# Helen Evans

Helen de Lacey Evans, sortzez Helen Carter (Athy, 1833/1834 – Saint Andrews, 1903ko urriaren 4a) irlandar medikua izan zen, Edinburgoko Zazpiak taldeko kidea, Edinburgoko Unibertsitatean izena eman zuen emakumea 1869an, eta mediku gisa lizentziatzen saiatu zena. Alexander Russel The Scotsman-eko editorearekin ezkondu zen, eta Helen Archdale sufragista eta aktibista feministaren ama izan zen.

## Ibilbidea

Helen Carter Athyn (Irlanda) jaio zen, 1833an edo 1834an, zazpi seme-alabetako bat zen. Bere gurasoak Helen Gray eta Henry Carter Maiorra ziren, Bengalako Infanteria Natiboko Erregimentukoa 73.er.1854an, Shimlan, Indian, Henry John Delacy Evans zalditeriako ofizialarekin ezkondu zen, Bengalako Zaldiko Artilleria Erregimentukoa. Alaba bat izan zuten, Helen, 1857an haurtzaroan hil zena. Edinburgon matrikulatu aurretik alargun geratu zen 1869an.
1869an, Sophia Jex-Blake buru zuen emakume talde batekin elkartu zen, Edinburgoko zazpiak izenez ezagunak (Helen Evans bera eta Mary Anderson, Emily Bovell, Matilda Chaplin, Sophia Jex-Blake, Edith Pechey eta Isabel Thorne) eta Edinburgoko Unibertsitatean medikuntza titulua lortu nahi zutenak. Britainiar Unibertsitate batean lizentziatu ziren lehen emakumeak izan ziren. Evansek oso ikasle ona zela erakutsi zuen, eta, taldeko beste kide batzuekin batera, matrikulazio azterketak gainditu zituen ohoreekin.
1871ko azaroan, Alexander Russel The Scotsman egunkariko zuzendariarekin ezkondu zen, Sophia Jex-Blakeren eta medikuntzako emakume ikasleen aldeko sutsua. Ezkondu ondoren, Evansek ez zituen ikasketak amaitu, baina Edinburgorekin zuen loturak jarraitu zuen, eta Jex-Blakeren laguna izaten jarraitu zuen.
Emakume medikuek emakumeen zaintza sustatzeari ekin zion. Hezkuntzaz ere asko interesatu zen, "St Andrewsko Eskola Kontseiluko lehen dametako bat" izan zen. Kargu hori 15 urtez bete zuen (Edinburgh Evening News, 1903ko urriaren 5a). Gainera, St Leonards (orain mistoa) neskentzako eskolako kontseiluko kide izan zen.
1876ko uztailean, bere senarra bihotzekoak jota hil zen bat-batean, eta hiru seme-alabarekin utzi zuen, eta ezin izan zuen berriro ikasi.
Jex-Blakek Edinburgon emakumeentzako beste medikuntza eskola bat sortzeko prozesua hasi zuenean, Evansek, George Balfour, Agnes McLaren, Miller-White, Heron Watson eta Ursula Du Prerekin batera, batzorde exekutibo bat osatu zuen lokal egoki bat aurkitzeko. 1900 eta 1901ean, Du Prerekin batera, Edinburgh Hospital and Dispensary for Women and Children, Whitehouse Loan ospitalea eta Torphichen Placeko kontsultategiko batzordeko presidenteordea izan zen. Edinburgeko ospitalea zen emakume medikuek emakumeei arreta medikoa eta kirurgikoa ematen zieten bakarra. Pribatutasuna, etxeko giroa eta arreta eskaintzen zien egoitza pribatu bateko ordainsariak ordaindu ezin zituzten emakumeei.
Evans Saint Andrewsen hil zen 1903ko urriaren 4an, prozedura kirurgiko baten ondoren. Edinburgoko Dean hilerrian lurperatu zuten, Alexander Russel senarrarekin batera.

## Aintzatespenak

* Edinburgoko zazpiak Edinburgoko Unibertsitateko McEwan Hallen hil ondorengo ohorezko MBChB (Medikuntzako Lizentziatura, Kirurgiako Lizentziatura) saria jaso zuten 2019ko uztailaren 6an. Tituluak Edinburgoko Medikuntza Fakultateko egungo ikasle talde batek jaso zituen haren izenean. Edinburgoko Unibertsitateak Edinburgoko Zazpien lorpenak eta garrantzia oroitzeko antolatutako ekitaldietako lehena izan zen zeremonia.

## Erreferentziak

* 1 2 3 M.A., Elston. «Edinburgh Seven» Oxford Dictionary of National Biography.
* ↑ family. .
* ↑ «Senior School» St Leonards.
* ↑ Drysdale, Neil. «UK's first female students posthumously awarded their medical degrees in Edinburgh» Press and Journal.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19325906