OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Equisetum telmateia

Equisetum telmateia, azeri-buztan, luki-buztan, azagari-buztan edo eztainu-belar herri izenez ezagutua, banaketa geografiko ezohikoa duen Equisetum (azeri-buztanak) generoaren espezie handienetarikoa dugu; azpiespezie bi ditu, bat Europa, Asiako sartalde eta Afrikaako ipar-sartaldekoa eta bestea Ipar Amerikako sartaldekoa.
Landare iraunkor eta belarkara da, bi motako zurtoinak izaten dituena, fotosintesia egiteko gai baina antzuak diren orlegi batzuk eta esporak ematen dituzten ugalkor eta hori argi beste batzuk.
Zurtoin antzuak udaberriaren azken zatian ernatu eta udazkenaren azken zatian hiltzen dira, 1 cm lodi eta 30-150 cm garai izaten dira (noizbehinka 240 cm-rainokoak, hauxe da eta tropikoetako lurraldeetatik at bizi den azeri-buztanen espezierik garaiena), 20 cm-raino luze, 1–2 mm lodi eta adarrik gabekoak diren 14–40 adarreko bertizilotan kokatutako adar asko izaten dituzte, brakteez osatutako eraztun batzuen axiletatik sortuak.
Zurtoin ugalkorrak udaberriaren aurreko zatian irteten dira, zurtoin antzuak baino lehen, eta 15–45 cm garai izaten dira, muturrean 4–10 cm luze eta 1–2 cm zabal den eta esporez betetako estrobilo bat dute, baina adarrik ez; zurtoin hauek esporak udaberriaren erdian sakabanatu eta berehala hiltzen dira.
Landarea lurrean 4 m arte sakon sartzen diren eta alboetarantz sakonera ezberdinetan asko zabaltzen diren errizomen bidez ere hedatzen da.
Toki itzaltsu eta hezetan agertzen da, eskuarki baso irekitan eta sarri klonez osatutako kolonia handitan.
Bi azpiespezie daude:
* Equisetum telmateia azpiesp. telmateia. Europa, Asiako mendebalde eta Afrikako ipar-mendebaldean. Zurtoin nagusia berde zurixkarekin adar bertiziloen artean.
* Equisetum telmateia azpiesp. braunii. Ipar Amerikako mendebaldean hedatua, Alaskako hego-ekialdetik Kaliforniako hegoalderaino. Bertiziloen arteko zurtoin berderekin.

## Iruditegia

* Equisetum telmateia azpiesp. braunii, Kaliforniako San Jose-n, zurtoin berderekin.

## Erreferentziak

* 1 2 Germplasm Resources Information Network: Equisetum telmateia
* 1 2 Hyde, H. A., Wade, A. E., & Harrison, S. G. (1978). Welsh Ferns. National Museum of Wales ISBN 0-7200-0210-9.
* ↑ https://web.archive.org/web/20110721175904/http://www2.fiu.edu/~chusb001/GiantEquisetum/Ecophysiology.html#RhizArch
* ↑ Clapham, A. R., Tutin, T. G., & Warburg, E. F.. (1981). Excursion Flora of the British Isles. University Press, 6 or. ISBN 0-521-23290-2..
* ↑ Flora of North America: Equisetum telmateia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q936546
* Multimedia: Equisetum telmateia / Q936546
* Espezieak: Equisetum telmateia
# Ereinotz nabar

Ereinotz pikardatua edo ereinotz nabarra (Aucuba japonica) landare fanerogamo mota bat da, Garryaceae familiakoa.

## Deskribapena

1 eta 5 metro arteko luze den zuhaixka bat da, jatorriz Japonia eta Txinako mendi eta ibarretako basoetakoa. Aucuba japonica adioikoa da, hots, landare desberdinetan aurkezten ditu sexu femenino eta maskulinoa. Oso ohikoak dira Europako lorategietan. Zuhaixka hau Amerikako Estatu Batuetan ere oso ohikoa da, han Gold Dust Plant izena ere ematen zaio (urre hauts landarea).

## Taxonomia

Aucuba Japonica Carl Peter Thunbergek deskribatu eta Nova Genera Plantarumen argitaratu zuen 3: 62. 1783.

### Sinonimia

* Aucuba japonica var. japonica
* Aucuba luteocarpa Dombrain
* Eubasis dichotoma Salisb.

## Galeria

* Variegata klon femeninoa
* Aucaba Japonicaren fruitua
* Aucuba Japonicaren hostoak
* AucubaJaponica - MHNT

## Bibliografia

* Fell, Derek (1990), The Essential Gardener, Michael Freedman Publishing Group.

## Kanpo estekak

* BBC Gardening Aucuba Japonica
* Datuak: Q163114
* Multimedia: Aucuba japonica / Q163114
* Espezieak: Aucuba japonica
# Paulownia

Paulownia (Paulownia tomentosa) Paulowniaceae familiako hosto-erorkorreko zuhaitza da, erdialdeko eta mendebaldeko Txinan jatorria duena. Ipar Amerikan zuhaitz apaingarri hau landare inbaditzaile bilakatu da. Ana Paulowna Romanova herbeheretar erreginaren omenez izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltermen izendapena [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ Kuppinger, D. M. & M. Jenkins. (2010). «Predicting the post-fire establishment and persistence of an invasive tree species across a complex landscape» Biological Invasions (12): 3473-3484..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157393
* Multimedia: Paulownia tomentosa / Q157393
* Espezieak: Paulownia tomentosa
# Gereziondo beltz

Gereziondo beltza (Prunus serotina) errosazeoen familiako zuhaitza da, gereziondoaren antz handia duena.
Ekialdeko Ipar Amerikan jatorria duen zuhaitz honek bi azpiespezie ditu:
* P. s. subsp. serotina - Kanada, Estatu Batuak
* P. s. subsp. capuli (Cav.) McVaugh — Mexiko, Guatemala

## Erreferentziak

* ↑ Rehder, A.. (1940). Manual of cultivated trees and shrubs hardy in North America exclusive of the subtropical and warmer temperate regions. New York: Macmillan publishing Co., Inc.
* ↑ Germplasm Resources Information Network: Prunus serotina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158987
* Multimedia: Prunus serotina / Q158987
* Espezieak: Prunus serotina
# Lonicera japonica

Lonicera japonica atxaparren generoko espezie bat da, Caprifoliaceae familiakoa. Ekialde Urrunean du jatorria baina landare apaingarri gisa Ipar Amerikan eta Europan ere landatzen da eta hainbat herrialdetan landare inbaditzaile kontsideratzen da gaur egun.

## Deskribapena

Landare igokaria da eta zuhaitzetan 10 metrotik gora igo daiteke. Hosto obalatu sinpleak ditu, 3-8 cm luze eta 2-3 cm zabal direnak. Adar gazteak gorrixkak dira, zaharrak aldiz marroiak dira, barrutik hutsak eta azala zatitu egiten zaie.
Landarearen elementu ikusgarrienak loreak dira. Erabat irekitako bi ezpain dituzte, 2-5,5 cm arteko tamainakoak. Oinaldean 0,5-1,5 cm arteko braktea bakarra dute. Irekitzen direnean zuriak dira eta ondoren horitu egiten dira eta bainila usaina dute. Udazkenean fruitua sortzen dute, 3-4 mm-ko diametrodun baia esferiko beltza, barnean haziak dituena.

## Erabilera

Txinatar medikuntza tradizionalean erabiltzen da, bakterioen eta inflamazioen kontrako propietateak dituelako.Loreak kontsumitzeko arazorik ez dago baina bestelako atalak toxikoak izan daitezke.
Euskal Herrian landare apaingarri gisa erabiltzen da landare-hesiak osatzeko. Erraz hedatzen da eta aspladitik basaturik dago.

## Iruditegia

* Lore zuriak (ireki berriak) eta horiak.
* Hostoak.
* Baia beltzak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Watts, D. C.. (2007-05-02). Dictionary of Plant Lore. Elsevier ISBN 978-0-08-054602-5. (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* ↑ «| Center for Aquatic and Invasive Plants | University of Florida, IFAS» plants.ifas.ufl.edu (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* 1 2 «Lonicera japonica | Euskal-Herria.Org» www.euskal-herria.org (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* ↑ «browse Flora of Taiwan» web.archive.org 2006-07-18 (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* ↑ «Lonicera japonica (Chinese Honeysuckle, Gold-and-silver Honeysuckle, Hall's Honeysuckle, Honeysuckle, Japanese Honeysuckle) | North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox» plants.ces.ncsu.edu (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161083
* Multimedia: Lonicera japonica / Q161083
* Espezieak: Lonicera japonica
# Japoniar astigar

Japoniar astigarra (Acer palmatum) (japonieraz:イロハカエデ irohakaede), astigar espezie bat da, Japoniako eta Hego Koreako jatorria duena. Txinakoa ere dela diote aditu batzuek, baina Flora de China-k antzekoak diren astigar txinatarrak aparte dauden espezie moduan tratatzen ditu.
Delikatuegia da izozteak eta eguzki beroa jasateko. Ondo drenaturiko lurrak behar ditu. Purpura koloreko lore txikiak ditu. Hostotza fina du, berde argitsua baina udazkenean gorri distiratsu bihurtzen da. Altuera 2-4 metrokoa izaten da.

## Taxonomia

Acer palmatum Carl Peter Thunberg-ek deskribatu zuen eta honetan argitaratu: Systemat Vegetabilium. Editio decima quarta 911. 1784.

### Etimologia

Acer: latinezko ǎcěr, -ĕris izen generikotik dator (zorrotz), hostoek dituzten puntei erreferentzia eginez, edo egurrari, oso gogorra denez lantzak egiteko erabili omen zelako. Plinio Zaharrak (16, XXVI/XXVII) astigarraren hainbat espezie aipatu zituen.
palmatum: latinezko epitetoa, 'palma modukoa' zela adierazten zuena.

### Onartutako barietateak

* Acer palmatum subsp. amoenum (Carrière) H.Hara
* Acer palmatum f. latilobatum (Koidz.) Ohwi
* Acer palmatum subsp. matsumurae Koidz.

### Sinonimia

* Acer amoenum Carrière
* Acer decompositum Dippel
* Acer dissectum Thunb.
* Acer formosum Carrière
* Acer friederici-guillelmii Carr
* Acer incisum Dippel
* Acer jucundum Carrière
* Acer ornatum Carrière
* Acer pinnatifidum Dippel
* Acer polymorphum Siebold & Zucc.
* Acer pulverulentum Dippel
* Acer ribesifolium Dippel
* Acer roseomarginatum (Van Houtte) Koidz.
* Acer sanguineum Carrière
* Acer sanguineum var. amoenum (Carrière) Koidz.
* Acer septemlobum Thunb.
* Acer sessilifolium Siebold & Zucc.
* Negundo sessilifolium Miq.

## Erreferentziak

* ↑ Germplasm Resources Information Network: Acer palmatum
* ↑ Flora of China (draft): Acer
* ↑ Japoniar astigar en Trópicos
* ↑ Plinio Zaharraren latinezko testua, 16. liburua - Pliny the Elder: the Natural History, Chicago University, 2006
* ↑ Japoniar astigar en PlantList

## Kanpo estekak

* Txinako flora, Aceraceae familiaren laburpen zirriborroa
* Astigarren sailkapena
* Acer generoarentzako sistema berri bat Kunming Institute of Botany
* Astigarrak: A Modern Herbal-etiko informazioa
* Datuak: Q269224
* Multimedia: Acer palmatum / Q269224
* Espezieak: Acer palmatum
# Tarsius syrichta

Tarsius syrichta Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q536862
* Multimedia: Carlito syrichta / Q536862
* Espezieak: Carlito syrichta
# Campanula cochleariifolia

Campanula cochleariifolia Campanulaceae familiako landare-espeziea da, Europako mendietan, tartean Pirinioetan, jatorria duena.
Landare apaingarri moduan hazten dute.

## Erreferentziak

* ↑ RHS A-Z encyclopedia of garden plants. Dorling Kindersley, 1136 or. ISBN 1405332964..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q243945
* Multimedia: Campanula cochleariifolia / Q243945
* Espezieak: Campanula cochleariifolia
# Terebuzu

Terebuzua edo Salsifia (Tragopon porrifolius) Asteraceae familiako, Tragopon generoko, landare belarkara da. Sustraia jateko kultibatzen da. Landare biurtekoa, lore gorria baina bere zurtoin hori barruan da. Frantziar sukaldean oso tipikoa da.
Ez da nahastu behar: Eskortzonera (Scorzonera hispanica)
* Datuak: Q941639
* Multimedia: Tragopogon porrifolius / Q941639
* Espezieak: Tragopogon porrifolius
# Paubrasilia echinata

Paubrasilia echinata Fabaceae familiako zuhaitz loreduna da, Paubrasilia generoko espezie bakarra.. Brasilen oso zuhaitz ohikoa da, eta Pau de Pernambuco, Pau-Brasil eta Tupi Ibirapitanga izenak hartzen ditu. Zuhaitzak zur dentso eta laranja-gorrixka du, distira handikoa. Askotan erabiltzen da hari instrumentuetako arkuak egiteko. Brasilina izeneko tindu gorria ere ekoizten du.
Pau-brasil izena Caesalpinia generoko landare batzuei eman zitzaien Erdi Aroan, eta Caesalpinia echinata espezieari egokitu zitzaion XVI. mendean. Ikerketa taxonomikoak genero bereizia izatea merezi duela erakutsi du, eta horregatik Paubrasilia generoa sortu zen 2016an. Brasil herrialdearen izena landare honetatik dator, portugesez su-txingar esan nahi baitu.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Gagnon, Edeline; Bruneau, Anne; Hughes, Colin E.; de Queiroz, Luciano; Lewis, Gwilym P.. (2016-10-12). «A new generic system for the pantropical Caesalpinia group (Leguminosae)» PhytoKeys 71: 1–160. doi:10.3897/phytokeys.71.9203. ISSN 1314-2003. PMID 28814915. PMC PMC5558824. (Noiz kontsultatua: 2018-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42675898
* Multimedia: Paubrasilia echinata / Q42675898
* Espezieak: Paubrasilia echinata
# Fraxinus pennsylvanica

Fraxinus pennsylvanica lizarren generoko zuhaitza da, Ipar Amerikan jatorria duena.
Euskal Herrian jatorrizkoak diren espezietatik hosto ezaugarriengatik bereizten da batik bat. Hauek, garbiki peziolatutako 5-7 eta zenbait kasutan 9 foliolodunak dira, luzeran 15 cm artekoak eta zabaleran, 2,5-5cm bitartekoak.
Ipar Amerikakoa da jatorriz, baina zenbait ibaien ertzetan bertakotzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161164
* Multimedia: Fraxinus pennsylvanica / Q161164
* Espezieak: Fraxinus pennsylvanica
# Cannabis indica

Cannabis indica edo Indiako kalamua Cannabaceae familiako landare bat da. Cannabis generoaren barruan sailkatzen da, baina ez dago argi ea benetan den Cannabis sativa landarearen ezberdina. C. indica landarea landatzeko arrazoi asko daude, adibidez, bere zuntzekin kalamu zuntza egin daiteke, arropak edo sokak egiteko baliagarria. Tetrahidrokanabinol asko sortzen du, eta horregatik droga gisa ere erabiltzen da, euforia handia sortuz.

## Erreferentziak

* ↑ Cervantes, Jorge, 1953-. (2002). Indoor marijuana horticulture : the medical, legal, cultivation encyclopedia for 2001 and beyond. ([New ed.]. argitaraldia) The Author ISBN 1-878823-29-9. PMC 50033566. (Noiz kontsultatua: 2020-09-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2936421
* Multimedia: Cannabis sativa subsp. indica / Q2936421
* Espezieak: Cannabis sativa subsp. indica
# Zilarrezko iratze

Zilarrezko iratzea edo zilarrezko garoa, latinez Cyathea dealbata eta maorieraz kaponga or ponga, Zeelanda Berrian hazten den iratze mota endemiko bat da. Iratze mota hau maiz bere hosto helduek duten zilar kolorearengatik bereizten da eta izena horri zor dio.
Zeelanda Berria eta bereziki Zeelanda Berriko errugbi selekzioaren ikur da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1248008
* Multimedia: Alsophila tricolor / Q1248008
* Espezieak: Cyathea dealbata
# Myoporum laetum

Mioporoa (Myoporum laetum) Scrophulariaceae familiako zuhaitza da. Txilen miosporo diote.

## Deskribapena

Hostoiraunkor zuhaitza da, 10 m inguruko altuerara iristen dena eta neguaren amaieratik udaberriaren erdialdera loratzen da. Azala marroi pitzatu itxura du.
Hostoak pozoitsuak dira, ertzak osoak edo pixka bat zerratuak eta guruin zeharrargitsuez estalita daude. Loreak, hermafroditak dira, zurixkak puntu moreekin eta petaloak iletsuak elkarrekin soldatuak, 4-5 estamine ditu.

## Habitata

Zeelanda Berriko zuhaitza da. Oso ondo hazten da kostaldeetan eta baso txikietan.
Iberiar Penintsulan, maiz, Balearretan, Katalunian, Valentziako Erkidegoan, Murtzia, Andaluzian, Extremaduran, Ceutan, Portugalen, Kanarietan eta normalean klima epel edo leunetan landatzen da, Euskal Herrian ere aurkitu daiteke. Kostaldeko errepidetan eta hondakinetan naturalizatzen da, eta bertan landare inbaditzaile gisa hedatzen den. Landare apaingarri moduan ere landatzen da.
Oso ondo jasaten du itsasoaren hurbiltasuna, haizea eta hareatza. Batzuetan basatuta agertzen da.

## Aplikazioak

Maoriek larruazaleko hostoak igurtzi zituzten eltxoak eta hare-eulia uxatzeko

## Taxonomia

Myoporum laetum Georg Forsterrek deskribatu zuen eta Florulae Insularum Australium Prodromus 44.- an argitaratu zen 1786. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Myoporum en Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino/DGSCM, 2011
* ↑ Txantiloi:Cita libro
* ↑ Dealing with bites, The Encyclopaedia of New Zealand;

## Bibliografia

* Connor, H.E. 1977: The Poisonous Plants in New Zealand. 2 edition. Government Printer, Wellington.
* Chinnock, R.J. 2007: Eremophila and allied genera, a momograph of the plant family Myoporaceae. Rosenberg Publishing Pty Ltd.
* Webb, C.J.; Sykes, W.R.; Garnock-Jones, P.J. 1988: Flora of New Zealand. Vol. IV. Naturalised Pteridophytes, Gymnosperms, Dicotyledons. Botany Division, D.S.I.R., Christchurch, New Zealand.
* Stewart, J. 1971: Plants in New Zealand Poisonous to Man. New Zealand Department of Health, Wellington.
* Allan, H.H. 1961: Flora of New Zealand. Vol. I. Indigenous Tracheophyta: Psilopsida, Lycopsida, Filicopsida, Gymnospermae, Dicotyledones. Government Printer, Wellington.
* Dawson, M. I. 2008: Index of chromosome numbers of indigenous New Zealand vascular plants.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153042
* Multimedia: Myoporum laetum / Q153042
* Espezieak: Myoporum laetum
# Pekan zuhaitz

Pekan zuhaitza edo pekanondoa (Carya illinoinensis) morazeoen familiako zuhaitza da, jatorria Mexikon eta AEB hego-mendebaldean duena. Fruitua pekan intxaurra da, sukaldaritzan oso estimatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333877
* Multimedia: Carya illinoinensis / Q333877
* Espezieak: Carya illinoinensis
# Burdinazko zuhaitza

Burdinazko zuhaitza, latinez (Metrosideros excelsa), jatorriz Zeelanda Berrikoa hostoiraunkorreko zuhaitz bat da.

## Datuak

Zuhaitza 20 m-ko altuera har dezake eta kupula itxura du. Mirto familiakoa da eta jatorria Zeelanda Berriko Ipar Uhartearen kostaldeko eskualdeak dira, New Plymouth (39 ° S) Gisborne (39 ° S) eta New Jerseyra hedatzen den lerroa. Era berean, Rotorua inguruko lakuen ertzean ere hazten da.
Zuhaitzak itsaslabarretan bizi izatearen ospea du. Egoera prekarioetan eta malkar bertikaletan atxikitzea lortzen du.

## Loreak

Azarotik urtarrilera bitartean loratzen da ( hego hemisferioko uda). Karmesi koloredun loreak ditu eta zuhaitza lore distiratsu hauekin estaltzen dituenez Zeelanda Berriko Gabonetako zuhaitzaren ezizena du.

## Laborea

Espezie hau oso ezaguna da eta munduko hainbat tokietan landatua izan da, esaterako, Iberiar penintsulako iparraldean eta Ingalaterrako hegoaldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311747
* Multimedia: Metrosideros excelsa / Q311747
* Espezieak: Metrosideros excelsa
# Urki dilindari

Urki dilindaria edo, batzuetan, urki zilarkara (Betula pendula, sin. Betula verrucosa) urkien (Betula) generoko hosto galkorreko zuhaitza da. Europan hedatuen den espeziea da, batez ere iparraldean, nahiz eta hegoaldeko mendialdean ere ageri.
Asia iparraldeko Betula platyphylla eta Asia erdialdeko Betula szechuanica hurbileko senideak dira eta, horregatik, botanista batzuek Betula pendula espeziearen barietatetzat hartzen dute, B. pendula var. platyphylla eta B. pendula var. szechuanica hurrenez hurren.

## Ezaugarriak

Hosto-erorkorreko zuhaitza da eta 25 metro garai izatera irits daiteke. Adaburu estua eta kono formakoa du, adar zintzilikariekin. Zurtoina zuzena da. Azala zuria du, eta zeharreko lentizela arreak ditu tarteka.
Hostoak triangeluarrak, sinpleak, txandakatuak eta zintzilikariak dira, eta ertza zerraduna dute. 6 cm inguruko luzera dute eta herena pezioloak osatzen du.
Udaberrian loratzen da urkia. Loreak gerbak dira. Fruitua bi hegodun samara bat da, eta hegoak hazia bera baino zabalagoak dira. Uda-amaieran, edo udazken-hasieran heltzen dira eta hirunaka askatzen dira.

### Habitata

Zuhaitz heliofiloa da urkia; hau da, argitasun handira moldatuta dago. Lurzoru aske eta hareatsuetan bizi da.

## Erabilerak

Sarri parke eta lorategietan erabiltzen da, hainbat kultibar apaingarri erabiliz:
* Betula pendula 'Fastigiata', zutabe itxurako eitearekin (8-10 m)
* Betula pendula 'Dalecarlica', eite luzekara eta oso dotorearekin, adaxka zintzilikariekin (8-10 m)
* Betula pendula 'Tristis', indartsu eta bakarzalea, eite dotorearekin, bigarren mailako adar zintzilikariekin, gezi itxurako gailurrarekin (12 m)
* Betula pendula 'Youngii', bakarzalea, adar guztiak zintzilikaria, ez du gezi itxurako gailurra
* Betula pendula 'Purpurea', udaberrian hosto gorrindol iluna du, argiagoa udan eta gorria udazkenean (5-6 m)
Gainera, urkiak nitrogenoa ematen dio lurzoruari. Zenbait lekutan, lurra finkatzeko landatzen dira urkiak. Euskal Herrian, lursailen arteko mugarri izateko erabili izan dira, azala zuria dutenez beste zuhaitzen artean erraz erreparatzen direlako.
Propietate diuretikoak direla eta, hostoak sendabelar dira: hezueriaren eta artritisaren tratamenduetarako, esate baterako.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Betula pendula tela-botanica.org webgunean
* Datuak: Q156895
* Multimedia: Betula pendula / Q156895
* Espezieak: Betula pendula
# Ote loretxiki

Ote loretxikia (Ulex parviflorus) Fabaceae familiako zuhaixka da. Mendebaldeko Mediterraneon jatorria duen landare honek bi metroko altuera ere izan dezake. Neguan loratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Fernández Piqueras, J. & M. Ruíz Rejón. (1976). «Estudios cariológicos sobre la flora española» Bol. Soc. Brot. 2 (50): 5-13..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2687285
* Multimedia: Ulex parviflorus / Q2687285
* Espezieak: Ulex parviflorus
# Strelitzia reginae

Strelitzia reginae, paradisuko hegazti deitua, Hegoafrikan jatorria duen belar-espezie bat da. Landare apaingarri gisa luze landatzen da, bere lorearen forma berezia dela eta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148904
* Multimedia: Strelitzia reginae / Q148904
* Espezieak: Strelitzia reginae
# Albo

Alboa edo platano arrunta (Platanus hybrida, Platanus x acerifolia edo Platanus x hispanica) zuhaitz-espezie hibridoa da, Platanaceae familiakoa, ohikoa kale eta hiribideetako espaloietan. Espezie hau mendebaldeko (Platanus occidentalis) eta ekialdeko platanoaren (Platanus orientalis) hibrido ugalkorra da, Europan sortu zena XVIII. mende inguruan.

## Ezaugarriak

Hosto erorkorreko zuhaitz hau oso hedatua dago hirietan, azkar hazi eta oso kementsua delako. 30-35 metrokoa izan daiteke. Apiril eta maiatzean loratzen da. Orain arte alboak apaingarri gisa erabili dira hirietan, baina basoetan ere erabiltzen hasi dira azkar hazten direla-eta.
Bere azala, hauts-kolore orlegixkakoa, gaztaina-kolorekoa enbor zaharretan, xafla ezkatadunetan askatzen da, eta orban irregular horixka edo txurixkak agerian uzten ditu barneko azalean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ (Gaztelaniaz) Platanus × hispanica. 2018-06-11 (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).

## Ikus, gainera

* Astigar zuri
* Datuak: Q161374
* Multimedia: Platanus × hispanica / Q161374
* Espezieak: Platanus × hispanica
# Kapok

Kapoka (Ceiba pentandra) Malvaceae (subfamilia Bombacaceae) familiako zuhaitza da, jatorriz Erdialdeko Amerikakoa. 60-70 metroko altuera izatera irits daiteke. Zuntza egiteko landatzen da klima tropikaletako eskualdeetan. Landare hau oso garrantzitsua da Maien kulturan. Landare honek ematen duen ilezko zuntzari ere kapok edo Javako kotoia esaten zaio.
Zuhaitzak gainalde zabala du, enborra oso handia, eta palmondoaren antzeko hostoak. Zuntz distiratsua du, horixka eta arina, eta ligninaz eta zelulosaz dago osatua. Zuhaitz helduak ehunka leka ematen ditu (15 cm luze dira), zuntzezko haziz beteak. Lekak bildu eta mailuz zabaltzen dira, eta ondoren leka barruan dagoen haziak aske uzten du zuntza.
Asian eta Indonesian hazten da, eta Javako merkataritza gai nagusia da.

## Zuntzaren ezaugarriak

Zuntza hauskorra da, ez elastikoa. Jantzietako betegarrietarako, burukoetarako, lastairetarako eta ebakuntzetan kotoiaren ordezko gisa erabiltzen da. Plastikozko zuntzak eta goma harrotua erabiltzen hasi denetik, behera egin du kapokaren erabilerak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138617
* Multimedia: Ceiba pentandra / Q138617
* Espezieak: Ceiba pentandra