# Lizarrerria Bus

Lizarrerria Bus (Tierra Estella Bus, gaztelaniaz) Lizarrerrian autobus zerbitzua da, 50 000 pertsona Lizarrako Merindadeko pertsonari zerbitzatzen diena.
Lizarrerria Bus Lizarrerrian lan egiten duen hiri-garraioko zerbitzu bakarra da, Nafarroako Gobernuak zuzentzen eta koordinatzen du eta La Estellesa SA enpresak jarduten du.
Autobusak zuriak eta gorriak dira, eta horiek dira Lizarrako koloreak.

## Historia

Lehenengo bi lineak (1 eta 2 lineak) 2004ko irailean jarri ziren martxan. Bere helburua, Lizarra hiriari berari zerbitzua ematea zen, baita biztanle kopuru handia duten herri mugakideei ere, Aiegi eta Bilatorta kasu. Hori zen sare primitiboa:
Lizarrerria Busen sarea 2004ko irailean :
| Linea | Izena | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera | Geldialdiak | Bidaiariak |
| 1 | Lizarra - Oteitza Estella - Oteiza | Garcia Orcoyen Ospitalea | Deierri etorbidea · Imakulada / Geltokia · Iruñeko etorbidea · Erregeta kalea · Larresbeltza kalea Oteitzara hedatzea: Erdiguneko errepidea | Bilatorta Oteitza | 15 | 91 650 |
| 2 | Lizarra - Aiegi Estella - Ayegui | Garcia Orcoyen Ospitalea | Deierri etorbidea · Imakulada / Geltokia · Errepidea kalea · Logroñoko errepidea Abartzuzara hedatzea: Andiko errepidea | Aiegi Abartzuza | 16 | 103 350 |
2008an, zazpi herri berri gehitu zitzaizkion zerbitzuari: Arroitz, Urbiola, Lukin, Barbarin, Iguzkitza, Deiu eta Azketa, 2 linearen luzapen eran.

## Egungo sarea
### Sarea osatzen duten lineak
#### Lineak

Sareak bi line ditu, biak iparraldetik hegoalderako ardatzak, nagusiki 08: 00etatik 20: 00etara aktibo daudenak.
| Linea | Ibilbidea | Hasiera | Azken zabalkuntza | Luzera (km) | Geldialdiak | Maiztasuna | Maiztasuna | Maiztasuna |
| Linea | Ibilbidea | Hasiera | Azken zabalkuntza | Luzera (km) | Geldialdiak | Lanegunak | Larunbatak | Jaiegunak |
| 1 | Ospitalea ↔ Bilatorta — Oteitza | 2004 | 2004 | 22,1 | 16 | 60' | 60' - 120' | 60' - 120' |
| 2 | Abartzuza — Ospitalea ↔ Aiegi — Deiu / Arroitz | 2004 | 2008 | 31,7 | 23 | 60' | 60' - 120' | 60' - 120' |

#### Ibilbidea

Bi lineek Lizarratik egiten dute ibilbidea, baina gero 1 lineak Iruñetik Medinacelira errepide zaharra edo NA-1110 doan hartzen du ekialderantz, Bilatortara iristeko, eta 2 lineak gauza bera egiten du, baina mendebalderantz, Aiegi eta Arroitz norabidean. Gainera, 2 lineak zerbitzu batzuetan jarraitzen du Lizarrako iparraldean, Andia errepidea edo NA-120 hartuz Abartzuzaraino.
| 1 linearen geldialdiak | 2 linearen geldialdiak |
| Geldialdia Udalerria Konexioak   ■   Ospitalea Lizarra 2   ■   Zezen-plaza Lizarra 2   ■   Errekoletak Lizarra 2   ∧   Imakulata Lizarra 2   ∨   Geltokia Lizarra 2   ∧   Udaletxea Lizarra 2   ■   Fray Diego Lizarra 2   ■   Rocamador Lizarra 2   ■   Renolit Lizarra   ■   Gurutze Gorria Lizarra   ■   Errepidea Bilatorta   ■   Nagusi Plaza Bilatorta   ■   Regueta Bilatorta   ■   Eliza Bilatorta   ■   Ezkien Bilatorta   •   Nobeleta Bilatorta   •   Oteitza Oteitza | Geldialdia Udalerria Konexioak   •   Abartzuza Abartzuza   •   Bearin Bearin   ■   Ospitalea Lizarra 1   ■   Zezen-plaza Lizarra 1   ■   Errekoletak Lizarra 1   ∧   Imakulata Lizarra 1   ∨   Geltokia Lizarra 1   ∧   Udaletxea Lizarra 1   ∨   Fray Diego Lizarra 1 ■ Rocamador Lizarra 1 ■ Karlos VII Lizarra ■ Belin Aiegi ■ Errepidea Aiegi ■ Iratxe Aiegi ■ ■ ■ Urbanizazioa Aiegi •   Iguzkitza Iguzkitza • • Azketa Iguzkitza •   Deiu Deiu • Urbiola Urbiola • Lukin Lukin • Barbarin Barbarin • Plaza Arroitz • San Andres Arroitz |

### Geldialdiak

Lizarrerria Busaren sarea 30 geldialdiak osatzen dute, sare osoan zehar banatuta. Izena bi modutan jasotzen dute: Lizarran, Aiegin, Bilatortan edo Arroitzen ote dauden edo beste edozein lekutan ote dauden arabera. Lehenengoan, herriaren izena jartzen da, eta ondoren, erreferentziazko leku bat. Hala, Lizarrako zezen-plazaren aurrean dagoen geltokia Lizarra - Zezen-plaza da, eta Bilatortako elizaren inguruetan dagoena Bilatorta - Eliza gisa iragartzen da. Gainontzeko herrientzat, berriz, beren izenarekin besterik ez zaie deitzen, Abartzuzan Abartzuza eta Lukinen Lukin geralekua izanik.

### Sarearen ustiapena

Gaur egun, Nafarroako La Estellesa SA enpresak ustiatzen du sarea laburtua.

#### Ordutegia

Oro har, goizeko 8etarako zirkulatzen ari dira bi lineak. 1 linearen lehen irteera 7: 45ean Oteitzatik da, Garcia Orcoyen ospitalerako noranzkoan, eta larunbat, igande eta jaiegunetan ordubete atzeratzen da. 2 lineari dagokionez, 7: 30ean irtengo da lehen autobusa Iratxetik, baita Garcia Orcoyen Ospitaleko norabidean ere.
Gauean, Lizarratik azken irteerak 20: 15ean dira 1 linearako, Ospitaletik, Bilatortako norabidean, eta 21: 00etan autobus geltokitik, Arroitzeko norabidean, 2 linearako.
Asteburuetan, 1 lineako azken irteera ordubete atzeratzen da, 21:15 arte, eta 1 lineakoa ez da ordu batetik bestera aldatzen, baina Garcia Orcoyen ospitaletik egiten da.

#### Maiztasunak

Line bakoitza pasatzeko batez besteko maiztasuna 60 minutukoa da, Lizarratik bat urrundu ahala handituz.
* 1 linearen maiztasunak
* Lanegunak
* Larunbat eta Jaiegunak
* Oteitza
* 07:45
* 09:45
* 12:45
* 13:45
* 16:45
* 18:45
* 19:45
* 08:45
* 09:45
* 13:05
* 15:45
* 20:45
* Bilatorta
* 07:55
* 08:50
* 09:50
* 10:50
* 11:50
* 12:50
* 13:50
* 14:50
* 15:50
* 16:50
* 17:50
* 18:50
* 19:50
* 08:55
* 09:55
* 10:55
* 13:15
* 15:55
* 19:55
* 20:55
* Imakulata
* 08:10
* 09:10
* 10:10
* 12:10
* 13:10
* 14:10
* 15:10
* 16:10
* 17:10
* 18:10
* 19:10
* 20:10
* 09:10
* 10:10
* 11:10
* 13:30
* 16:10
* 20:10
* 21:10
* Ospitalea
* 08:15
* 09:15
* 10:15
* 11:15
* 12:15
* 13:15
* 14:15
* 15:15
* 16:15
* 17:15
* 18:15
* 19:15
* 20:15
* 09:15
* 10:35
* 11:15
* 12:35
* 16:35
* 19:35
* 20:15
* 21:15
* Geltokia
* 08:20
* 09:20
* 10:20
* 11:20
* 12:20
* 13:20
* 14:20
* 15:20
* 16:20
* 17:20
* 18:20
* 19:20
* 20:20
* 09:20
* 10:40
* 12:40
* 15:20
* 16:40
* 19:40
* 20:20
* 21:20
* Bilatorta
* 08:35
* 09:35
* 10:35
* 11:35
* 12:35
* 13:35
* 14:35
* 15:35
* 16:35
* 17:35
* 18:35
* 19:35
* 20:35
* 09:35
* 10:55
* 12:55
* 15:35
* 16:55
* 19:55
* 20:35
* 21:35
* Oteitza
* 09:45
* 12:45
* 13:45
* 16:45
* 18:45
* 19:45
* 09:45
* 13:05
* 15:45
* 20:45
* 2 linearen maiztasunak
* Lanegunak
* Larunbat eta Jaiegunak
* Deiu*
* 10:15
* 13:15
* Arroitz
* 08:15
* 12:30
* 16:15
* 20:15
* 09:45
* 13:45
* 16:15
* 20:15
* Aiegi
* 07:30
* 08:30
* 09:30
* 10:30
* 11:30
* 12:30
* 12:45
* 13:30
* 14:30
* 15:30
* 16:30
* 17:30
* 18:30
* 19:30
* 20:30
* 08:30
* 10:00
* 10:30
* 12:30
* 14:00
* 16:30
* 17:30
* 20:30
* Imakulata
* 07:40
* 08:40
* 09:40
* 10:40
* 11:40
* 12:40
* 12:55
* 13:40
* 14:40
* 15:40
* 16:40
* 17:40
* 18:40
* 19:40
* 20:40
* 08:40
* 10:10
* 10:40
* 12:40
* 14:10
* 16:40
* 17:40
* 20:40
* Ospitalea
* 07:45
* 08:45
* 09:45
* 10:45
* 11:45
* 12:45
* 13:00
* 13:45
* 14:45
* 15:45
* 16:45
* 17:45
* 18:45
* 19:45
* 20:45
* 08:45
* 10:15
* 10:45
* 12:45
* 16:45
* 17:45
* 20:45
* Abartzuza
* 09:00
* 13:10
* 17:00
* 20:00
* 09:00
* 13:00
* 17:00
* 21:00
* Ospitalea
* 07:45
* 09:10
* 09:45
* 10:45
* 11:45
* 12:00
* 12:45
* 13:20
* 13:45
* 14:45
* 15:45
* 17:10
* 17:45
* 18:45
* 19:45
* 20:10
* 09:10
* 10:15
* 12:10
* 13:10
* 17:10
* 19:45
* 21:10
* Geltokia
* 07:50
* 09:15
* 09:50
* 10:50
* 11:50
* 12:05
* 12:50
* 13:25
* 13:50
* 14:50
* 15:50
* 17:15
* 17:50
* 18:50
* 19:50
* 20:15
* 21:00
* 09:15
* 10:20
* 12:15
* 13:15
* 15:50
* 17:15
* 19:50
* 21:15
* Aiegi
* 08:00
* 09:25
* 10:00
* 11:00
* 12:00
* 12:15
* 13:00
* 13:35
* 14:00
* 15:00
* 16:00
* 17:25
* 18:00
* 19:00
* 20:00
* 20:25
* 21:10
* 09:25
* 10:30
* 12:25
* 13:25
* 16:00
* 17:25
* 20:00
* 21:25
* Arroitz
* 08:15
* 12:30
* 16:15
* 20:15
* 09:35
* 13:35
* 16:10
* 20:10
* Deiu*
* 10:15
* 13:15
* * Deiurako zerbitzuak astearteetan eta ostegunetan bakarrik egiten dira |

#### Trafikoaren aldaketak

Gaur egun, ez dago gorabeherarik Lizarerria Bus sarean.

### Flota

Sareko autobus guztiak Scania markakoak dira, 12 metro luzekoak.
Autobusak zuriak eta gorriak dira, Lizarraren koloreak. Barrualdea argitsua da, eta bi koloretako eserlekuak ditu: urdinak eta gorriak. Eserleku gorriak mugikortasun arazoak dituzten pertsonei, adinekoei, haurdun dauden emakumeei eta gaixoei zuzenduta daude; urdinetan, berriz, edonor eser daiteke. Bi gune daude, bigarren atearen parean daudenak, besaulki edo gurpildun aulkientzat erreserbatuak, baita arrapala tolesgarri bat ere ate.
| Eredua | Marka | Unitateak | Lineak | Oharrak |
| N94UB Castrosua CS40 | Scania | 2 | 1 2 | Errekuntzako ibilgailuak |
| N270UB Castrosua City Versus | Scania | 1 | 1 2 | Errekuntzako ibilgailuak |

### Trafikoa

Lizarrerria Busaren sareko autobusek 162 000 bidaiariak 2014en erregistratu zen.
| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2010 | 2011 | 2013 | 2014 |
| 35 327 | 158 826 | 177 258 | 182 362 | 195 076 | 195 657 | 176 072 | 172 000 | 162 000 |

### Zerbitzuaren kalitatea
#### Iruzurra

Neurririk ez badago ere, Lizarrerria Busaren sareko iruzur-tasa oso txikia da, bi faktore nagusirengatik: batetik, aurreko atetik bakarrik sartzea, gidaria dagoen tokitik; horri esker, arau-hausleak erraz detekta daitezke, eta, bigarrenik, autobus guztietan bideozaintza-kamerak egotea. Autobus bakoitzeko hiru kamera daude, eta ibilgailu artikulatuetan sei ere bai; horiek barnealdearen ikuspegi orokorra lortzen dute, bai eta atzeko ate bakoitzaren ikuspegi zabaldua ere, eta gidariak sarrera iraunkorra du horietara.

#### Irisgarritasuna

Lizarrerria Busako flotako autobusen %100ak arrapala bikoitza du atzeko lehen atean, bat automatikoa eta bestea eskuzkoa. Gainera, altuera berean, autobus guztiek gurpildun aulkientzat gordetako bi gune dituzte, eta horiek besaulkiekin partekatzen dituzte. Gainera, itsuek aginte bat dute, eta, presioa egitean, autobus bat gertu badago, azken horrek megafonia bat aktibatuko du, zer lineatakoa den, zer norabidetan doan eta pertsonarengandik zer distantziatara dagoen adierazteko.

## Lizarrerria Busaren etorkizuna
### Sarea zabaltzea
#### Hego Lizarrerrian

2020ko otsailean, Lizarrerria hegoaldeko sei herrik Lizarrerria Bus ontzia bertako kaleetara iristea exijitu zioten Nafarroako Gobernuari. Allo, Arellano, Deikaztelu, Lerin, Morentin, eta Aberin udalerriak dira.
Handik egun batzuetara, Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolaketa, Etxebizitza, Garraio, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuak iragarri zuen eskari hori sartzen ari dela garatzen ari den Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralean (PITNA). Gainera, egunero bost pasarte izango zituztela adierazi zuen.

#### Deierrian

2017an, Deierri ibarreko udalak iragarri zuen Nafarroako Gobernuari exijituko diola Lizarrerria Bus handitzeko, hango ibarrari zerbitzua emateko. Beste arrazoi batzuen artean, merindade-buruarekin (Lizarra) zein osasun-zentroarekin (Bilatorta) lotura ezartzea aipatu dute.
Era berean, Deierrik, Lizarrako udaletxearekin batera, Allozko urtegia Lizarrarekin lotuko zuen udako linea bat eskatu zuen, udan jende asko ibiltzen baitzen, Lizarrako erdigunetik 15 minutu baino gutxiagora dagoen hondartzaren alternatiba baita.
Kasu honetan, Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolaketa, Etxebizitza, Garraio, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuak proposamena onartu zuen, Lizarra eta Lerateko badiaren artean linea bat sortuko zela iragarriz, uda batez proba moduan, mantentzen den ikusteko. Aurreikuspenen arabera, linea Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralean (PITNA) sartuko da, beste proposamen batzuekin batera. Halaber, asteburuetan eta jaiegunetan funtzionatzea aurreikusten da.

#### Lizarran

Errepideko Bidaiarien Herriarteko Garraioaren Plan Integralak (PITNA) 1 eta 2 lineetarako ordutegi aldaketak eta geltoki berriak ere aurreikusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.diariodenavarra.es/20090207/tierraestella/el-tierra-estella-bus-gana-13-000-viajeros-encamina-hacia-200-000-anuales.html?not=2009020702135837&idnot=2009020702135837&dia=20090207&seccion=tierraestella&seccion2=tierraestella&chnl=10
* ↑ https://web.archive.org/web/20200329143651/http://www.gobiernoabierto.navarra.es/eu/gardentasuna/egitura-eta-organigrama
* ↑ https://www.navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2009/04/16/Nuevo+vehiculo+para+el+servicio+Tierra+Estella+Bus.htm
* ↑ «El Tierra Estella Bus pierde 40.000 usuarios desde su récord en 2009. Noticias de Navarra» web.archive.org 2019-10-19 (Noiz kontsultatua: 2020-03-29).
* ↑ «laestellesa.es» www.laestellesa.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-29).
* ↑ https://web.archive.org/web/20171011085916/http://www.laestellesa.com/themed/laestellesa/files/uploads/37/31/02/HORARIO%20TIERRA%20ESTELLA%20BUS%20INVIERNO.pdf
* ↑ navarra.es/home_es/Actualidad/Sala+de+prensa/Noticias/2009/04/16/Nuevo+vehiculo+para+el+servicio+Tierra+Estella+Bus.htm
* ↑ (Gaztelaniaz) M.P.AMO.ESTELLA. (2012-04-30). «Estella plantea una subida en el bonobús del interurbano» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Esparza, Susana. (2020-02-09). «Seis pueblos de la merindad se unen para pedir el Tierra Estella Bus» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Esparza, Susana. (2020-02-12). «Transportes atiende las demandas de conexiones en la zona de Allo» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Amo, María Puy. (2017-02-14). «Yerri plantea que el Tierra Estella Bus vaya a más concejos» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Amo, María Puy. (2017-04-05). «Línea de autobús unirá en verano Estella y el pantano de Alloz» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) ARAMENDÍA, R.. (2017-02-11). «Estella pide cinco mejoras en las rutas del Tierra Estella Bus» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).

## Ikus, gainera

* Lizarrerria

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lizarrerria Busi buruzko informazioa.
* Datuak: Q71602667