# 2024ko Udako Olinpiar Jokoak

2024ko Udako Olinpiar Jokoak, ofizialki XXXIII Olinpiadako Jokoak bezala ezagutuak, 2024an Paris hirian ospatutako Olinpiar Jokoak izan ziren, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (ingelesez IOC) usadioa jarraituz antolatuko dituen nazioarteko kirol ospakizuna. Era berean Joko Paralinpikoak ere hiri eta batzorde berdinek antolatu zituzten. Hirugarren aldia izan zen jokoak Parisen ospatzen direla, 1900ean eta 1924an ere han izan baitziren.
Jokoak 2024ko uztailaren 26tik abuztuaren 11ra izan ziren.

## Hautaketa prozesua

Paris, Hamburgo, Boston, Budapest, Erroma eta Los Angeles hiriak izan ziren hautagai. Lizitazio-prozesua geldiarazi zuten erretiroek, ziurgabetasun politikoak eta disuasio-kostuek. Bostonek Los Angeles, San Francisco eta Washington DC gainditu zituen EE.UU saioaren eskaintza ofizialean. 2015eko uztailaren 27an, Bostonek eta USOCek Bostonek Jokoak hartzeko egindako eskaintzari amaiera ematea adostu zuten, neurri batean Boston hirian zeuden sentimendu mistoen ondorioz. Hamburgo 2015eko azaroaren 29an erretiratu zuen bere eskaintza, erreferenduma egin ostean. Erroma 2016ko irailaren 21ean erretiratu zen, zailtasun fiskalak aipatuta. Budapest 2017ko otsailaren 22an erretiratu zen, eskaintzaren aurkako eskaera batek erreferendum baterako behar baino sinadura gehiago bildu ostean.
Erretiratze horien ostean, Nazioarteko Batzorde Eragilea 2017ko ekainaren 9an bildu zen Lausanan (Suitza), 2024 eta 2028 lizitazio prozesuak eztabaidatzeko. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak 2017an aldi berean 2024 eta 2028 hiri olinpiar anfitrioiak aukeratzea proposatu zuen formalki, eta COIren ezohiko bilkura batek 2017ko uztailaren 11n onartu zuen proposamena, Lausanan. COIk prozesu bat ezarri zuen, zeinaren bidez LA 2024 eta Paris 2024 lizitazio-batzordeak COIrekin bildu ziren, 2024an eta 2028an Jokoak zein hirik hartuko zituen eztabaidatzeko eta, aldi berean, hiri anfitrioiak aukeratzea posible ote zen eztabaidatzeko.
Bi jokoak aldi berean esleitzea erabaki ostean, ulertu zen Paris zela 2024rako anfitrioia. 2017ko uztailaren 31n, COIk Los Angeles iragarri zuen 2028rako hautagai bakar gisa, eta, horri esker, Paris 2024rako anfitrioi gisa berretsi zuten. Bi erabaki horiek 2017ko irailaren 13an COIk 131I bilkuran berretsi zituen.

### Hiri anfitrioi aukeraketa

Paris 2017ko irailaren 13an aukeratu zuten hiri anfitrioi, 131. COI asanbladan, Liman (Peru). COIko bi kide frantziarrek, Guy Drutek eta Tony Estanguetek, ezin zuten Olinpiar Gutuneko arauen arabera bozkatu.

#### 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

| Hiria | Nazioa | Bozketak |
| Paris | Frantzia | Edizio hau nahiago izan zuen |
| Los Angeles | Ameriketako Estatu Batuak | 2028ko edizioa nahiago izan zuen |
| Hanburgo | Alemania | Erretiratuak |
| Erroma | Italia | Erretiratuak |
| Budapest | Hungaria | Erretiratuak |

## Kirolak

Kirol berri bat gehit zitzaion olinpiar programari, breakdance. Bestalde, beisbol/sofbola eta karatea programatik jausi ziren.
Horretaz gain, halterofiliako 4 diziplina ezabatu egin ziren Tokioko jokoetatik alderatutako. Era berean, kanoako bi diziplina aldatu ziren, eta eskaladako "konbinatua" diziplina ezberdinetan banatu zen, abiadura, pareta eta blokean hain zuzen ere.
Hauek izan ziren kirolak, bakoitzean dominaz saritutako diziplinak aipatuz:
* Arkularitza (5)
* Arraunketa (14)
* Atletismoa (48)
* Badmintona (5)
* Bela (10)
* Belar hockeya (2)
* Boleibola (4)
** Areto boleibola (2)
** Hondartza boleibola (2)
* Borroka (18)
* Boxeoa (13)
* Breakdance (2)
* Eskubaloia (2)
* Eskrima (12)
* Futbola (2)
* Gimnastika (18)
** Artistikoa (14)
** Erritmikoa (2)
** Tranpolina (2)
* Golfa (2)
* Halterofilia (10)
* Hipika (6)
* Judoa (15)
* Kanoa (16)
** Sprint (12)
** Slalom (4)
* Kirol eskalada (4)
* Mahai-tenisa (5)
* Pentatloi modernoa (2)
* Saskibaloia (4)
** Saskibaloia (2)
** 3x3 saskibaloia (2)
* Skateboardinga (4)
* Surfa (2)
* Taekwondoa (8)
* Tenisa (5)
* Tiroa (15)
* Triatloia (3)
* Txirrindularitza (22)
** BMX (4)
** Mountain Bike (2)
** Pista (12)
** Errepidea (4)
* Ur-kirolak (49)
** Jauziak (8)
** Igeriketa (37)
** Igeriketa artistikoa (2)
** Waterpoloa (2)
* Zazpiko errugbia (2)

## Garapena eta prestaketak
### Egoitzak

Olinpiar ekitaldi gehienak Paris hirian eta bere metropoli eskualdean egin ziren, ondoko hiriak barne: Saint-Denis, Le Bourget, Nanterre, Versailles eta Vaires-sur-Marne.
Saskibaloiko atarikoak eta eskubaloiko finalak Lillen egin ziren, hiri anfitrioitik 225 km-ra (140 mi); bela eta futbol partida batzuk Marsella hiri mediterraneoan egin zituzten, hiri anfitrioitik 777 km-ra (483 ); eta surfa Tahitin. Futbol beste bost hiritan jokatu zen Bordele, Décines-Charpieu (Lyon), Nantes, Niza eta Saint-Etienne hirietan, horietako batzuetan Ligue 1eko kluben egoitzetan.

#### Paris Handiko gunea

| Lekua | Ekitaldiak | Edukiera | Egoera |
| Yves du Manoir estadioa | Belar-hockeya | 15.000 | Berritua |
| Stade de France | Rugby 7s | 77,083 | Lehendik daudenak |
| Stade de France | Atletismoa (pista) | 77,083 | Lehendik daudenak |
| Stade de France | Amaiera ekitaldia | 77,083 | Lehendik daudenak |
| Paris La Défense Arena | Uretako kirolak (igeriketa, waterpolo finalak) | 15,220 | Lehendik daudenak |
| Porte de La Chapelle Arena | Badmintona | 8.000 | Gehigarria |
| Porte de La Chapelle Arena | Gimnasia (erritmikoa) | 8.000 | Gehigarria |
| Parisko Ur Zentroa | Uretako kirolak (waterpolo atarikoak eta playoff-ak, tranpolin jauzia, igeriketa artistikoa) | 5.000 | Gehigarria |
| Le Bourgeteko eskalada zentroa | Kirol eskalada | 5.000 | Aldi baterakoa |
| Villepinteko Erakusketa Parkea | Boxeoa (atarikoak, final-laurdenak) | 6.000 | Lehendik daudenak |
| Villepinteko Erakusketa Parkea | Pentatloi modernoa (eskrima) | 6.000 | Lehendik daudenak |

#### Parisko hirigunea

| Lekua | Ekitaldiak | Edukiera | Egoera |
| Printzeen Parkea | Futbola (atarikoak eta finalak) | 48,583 | Lehendik daudenak |
| Roland Garros estadioa | Tenisa | 36,000 (15,000 + 12,000 + 9,000) | Lehendik daudenak |
| Roland Garros estadioa | Boxeoa (finala) | 36,000 (15,000 + 12,000 + 9,000) | Lehendik daudenak |
| Paris Expo Porte de Versailles | Boleibola | 12.000 | Lehendik daudenak |
| Paris Expo Porte de Versailles | Mahai-tenisa | 6.000 | Lehendik daudenak |
| Paris Expo Porte de Versailles | Eskubaloia (atarikoak) | 6.000 | Lehendik daudenak |
| Paris Expo Porte de Versailles | Halterofilia | 6.000 | Lehendik daudenak |
| AccorHotels Arena | Gimnasia (artistikoa eta tranpolina) | 15.000 | Lehendik daudenak |
| AccorHotels Arena | Saskibaloia (finala) | 15.000 | Lehendik daudenak |
| Grand Palais | Eskrima | 8.000 | Lehendik daudenak |
| Grand Palais | Taekwondoa | 8.000 | Lehendik daudenak |
| Concorde plaza | Saskibaloia (3x3) | 30,000 | Aldi baterakoa |
| Concorde plaza | Breakdance | 30,000 | Aldi baterakoa |
| Concorde plaza | Txirrindularitza (BMX freestyle) | 30,000 | Aldi baterakoa |
| Concorde plaza | Skateboardinga | 30,000 | Aldi baterakoa |
| Jenako zubia | Uretako kirolak (igeriketa) | 13.000 (3.000) | Aldi baterakoa |
| Jenako zubia | Atletismoa (maratoia, martxa) | 13.000 (3.000) | Aldi baterakoa |
| Jenako zubia | Txirrindularitza (errepidea, erlojupekoa) | 13.000 (3.000) | Aldi baterakoa |
| Jenako zubia | Triatloia | 13.000 (3.000) | Aldi baterakoa |
| Eiffel Dorre estadioa | Hondartzako boleibola | 12.000 | Aldi baterakoa |
| Grand Palais Éphémère | Judoa | 8.000 | Aldi baterakoa |
| Grand Palais Éphémère | Borroka | 8.000 | Aldi baterakoa |
| Hotel des Invalides | Arkularitza | 8.000 | Aldi baterakoa |

#### Versaillesko gunea

| Lekua | Ekitaldiak | Edukiera | Egoera |
| Versaillesko Jauregiko lorategiak | Zaldizko probak | 80.000 (22.000 + 58.000) | Aldi baterakoa |
| Versaillesko Jauregiko lorategiak | Pentatloi modernoa (eskrima izan ezik) | 80.000 (22.000 + 58.000) | Aldi baterakoa |
| Le Golf National | Golfa | 35,000 | Lehendik daudenak |
| Élancourt | Txirrindularitza (Mendiko txirrindularitza) | 25.000 | Lehendik daudenak |
| Saint-Quentin-en-Yvelines belodromoa | Txirrindularitza (Pista) | 5.000 | Lehendik daudenak |
| Saint-Quentin-en-Yvelines belodromoa | Txirrindularitza (BMX lasterketak) | 5.000 | Lehendik daudenak |

#### Egoitza periferikoak

| Lekua | Ekitaldiak | Edukiera | Egoera |
| Pierre Mauroy estadioa (Lille) | Saskibaloia (atarikoak) | 26.000 | Lehendik daudenak |
| Pierre Mauroy estadioa (Lille) | Eskubaloia (finalak) | 26.000 | Lehendik daudenak |
| Vaires-Torcy aisi uhartea (Vaires-Sur-Marne) | Arrauna | 22,000 | Lehendik daudenak |
| Vaires-Torcy aisi uhartea (Vaires-Sur-Marne) | Kanoa-kayak (esprinta) | 22,000 | Lehendik daudenak |
| Vaires-Torcy aisi uhartea (Vaires-Sur-Marne) | Kanoa-kayak (slaloma) | 22,000 | Lehendik daudenak |
| Stade Velodrome (Marseilla) | Futbola (6 atariko, emakumezkoen finala eta gizonezko baten finalerdia) | 67,394 | Lehendik daudenak |
| Parc Olympique Lyonnais (Lyon) | Futbola (6 atariko, gizonezkoen partidak - finala eta emakumezkoen finalerdi bat) | 59,186 | Lehendik daudenak |
| Stade Matmut Atlantique (Bordele) | Futbola (6 atariko, emakumezkoen finala, gizonezkoen brontzezko domina) | 42,115 | Lehendik daudenak |
| Stade Geoffroy-Guichard (Saint Etienne) | Futbola (6 atariko, gizonezkoen brontzezko dominaren partida - finala, emakumezkoen brontzezko dominaren partida) | 41.965 | Lehendik daudenak |
| Allianz Riviera (Niza) | Futbola (6 atariko, final-laurdenak) | 35,624 | Lehendik daudenak |
| Stade de la Beaujoire (Nantes) | Futbola (6 atariko, final-laurdenak) | 35,322 | Lehendik daudenak |
| Marseillako Portu Zaharra (Marseilla) | Bela | 5.000 | Lehendik daudenak |
| Taiarapu-Ouest (Tahiti) | Surfa | 5.000 | Lehendik daudenak |
| Kirol Tiroko Zentro Nazionala (Chateauroux) | Tiroa | 3.000 | Lehendik daudenak |

#### Kirolerako ez diren egoitzak

| Lekua | Ekitaldiak | Edukiera | Egoera |
| Trocaderoko lorategiak eta Sena ibaia | Irekiera ekitaldia | 600.000 | Aldi baterakoa |
| L'Île-San Denis | Hirigune olinpikoa | 17.000 | Gehigarria |
| Le Bourget | Media Village | – | Aldi baterakoa |
| Le Bourget | Irrati-difusioko Nazioarteko Zentroa | – | Aldi baterakoa |
| Le Bourget | Prentsa Zentro Nagusia | – | Aldi baterakoa |

### Segurtasuna

Frantziak akordioa lortu zuen Europolekin eta Erresuma Batuko Barne Ministerioarekin, Jokoetan segurtasuna indartzen laguntzeko eta "informazio operatiboaren trukea errazteko" eta "legea aplikatzearen inguruko nazioarteko lankidetza" bultzatzeko. Akordioen harira, drone eta itsas hesi gehiago zabaltzea aurreikusita zegoen, ontzi txikiek Mantxako kanala legez kanpo gurutzatu ez zezaten. Erresuma Batuko armadak lurrazaletik airera misil Starstreak unitateak ere zabalduko ditu aire segurtasunerako. Parisko Poliziak ikuskapenak eta entseguak egin zituen Jokoen aurretik bonbak ezabatzeko bere unitatearen barruan, baita 2023ko Munduko Errugbi Koparako prestakuntzak ere Frantziako Staden.
Qatar-eko Emirrak, Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thanik Frantziara egindako bisitaren parte gisa, Olinpiar Jokoetako segurtasuna hobetzeko hainbat akordio sinatu ziren bi nazioen artean. Segurtasun eskaera garrantzitsuak eta terrorismoaren aurkako neurriak prestatzeko, Poloniak segurtasun tropei laguntzeko konpromisoa hartu du, txakur manipulatzaileak barne, Jokoen segurtasuna bermatzera bideratutako nazioarteko ahaleginak babesteko. Qatarreko Barne ministroak eta Lekhwiyako komandanteak bilera batera deitu zuten 2024ko apirilaren 3an, Olinpiaden aurretik, funtzionario eta segurtasun buruzagiekin —Nasser Al-Khelaifi eta Sheikh Jassim bin Mansour Al Thani barne—, segurtasun operazioak eztabaidatzeko.
Segurtasun arloko kezkek eragina izan zuten irekiera ekitaldia Senan zehar ekitaldi publiko gisa egiteko iragarritako planetan; aurreikusitako asistentzia erdira murriztu zen, 600.000 pertsonatik 300.000 pertsonara, eta doako bisitaldietarako planak orain gonbidapen bidez baino ez dira egiten. 2024ko apirilean, Estatu Islamikoak martxoan Crocus-eko Udalaren atentatuaren erantzukizuna eskatu ondoren, eta UEFAko Txapeldunen Ligaren aurkako hainbat mehatxu egin ondoren -finalak-, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak adierazi zuen irekiera ekitaldia atzerantz eskalatu edo lekuz alda zitekeela, beharrezkoa izanez gero.

### Boluntarioak

2023ko martxoan ireki zen Olinpiar eta Paralinpiar Jokoetarako Parisko boluntarioen plataforma. Mundu osoan 45.000 boluntario biltzea espero zen Jokoetarako. 2023ko maiatzaren 3an izen-ematea amaitu ondoren, 300.000 eskaera baino gehiago aurkeztu zitzaizkion Parisko Batzorde Antolatzaileari, aurreko bi Olinpiar Jokoetako eskakizunen kopurua gaindituz. Eskatzaileei beren eskaeraren emaitza jakinarazi zitzaien 2023ko iraila eta abendua bitartean. 800 eskatzaile baino gehiago baztertu zituzten segurtasunaren beldur zirelako.

### Zuzi-erreleboa

Sakontzeko, irakurri: «2024 Udako Olinpiar Jokoetako zuzi erreleboa»
Zuzi olinpikoaren erreleboa olinpiar sugarraren argiztapenarekin hasi zen apirilaren 16an Olinpian, Grezian, Jokoak hasi baino 100 egun lehenago. Stefanos Ntouskos arraunlari greziarra izan zen lehen eramailea, eta Laure Manaudou igerilaria lehen eramaile frantziarra. Azken hori zuziaren erreleboko lau kapitainetako bat izateko hautatu zuten, Florent Manaudou igerilariarekin (haren anaia), Mona Francis [fr] paratriatletarekin, eta Dimitri Pavadé paratletarekin batera. Zuziaren erreleboak 10.000 zuzi-eramaile izatea eta Frantziako 65 lurraldetako 400 kokaleku baino gehiago bisitatzea espero da, itsasoz haraindiko sei barne. Maiatzaren 18an jakinarazi zuten Kaledonia Berriko erreleboaren zatia bertan behera geratu zela, kolektibitatean izandako etengabeko istiluen ondorioz.

### Dominak

2024ko Udako Olinpiar Jokoetako dominaren itxura 2017ko uztailean arkeztu zuen Philippe Starck diseinatzaileak, "Made for sharing" leloa oinarri hartuta. Elkarren gainean jarritako lau bretxaren artean banatutako domina da. Beraz, domina bat irabazi duen kirolariak beste hiru lagunekin partekatu dezake.
Dominak Parisko Monetak egin zituen; institutuak ekoitzitako azken dominak 1968ko Grenobleko Neguko Olinpiar Jokoetakoak dira, Albertvilleko dominak 1992an Lalique enpresak ekoitzi baitzituen. 2023ko uztailean, Chaumet bitxigilea atxiki egin zen domina olinpiko eta paralinpikoen diseinua egiteko, LVMH taldearekin premium elkartearen esparruan.
2024ko otsailaren 12an, Chaumet bitxigileak behin betiko dominak aurkeztuko zituen. Azken hauen originaltasuna, aurrez aurre, Eiffel Dorrearen zati bat gehitzetik dator, hexagonoz zizelkatua, Frantzia sinbolizatzeko. Egun horretan, aurreikusitako 5.084 dominen ekoizpena Parisko Monetan hasi zen.

## Partaideak

201 Batzorde Olinpiko Nazionalek gutxienez kirolari bat sailkatu zuten jokoetarako.

### Errusia eta Bielorrusiako kirolariak

Errusiak aurrera eramandako 2022ko Ukrainako inbasioa dela eta, Nazioarteko Batzorde Olinpikoak Errusia zein Bielorrusia kanporatu zituen. Herrialde hauetako kirolariak "Banakako Atleta Neutral" (AIN) gisa leihatu ahal izan ziren. Kirolari errusiar eta bielorrusiar bakoitzaren partehartzea bere kiroleko nazioarteko federazioak zein Nazioarteko Batzorde Olinpikoak onetsi zuen, gerraren alde gutxienez "modu aktiboan" ez zeudela ziurtatuta. Kirolari indibidualak izan ziren heinean, beren taldea ez zen delegazio bat bezala kontsiderau ez irekierako zeremonian ezta domina-taulan ere.
31 kirolari leihatu ziren baldintza hauetan, eta 5 domina lortu zituzten, bakarra urrezkoa.

### Herrialdeak alfabetikoki sailkatuta

* Afganistan (4)
* Albania (8)
* Alemania (427)
* Aljeria (45)
* Ameriketako Estatu Batuak (592)
* Andorra (2)
* Angola (24)
* Antigua eta Barbuda (5)
* Arabiar Emirerri Batuak (13)
* Argentina (136)
* Armenia (15)
* Aruba (6)
* Australia (460)
* Austria (78)
* Azerbaijan (47)
* Bahamak (18)
* Bahrain (13)
* Bangladesh (5)
* Barbados (4)
* Belgika (165)
* Belize (1)
* Benin (5)
* Bermudak (8)
* Bhutan (3)
* Birjina britaniar uharteak (4)
* Birjina Uharte Estatubatuarrak (5)
* Boli Kosta (11)
* Bolivia (4)
* Bosnia eta Herzegovina (5)
* Botswana (11)
* Brasil (277)
* Brunei (3)
* Bulgaria (47)
* Burkina Faso (8)
* Burundi (7)
* Cabo Verde (7)
* Cook Uharteak (2)
* Danimarka (124)
* Djibuti (7)
* Dominika (4)
* Dominikar Errepublika (56)
* Egipto (147)
* Ekialdeko Timor (4)
* Ekuador (40)
* Ekuatore Ginea (2)
* El Salvador (8)
* Erdialdeko Afrikako Errepublika (4)
* Eritrea (12)
* Errefuxiatuen Talde Olinpikoa (37)
* Britainia Handia (327)
* Errumania (107)
* Eslovakia (28)
* Eslovenia (90)
* Espainia (382)
* Estonia (23)
* Eswatini (3)
* Etiopia (34)
* Fiji (33)
* Filipinak (22)
* Finlandia (56)
* Frantzia (573) (antolatzailea)
* Gabon (5)
* Gambia (7)
* Georgia (28)
* Ghana (8)
* Grenada (6)
* Grezia (101)
* Guam (7)
* Guatemala (16)
* Ginea (24)
* Ginea-Bissau (6)
* Guyana (5)
* Haiti (7)
* Hego Afrika (149)
* Hego Korea (141)
* Hego Sudan (13)
* Herbehereak (258)
* Honduras (4)
* Hong Kong (36)
* Hungaria (170)
* India (113)
* Indonesia (29)
* Ipar Korea (16)
* North Macedonia (7)
* Irak (22)
* Iran (40)
* Irlanda (133)
* Islandia (5)
* Israel (88)
* Italia (403)
* Jamaika (58)
* Japonia (404)
* Jordania (12)
* Kaiman Uharteak (4)
* Kamerun (6)
* Kanada (318)
* Kanbodia (3)
* Kazakhstan (79)
* Kenya (72)
* Kirgizistan (16)
* Kiribati (3)
* Kolonbia (89)
* Komoreak (4)
* Kongoko Errepublika (4)
* Kongoko Errepublika Demokratikoa (6)
* Kosovo (9)
* Costa Rica (7)
* Kroazia (75)
* Kuba (63)
* Kuwait (9)
* Laos (3)
* Letonia (29)
* Lesotho (3)
* Libano (10)
* Liberia (8)
* Libia (6)
* Liechtenstein (1)
* Lituania (50)
* Luxenburgo (14)
* Madagaskar (7)
* Malawi (3)
* Malaysia (26)
* Maldivak (5)
* Mali (23)
* Malta (5)
* Maroko (59)
* Marshall Uharteak (4)
* Mauritania (2)
* Maurizio (13)
* Mexiko (107)
* Mikronesiako Estatu Federatuak (3)
* Moldavia (26)
* Monako (6)
* Mongolia (32)
* Montenegro (19)
* Mozambike (7)
* Myanmar (2)
* Namibia (4)
* Nauru (1)
* Nepal (7)
* Niger (7)
* Nigeria (88)
* Nikaragua (7)
* Norvegia (107)
* Oman (3)
* Pakistan (7)
* Palau (3)
* Palestina (8)
* Panama (8)
* Papua Ginea Berria (6)
* Paraguai (28)
* Peru (26)
* Polonia (211)
* Portugal (73)
* Puerto Rico (51)
* Qatar (14)
* Rwanda (8)
* Saint Kitts eta Nevis (2)
* Saint Vincent eta Grenadinak (4)
* Samoa (24)
* Samoa Estatubatuarra (2)
* San Marino (5)
* Santa Luzia (4)
* Sao Tome eta Príncipe (3)
* Saudi Arabia (9)
* Senegal (11)
* Serbia (112)
* Seychelleak (3)
* Sierra Leona (4)
* Singapur (23)
* Siria (6)
* Solomon Uharteak (3)
* Somalia (1)
* Sri Lanka (6)
* Sudan (3)
* Suedia (117)
* Suitza (127)
* Surinam (5)
* Taipei Txinatarra (60)
* Tajikistan (14)
* Tanzania (7)
* Thailandia (51)
* Togo (5)
* Tonga (4)
* Trinidad eta Tobago (18)
* Tunisia (26)
* Turkia (102)
* Turkmenistan (6)
* Tuvalu (1)
* Txad (3)
* Txekiar Errepublika (113)
* Txile (48)
* Txina (388)
* Uganda (24)
* Ukraina (140)
* Uruguai (26)
* Uzbekistan (86)
* Vanuatu (6)
* Venezuela (33)
* Vietnam (16)
* Yemen (4)
* Zambia (27)
* Zeelanda Berria (195)
* Zimbabwe (7)
* Zipre (16)

### Kirolari kopuruaren arabera

2024ko uztailaren 16ko datuekin.
| Sailkapena | NOCa | Kirolariak |
| 1 | Ameriketako Estatu Batuak | 592 |
| 2 | Frantzia | 573 |
| 3 | Australia | 460 |
| 4 | Alemania | 427 |
| 5 | Japonia | 404 |
| 6 | Txina | 388 |
| 7 | Espainia | 382 |
| 8 | Italia | 360 |
| 9 | Britainia Handia | 327 |
| 10 | Kanada | 318 |
| 11 | Brasil | 277 |
| 12 | Herbehereak | 258 |
| 13 | Polonia | 213 |
| 14 | Zeelanda Berria | 195 |
| 15 | Hungaria | 170 |
| 16 | Belgika | 165 |
| 17 | Hego Afrika | 149 |
| 18 | Egipto | 147 |
| 19 | Hego Korea | 141 |
| 20 | Ukraina | 140 |
| 21 | Argentina | 136 |
| 22 | Irlanda | 133 |
| 23 | Suitza | 127 |
| 24 | Danimarka | 124 |
| 25 | Suedia | 117 |
| 26 | Txekiar Errepublika | 113 |
| 26 | India | 113 |
| 28 | Serbia | 112 |
| 29 | Mexiko | 107 |
| 29 | Norvegia | 107 |
| 29 | Errumania | 107 |
| 32 | Turkia | 102 |
| 33 | Grezia | 101 |
| 34 | Eslovenia | 90 |
| 35 | Kolonbia | 89 |
| 36 | Israel | 88 |
| 36 | Nigeria | 88 |
| 38 | Uzbekistan | 86 |
| 39 | Kazakhstan | 79 |
| 40 | Austria | 78 |
| 41 | Kroazia | 73 |
| 41 | Portugal | 73 |
| 43 | Kenya | 72 |
| 44 | Kuba | 63 |
| 45 | Taipei Txinatarra | 60 |
| 45 | Maroko | 60 |
| 47 | Jamaika | 58 |
| 48 | Dominikar Errepublika | 56 |
| 48 | Finlandia | 56 |
| 50 | Puerto Rico | 51 |
| 50 | Thailandia | 51 |
| 52 | Lituania | 50 |
| 53 | Txile | 48 |
| 54 | Azerbaijan | 47 |
| 54 | Bulgaria | 47 |
| 56 | Aljeria | 45 |
| 57 | Ekuador | 40 |
| 57 | Iran | 40 |
| 59 | Errefuxiatuen Talde Olinpikoa | 37 |
| 60 | Hong Kong | 36 |
| 61 | Etiopia | 34 |
| 62 | Fiji | 33 |
| 62 | Venezuela | 33 |
| 64 | Mongolia | 32 |
| 65 | Banakako Atleta Neutralak | 31 |
| 66 | Indonesia | 29 |
| 66 | Letonia | 29 |
| 68 | Georgia | 28 |
| 68 | Paraguai | 28 |
| 70 | Eslovakia | 27 |
| 70 | Zambia | 27 |
| 72 | Malaysia | 26 |
| 72 | Moldavia | 26 |
| 72 | Peru | 26 |
| 72 | Tunisia | 26 |
| 76 | Uruguai | 25 |
| 77 | Angola | 24 |
| 77 | Ginea | 24 |
| 77 | Samoa | 24 |
| 77 | Uganda | 24 |
| 81 | Estonia | 23 |
| 81 | Mali | 23 |
| 81 | Singapur | 23 |
| 84 | Irak | 22 |
| 84 | Filipinak | 22 |
| 86 | Montenegro | 19 |
| 87 | Bahamak | 18 |
| 87 | Trinidad eta Tobago | 18 |
| 89 | Zipre | 16 |
| 89 | Guatemala | 16 |
| 89 | Ipar Korea | 16 |
| 89 | Vietnam | 16 |
| 93 | Armenia | 15 |
| 93 | Kirgizistan | 15 |
| 95 | Luxenburgo | 14 |
| 95 | Qatar | 14 |
| 95 | Hego Sudan | 14 |
| 95 | Tajikistan | 14 |
| 99 | Bahrain | 13 |
| 99 | Maurizio | 13 |
| 99 | Arabiar Emirerri Batuak | 13 |
| 102 | Eritrea | 12 |
| 102 | Jordania | 12 |
| 104 | Botswana | 11 |
| 104 | Boli Kosta | 11 |
| 104 | Senegal | 11 |
| 107 | Libano | 10 |
| 108 | Kosovo | 9 |
| 108 | Kuwait | 9 |
| 108 | Saudi Arabia | 9 |
| 111 | Albania | 8 |
| 111 | Bermudak | 8 |
| 111 | Burkina Faso | 8 |
| 111 | El Salvador | 8 |
| 111 | Ghana | 8 |
| 111 | Guam | 8 |
| 111 | Liberia | 8 |
| 111 | Palestina | 8 |
| 111 | Panama | 8 |
| 111 | Rwanda | 8 |
| 121 | Burundi | 7 |
| 121 | Cabo Verde | 7 |
| 121 | Costa Rica | 7 |
| 121 | Djibuti | 7 |
| 121 | Gambia | 7 |
| 121 | Haiti | 7 |
| 121 | Madagaskar | 7 |
| 121 | Mozambike | 7 |
| 121 | Nepal | 7 |
| 121 | Nikaragua | 7 |
| 121 | Niger | 7 |
| 121 | North Macedonia | 7 |
| 121 | Pakistan | 7 |
| 121 | Tanzania | 7 |
| 121 | Zimbabwe | 7 |
| 136 | Aruba | 6 |
| 136 | Kamerun | 6 |
| 136 | Kongoko Errepublika Demokratikoa | 6 |
| 136 | Grenada | 6 |
| 136 | Ginea-Bissau | 6 |
| 136 | Libia | 6 |
| 136 | Monako | 6 |
| 136 | Papua Ginea Berria | 6 |
| 136 | Sri Lanka | 6 |
| 136 | Siria | 6 |
| 136 | Turkmenistan | 6 |
| 136 | Vanuatu | 6 |
| 148 | Antigua eta Barbuda | 5 |
| 148 | Bangladesh | 5 |
| 148 | Benin | 5 |
| 148 | Bosnia eta Herzegovina | 5 |
| 148 | Gabon | 5 |
| 148 | Guyana | 5 |
| 148 | Islandia | 5 |
| 148 | Maldivak | 5 |
| 148 | Malta | 5 |
| 148 | San Marino | 5 |
| 148 | Surinam | 5 |
| 148 | Togo | 5 |
| 148 | Birjina Uharte Estatubatuarrak | 5 |
| 161 | Afganistan | 4 |
| 161 | Barbados | 4 |
| 161 | Bolivia | 4 |
| 161 | Kaiman Uharteak | 4 |
| 161 | Erdialdeko Afrikako Errepublika | 4 |
| 161 | Komoreak | 4 |
| 161 | Dominika | 4 |
| 161 | Ekialdeko Timor | 4 |
| 161 | Honduras | 4 |
| 161 | Laos | 4 |
| 161 | Marshall Uharteak | 4 |
| 161 | Namibia | 4 |
| 161 | Oman | 3 |
| 161 | Kongoko Errepublika | 4 |
| 161 | Saint Vincent eta Grenadinak | 4 |
| 161 | Sierra Leona | 4 |
| 161 | Tonga | 4 |
| 161 | Yemen | 4 |
| 179 | Bhutan | 3 |
| 179 | Brunei | 3 |
| 179 | Birjina britaniar uharteak | 3 |
| 179 | Kanbodia | 3 |
| 179 | Txad | 3 |
| 179 | Ekuatore Ginea | 3 |
| 179 | Eswatini | 3 |
| 179 | Mikronesiako Estatu Federatuak | 3 |
| 179 | Kiribati | 3 |
| 179 | Lesotho | 3 |
| 179 | Malawi | 3 |
| 179 | Palau | 3 |
| 179 | Saint Kitts eta Nevis | 3 |
| 179 | Santa Luzia | 3 |
| 179 | Sao Tome eta Príncipe | 3 |
| 179 | Seychelleak | 3 |
| 179 | Solomon Uharteak | 3 |
| 179 | Sudan | 3 |
| 197 | Samoa Estatubatuarra | 2 |
| 197 | Andorra | 2 |
| 197 | Cook Uharteak | 2 |
| 197 | Mauritania | 2 |
| 197 | Myanmar | 2 |
| 197 | Tuvalu | 2 |
| 203 | Belize | 1 |
| 203 | Liechtenstein | 1 |
| 203 | Nauru | 1 |
| 203 | Somalia | 1 |

## Domina taula

91 taldek gutxienez domin bat lortu zuten Olinpiar Jokoetan. Hauen artea, aipatzekoak dira hainbat emaitz. Albania, Cabo Verde, Dominika, Errefuxiatuen Olinpiar Taldea eta Santa Luziak haien historiako lehen dominak lortu zituzten (hurrenez hurren, bi brontze, brontze bat, urre bat, brontze bat eta urre bat). Dominika eta Santa Luziaz gain, Botswana zein Guatemalak haien lehen urrezko domina lortu zuten.
Beste aldetik, Pakistan, Peru eta Zambiak haien 21. mendeko lehen domina irabazi zuten, Pakistanentzat lehen banakako urrezko domina ere izanik. Dominikar Errepublikak eta Txilek haien emakume batek irabazitako lehen urrezko domina lortu zuten, eta Filipinek gizon batek irabazitakoa. Bahrain, Filipinak, Irlanda, Kirgizistan, Moldavia, Portugal eta Uzbekistanen kasuan, haien historiako emaitzarik hoberena lortu zuten (dominen balio zein kopuruaren arabera); Ekuador, Grenada, Israel eta Tajikistanek, domin-kopururik handieneko emaitza; eta Australia, Herbehereak, Hong Kong eta Zeelanda Berriak, baliorik handienekoa. Azkenik, historian lehen aldiz Finlandiak ez zuen Olinpiar Joko batzuetan dominik lortu.
* Frantzia
2024ko Udako Olinpiar Jokoetako domina taula :
| Rankinga | Taldea | Urrea | Zilarra | Brontzea | Guztira |
| 1 | Ameriketako Estatu Batuak (USA) | 40 | 44 | 42 | 126 |
| 2 | Txina (CHN) | 40 | 27 | 24 | 91 |
| 3 | Japonia (JPN) | 20 | 12 | 13 | 45 |
| 4 | Australia (AUS) | 18 | 19 | 16 | 53 |
| 5 | Frantzia (FRA)* | 16 | 26 | 22 | 64 |
| 6 | Herbehereak (NED) | 15 | 7 | 12 | 34 |
| 7 | Britainia Handia (GBR) | 14 | 22 | 29 | 65 |
| 8 | Hego Korea (KOR) | 13 | 9 | 10 | 32 |
| 9 | Italia (ITA) | 12 | 13 | 15 | 40 |
| 10 | Alemania (GER) | 12 | 13 | 8 | 33 |
| 11–91 | Gainontzeko talde olinpikoak | 129 | 138 | 194 | 461 |
| Guztira (91 taldea) | Guztira (91 taldea) | 329 | 330 | 385 | 1044 |

## Egutegia

Hurrengo egutegia COJOP2024k 2022ko uztailean emandakoa da.
| OC | Irekiera ekitaldia | ● | Proba lehiaketak | 1 | Urrezko domina ekitaldiak | CC | Itxiera ekitaldia |
| Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Probak |
| Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila/Abuztua 2024 | A3 24 | O1 25 | O2 26 | Lar 27 | Iga 28 | A1 29 | A2 30 | A3 31 | O1 1 | O2 2 | Lar 3 | Iga 4 | A1 5 | A2 6 | A3 7 | O1 8 | O2 9 | Lar 10 | Iga 11 | Probak |
| Zeremoniak | Zeremoniak | | | OC | | | | | | | | | | | | | | | | CC | - |
| Ur-kirolak | Igeriketa artistikoa | | | | | | | | | | | | | ● | ● | 1 | | ● | 1 | | 2 |
| Ur-kirolak | Jauziak | | | | 1 | | 1 | | 1 | | 1 | | | ● | 1 | ● | 1 | 1 | 1 | | 8 |
| Ur-kirolak | Igeriketa maratoia | | | | | | | | | | | | | | | | 1 | 1 | | | 2 |
| Ur-kirolak | Igeriketa | | | | 4 | 3 | 5 | 3 | 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | | | | | | | | 35 |
| Ur-kirolak | Waterpolo | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | 2 |
| Arkularitza | Arkularitza | | ● | | | 1 | 1 | ● | ● | ● | 1 | 1 | 1 | | | | | | | | 5 |
| Atletismoa | Atletismoa | | | | | | | | | 2 | 1 | 5 | 3 | 3 | 5 | 5 | 6 | 8 | 9 | 1 | 48 |
| Badmintona | Badmintona | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | 1 | 2 | | | | | | | 5 |
| Saskibaloia | Saskibaloia | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | 2 |
| Saskibaloia | 3×3 Saskibaloia | | | | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 2 | | | | | | | 2 |
| Boxeoa | Boxeoa | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | | 1 | 2 | 2 | 4 | 4 | | 13 |
| Breakdance | Breakdance | | | | | | | | | | | | | | | | | 1 | 1 | | 2 |
| Kanoa | Slalom | | | | ● | 1 | 1 | ● | 1 | 1 | | ● | ● | 2 | | | | | | | 6 |
| Kanoa | Sprint | | | | | | | | | | | | | | ● | ● | 4 | 3 | 3 | | 10 |
| Txirrindularitza | Errepide-txirrindularitza | | | | 2 | | | | | | | 1 | 1 | | | | | | | | 4 |
| Txirrindularitza | Pistako-txirrindularitza | | | | | | | | | | | | | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 3 | 12 |
| Txirrindularitza | BMX | | | | | | | ● | 2 | ● | 2 | | | | | | | | | | 4 |
| Txirrindularitza | Mendiko bizikleta | | | | | 1 | 1 | | | | | | | | | | | | | | 2 |
| Hipika |
| Hipika | Zaldi-heziera | | | | | | | ● | ● | 1 | | | 1 | | | | | | | | 2 |
| Hipika | Osoa | | | | ● | ● | 2 | | | | | | | | | | | | | | 2 |
| Hipika | Saltoak | | | | | | | | | | ● | 1 | | ● | 1 | | | | | | 2 |
| Eskrima | Eskrima | | | | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | | | | | | | | 12 |
| Belar-hockeya | Belar-hockeya | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | | | 2 |
| Futbola | Futbola | ● | ● | | ● | ● | | ● | ● | | ● | ● | | ● | ● | | ● | 1 | 1 | | 2 |
| Golf | Golf | | | | | | | | | ● | ● | ● | 1 | | | ● | ● | ● | 1 | | 2 |
| Gimnastika | Artistikoa | | | | ● | ● | 1 | 1 | 1 | 1 | | 4 | 3 | 3 | | | | | | | 14 |
| Gimnastika | Erritmikoa | | | | | | | | | | | | | | | | ● | 1 | 1 | | 2 |
| Gimnastika | Tranpolina | | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | | 2 |
| Eskubaloia | Eskubaloia | | ● | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | 2 |
| Judo | Judo | | | | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | | | | | | | | | 15 |
| Pentatloi modernoa | Pentatloi modernoa | | | | | | | | | | | | | | | | ● | ● | 1 | 1 | 2 |
| Arraunketa | Arraunketa | | | | ● | ● | ● | ● | 2 | 4 | 4 | 4 | | | | | | | | | 14 |
| Zazpiko errugbia | Zazpiko errugbia | ● | ● | | 1 | ● | ● | 1 | | | | | | | | | | | | | 2 |
| Bela | Bela | | | | | ● | ● | ● | ● | 2 | 2 | ● | ● | ● | 2 | 2 | 2 | | | | 10 |
| Tiroa | Tiroa | | | | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | | | | | | | 15 |
| Skateboarding | Skateboarding | | | | 1 | 1 | | | | | | | | | 1 | 1 | | | | | 4 |
| Kirol eskalada | Kirol eskalada | | | | | | | | | | | | | ● | ● | 1 | 1 | 1 | 1 | | 4 |
| Surfa | Surfa | | | | ● | ● | ● | 2 | | | | | | | | | | | | | 2 |
| Mahai-tenisa | Mahai-tenisa | | | | ● | ● | ● | 1 | ● | ● | ● | 1 | 1 | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | | 5 |
| Taekwondo | Taekwondo | | | | | | | | | | | | | | | 2 | 2 | 2 | 2 | | 8 |
| Tenisa | Tenisa | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 2 | 2 | | | | | | | | 5 |
| Triatloia | Triatloia | | | | | | | 1 | 1 | | | | | 1 | | | | | | | 3 |
| Boleibola | Hondartza-boleia | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | | 2 |
| Boleibola | Boleibol estalia | | | | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | ● | 1 | 1 | 2 |
| Halterofilia | Halterofilia | | | | | | | | | | | | | | | 2 | 2 | 2 | 3 | 1 | 10 |
| Borroka | Borroka | | | | | | | | | | | | | ● | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 18 |
| Eguneroko domina ekitaldiak | Eguneroko domina ekitaldiak | | | | 14 | 13 | 18 | 14 | 17 | 19 | 22 | 28 | 20 | 16 | 15 | 21 | 27 | 33 | 39 | 13 | 329 |
| Guztira metatua | Guztira metatua | | | | 14 | 27 | 45 | 59 | 76 | 95 | 117 | 145 | 165 | 181 | 196 | 217 | 244 | 277 | 316 | 329 | 329 |
| Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila/Abuztua 2024 | A3 24 | O1 25 | O2 26 | Lar 27 | Iga 28 | A1 29 | A2 30 | A3 31 | O1 1 | O2 2 | Lar 3 | Iga 4 | A1 5 | A2 6 | A3 7 | O1 8 | O2 9 | Lar 10 | Iga 11 | Probak guztira |
| Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila/Abuztua 2024 | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Uztaila | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | Abuztua | | Probak guztira |

## Hiribildu olinpikoa

Sakontzeko, irakurri: «Saint-Deniseko Hiribildu Olinpikoa»
Saint-Deniseko hiribildu olinpikoa prestatu zen atletak egoteko, baita paralinpikoak ere.
Dominique Perrault arkitektoak irudikatutako lekuak 14.500 atleta olinpikoei eta ondoren 9.000 atleta paralinpikoei eta haien teknikariei ostatu ematea izan zuen helburu, 2024ko uztailaren 26tik irailaren 8ra. Gunea gero auzo berria bilakatzeko moduan proiektatu zuten.

## Zuzi olinpikoaren erreleboa

Sakontzeko, irakurri: «2024 Udako Olinpiar Jokoetako zuzi erreleboa»
2024ko Udako Olinpiar Jokoen zuziaren erreleboa 2024ko apirilaren 16tik 2024ko uztailaren 26ra izan zen. Greziako Olinpian argiztatu eta Frantziar estatuko zonalde ezberdiñetatu bidaiatu <uen zuziak. Monako eta Itsasoz Haraindiko Frantzian ere egon zen zuzi olinpikoaren erreleboa, Kaledonia Berriaren salbuespen adierazkorrarekin, han ez baitzen izan 2024an egon ziren istiluengatik.

## Irekiera eta amaiera ekitaldiak

2024ko Udako Olinpiar Jokoen irekiera ekitaldia 2024ko uztailaren 26an egin zen, Parisen. Udako olinpiar jokoen edizio honetako berrikuntza nagusia izan zen zeremonia estadio batetik kanpo egitea lehen aldiz. Segizioa Austerlitzeko zubian hasi eta Sena ibaian zehar ibili zen, ekialdetik mendebaldera, Trocaderoko lorategietara iritsi arte, bertan amaitu baitzen.
Amaiera ekitaldia, «Records» izenburuaz, Stade de France estadioan egin zen, 2024ko abuztuaren 11n. Ekitaldiak bi ordu inguruko iraupena izan zuen, etorkizun distopiko batean girotuta.

## Marketing
### Ikurra

2024 Udako Joko Olinpikoen eta Joko Paraolinpikoen ikurra 2019ko urriaren 21ean agertu zen Grand Rexen. Art Deco lanean inspiratuta, Marianne, Frantziako pertsonifikazio nazionalaren, antzezpen bat da, adatsak espazio negatiboan sortutako sugarra duena. Ikurra ere urrezko domina baten antzekoa da. Tony Estanguetek azaldu zuenez, "Jokoen indarra eta magia" sinbolizatzen zuen enblemak, eta "pertsonentzako" ziren jokoak. Emakume-irudi bat erabiltzeak Parisko 1900eko Udako Olinpiadei omenaldia egiteko ere balio du; izan ere, haiek izan ziren emakumeei parte hartzen utzi zieten lehenak. Ikur hori Sylvain Boyer diseinatzaile frantsesak diseinatu zuen Ecobranding & Royalties diseinu-agentzia frantsesekin.
Lehen aldiz, 2024 Joko Paralinpikoek ikur bera partekatu zuten ezberdintasunik gabe.

### Piktograma sorta

Piktograma olinpikoen historian Parisko 2024ko Jokoetakoek aldaketa ekarri zuten. Ikono antropomorfikoen ohiturarekin hautsita, piktogramak «armarri» gisa diseinatu zituzten, eta diziplina bakoitzerako intsignia gisa funtzionatzen du bakoitzak, kirol jokoaren eta tresnen agerpena indarturik, eta simetria ardatz baten inguruan sortuta irudia.

### Maskotak

2022ko azaroaren 14an, Phryges-ak edo Frigiarrak aurkeztu zituzten, Joko nagusietako zein Paraolinpikoetako maskotak. Phryhesak bi txapel antropomorfiko dira, askatasunaren sinbolo historiko frantsesa. Marianne Frigiar txanoarekin irudikatzen dute, Eugène Delacroixen Askatasuna herriaren gidari margolanean bezalarsu. Bi maskotek lema bera dute: "Bakarrik azkarrago goaz, baina elkarrekin haratago goaz".

### Kartelak

Jokoetako kartel olinpikoa 2024ko martxoaren 4an ezagutarazi zen. Ugo Gattonik diseinatu zuen kartela, eta diptikoa da: Erdi batek Olinpiar Jokoak irudikatzen ditu, eta beste erdiak, Paralinpiarrak. Lehen aldiz, kartel olinpikoa eta kartel paralinpikoa elkarrekin diseinatu zituzten, bakoitzak bere aldetik lan egin baitezake, erdi gisa, edo kartel batean denak batera konbinatu. 2.000 ordu behar izan zituzten kartelak osatzeko, sei hilabetetan.
Parisko Olinpiar Jokoen Mendeurrenaren ospakizunean (1924–2024), Mendebaldeko Kostaldeko Gauerdiko Martxaren ™ argitalpena lineako artearen kartelak jaurtitzen hasi zen, guztiak tematikoak Parisko Olinpiar Jokoen ondoren, Pierre de Coubertainen "Citius, Altipiior in austius" goiburua daramatenak. 29 karteletan, zeremonia baino bost lehenago, eta hilero bat, 2026an Florentziako eta Cortinako Olinpiar Jokoak irekitzen diren egunera arte. Mendebaldeko Kostako arte tematikoen kartel sorta horretako laginak Olinpiar Jokoetan eta gauerdiko Kirol Wikian (Fandom) ikus daitezke.

### Babesle korporatiboak

AB InBev edarien enpresa belgikarra munduko lehen babesle olinpikoa bihurtu zen, eta Toyota automobilen fabrikatzaile japoniarrak, berriz, ez du TOP babesa berrituko, IOCk babesleen dirua nola erabili duen ustez zorigaiztokoa delako konpainiarekin.
2024 Udako Olinpiar Jokoetako babesleak :
Mundu osoko babesle olinpikoak
AB InBev (Corona Cero)
Airbnb
Alibaba Group
Allianz
Atos
Bridgestone
Coca-Cola-Mengniu Dairy
Deloitte
Intel
Omega SA
Panasonic
Procter & Gamble
Samsung Electronics
Toyota
Visa Inc. :
Premium babesleak
Accor
Carrefour
EDF
Groupe BPCE
LVMH
Orange S.A.
Sanofi :
Babesle ofizialak
Air France–KLM (Air France)
ArcelorMittal
CDC
Cisco
CMA CGM
Danone
Decathlon
FDJ
GL events
Groupe ADP
Île-de-France Mobilités
Le Coq Sportif
PwC International :
Hornitzaile eta jarraitzaile ofizialak
Abatable
ABEO
Air Liquide
Airweave
Aquatique Show
Arena Group
Carlsberg Group (Tourtel Twist)
CRYSTAL
Doublet Wasserman
DXC Technology
Egis Group
Enedis
ES Global
Eviden
Fitness Park
Fnac Darty
Gerflor
Highfield Boats
Hype Taxi
Indigo Group
La Poste
Loxam
Lyreco
Mondo
MTD
Myrtha Pools
Nestlé (Garden Gourmet)
OnePlan
Optic 2000
Randstad NV
Rapiscan Systems
RATP Group
Re-uz
RGS Events
Rigby SCC
Saint-Gobain
Salesforce
Schneider Electric
SEDIF
SLX
SNCF
Sodexo
Technogym
Terraillon
Thermo Fisher Scientific
Unilever (Miko)
URW (Westfield)
Vinci SA
Viparis :

### Emisio eskubideak

Frantzian, 2024ko Udako Joko Olinpikoetako eskubide nazionalak Warner Brosenak izan ziren. Discovery (lehen Discovery Inc.) Eurosporten bidez. Doako estaldura France Télévisionsek eman zuen Frantzian eta Ipar Euskal Herrian, eta RTVEk Espainian eta Hego Euskal Herrian.
* Armenia – APMTV
* Asia – Dentsu (Bertako igorleei saltzeko eskubideak)
* Australia – Nine Network
* Azerbaijan – İTV
* Belgika – RTBF, VRT
* Brasil – Grupo Globo
* Bulgaria – BNT
* Kanada – CBC/Radio-Canada, TSN, RDS
* Karibea – SportsMax
* Txile – Chilevisión
* Txina – CMG
* Costa Rica – Repretel
* Kroazia – HRT
* Kolonbia – Caracol Televisión
* Zipre – CyBC
* Txekiar Errepublika – CT
* Danimarka – DR, TV 2
* Estonia – Postimees Group
* Europa – Eurosport (Eurovision bidez bertako igorleei saltzeko eskubide partzialak)
* Finlandia – Yle
* Frantzia – France Télévisions
* Georgia – GPB
* Alemania – ARD, ZDF
* Grezia – ERT
* Hungaria – MTVA
* Islandia – RÚV
* Indiako azpikontinentea – Viacom18
* Irlanda – RTÉ
* Israel – Sports Channel
* Italia – RAI
* Japonia – Japan Consortium
* Kosovo – RTK
* Latinoamerika (except Brazil) – América Móvil
* Letonia – LTV
* Lituania – TV3
* Herbehereak – NOS
* Zelanda Berria – Sky Television
* Pazifikoko uharteakTxantiloi:Ref*Peru – Grupo ATV
* Polonia – TVP
* Portugal – RTP
* Errumania – TVR
* Serbia – RTS
* Eslovakia – RTVS
* Eslovenia – RTV
* Hegoafrika – SABC, SuperSport
* Hego Korea – SBS
* Espainia – RTVE
* Sahara-hegoaldeko Afrika – Infront Sports & Media, SuperSport
* Suitza – SRG SSR
* Erresuma Batua – BBC
* Ameriketako Estatu Batuak – NBCUniversal

## Kezkak eta eztabaidak

2024ko Udako Olinpiar Jokoekin lotutako hainbat gai polemiko jazo ziren, tartean ingurumen eta segurtasun kezkak, giza eskubideak, terrorismoaeta Israelek Israelen eta Hamasen arteko gerraren erdian parte hartzea baimentzeari buruzko eztabaidak, eta Errusiako eta Bielorrusiako atletei Ukrainako inbasio errusiarraren erdian neutral gisa lehiatzen uzteari buruzkoak.
Jokoetan bertan, emakumezkoen boxeo lehiaketan Imane Khelif eta Lin Yu-Ting boxeolariei egindako jazarpena aipagarria izan zen, baina biek urrea eta garaipena lortu zuten nork bere pisu-kategorian. Halaber, emakumezkoen futbol lehiaketan Kanadak droneek espioitza egin izana aipagarria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ 2024ko Jokoak Parisen; 2028koak Los Angelesen. Berria.eus webgunea, 2017ko abuztuaren 2a.
* ↑ «Rome 2024 Olympic bid collapses in acrimony» BBC News 21 September 2016.
* ↑ «2024 Olympics: Budapest to drop bid to host Games» BBC Sport 22 February 2017.
* ↑ Mather, Victor. (22 February 2017). «Budapest Withdraws Bid to Host 2024 Summer Olympics» The New York Times.
* ↑ Wharton, David. (22 February 2017). «Budapest to withdraw bid for 2024 Olympics, leaving L.A. and Paris as only contenders» Los Angeles Times.
* ↑ «Meeting of the IOC Executive Board in Lausanne – Information for the media» Olympic.org 19 May 2017.
* 1 2 Butler, Nick. (9 June 2017). «IOC Executive Board approve joint awarding plans for 2024 and 2028 Olympics» Inside the Games.
* ↑ Livingstone, Robert. (12 July 2017). «Bach Says Paris and LA Mayors Are 'Optimistic' About Agreement After Initial Discussions» gamesbids.com.
* ↑ Los Angeles Declares Candidature for Olympic Games 2028– IOC to Contribute USD 1.8Billion to the Local Organising Committee. IOC 31 July 2017.
* ↑ Wharton, David. (31 July 2017). «Details emerge in deal to bring 2028 Summer Olympics to Los Angeles» Los Angeles Times.
* ↑ «Paris set to host 2024 Olympics, Los Angeles to be awarded 2028 Games by IOC» ABC News 31 July 2017.
* ↑ «IOC Session in Lima opened with energetic ceremony» IOC 13 September 2017.
* ↑ IOC makes historic decision by simultaneously awarding Olympic Games 2024 to Paris and 2028 to Los Angeles. 13 September 2017.
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 Competition Venue Concept Map» Paris 2024.
* ↑ (Frantsesez) «Paris 2024 Les Sites des Compètition» Paris 2024.
* ↑ à 17h48, Par Le ParisienLe 29 avril 2020; À 19h28, Modifié Le 29 Avril 2020. (29 April 2020). «JO de Paris 2024 : voici à quoi ressemblera le futur centre aquatique de Saint-Denis» leparisien.fr.
* ↑ Levy, Theo. (29 August 2022). «The Aquatics Centre : an Olympic Class Complex for the People of Seine Saint Denis» Paris 2024.
* ↑ «Olympics 2024 security topped up» Europol 31 October 2023.
* ↑ Syal, Rajeev. (30 January 2024). «British police and security services to help protect Paris Olympics» The Guardian.
* ↑ «Starstreak manufacturer Thales sees weapons production double due to Ukraine» Forces News 25 March 2024.
* ↑ «Paris police expect 2024 Olympics to be 'considerable challenge' for bomb disposal squad» France 24 5 December 2023.
* ↑ (Ingelesez) «France and Qatar» France Diplomacy – Ministry for Europe and Foreign Affairs.
* ↑ «Poland to send troops to Paris Olympics amid security challenge» Reuters 28 March 2024.
* ↑ «France seeks help from allies to bolster security during Paris Olympics» France 24 28 March 2024.
* ↑ «Qatar's Interior Minister chairs meeting with officials ahead of Paris Olympics» Doha News 4 April 2024.
* ↑ (Ingelesez) «Macron says Paris Olympics opening ceremony could be moved» BBC News 15 April 2024.
* ↑ (Ingelesez) «Paris Olympics opening ceremony on the Seine could move for security reasons, says Macron» France 24 15 April 2024.
* ↑ «France has a 'Plan B' for the Paris 2024 opening ceremony» Inside the Games 3 April 2024.
* ↑ «Paris 2024 Volunteer Programme: Timeline and application process revealed» Olympics 18 October 2022.
* ↑ Berkeley, Geoff. (5 May 2023). «Over 300,000 applications for 45,000 volunteer places at Paris 2024» Inside The Games.
* ↑ Matthews, Lyndsey. (14 April 2023). «Here's How You Can Attend the Paris Olympics for Free» AFAR.
* ↑ «800 excluded from Paris Olympics over security fears: Interior ministry» RFI 1 April 2024.
* 1 2 Txantiloi:Cite press release
* ↑ Picazo, Raul Daffunchio. (15 April 2024). «Olympic flame to be lit in Ancient Olympia this Tuesday» Inside the Games.
* ↑ Txantiloi:Cite press release
* ↑ Salguero, David Rubio. (16 April 2024). «Laure Manaudou, the first French torchbearer in Olympia» Inside the Games.
* ↑ «New Caledonia removed from Olympic torch's route following unrest» Le Monde 18 May 2024.
* ↑ François, Marius. (2017). «Les médailles à partager imaginées par Starck pour Paris-2024 collent parfaitement au slogan» HuffPost..
* ↑ Fortune, Gregory; Rascol, Jean-Michel. (2017). «Paris 2024 : une médaille du futur inventée par Philippe Starck» RTL..
* ↑ «JO de 2024 : la Monnaie de Paris frappera les médailles» Le Point ISSN 2271-0744...
* ↑ Petit, Cyril. (2023). «Paris 2024 : LVMH devient partenaire des Jeux, son joaillier Chaumet dessinera la médaille» Ouest-France ISSN 1760-6306...
* ↑ Baërd, Élodie. (2024). «Paris 2024 : découvrez à quoi ressemblent les médailles olympiques» Le Figaro ISSN 1638-606X...
* ↑ «LE PARCOURS DU RELAIS DE LA FLAMME OLYMPIQUE» Paris 2024 23 June 2023.
* ↑ Maine, Mathieu. (23 June 2023). «Paris 2024 Olympics organizers unveil torch relay map» Le Monde.
* ↑ "Relay in Greece", Olympic Torch Relay, Paris 2024. Retrieved 16 April 2024.
* ↑ Txantiloi:French «JO Paris 2024 : pas de Flamme olympique en Nouvelle-Calédonie en raison des émeutes» Le Figaro 18 May 2024.
* ↑ (Frantsesez) «Cérémonie d'ouverture» Jeux Olympiques Paris 2024 (web.archive.org) 2024-07-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-30).
* ↑ (Frantsesez) AFP. (2024-08-10). «Paris 2024 : ce que l’on sait du programme de la cérémonie de clôture» Le Monde (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2024-08-11).
* ↑ (Ingelesez) «Olympics closing ceremony 2024: Everything you need to know» NBC News (web.archive.org) 2024-08-11 (Noiz kontsultatua: 2024-08-11).
* ↑ (Ingelesez) «Trends of 2019: Branding» Creative Review 4 December 2019.
* ↑ (Ingelesez) «Is it an Olympic logo? Or a coquettish scamp?» Los Angeles Times 24 October 2019.
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 Olympic logo sparks Tinder jokes» BBC News 22 October 2019.
* 1 2 «Trends of 2019: Branding and logos» Creative Review 3 December 2019.
* ↑ «How Paris 2024 unveiled its new logo?» en24.news 21 October 2019.
* ↑ «Paris 2024 : le logo des Jeux Olympique's dévoilé» Le Monde.fr 21 October 2019.
* ↑ «Paris 2024 unveil new shared Olympic and Paralympic Games emblem» insidethegames.biz 21 October 2019.
* ↑ (Gaztelaniaz) Faura, Romualdo. (2023-02-13). «Pictogramas olímpicos, ¿son cosa del pasado?» Brandemia (Noiz kontsultatua: 2024-08-23).
* ↑ Avec ses produits dérivés, Paris 2024 veut faire sauter la banque. 29 October 2021.
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 - The Mascots» Paris 2024.
* ↑ (Ingelesez) «Phrygian cap symbolising French republic chosen as 2024 Paris Olympics mascot» France 24 2022-11-14.
* ↑ (Ingelesez) Paris 2024 vous présente les Phryges, les mascottes de Paris 2024 !. .
* ↑ (Ingelesez) Belam, Martin. (2022-11-14). «Meet the Phryges: Paris 2024 Olympic and Paralympic mascots unveiled» The Guardian ISSN 0261-3077..
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 Iconic Posters» Paris 2024.
* ↑ Muñana, Gustavo. (5 March 2024). «'Surrealist' diptych poster for Paris 2024 Olympics» Inside the Games.
* ↑ (Ingelesez) «Pierre Maertin on LinkedIn Olympics 2024 Posters Series» www.linkedin.com (Citadel Consulting Group LLC).
* ↑ Maertin, Pierre. «The Paris Olympics Part One» West Coast Midnight Run™ (Citadel Consulting Group LLC).
* ↑ «West Coast Midnight Run Olympics & Sports Wiki» Fandom Wikis (TPG Inc.).
* ↑ (Ingelesez) Ramsay, George. (31 January 2024). «Olympic sponsorship deal with beer company AB InBev criticized as 'cynical' and 'an odd pairing'» CNN.
* ↑ Butler, Eleanor. (27 May 2024). «Carmaker Toyota set to call a halt to Olympic sponsorship deal after Paris Games» Euronews.
* ↑ Picazo, Raúl Daffunchio. (27 May 2024). «Toyota to say goodbye after Paris 2024» Inside the Games.
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 Partners» Paris 2024.
* ↑ (Frantsesez) «Partenaires de Paris 2024» Paris 2024.
* ↑ Keslassy, Elsa. (23 April 2019). «France Televisions to Sub-License Olympic Games for Beijing 2022 and Paris 2024 From Discovery» Variety (Variety.com).
* ↑ (Gaztelaniaz) RTVE, PRENSA. (2024-07-22). «El verano del deporte sigue en RTVE con la mejor oferta: ahora, los Juegos Olímpicos de París» RTVE.es (Noiz kontsultatua: 2024-08-23).
* ↑ Oller, Alex. (22 June 2024). «Outlook on Games' opening ceremony in Seine remains murky» Inside the Games.
* ↑ Muñana, Gustavo. (4 February 2024). «Fewer fans allowed at Paris opening ceremony» Inside the Games.
* ↑ «Activists criticize attempts to turn French capital into 'postcard Paris' at expense of people» CBC 23 June 2024.
* ↑ «Islamist terrorism is 'main concern' for upcoming Olympics, says Paris police chief» The Times of Israel 21 June 2024.
* ↑ Zirin, Dave. (10 January 2024). «Will the IOC Do Anything About the Killing of Palestinian Athletes?» The Nation.
* ↑ «‘Double standards, selective morality’: Olympics under scrutiny for conflicting stance on Russia, Israel» Anadolu Agency 27 May 2024.
* ↑ «Palestinian Olympic chief wants Israel Olympic ban» Deutsche Welle 24 June 2024.
* ↑ (Ingelesez) Pathak, Manasi. (1 March 2022). «IOC recommends banning Russian, Belarusian athletes from international events» Reuters.
* ↑ (Ingelesez) «Paris mayor wants Russian athletes banned from Olympics» Reuters 13 March 2024.

## Kanpo estekak

* Nazioarteko Olinpiar Batzordea
* Paris 2024 hiri hautagaia
* Datuak: Q995653
* Multimedia: 2024 Summer Olympics / Q995653