OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sebastiana Gesalaga

Sebastiana Gesalaga Pagola (Zarautz, 1924 – Oñati, 2018ko irailaren 2a) gipuzkoar moja klaratar eta bertso-jartzailea izan zen, Maria del Niño Dios erlijio-izena zuena eta Sor Niño Dios bezala ere ezaguna.

## Bizitza

Juan Bautista Gesalaga bertsolari eta Antonia Pagolaren alaba, Zarautzen jaio zen 1924an. Aitari esker hasi zen bertsotan. Hamazazpi urte zituela, neba hil zitzaionean, moja izateko bokazioa sentitu zuen.
Hogei urterekin Zarauzko Santa Klara komentuan sartu zen Maria ahizpa nagusiarekin. 1945ean abituak jantzi zituzten. Sebastianari Maria del Niño Dios izena jarri zioten eta Mariari Maria Corazón de Jesús. 1952an, beste ahizpa bat, Gloria, ere komentuan sartu zen.
Bertsotan hobetzeko asmoz, komunitate bereko moja zen Justina Aldalurrengana jo zuen. Komentuan osatzen zituen bertsoak aitari bidaltzen hasi zen. Senideez gain, komentuko komunitateari zuzendu zizkien bere lanak eta zabalkunderako ez zuen ezer idatzi.
Bere bertso gehienak jaiegunei et ospakizunei eskainiak dira: Eguberriari, Pazkoari, Kristo Errege egunari, Santa Klara egunari, senideen urtebetetzeei eta abar.
2018ko irailaren 2an hil zen Bidaurretako Santa Klara monasterioan, 94 urte zituela.
2021ean, Ane Labaka Maioz bertsolariak eta Mari Arbeo Astigarraga ilustratzaileak Sebastiana Gesalaga Euskal Herriko emakume esanguratsuen zerrendan sartu zuten.

## Bertso ezagunenak

* Profesioko bertsuak (1956)
* Aurten ditula egun urteak gure aita-zanak betetzen. Bertsolari, 17 (1995)
* Santa Klara zortzireungo jaio zaneko urtea. Bertsolari, 17 (1995)

## Erreferentziak

* 1 2 3 Zavala, Antonio. (1967). «Zarautz'ko Zaldubi bertsolaria» Zarautz'ko Zaldubi bertsolaria. Auspoa Liburutegia, 12-16 or. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* 1 2 «† Sor Sebastiana Guesalaga Pagola (Klarisa Lekaimea)» El Diario Vasco 2018-09-03 (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).
* 1 2 Gesalaga, Joan Bautista. (2018). «Bertso berriak (Gesalagatar aizpen abitu-artzea) (1945)» in Agirrebaltzategi, Paulo. Arantzazuko artxiboko bertsopaperak. Oñati, 274-278 or. ISBN 978-84-7240-308-6. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* 1 2 3 Baraiazarra Txertudi, Luis. (2021). «Klaustro teresiarreko lirika eta koplagintza» Karmel 3: 3-13. ISSN 1132-2357. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* 1 2 3 4 5 Larrañaga, Karmen. (1995). «Sebastiana Gesalaga: Sor Niño Dios. "Zaldubi" aitaren pausoak bertsotan» Bertsolari 17: 32-33. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* 1 2 3 «Sebastiana Gesalaga "Sor Niño Dios"» BDB Bertsolaritzaren datu-basea (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) Larrañaga Odriozola, Carmen. (1997). «Del bertsolarismo silenciado» Jentilbaratz 6: 57-73. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* 1 2 Gesalaga, Sebastiana. (2018). «Profesiako bertsuak (1956)» in Agirrebaltzategi, Paulo. Arantzazuko artxiboko bertsopaperak. Oñati, 367-369 or. ISBN 978-84-7240-308-6. (Noiz kontsultatua: 2023-12-15).
* ↑ Labaka Maioz, Ane; Arbeo Astigarraga, Mari. «Kale izendegia» Berria Ikasgela 2021-03-28 (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123848654
# Eileen Kramer

Eileen Kramer (Mosman Bay, Australia, 1914ko azaroaren 8a – Hegoaldeko Gales Berria, 2024ko azaroaren 15a) australiar dantzaria eta koreografoa izan zen. Ehun urtetik gorakoa izan zen eta 2021eko maiatzean jardunean zegoen.

## Bizitza

Sydneyn hazi zen eta Conservatorium de Musican egin zituen musika ikasketak. 1939an, Gertrud Bodenwieser dantza-konpainia ikusi baino lehen, bere bizitza dantzari eskaintzea erabakia zuen. Indiara, Europara eta Amerikara bidaiatu zuen. Australiara itzuli zen 99 urterekin "kookaburren beharra sumatzen zuelako".
2008an Walkabout Bailarín liburua argitaratu zuen (Trafford Editorial: ISBN 978-1-4251-7359-3), non bere bizitza kontatu duen.
Bere karismak hainbat artistaren inspirazioa izan da, hala nola "Un retrato de Kramer, La quietud interior de Eileen Kramer", hau Andrew Lloyd Greensmith zirujau plastikoak egin zuen eta Archibald sarian finalista geratu zen 2017an.
2017an, 103 urte zituela, Kramerrek "Una Mujer de Buda" dantza-lana sortu zuen, Indiara egindako bidaietan oinarrituta. Bere bizitza luze eta aktiboa oroitarazten duen lan zabal baten parte da, Arteen Osasun Institutuak lagundu eta babestutakoa.
2017an, Kramerren beste erretratu bat Sue Healey zinemagileak egin zuen, Erretratu Digitalaren Sarian finalista izan zen (Erretratu Nazionalaren Galeria, Camberra) eta 65ean finalista, Blake Prize (Casula Powerhouse Sydney) 2018. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Fuss, Eloise. (1 de diciembre de 2017). Meet the 103-year-old dancer still performing, choreographing and making costumes. .
* ↑ Hardy, Karen. (16 de octubre de 2017). Eileen Kramer plans to dance on her 103rd birthday. .
* ↑ Cormack, Lucy. (5 de marzo de 2015). One hundred-year-old dancer Eileen Kramer still taking to the stage. .
* ↑ Nunn, Gary. (31 de mayo de 2021). La bailarina de 106 años que prohíbe la palabra viejo. .
* ↑ Walkabout Dancer. Booklore.
* ↑ «Andrew Lloyd Greensmith» Archibald Prize 2017 (Art Gallery of New South Wales).
* ↑ Unlikely duo pair up for Archibald prize. 28 de julio de 2017.
* ↑ «Eileen – Digital Portraiture Award» dpa.portrait.gov.au.

## Kanpo estekak

* Bideoa: elkarrizketa Eileen Kramerrek 108 zuela.
* Bideoa: Eileen Kramer dantzan 100 urterekin
* Datuak: Q45318725
* Multimedia: Eileen Kramer / Q45318725
# Juan Maria Uribezubia

Juan Maria Uribezubia Belar, Katarra ezizenez ezaguna (Gazeta, Elorrio, 1940ko apirilaren 4a - Durango, 2018ko uztailaren 14a) euskal txirrindularia izan zen, 1961 eta 1969 artean profesionala. Bere ibilbidean 11 garaipen lortu zituen. Bere lehengusua Jose Luis txirrindularia ere bazen.

## Palmaresa

1961
* Kataluniako Itzulia: etapa 1
* 2. Milk Racen
1965
* Errioxako Itzulia, eta etapa bat
* San Lorentxoko Itzulia (Kanada): 3 etapa
1966
* Mallorcako Itzulia, eta etapa 1
* Sánchez Huergo Saria
* 6. Euskal-Nafar mendiko txapelketan
1967
* Guadarramako Mendateetako Klasika
1969
* Kataluniako Itzulia: etapa 1

## Taldeak

* Funcor-Mungia (1961-1962)
* Pinturas Ega (1963)
* Inuri (1964)
* Kas-Kaskol (1965-1967)
* Karpy (1968-1969)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Eskela
* ↑ Eitb. «Oroimena Pedalkadaz: Juan Mari Uribezubia | Oroimena Pedalkadaz (2012-2013) 2013/09/27 | Irratia nahieran | Irratiak EITB» www.eitb.tv (Noiz kontsultatua: 2018-06-25).
* ↑ Urtekaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9015799
# Jet (argipena)

Jet hitzak adiera zenbait ditu:
* jet edo zurrusta;
* aeronautikan, jet edo erreakzio hegazkina;
* jet motor edo erreakzio-motorrra
* meteorologian, jet korrontea, Lurraren hemisferio mailako haize korrontea;
* astrofisikan, jet, galaxia bazuen erdiguneak eta zenbait zulo beltzek igortzen duten plasma zurrutada;
* Jet, Australiako muska taldea;
* Jet, Bretainiako ibaia.
# Sistro

Sistroa antzinako musika tresna bati ematen zaion izena da, uztai edo ferra formaduna, platertxo metalikoak zituena, hagatxo batzuetan sarturik, astinduz soinua ateratzen zutenak.
Sistroa, idiofonoen familiako musika tresnatzat hartzen da, modu ez zuzenean jotakoa, astindutakoa, maraka eta kriskitinak bezala.
Oso erabilia zen Antzinako Egiptoko jai erlijiosoetan, erromatarrek hauengandik kopiatu zutelarik. Hathor jainkosaren ezaugarritzat jotzen zen. Bat eta Bastet jainkosekin ere lotua zegoen.
Gaur egun, oraindik, kontserbatzen dira musika tresna honen ale eta irudikapen zeramikoak hainbat museotan, Espainiako Arkeologia Museo Nazionalean, British Museumean, Louvren...

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Sistroa
* Datuak: Q426948
* Multimedia: Sistra / Q426948
# Dodger Stadium

Dodger Stadium AEBtako Kalifornia estatuko Los Angeles hirian dagoen beisbol estadio bat da. 1962an inauguratu zen eta Los Angeles Dodgers taldearen jokalekua da.

## Iruditegia

* Kanpoaldeko ikuspegia.
* Aireko ikuspegia.
* Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
* Zelaia.

## Kanpo estekak

* Dodger Stadium estadioaren orrialdea. Los Angeles Dodgers taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q247420
* Multimedia: Dodger Stadium / Q247420
# Cystoagaricus sylvestris

Cystoagaricus sylvestris Coprinaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Psathyrella sylvestris, Psathyrella hispida, Cystoagaricus populinus, Psathyrella populina.

## Deskribapena

Kapela: Ganbila bere lehen fasean gero lautu egiten da. 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa. Kapelaren azala beix ilunetik marroira doan kolorekoa, izar formako ezkata arre ilun kolorekoz estalita dago, erdialdean beteago. Zahartzean ertza hautsi edo pitzatu egiten zaio.
Orriak: Itsatsiak, tartekatutako lamelulekin; arrexka-morexka kolorekoak.
Hanka: Mehea, hauskorra, eta zurixka; apur bat pruinaduna ezkata txiki edo fibrilen ondorioz.
Haragia: Urria, hauskorra, arre-morexka, usain eta zapore nabarmenik gabea. Espora-jalkina arrexka kolorekoa.
Etimologia: Psathyrella terminoa, "psathyra"-ren txikigarria da, grezierazko hitzetik eratorria, xehatzen erraza" esan nahi du. Populina epitetoak, makal, burzuntz, esan nahi du, bere habitatagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoi eta lekua

Udazkeneko lehen egunetan agertzen da. Naiz eta ez oso maiz eta gutxitan aipatu bibliografian, ohikoa da erreka bazterretan ikustea, makalen eta burzuntzen enbor eta motzondoetan,

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Hegoafrika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 268 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Universidad de Cordoba.
* ↑ Cystoagaricus sylvestris: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107611550
# Beverly Hills Cop: Axel F

Beverly Hills Cop: Axel F (euskaraz Beverly Hillsko Polizia: Axel F), 2024ko Mark Molloy australiarrak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. Eddie Murphy, Joseph Gordon-Levitt, Taylour Paige, Judge Reinhold, John Ashton, Paul Reiser, Bronson Pinchot eta Kevin Bacon aktoreek antzeztu zuten.
Beverly Hills Cop sailaren laugarren filma da eta Beverly Hills Cop III filmaren jarraipena.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Axel Foley (Eddie Murphy) Detroiteko polizia Beverly Hillsera itzuli berri da. Foleyren Jane Saunders (Taylour Paige) alabaren bizia srriskuan egotean, Foley eta alabak beren aspaldiko lagunak diren Billy Rosewood (Judge Reinhold) eta John Taggart (John Ashton) agenteei laguntza eskatuko diete, denen artean konspirazio bat ere ikertu eta argitara atera beharko dute.

## Aktoreak

* Eddie Murphy: Axel Foley
* Joseph Gordon-Levitt: Bobby Abbott detektibea
* Taylour Paige: Jane Saunders
* Judge Reinhold:;Billy Rosewood
* John Ashton: John Taggart buruzagia
* Paul Reiser: Jeffrey
* Bronson Pinchot: Serge
* Kevin Bacon: Cade Grant kapitaina
* Mark Pellegrino: Beck
* Nasim Pedrad: Ashley De La Rosa
* Luis Guzmán: Chalino Valdemoro

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q113650759
# Psathyrella obtusata

Psathyrella obtusata Coprinaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus obtusatus (Basionimoa), Psilocybe obtusata, Psathyra obtusata, Psathyra obtusa, Drosophila spadiceogrisea var. obtusata, Drosophila obtusata, Pratella obtusata, Pilosace obtusus, Psathyrella vyrnwyensis.

## Deskribapena

Kapela: 1,5 eta 2,5 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-kanpai itxurakoa, arre kolorekoa edo arre-gorrixka, eguraldi lehorrarekin zurbilagoa; gainazal zimurtsu samarrarekin eta ildaska antzeko batzuekin ertzean. Higrofanoa.
Orriak: Estuak, ez oso estu, zurixkatik arre-morera doan kolorekoak eta amaieran arre ilunak.
Hanka: Zuzena, barnehutsa, zuria, pixka bat pruinaduna goialdean.
Haragia: Hutsala.
Etimologia: Psathyrella terminoa, “Psathyra”-ren txikigarria da, grezierazko hitzetik eratorria, “xehatzen erraza” esan nahi du. Obtusata epitetoa berriz latinetik dator, puntagabea, kamutsa, esan nahi duen “obtusus” hitzetik. Kapelaren formagatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua

Hostozabal zuhaitzen azpian, egur hondakinetan aberatsak diren lurretan. Nahiko ohikoa.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Groenlandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, Japonia, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 65 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Psathyrella obtusata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10631982
* Multimedia: Psathyrella obtusata / Q10631982
# Sedan (barrutia)

Sedan barrutia Ardenak departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 62.096 biztanle ditu 792 kilometro koadrotan. Guztira 79 udalerri ditu. Bere hiriburua Sedan da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q702514
* Multimedia: Arrondissement Sedan / Q702514
# Urbeltz mikadun

Urbeltz mikaduna (Coprinellus micaceus) Psathyrellaceae familiako onddo espezie bat da. Baliorik gabea eta, gainera, toxikoa alkoholarekin (Sindrome konprinikoa)
Sinonimoak: Coprinus micaceus, Coprinus micaceus var. hyalinus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm arteko diametrokoa. Lehenengo oboidea, gero kanpai itxurakoa, inoiz ez zabaldua, ia puntatik ertzeraino doazen ildo sakonekin. Azala horixka-lehoi kolorekoa du, edo arre zikina, ilunagoa erdian eta gaztaroan mika gogorarazten duten orritxo gardenez estalita dago. Ertza oso ildaskatua ikusten da heldua denean.
Orriak: Libreak, estuak, estu, lehenik zurixkak, gero grisaxkak, azkenean beltzaranak eta ez oso delikueszenteak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Zurixka, zilindrikoa, barnehutsa, leuna, pixka bat zetaduna eta eraztunik gabea.
Haragia: Mehea, hauskorra, zuri zikina, usain eta zapore nabarmenik gabe.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, "coprinus" hitzetik, eta esan nahi du: simaurrari dagokiona, simaurrean hazten dena. Micaceus epitetoa berriz latinetik dator, distira esan nahi duen "micare" hitzetik. Kapelaren estalki tipikoagatik.

## Jangarritasuna

Pozoitsua ez den arren, ez du sukaldaritzarako interesik.

###### Nahasketa arriskua

Coprinellus radians delakoarekin, baina honek kapela argiagoa du, zur hilaren gainean isolatuta hazten da eta oinaren oinarria hori-lehoi koloreko mizelioarekin bat eginda egoten da. Badira beste batzuk ere antzekoak, behaketa mikroskopikoa behar da zuzen klasifikatzeko.

## Sasoia eta lekua

Maiatzetik aurrera taldeetan estu, deskonposatzen dauden motzondoetan eta hostoerorkorren basoetako belarretan eta goroldiotan, baina neguko zatirik gogorrena izan ezik, urteko edozein garaitan aurki daiteke, espezie arrunta eta ugaria izanik.

### Banaketa eremua

Ipar Afrika, Hego Afrika, Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko eta Hegoaldeko Amerika, Asia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 12 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 373 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 332 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 61 or. ISBN 84-282-0540-X (T.2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q933206
* Multimedia: Coprinellus micaceus / Q933206
# Jose Mari Pastor

Jose Mari Pastor González (Bilbo, 1961) bizkaitar kazetaria eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da.

## Biografia

1982ko Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartu zuen. EHUn ikasi zuen kazetaritza eta Euskal herriko informazio politikoa ETBko Gaur Egun albistegian (2008. eta 2010. urteak) tesiari esker doktoretza erdietsi zuen. Tesiaren helburua hedabide publikoaren ildo informatiboa aztertzea izan zen, Eusko Jaurlaritzako agintean bi alderdi desberdinetako buruzagiak lehendakariak izan diren garaietan: Juan Jose Ibarretxe (EAJ) 2008an eta Patxi Lopez (PSE-EE) 2010ean. Bi urteetako laginek emandako emaitzak konparatu zituen, aro bakoitzaren ezaugarriak eta bi agintaldietako informazio ildoak bereiziz. Funtsean, euskarazko hedabide publiko bakarraren jarduera aztertu zuen, ikuspegi kritikotik gizartearen zerbitzura zenbateraino dagoen nabarmentzeko.
Hainbat hedabidetan jardun du. Hogei urte ez zituela hasi zen euskal prentsan idazten, Anaitasuna aldizkarian, eta ondoren, Egin, EiTB, Euskaldunon Egunkaria eta Berrian ere lan egin du.
Kazetaritzako Saileko irakasle atxikia da, non irakasle gisa hasi zen lanean 2007-2008 ikasturtean. "Berrien Idazkera Prentsan" eta "Interpretazio Generoak" irakasgaiak ematen ditu Kazetaritzako graduan, eta EHU eta EiTB artean sinatutako Multimedia Komunikazioko masterrean.

## Liburuak

Gutxienez honako hiru liburu idatzi ditu:
* Berrien Idazkera. Albistea lantzeko oinarrizko eskuliburua  Jose Mari Pastor Gonzalez, Alazne Aiestaran Yarza. 2021. UEU eta UPV/EHU
* Kazeta-idazkera: arauak eta estiloa hitzen jokoan  Jose Inazio Basterretxea Polo, JJose Mari Pastor Gonzalez, Alazne Aiestaran Yarza.  2013. UEU eta UPV/EHU
* Kazetari aditua unibertso digitalean  Jose Inazio Armentia Vizuete, Joseba Barandiaran Andueza, Arantxa Iturbe Maiz, Beñardo Kortabarria Olabarria, Imanol Murua Uria, Jose Mari Pastor Gonzalez, Txema Ramirez de la Piscina Martinez, Alazne Aiestaran Yarza, Andoni Basabe Kortabarria, Bego Zubia Gallastegi. 2009. UEU

## Erreferentziak

* 1 2 «Jose Mari Pastor González - Kazetaritza Saila - UPV/EHU» Kazetaritza Saila (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ «ORCID» orcid.org (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ «Jose Mari Pastor Gonzalez :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ Pastor, Jose Mari. (2013). «Teseo» www.educacion.gob.es (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ Pastor, Jose Mari. «Anaitasuna aldizkaria - Bilaketa emaitzak» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ Pastor, Jose Mari. (1991-2003). «Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003.» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ Pastor, Jose Mari. «Jose Mari Pastor» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).
* ↑ «Pastor, Jose Mari» Booktegi (Noiz kontsultatua: 2022-10-01).

## Kanpo estekak

* Jose Mari Pastor Berria egunkariko artikuluak (500etik gora, 2003-2022)
* Jose Mari Pastor Euskaldunon egunkariko artikuluak (800etik gora, 1991-2003)
* Jose Mari Pastor Anaitasuna aldizkariko 10 artikulu (1981-1982)
* Datuak: Q104668775
# Coprinellus xanthothrix

Coprinellus xanthothrix Psathyrellaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du balio gastronomikorik.
Sinonimoak: Coprinus xanthothrix.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, oboidetik kanpai formakora, pruina zuriz estalia, oso ildaskatua, zuri-krema-okre kolorekoa, erdia anbar kolorekoa. Hifa besikular hialianoek edo hifa zilindrikoen kateek osatutako errezel mistoa (kasu bietan kolore arrekoak).
Orriak: Zuri-krema-gris kolorekoak (amaieran beltzak eta delikueszenteak), goranzkoak, estu, meharrak .
Hanka: 3 eta 4 cm bitarteko garaierakoa, lerdena, zurixka, oinarria loditua eta tomentuduna. Eraztun gabe.
Haragia: Zurixka, urria. Usaingabea eta zaporegabea. Espora-jalkina beltzaxka kolorekoa.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, "coprinus" hitzetik, eta simaurrari dagokiona, simaurretan hazten dena, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Coprinus domesticus (kapelaren pikorrak zuriak) eta Coprinus micaceus delakoekin nahas daiteke. Espora desberdinak dituzte.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean eta neguan (iraila-urria). Hostozabalen orbeletan (pagoak, lizarrak). Belardiak. Erretako edo erre gabeko egur hondarretan. Lurzoru hareatsuetan ere bai.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Bolivia, Europa, Maroko, Errusia, Kaukasia, Iran, Kazakhstan, Japonia, India, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 272 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Coprinellus xanthothrix: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2213161
* Multimedia: Coprinellus xanthothrix / Q2213161
# Sedan (argipena)

Sedan terminoak hainbat adiera du:
* Sedan (automobilak): automobil tipologia bat.
* Sedan, litera mota bat (eskuzko garraioa).
Tokiak:
* Sedan, Frantziako udalerria, Ardenetan. Sedan barrutiko burua da.
* Sedan, Kansasko herria, AEBetan.
* Sedan, Montanako herria, AEBetan.
* Sedan, Minnesotako herria, AEBetan.
Besterik: