OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ridley Scott

Sir Ridley Scott (South Shields, Ingalaterra, 1937ko azaroaren 30) britainiar zinema zuzendaria eta ekoizlea da.
Ridley Scott BBCn hasi zen irudi munduan. Geroago, bere iragarki konpainia osatu zuen, non Alan Parkerrek egin zuen lan. 70eko hamarkadan Erresuma Batuko telebistetarako iragarkiak utzi eta zinemari ekin zion. The Duellists bere lehen filma Europan ekoiztu zen. Canneseko Zinemaldian epaimahiako domina lortu bazuen ere, Estatu Batuetan ez zuen arrakastarik. Star Wars filma ikusi ondoren, efektu berezien ahalmenaz jabetu zen. Hori dela eta, Alien filmatzea onartu zuen. Film horri esker, mundu osoan zehar eskuratu zuen ospea. Zientzia fikziozko klasikoa bihurtu da filma, eta, protagonista, Ellen Ripley (Sigourney Weaver) garaiko zinemaren ikurra.

## Zuzendutako filmak

* Gladiator II (2024)
* Napoleon (2023)
* House of Gucci (2021)
* The Last Duel (2021)
* All the Money in the World (2017)
* Alien: Covenant (2017)
* The Martian (2015)
* Exodus: Gods and Kings (2014)
* The Counselor (2013)
* Prometheus (2012)
* Robin Hood (2010)
* Body of Lies (2008)
* American Gangster (2007)
* A Good Year (2006)
* All The Invisible Children (edo Take 7) (2006)
* Kingdom of Heaven (2005)
* Matchstick Men (2003)
* Black Hawk Down (2001)
* Hannibal (2001)
* Gladiator (2000)
* G.I. Jane (1997)
* White Squall (1996)
* 1492: Conquest of Paradise (1992)
* Thelma & Louise (1991)
* Black Rain (1989)
* Someone to Watch Over Me (1987)
* Legend (1985)
* Blade Runner (1982)
* Alien (1979)
* The Duellists (1977)
* Boy and Bicycle (1965)
* Datuak: Q56005
* Multimedia: Ridley Scott / Q56005
# Collybia cirrhata

Collybia cirrhata Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi du sukaldean erabiltzeko.
Sinonimoak: Agaricus amanitae, Agaricus alumnus, Agaricus amanitae subsp. cirratus (Basionimoa), Agaricus tuberosus var. ß cirratus, Agaricus cirratus, Agaricus parasiticus, Agaricus epiphyllus, Agaricus parasiticus var. ß agaricola, Agaricus tuberosus var. b amanitae, Collybia cirrata, Collybia alumna, Marasmius cirrhatus, Collybia tuberosa var. etuberosa, Delicatula ramosa, Microcollybia cirrhata.

## Deskribapena

Kapela: Oso txikia, cm 1 arteko diametrokoa, ganbiletik laura, gardentasunagatik ertza ildaskatua. Zetadun azala, zurixka, erdiko diskoa okre antzeko kolorekoa.
Orriak: Adnatuak, zabal samar eta sabeldunak, zurixkak.
Hanka: 2 cm arteko garaierakoa, fistulosoa, oinarrian zuntzexkak izaten ditu, kapelaren kolorekoa.
Haragia: Hutsala.
Etimologia: Collybia antzinako grekotik dator, eta txanpona esan nahi du. Perretxikoaren formagatik. Cirrhata epitetoa berriz latinetik dator, kapelen gailurra, esan nahi duen "cirrus" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Beste genero batzuen ahaidea da: Marasmius, Mycena. Gymnopus …). Collybia tuberosa delakoari, esklerozio (hifen metaketak osatutako gorputz gogor eta iraunkorra) batek oinaren oinarria babesten dio.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Beste Agarical batzuen hondakinetan ematen du fruitua, baso ezberdinetako orbeletan, pinuetan bate ere.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Groenlandia, Islandia, Europa, Errusia, Hokkaido.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 180 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 287 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ Collybia cirrhata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3915438
* Multimedia: Collybia cirrhata / Q3915438
# Collybia tuberosa

Collybia tuberosa Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez du behar adina haragi jateko. Urria Euskal Herrian.
Sinonimoak: Agaricus amanitae subsp. tuberosus, Agaricus bulbosus, Gymnopus tuberosus, Marasmius sclerotipes, Marasmius tuberosus, Chamaeceras sclerotipes, Collybia picetorum, Collybia sclerotipes, Microcollybia tuberosa.

## Deskribapena

Kapela: 0,3 eta 1,5 cm arteko diametrokoa, zurixka, horixka-okrea diskoan, apur bat unbilikatua.
Orriak: Zuriak, oinari itsatsiak, orritxoekin.
Hanka: Haritsua, zurixka, 2 - 5 x 0,1 - 0,2 cm-ko neurrikoa, esklerozio bat du oinean, batzuetan ezkutuan. Esklerozio hau mutur batean dago mehetua, kolore marroi-gorrixkarekin edo marroi-beltzarekin eta 0,5 - 0,75 x 0,1 - 0,3 cm-ko tamainarekin.
Haragia: Oso mehea, zurixka.
Esklerozio: Tuberkulu txiki baten itxurako mizelioa.
Etimologia: Collybia antzinako grekotik dator, eta txanpona esan nahi du. Perretxikoaren formagatik. Tuberosa epitetoa berriz latinetik dator, "tuberosus" hitzetik, eta trufa esan nahi du. Esklerozio txiki batetik, tuberkulu moduan ateratzen delako.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako baliorik, bere urritasunagatik eta tamainaz txikia duelako.

### Nahasketa arriskua

Kontu handiz ateratzen badugu, perretxikoa sortzen den esklerozioa ikusiko dugu, horrela, espezie hau segurtasun osoz identifika dezakegu. Oin zuriarekin eta eskleroziorik gabe jasotzen badugu, erraz nahas dezakegu Collybia cirrhata delakoarekin, honen antzekoa baina eskleroziorik gabea. Antzeko beste espezie bat Collybia cookei da, esklerozio horixka-okre koloreko batetik sortzen dena.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean hazten da, perretxiko batzuen hondar deskonposatuetan, adibidez, Lactarius vellereus edo Russula nigricans delakoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Groenlandia, Islandia, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak,. Litografía Danona s. coop.ltda., 347 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 264 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon, Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 180 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Collybia tuberosa: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5147602
* Multimedia: Collybia tuberosa / Q5147602
# Hypoxylon fuscum

Hypoxylon fuscum Xylariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Sphaeria fragiformis, Sphaeria confluens, Sphaeria tuberculosa, Hypoxylon glomerulatum, Sphaeria castorea, Sphaeria fusca var. a circumscripta, Sphaeria fragiformis var. ß castorea, Sphaeria lycoperdoides, Sphaeria populi, Sphaeria glomerulata, Sphaeria coryli, Peripherostoma fuscum, Stromatosphaeria fusca, Hypoxylon purpureum, Hypoxylon fuscum var. ß confluens, Hypoxylon commutatum subsp. holwayanum, Hypoxylon confluens, Hypoxylon subchlorinum, Hypoxylon commutatum var. holwayanum, Hypoxylon lianincolum, Hypoxylon oregonense, Hypoxylon pruinatoides.

## Deskribapena

Askoma: Fruitu sesila, estroma globo-itxurako samarrekoarekin osatua, 2-8 mm-ko diametrokoa, oinarria substratuari finkatuta, kasu gehienetan isolatuta edo batzuetan elkartuta, marroi-gorrixka ilun kolorekoa, gainazala edo himenoforoa, latza da ostioloen presentzia dela eta; barruan, 0,2-0,4 mm-ko diametroko peritezio beltz eta globo-formako sorta bat biltzen du, estroman gainazaletik 1 mm-ra ebaki horizontala eginez ikus daitezkeenak.
Haragia: Urria, gogorra, hauskorra, zurixka, usain edo zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Hypoxilon terminoa grekotik dator, pixka bat gutxiago, esan nahi duen “hupó” hitzetik eta zura esan nahi duen, “xylon” hitzetik. Zurkaitz samarra. Fuscun epitetoa bere koloreagatik du.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Hypoxylon ohikoenetako bat da, zuhaitz ostalariak dauden tokian betik dago.

## Sasoia eta lekua

Ohikoa urte osoan. Hildako hostozabalen egurren azalean, batez ere Alnus, Corylus eta Betula-tan

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Ekuarkor, Venezuela, Guyana Frantsesa, Brasil, Europa, Errusia, Iran, Himalaiako eremua, Txina, Taiwan, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 615 or. ISBN 84-282-0887-5 (T.4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Aranzadi, zientzia elkartea.
* ↑ Hypoxylon fuscum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2168139
* Multimedia: Hypoxylon fuscum / Q2168139
# Hemitrichia clavata

Hemitrichia clavata Arcyriaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Hemiarcyria clavata, Arcyria clavata, Hemiarcyria funalis, Hemiarcyria ablata, Hyporhamma clavatum.

## Deskribapena

Esporangioak: Pedunkulatuak, gregarioak edo pilatuak, piriformeak edo oso klabiformeak, 1 eta 2 mm bitarteko garaierakoa, hori-oliba antzeko kolorekoak. Peridioa distiratsua, goitik dehiszentea, baina iraunkorra erdian eta beheko bi herenetan kaliz edo kopa txiki baten moduan.
Pedunkuloa: Motz samarra, oinarrira mehetua eta pixkanaka-pixkanaka gorantz zabaldua esporangioen oinarrian, barnehutsa, zelula esporiformez beteta, goialdean horia, arre-gorrixkaz lausotua oinarrirantz eta hipotalo mehe, ilun eta marroi batetik ateratzen da.
Kapilizioa: Horia edo oliba antzeko kolorekoa, 4-5 espiraletan bihurritutako harizpiek (4,5-6,5 mikra) osatua, iletsuak, adar libreren batekin, ganbila edo puntaduna.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

## Sasoia eta lekua

Egur hiletan agertzen da.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Kuba, Panama, Venezuela, Peru, Bolivia, Brasil, Txile, Réunion, Kanariak, Europa, Errusia, Kaukasia, Israel, India, Himalaiako eremua, Japonia, Txina, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 623 or. ISBN 84-282-0887-6 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ Asturnatura.
* ↑ Hemitrichia clavata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14537693
* Multimedia: Hemitrichia clavata / Q14537693
# Meseko zubia

Meseko zubia (albanieraz: Ura e Mesit) Albanian dagoen arku-zubi bat da, Shkodër hiritik bost kilometrotara dagoen Mes herrixkan.
Postribë eskualdean kokaturik dagoen monumentua da eta mundu osoko turistak jasotzen ditu, zubiak ezezik inguruan duen ikuspegiak erakarrita. Albaniako monumentu ondare kulturala da.

## Historia

XVIII. mendean eraiki zuen Kara Mahmud Pashak, eskualdeko otomandar gobernadoreak, 1770 urtearen inguruan. Albania iparraldeko Shkodër eta Drisht hiriak lotzen zituen errepideak Kir ibaia zeharkatzeko helburua zuen. Bi fasetan eraiki zen, lehenengo ibaiaren gaineko bi arku nagusiak eta ondoren gainerako 11 arkuak. Otomandar Inperioak inguru honetan eraikitako zubi luzeena izan zen.
Gaur egun arriskutsua da zubitik pasatzea. Historian zehar izandako uholdeek nabarmen kaltetu zuten, eskuineko arkuak bereziki.

## Egitura

108 metrotako luzera eta 3,4 metrotako zabalera ditu. Guztira 13 arku ditu eta zubiaren puntu gorenak 12,5 metrotako altuera du.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Mesi Bridge» Visit Albania 2022-07-06 (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* ↑ (Ingelesez) Kovačić, Paula. «The Mesi Bridge is a tourist attraction that is almost 300 years old» Adria Fun (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* 1 2 (Ingelesez) «Mesi Bridge» Pranvera 2023-02-09 (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856285
* Multimedia: Mesi Bridge / Q856285
# Arrasate Press

Arrasate Press AED euskara elkartearen ekimenez eta lagun talde baten lanari esker Arrasaten sortutako euskara hutsezko aldizkaria zen, ostiralero herriko albisteak biltzen zituena. 1988an sortuta, euskara hutsean idatzitako lehen herri astekaria izan zen.

## Historia

Arrasate Press aldizkariaren lehen alea 1988ko abenduaren 2an kaleratu zen, lau lagunen artean euskarazko herri aldizkaria sortzearen ideia hura gauzatu ondoren. Aldizkariaren lehen erredaktore burua Joxe Aranzabal izan zen. Arrasateko Udala eta Eusko Jaurlaritzaren diru-laguntzei esker, eta herriko denden publizitateak emandako diru-sarrerei esker, euskarazko aldizkari bat mantendu ahal izatea oso zaila zen garai haietan aurrera eramatea lortu zuten. Garai hartan AED euskara elkarteak kudeatzen zuen aldizkaria, baina 1990ean, Arrasate Telebistaren sorrerarekin batera, Arrasate Komunikabideak (ARKO) elkartea sortu eta haren eskuetara pasa zen. Arrasatez gain, Aretxabaletan, Eskoriatzan, Bergaran, Oñatin eta Aramaion banatzen zen. Guztira 7.350 ale inguru banatzen ziren Arrasate eta Aramaioko herritarren artean, beti ere doan.
36 orrialde izaten zituen normalean, baina jaietan orri kopurua hazi egiten zen.
12 urtez aldizkari independente bezala argitaratu ondoren, Debagoieneko komunikabideen bateratzearen ondorioz Goiena kooperatiba eta honen Goienkaria eskualdeko aldizkariaren sorrerarekin batera, azken honen atal izatera pasa zen. Honenbestez, eskualdeko aldizkari gehienak (Arrasate Press, Berrigara, Goibekokale, Aretxagazeta, Kontuola eta Ze Barri?), guztiak Oñatiko kontzejupetik aldizkaria izan ezik, Goienkariarekin batera argitaratzen hasi ziren 2000ko abenduaren 1ean.
Beranduago, Goienkariaren eraberritzearekin batera, herriko aldizkari hauek haren atal izateari utzi zioten, eta desagertu egin ziren. Gaur egun, Goienkariaren 19.000 ale inguru banatzen dira, euskara hutsean, eskualde osoan zehar.

## Erreferentziak

* Arrieta, Deiane. Arrasate Press: Hamasei urte tokiko prentsaren aitzindaritzan. 2004.
* Arrasate Pressi omenaldia
* Arrasate Press eta euskarazko herri prentsa
* ↑ «Arrasate Press» Ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).
* 1 2 «Arrasate Press» Kultura eta Hizkuntza Politika Saila (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).
* ↑ Azkarate, Eneko; Arregi, Miren. «Milagarrena, zu hemen zaudela» Goiena 2023-07-07 (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).

## Kanpo estekak

* Joxe Arantzabal Arrasate Presseko sortzaileari elkarrizketa
* Arrasate Pressek 20 urte bete ditu
* Arrasate Pressen 20. urteurrena ospatzeko sortzaileek egindako afariaren kronika
* Datuak: Q12254086
# Eraso jeneralaren kalea

Bilboko lehendabiziko setioa (1835ean) gidatu zuen militar karlistaren omenezko izena duen Deustuko kalea.
# Frantzisko Egia

    Artikulu hau bizkaitar militarrari buruzkoa da; nafar militarra gaitzat duena beste hau da: «Frantzisko Egia Beaumont»
Frantzisko Ramon Egia Lopez de Letona (Durango, Bizkaia, 1750eko martxoaren 5a - Madril, Espainia, 1827ko urtarrilaren 6a) bizkaitar politikaria eta militarra izan zen.

## Biografia

1767an hasi zuen bere karrera militarra Espainiako Armadan, eta 1775ean Aljerren borrokatu zen hango piraten aurka. Sei urte geroago, Ameriketako Estatu Batuetako independentziaren aldeko gerran Pensacola hartzen lagundu zuen. 1792an koronel, hurrengo urtean brigadier eta 1795ean kanpo mariskal izendatu zuten eta bost urte geroago Aragoiko Erreinuko komandante. 1801ean, Portugalen aurka borrokatu zen, eta gero, Iberiar Penintsulako Gerran Extremadurako gudarostearen buruzagia izan zen; Madril hartzen saiatu bazen ere, huts egin zuen eta ondorioz kargua galdu.
Politikoki, absolutismoaren alde egin zuen, eta 1814an Fernando VII.aren Gerrako idazkari bihurtu zen, 1819ko ekain arte.
Granadako kapitain jenerala zela liberalen aurkako zapalkuntza bideratu zuen eta 1820an iraultza liberalak Frantziara erbesteratu zuen. 1823an Iberiar Penintsulara itzuli zen gobernu absolutista ezartzera eta Oiartzunen egokitu zen lehen Behin-behineko Gobernuko Batzorde Goreneko buru izendatu zuen bere burua. Fernando VII.ak Erregek Estimuaren konde izendatu zuen.
Bilbon badago monarkia absolutistaren alde borrokatu zen militar honen izena duen kale bat, Basurtu eta San Mames inguruetan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3740224
* Multimedia: Francisco de Eguía y Letona / Q3740224
# Kuokkala zubia

Kuokkala zubia (finlandieraz: Kuokkalan silta) Jyväskylä hirian dagoen zubi bat da, Finlandia erdialdean. Jyväsjärvi aintzira zeharkatzen du.

## Historia

1977ko irailaren 26an erabaki zuen udalak zubi bat eraikitzea. 1979an hasi ziren diseinu lanak, baina ez zen erraza izan, aintziraren oinarria lokatzezkoa baita. 1983ko apirilaren 11n ibilbide berria diseinatzea erabaki zen, hiriaren erdigunea Lutakko eta Kuokkala barrutiekin lotuko zituen zubia. 1987ko urriaren 15ean hasi zituzten eraikitze lanak eta 1989ko urriaren 23an izan zen inaugurazioa.

## Egitura

Ez da guztiz zuzena, kurbatura txiki bat du horizontalki eta bertikalki ere bai. 480 metrotako luzera du guztira eta 15 metrotako altuera. Galtzadak berak 7 metro hartzen ditu.
Zubiak 7 zubibegi ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kuokkala bridge – Visit Jyväskylä Region Region» Visit Jyväskylä Region (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* 1 2 (Ingelesez) «Kuokkala Bridge (Jyväskylä, 1989)» Structurae (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* ↑ (Ingelesez) «City of Light Route» Visit Jyväskylä Region (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4354384
* Multimedia: Kuokkala Bridge / Q4354384
# Jyväskylä

Jyväskylä :
| Armarria ||
| Berezko izena | Jyväskylän kaupunki |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Erdialdeko Finlandia eskualdea Jyväskylä azpieskualdea |
| Alkatea | Markku Andersson |
| Sorrera | 1837 |
| Koordenatuak | 62°14′25″N 25°44′40″E﻿ / ﻿62.24028°N 25.74444°E﻿ / 62.24028; 25.74444 |
| Azalera - Ur-azalera | 1.466,46 km² 295,29 km² (%20,1) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 130.857 (2010.10.31) 111,7 bizt/km² (2009) % 96,6 (ofiziala) % 0,2 % 3,2 |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Ingelesez) |
Jyväskylä Finlandiako hiria da.

## Klima

Datu klimatikoak (Jyväskylä) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −5.1 | −4.7 | 0.4 | 7.0 | 14.8 | 19.0 | 21.8 | 19.0 | 13.0 | 6.4 | 0.3 | -3.3 | 7.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −12.0 | −12.7 | −8.3 | -2.7 | 2.7 | 7.9 | 10.9 | 9.2 | 4.7 | 0.8 | −4.5 | −9.5 | -1.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 45 | 32 | 36 | 35 | 44 | 67 | 84 | 78 | 55 | 66 | 54 | 47 | 643 |
| Iturria: Climatological statistics for the normal period 1981–2010 ||||||||||||||

## Ondasun nabarmenak

* Kuokkala zubia

## Herritar ospetsuak

* Sofi Oksanen idazlea.
* Matti Nykänen eski jauzialea.

## Erreferentziak

* ↑ Maanmittauslaitos
* ↑ Väestorekisterikeskus 2010.10.31
* ↑ Väestorekisterikeskus 2009
* ↑ Finnish Meteorological Institute. (2011). Tilastoja Suomen ilmastosta - Climatological Statistics of Finland. Finnish Meteorological Institute (Noiz kontsultatua: 26 February 2012).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134620
* Multimedia: Jyväskylä / Q134620
# Ōita (prefektura)

Ōita prefektura (japonieraz: 大分県, Ōita-ken) Japoniako Kyūshū uharteko prefektura bat da, ipar-ekialdean dagoena. Hiriburua Ōita hiria da.

## Historia

VI. mendean, Kyūshū lau eskualdetan banatuta zegoen: Tsukushi-no-kuni, Hi-no-kuni, Kumaso-no-kuni eta Toyo-no-kuni. Gaur egungo Ōita Toyo-no-kuni eskualdearen parte zen. Geroago, Toyo-no-kuni bitan banatu zen, Bungo probintzia eta Buzen probintzia.
Meiji berrezarkuntzaren ondoren, Bungo eta Bunzen probintzietako barrutiak elkartu egin ziren Ōita prefektura eratzeko.

## Geografia

Ōita prefektura Kyūshū uharteko ipar-ekialdean dago. 119 km luze da ekialdetik mendebaldera, eta 106 km iparraldetik hegoaldera. Iparraldean, Suo kanala eta Honshu uhartea ditu; Yyo kanala eta Shikoku uhartea ekialdean; hegoaldean, Miyazaki prefektura; eta mendebaldean, Fukuoka eta Kumamoto prefekturak.
Oso lurralde menditsua da (Yufu mendia, Tsurumi mendia, Sobo mendia, Katamuki mendia, Kujū mendia), eta lurraldearen % 70 basoek estalita dago. Ibai ugari dago.
Prefekturako lurraldearen % 28 natura-parke gisa babestuta dago. Bertan daude Aso Kujū eta Setonaikai parke nazionalak, besteak beste.

## Ekonomia

Ōita prefekturako jarduera nagusia nekazaritzako produktuei lotuta dago: zitrikoak, shiitakea, banbua, azafraia, galingalea. Arrain- eta itsaski-haztegiak ere garrantzitsuak dira kostaldean. Manufaktura-industria bigarren mailako jarduera da prefekturako ekonomian.

## Banaketa administratiboa
### Hiriak

Hiri handienak:
* Ōita (hiriburua, 467.267 biztanle)
* Beppu (127.345 bizt.)
* Nakatsu (84.179 bizt.)
* Saiki (78.675 bit.)
* Hita (72.601)
Hiri guztiak:
| Beppu Bungo-ōno Bungotakada Hita Kitsuki Kunisaki Nakatsu | Ōita (hiriburua) Saiki Taketa Tsukumi Usa Usuki Yufu |

### Herriak barrutika sailkatuta

* Hayami barrutia:
** Hiji
* Higashikunisaki barrutia:
** Himeshima
* Kusu barrutia:
** Kokonoe
** Kusu

## Ondasun nabarmenak

* Funai gaztelua (Ōita).
* Usa jingū santutegia.
* Usukiko harrizko Budak.
* Sasamuta santutegia (Ōita).
* Beppuko ur-termalak.
* Shidaka aintzira (Beppu).
* Tsurumi mendia (Aso Kujū Parke Nazionala).
* Nakatsuko gaztelua.
* Hita.
* Yabakei zubia, Japoniako harrizko zubi luzeena.
* Bungo Futamigaura (Saiki).

## Kanpo estekak

* Oita prefekturako webgune ofiziala
* Datuak: Q133924
* Multimedia: Ōita prefecture / Q133924