# Eskutari (albuma)

"Eskutari" Oskarbi taldeak 1972ean plazaratutako diskoa da, taldearen hirugarrena.
Eskutari diskoa grabatzeko unean aldakortasun handia izan zen taldeko kideetan: batetik Joxe Luix Treku soldaduskan zegoen grabazioaren hasieran, bestetik Iñaki Maritxalar horretara joan behar izan zen grabazioaren erdian, Mari Jose Fernandezek taldea utzi zuen grabazioaren azken aldera, Antton Valverdek parte hartu zuen musika-laguntzetan eta zenbait kantutan, eta azkenik Bakartxo Maritxalarrek Kezka abestian kantatu zuen.
* Oskarbi (1969)
* Bordari
* Bitoriano Gandiaga
* Jorge Oteiza
* Luis Romero
* Oskarbi (2021).

## Kantuak

Hauek dira albumean plazaratu zituzten 11 abestiak:

### 1- Eskutari (Hitzak: Fernando Artola "Bordari"-Doinua: Koldo Romero Eskamendi)

Diskoaren izena da kantu honen izenburua, Fernando Artola Bordarirenak dira, poeta hondarribitarra eta Txomin Artola musikariaren aita. Musikaren lehenengo bertsio bat Luis Romerok egin zuen, eta gero, beti bezala, talde-lanean osatu zuten denen artean. Esanahia oso Oteizarra da, Oskarbik bere egin zuen nolabait: Eskuan haria hartu / hartu eskuan hari / leheiz zulotik bordara / bordatik baserrira / handik jauretxera / arbasoen haria galtzeko eskutari eskutari.
2004ean berriro grabatu zuten Eskutari liburu-disko batean. Bertsio berria orekatuagoa izan zen ahotsen aldetik.

### 2- Etxola (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Erromantizismo-kutsuko Lapurdiko herri-kantua

### 3- Bai, bai, bainan gero ez (Hitzak: Bitoriano Gandiaga - Doinua: Koldo Romero Eskamendi)

Bitoriano Gandiagak bereziki Oskarbiri eginiko hitzak. Gogor mintzo da Gandiaga euskaldunon zabarkeriaz. Beti euskararen alde baina gero ez, euskaltasuna bai baina gero ez. Doinua Luis Romerorena da eta gero talde-laneko ahotsak.
Azken kontzertuetan berriro kantatzen zuten Bai bai baina gero ez, mikrorik gabe, soilik, jendeari aurrez begiratuta. Protesta kantua da, guri, euskaldunoi zuzendutako mezua.

### 4- Trinidadeak ditu (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Nafarroako Sakanan du habia kantu eder honek. Neskek kantatzen dute parte nagusia, Iñaki Maritxalarrek bere ahots zuriarekin lagunduta.

### 5- Androkanto y sigo kantan (Hitzak eta doinua: Koldo Romero Eskamendi)

Jorge Oteizak Androkanto poema luzea 1954an egin zuen, bere apostoluak egiteko debekua jaso zuenean. Arantzazuko lana ez zuten ondo ikusten orduko elizako agintariek eta amorru handiz idatzi zuen Oteizak bere Androkanto. 1969an Oskarbi taldekoek Oteiza bisitatu zuten Arantzazun, apostoluena behingoz egiten ari zenean. Handik denbora batera Luis Romerok Oskarbiren Androkanto egin zuen.
Oskarbiren kanturik ezagunena eta zabalduenetakoa da Androkanto, zenbait abesbatza eta taldek kantatu izan dutena. Urteak pasata, Oskarbiren aro berrian berriro grabatu zuten kantu hau Oteizari eginiko lanean.
| « | ANDROKANTO Entzun nahi duenentzat hamalau Gorkaren irudiak salatzen Hamalau atetikan karrasi Hamalau harri ixil-ixil bilutsik Harriaren hutsetik oihuka Harriaren tartetik kantari Nora zoazte gogorrak Oharrak aditu gabe? [...] Hartu behar det zintzela Kanta zaharren baimena Noiz arte ez dakiat Hau nere herri maitea Hau nere herri torpea Gaur ez da igandea Ezta ere osteguna Udaberri atsaldean Noiz arte, noiz arte Noiz arte lo zorroan Noiz arte iji-ajan Nortasuna galduta? Ez degu behin ikasten Arima malda beheran Arima behin galduta Nor gera euskaldunak? | » |
| —Koldo Romero Eskamendi |||

### 6- Adizan Grabiela (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Gipuzkoako bertso hauek bi emakumeen arteko elkarrizketak dira. Itziar Maritxalarrek eta Maite Aizkorretak kantatzen dute eta bukaeran korua ere sartzen da.

### 7- Ituringo arotza (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Nafarroako Malerrekako kanta ezaguna. Mikel Laboak grabatu zuen lehenago. Oskarbiren bertsioak baditu gutxienez hiru aldaketa: gizona eta emakumearen arteko elkarrizketa bereizten dira, trailarai koda gehitzen zioten eta erritmo azkarragoan kantatzen dute.

### 8- Txorittua nurat hua (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Zuberoako kantu honek izan ditu grabazio gehiago. Oskarbiren bertsioak beti bezala erritmo azkarragoa eta ahotsen laguntzak bereizten du.

### 9- Aitak eta amak (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Lapurdiko kantu hau Iñakik eta Maitek bakarka eta bi ahotsetan egiten dute.

### 10- Eijerra zira maitia (Hitzak eta doinua: Herrikoiak)

Zuberoako maitasun kantua.

### 11- Kezka (Hitzak: Bitoriano Gandiaga-Doinua: Luis Romero Eskamendi)

Gandiagaren poema Oskarbiren musikarekin. Kezkatzen bai nau estuteraino / neure herriaren zoriak / hautsiak ditu arraunak eta / arrakak ditu ontziak.

## Erreferentziak

* ↑ Oskarbi. (1970). «Eskutari» www.badok.eus (Elkar) (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* ↑ Treku, Joxelu. (2017). Doinu zaharren haritik euskal kantu berriaren bidean : (Oskarbi taldea 1966-2017) /. Ba Dok Oskarbi Musika Elkartea, ISBN 978-84-697-3146-8. (Noiz kontsultatua: 2024-07-08).
* ↑ Treku, Joxelu. (2017). Doinu zaharren haritik euskal kantu berriaren bidean : (Oskarbi taldea 1966-2017) /. Ba Dok Oskarbi Musika Elkartea, ISBN 978-84-697-3146-8. (Noiz kontsultatua: 2024-07-08).
* ↑ Treku, Joxelu. (2017). Doinu zaharren haritik euskal kantu berriaren bidean : (Oskarbi taldea 1966-2017) /. Ba Dok Oskarbi Musika Elkartea, ISBN 978-84-697-3146-8. (Noiz kontsultatua: 2024-07-08).

## Kanpo estekak

* Diskoa entzungai "Badok.eus" webgunean
* Androkanto abestia entzun. 10. kantua Kantua Zuei albumean (badok.eus)
* Esperantzari Leiho bat abestia entzun. 13. kantua Kantua Zuei albumean (badok.eus)
* WikiLovesMonuments kanpainaren promozio bideoa (2018). Euskara batuak 50 urte betetzen zituen hilabetean Arantzazuko frisoko apostoluak euskara "turbobatua"-ren alde.
* Androkanto abestia entzun. Oskarbi: gaia, Youtube
* Esperantzari leiho bat abestia. Oskarbi: gaia, Youtube
* Orkarbi 2024ko Aita Donostia musika-astean. (Donostia, 2024-06-15)
* Datuak: Q123503136