurtzen, Jesus, Ama Birjina eta Joan Bataiatzailea, Getsemani (lehen garaikoak), eta Neptuno eta Anfitrita (1516), Herkule eta Deianira (1517), Danae. Erretratuak ere egin zituen: Karlos Burgundiakoa, Eleanor Austriakoa, Jean Carondelet.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q346952
* Multimedia: Jan Gossaert / Q346952
# Anko

Anko azuki babarrunekin egindako ore gozoa da, Asia ekialdean gozogintzan erabiltzen dena, batez ere Japonian, Korean eta Txinan.
Banarrun oreak izen ezberdinak ditu:
* Txineraz: 红豆沙 pinyin: hóngdòushā.
* Koreeraz: 팥소, patso.
* Japonieraz: 餡子, anko.
Orea prestatzeko babarrunak irakiten dira, eta gero xehatu edo eho. Ondoren, orea gozatu egin daiteke edo den bezala utzi. Orearen kolorea gorri iluna izan ohi da, babarrun azaletik datorkiona. Korear sukaldaritzan, azukiak (maiz barietate beltza) egosi aurretik azalgabetu daitezke, eta horrela ore zuri bat sortzen da.

## Motak

Japoniako ankoa bere trinkotasunaren arabera sailkatzen da. Mota ohikoenak hauek dira:
* Tsubuan (粒餡), babarrunak egosi eta gero azukrea gehitu
* Tsubushian (潰し餡), babarrunak egosi ondoren xehatzen dira
* Koshian (漉し餡), galbahetik pasatzen dira azala kentzeko, mota ohikoena
* Sarashian (晒し餡), ore lehortua, berriz hidratatua
* Ogura-an (小倉あん) babarrunen erdia osorik eta beste erdia xehatua eta azalgabeak

## Japoniar gastronomian

* Anmitsu: anko eta gelatina
* Imagawayaki: zartaginan egositako orea, ankoz betea
* Anpan: ogia ankoz betea
* Daifuku: mochi bat ankoz betea. Marrubi bat badu, ichigo daifuku mochi deitzen da
* Dorayaki: opil bat ankoz betea
* Manjū
* Oshiruko edo Ozenzai: babarrun gorriko zopa
* Taiyaki: arrain itxurako gofrea, hainbat betegarrirekin, horietako bat anko
* Uirō: gozopil tradizionala
* Yōkan: babarrun gorri gelatina

## Iruditegia

* Zongzi txinatarra, arroz likatsuz egina, dousha orez betea izan ahal dena.
* Ilargi opil txinatarra, aldaera batzuek dousha dute.
* Opil zapal txinatarra, dousha orez betea.
* Daifuku japoniarra anko orez betea.
* Anpan japoniarra.
* Taiyaki japoniarra.

## Erreferentziak

* ↑ (Koreeraz) Korean Society of Food Science and Technology. (2008). Encyclopedia of food science and technology. Kwangil publishing ISBN 9788986752106. (Noiz kontsultatua: 2017-02-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1140464
* Multimedia: Red bean paste / Q1140464
# Tadeo Zarratea

Tadeo Zarratea Dávalos (Yuty, Paraguai, 1946ko urriaren 28a) paraguaitar abokatua eta hizkuntzalaria da. Zientzia Juridikoetan doktorea eta Guaranieran lizentziaduna da.
Hainbat urtez herri indigenen eskubideen defentsan ibili zen.

## Liburuak
### Eleberriak

* Kalaíto pombero (1981)

### Hizkuntzalaritza

* Gramática Elemental de la Lengua Guaraní. Marben argitaletxea. 2002. ISBN 9992546212.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Magistrados homenajean trayectoria de Tadeo Zarratea - Biografía» Diario El Analista 2022-01-20 (Noiz kontsultatua: 2024-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25688586
# Entoloma prunuloides

Entoloma prunuloides Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, toxikoa ere bai autore batzuentzat. Entoloma edo Entoloma sinuatum (lividum) oso toxikoarekin nahasteko arriskua dago.
Sinonimoak: Hyporrhodius prunuloides, Agaricus cervinus var. prunuloides, Rhodophyllus prunuloides, Entoloma sepium, Rhodophyllus repandus, Entoloma autumnale, Entoloma inocybiforme, Entoloma inopiliforme.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura eta titiduna, lodia. Kapelaren azala ez da higrofanoa, likatsu samarra eguraldi hezean, leuna, erradialki fibrilosoa baina ez ildaskatua, zuri-krema koloretik okre-marroira doan kolorekoa, ertzerantz argiagoa.
Orriak: Adnatuak, nahiko zabalak, zurixkak, espora-jalkinaren ondoren, arrosa kolorea hartzen dute.
Hanka: 3 eta 12 cm bitarteko garaierakoa, leuna, zilindrikoa baina behealdean mehetu daiteke, zuria, heltzean hori-gorrixka koloreko orbanak agertzen dira. Eraztun gabe.
Haragia: Trinkoa, zuria, irinaren usain eta zapore nabarmenarekin. Espora-jalkina arrosa-marroi kolorekoa.
Etimologia: Entoloma terminoa grekotik dator: ertza barrurantz biribildua.

## Toxikotasuna

Toxikoa.

### Nahasketa arriskua

Entoloma lividum delakoak ere irin usaina du, baina handiagoa da eta orri horixkak ditu gaztetan. Calocybe gambosa espezieak ere irin usaina du eta jangarria da. Entoloma clypeatum higrofanoa da eta udaberrian ateratzen da. Entoloma niphoides-ek hanka laburragoa du eta udaberrian agertzen da. Entoloma griseocyaneum-ek kapela ezkatatsua du.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Nahikoa arrunta. Belardietan, ardien larreetan. Hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Kanariak, Errusia, Brasil.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 281 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Entoloma prunuloides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4532090
* Multimedia: Entoloma prunuloides / Q4532090
# Entoloma querquedula

Entoloma querquedula Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Leptonia querquedula.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, Hasieran gris-urdinxka kolorekoa (ilunagoa erdian eta urdinagoa ertzean), gero gris-arrea edo fuliginoso zurbila.
Orriak: Grisaxkak, urdinez lausotuak, ebakitzean erabat urdinak; zahartzean gorri-haragi kolorekoak, ebakitzean arre-beltzaxka kolorekoak.
Hanka: Mehea, kapelaren kolore berekoa, gero berdexka-urdinxka.
Haragia: Argia.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator; ertza barrurantz biribildua, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ezezaguna.

### Nahasketa arriskua

Txilardi edo zingiretan, kapela urdinxka edo arbel kolorekoa duten beste espezie batzuk ere badira, eta horiek bereiztea zaila da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Hezeguneetan edo zingiretan, arteen azpian.

### Banaketa eremua

Euskal Herria, Suedia, Alpeak, Frantzia, Erresuma Batua, Espainia, Danimarka, Belgika, Herbehereak, Irlanda, Austria, Alemania, Norvegia, Italia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 195 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 259 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Entoloma querquedula: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10593643
# Entoloma roseum

Entoloma roseum Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Leptoniella rosea, Rhodophyllus roseus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik gutxi-asko unbilikatura, leuna edo feltroduna, ertz inkurbatua, arrosa bizi kolorekoa, gero arre-arrosakara edo ardo kolorekoa.
Orriak: Zuritik arrosara doan kolorekoak.
Hanka: 3 cm inguruko garaierakoa eta 0,6 cm inguruko lodierakoa, arrosa kolorekoa.
Haragia: Zurbila, usaingabea.
Etimologia: Entoloma hitza grekotik dator; ertza barrurantz biribildua, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Entoloma catalaunicum delakoarekin nahas daiteke, baina honek arre-arrosa eta urdin-lila koloreko tinduak izaten ditu.

## Sasoia eta lekua

Udan. Zelaietan, lurzoru karetsuetan. Urria.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 194 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Entoloma roseum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4038105
* Multimedia: Entoloma roseum / Q4038105