OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Albert Pla

Albert Pla, (1966ko irailaren 22a, Sabadell, Katalunia) gaztelaniaz eta katalanez kantatzen duen kataluniar egile abeslaria da. Haren abestien letrak askotan polemikoak dira eta beste batzuetan ume abestien ukituak dituzte. Horrez gain, Manolo Kabezabolo, Roberto Iniesta (Extremoduro), Fermin Muguruza (Kortatu, Negu Gorriak), Joseba Tapia, Quimi Portet (El Último de la Fila), Kase.O (Doble V) eta Quico Pi de la Serra bezalako musikariekin lan egin du askotan.
Aktore gisa, Airbag (Juanma Bajo Ulloa), A los que aman (Isabel Coixet) eta Honor de Caballería (Albert Serra) filmetan agertu da. Antzerkian, Caracuero obrako aktore nagusi izan zen, 150 aurkezpen baino gehiagorekin. Pedro Almodóvarren Carne trémula filmean haren abesti bat ere badago soinu-bandan.

## Diskografia

* Ho sento molt (PDI 1989)
* Aquí s'acaba el que es donava (PDI 1990)
* Una MM... lligada amb un cordill (2 CD - PDI 1991)
* No sólo de rumba vive el hombre (BMG Ariola 1992)
* Supone Fonollosa (BMG Ariola 1995)
* Veintegenarios en Alburquerque (BMG Ariola 1997)
* Anem al llit (BMG Ariola 2002)
* Cançons d'amor i droga (2 CD - BMG Ariola 2003)
* Vida y milagros (CD + DVD zuzenean - BMG Ariola 2006)
* La diferencia (El Volcán Música 2008)

## Kanpo estekak

* Albert Plàren webgunea
* Datuak: Q942636
* Multimedia: Albert Pla / Q942636
# The orcadian

The Orcadian Eskoziako Orkadetako egunkaririk zaharrena da, lehen aldiz 1854an argitaratua. Hasieran hilabetekaria, laster astekari bihurtu zen. Egunkaria Kirkwallen du egoitza, baina Glasgown inprimatzen da ostegunero saltzeko. Orkney Media Group-en parte da, 2007an Orkney Today egunkari lehiakide batekin lankidetzatik sortua.

## Historia

Egunkaria 1854an sortu zuten lehen aldiz, A Literary and Commercial Advertiser for Orkney and Zetland (Orkada eta Zetlandiako iragarle literario eta komertzial) gisa James Urquhart Andersonek, 1820ko hamarkadan irlako lehen inprimategia ezarri zuenak eta bere izen bereko semeak. Lehenengo aleak Jamesek idatzi zituen, eta bere semeak aleak eskuz letra tipoz inprimatzen zituen bitartean. Anderson-ekin batera WH Mackintosh Ayrshireko kazetari eta editorea elkartu zen 1877an familiarekin ezkondu zenean, eta orduz geroztik, egunkaria Anderson-Mackintosh familiaren jabea da.
Bigarren Mundu Gerran, The Orcadianek indar armatuen egunkari berezi bat argitaratu zuen Orkney Blast izenekoa. 1860an sortutako egunkari lehiakide bat, The Orkney Herald, 1961ean itxi zuten, eta The Orcadian uharteko egunkari bakarra utzi zuen, 2003an Orkney Today kaleratu zen arte 2007an Orkney Media Group sortu ondoren, 2010ean Orkney Today itxi zuten, finantza-arazoak eta tirada txikia aipatuz, The Orcadian berriro uharteko egunkari bakarra bihurtuz.

### Tabloide formatua eta modernizazioa

2018ra arte, Orkney Mediak Kirkwall-en dituen inprimategietan inprimatzen zen egunkaria. Mantentze-kostuak handitzeak eta modernizatzeko beharrak Orkadian-ek Orkadan inprimatzeari utzi zion Newsquest-en Glasgowko inprimatze-instalazioetan inprimatzeko. Hori 2018ko martxoaren 1ean The Orcadian-en berrabiaraztearekin bat etorri zen, egunkaria birmoldatu eta tabloide formatura aldatuz.
Egunkaria Leah Seator-ek editatu du 2016az geroztik.

## Erreferentziak

* ↑ Reynolds, John. (22 September 2010). «Five jobs at risk as Scottish weekly closes» Campaign Live UK.
* ↑ Sharman, David. (13 March 2018). «Weekly printed off patch for first time in history at plant 300 miles away» HoldTheFrontPage.
* ↑ (Ingelesez) Bermingham, Darragh. (2021-09-27). «Orkney editor: 'We had to be the best we've ever been and keep our newspaper going'» Irish Examiner.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q7755279
# Rubroboletus rhodoxanthus

Rubroboletus rhodoxanthus Boletaceae familiako onddo espezie bat da. Askoren iritziz, Boletus purpureus-en barietate bat da.
Sinonimoak: Boletus sanguineus var. rhodoxanthus, Boletus rhodoxanthus, Boletus purpureus var. rhodoxanthus, Boletus rhodopurpureus var. rhodoxanthus, Suillellus rhodoxanthus.

## Deskribapena

Kapela: 15 cm. arteko diametrokoa du. Leuna eta zurixka, eta ertzetan orban gorrixkak ditu; gainerako kapelaren orbanak eta azalaren arrakalenak ere gorrixkak dira. Azal hau erraz bereiz daiteke, Tubiporus azpigeneroko espezie gutxitan gertatzen dena.
Tutuak: Hori berdexkak, ukitzean urdindu egiten direnak.
Poroak: Hasieran horixkak dira, baina berehala gorrira pasatzen dira, lehenengo erdian eta gero ertzetan, horrela, poroetan bi kolore hori eta gorri erakusten ditu, eta hortik datorkio rhodoxanthus izena.
Hanka: 5-2 x 4-5,2 cm-koa. Erdian lodituta eta ia zilindrikoa. Horia da goiko aldean eta gorri-purpura behean. Ondo markatutako sare gorrixka darama.
Haragia: Hori-sufre kolorekoa, goialdean arin urdintzen da eta oinaren oinarrian gorri-karmin kolorea hartzen du. Fruta-usaina du.
Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Rhodoxanthus berriz, grekotik dator, “rhodos” = arrosa, “xanthos” = horia. Koloreen arabera.

## Jangarritasuna

Toxikoa da gordinik, eta ez da jateko ona kozinatuta.

### Nahasketa arriskua

Ez da erraza bere identifikazioa. Ezaugarrietako bat da, haragia oinaren erditik behera ez dela urdintzen. Lagungarria izan daiteke kapelaren kolore argia, haragi horia eta oinaren gaineko sare zabal arrosa, haragiaren kolore horia agerian uzten duena. Boletus lupinus eta Boletus purpureus oso antzekoak dira, baina sare itxia dute eta ez dute gainazalaren kolorea agerian uzten.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean agertzen da hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Europa, baina arrarotzat jotzen da Europako ipar aldean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 391 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 158. or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 429 or. ISBN 84-282-0541-6X(T.3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo EDITORIAL PIRINEO, 602 or. ISBN 84-87997-86-4..
# Rubroboletus dupainii

Rubroboletus dupainii Boletaceae familiako onddoa da. Boletus generoko espezieak mardulak eta mamitsuak dira, hodi biribilduak dituzte eta hanka lodi eta sabeldun tartekoa. Boletus dupainii jangarria da, onddo hankagorria bezala, baina oraindik ez dago oso argi.
Sinonimoak: Boletus dupainii (Basionimoa), Tubiporus dupainii, Xerocomus dupainii, Suillellus dupainii.

## Deskribapena

Kapela: 10 cm-rainoko diametrokoa. Azala leuna eta distiratsua da, ezetasunarekin likatsu bihurtzen da. Gorri koloreko mintz likatsu batek bustitzen du, hondo hori baten gainean zabaldua. Mintza lehortzean kolorez aldatzen da, zurbilagoa bihurtzen da ertzetan eta marroi-horixka gainerakoan. Kapela, poroak eta oina, urdin ilunez zikintzen dira ukitzean.
Tutuak: Luzeak, finak, itsatsiak, kapelaren haragitik erraz bereiz daitezkeenak, kolore hori argikoak, gero hori bizira pasatzen dira, oliba-horiarekin nahastuta. Urdin bizira pasatzen dira presioa egitean.
Poroak: Gorri-odol koloreko txikiak, gero ertzetan laranja koloreko tinduak hartzen dituzte.
Hanka: Sendoa, hondo hori okrekoa, tonu ardo kolorekoz edo odol koloreko pikor gorrixkez estalia.
Haragia: Zuri-horixka eta arrosa-gorrixka azalaren azpian eta oinaren oinarrian. Arin urdintzen da. Ez du usainik eta zaporea gozoa.
Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Dupainii epitetoa berriz, Victor Dupain (1857 – 1940) mikologo frantziarraren omenez da.

## Jangarritasuna

Jangarria. Ez da gomendatzen kontsumitzea, jangarritasuna gutxi ikertu delako.

### Nahasketa arriskua

Boletus erythropus eta Boletus queletii-rekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan agertzen da, bakarrik edo talde txikitan belar artean, hosto-zabalen azpian.

### Banaketa eremua

Oso urria, Europa, Ipar Amerika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 392 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 150 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 489 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 38 or. ISBN 282-0865-4..
# 1957ko Espainiako Itzulia

1957ko Espainiako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 12. Espainiako Vuelta |
| Datak | apirilak 26 – 1957.eko maiatzak 12 |
| Luzera | 2.967 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Bilbo |
| Helduera-lekua | Bilbo |
| Bataz besteko abiadura | 35,015 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Jesús Loroño |
| Txapeldunordea | Federico Martín Bahamontes |
| Hirugarrena | Bernardo Ruiz (Faema-Guerra) |
| ◀1956 | 1958▶ |
| Dokumentazioa ||
1957ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 12. edizioa izan zen. 1957ko apirilak 26 eta maiatzak 12 artean ospatu zen, 2967 kilometroko ibilbidea eginez 16 etapatan banatuta. Irabazlea Jesus Loroño bizkaitarra izan zen. Bilbon hasi eta amaitu zen.
90 txirrindularik hasi zuten proba 9 taldetan banatuta, eta 54k amaitu zuten.
Garailea, esan bezala, Jesus Loroño bizkaitarra izan zen, hala, bere lehen Espainiako Vuelta irabazi zuelarik, eta proba, batez beste, 35,008 kilometro orduko abiaduran bete zuen.
Federico Martín Bahamontes izan zen mendiko sailkapenaren garailea, puntukako sailkapenaren garailea Vicente Iturat izan zen bitartean.

## Sailkapenak

Edizio honetan lau sailkapen egon ziren. Honakoak izan ziren emaitzak:
Sailkapen nagusia :
| 1. | Jesús Loroño | 84h 44' 06s |
| 2. | Federico Martín Bahamontes | + 8' 11s |
| 3. | Bernardo Ruiz | + 9' 34s |
| 4. | José Manuel Ribeiro Da Silva | + 14' 32s |
| 5. | Raphael Geminiani | + 17' 07s |
| 6. | Francisco Moreno | + 18' 43s |
| 7. | Jan Adriaensens | + 19' 38s |
| 8. | Pasquale Fornara | + 23' 48s |
| 9. | Gastone Nencini | + 25' 59s |
| 10. | Salvador Botella | + 28' 06s |
Puntukako sailkapena :
| 1. | Vicente Iturat | Espainia | 160 puntu |
| 2. | Gastone Nencini | Italia | 173 puntu |
| 3. | Federico Martín Bahamontes | Espainia | 217 puntu |
Mendiko sailkapena :
| 1. | Federico Martín Bahamontes | Espainia | 26 puntu |
| 2. | Carmelo Morales | Euskadi | 20 puntu |
| 3. | Benigno Aspuru | Euskadi | 14 puntu |
Taldekako sailkapena :
| 1. | Pirenáico | Espainia | 253h 54' 00s |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q280392
# Say Nothing (telesaila)

Say Nothing (euskaraz: «Ez esan ezer») estatubatuar telesail dramatikoa da, Josh Zetumerrek FX on Hulu eta Disney+entzat egina. Patrick Radden Keeferren izen bereko bestsellerren egokitzapena da

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
972ko abenduan, ezezagun batzuek Jean McConville bahitu zuten, hamar seme-alaba zituen 38 urteko alargun bat. Patrick Radden Keefe kazetariak, kasu horren zirrikituak ikertzea erabaki zuenean, ez zuen susmatu ere egingo Ipar Irlandako gatazkari buruzko kronika oso bat idatziko zuenik azkenean.

## Pertsonaiak

* Lola Petticrew: Dolours Price
** Maxine Peake: Dolours (agurea)
* Hazel Doupe as Marian Price
** Helen Behan: Marian (agurea)
* Anthony Boyle: Brendan Hughes
** Tom Vaughan-Lawlor: Brendan (agurea)
* Josh Finan: Gerry Adams
** Michael Colgan: Gerry (agurea)
* Seamus O'Hara: Mackers (Anthony McIntyre)
* Kerri Quinn: Crissie Price
* Stuart Graham: Albert Price
* Rory Kinnear: Frank Kitson
* Amy Molloy: Sarah Jane
* Frank Blake: Seamus Wright
* Emma Canning: Kathleen
* Adam Best: Joe Lynskey
* Martin McCann: Pat
* Emily Healy: Helen McConville
** Laura Donnelly: Helen (agurea)
* Isaac Heslip: Archie McConville
* Judith Roddy: Jean McConville
* Damien Molony as Stephen Rea

## Erreferentziak

* ↑ «Isiltasunen eta hitzen arteko borroka» Berria 2024-11-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Eukene Arana

Eukene Arana Varas (Barakaldo, Bizkaia, 1971ko ekainaren 8a) Elkarrekin Podemosko politikari eta legebiltzarkidea da.
2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan legebiltzarkide hautatua izan zen Bizkaitik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30339103
# The Fall (telesaila)

The Fall (euskaraz: «Gainbehera») britano-irlandar drama-krimen telesail bat da. Allan Cubitt ekoizleak sortu zuen. 2013ko maiatzaren 13tik BBC Two eta RTÉ One kateetan aireratzen da. Soinu banda David Holmes ipar-irlandar musikariak konposatua da. Gillian Anderson, Jamie Dornan eta John Lynch aktoreek antzezten dute.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ipar Irlandan, serieko hiltzaile (Jamie Dornan) iheskor batek Belfast hiri inguruan bere biktimak ausaz hautatu eta hiltzen ari da. Hura atzemateko asmoz, Britainiar Poliziak Londresko Stella Gibson (Gillian Anderson) ikertzailea bidaliko dute, agintariek berau hiltzailea atxilotzeko pertsona egokia dela uste baitute.

## Aktoreak

* Gillian Anderson: Stella Gibson
* Jamie Dornan: Paul Spector
* John Lynch: Jim Burns
* Bronagh Waugh: Sally Ann Spector
* Stuart Graham: Matt Eastwood
* Niamh McGrady: Danielle Ferrington
* Archie Panjabi: Reed Smith irakaslea
* Aisling Franciosi: Katie Benedetto
* Valene Kane: Rose Stagg
* Jonjo O'Neill: Tom Stagg
* Colin Morgan: Tom Anderson
* Laura Donnelly: Sarah Kay
* Michael McElhatton: Rob Breedlove
* Ben Peel: James Olson
* Frank McCusker: Garrett Brink
* Ian McElhinney: Morgan Monroe
* Bronágh Taggart: Gail McNally
* Emmett J. Scanlan: Glenn Martin
* Karen Hassan: Annie Brawley
* Nick Lee: Ned Callan
* Brian Milligan: Jimmy Tyler
* Séainín Brennan: Liz Tyler
* Sean McGinley: Peter Jensen
* Aisling Bea: Kiera Sheridan
* Krister Henriksson: August Larson
* Martin McCann: David Alvarez
* Aidan McArdle: Sean Healy
* Richard Coyle: Joe O'Donnell
* Richard Clements: Rick Turner
* Genevieve O'Reilly: Joan Kinkead
* Barry Ward: Patrick Spencer
* Denise Gough: Alison Walden
* Ruth Bradley: Wallace

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7733188
# Irupu ur-jauziak

Irupu ur-jauziak edo Iruppu ur-jauziak (इर्पुजलपात) Indian dauden ur-jauziak dira. Virajpet hiritik 48 km-tara daude, Indiaren hegoaldeko Karnataka estatuan.

## Deskribapena

Lakshmana Tirtha ur-jauziak izenaz ere ezgutzen dira, Lakshmana Tirtha ibaiak sortzen baititu. Bi jauzi jarraian egiten ditu eta guztira 52 metrotako altueran erortzen da.
Montzoi sasoian ur kopuru handia izaten du eta ikusgarria izaten da.

## Kondaira eta erlijioa

Kondaira baten arabera Rama eta Lakshmana anaiak inguru hartatik pasa ziren Ramaren Sita maitalearenganako bidean. Ramak Lakshmanari ur apur bat eskatu zion eta honek gezia Brahmagiri mendietara jaurti eta ur-jauzia sortu zuen. Kondairak dio ur honek pekatuak garbitzeko gaitasuna duela eta horregatik Shivaratri Egunean milaka erromes inguratzen dira bertara.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 «Karnataka Tourism» web.archive.org 2007-06-08 (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Irupu Falls - Cascada en el distrito de Kodagu, India» es.aroundus.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ (Ingelesez) «Coorg Archives» Karnataka.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38091
* Multimedia: Irupu Falls / Q38091
# Sons of Anarchy

Sons of Anarchy (euskaraz: «Anarkiaren Semeak») estatubatuar krimen telesail dramatikoa da. Kurt Sutter zuzendari, gidoigile eta ekoizleak sortu eta Charlie Hunnam aktoreak antzeztu zuen. 2008ko irailaren 3tik 2014ko abenduaren 9ra FX katean aireratu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kaliforniako San Joaquin konderriko fikziozko Charming udalerrian girotua dago. Bertan bizi den Teller-Morrow familiaren senideen eta «Sons of Anarchy Motorcycle Club, Redwood Original» (SAMCRO) motorzaleen eta beren familien bizitzak azaltzen dira, bai eta droga eta arma trafikatzaile talde arerioen arteko liskarrak eta beraien atzetik dabiltzen polizienak ere.

## Aktoreak
### Pertsonaia nagusiak

* Charlie Hunnam: Jackson "Jax" Teller
* Ron Perlman: Clarence "Clay" Morrow
* Katey Sagal: Gemma Teller Morrow
* Mark Boone Junior: Robert "Bobby Elvis" Munson
* Dayton Callie: Wayne Unser
* Kim Coates: Alex "Tig" Trager
* Tommy Flanagan: Filip "Chibs" Telford
* Ryan Hurst: Harry "Opie" Winston
* Johnny Lewis: Kip "Half Sack" Epps
* William Lucking: Piermont "Piney" Winston
* Theo Rossi: Juan-Carlos "Juice" Ortiz
* Maggie Siff: Tara Knowles
* Kurt Sutter: Otto

### Bestelakoak

* David Labrava: Happy
* Christopher Douglas Reed: Filthy Phil
* Winter Ave Zoli: Lyla
* Emilio Rivera: Marcus Alvarez
* Michael Marisi Ornstein: Chuck Marstein
* Taylor Sheridan: David Hale
* McNally Sagal: Margaret Murphy
* Ally Walker: June Stahl agentea
* Jeff Kober: Jacob Hale Jr.
* Rockmond Dunbar: Eli Roosevelt
* Nicholas Guest: John Tellerren ahotsa
* Ray McKinnon: Lincoln "Linc" Potter
* Benito Martinez: Luis Torres
* Frank Potter: Miles
* Kenny Johnson: Kozik
* Mitch Pileggi: Ernest Darby
* Jamie McShane: Cameron Hayes
* Titus Welliver: Jimmy O'Phelan
* Patrick St. Esprit: Elliott Oswald
* Adam Arkin: Ethan Zobelle
* Dendrie Taylor: Luanne
* Danny Trejo: Romero "Romeo" Parada
* Kristen Renton: Ima
* Marya Delver: Eglee ofiziala
* Tory Kittles: Laroy

## Kanpo estekak

* Sons of Anarchy telesailaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q171254
* Multimedia: Sons of Anarchy / Q171254
# Leccinum roseofractum

Leccinum roseofractum Boletaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Krombholziella roseofracta, Boletus roseofractus.

## Deskribapena

Kapela: Hemisferikoa. Kapelaren azala feltrozko itxurakoa, askotan zuloekin (barraskiloek jaten dute), marroi-tabako kolorekoa edo arre-gorrixka ilun kolorekoa, distiratsua.
Poroak: Tutuak bezala zurixkak, gero gris-okre kolorekoak bihurtzen dira.
Hanka: Hondo zuri-horixkarekin baina ezkatadun sare gris ilun batez apaindua, zuri-arrosa koloreko oinarri lodituarekin, ebakitzean gris-gorrixka ilun kolorekoa edo ardo kolorekoa bihurtzen da.
Haragia: Sendoa gaztetan, zahartzean harrotu egiten da, ebakitzean arrosa kolorea hartzen du poliki-poliki. Usaingabea, zapore gozo samarrekoa. Espora-jalkina marroia.
Etimologia: Leccinum hitza latinetik dator, arte azpian hazten, esan nahi du. Roseofracta epitetoa ebakitzean haragiak arrosa kolorea hartzen duelako du.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Leccinum rotundifoliae delakoak kapela argiagoa du, krema-okre kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Urria. Desagertzeko arriskuan.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 491 or. ISBN 84-282-0887-X (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Leccinum roseofractum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10555955
# Leccinum rotundifoliae

Leccinum rotundifoliae Boletaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Krombholzia scabra subsp.rotundifoliae, Krombholzia scabra f. rotundifoliae, Boletus rotundifoliae, Boletus scaber var. rotundifoliae, Leccinum scabrum subsp. tundrae, Krombholziella rotundifoliae.

## Deskribapena

Kapela: Txikia, 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikotik ganbil konikora. Kapelaren azala lehorra, leuna, feltro finarekin gaztetan eta plaka txikitan pitzatua helduaroan. Hurraren kolore argikoa edo krema-okre kolorekoa.
Tutuak: Libreak, zuriak (ebakitzean krema kolorekoak bihurtzen dira), biribilak, finak eta luzeak.
Poroak: Txikiak eta estu, tutuen kolorekoak (ukitzean arrosa kolorekoak bihurtzen dira)
Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Lodi samarra, zuzena edo okerra, zuri-okre kolorekoa, krema-gris koloreko pikor txikiekin (inoiz ez beltzak), zuriagoak goialdean.
Haragia: Sendoa baina zahartuaz biguntzen joaten da, zuria, ez da kolorez aldatzen ebakitzean. Usain eta zapore leunarekin.
Etimologia: Rotundifoliae epitetoa, hazten den landarearen azpian hazten delako (Betula rotundifolia)

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Leccinum scabrum argiekin nahas daiteke. Leccinum holopus delakoa zohikaztegietan hazten da. Leccinum roseofractum espezieak kapela askoz ilunagoa du.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren hasieran. Normalean isolatuta hazten da. Urria. Urkien mikorriza da (gustukoen duen hostozabala). Ipar Europan.

### Banaketa eremua

Barez ere Eskandinavia. Alpeak, Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Islandia, Svalbard, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 493 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Leccinum rotundifoliae: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10650975
* Multimedia: Leccinum rotundifoliae / Q10650975
# Itxaso Atutxa

Miren Itxaso Atutxa Atutxa (Indautxu, Bilbo, Bizkaia, 1967ko ekainaren 19a) bizkaitar politikari jeltzalea da. Euskal filologiako ikasketak egin zituen Deustuko Unibertsitatean. 2013ko otsailaren 21etik Bizkai Buru Batzarreko lehendakaria da, kargu horretan egon den lehen emakumezko jeltzalea. Alderdi bereko Aitor Esteban du senar.

## Biografia

Indautxu auzoan jaioa, Deustuko Ikastolan egin zituen lehen ikasketak, bigarren hezkuntza La Salle ikastetxean, eta gero euskal filologiako karrera Deustuko Unibertsitatean.
1984an hasi zuen militantzia Euzko Alderdi Jeltzalean, Deustuko Batzokiaren bitartez.
Euskal Telebistako informazio zerbitzuetan izan zen 1987 urtean, oraindik ikasten ari zela. handik bi urtera, Saio eta Entretenimenduen departamentura sartu zen, lehenengo erredaktore gisa eta gero Saioen koordinatzaile gisa. 1990tik 1993ra bitartean, zuzendari eta ekoizle lana egin zuen. 1994 eta 1995 urteetan, Bizkaiko Ikusentzunekoen Elkarteko arduraduna izan zen.
1995etik 2009ra, Emakundeko zuzendaritza batzordekoa izan zen, Eusko Legebiltzarrak izendatuta.
1996an, 3Koma produkzio etxean sartu zen, zuzendaritza eta ekoizpen lanak bateratuz, eta urtebete geroago enpresako bazkide bilakatu zen.
Javier Atutxa politikari jeltzale zenaren alaba da. Aitor Esteban jeltzalearekin ezkonduta dago eta Zeberion dute bizitokia: han, Atutxa alkateorde izan den.

## Erreferentziak

* 1 2 Batzarra, Euzkadi Buru. «Gure Burukideak: Itxaso Atutxa Atutxa» www.eaj-pnv.eus (Noiz kontsultatua: 2020-05-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Itxaso Atutxa, la mujer con más poder en la historia del PNV» El Correo 2013-02-21 (Noiz kontsultatua: 2020-05-24).
* Datuak: Q30251849
* Multimedia: Itxaso Atutxa / Q30251849