# Chicagoko maratoia

Chicagoko maratoia (ingelesez: Chicago Marathon) 42,195 kilometroko maratoi bat da, urtero 1974tik Chicagon ospatzen dena, urrian. World Marathon Majorseko kide da, munduko sei maratoirik garrantzitsuenak biltzen dituena. 2023an gizonezkoen munduko errekorra eta 2024an emakumezkoen munduko errekorra lortu ziren Chicagon.

## Historia

Chicagon izandako lehenengo maratoia 1905eko irailaren 23an korritu zen. Arrakasta handia izan zuen eta 1920 hamarkadararte urtero jokatu zen. Urteek aurrera egin ahala ordea indarra galdu zuen eta bertan behera utzia izan zen.
1970 hamarkadan New Yorkeko maratoiak arrakasta itzela izan zuen Estatu Batuetan eta Chicagon ere maratoia antolatzea erabaki zuten 1977an. Hasierako urteetan korrikalari amateurrek baino ez zuten parte hartu baina 1982an sari handiak ezarri ziren eta lehen mailako lasterkariak etorri ziren. Ordutik urtero jokatu da, 1987an ezik, urte hartan babesle faltagatik maratoi erdia jokatu zen, eta 2020an ere ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

### Munduko errekorrak

2023an gizonezkoetan eta emakumezkoetan probako errekorra ezarri zen. Kelvin Kiptumek munduko errekorra ezarri zuen eta Sifan Hassanek munduko bigarren denbora onena. 2024an Ruth Chepngetich kenyarrak emakumezkoen munduko errekor berria ezarri zuen, lehen aldiz bi ordu eta 10 minututatik jaitsiz. Horretaz gain 3 aldiz Chicagoko maratoia irabazten duen lehen emakumezkoa izan zen.

## Palmaresa

| Urtea | Gizonezko irabazlea | Denbora | Emakumezko irabazlea | Denbora |
| 1977 | Dan Cloeter | 2:17:52 | Dorothy Doolittle | 2:50:47 |
| 1978 | Mark Stanforth | 2:19:20 | Lynae Larson | 2:59:25 |
| 1979 | Dan Cloeter | 2:23:20 | Laura Michalek | 3:15:45 |
| 1980 | Frank Richardson | 2:14:04 | Sue Peterson | 2:45:03 |
| 1981 | Phil Coppess | 2:16:13 | Tina Gandy | 2:49:39 |
| 1982 | Greg Meyer | 2:10:59 | Nancy Conz | 2:33:23 |
| 1983 | Joseph Nzau | 2:09:44 | Rosa Mota | 2:31:12 |
| 1984 | Steve Jones | 2:08:05 | Rosa Mota | 2:26:01 |
| 1985 | Steve Jones | 2:07:13 | Joan Benoit | 2:21:21 |
| 1986 | Toshihiko Seko | 2:08:27 | Ingrid Kristiansen | 2:27:08 |
| 1987 | maratoi erdia |
| 1988 | Alejandro Cruz | 2:08:57 | Lisa Weidenbach | 2:29:17 |
| 1989 | Paul Davies-Hale | 2:11:25 | Lisa Weidenbach | 2:28:15 |
| 1990 | Martín Pitayo | 2:09:41 | Aurora Cunha | 2:30:11 |
| 1991 | Joseildo Rocha | 2:14:33 | Midde Hamrin | 2:36:21 |
| 1992 | José Cesar de Souza | 2:16:14 | Linda Somers | 2:37:41 |
| 1993 | Luíz Antônio | 2:13:14 | Ritva Lemettinen | 2:33:18 |
| 1994 | Luíz Antônio | 2:11:16 | Kristy Johnston | 2:31:34 |
| 1995 | Eamonn Martin | 2:11:18 | Ritva Lemettinen | 2:28:27 |
| 1996 | Paul Evans | 2:08:52 | Marian Sutton | 2:30:41 |
| 1997 | Khalid Khannouchi | 2:07:10 | Marian Sutton | 2:29:03 |
| 1998 | Ondoro Osoro | 2:06:54 | Joyce Chepchumba | 2:23:57 |
| 1999 | Khalid Khannouchi | 2:05:42 | Joyce Chepchumba | 2:25:59 |
| 2000 | Khalid Khannouchi | 2:07:01 | Catherine Ndereba | 2:21:33 |
| 2001 | Ben Kimondiu | 2:08:52 | Catherine Ndereba | 2:18:47 |
| 2002 | Khalid Khannouchi | 2:05:56 | Paula Radcliffe | 2:17:18 |
| 2003 | Evans Rutto | 2:05:50 | Svetlana Zakharova | 2:23:07 |
| 2004 | Evans Rutto | 2:06:16 | Constantina Diță | 2:23:45 |
| 2005 | Felix Limo | 2:07:02 | Deena Kastor | 2:21:25 |
| 2006 | Robert Cheruiyot | 2:07:35 | Berhane Adere | 2:20:42 |
| 2007 | Patrick Ivuti | 2:11:11 | Berhane Adere | 2:33:49 |
| 2008 | Evans Cheruiyot | 2:06:25 | Lidiya Grigoryeva | 2:27:17 |
| 2009 | Samuel Wanjiru | 2:05:41 | Irina Mikitenko | 2:26:31 |
| 2010 | Samuel Wanjiru | 2:06:23 | Atsede Baysa | 2:23:40 |
| 2011 | Moses Mosop | 2:05:37 | Ejegayehu Dibaba | 2:22:09 |
| 2012 | Tsegaye Kebede | 2:04:38 | Atsede Baysa | 2:22:03 |
| 2013 | Dennis Kimetto | 2:03:45 | Rita Jeptoo | 2:19:57 |
| 2014 | Eliud Kipchoge | 2:04:11 | Mare Dibaba | 2:25:37 |
| 2015 | Dickson Chumba | 2:09:25 | Florence Kiplagat | 2:23:33 |
| 2016 | Abel Kirui | 2:11:23 | Florence Kiplagat | 2:21:32 |
| 2017 | Galen Rupp | 2:09:20 | Tirunesh Dibaba | 2:18:31 |
| 2018 | Mo Farah | 2:05:11 | Brigid Kosgei | 2:18:35 |
| 2019 | Lawrence Cherono | 2:05:45 | Brigid Kosgei | 2:14:04 |
| 2020¹ | Bertan behera | | | |
| 2021 | Seifu Tura | 2:06:12 | Ruth Chepngetich | 2:22:31 |
| 2022 | Benson Kipruto | 2:04:24 | Ruth Chepngetich | 2:14:18 |
| 2023 | Kelvin Kiptum | 2:00:35 (WR) | Sifan Hassan | 2:13:44 |
| 2024 | John Korir | 2:02:44 | Ruth Chepngetich | 2:09:56 (WR) |
* ¹ 2020. urteko ekitaldia bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren eraginez.

## Garaipenak
### Gizonezkoak

| Lasterkaria | Garaipenak | Urteak |
| Khalid Khannouchi | 4 | 1997, 1999, 2000, 2002 |
| Dan Cloeter | 2 | 1977, 1979 |
| Steve Jones | 2 | 1984, 1985 |
| Luíz Antônio | 2 | 1993, 1994 |
| Evans Rutto | 2 | 2003, 2004 |
| Samuel Wanjiru | 2 | 2009, 2010 |
| hainbat | 1 | ... |

### Emakumezkoak

| Lasterkaria | Garaipenak | Urteak |
| Ruth Chepngetich | 3 | 2021, 2022, 2024 |
| Rosa Mota | 2 | 1983, 1984 |
| Lisa Weidenbach | 2 | 1988, 1989 |
| Ritva Lemettinen | 2 | 1993, 1995 |
| Marian Sutton | 2 | 1996, 1997 |
| Joyce Chepchumba | 2 | 1998, 1999 |
| Catherine Ndereba | 2 | 2000, 2001 |
| Berhane Adere | 2 | 2006, 2007 |
| Atsede Baysa | 2 | 2010, 2012 |
| Florence Kiplagat | 2 | 2015, 2016 |
| Brigid Kosgei | 2 | 2018, 2019 |
| hainbat | 1 | ... |

## Erreferentziak

* ↑ Ryan, Shannon. «The 2021 Chicago Marathon has a schedule date after this year’s race was canceled because of COVID-19. And registration for 2020 deferred runners starts has started.» chicagotribune.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-17).
* ↑ (Ingelesez) «Kiptum shatters world marathon record in Chicago» BBC Sport (Noiz kontsultatua: 2023-10-10).
* ↑ (Ingelesez) Sifan Hassan Shows Her Versatility At Chicago Marathon By Running A New Course Record And The Second Fastest Marathon Ever. 2023-10-08 (Noiz kontsultatua: 2023-10-10).
* ↑ (Ingelesez) •. (2024-10-13). «Ruth Chepngetich does something no other woman has done before in 2024 Chicago Marathon with likely world record finish» NBC Chicago (Noiz kontsultatua: 2024-10-16).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chicagoko maratoiaren webgune ofiziala
* Datuak: Q1071822
* Multimedia: Chicago Marathon / Q1071822