OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karitateko Andra Mariaren Santutegia (Illescas)

Karitateko Andra Mariaren Santutegia Toledoko probintziako Illescas herrian, Gaztela-Mantxa erkidegoan dagoen eliza da. 1500 urtean Karitateko Ospitalearen eliza izan zen. Grekoren margolan interesgarriak gordetzen ditu.

## Historia

Cisneros kardenalak Illescasko herriari moja komentu bat eraikitzeko baimena eskatu zio. Aukeratutako tokian VII. mendean Ildefonso Toledokoak sortutako Beneditar ordenaren komentua izana zen. Cisnerosek proposatu zuena, aldiz, Frantziskotar familiakoa izan zen. Baimenaren truke, Cisnerosek herriaren erdigunean ospitalea eta santutegia eraiki zituen. Santutegian Karitateko Andra Maria ezarri zuten eta tenpluari berak eman zion izena. Jatorrizko eraikinaren planoak Pedro de Gumiel arkitektoak egin zituen.
Filipe II.a Espainiakoa Karitatearen Birjinaren zalea zen eta sarritan hurbildu zen santutegi horretara. Halaber, haren emaztea, Joana Austriakoa eta gorteko nobleak ere sarritan joaten ziren. Errege horrek ospitalea eta eliza berritzeko agindua eman zuen. Lan horiek Nicolás de Vergara gaztea arkitektoak eta haren semeak, Juan de Vergarak, egin zituzten, 1588an eta 1600an.
1603an Grekoak erretaula nagusia egin zuen. Aldi berean, Andra Mariaren bizitzaren inguruko bost margolan egin zituen: Deikundea, Karitateko Andra Maria, Andra Mariaren koronazioa eta Jaiokundea, elizan bertan ikus daitezkeenak, eta Ama Birjinaren ezkontza, azken hau Errumaniako Arte Museo Nazionalean dago. Elizan Grekoren beste lan bat ikus daiteke: San Ildefonso. Elizan ere gai historikoa duen beste margolan bat dago, Cisneros, fundador del hospital de Illescas (Cisneros, Illescasko ospitalearen fundatzailea), Alejandro Ferrant y Fischermans margolariak 1892an egina eta urte horretan Arte Ederren Nazio Erakusketan lehen domina eskuratu zuena.

## Karitateko Andra Maria

Karitatekoa Illescasko zaindaria da. Birjinaren irudia 1955ko urriaren 12an koroatua izan zen.

## Iruditegia

* Deikundea. Grekoa.
* Karitateko Andra Maria. Grekoa.
* Andra Mariaren koronazioa. Grekoa.
* Jaiokundea. Grekoa.
* San Ildefonso. Grekoa.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/hospital---santuario-de-ntra-sra-de-la-caridad-464/

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz):Informazioa udaletxearen webgunean.
* (Gaztelaniaz):Santutegiaren bideoa.
* Datuak: Q5748249
* Multimedia: Santuario de la Virgen de la Caridad de Illescas / Q5748249
# Karitate (argipena)

Karitate hitzak adiera zenbait ditu:
* karitatea, kristau bertutea;
* karitatea, ongintza.
# Karius og Baktus

Karius og Baktus —euskaraz: «Karius eta Baktus»— Thorbjørn Egner antzerkigile norvegiarrak idatzitako eta ilustratutako haurrentzako ipuina da, 1949an argitaratua.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pertsonaia nagusiak Karius ilebeltza eta Baktus ilegorria dira (izenak «karies» —txantxar— eta «bakterio» terminoetatik datoz). Jens izeneko mutil baten hortzen barrunbeetan bizi ziren bi «hortz-troll» txiki ziren. Bizitza oso ona eramaten zuten, Jensek ogi zuria jarabearekin jaten zuenean hortzak garbitu gabe. Azkenean, dentistak Jensen hortzak tratatu zituen, eta Kariusek eta Baktusek jada ez zuten lekurik izen mutilaren ahoan.
Kaleratu eta urte batzuetara, Thorbjørn Egnerrek jatorrizko edizioa egokitu behar izan zuen. Haur asko haserretu ziren Jensek dentistarengana joatea erabaki eta Karius eta Baktus hustubide handira desagertzeagatik. Editatutako bertsioan baltsa batean amaitzen dute itsasoan, beste aho baten bila.

## Marrazki biziduna

1954an, Ivo Caprino zinemagileak bi troll hauei buruzko marrazki bizidun labur bat sortu zuen.

## Kulturan

Ipuina argitaratu zenetik, hortz-trollen ideia gailu pedagogiko gisa erabili da Eskandinaviako haurren hainbat belaunaldientzat. «Ez egin zure amak esaten duena, Jens!» esaldia oso famatua da Norvegian.

## Erreferentziak

* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) «Karius og Baktus» Riks teatret.
* 1 2 3 (Ingelesez) «‘Karius and Bactus’ – Two Trolls That Revolutionized Dental Health» ThorNews.
* ↑ (Italieraz) «Karius e Baktus, ovvero come difendersi dai troll dei denti» Bilingue per gioco.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1729647
* Multimedia: Karius and Baktus / Q1729647
# Karitatearen Alabak

Karitatearen Alabak eta Karitatearen Ahizpak:
* Karitatearen Ahizpak edo San Bizente Paulen Karitateko Alabak, Bizente Paulek sortutako kongregazioa;
* Jesusen Bihotz Sakratuaren Karitatearen Alabak, Jean-Maurice Catrouxek eta Rose Gietek 1823an sortutako kongregazioa.
# Karite

    Artikulu hau zuhaitzari buruzkoa da; Greziar mitologia gaitzat duena beste hau da: «Kariteak»
Karitea (Vitellaria paradoxa) Sapotaceae familiako zuhaitza da, Vitellaria generoko espezie bakarra.
Bi aspiezpezie ditu: Karite Nilotica (Ekialdeko Afrikakoa) eta Karite Paradoxa (Mendebaldeko Afrikakoa). Zuhaitz hau Afrikako sabanan bizi da: Mendebaldeko Afrikan (Mali, Burkina Faso, Bolikosta, Ghana, Ginea, Nigeria, Benin, Togo, Senegal) eta baita ere Kamerun, Kongoko Errepublika, KED, Sudan eta Ugandan.
Zuhaitz honen fruituak karite gurina ekoizteko erabiltzen da. Karite gurinaren kalitatea, hainbat faktoreren araberakoa da: karite intxaurraren jatorria, intxaurren kalitatea eta ekoizpen modua (tradizionala, mekanizatua ala industriala). Egun, ez dago kalitate estandarra finkatzeko modu onetsirik nazioartean, eta enpresa bakoitzak bere irizpideak ditu.
Espeziea hau IUCNren espezie mehatxatuen zerrendan dago, batez ere guzakiek eragindako erreturak direla-eta.

## Ezaugarriak

Zuhaitza 15 m gora iritsi ahal da, eta enborraren diametroa 1 m baino gehiagora. 200-300 urte bizi ahal da.
Zuhaitzak 10-15 urte dituenean izaten ditu lehen fruituak, baina ekoizpen osoa 20-30 urtetik aurrera lortzen da, hil arte. Fruituak mordotan daude pilatuta eta 4-6 hilabete behar dute ontzeko. Batezbesteko fruitu fresko uzta 15-20 kilo da zuhaitzeko, batzuetan 45 kg izan badaiteke ere. Fruitu kilo bakoitzeko 400 g hazi lehor lortzen dira.

## Karite gurina

Zuhaitz hauen intxaurretatik karite gurina ekoizten da, jateko ona den koipe modukoa. Bertako sukaldaritza tradizionalean erabiltzen da, eta txokolate industrian ere bai kakao gurina ordezkatzeko.
Hala ere, egungo erabilera hedatuena produktu kosmetikoak egiteko da, azala hidratatzeko eta malgutzeko dituen ezaugarriak direla-eta. Gorputz tenperaturan urtzen da.
Batezbesteko konposizioa:
* azido oleikoa (40-60 %)
* azido estearikoa (20-50 %)
* azido linolenikoa (3-11 %)
* azido palmitikoa (2-9 %)
* azido linoleikoa (< 1 %)
* azido arakidikoa (< 1 %)

## Sinonimoak

* Bassia parkii G.Don
* Butyrospermum paradoxum (C.F.Gaertn.) Hepper
* Butyrospermum paradoxum subsp. parkii (G.Don) Hepper
* Butyrospermum parkii (G.Don) Kotschy

## Erreferentziak

* ↑ Davrieux, F., Allal, F., Piombo, G., Kelly, B., Okulo, J.B., Thiam, M., Diallo, O.B. & Bouvet, J.-M. (2010) Near Infrared Spectroscopy for High-Throughput Characterization of Shea Tree (Vitellaria paradoxa) Nut Fat Profiles. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 58, 7811-7819.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1348567
* Multimedia: Vitellaria paradoxa / Q1348567
* Espezieak: Vitellaria paradoxa
# Kariteak

Greziar mitologian, Kariteak (antzinako grekoa: Χάριτες, Khárites), edo erromatar mitologian Graziak (latina: Gratiae) xarmaren, edertasunaren, naturaren, giza sormenaren eta ugalkortasunaren jainkosak dira.

## Ezaugarriak

Hiru dira, iturri gehienen arabera: Eufrosine, Talia eta Aglea (edo Aglaia). Hesiodoren arabera, Zeusen eta Eurinome ozeanidearen alabak dira. Beste tradizio batzuen arabera, berriz, Heraren, Dionisoren, edo Heliosen alabak ziren. Homeroren arabera, Iliadan, Dionisoren eta Heraren alaba Pasitea Kariteetako bat zen. Espartarrentzat, hirugarrena Kleta zen, eta ez Talia.
Erromatar mitologian eta latindar mitologian, Kariteei Graziak izena eman zitzaien, eta haien izenak Castitas, Pulcritude eta Voluptas ziren, hau da, birjina, emaztea eta maitalea. Olinpoko jainkoen konpainiarik arruntenetako bat ziren, harreman estua zuten musekin eta Apolo, Afrodita, Atenea, Eros edo Dionisorekin agertu ohi ziren. Atsegintasunaren, jatortasunaren eta fintasunaren ikurrak ziren, eta maitasunarekin, edertasunarekin eta sexualitate eta ugalkortasunarekin lotzen ziren, bizitza sortzeko indarrak ziren neurrian.
Plazera osagai nagusi zuten ekitaldi guztien buru ziren, adibidez bazkari eta otordu onak edo dantza ikuskizunak. Jainkoei zein hilkorrei alaitasuna emateko gai ziren, elokuentzia eta jakinduria ere bai. Horregatik esaten zen hiru Grazia edo Karite horietako batek bedeinkatzen zituen hilkorrak hizlari, filosofo, artista eta abar handi bihurtuko zirela. Hain ziren dibertigarriak, jainkoek eta gizakiek asko estimatzen zituztela beti. Gazteak eta oso ederrak, denbora gehiena dantzan eta dibertitzen ematen zuten. Tunika batekin jantzita joaten ziren, beste irudikapen askotan ere erabat biluzik agertzen ziren arren. Hiru Kariteak beti elkarrekin agertzen dira, inoiz ez bakarka.

## Irudiak

* Rafael (1504).
* C. van Loo (1763).
* Sienako Piccolomini liburutegia
* Rubens (1637).
* Antonio Cánova
* Émile-René Ménard (1923)
* Jean-Baptiste Regnault
* Cranach
* Ponpeiakoa
* Louvren
* Louvren
* Jean-Baptiste Regnault (1793)
* Cranach (1531)
* Ponpeiako mosaikoa
* Jacob Matham (1588)
* Frans Wouters
* Cyrene
* Botticelli
* Botticelli
* Botticelli

## Erreferentziak

* ↑ Lobera, Gotzon. (pdf) Ekarpen bat exonomastikari, Homeroren Odisea oinarri hartuta. Euskera. 2016, 61, 2. 665-741. Bilbo issn 0210-1564. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «CÁRITES» Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* ↑ Artea eta mitoa. Pradoko jainkoak. San Telmo Museoko erakusketa.. .
* ↑ Jesús Bartolomé Gómez, Gidor Bilbao Telletxea. Greziar eta erromatar mitologiaren hastapenak, labur-labur. UEU. Uztaro.. .
* ↑ «Charites» fr.dbpedia.org (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mitología griega: el mito de las Tres Gracias» Red Historia 2015-08-11 (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Barba, Miguel Ángel Elvira. (2008). Arte y mito: manual de iconografía clásica. Silex Ediciones ISBN 978-84-7737-196-0. (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).

## Kanpo estekak

* Hiru Graziak (Bideoa, 2019)
* Datuak: Q184353
* Multimedia: Gratiae / Q184353
# Karjalahti

Karjalahti, Kemi udalerri finlandiarrean dagoen auzo bat da. Sauvosaari erdigunearen ondoan dago. Hala ere, biztanle oso gutxi ditu, berrogeita hamar bat edo; izan ere, eraikuntza publikoek betetzen dute gehienbat auzo hau.

## Ikus, gainera

| Kemi | Sauvosaari |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11870061
* Multimedia: Karjalahti / Q11870061
# Konopnica udalerria (Lodzeko voivoderria)

Konopnica Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Wieluń barrutian kokatuta. 83,17 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3841 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2392964
* Multimedia: Gmina Konopnica, Łódź Voivodeship / Q2392964
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Konorte (musika taldea)

Konorte Durangoko eta Zornotzako bost gazteek 2019an sorturiko heavy metal musika taldea da.

## Ibilbidea

2022an atera zuten taldearen izena daraman diskoa eta abestietako batean Pablo Hasél rapeatzaile ezagunaren kolaborazioa izan zuen taldeak.

## Diskografia

* Konorte (2022, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ Burdina, Herriko. «Konorte taldeak lehendabiziko diskoa argitaratu du» www.herrikoburdina.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-12).
* ↑ «Konorte» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114609428
# Konolfingen

Konolfingen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bern-Mittelland barruti administratiboa barrutian. 2014an 5,282 biztanle zituen 12,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66211
* Multimedia: Konolfingen / Q66211
Niederhünigen Freimettigen Häutligen Grosshöchstetten Münsingen
# Konopnica udalerria (Lublingo voivoderria)

Konopnica Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Lublin barrutian kokatuta. 93,06 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 13441 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2568337
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Konon

Konon (Sizilia, c. 630 - † Erroma, 687ko irailaren 21a) Eliza Katolikoaren 83. Aita Santua izan zen 686 eta 687 urteen bitartean. Justiniano II.aren babesa jaso zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q171537
* Multimedia: Conon / Q171537
# Kononovita

Kononovita mineral bat da eta tilasita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kononovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaMg(SO4)F}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kononovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Konopiska udalerria

Konopiska Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Częstochowa barrutian kokatuta. 78,51 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10755 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553510
* Multimedia: Gmina Konopiska / Q553510
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Konorte

Konortea edo kordea inguruko errealiteta hautemateko gaitasuna da, zentzumenak baliatuz.

## Ikus, gainera

* Kontzientzia
* Konorte-galtzea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2993644
# Konosuke Kusazumi

Konosuke Kusazumi (japonieraz: 草住 晃之介, 2000ko uztailaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q39122322
# José Luis Sampedro

José Luis Sampedro Sáez (Bartzelona, 1917ko otsailaren 1a - Madril, 2013ko apirilaren 8a) gaztelaniazko idazlea eta ekonomialaria izan zen.

## Bizitza

Jaio eta urte batetara bera eta bere familia Tangerra joan ziren, bertan 13 urte bete arte bizi izan zen.1936an errepublikanoek gerrara bidali zuten Espainiako Gerra Zibilean. Gero nazionalen aldean sartu zen. Gerra Melillan, Katalunian, Guadalajaran eta Hueten egin zuen.
Gerra bukatuta, Santanderren aduanako funtzionario lanpostua lortu zuen. Gero, Madrila joan zen, eta han 1944an Isabel Pellicerrekin ezkondu zen. Ekonomia ikasketak egin zituen: 1947an bukatu zituen, sari berezia lortuta.
Banco Exterior de Españan hasi zen lanean eta unibertsitateko irakasle ere hasi zen. 1955an Madrilgo Complutense Unibertsitatean katedradun izendatu zuten. Postu horretan jardun zuen 1969 arte, eta Banco Exterior de Españan zuzendariorde nagusia izatera iritsi zen.
1965ean eta 1966an Salforden eta Liverpoolen eskolak eman zituen.
1968an Ann Howard Shaw Lecturer izendatu zuten Bryn Mawr College estatubatuar unibertsitatean.
Espainiara itzulita, El caballo desnudo liburuan Espainiaren egoera satirizatu zuen.
Urte haietan ekonomialari eta irakasle lanei idazlearena erantsi zien, Conciencia del subdesarrollo eta La inflación en versión completa liburuak argitaratuta.
1977tik 1979 arte politikari ere izan zen, frankismoaren ondorengo lehen Gorteetan senatari izan baitzen.
Erretiratzean idatzi ditu eleberri arrakastatsuenak: Octubre, octubre, La sonrisa etrusca eta La vieja sirena.
Emaztea, Isabel, 1986an hil zitzaion.
1990an Real Academia Españolako akademiko izendatu zuten.
1990aren bukaeran Olga Lucas idazle, olerkari eta itzultzailearekin ezkondu zen.
Bere bizialdiaren azken urteetan mendebaldeko kulturaren, gizartearen eta moralaren gainbehera salatu zuen, neoliberalismo eta kapitalismoa kritikatuz.
2009an Sevillako Unibertsitateko honoris causa doktore izendatu zuten.

## Lanak
### Eleberriak

* La estatua de Adolfo Espejo (1939) ,1994 an argitaratua.
* La sombra de los días (1947), 1994an argitaratua.
* Congreso en Estocolmo (1952)
* El río que nos lleva (1961)
* El caballo desnudo (1970)
* Octubre, octubre (1981)
* La sonrisa etrusca (1985)
* La vieja sirena, (1990)
* Real Sitio (1993)
* El amante lesbiano (2000)
* Escribir es vivir 2003
* La senda del drago (2006)
* Sobre política, mercado y convivencia (2006)
* La ciencia y la vida (2008)

### Ipuinak

* Mar al fondo, 1992.
* Mientras la tierra gira, 1993.

### Ekonomiari buruzko lanak

* Principios prácticos de localización industrial, 1957.
* Realidad económica y análisis estructural, 1959.
* Conciencia del subdesarrollo, 1973.
* Las fuerzas económicas de nuestro tiempo, 1967.
* Inflación: una versión completa, 1976.
* El mercado y la globalización, 2002
* Los mongoles en Bagdad, 2003.
* Sobre política, mercado y convivencia, 2006
* Economía humanista. Algo más que cifras, 2009

## Erreferentziak

* ↑ José Luis Sampedro idazlea hil da Eitb.com
* Datuak: Q1393782
* Multimedia: José Luis Sampedro / Q1393782
# José Luis Sanz-Magallón

José Luis Sanz-Magallón Hurtado de Mendoza (Zarautz, 1926ko urriaren 2a - Madril, 2000ko abuztuaren 7a) euskal herritar arkitekto eta margolaria izan zen.
Arkitektura ikasi ondoren, margolanak egiteari ekin eta, egun, bere lanak hainbat museotan daude, tartean Nafarroako museoan edota San Telmo museoan.
1967an San Adriango markes izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. José Luis Sanz-magallón Hurtado de Mendoza. .
* ↑ Mario Angel Marrodán eta José Luis Sanz-Magallón (1991). Figura y obra de Sanz-Magallón. ISBN 84-248-0867-3
* Datuak: Q9014143
# José Luis Urdiain

José Luis Urdiain Jiménez (1972ko abuztuaren 1a), txirrindulari nafar ohia da. Construcciones ACR-MRA taldean aritu zen afizionatu mailan. Talde honetan zela, Bizkaiko Bira irabazi zuen.

## Palmaresa

1994
* Fuentes del Canto Klasikoa
1996
* Bizkaiko Bira
* Santiagomendi Igoera
* Leongo Itzuliko etapa bat

## Taldeak

* Construcciones ACR - (1993-1997)
# José Luis Urrutia

José Luis Urrutia López (Begoña, Bilbo, 1958) bizkaitar idazlea da. Hasieran, poesia landu zuen batez ere: Sangre enamorada (1981). Gero, kontakizun laburrak idazten hasi zen, eta, azkenik, 1998an, eleberriak idazteari ekin zion, eleberri historikoak, hain zuzen. Harrezkero genero hori landu du gehienbat: El Ayalés. La historia de Elías de Aldama (2001), Los caminos de Elías (2002), Tan lejos de Ayala (2003), La sombra de Lanzuri (2006). 2007an, El secreto de las piedras rojas izenburuko komikiaren gidoia eta testuak idatzi zituen, Arrigorriagako udalaren eskaeraz. Beste lan aipagarri batzuk: El Inquilino del balneario de Orduña (2006), Los demonios de la guarda (2004), Ignacio. Los años de la espada (2005) eta César Borgia. El hijo del Papa (2008).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-2-8 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ García, Arturo. (2006/04/07). «José Luis Urrutia cierra con 'La Sombra de Lanzuri' su trilogía sobre Elías de Aldama 'El Ayalés'» Diario Vasco.
* Datuak: Q28732926
# José Luis Sáenz de Heredia

José Luis Sáenz de Heredia (Madril, 1911ko apirilaren 10a - ibidem, 1992ko azaroaren 4a) zinema-zuzendaria izan zen.

## Bizitza

Arkitekturako ikasketak hasi zituen, baina bertan behera utzi eta antzerkian hasi zen lanean. Gidoiak ere idatzi zituen. Gidoi horietako bat, Patricio miró a una estrella (Patriziok izar bat begiratu zuen), beste zuzendari batentzat prestatuta zegoen, baina ekoizlearen eta zuzendariaren artean hitzarmenik lortu ez zutenez, Sáenz de Herediak berak egin zuen filma, 1934an. Horrelaxe sortu zuen bere bigarren filma ere, La hija de Juan Simón (1935, Juan Simónen alaba).
Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean, Zinematografiako Sail Nazionalean parte hartu zuen, eta Franco jeneralaren zuzendari kuttunetako bat izan zen. Raza (1941, Arraza) filma egin zuen (Francoren beraren argumentuarekin), eta propagandazko beste zenbait film ere bai, Franco, ese hombre (1964, Franco, gizon hori), esate baterako. Sáenz de Herediak Espainiako zinemaren genero guztiak landu zituen, baina komedian nabarmendu zen bere maisutasuna. Aipatutako filmez gainera, azpimarratzekoak ditu: La mies es mucha (1949, Laborea asko da), Mariona Rebull (1947), El escándalo (1943, Eskandalua), Don Juan (1950), Los ojos dejan huellas (1952, Begiek arrastoa uzten dute), La verbena de la Paloma (1964, Usoaren berbena), El destino se disculpa (1944, Patua zuritu egiten da), Todo es posible en Granada (1954, Guztia da posible Granadan), Historias de la radio (1955, Irratiko istorioak), Faustina (1956).

## Filmografia

* Patricio miró a una estrella (1934)
* La hija de Juan Simón (1935)
* ¿Quién me quiere a mí? (1936)
* Raza (1942)
* El escándalo (1943)
* El destino se disculpa (1945)
* Bambú (1945)
* Mariona Rebull (1947)
* Las aguas bajan negras (1948)
* La mies es mucha (1948)
* Don Juan (1950)
* Los ojos dejan huellas (1952)
* Todo es posible en Granada (1954)
* Historias de la radio (1955)
* Faustina (1957)
* Diez fusiles esperan (1959)
* El indulto (1960)
* El grano de mostaza (1962)
* Los derechos de la mujer (1963)
* La verbena de la Paloma (1963)
* Franco, ese hombre (1964)
* Historias de la televisión (1965)
* Fray Torero (1966)
* Pero... ¿en qué país vivimos? (1967)
* Relaciones casi públicas (1968)
* Juicio de faldas (1969)
* El taxi de los conflictos (1969)
* ¡Se armó el belén! (1969)
* Don Erre que erre (1970)
* El alma se serena (1970)
* Me debes un muerto (1971)
* La decente (1971)
* Los gallos de la madrugada (1971)
* Proceso a Jesús (1973)
* Cuando los niños vienen de Marsella (1974)
* Solo ante el Streaking (1975)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1398439
* Multimedia: José Luis Sáenz de Heredia / Q1398439
# José Luis Villabaso

José Luis Villabaso Gorrita (Bilbo, 1852ko abuztuaren 20a- 1917ko uztailaren 16a) bizkaitar enpresaburua izan zen.
Villabaso 1891ko maiatzaren 20an Bilbon sortutako Banco del Comercioren lehen administrazio-kontseiluko kidea izan zen. 1901ean Banco de Bilbao bilakatuko zen eta Villabaso bere lehen presidentea. Negozio hidroelektrikoetan ere aritu zen, Saltos do Douro enpresan hain zuzen ere.
1896an eratu bazen ere, Bilbao Football Club 1900eko azaroaren 30era arte ez zen ofizialki eratu Algorta auzoko bere etxean egindako bileran.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El Club Atleta de los Astilleros del Nervión (1889–1894) y el Athletic Club de Bilbao (1901-)» CIHEFE 2021-5-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124839950
# Kubanita

Kubanita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Kubanita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CuFe2S3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Cubanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q424923
* Multimedia: Cubanite / Q424923
# Kubitu

Kubitua edo Ulna besoko hezur luze bat da, erradioarekiko paralelo, humeroaren troklea eta karpoen artean kokatua. Gorputza du eta bi mutur. Besoaren barnealdean kokatzen da eta goian humero eta erradioarekin artikulatzen da eta behean erradioarekin baino ez. Kubituak ez du artikulaziorik eskumuturreko hezurrekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q199507
* Multimedia: Ulna / Q199507