# Lida Abdul

Lida Abdullah, Lida Abdul izenez ezaguna (Kabul, 1973) Afganistango bideogile artista bat da.

## Biografia

1973an Kabulen jaioa, bere gurasoek herrialdetik ihes egin zuten sobietarren inbasioan, eta Alemanian, Indian eta gero Estatu Batuetan bizi izan ziren. Irvineko Kaliforniako Unibertsitatean lizentziatu zen. Harrezkero, Kabulera (Afganistan) itzuli zen, eta bertan bizi da.
2005ean, Veneziako Bienalean Afganistan ordezkatu zuen. Bere lanak leku askotan erakutsi izan dira: Vienako Kunsthallen, Arnhemeko (Herbehereak) Arte Modernoko Museoan eta Brétigny-sur-Orgeko Arte Garaikideko Zentroan eta Metzeko FRAC Lorrainen (Frantzia) ere aurkeztu dira. Erakusketak egin ditu, halaber, Mexikon, Espainian, Alemanian, Uzbekistanen, Kirgizistanen eta Afganistanen.
2006an, Claus Printzearen Saria irabazi zuen. 2007an, Arteen Sustapenerako UNESCO Sariaren lehen saria partekatu zuen, ikus-arteen kategorian.

## Obrak

Bideo horiek, dokumentaletik urrun, gerraren ondorio lazgarriak, desolazioak, bere herrialdeko eguneroko bizitzak adierazten dituzte, baina baita bere itxaronaldiak eta itxaropenak ere. Beti saiatzen da etorkizun hobeat planifikatzen. Estilo errealista eta sinbolikoarekin, irudiak minimalak dira, poesia eta antzerkia uztartzen dituzte, eta errituak edo haurrentzako jolasak ekar ditzakete.
Bere lanek Mendebaldeko artearen eta Afganistango kulturaren formalismoaren arteko sintesia sortzen dute, islamiar, persiar, budista, hindu eta nomaden eraginen nahasketa.
Bere obra batzuen deskribapena:
* Trees, 2004, gizon bat zuhaitz bat errotik kentzen erakusten du. Ulertzen dugu zuhaitz honek talibanen erregimenaren garaian bere familiako kideentzako urkamendi gisa balio izan zuela. Azkenik, gizonek zuhaitza sorbalda gainean eramaten dute.
* White House, 2005, artista filmatu zuten hondatutako etxeak zuriz, oihalen kolorea, berriro margotzen. Orduan, gizon bat filmatzen da, bizkarrez, hondakin horietan bertan.
* Clapping with Stone, Bamiyan, 2005, Bamiyaneko itsaslabarrak eta Budaren estatuak, lehenago itsaslabar horietan itxita, talibanek egindako mozketa eta suntsipena gogorarazten ditu. Itsaslabarren aurrean, beltzez jantzitako gizonek harriekin soinuak sortzen dituzte.
* Dome, 2005, Nerabe bat hondamenetan dantzan, derbixe bat bezala zerurantz.
* Once upon Awakening, 2006: kamera beltzez jantzitako gizonen inguruan sokekin tiraka Kabulgo presidentetzarako jauregiko hondakinen gainean.
* White House, 2006: baserritar batek lasai margotu zuen bere etxea zuriz. «Turistek zuria gustatzen zaie, ona da gure negoziorako», azaldu du, auzokideari irribarrez.
* Transit, 2008: sobietar hegazkinen karkasen irudiak. Haurrek soketatik tira egiten dute karkasa horietako bati “Hegan, hegan, hegan” errepikatzen duten bitartean.
* Time, Love and the Workings of Anti-Love, 2013, kaleko argazkilari afganiar batena den kamera gorri eta hori bat eta hormetan zintzilik dauden ehunka nortasun argazki erakusten ditu. Ahots batek Lida Abdul-en testu bat errezitatzen du.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Lida Abdul» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* 1 2 3 4 Ollier 2014.
* ↑ Caragliano & Cervasio 2007.
* 1 2 3 4 5 Petrešin-Bachelez et al. 2013, 10 orr. .

## Bibliografia

* (it) Renata Caragliano eta Stella Cervasio, Lida Abdul, Hopefulmonster, 2007.
* Béatrice Josse, Anthony Kiendl, Nikos Papastergiadis, Sara Raza eta Yuneikys Villalonga, Maintenant, ici, là-bas (Lida Abduli eta Tania Bruguerari eskainitako erakusketa baten katalogoa), FRAC Lorraine (Metz), 2007.
* Maurice Fréchuret, Lida Abdul, Nice, Musées nationaux du XXe siècle des Alpes-Maritimes, 2007 katalogo digitalerako eta Éditions de l’Art, 2010.
* Nataša Petrešin-Bachelez, Béatrice Didier (zuz.), Antoinette Fouque (zuz.) eta Mireille Calle-Gruber (zuz.), Le dictionnaire universel des créatrices, Éditions des femmes, 2013, « Abdul, Lida (Kaboul, 1973) », 10 or.
* Brigitte Ollier. (2014). «Lida Abdul, chants de ruines» Libération..
* Philippe Dagen. (2014). «Le mal de vivre s'expose à Genève» Le Monde.

## Kanpo estekak

* Artistaren webgunea
* Lida Abdul 1973, AF. . .
* Lida Abdul. Claus. .
* 2007 UNESCO Visual Arts and Digital Arts Award. UNESCO. .
* Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art : Feminist Art Base: Lida Abdul. UNESCO. .
* Datuak: Q2000516