# Bitcoin meatzaritza

Bitcoin sarerako sortzen diren blokeei meatzaritza edo bitcoin erauzketa esaten zaio. Urre meatzaritzatik datorkigu termino hau.
Bloke katearen eraikuntza ekintza honen bitartez egiten da, honek eragiten bait du blockchain teknologian oinarrituta, eguneratua eta seguroa den peer-to-peer sare bat mantentzea.

## Prozesua

Oraingo bloke hautagai kirptografikoaren arazoari soluzio bat emateko esperoan daude sareko meatzari guztiak. Lan proba sistema baten bitartez ebazten ari dira saiakera anitzak behar dituen arazo bat, indar gordina behar duena, ez determinista, prozesamendu maila altuko meatzariek ez dezaten meatzari txikiak kanpoan utzi.
Honela, bloke bakoitzaren kokapen maiztasunak Poissonen banaketa bat jarraitzen du eta meatzari batek hura aurkitzeko probabilitatea sarean duen indar konptazionalaren eta nodo guztien indar komputazionalen erlazioaren mempean dago, honela sistemak era deszentralizatu batean egiten du lan. Meatzarien helburu zehatza da ustiatzen ari diren blokearentzako ez-baliozko balioa aurkitzea, bloke osoak baldintza jakin bat bete dezan (blokearen SHA-256 hash bikoitzak zero puntuen kopuru jakin bat izan dezan). Saiakuntza eta errore prozesu honek blokeak sortzea zailtzen du.
Meatzari batek bere blokearen arazo kriptografikoaren soluzioa aurkitzen duenean, konenktatuta dituen gainerako nodoetara transmititzen du. Bloke hori adostasun arauen arabera baliagarria bada (meatzariak emandako soluzioaren balioztapena prozesu hutsala da eta berehala egiten da), aipatutako nodoek katean gehitu eta berriro transmititzen dute. Prozesu hori etengabe errepikatzen da blokea sareko nodo guztietara iritsi arte.
Bloke bat onartua izan dadin, sortu zuen meatzariak erreferentzia gisa sartu behar du goiburuan ezagutzen duten kate luzeen azken blokearen hash edo laburpen kriptografikoa.
Bloke kateak txanpon guztiaren historia jasotzen du jaulkitako uneko jabearen helbidera arte.

## Errentagarritasuna

Meatzaritzaren errentagarritasuna blokearen sariaren araberakoa da gehienbat, protokoloak meatzari bakoitzari baliozko bloke bat eraikitzerakoan emititzen uzten dion eta gutxitzen den bitcoin kopuru bat. Protokoloak sortzea ahalbidetzen duen bitcoin kopuru hori 210 mila bloketik behin erdira murrizten da. Meatzarien beste errentagarritasun iturri bat transakzio kuotak dira, erabiltzaileek beren diru transferentziak baliozko bloke batean sartzen dituzten meatzariei esleitutako sariak. Protokoloak bloke bakoitzeko meatzariei ematen zaien saria denboran zehar jaitsi eta zerora joaten dela kontuan hartuta, epe luzera meatzaritzaren errentagarritasuna transakzio kuoten menpe egongo da.

## Meatze zailtasuna

BitCoin sarearen protokoloaren diseinuaren helburua da meatzatutako blokeen artean gehienez 10 minutu irautea sarean landutako denbora kontuan eduki gabe.
Hori lortzeko, «zailtasuna» izeneko aldagaia eguneratu behar da, etorkizuneko blokeek helburu horren arabera baldintza gutxi-asko zorrotzak behar baitituzte. Zailtasunaren balio berria kalkulatzeko, 2016 azken blokeak aurkitzeko behar den denbora neurtzen da eta 20160 minutuko denborarekin alderatzen da. Modu honetan, denbora errealaren eta denbora tartearen arteko erlazioa kalkulatzen da eta dagokion doikuntza egiten da.
Bitcoin sarea nodo sare deszentralizatua denez, zailtasunaren birkokapena automatikoki gertatzen da. Zailtasunak berregokitzeko 2016 bloke guztietan gertatzen da.
Zailtasunean muturreko lurrunkortasuna ekiditeko, zailtasun gehieneko birkokapenaren ezarpena 2016 bloke ziklo bakoitzean lau faktore batez luza daiteke. Hori dela eta, ziklo batean behar den zailtasuna lauko faktorea baino handiagoa bada, maximora egokituko da, baina inoiz ez gehiago. Beste edozein doikuntza hurrengo zikloan egingo da. Horrek zailtasunen muturreko hegazkortasuna ekiditen du, baina, ondorioz, desberdintasun handiak eragiten ditu hashing boterearen eta zailtasunaren artean orekatzeko hainbat ziklo hartzeko.
Uneko zailtasunean, hash batek arrakasta izateko aukera bat baino txikiagoa da. Ordenagailu batek datuen hash edo laburpenak sortzeko duen gaitasuna neurtzeko, hash / segundu neurria erabiltzen da.

## Erreferentziak

* Nakamoto, Satoshi (24 de mayo de 2009). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (en inglés). Consultado el 18 de agosto de 2012.
* ↑ Guillermo Julián (20 de marzo de 2013). Xataka.com, ed. «¿Es seguro Bitcoin? Su tecnología al desnudo». Consultado el 23 de julio de 2013.
* ↑ «Bitcoin Block Explorer». Consultado el 11 de julio de 2013. «Interfaz básica para acceso a las transacciones de la red Bitcoin».
* ↑ Nathan Willis (10 de noviembre de 2010). LWN.net, ed. «Bitcoin: Virtual money created by CPU cycles». Consultado el 11 de julio de 2013.
* ↑ Blockchain.info (ed.). «Charts». Consultado el 24 de agosto de 2016.
* ↑ Alec Liu (22 de marzo de 2013). Vice.com, ed. «A Guide to Bitcoin Mining: Why Someone Bought a $1,500 Bitcoin Miner on eBay for $20,600». Archivado desde el original el 6 de junio de 2013. Consultado el 23 de julio de 2013.
* ↑ Martin (9 de agosto de 2016). «Forma de invertir en la blockchain a través de las criptomonedas». Consultado el 19 de octubre de 2015.
* ↑ Red Bitcoin: Poder computacional total
* ↑ La búsqueda por fuerza bruta implica que no se puede encontrar un bloque induciendo la respuesta a partir una base de datos de resultados previos, ni tampoco se puede deducir fundamentándolo sobre una serie de premisas verdaderas. La criptografía garantiza que la única forma de encontrar un bloque es a través de un proceso continuo de prueba y error. Como no existen «atajos» lógicos para dar con la solución de manera consistente, se garantiza que las entidades con mayor procesamiento de cálculo no sean las primeras en encontrar siempre la respuesta al desafío matemático, y el sistema pueda funcionar de manera distribuida.
* ↑ del contenido del bloque anterior. Al añadir ese hash en el bloque actual, se consigue «encadenar» todos los bloques, uno detrás de otro, y verificar la integridad de la cadena resultante.
* ↑ La dificultad relativa de minería se define como la razón entre el objetivo de dificultad el 9 de enero de 2009 y el objetivo de dificultad actual.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85874951
* Multimedia: Bitcoin mining / Q85874951