OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aegirina-augita

Aegirina-augita silikato motako minerala da eta clinopyroxene subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Aegirina-augita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NaaCabFe^{2+}cMgd)(Fe^{3+}eAlfFe^{2+}gMgh)Si2O6}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Aegirine-augite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3720433
* Multimedia: Aegirine-augite / Q3720433
# Aegithalidae

Aegithalidae familiako hegazti paseriformea da, hamaika espezietako eta lau generoetako bat, leku menditsuetan bizi dena.

## Generoa

Aegithalos
* Aegithalos caudatus
* Aegithalos leucogenys
* Aegithalos concinnus
* Aegithalos niveogularis
* Aegithalos iouschistos
* Aegithalos fuliginosus
Leptopoecile
* Leptopoecile sophiae
* Leptopoecile elegans
Psaltriparus
* Psaltriparus minimus
Psaltria
* Psaltria exilis

## Kanpo estekak

* Datuak: Q473939
* Multimedia: Aegithalidae / Q473939
* Espezieak: Aegithalidae
# Aefligen

Aefligen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Emmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,089 biztanle zituen 2,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68376
* Multimedia: Aefligen / Q68376
# Aegerten

Aegerten Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Biel/Bienne barruti administratiboa barrutian. 2014an 2,158 biztanle zituen 2,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69389
* Multimedia: Aegerten / Q69389
# Aegirina

Aegirina inosilikatoen klinopiroxenoen arteko mineral bat da. Aegirina-augita seriearen sodiodun bukaera da. Bere formula NaFe$^{3+}$[ Si$_2$O$_6$] da, eta burdina Fe$^{3+}$ gisa agertzen da. Aegirina-augita seriean sodioa kaltzio eta Fe$^{2+}$arekin trukatzen da eta magnesioa Fe$^{3+}$-arekin, karga balantzatzeko. Aluminioa ere sar daiteke burdina(III)ren ordez. Batzuetan akmita izena ere hartzen du, fibrotsua denean.
Aegirina berde iluna da, kristal prismatiko monoklinikoak eratuz. Distira beiratsua du eta haustura perfektua.

## Ikus, gainera

* Augita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380674
* Multimedia: Aegirine / Q380674
# Aegithalos

Aegithalos Aegithalidae familiako hegazti genero bat da. Eurasiaren hegoaldean aurki daitezke, baita Txina eta Taiwanen ere. Euskal Herrian buztanluze deitzen dugu genero honetako Aegithalos caudatus espeziea.

## Espezieak

* Aegithalos bonvaloti.
* Aegithalos caudatus - Buztanluze
* Aegithalos concinnus
* Aegithalos fuliginosus.
* Aegithalos glaucogularis.
* Aegithalos iouschistos.
* Aegithalos leucogenys
* Aegithalos niveogularis
* Aegithalos sharpei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310850
* Multimedia: Aegithalos / Q310850
* Espezieak: Aegithalos
# 1952ko Espainiako Traineru Txapelketa

1952ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 8. ekitaldia) urte honetako irailaren 21ean jokatu zen Donostian, eta Oriok bere hirugarren txapelketa irabazi zuen.

## Historia

Hiru traineruk hartu zuten parte, Kontxako Banderan lehenengo gelditu zen talde gipuzkoarra (Orio), urte horretan uretan izan zen traineru bizkaitar bakarra (Iberia) eta talde asturiarra (Remeros del Nalón). Urte honetan ere ez zen traineru kantabriarrik izan uretan. Oriok oso erraz irabazi zuen txapelketa eta emozioa bigarren posturako izan zen, azkenean bizkaitarrak asturiarren aurretik sartu ziren.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Emen Gatoxti (Orio) CDR Iberia (Sestao) CD Remeros del Nalón (Soto de Barco) | ? ? ? | Inazio Sarasua Paulino Sanchez Genaro Fernández Pérez |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | Diferentzia |
| 1 | Orio | 21:41:0/5 | - |
| 2 | Iberia | 22:22:0/5 | 0:41:0/5 |
| 3 | Remeros del Nalón | 22:32:3/5 | 0:51:3/5 |

## Tripulazio irabazlea

* Emen Gatoxti (Orio)
** Patroia: Inazio Sarasua
** Arraunlariak: Rafael Gonzalez de Txabarri, Antonio Oliden, Batista Oliden, Bizente Zinkunegi, Jose Garate, Patxi Urdangarin, Segundo Manderola, Joakin Fresnedo, Alejandro Oliden, Jose Mujika, Bizente Elizondo, Esteban Azkue eta Jose Mari Azkue "Aia".

## Ikus, gainera

* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492044
# 1952ko Paris-Roubaix

1952ko Paris-Roubaix :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 50. Paris-Roubaix |
| Txapelketa | 1952 Challenge Desgrange-Colombo |
| Data | 1952.eko apirilak 13 |
| Luzera | 246 km |
| Herrialdea | Frantzia |
| Irteera-lekua | Paris |
| Helduera-lekua | Roubaix |
| Amaitu dutenak | 95 |
| Bataz besteko abiadura | 41,94 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Rik Van Steenbergen (Mercier-Hutchinson) |
| Txapeldunordea | Fausto Coppi (Bianchi) |
| Hirugarrena | André Mahé |
| ◀1951 | 1953▶ |
| Dokumentazioa ||
1952ko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa honen 50. edizioa izan zen. 1952ko apirilak 13an ospatu zen eta garailea Rik Van Steenbergen izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3365202
# 1952ko Udako Olinpiar Jokoak

1952ko Udako Olinpiar Jokoak, Udako Olinpiar Jokoen XV. edizioa izan ziren. Finlandiako hiriburu den Helsinkin ospatu ziren, 1952ko uztailak 19 eta abuztuak 3 bitartean. Bertan, 4955 kirolarik parte hartu zuten (4436 gizonezko eta 519 emakumezko), 69 herrialderen izenean, 17 kirol eta 149 probatan.

## Hautaketa

Nazioarteko Batzorde Olinpikoaren 117. Bilera 2005eko uztailaren 6, Singapur :
| Hiria | Estatua | 1. txanda | 2. txanda |
| Helsinki | Finlandia | 14 | 15 |
| Minneapolis | AEB | 4 | 5 |
| Los Angeles | AEB | 4 | 5 |
| Amsterdam | Herbehereak | 3 | 3 |
| Detroit | AEB | 2 | - |
| Chicago | AEB | 1 | - |
| Philadelphia | AEB | 0 | - |

## Gertaerak

* Emil Zatopek kirolari txekoslovakiarrak, aste beteren buruan, 10.000 metro, 5.000 metro eta maratoiko probak irabazi zituen.
* Dana Zátopkovák, Emil Zatopeken emaztea zenak, honek 5.000 metroko proba irabazi eta ordu betera, xabalina jaurtiketako proba irabazi zuen.
* 1920ko Antwerpeko eta 1928ko Amsterdameko olinpiar jokoen artean 9 urrezko domina irabazi zituen Paavo Nurmi kirolaria, "Finlandiar Hegalari"etako bat, izan zen zuzi olinpikoa piztu zuena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8407
* Multimedia: 1952 Summer Olympics / Q8407
# 1952ko Kontxako Bandera

1952ko Kontxako Bandera (Banderaren 57. ekitaldia, garai hartan 50. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 7 eta 14an jokatu zen, eta Oriok bere 15. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.

## Kontakizuna

Sei traineruk hartu zuten parte, bost gipuzkoarrek eta bizkaitar batek. Itsaso oso txarrarekin jokatu zen eta Oriok garaipen erraza lortu zuen bigarren gelditu zen Esperanzari ia minutu bat atereaz. Esanguratsua da irabazlearen denbora, 47:18:4/5.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Emen Gatoxti (Orio) Esperanza (Donostia) Iberia (Sestao) San Juan Zarautz Zumaia | ? ? ? ? ? ? | Inazio Sarasua Antton Korta "Pintxan" Paulino Sanchez Francisco Mariscal Gregorio Makazaga Jose Kruz Unanue |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | 2. Eguna | Denera | Diferentzia |
| 1 | Orio | 24:19:2/5 | 22:59:2/5 | 47:18:4/5 | - |
| 2 | Esperanza | 25:15:0/5 | 23:02:4/5 | 48:17:4/5 | + 0:59:0/5 |
| 3 | San Juan | 25:11:4/5 | 23:22:3/5 | 48:34:2/5 | + 1:15:3/5 |
| 4 | Iberia | 25:05:1/5 | 24:22:0/5 | 49:27:1/5 | + 2:08:2/5 |
| 5 | Zarautz | 26:54:3/5 | 23:44:3/5 | 50:39:1/5 | + 3:20:2/5 |
| 6 | Zumaia | 27:32:0/5 | 23:41:4/5 | 51:13:4/5 | + 3:55:0/5 |

## Tripulazio irabazlea

* Emen Gatoxti
** Patroia: Inazio Sarasua
** Arraunlariak: Rafael Gonzalez de Txabarri, Antonio Oliden, Batista Oliden, Bixente Zinkunegi, Jose Garate, Patxi Urdangarin, Segundo Manterola, Joakin Fresnedo, Alejandro Oliden, Jose Mujika, Bixente Elizondo, Esteban Azkue eta Jose Mari Azkue "Aia".

## Ikus, gainera

* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16515829
* Multimedia: Flag of La Concha, 1952 / Q16515829
# 1952ko Londresko Laino Handia

Great Smog edo 1952ko Londresko Laino Handia 1952ko abenduaren 5etik 9ra bitartean, Londresen egon zen lainotza izan zen. Hilaren lehen egunetan laino trinkoak hiria hartu zuen. Horrek ez zituen herritarrak kezkatu, ohikoa baitzen. Baina laino itxiak ezaugarri berezia zuen, izan ere, hil egiten zuen.

## Lainoaren sorrera

Egun batzuk lehenago fronte hotz batek jo zuen Britainia Handia, eta hiriburuko biztanleak ohi baino ikatz gehiago erretzen hasi ziren etxeko goxotasuna atxikitzeko. Baina Bigarren Munduko Gerraren ondorioek gogor astindu zituzten herritar txirotuak. Hala, kalitate txarreko ikatz merkea erretzea beste aukerarik ez zuten. Ikatz hark sufre asko zuen eta ke lodi toxikoa botatzen zuen. Gainera, aire masa hotzak kea behera bultzatzen zuen, lurzorutik gertu burbuila modukoa eratuz. Biztanleek ikatza erre ahala, lainoa geroz eta ilunagoa, itxiagoa eta kirasdunagoa zen.

## Eragina

Lehen ageriko biktima garraioa izan zen, publikoa nahiz pribatua; sufre, artseniko, kadmio, nikel eta merkurio partikulek, besteak beste, ikuseremua asko murriztu zuten eta agintariek trafikoa –lur gainekoa behintzat– eteteko erabakia hartu behar izan zuten.
Horrek ez zuen hiria geldiarazi, metroak martxan segitu baitzuen. Aire zabaleko kirol ekitaldiak ere bertan behera utzi zituzten hasieran, eta kea eraikinen barrualdean sartu ahala zine aretoak, antzokiak... ixten hasi ziren. Hala ere, izuak ez zituen Londresko biztanleak hartu.

## Biktimak

Great Smog edo Laino Handiak bost egun iraun zuen, abenduaren 5etik 9ra. Handik egun gutxira osasun zerbitzuek bildutako datuak izutzeko modukoak ziren: 4.000 pertsona hilda ziren ordurako, gehienak haur txikiak edo aurrez arnasketa arazoak zituzten helduak, batez ere arnas aparatuko infekzioek –bronkopneumoniak eta bronkitis akutuak– eta arnasbideen buxadurak jota.
Hurrengo hilabeteetan beste 8.000 lagun hil ziren laino beltzaren ondorioz, eta 100.000 gaixotu. Laino Handiak kutsadura atmosferikoaren eztabaida piztu zuen, eta handik gutxira airearen kutsadura murrizten ahalegintzeko lehen araudiak jarri ziren indarrean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Nagore Irazustabarrena, [www.argia.com/argia-astekaria/2348/great-smog «1952ko laino hilgarria»], Argia, 2012-12-09, CC-BY-SA lizentzia

## Gehiago irakurtzeko

* Bell, Michelle L. and Davis, Devra Lee. Reassessment of the Lethal London Fog of 1952: Novel Indicators of Acute and Chronic Consequences of Acute Exposure to Air Pollution ("Environmental Health Perspectives", 2001ko ekaina).
* Berridge, Virginia (Ed.). The Big Smoke: Fifty Years After the 1952 London Smog (University of London, Institute of Historical Research, 2005)
* Brimblecombe, Peter. The Big Smoke: A History of Air Pollution in London Since Medieval Times (Routledge Kegan & Paul, 1987).
* Greater London Authority. 50 Years On: The struggle for air quality in London since the great smog of December 1952 (2002ko abendua).
* Thorsheim, Peter. Inventing Pollution: Coal, Smoke, and Culture in Britain Since 1800 (Ohio University Press, 2006).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913640
* Multimedia: Great Smog of London / Q913640
# 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
## Dominak

Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, 44. postuan egongo litzateke beste 25 herrialdeekin batera.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera

Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 17 kirol olinpikoetatik bitan hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainiako selekzioarekin.
| Zb. | Kirola | Gizonak | Emakumeak | Guztira |
| 1 | Arraunketa | 1 | 0 | 1 |
| 2 | Tiroa | 2 | 0 | 2 |
| | Guztira | 3 | 0 | 3 |

## Kirolarien zerrenda

Hona hemen Helsinkiko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252471
# 1952ko Neguko Olinpiar Jokoak

1952ko Neguko Olinpiar Jokoak, Norvegiako hiriburu den Oslon ospatu ziren, eta Neguko Olinpiar Jokoen VI. edizioa izan zen.
Oslo, 1952ko Neguko Olinpiar Jokoen egoitza bezala, 1947an aukeratu zuen Nazioarteko Batzorde Olinpikoak Estokolmon. Italiako Cortina d'Ampezzo, Neguko Olinpiar Jokoen hurrengo edizioko antolatzailea izango zena, eta 1932ko Jokoak antolatu zituen Lake Placide ere, hautagaiak izan ziren.

## Gertaerak

* Pierre Brunet frantziarraren ikasle zen Dick Button estatubatuarra, Olinpiar Joko batzuetako izotz gaineko patinaje artistikoko proban, jauzi hirukoitz bat egitea lortu zuen lehen pertsona izan zen.
* 150.000 pertsona baino gehiago joan ziren, eski jauziko proba ikustera, modu orokorrean, jendearen artean, joko hauek arrakasta handia izan zuten.
* Hjalmar Andersenek (Norvegia, izotz gaineko abiadura-patinajea), hiru domina lortu zituen bere kategorian.
* Veiko Hakulinenek (Finlandia, eski nordikoa), 50 kilometroko proba irabazi zuen, norvegiarrak garaituz, faboritoak eta etxekoak zirenak.
* Eslalom erraldoia, egitarau olinpikoaren zati izatera pasatzen da
* Emakumezkoen eski nordikoko 10 kilometroko proba, lehen aldiz jokatu zen joko hauetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9623
* Multimedia: 1952 Winter Olympics / Q9623
# Alvaro Herrameliz

Alvaro Herrameliz (? - 931), Lantaron eta Arabako kondea zen (921 – 931).
Alvarok Iruñeko Antsa ezkondu zuen, Antso I.a Gartzeitz eta Tota Aznar nafar errege-erreginen alaba. Antsa Leongo Ordoño II.aren alarguna zen, eta, Alvaro hil zenean, Fernán González ezkondu zuen. Alvarok eta Antsak Herramel Álvarez izeneko seme bakarra izan zuten.
Alvaro Herramelizek Leongo Ordoño II.ari lagundu zion Naiara eta Viguera konkistatzen eta Santa Colomako monasterioa 923an eraiki zuen.
Batzuen ustez, Errioxako Herramelluriren izena Alvaro Herramelizen deituratik dator.
# Alvarenga (Minas Gerais)

Alvarenga Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 3.973 biztanle ditu 278,175 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22062812
* Multimedia: Alvarenga (Minas Gerais) / Q22062812
# Alvaro Arrizabalaga

Alvaro Arrizabalaga Valbuena (Oñati, 1970) gipuzkoar arkeologoa, historiaurrelari eta EHUko Geografia, historiaurrea, eta Arkeologia saileko ikerketa zuzendaria eta irakaslea da. Euskal Herriko hainbat aztarnategi ikertu ditu: Labeko koba, Irikaitz eta Lezetxiki, besteak beste. Neandertalen inguruko aurkikuntza garrantzitsuak egin ditu.

## Argitalpenak

Bere produkzio akademikoa paleolitoko gizakiri buruzkoak dira. Hauek dira berak bakarrik edo elkarlanean argitaratu dituen azken idazlan batzuk:
* 2022. Álvarez Alonso, David eta beste: "La cueva de Los Azules (Cangas de Onís, Asturias, España), 50 años después". Entemu. ISSN: 1130-314X, 19 (Ejemplar dedicado a: Descendiendo el río Sella. Una (re)visión de la arqueología prehistórica del Valle del Sella (Asturias, España), 335-360 or.
* 2021. "Arkeologia zientifikoa Euskal Herrian, Lehenengo Berrezarkuntza borbonikoaren eta Gernikako Estatutuaren lehenengo garapenaren artean (1814-1981)". In: Erraldoien bizkar gainean: euskal arkeologiaren historia / koord: García Camino, Iñaki: ISBN: 978-84-7752-690-2, 50-83 or.
* 2020. Arrizabalaga Valbuena, Álvaro ; Iriarte Chiapusso, María José: "De ayer y de hoy. Documentación, salvaguarda digital y actualización de los trabajos arqueológicos de J.M. de Barandiarán en la cueva de Lezetxiki (Arrasate), a la luz de las excavaciones más recientes y la documentación original.(Resumen Beca Barandiaran 2018)". Anuario de Eusko-Folklore: etnografía y paletnografía, ISSN: 0210-7732, 54, 2019-2020, 93-106 or.
* 2006. Barruso Bares, Pedro; Lema Pueyo,José Ángel (koord) Historia Del Pais Vasco - Prehistoria Y Antiguedad. Hiria.

## Erreferentziak

* ↑ «:: BILATU 2.5.0 ::» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ Arrizabalaga Valbuena, Alvaro. (1991). «Labeko kobako aztarnategi arkeologikoaren indusketa (Arrasate, Gipuzkoa)» ISTURITZ (4): 9–39. ISSN 1137-4489. (Noiz kontsultatua: 2023-07-16).
* ↑ Kaiera, Zientzia. (2015-06-12). «Zientzialari (31) – Alvaro Arrizabalaga» Zientzia Kaiera (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).

## Kanpo estekak

* Alvaro Arrizabalagaren Dialnet fitxa
* Datuak: Q54234834
# Alvaro de Orriols

Alvaro de Orriols (katalanez: Àlvar d'Orriols i Lletget; Bartzelona, 1894ko urtarrilaren 1a - Baiona, 1976ko azaroaren 18a) idazle katalana izan zen, olerkigintzan eta antzerkigintzan, batez ere, jardun zuena.
Arte ederrak ikasi zituen Madrilen, eta hiri horretan ere bere lehenengo idazlanak publikatu zituen. 1919an katalanezko Lo Ferrer de Tall antzezlana itzuli zuen gaztelaniarara, eta La Daga izenarekin arrakasta handiz estreinatu zuen Madrilen.
XX. mendeko 1920ko eta 1930eko hamarkadetan lan oparoa egin zuen, eta bi arrakasta handi lortu antzokietan: Rosas de Sangre eta Máquinas. Antzerki soziala lantzen zuen Orriols-ek, bere ideia errepublikanoak eta sozialistak oso ondo islatzen dituena. Horregatik, Espainiako Bigarren Errepublikaren eskuineko gobernuan (1933-1936) bere antzezlanak galarazita izan ziren.
Erbesteko bidea hartu zuen bere familiarekin Espainiako Gerra Zibila bukatzean (1939an), eta Baionara joan zen. Las Hogueras del Pertús liburuan bere exodo dramatikoa maisuki azaldu zuen. Ipar Euskal Herrian bizi zen hil arte, eta bertan idazten jarraitu zuen, gazteleraz eta katalanez. Bigarren hizkuntza honetara itzuli zituen Rubén Darío eta Federico García Lorcaren olerki batzuk, eta baita Edmond Rostanden Cyrano de Bergerac ere.
Esperantista trebea ere izan zen, eta hainbat idazleren lanak itzuli zituen hizkuntza horretara.

## Erreferentziak

* ↑ Alvaro de Orriols, teatro político y de masas en la II República Rebelión, 2016
* ↑ Alvaro de Orriols Editorial El Renacimiento
* Datuak: Q55994662
* Multimedia: Àlvar d'Orriols i Lletget / Q55994662
# Alvaro Sodupe

Alvaro Sodupe Santander (Navaridas, 1843ko otsailaren 19a - Gasteiz, 1889ko urtarrilaren 11) arabar militar eta kazetari karlista izan zen.

## Biografia

Gazte zelarik besarkatu zuen kausa karlista. 1870ean karlisten altxamendu saiakeran parte hartu zuen. 1872an Hirugarren Karlistaldia hasi zenean boluntario arabarrez osatutako batailoi bat antolatu zuen Fausto Elgeta eta Francisco Saenz de Ugarterekin batera. 1873an Tolosako blokeoaren ondoren kapitain gradua lortu zuen. Besteen artean Somorrostro, Lizarra, Abartzuza, Gares, Artaxoa eta Lakarko guduetan parte hartu zuen, gerra bukatzerakoan Arabako Dibisioko Lotinant Koronela gradua zuela. Frantzian erbesteratuta, 1877an itzuli eta kazetaritzan jardun zen. Propaganda politikoko liburuxkak argitaratu zituen eta 1887an El Alavés sortu zuen, hil arte zuzenduko zuen egunkaria.

## Erreferentziak

* ↑ Karlismoa eta Karlista Gudak
* ↑ Francisco Saenz De Ugarte
* ↑ Álvaro de Sodupe Santander

## Kanpo estekak

* Alvaro Soduperen erretratua eta sinadura
* Datuak: Q20898230
* Multimedia: Álvaro de Sodupe / Q20898230
# Alvarez Kelly

Alvarez Kelly, 1966ko Edward Dmytryk kanadar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. William Holden eta Richard Widmark aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEBetako Gerra Zibila dela eta, Alvarez Kelly (William Holden) mexikar abeltzaina dirutza egiten ari da. Batasunaren gudarosteak kontratatu eta Mexikotik Virginiara 2.000 abelburu eramateko ardura emango zaio, baina, jada bidean dela, Rossiter (Richard Widmark) kapitainaren taldeak Alvarez Kellyren taldea eta bere azienda atzemango ditu, abelburuekin bere gudaroste konfederatua elikatzeko asmoa baitu.

## Aktoreak

* William Holden: Alvarez Kelly
* Richard Widmark: Tom Rossiter kolonela
* Janice Rule: Liz Pickering
* Patrick O'Neal: Albert Steadman maiorra
* Victoria Shaw: Charity Warwick
* Roger C. Carmel: Angus Ferguson kapitaina
* Richard Rust: Hatcher sarjentua
* Arthur Franz: Towers kapitaina
* Don 'Red' Barry: Farrow tenientea (kredituetan Donald Barry)
* Duke Hobbie: John Beaurider
* Harry Carey Jr.: Peterson kaporala
* Howard Caine: McIntyre
* Mauritz Hugo: Ely Harrison
* Barry Atwater: Kautz jenerala (G.B. Atwater bezala)
* Robert Morgan: Williamsoreak kapitaina

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q448463
# Alvarães (Amazonas)

Alvarães Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. 15.866 biztanle ditu 5.923,461 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Amazonaseko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1808573
* Multimedia: Alvarães / Q1808573
# Alvarez Quintero Anaiak glorieta (Sevilla)

Alvarez Quintero Anaiak Glorieta, Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua, parke honetako glorietarik handienetako bat da, Hernan Cortesen etorbidearen amaieran kokatua. Santiago Martinez margolariak Sevillako udaletxeari eginiko proposamen bati esker egin zen, eta Iberoamerikar Erakusketaren batzordeak onartu zuen 1925ean. 1927an inauguratu ahal izan zen, Anibal Gonzalezek eginiko proiektuaren ondoren.
Laukizuzen formakoa, eta erdian urmael nahiko zabal bat duelarik, alderik luzeenetako bakoitza hartzen duten bi eserleku ditu, hauen luzera osoan zehar azulejuz apainduak, euren lanen izenburu ugari eta bi anai idazleen erretratuak dituztenak.
Atzean eta aldeetako bat zirkuluerdi eran itxiz, bi zutabe platereskoren artean, "Hats berak, bi oihalak bultzatzen ditu" legenda duen bi egileen ex librisa irudikatzen duen erliebeekin apaindutako zeramikazko iturri bat duen erdigune bat ikus daiteke. Iturriaren alboetan, liburuentzako zapalda batzuk daude, puttoen irudiek, egituraren gainaldea apaintzen dute, baita aurrekoak bezalako eserlekuekin apainduak baina euren gainean, honako hau dioen eskaintza batekin:
| « | Serafin eta Joaquin Alvarez Quinterori, antzerkigile loriatuak, Sevillak, euren adopziozko amak, monumentu hau sagaratzen die, esker on bezala, espainiar antzerkiaren funtsezko lanak diren ehun komedietan, Guadalquivirreko Erreginaren arima jarri baitzuten. | » |
Glorieta guztia, eukalipto (Eucalyptus) erraldoiz, Judasen arbolaz (Cercis siliquastrum), pitosporoz (Pittosporum tobira), japoniar arbustuz (Ligustrum japonicum), bi palmondoz, akaziaz (Robinia pseudoacacia) eta bugainbileaz inguratua dago. Furkreak (Furcraea selloa), eta Gurugu mendirantz, intxaurrondo amerikar bat (Junglans nigra) eta Amerikako intxaurra (Caria illinoensis) ikus daitezke, hauek, jatorria, Ipar Amerikan dutelarik.
Gurugu mendiaren ondoan kokatua dago, eta Toreadoreen Iturria justu atzean du.
Glorieta, azken aldiz, 2002an zaharberritu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8964300
* Multimedia: Glorieta de los Hermanos Álvarez Quintero / Q8964300
# 2638 Gadolin

2638 Gadolin asteroide baten izena da. 1939ko irailaren 19an aurkitu zuen Y. Väisälä-ek Turku Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1939 SG izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2638 Gadolin asteroidearen orbitak batez beste 2,554 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,341 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,767 distantziara. Eszentrikotasuna 0,083 da, eta makurdura orbitala 14,35ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149796
# 263 Dresda

263 Dresda, asteroide gerrikoan aurkitutako 263. asteroidearen izena da. 1886ko azaroak 3an aurkitu zuen Johann Palisak Vienatik.
Koronis familiako asteroide bat da. Ziuraski, ez dago karbonoz osatua, baina, konposaketari dagokionez, familia honetako beste asteroide bat den 243 Idaren antzerakoa da.
Bere izena, Alemaniako Dresde hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149754
# 2635 Huggins

2635 Huggins asteroide baten izena da. 1982ko otsailaren 21an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1982 DS izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2635 Huggins asteroidearen orbitak batez beste 2,232 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,056 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,408 distantziara. Eszentrikotasuna 0,079 da, eta makurdura orbitala 4,17ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.7 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149776