# Charles Wertenbaker

Charles Christian Wertenbaker (1901eko otsailaren 11a – 1955eko urtarrilaren 8a) kazetari estatubatuarra izan zen Time aldizkarirako.

## Karrera

Wertenbaker 1901ean jaio zen, Bill Wertenbaker futbol entrenatzaile estatubatuarraren semea.
Wertenbakerrek Time taldeko Fortune, Life, eta Time aldizkarietarako lan egin zuen 1931tik 1948ra. 1945ean, Floyd MacMillan Davis lankideak Parisen margotu zuen bezala, Hotel Scribe hoteleko tabernan "eskegi" zuten kazetari ugarietako bat izan zen. Wertenbakerrek Life aldizkarirako artikulu batean deskribatu zuen eszena.
Gerra ostean, Frantzian geratu zen, eta kazetari eta idazle izaten jarraitu zuen.

## Bizitza pertsonala

1942an, Wertenbaker Lael Tucker Wertenbakerrekin ezkondu zen, Time-ko kazetaria hura ere. Alemaniako propaganda ministerioko funtzionario batek emakume arriskutsua zela esan zuen.
Geroago, emaztea idazle bihurtu zen. Haren libururik ezagunena Death of a Man da, senarraren gaixotasunaren eta eutanasiak eragindako heriotzaren kontakizuna. 1962an, Garson Kanin-ek A Gift of Time izeneko Broadwayko antzezlan baterako egokitu zuen liburua.
Seme bat, Christian Wertenbaker doktorea, eta alaba bat izan zituzten, Timberlake Wertenbaker, antzerkigilea.
Familiak Euskal Herrian bizi izan zen zenbait urtez Ziburu herri arrantzalean, umeak txikiak zirela. 1955ean Gurasoek Orson Welles erakarri zuten Euskal Herrira, eta Orson Wellesek Lael Tucker Wertenbaker emaztea eta Christian semea elkarrizketatu zituen. Ziburun bizi ziren momentu hartan, Laelek Lapurdiko hiri txiki horren ikuspegi bizia ematen dio, baita euskal jende eta kulturarena. Euskal Herriko bizimoduari buruz, euskarari buruz, eta familia hark umeak ingeles kulturatik kanpo hezteko egin zuen aukeraz. Christian semeak erantzun labur batzuk eman zituen hasieran. 1955ean, Orson Welles BBCren dokumental sail batean sartu zen, "Around the World with Orson Welles" izenburupean (euskaraz: «Munduaren inguruan Orson Wellesekin»). Miniserieko bi dokumental grabatu zituen Euskal Herrian ("La pilote basque" eta "The Land of the Basques").

## Heriotza

Wertenbaker koloneko minbiziak jota hil zen, 1955ean. Parisen hil ondoren, emaztea New Yorkera joan zen bizitzera, eta New Hampshirera 1966an, eta Keenen (New Hampshire) jarri zen bizitzen 1985ean.

## Erredakzioa

Unibertsitatean hasi zen liburuak argitaratzen Wertenbaker.

### Liburuak

* Boojum! (1928)
* Peter the Drunk (1930)
* Before They Were Men (1931)
* To My Father (1936)
* A New Doctrine for the Americas (1941)
* Invasion (1945)
* Write Sorrow on the Earth (1947)
* The Death of Kings (1954)

### Artikuluak

* Time (laginketa)
    "Precision in the North" (April 19, 1943)
    "Paris is Free: Merci! Merci! Merci!" (September 4, 1944)
    "Germany's Chance on the Western Front" (January 15, 1945)
    "This Invasion Was Different" (April 2, 1945)
    "No. 21" (July 21, 1947)
* New Yorker
    "The Pursuit of the Wild Pigeon" (November 11, 1950)
    "Department of Amplification" (October 20, 1951)
    "The World on His Back" (December 26, 1953)
    "The Testing of M. Thulier" (June 5, 1954)
* Harper aldizkaria: "Journey with Young Guitars" (1955eko abendua)

## Erreferentziak

* 1 2 Theater: Death on Demand. New York: Random House 2 March 1962.
* ↑ "Bar in the Hotel Scribe" (Paris) by Floyd Davis. Flickr c. 1944.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (16 July 1945). Paris 1945. Life (Vol. 19, No. 3), 46–55 or..
* 1 2 Books: Hemispheric. New York: Random House 24 March 1941.
* 1 2 3 4 Nemy, Enid. (29 March 1997). «Lael Wertenbaker, 87, Author Who Wrote of Husband's Death» New York Times.
* 1 2 NEMY, ENID. (29 March 1997). «Lael Wertenbaker, 87, Author Who Wrote of Husband's Death» The New York Times (The New York Times Company).
* ↑ Thorpe, Vanessa. (29 April 2017). Timberlake Wertenbaker: 'I got to feel that nobody wanted me'. .
* ↑ soulprawn. (2009-06-19). Orson Welles on the Basque Country - Part 2 of 6. (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ Around the World with Orson Welles (TV Mini Series 1955) - IMDb. (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ (Ingelesez) Welles, Orson. (1955). «"The Land of the Basques", Sei kapitulu zituen "Around the world with Orson Welles" TV miniserieko kapitulu bat.» www.dailymotion.com (Dailymotion) (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ Wertenbaker, Charles. (19 April 1943). Precision in the North. Time.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (4 September 1944). Paris is Free: Merci! Merci! Merci!. Time.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (15 January 1945). Germany's Chance on the Western Front. Time.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (2 April 1945). This Invasion Was Different. Time.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (21 July 1947). No. 21. Time.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (11 November 1950). The Pursuit of the Wild Pigeon. New Yorker.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (20 October 1951). Department of Amplification. New Yorker.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (26 December 1953). The World on His Back. New Yorker.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (5 June 1954). The Testing of M. Thulier. New Yorker.
* ↑ Wertenbaker, Charles. (December 1955). Journey with Young Guitars. New Yorker.

## Ikus, gainera

* Timberlake Wertenbaker
* Ziburu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5083449