OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Nora Aída Bicet

Nora Aída Bicet Juan (Palma Soriano, 1977ko urriaren 29a) xabalina jaurtiketan aditua den atleta kubatarra da.. Barakaldon bizi da duela urte batzuk.

## Kirol ibilbidea

Bere kirol ibilbidea Kuban hasi zuen 2004an bere erregistrorik onena lortuz, 63,32 metroko markarekin. Urte horretan lortu zuen bere arrakastarik handiena, 7. izatean2004ko Atenasko Joko Olinpikoetan 62.51 metroko markarekin.
2011ko azaroan Espainiako nazionalitatea lortu zuen eta urtebete geroago Espainiako ordezkari izan zen 2012ko Londreseko Olinpiar Jokoetan 17. postua lortuz, 57,77 metroko markarekin, finalean sartzeko aukerarik eman ez ziona.

## Erreferentziak

* ↑ La jabalinista cubana Nora Aida Bicet pasa a competir por España. 2011ko azaroaren 4a.
* 1 2 LA BARACALDESA NORA AIDA BICET COMPETIRÁ CON EL EQUIPO OLÍMPICO ESPAÑOL EN LANZAMIENTO DE JABALINA. 2012ko uztailaren 24a.
* ↑ HONOURS. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7050235
# Victoriana Herrero Barroso

Victoriana Herrero Barroso (Logroño, Errioxa, 1893ko martxoaren 23a – Madril, 1962ko urriaren 1a) erizaina eta presondegietako funtzionarioa. Gerra Zibilean Patronato de Protección de la Mujer erakunde errepublikarraren bokala izan zen.

## Biografia

Sociedad de Profesiones y Oficios Varios, UGTko Sociedad de Obreros de la Aguja eta 1925etik ere Madrilgo Agrupación Femenina Socialista-ko kidea izan zen. Primo de Riveraren diktadurapean eta Bigarren Errepublikan ere Madrilgo Agrupación Socialistaren bokala izan zen. Gerra Zibila iraun zuen bitartean Patronato de Protección de la Mujer erakundeko bokala ere izan zen. Horrez gain, erizaina eta presondegietako funtzionarioa izan zen Madril, Valentzia eta Ceheguínen.
1933ko Espainiako hauteskunde orokorren testuinguruan eta Agrupación Femenina Socialista delakoaren kide zela emakume sozialisten bozka sustatzeko ekimena zuzendu zuen Madrilgo María Guerrero Antzokian, non Josefina Carabias, Ángeles Vázquez eta Matilde Huici izan ziren hizlari.
1939ko martxoan Alacanteko portuan atxilotu zituzten Victoriana eta bere senarra, Antonio Mairal. 1940ko urtarrilaren 23an ospatutako Gerra Kontseiluak 20 urteko kartzela-zigorra ezarri zion Victorianari. 1939ko apirilaren 7an Alacanteko espetxean egon zen, azaroan Ventasko espetxera aldatu zuten eta azkenik, 1940an Saturraranera mugitu zuten. 1943an espetxetik atera zen baldintzapeko askatasunean, desterru zigorra Bilbon pasa zuen:
   Bere Bikaintasuna, Jainkoak gordetzen duen Estatuburuak, ondo izan du baldintzapeko askatasunaren onura ematea hurrengo zigortuei, hau da, Agindu hau argitaratzean lor dezaketena: (...) Saturrarango Emakumeen Espetxe Nagusitik: Dolores Castellanos Morante, Domingo Caballero Escobar, Raimunda Balcells García, Juliana Arroyo Pastor, Victoriana Herrero Barroso, Delfina Cuervo Noval.
Ondoren, Madrilen bizitzeko baimena lortu zuen. 1952an Metropol hotelean lisatzen jarduteko enplegua lortu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Herrero Barroso, Victoriana» Fundación Pablo Iglesias (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
* ↑ «PS-MADRID,978,2 - Expedientes personales ordenados alfabéticamente de González López, Eulogio a Herrero Barroso, Victoriana» PARES (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Montagut, Eduardo. (2018-11-01). «El mitin femenino socialista en Teatro María Guerrero en las elecciones de 1933» Tribuna Feminista (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Buscador de represaliados de la Guerra Civil española» buscar.combatientes.es (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ORDEN de 19 de junio de 1943 por la que se concede la libertad condicional, sin liberación del destierro a trescientos sesenta y siete penados.» BOE 205: 7154-7155..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117290093
# Sokoa Operazioa

1986ko azaroaren 5ean Hendaian, Ipar Euskal Herrian egindako Sokoa Operazioa Espainiako Estatuko segurtasun indar eta kidegoen operatibo bat izan zen, ETA erakunde armatuaren aparatu logistikoa desegiteko helburuan. Intxaurrondoko kuartelean planifikatuta, ETAren aurkako historiako lehenengo operazio franko-espainiarra izan zen (Guardia Zibila eta Police Nationale).

## Operazioa

1986ko urtarrilaren 3an Francisco Paesa agente espainiarrak erakunde horri SAM-7 misil batzuk saldu zizkionez, ETAren biltegi bat aurkitu zuten. Urte bereko azaroaren 5ean, Espainiako eta Frantziako polizia-kidegoek esku hartu zuten Sokoa enpresak Hendaian zuen altzari-fabrika batean. Bertan, arma-biltegi handi bat konfiskatu zen, operazioaren helburua zen bezala, baina talde armaturen «kontabilitateari» buruzko hainbat erregistro aurkitzeak, gainera, Espainiako Barne Ministerioari eskaini zizkion haren finantza-sare konplexuari buruzko lehen arrastoak.
Segurtasun-kidegoek dokumentazio asko aurkitu zuten; horien artean, «iraultza-zerga» ordaindu behar zuten mila enpresaburu ingururen fitxak zeuden, eta sei urtean 1.160 milioi pezeta baino gehiago ordaindu zizkioten ETAri. Halaber, armak, faltsututako nortasun-agiriak eta erakundearen helburuen jarraipen-txostenak konfiskatu zituzten.

## Ondorioak

Atzemandako artxiboek ETAren funtzionamendu estrukturala ulertzea ahalbidetu zuten, eta horren buru zuzendaritza batzorde bat zegoen lau aparaturen arduradunekin: nazioartekoa, militarra, logistikoa eta diruzaintzakoa, azken hau Eugenio Etxebeste «Antxon» bezala identifikatua. Operazioak adar ugari zituen, sarekadak Espainian eta Frantzian, eta kolpe latza izan zen ETArentzat, oso ahulduta geratu baitzen. Ekintza horietako batean, 1988ko martxoaren 12an, Julen Madariaga buruzagi historikoa eta ETAren sortzailea atxilotu zuten.
Sokoa Operazioari ETAk emandako erantzuna estrategia aldaketa bat izan zen: bonba-autoen erabilera sistematikoari eman zitzaion bere atentatuetan, eta ordutik aurrera Bartzelonan eta Madrilen kontzentratuko ziren. Hala, 1987ko ekainaren 19an, Hipercorreko atentatua gertatu zen Bartzelonan, ETAk burututako hilgarriena, eta, ondoren, Zaragozako eta Viceko kuartel-etxeen aurka egindakoak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Una espectacular acción de la policía francesa» (html) El País 1987-3-14.
* ↑ (Gaztelaniaz) (html) Comienza el juicio a tres etarras por el 'caso Sokoa'. 2001-2-1.
* ↑ (Gaztelaniaz) (html) La Guardia Civil celebra en Intxaurrondo el "éxito de 30 años de lucha contra ETA" en Francia. 20 de mayo de 2016.
* ↑ (Gaztelaniaz) (html) Una espectacular acción de la policía francesa. 14 de marzo de 1987.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Francisco Paesa: Un agente secreto oculto tras las operaciones más delicadas» (html) teinteresa.es 2011-11-29.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Paesa "resucita" en África» (html) ABC 2011-11-30.
* ↑ (Gaztelaniaz) Corachán, Jordi. (2006-6-21). «Julen de Madariaga: "ETA se creó con el fin de liberar a Euskadi"» (html) El Periódico Mediterráneo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11939386
# Infundibulicybe squamulosa

Infundibulicybe squamulosa Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate handiegirik gabeko jangarria.
Sinonimoak: Agaricus omphalosericeus, Omphalia squamulosa, Clitocybe squamulosa, Clitocybe infundibuliformis var. squamulosa, Omphalia infundibuliformis var. squamulosa, Clitocybe subsquamata.

## Deskribapena

Kapela: 2,5 eta 4,5 cm bitarteko diametrokoa. Haragi mehekoa, unbilikatua edo inbutu itxuran, arre-hur kolorekoa edo gris-horixka, arre koloreko ezkatatxo finez estalia; ertza beherantz biribildua eta mehea.
Orriak: Estuak, meheak, zabal, askotan adarkatuak, dekurrenteak luze, hori-zur argi kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak
Hanka: 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1 cm bitarteko lodierakoa. Elastikoa, zilindrikoa, goialdean mehetua, harro barrubetea, oinarri feltroduna, mizelio-hifa ugarirekin; kapelaren kolore berekoa, baina argiagoa, ildaskatu haritsua edo ia pitzatua.
Haragia: Zaila, gris zurbil kolorekoa, irinaren usain eta zaporea du.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. Squamulosa epitetoa kapelan dituen ezkatatxo txikiengatik du

## Jangarrirasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Clitocybe gibba delakoarekin nahas daiteke, honen gainazala ezkatarik gabekoa da, titi apur bat izaten du, oin argiagoa, zurixka. Clitocybe sinopica espeziearekin ere bai, hau adreilu kolorekoa eta txikiagoa da.

## Sasoia eta lekua

Maiatzetik azarora. Ezohiko espeziea. Mendiko koniferoen basoetan. Arraroa hostozabalen azpian edo zelaietan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 234 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 365 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ (Gaztelaniaz) AVT. (1986). Asociacion Vallisoletana de Micologia.
* ↑ : GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
# Borrelia burgdorferi

Borrelia burgdorferi Borrelia generoko bakterioa da, Gram negatiboa, Lymeko gaitza sortzen duena. Willy Burgdorfer mikrobiologo estatubatuarrak 1982an laborategian isolatu zuen estreinakoz infektatutako akain batetik, eta Lymeko gaitzaren eragilea zela frogatu.
Bakterio honen ezaugarri orokorrak honako hauek dira:
* espiroketa itxurakoa
* mugikorra
* katalasa (-)
* oxidasa (-)
* mikroaerofiloa
* O/F: (-/+)
Berezitasun biokimiko nabarmena dauka bakterio honek: ez du burdina behar beste bakterioetan dauden eta burdina behar duten entzimentzat. Burdinaren ordez, manganesoa erabiltzen baitu entzima horiekin. Beraz, burdinik gabe hazten den patogeno bakarrenetakoa da.
Borrelia burgdorferi-ren genoma ere oso berezia da: kromosoma lineala duen prokarioto bakarra da, eta plasmido ugari ditu, batzuk linealak eta beste batzuk itxiak.

## Bizi-zikloa

Borrelia burgdorferik bizi-ziklo konplexua dauka. Lymeko gaitzaren bektorea akain mota bat da, Ixodes izenekoa: Ixodes ricinus da Europan gaitza hedatzen duena, eta Ixodes dammini AEB-etan. Akain horiek dira bakterio patogenoaren eramaileak, eta gizaki bati ziztada egiten diotenean Borrelia burgdorferi injektatzen diote.
Bakterio patogenoaren gordailu naturalak hainbat animalia ugaztun dira: oreinak (batez ere, AEB-etan), txakurrak, karraskari txikiak...., akainak infektatzen dituztenak hauek haien odola zurrupatzen dutenean.

## Lymeko gaitza

Borrelia burgdorferiren infekzioak Lymeko gaitza sortzen du. Gaixotasun horren lehenengo kasuak 1975ean agertu ziren AEBetan, Old Lyme izeneko herrian, eta 1982an isolatu zen bakterio eragilea. Harrezkero, gaitza Hego Amerikara, Europara eta Asiara zabaldu zen, Euskal Herrian lehenengo kasuak XX mendeko 80ko hamarkadaren erdialdean agertuz.
Akain infektatuaren ziztadaren ondoren (7-9 egunetan) larruazaleko lesioa agertzen da ziztadaren tokian ("eritema migrans"). Gaitza garaiz tratatzen ez bada, infekzioa sistemiko bihur daiteke: artritisa, miokarditisa edo meningitisa izanik haien ondorioetako batzuk, bakterio eragilea artikulazioetara, bihotzera edo nerbio-sistemara, hurrenez hurren, hedatzen denean.
Infekzioa ohikoagoa da udaberrian eta udan, akaina aktiboagoa dagoenean. Antibiotikoak erabiltzen dira patologia honi aurre egiteko.

## Erreferentziak

* ↑ Lippsett, L. Las bacterias de la enfermedad de Lyme se esconden de las defensas inmunitarias asknature.org
* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua:540 orr. ISBN: 978-84-9860-026-1.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2723634
* Multimedia: Borrelia burgdorferi / Q2723634
* Espezieak: Borrelia burgdorferi
# Borrelia

Borrelia generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, espiroketen klasean sailkatzen direnak. Espiroketak bakterio helikoidalak dira, kortxo-kentzeko itxurakoak, finak, luzeak eta diametro txikikoak (irudia). Mugikorrak dira, baina haien mugimendua berezia da, flageloak ez baitaude bakterioaren kanpoaldean, zelula horma eta kanpo mintzaren artean baizik (endoflageloak). Horrek sugearen antzeko mugimendu bihurrikatzailea eragiten du, gainontzeko bakterioek ez dutena.
Espiroketa guztien antzera, borreliak ongi ikusten dira "in vivo" eremu iluneko mikroskopioaren bitartez.
Anaerobioak edo mikroaerofiloak dira. Orain dela gutxi arte ezin ziren laborategian kultibatu, zenbait Treponemen antzera, ez baitziren hazkuntza-inguruneetan hazten. Gaur egun kultiba daitezke, baina haien kultiboa korapilatsua da.
Borrelia generoan 36 espezie daude (2008. urtean), hauetako batzuk gizakiaren patogenoak izanik. Patogeno gehienek artropodoak erabiltzen dituzte (zorriak, kaparrak...) bektore moduan, gaitza transmititzeko. Mikrobio honek sortzen dituen gaitz gehienak zoonosiak dira, beraz.
Hiru dira gizakiaren patogeno nagusiak:
Kondizio higieniko txarrek sukar errepikariaren izurriteak sor ditzakete. Tratatu ezean gaixotasun larria da, infektatuen ia erdia hiltzen baita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115528
* Multimedia: Borrelia / Q115528
# Clitocybe vibecina

Clitocybe vibecina Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus tardus var. ß aggregatus, Omphalia vibecina, Clitocybe pausiaca, Pseudolyophyllum vibecinum.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-unbilikatua gero pixka bat bakarrik deprimitua, higrofanoa, gris iluna, tindu oliba antzekoekin; ertza ildaskatua, glabroa.
Orriak: Nahikoa estu, ia kapelaren kolorekoak, gero zurbilak eta zikinak.
Hanka: 3 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 0,3 eta 0,6 cm bitarteko lodierakoa, pixka bat konprimitua, antzeko kolorekoa, oinarria apur bat iletsua eta zurbilagoa.
Haragia: Antzeko kolorekoa, ebakitzerakoan usain eta zapore sendoak, gero ez hain atsegina.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. Vibecina epitetoa berriz latinetik dator, legamia, esan nahi duen "vibis" hitzetik. Seguruenik kapelaren koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jangarria, baina arriskutsua.

### Nahasketa arriskua

Kolore argiko beste Clitocybe batzuekin nahas daiteke, horietako batzuk pozoitsuak dira. Baita, Gerronema umbilicatum delakoarekin ere.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Koniferoen azpian lurzoru azidoetan, batzuetan txilardegietan eta zohikaztegietan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Islandia, Svalbard, Mongolia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 140 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 301 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Clitocybe vibecina: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1646087
* Multimedia: Clitocybe vibecina / Q1646087
# Clitopaxillus alexandri

Clitopaxillus alexandri Pseudoclitocybaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria. Kalitate gastronomiko ona du.
Sinonimoak: Agaricus extenuatus, Agaricus propinquus var. ß spadiceus, Paxillus extenuatus, Lepista alexandri, Agaricus alexandri, Lepista extenuata, Clitocybe alexandri, Omphalia gilva, Agaricus ceraceolamellatus, Clitocybe ceraceolamellata, Clitocybe extenuata.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 10 (15) cm bitarteko diametrokoa. Beix argitik gris-marroixka kolorera doana, pixkanaka ilunduaz. Hasieran ganbila, gero zabaldu egiten da, azkenean deprimitua, batzuetan kopa baten itxuran. Ertza mehea du eta oso biribildua.
Orriak: Zurixkak, gero krema-okre kolorekoak, zahartzean marroixkak. Estu, okertuak, dekurrenteak, anastomosatu-albeolatuak oinean.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 4 cm bitarteko lodierakoa, oso sendoa, trinkoa, batzuetan leizetsua, zilindrikoa. Kapelaren kolore berekoa edo zurbilagoa, matea, oinarrian tomentu zurixka batekin.
Haragia: Lodia, harroa egoera hezean. Beix zurbil kolorekoa. Zapore gozoa du eta kumino usain arina (unbeliferoen familiako belarra, (Cominum eyminum).
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. Alexandri epitetoa, pertsona izenetik dator. Alexandre frantziar biltzailearen omenez.

## Jangarritasuna

Kalitate oneko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Lepista nebularis delakoarekin, honek kolore grisaxka du, ez hain horixka, ez da hain sendoa eta usaina guztiz desberdina du. Clitocybe harperi oso antzekoa da, baina urria. Clitocybe inornata, grisaxka da, orriak ere bai, oin laburra du eta usain desatsegina, desberdina da.

## Sasoia eta lekua

Uda bukaeratik azarora arte, mendi garaietako larreetan eta baita koniferoen azpian ere.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 153 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 371 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 214 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 136 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Clitopaxillus alexandri: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101150492
* Multimedia: Clitocybe alexandri / Q101150492
# Clitopilus hobsonii

Clitopilus hobsonii Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Pleurotus chioneus, Pleurotus hobsonii, Pleurotellus hobsonii, Dendrosarcus hobsonii, Octojuga pleurotelloides, Octojuga fayodii, Clitopilus pleurotelloides, Clitopilus septiocoides, Pleurotus pleurotelloides, Hohenbuehelia hobsonii.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 2 cm bitarteko diametrokoa, giltzurrun itxurakoa edo eszentrikoa, Plutotus zuri gisa, pixka bat belusduna.
Orriak: Haizemaile itxuran, arrosa kolorekoak.
Hanka: Alboan edo bat ere ez.
Haragia: Zurixka, usaingabea eta zaporegabea. Espora-jalkina arrosa kolorekoa.
Etimologia: Clitopilus terminoa grekotik dator eta pendulua, zintzilikaria, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Lehen begiratuan Crepidotus generoko espezieekin nahas liteke.

## Sasoia eta lekua

Zuhaitz hostozabalen adar hiletan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, !88 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Clitopilus hobsonii: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10713600
* Multimedia: Clitopilus hobsonii / Q10713600
# McFarlane zubia

McFarlane zubia (ingelesez: McFarlane Bridge) Australia ekialdeko Hegoaldeko Gales Berrian dagoen trenbide zubi bat da. Clarence ibaia zeharkatzen du Maclean herrixkaren parean.
Zubi altxagarria da eta horregatik Australiako Injeniarien Elkarteak ondare izendatu du. Autoak eta oinezkoak igarotzen dira gainetik.

## Historia

1904 eta 1906 artean eraiki zen. 1906ko apirilaren 9an inauguratu zuten. Ernest de Burgh injeniariak diseinatu zuen zubia eta Mountney and Companyk eraiki zuen. Herri hartan jaiotako John McFarlane politikariaren izena eman zioten. 2012 eta 2013 artean berriztatze lanak egin zitzaizkion.

## Egitura

Maclean eta Woodford uhartea lotzen ditu eta trafiko handia du.
Zubi luzea da. 17 zubibegi ditu, hauetatik 16 zurezkoak dira eta 13,7 metrotako luzera dute. Erdialdean burdina forjatuz egindako zubibegi bat du, 20,3 metrotakoa, eta zati hori altxagarria da. Horri esker itsasontziak pasa daitezke. Zubiaren zati hori altxatzeko dorre bat du.
1962an altxatu zen azkenengo aldiz.

## Erreferentziak

* ↑ «Place:McFarlane Bridge, Clarence River» Engineering Heritage Australia 2023-10-20 (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* 1 2 3 «Timber Building in Australia» web.archive.org 2012-03-25 (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* ↑ «McFarlane Bridge, Clarence River, Maclean, 1906- | www.engineersaustralia.org.au» portal.engineersaustralia.org.au (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).
* ↑ (Ingelesez) «The Centenary of McFarlane Bridge Maclean 1906-2006 by» www.angusrobertson.com.au (Noiz kontsultatua: 2024-11-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14629130
* Multimedia: McFarlane Bridge / Q14629130
# Clitopilus scyphoides

Clitopilus scyphoides Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Merulius buccinalis, Agaricus scyphiformis var. ß buccinalis, Agaricus buccinalis, Agaricus scyphoides var. ß buccinalis, Agaricus inconspicuus, Agaricus cretatus, Omphalia scyphoides, Clitopilus cretatus, Rhodophyllus cretatus, Omphalina scyphoides, Omphalia buccinalis, Orcella cretata, Eccilia cretata, Omphalina buccinalis, Cantharellus hrabanovi, Pleurotus mutilus, Clitopilopsis cretata, Clitopilus scyphoides.

## Deskribapena

Kapela:1,5 eta 5 cm bitarteko diametrokoa. Mintzezkoa, ganbil-unbilikatua, leuna, distiratsua, zurixka, ertza beherantz biribildua eta askotan lobulatua; batzuetan eszentriko edo alboan; pruinadun-zetaduna.
Orriak: Dekurrenteak, meheak, horixkak, gero gorriak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Motza, tomentuduna, zuria, mizelio flokoso batetik ateratzen.
Haragia: Zuria, usaingabea.
Etimologia: Clitopilus terminoa grekotik dator eta pendulua, zintzilikaria, esan nahi du. Cretatus epitetoa latinetik dator, kretaz koloreztatua esan nahi duen “cretatus” hitzetik. Orrien kolore horixkagatik.

## Jangarritasuna

Jangarria.

### Nahasketa arriskua

Erraz nahasten da dealbata taldeko Clitocybe batzuekin.

## Sasoia eta lekua

Udan. Baso mistoetako lurzoruan

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Belize, Martinika, Kolonbia, Uganda, Burundi, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, India, Himalaiako eremua, Kirgizistan, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 261 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Clitopilus scyphoides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10477909
* Multimedia: Clitopilus scyphoides / Q10477909