# Bessie Blount Griffin

Bessie Virginia Blount, Bessie Blount Griffin ere deitua (Chesapeake, AEB, 1914ko azaroaren 24a – Newfield, 2009ko abenduaren 30a) idazle, erizain, fisioterapeuta, asmatzaile eta auzitegiko zientzialari afro-amerikarra izan zen.

## Biografia
### Haurtzaroa

Blount Griffin 1914ko azaroaren 24an jaio zen. Virginiako Hickory komunitatean jaio zen Blount, Princess Anne konderrian (orain Chesapeake hiria bezala ezagutzen dena).

### Hezkuntza

Blount Hickoryko (Virginia) Diggs Chapel lehen hezkuntzako eskolara joan zen, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilaren ondoren eraikitako hezkuntza-instalaziora, haur afroamerikarrek hezkuntza hobea lortzeko aukera izan zezaten. Virginian-ekin izandako elkarrizketa batean, gogoratu zuen bere eskolak "ez zuela testulibururik. [Haiek] gero zurientzako eskoletatik lortu zituzten ". Diggs Chapel-era joaten ari zela, irakasleak errieta egin zion hatz-koskorrak joz ezkerreko eskuarekin idazteagatik. Diziplina hori ikasleei idazkeraren etiketa zuzena erakusteko erabiltzen zen garai hartan. Blountek une hau baliatu zuen anbidiestra izateko erronka gisa, beste trebetasun nabarmen batzuen artean. Bere eskuineko eskua nagusia izan arren, ezkerreko eskuaz idazteko trebetasuna ere mantendu zuen. Gainera, bere kabuz ikasi zuen eskuak erabili gabe idatzi ahal izateko trebetasuna, hortzekin eta oinekin arkatzari eutsiz. Trebetasun hori bereziki baliagarria izan zen bere karreran aurrerago, ulertu baitzuen nola irakatsi besteei gorputz-adar bat edo gehiago gabe lan egiten.
Seigarren graduaren ondoren, bere herrian haur afroamerikarrei eskaintzen zitzaizkien baliabide akademiko guztiak agortu egin ziren, eta Blountek heziketa eten behar izan zuen. Geroago, familia New Jersey iparraldera joan zen bizitzera, eta han Blountek autodidakta izaten jarraitu zuen eta bere GEDa lortu zuen. New Jerseyko Newark hiriko Community Kennedy Memorial Hospital delakoaren erizaintza-programan parte hartu zuen. Erizaintzako titulua lortu ondoren, Panzer College of Physical Education and Hygiene-n ikasten jarraitu zuen East Orangen, New Jerseyn, eta fisioterapeuta titulua lortu zuen.
2008an, Bessie Griffin etxera itzuli zen Hickoryra, 1932an erre zuten lehen hezkuntzako eskolaren garrantzia gogoratzeko. 1913 baino lehenagoko eskola-sistemaren agiririk ez zen aurkitu. Lursailetan museo bat eta liburutegi bat eraikitzeko asmoa zuen, azken hamarkadetan han ikasi zutenen omenez. Bere proiektua ez zen inoiz bete, Blount hurrengo urtean hil baitzen.

### Bizitza pertsonala

1951n, Blount Thomas Griffinekin ezkondu zen. Seme bat izan zuten, Philip.

### Heriotza

Blount 2009ko abenduaren 30ean hil zen 95 urte zituela, Newfieldeko bere etxean, New Jerseyn.

## Fisioterapeuta-karrera

Fisioterapeuta gisa egin zuen ibilbidean, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, soldadu asko anputatuta itzuli ziren borrokan zaurituak izan ondoren. Blounten fisioterapia-ariketen zati gisa, eskuak erabiltzeko gaitasuna galdu zuten beteranoei eguneroko zereginak egiteko modu berriak irakatsi zizkien, hortzen eta oinen erabilerarekin ordezkatuz. Bere anbidexteritateak eta ahoarekin eta oinekin lanak egiteko zuen gaitasunak pazienteekin harremanetan jartzen lagundu zioten kirurgiaren ondoren. Lanean ari zela, Blountek ikusi zuen anputatuentzako erronka handienetako bat beste pertsona batzuen laguntzarik gabe jatea zela. Askorentzat zeregin erabakigarria zen beren kabuz elikatzeko gaitasuna berriro ikastea. Trebetasun hori berreskuratzeak nolabaiteko independentzia itzuliko lieke eta autoestimua areagotuko lieke.
Erizain eta fisioterapeuta bezala, Theodore Edisonekin ere lan egin zuen, Thomas Edison asmatzaile ospetsuaren semearekin.

## Asmakuntzak: laguntza-gailuak

New Yorkeko Bronx ospitalean lanean ari zela, Blountek anputatuentzako elikadura automatikoko aparatu elektriko bat asmatu zuen. Gailuak hodi bat zuen janari-mokadu indibidualak pazientearen ahora garraiatzeko. Paziente guztiek hodia hozkatu besterik ez lukete egingo, eta, ondoren, janaria ahokora banatuko litzateke erantsitako makinatik. Makina horrek hurrengo janari-zatia pazienteen ahoan banatuko luke, eskatzen zaienean. Gailuaren zati bat 1948an patentatu zuten. Estatu Batuetako Beteranoen Gaietarako Departamentuak uko egin zion Blounten asmakizunari, eta, beraz, 1952an libreki baimendu zion Frantziako gobernuari. Afro-American egunkariari egindako elkarrizketa batean esan zuenez, bere lorpenak erakutsi zuen "koloretako emakume batek zerbait asma dezakeela gizateriaren mesedetan".
Era berean, zauritutako edo gaixotutako pazienteentzako lepoan jartzen zen marko bat asmatu zuen, bere aurpegitik gertu katilu bat "ontzi eramangarriaren euskarri" gisa eusten zuena, eta 1951ko apirilean, Blounti bere patentea eman zitzaion. Bere ibilbidean zehar, Blount Thomas Edisonen semearen (Theodore Miller Edison) fisioterapeuta izan zen. Blount eta Edison lagun minak egin ziren. Denbora horretan, oka-palangana asmatu zuen. Palangana erabili eta botatzeko kartoizko plater bat zen, giltzurrun formakoa, irinez, urez eta egunkariz egina, eta labean sartzen zen materiala gogorra izan arte. Beste behin, Estatu Batuek ez zuten interesik erakutsi Blounten asmakuntzan. Bere asmakizunaren eskubideak Belgikako enpresa bati saldu zizkion. Bere diseinua oraindik erabiltzen da Belgikako ospitaleetan. 1948tik gailu moderno eta meheagoetan inbertitu zen, baina Blount gogoan dute espazio honetan aitzindaria delako anputatuak elikatzeko lehen gailu elektrikoagatik.

## Auzitegi-zientziaren karrera

1969an, Blount bigarren karrera batean murgildu zen, legearen aplikazioan, New Jersey eta Virginiako polizia sailetarako ikerketa zientifiko forentseak eginez. Pazienteekin egindako aurreko terapian, funtzio anbidiestroak frogatzean, edo hortzekin edo oinekin idaztean, osasun fisikoaren eta idazketaren ezaugarrien arteko korrelazioa ikusten hasi zen. Bere oharretan oinarrituta, pertsona baten idazkerak bere osasun-egoera islatzen zuela ikusi zuen. Aurkikuntza horrek "grafologia medikoari" buruzko artikulu tekniko bat argitaratzera bultzatu zuen.
Artikuluaren argitalpenaren ondoren, Blounten karrera auzitegiko medikuntzan azkar hazi zen. 1960ko hamarkadaren amaieran, Norfolk, VA eta Vinelandeko (New Jersey) polizia-departamentuei laguntzen ari zen, eta, geroago, Portsmouth Virginiako polizia-departamentuan sartu zen aztertzaile nagusi gisa. 1977an, Metropolitar Polizia zerbitzuko Zientzia Forentseen Laborategiak (Scotland Yard) Blount gonbidatu zuen haiekin bat egitera Londresen, grafologian ikasketa aurreratuak egiteko. Londresko (Ingalaterra) Polizia Metropolitarreko Zientzia Forentseen Laborategiko Dokumentuen Dibisioan ikasle gisa onartutako lehen emakume beltza izan zen. Itzuli zenean, Blountek aholkularitza-negozio bat hasi zuen, bere auzitegi-esperientzia erabiliz AEBetako gerra zibilaren aurreko esklaboen dokumentuak eta paperak aztertzeko. Blountek zuzendu zuen 83 urte bete arte. Bere benetakotasunaren egiaztapena natibo amerikarrek Estatu Batuekin egindako tratatuetan ere erabili zen.

## Komunikabideetako agerpenak

Blountek saiakera ugari egin zituen VAri bere asmakizunetan interesa agertzeko, baina uko egin zioten, gailuen eragin onuragarria nabaria izan arren. Asmakizunak sustatzeko, Filadelfiako WCAU The Big Idea telebista-saioan agertu zen 1953an. Blount izan zen programan parte hartu zuen lehen emakume afroamerikarra. Ez dago transkripziorik, baina errepikatu omen zuen frogatu zuela "emakume beltz batek zerbait asma dezakeela gizateriaren mesedetan".
Blountek zutabe bat idatzi zuen NJ Herald News eta Philadelphia Independent.afroamerikar egunkarientzat,
2008an beste proiektu bati ekin zion, baina ezin izan zuen osatu: Virginiako bere eskola zaharraren lurretan museo bat sortzea, bertan ikasi zutenen ekarpenak oroitzeko.

## Aintzatespenak

* Blount 1992an saritu zuen Terapia Fisikoaren Akademia Estatubatuarrak, afroamerikarrak ardatz dituen fisioterapia-erakundeak.
* 2005ean Virginiako Emakumeen Historiako bat izan zen.
* 2019an, The New York Times-ek obituario berandu bat argitaratu zuen beretzat, Overlooked No More-ren barruan.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Virginia Women in History - Library of Virginia Education. 2016-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) Kelly, Kate. (2016-02-12). «Bessie Blount Griffin, Physical Therapist and Inventor» America Comes Alive (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2019-03-01). «Bessie Blount Griffin: "Una mujer negra puede inventar algo en beneficio de la humanidad"» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ (Ingelesez) Baker, Benjamin. (2018-09-22). Bessie Blount Griffin (1914-2009) •. (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ «Bessie Griffin Obituary (2010) - Newark, NJ - The Star-Ledger» Legacy.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* 1 2 3 4 5 «Bessie Blount | Lemelson» lemelson.mit.edu (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Overlooked No More: Bessie Blount, Nurse, Wartime Inventor and Handwriting Expert» The New York Times 2019-03-28 ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ (Ingelesez) Magazine, Smithsonian; McNeill, Leila. «The Woman Who Made a Device to Help Disabled Veterans Feed Themselves—and Gave It Away for Free» Smithsonian Magazine (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ (Ingelesez) «Biography of Bessie Blount, American Inventor» ThoughtCo (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ Colt, Samuel. (2008). Inventors and inventions.. New York: Marshall Cavendish., 137 or. ISBN 978-0-7614-7764-8...
* ↑ (Ingelesez) «History has overlooked these 8 women scientists — but not anymore» ideas.ted.com 2021-03-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ (Ingelesez) Boakye, Bridget. (2018-03-03). «[Women’s History Month Meet Bessie Blount Griffin, inventor of electronic feeding tube»] Face2Face Africa (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).
* ↑ (Ingelesez) Virginia Women in History - Library of Virginia Education. 2016-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-03-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4896462