OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maria da Felicidade do Couto Browne

Maria da Felicidade do Couto Browne (Porto, 1797ko urtarrilaren 10a – ibidem, 1861eko azaroaren 8a) erromantizismoko poeta portugaldarra izan zen.

## Bizitza

Maria da Felicidade do Couto Browne Portugalgo Porto hirian jaio zen. Manuel Clamouse Brownerekin ezkondu zen, irlandar-frantziar jatorriko merkatari aberatsarekin. Bi seme eta alaba bat izan zituzten, Manuel, Ricardo eta Júlia, Álvaro Ferreira Teixeira Carneiro de Vasconcelos Girão Vilarinho de São Romãoko bizkondearekin ezkondu zena.
Porton hil zen 1861eko azaroaren 8an.

## Poeta ibilbidea

Aurreiritzirik gabe idazlanak argitaratzeko, A Coruja Trovadora eta Sóror Dolores izengoitiak erabili zituen, bere lanen izenburu gisa ere. Haren lanek ospe handia izan zuten Portoko gizartean. Nacional, Miscelânea Política eta Almanaque de Lembranças Luso-Brasileiro aldizkariekin kolaboratu zuen. Idazleentzako literatura saloia ere ezarri zuen.
Bi kalek haren izena daramate, bata Lisboan eta bestea Cascaisen.

## Lanak

* Sóror Dolores (1849)
* A Coruja Trovadora (1854)
* Virações da Madrugada (1854)
* Sonetos e Poesias Líricas (Sonetos e Letras) (1854)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Browne, Maria da Felicidade do Couto (c. 1797–1861)» Dictionary of Women Worldwide (Noiz kontsultatua: 2024-10-11).
* 1 2 3 (Portugesez) Gomes Bezerra, Clara. «Resgate da poesia de Maria Browne: uma discussão sobre autoria feminina no ensino de literatura» RI UFPE (Noiz kontsultatua: 2024-10-11).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Maria Felicidade do Couto Browne (1797–1861)» Debategraph (Noiz kontsultatua: 2024-10-11).
* ↑ (Ingelesez) «Maria da Felicidade do Couto Browne Brief Bio» Escritas (Noiz kontsultatua: 2022-05-19).
* ↑ (Portugesez) «Maria Browne» infopedia.pt - Porto Editora (Noiz kontsultatua: 2024-10-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107127786
# Fernando Gomes

Fernando Mendes Soares Gomes (Porto, 1956ko azaroaren 22a - ibidem, 2022ko azaroaren 26a) portugaldar futbolaria izan zen.
Portugalgo FC Porto eta Sporting CP taldeetan jokatu zuen. Espainian ere jokatu zuen, Real Sporting de Gijónen.
1975 eta 1988 artean 47 partida jokatu zituen Portugalgo futbol selekzio nazionalarekin eta 13 gol sartu zituen. UEFA Euro 1984 txapelketan parte hartu zuen eta Portugalek hirugarren postua lortu zuen. 1986ko Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen.

## Palmaresa

Porto
* Portugalgo futbol liga: 1977–78, 1978–79, 1984–85, 1985–86, 1987–88
* Portugalgo futbol kopa: 1977, 1984, 1988
* Cândido de Oliveira superkopa: 1983 , 1984, 1986
* Europako kopa: 1986–87
* UEFAren Europako Superkopa: 1987
* Kontinente arteko Futbol Kopa: 1987

## Kanpo estekak

* Datuak: Q361418
# António Nobre

António Pereira Nobre (Porto, Portugal, 1867ko abuztuaren 16a - Porto, 1900eko martxoaren 18a) portugaldar olerkaria izan zen.

## Biografia

Coimbran eta Parisko Sorbonan egin zituen ikasketak. Denbora luzean bizi izan zen Parisen. Portugalgo sinbolismoak izan duen idazle nagusia da. Haren eragina nabarmena izan zen neoerromantizismoan.
Obra nagusiak: Primeiros versos, Só (1892) eta Despedidas (1902an argitaratua, Nobre hil ondoren).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q611238
* Multimedia: António Nobre / Q611238
# Ramalho Ortigão

Jose Duarte Ramalho Ortigão (Porto, Portugal, 1836ko urriaren 24a - Lisboa, Portugal, 1915eko irailaren 27a) portugaldar idazlea izan zen.

## Biografia

Eça de Queirós eleberrigilearen laguntzailea izan zen O misterio da estrada de Sintra (1870, "Sintrako errepideko misterioa") eleberrian. Eçarekin ere As farpas argitalpenari eman zion hasiera 1871. urtean, eta garai hartako Portugalgo kulturaren ikuspegi zabala eskaintzen zituzten hilabetekariak kaleratu zituzten.
Lan kritikoak (Teofilo Braga, 1879), bidaia liburuak ("Holandan", 1883; "John Bull eta haren uhartea", 1887) eta ipuinak (Contos cor de rosa, 1870; "Arrosa koloreko ipuinak") idatzi zituen bestalde.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2096754
* Multimedia: Ramalho Ortigão / Q2096754
# Baka (argipena)

Baka terminoak hainbat adiera du:
* Baka euskarazko hitza, zezendegia, zezenak edukitzeko ukuilua .
* Baka (pigmeoak), Afrikako talde etniko bat.
* Baka, Bakara edo Baefra, faraoi baten izena.
* Baka, Eslovakiako herria.
# Eugénio de Andrade

Eugénio de Andrade, egiazko izena José Fontinhas (Póvoa de Atalaia, 1923ko urtarrilaren 19a - Oporto, 2005eko ekainaren 13a), portugaldar poeta izan zen.
1940ko hamarkadako abangoardiatik at gelditu zen. Konpromisorik gabeko hizkuntza artistikoa erabili zuen. Poesia espainiarraren eragin neorrealistak eta surrealistak nabari zaizkio, eta horrekin guztiarekin lirika originala eratu zuen: imagismo portugesa. Andraderen poesia metaforikoa da, hermetikoa izan gabe, eta osagai hauen inguruan eratzen da: lurra eta bere fruituak eta gorputzak, ura, udaberriko edota udazkeneko argia. Atsegina eta oinazea, bizitza eta heriotza ospatuz, sentsualitate garbi eta askea ematen zuen aditzera.
Haren liburuen artean As Mãos e os Frutos (1948, Eskuak eta fruituak), ospea eman ziona, Daqui houve nome Portugal (1968), Limiar dos Pássaros (1976), Memória doutro Rio (1978), Rente ao Dizer (1992) eta O Sal da Língua (1995) aipa daitezke. Bestalde, García Lorca, Safo, Char, Ritsos, César Vallejo eta Borgesen lanak itzuli zituen portugesera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Literatur emailuak: Eugenio de Andrade Armiarma.com
* Euskarari ekarriak: Eugenio de Andrade Armiarma.com
* Datuak: Q559862
* Multimedia: Eugénio de Andrade / Q559862
# José María Ferreira de Castro

José María Ferreira de Castro (Ossela, Oliveira de Azeméis, 1898ko maiatzaren 24a - Porto, 1974ko ekainaren 29a) portugalgo idazlea izan zen. Portugalgo eleberri neoerrealistaren aitzindaritzat hartu izan da.
Bederatzi urtez bizi izan zen Brasilgo oihanetan (1911-1919), eta giro hura azaldu zuen bere lehen bi eleberrietan (1929, Emigrantes, Etorkinak; 1930, A Selva, Oihana). Azkeneko eleberrietan, Portugalgo laborarien egoera izan zen Ferreira de Castroren lanetako gaia: Terra Fria (1934, Lur hotza), A lâ e a Neve (1947, Artilea eta elurra), A Curva da Estrada (1950, Bideko bihurgunea).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1000729
* Multimedia: Ferreira de Castro / Q1000729
# Agustina Bessa-Luís

Agustina Bessa-Luís (portugesez, ɐɣuʃˈtinɐ ˈbɛsɐ luˈiʃ; Vila Meã, Amarante, Portugal, 1922ko urriaren 15a - Porto, 2019ko ekainaren 3a) eleberrigile portugaldarra izan zen.
Gizabanakoaren bizitza, denbora eta emakumea dira haren obrako gai nagusiak, eta askatasun estetikoa, fantasia, metafora ugariak eta munduaren ikuspegi sinbolikoa, berriz, ezaugarri nagusiak. 1948an argitaratu zuen lehen eleberria, Mundu dataduna. Gero beste eleberri asko idatzi zituen, hala nola Os Super-Homens (1950, Supergizonak), A sibila (1954), Os Incuráveis (1956), A Muralha (1957, Harresia), As Relaçoes Humanas trilogia (1964-66, Gizakien arteko harremanak), Crónica do Cruzado Osb. (1976, Osb gurutzedunaren kronika), Os meninos de Ouro (1983, Ouroko haurrak). Eleberri historiko eta biografikoak ere idatzi zituen: Fanny Owen (1979), Sebastiao José (1981) eta Memórias Laurentinas (1996), besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-09-21 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q399018
* Multimedia: Agustina Bessa-Luís / Q399018
# José Alberto Costa

José Alberto Barroso Machado e Costa (1953ko urriaren 31 - ) Portugalgo futbolaria zen.

## Selekzio nazionala

Portugalgo selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1978 | 5 | 1 |
| 1979 | 3 | 0 |
| 1980 | 4 | 0 |
| 1981 | 7 | 0 |
| 1982 | 1 | 0 |
| 1983 | 4 | 0 |
| Guztira | 24 | 1 |

## Kanpo estekak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2056001
* Multimedia: José Alberto Costa / Q2056001
# María Pacheco

María López de Mendoza y Pacheco (Granada, c. 1496 – Porto, 1531), María Pacheco bezala ezagunagoa, komuneroen buruzagia izan zen, Gaztelako familia noble batean jaioa, eta Juan de Padilla jeneral komuneroaren emaztea. Senarra hil zutenean, Toledon Gaztelako Komunitateen altxamenduaren buruzagitza hartu zuen, 1522ko otsailean Karlos V.aren Germaniako Erromatar enperadorearen aurrean errenditu zen arte.

## Biografia
### Haurtzaroa

Íñigo Lopez de Mendoza y Quiñones (Mondéjarreko I. kondea eta Tendillako II. kondea) Gran Tendilla bezala ezaguna, eta Francisca Pachecoren (Juan Pacheco, Villenako I. markesaren alaba) alaba izan zen. Granadan jaio zen, Yusuf III.aren jauregian, Errege-erregina Katolikoek bere aita betiereko Alhambrako alkate izendatu baitzuten. Errege katolikoek bere aita betiereko alkate izendatu zuten hirian.
Zortzi anai-arreba izan zituen, horien artean Luis Hurtado de Mendoza, Mondejarreko II. markesa; Francisco de Mendoza, apezpikua; Antonio de Mendoza, Indietako erregeordea, eta Diego Hurtado de Mendoza, enbaxadore eta poeta.
Maríak amaren abizena hartu zuen, Mendoza abizena zuten izen berdineko beste bi ahizpetatik ezberdintzeko. Jaiotza data ez da ezaguna, baina abuztuaren 18an Granadan Juan de Padillarekin ezkondu zen egunean hamabost urte zituela dokumentatua dago.
Gran Tendillaren gorte txikiko giro errenazentistan hezia, beste anai-arreba batzurekin batera, María emakume kultua zen, latina, grekera, matematika, letrak eta historian ezagutza zuelarik. Haurra zelarik 1500eko moriskoen lehen altxamenduaren gertaerak zuzenean ikusi zituen Albayzineko bere etxetik.

### Ezkontza

Hamalau urte zituela bere ezkontza akordatu zuten (1510eko azaroaren 10), Mendozatarrena baino maila baxuagokoa zen Juan de Padilla zaldun toledoarrarekin (dirudienez oso bere gustuko izan ez zena). Garaiko idatzietan bera Doña María Pacheco bezala agertzen da, eta senarra Juan de Padilla tratuarekin. Ezkontza tratuan senarrari aitaren aldeko herentzia eskubideari uko egitera behartu zitzaion, trukean lau milioi eta erdi marabediko dotea jasoz.
Ezkontza 1511an gauzatu zen, eta 1516an jaio zen ezkontideen seme bakarra Pedro, haur zela hil zena. Urte horretan hil zen ere Fernando Katolikoa, eta Gaztela eta Aragoiko errege izendatu zuten Karlos V.a enperadorea izango zena.

### Erbestea
## Herritar kulturan

Toti Martinez de Lezea euskal idazleak María Pachecoren bizitza kontatu zuen gazteleraz idatzitako La Comunera eleberri historikoan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) La comunera | Toti Martínez de Lezea. (Noiz kontsultatua: 2021-04-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2742060
* Multimedia: María Pacheco / Q2742060
# Henrique Rosa

Henrique Pereira Rosa (Bafatá, 1946ko urtarrilaren 18a - Porto, 2013ko maiatzaren 15a) gineabissautar politikaria izan zen. Ginea-Bissauko behin-behineko presidente izan zen 2003tik 2005era.
2003ko irailaren 28an behin-behineko presidente izendatu zuten, Kumba Ialá estatu kolpe militar batean kargutik kendu ondoren. Bere gobernuaren helburua herrialdean demokrazia berrezartzea izan zen. 2004an hauteskunde legegileak eta 2005ean presidentetzarako hauteskundeak egin ziren. 2005eko urriaren 1ean João Bernardo Vieira irabazleari eman zion boterea. Egonkortasun politikoa herrialdera eramatea lortu zuen eta giza eskubideen errespetua hobetu zuen. Hirugarren postuan geratu zen 2009ko hauteskunde presidentzialetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q286130
* Multimedia: Henrique Rosa / Q286130
# Karlos Alberto Sardiniakoa

Karlos Alberto (italieraz: Carlo Alberto I; Turin, 1798ko urriaren 2a - Porto, 1849ko uztailaren 28a) Sardiniako erregea izan zen 1831tik 1849ra.
Karlos Manuel Savoiako eta Maria Kristina Saxoniakoaren semea izan zen. Napoleondar garaian Frantzian bizi izan zen eta hezkuntza liberala jaso zuen. 1821ean matxinadaren alde egin zuen, Viktor Emanuel I.a Sardiniakoa konstituzio liberala ematera behartzeko, baina gero babesa kendu zion. Kontserbadore bihurtu zen eta San Luisen Ehun Mila Semeetan parte hartu zuen.
Sardiniako errege bihurtu zen 1831n, Karlos Felix lehengusu urruna hil ondoren. Hasierako aldi kontserbadore baten ondoren, Aita Santuak zuzendutako eta Habsburgoko Etxetik askatutako Italia Federalaren ideia hartu zuen. 1848an Albertino Estatutua eman zuen, Italiako lehen konstituzioa.
Austriako Inperioaren aurka borrokatu zen Italiako Independentziaren Lehen Gerran, baina Aita Santuak eta Bi Sizilietako erregeak utzi egin zuten. 1849an Novarako guduan garaitua izan zen eta bere seme Viktor Emanuel II.aren alde abdikatu zuen. Handik hilabete gutxira hil zen, Oporton erbesteratuta.
Zuhaitz genealogikoa :
Princess Maria Clotilde of Savoy
Hunberto I.a Italiakoa
Amadeo I.a Espainiakoa
Prince Oddone, Duke of Montferrat
Maria Pia Savoiakoa
Vittoria Guerrieri
Emmanuel Guerrieri de Mirafiori
Viktor Emanuel II.a Italiakoa
Carlo Alberto di Savoia-Carignano, Principe di Savoia
Vittorio Emanuele di Savoia-Carignano
Emanuela Maria Alberta Vittoria di Roverbella
Victor Amadeus II, Prince of Carignano
Charles Emmanuel, Prince of Carignano
Vittorio Emanuele di Savoia-Carignano, Principe di Savoia
Josefina Lorrenakoa
Karlos Alberto Sardiniakoa
Donato Etna
Charles of Saxony, Duke of Courland
Princess Maria Christina of Saxony
Vittorio di Rho
Franciszka Corvin-Krasińska
Maria Pia di Rho
Margarita Teresa Savoiakoa
Fernando Savoiakoa
Prince Thomas, Duke of Genoa
Principessa Maria Cristina di Savoia-Carignano (?) :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181261
* Multimedia: Charles Albert of Sardinia / Q181261
# Bernardino Machado

Bernardino Luís Machado Guimarães (Rio de Janeiro, 1851ko martxoaren 28a - Porto, 1944ko apirilaren 29a) portugaldar politikaria izan zen. Portugalgo presidentea izan zen 1915etik 1917ra eta 1925etik 1926ra.
Brasilen jaio eta 1860an Portugalera iritsi zen. Matematika eta filosofia ikasi zituen Coimbrako Unibertsitatean. Filosofian doktoratu ondoren, nekazaritzan eta landa-ekonomian graduatu zen.
Alderdi Bersortzailearen kide izan zen eta 1882an diputatu hautatu zuten. 1890eko hamarkadan Ernesto Hintze Ribeiroren gobernuan ministro izan zen. Portugalgo masoneriako buruzagi bat ere izan zen.
1903an Portugalgo Alderdi Errepublikanoan sartu zen eta errepublikaren aldarrikapenaren alde lanean hasi zen. 1910ean errepublika aldarrikatu zenean Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuten, eta 1911n ez zuten presidente hautatu. Portugalgo lehen enbaxadorea izan zen Brasilen, 1913tik 1914ra.
1914ko otsailetik azarora arte lehen ministro izan zen eta 1915ean errepublikako presidente hautatu zuten. Bere agintaldian Alemaniak gerra egin zion Portugali eta Machadok frontean zeuden soldadu portugaldarrak bisitatu zituen. 1917an Sidónio Paisek zuzendutako estatu-kolpe militar batean kargutik kendu eta erbesteratu egin zen.
1919an erbestetik itzuli eta senatari hautatu zuten. 1921eko otsailetik maiatzera lehen ministro izan zen berriro. 1925ean bigarren aldiz hautatu zuten presidente, Manuel Teixeira Gomesek dimisioa eman ondoren. 1926an diktadura militarra ezarri zuen beste estatu-kolpe batean kargutik kendu zuten. Frantzian erbesteratu eta Portugalera itzuli zen 1940an, herrialdearen iparraldean bizitzeko betebeharrarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q455317
* Multimedia: Bernardino Machado / Q455317
# Eulalia Vicenti

Eulalia Vicenti Díez de Tejada, (Madril, Madrilgo Erkidegoa, 1884 – Porto, Portugal,1979) madrildar kazetaria, emakumeen eskubideen aldeko politikaria eta idazlea izan zen.

## Biografia

Eulalia Taboada Díez de Tejada, Luis Taboada Cocaren alaba naturala izan zen. 1906an Taboada hil zenean, Alfredo Vicentik alabatzat hartu zuen.

## Ibilbidea

Errepublikan, Manuel Azañak 1925ean sortutako Ekintza Errepublikanoa talde politiko aurrerakoiko kidea izan zen.
Kazetaria, politikaria, ekintzailea eta feminista izan zen. Prentsa errepublikanoan lagundu zuen, emakumeen eskubideak defendatuta. Luz egunkarira idatzi zuen, Concepción Arenalen irudiarekin posta zigilu bat kaleratzeko eskatuz.
Cultura integral y femenina aldizkarian artikuluak argitaratu zituen, mugimendu feminista intelektual errepublikanoko emakumezko buruzagiek, klase ertaineko profesionalek, abokatuek, katedradunek, idazleek edo kazetariek sortutakoak. Horietako batzuk logia masonikoetan sartu ziren, eta diputatuen aktak lortu zituzten, hala nola Clara Campoamor. Aldizkari horrek, kulturaren eta ezagutzaren bidez, emakumearen emantzipazioa lortu nahi zuen.
1936ko ekainean, Fronte Popularrak garaipena lortu ondoren, Eulalia Vicenti, Luisa Carnés, María Teresa León, Elena Fortún, Matilde Ras eta garai hartako beste intelektual batzuk, 1931ko urriaren 1ean emakumeen botoa lortzeagatik eta emakumeen eskubideen defentsarengatik Clara Campoamorri egindako omenaldian parte hartu zuen.
   "Emakumeen botoa ematea sustatu eta emakumearen eskubideen defendatzaile sutsua izan zenez, omenaldi bat egingo zaio Clara Campoamori. Liburuxka bat argitaratuko da, eta han jasoko dira Unión Republicana Femeninoko presidenteak behin eta berriz Gorteetan egindako esku-hartzeak, sexu baten eta bestearen berdintasun politikoa eta zibila eztabaidatzean. El Sol (Madril), 1936ko ekainaren 11, 4. or.: “Liburuxka baten argitalpena. Clara Campoamorri omenaldia”
Kanpo Harremanetarako Batzordeko idazkaria izan zen Emakume Iberiar eta Hispanoamerikarren Nazioarteko Ligan (1932) .
1979an hil zen Portugaleko Porto hirian. Haren ondorengoen artean Jorge Chaminé, baritonoa, Unescoren Giza Eskubideen dominaduna eta CEMen lehendakari sortzailea dago.

## Erreferentziak

* ↑ Durán, José Antonio. Vicenti-Bradomín (Los secretos de alcoba del caballero seductor)
* ↑ http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0003509664&search=&lang=es
* ↑ http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0003510572&search=&lang=es
* ↑ http://hemerotecadigital.bne.es/details.vm?lang=es&q=id:0003733914
* ↑ 84º aniversario del voto femenino. Campoamor y la sororidad. .
* ↑ «Hemeroteca Digital. Biblioteca Nacional de España» hemerotecadigital.bne.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57316476
* Multimedia: Eulalia Vicenti / Q57316476
# Mísia

Susana Maria Alfonso de Aguiar (Porto, Portugal, 1955eko ekainaren 18a - Lisboa, 2024ko uztailaren 27a), Mísia izenez ezaguna, fadoen abeslari portugaldarra izan zen, batez ere.

## Ibilbide artistikoa

Aita portugaldarra eta ama jatorri katalaneko espainiarra izan zituen, kabaret dantzari gisa aritu zen Mísia hasieran Bartzelonako (Katalunia) El Molino antzokian, eta horrek azaltzen ditu bere musika estiloan jaso zituen eragin asko: tangoak, boleroak, gitarraren fusioa akordeoiarekin, biolinarekin eta pianoarekin. Hasieran tangoetatik habaneretara abestu zuen. Bere artista gustukoenak Marlene Dietrich, Judy Garland eta Redith Piaf ziren.
Amália Rodriguesen oinordetzan, musika-tresna tradizionalen erabileran (gitarra klasikoa, gitarra portugaldarra eta gitarra baxua), akordeoian eta biolinean oinarritutako fado estiloa garatu du bere ibilbidean, eta, azkenik, poeta portugaldar karismatikoen bertsoak birsortu ditu.
2003ko Canto lanean Carlos Paredes gitarra-jotzaile portugaldarraren piezak Vasco Graça Moura, Sérgio Godinho eta Pedro Tamenen poema batzuekin nahastu zituen, berak "ezinezko gauzen galeriakoa" bezala deskribatzen duen obra bat eraikitzeko.

## Diskografia

* 1991 — Mísia
* 1993 — Fado
* 1995 — Tanto menos, tanto mais
* 1998 — Garras dos sentidos
* 1999 — Paixões diagonais
* 2001 — Ritual
* 2003 — Canto
* 2005 — Drama box
* 2009 — Ruas
* 2011 — Senhora da noite
* 2013 — Delikatessen Café Concerto
* 2015 — Para Amália
* 2016 — Do primeiro fado ao último tango
* 2019 — Pura vida (Banda sonora)
* 2022 — Animal sentimental

## Filmografia

* Passione (John Turturro). (2010)

## Erreferentziak

* ↑ Redacción. (2024-07-27). Morreu a cantora e fadista Mísia. Lisboa.
* ↑ El País - Colección de artículos sobre Mísia en El País
* ↑ EFE. (2024-07-27). «Muere la fadista portuguesa Mísia a los 69 años» ElDiario.es.
* ↑ La Opinión de Málaga - Mísia: «El fado se puso de moda y me aparté»
* ↑ Diario de Almería - Misia deslumbró con su voz en El Ejido cantando fados

## Bibliografia

* Mísia. Animal Sentimental. Histórias no palco da vida. Memorias. Editorial Oficina do Libro, 2022. ISBN 978-9896614331 (portugesez)

## Kanpo estekak

* Web oficial de Mísia
* Datuak: Q237037
* Multimedia: Mísia (Portuguese singer) / Q237037
# Kunene (eskualdea)

Kunene Namibiako hamalau eskualdeetako bat da. Opuwo da bere hiriburua.
Himba talde etnikoaren etxea. Gainerako herrialdeekin alderatuta, nahiko eskualde azpigaratua da, lehorra delako, eta, beraz, nekazaritza-jarduera oro eragozten du. Ziur aski, haren geografia menditsua ez da oso irisgarria, eta haren idortasunak ez du inolako nekazaritzarik onartzen. Azpiegiturak ez dira ia existitzen.
Kunene Afrikako hegoaldeko azken eskualde "basatietako" bat da, basabizitzaren aniztasun aberatsa duena, basamortura bereziki egokitutako elefante talde txiki bat barne (350 ale inguru).
Bere izena Kunene ibaitik dator, iparraldean, Angolako muga eratzen duena.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) citypopulation.de

## Kanpo estekak

* Datuak: Q834513
* Multimedia: Kunene / Q834513
# Potok (Ružomberokeko barrutia)

Potok Eslovakiako udalerri bat da, Ružomberokeko barrutian kokatuta. 1,50 km²ko azalera du eta 98 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1273. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q949069
* Multimedia: Potok, Ružomberok District / Q949069
# Brett Papworth

Brett Papworth (Sydney, 1963ko azaroaren 5a) australiar hamabosteko errugbi eta hamahiruko errugbiko jokalari ohia da, erdiko postuan aritzen zena.
Lehen hezkuntzan Epping Rugby taldean hasi zen errugbian jokatzen. Eastwood Rugby Club taldean ere jokatu zuen Hegoaldeko Gales Berriko ligan. 1985 eta 1987 artean hamabost partida jokatu zituen Australiako errugbi selekzioarekin eta 1987ko Munduko Errugbi Kopan parte hartu zuen.
1988an hamahiru errugbian jokatzen hasi zen Eastern Suburbs taldean. Hala ere, sorbaldetan, belaunetan eta masailezurrean izandako lesioen ondorioz, zazpi partida besterik ezin izan zituen jokatu eta 1991n erretiratu zen 27 urterekin.
Ondoren, kirol komentarista izan zen telebistan hogei urtez.

## Kanpo estekak

* Brett Papworth scoring statistics
* Australian Schoolboys who have become Wallabies
* Datuak: Q544444