OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fedora Barbieri

Fedora Barbieri (Trieste, 1920ko ekainaren 4a - Florentzia, 2003ko martxoaren 4a) italiar mezzosopranoa eta aktorea izan zen.

## Iblbidea

Bere belaunaldiko mezzosoprano dramatiko handienetako bat izan zen. Bere garaiko zuzendari nagusiekin lan egin zuen (Arturo Toscanini, Wilhelm Furtwängler, Carlo Maria Giulini, Victor de Sabata, Herbert von Karajan, Tullio Serafin). Eboli, Amneris, Carmen, Azucena, Orfeo, Neris, Angelina, Miss Quickly edo Ulrica lanak abestu zituen. Giulietta Simionatoren aurkaria izan zen eta Maria Callas, Leyla Gencer, Zinka Milanov, Anita Cerquetti eta Renata Tebaldiren taldekidea, oholtzan eta grabaketetan.
1940an egin zuen debuta paper barrokoetan, 1942an La Scalan, Verdiren Requiemean, eta bere karrera ofiziala 1969ra arte luzatu zen, gerora noizbehinkako agerpenekin eta opera filmetan (Mamma Lucia Cavalleria Rusticanan, Franco Zeffirellik zuzendua).
Faboritoa izan zen La Scala, El Liceo, Paris, Londres, Buenos Aires eta New Yorken, non 1950ean debutatu zuen Don Carloren Eboli paperean, antzoki horren historiako lehen telecast-ean eta Maria Callasen debutarekin batera Norma paperean 1956an. New Yorkeko antzerkian egin zuen azken agerpena Tia Princesa izan zen, Suor Angelican, 1977an.
Covent Gardenen 1958an egin zuen debuta, Don Carloren Luchino Viscontiren eszenaratzean, Jon Vickers, Tito Gobbi, Boris Christoff eta Gré Brouwenstijnekin, Carlo Maria Giulinik zuzenduta.
2000. urtean, 80 urterekin, Mascagniren Mamma Lucia (Cavalleria Rusticana) paperean bere 60 urteko ibilbidea ospatu zuen Florentziako Maggio Musicale antzokian.
Luigi Barlozzetti musikariarekin ezkondu zen, eta harekin izan zituen bi semeak (Ugo eta Franco).

## Erreferentziazko diskografia

* Cherubini: Medea / Bernstein
* Donizetti: Don Sebastiano / Giulini
* Gluck: Orfeo E Euridice / Furtwängler
* Mascagni: Cavalleria Rusticana / Prêtre
* Ponchielli: Gioconda / Votto
* Puccini: Il trittico / Serafin
* Verdi: Aida / Perlea
* Verdi: Aida / Serafin
* Verdi: Don Carlo / Giulini
* Verdi: Il Trovatore / Karajan
* Verdi: Il Trovatore / Cellini
* Verdi: Un Ballo In Maschera / Votto
* Verdi: La Forza Del Destino / Santini
* Verdi: Falstaff / Karajan
* Verdi: Requiem / Toscanini
* Wolf-Ferrari: I quattro rusteghi / Gracis
DVDa
* Mascagni: Cavalleria Rusticana (Mamma Lucia) / Prêtre - Franco Zeffirelli film
* Verdi: Rigoletto (Giovanna) / Chailly - Jean Pierre
* Verdi: Falstaff (RAI telecast 1956)
* Jan Schmidt-Garreren opera fanatic filma (1999)

## Kanpo estekak

* Gaztelaniazko obituarioa
* Obituarioa ingelesez
* Datuak: Q266097
* Multimedia: Fedora Barbieri / Q266097
# Apodaka

Apodaka Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua, Forondaren eta Etxabarri-Ibiñaren ondoan.

## Historia

Gaur egun Askoa baseliza dagoen tokian Maltako Ordenaren zaldun tenplarioen herrixka bat existitu izan zen. Herrixka horren hondarrek XIX. menderarte iraun zuten.

## Demografia

* Apodakako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* San Martin eliza
* Askoako Andre Mariaren baseliza
* Gizarte etxea
* Eskola zaharra
* Bolatokia
* San Martin eliza
* Frontoia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2858407
* Multimedia: Apodaka / Q2858407
# Berrikao

Berrikao (ofizialki Berrikano ) Zigoiti udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Izena

Euskarak Berrikaoko gaztelanian utzitako arrasto ugarien erakusgarri, gaztelaniaz ere herriaren izenak bigarren silaban du azentu nagusia.

## Demografia

Berrikaok hazkunde nabarmena izan zuen XXI. mendearen hasieran, populazioa ia bikoiztu egin baitzen.
* Berrikaoko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* Natibitateko Andre Mariaren eliza

## Berrikaotar ospetsuak

* Juan Saenz de Buruaga Ortiz de Landaluze (1707-1777), Lugoko apezpikua eta Zaragozako artzapezpikua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2899134
* Multimedia: Berrikano / Q2899134
# Buruaga

Buruaga Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Demografia

* Buruagako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* San Esteban eliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2928647
* Multimedia: Buruaga / Q2928647
# Zestafe

Zestafe Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Demografia

* Zestafeko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* San Nikolas eliza
* Gorostizako San Pedro baseliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3575307
* Multimedia: Zestafe / Q3575307
# Etxaguen (Zigoitia)

    Artikulu hau Zigoitiko herriari buruzkoa da; Aramaioko auzoa gaitzat duena beste hau da: «Etxaguen (Aramaio)»
Etxaguen edo (beste Etxaguen herritik bereizi behar denean) Etxaguen Zigoitia Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Historia

1062 urteko agiri batean Eggagoyen izenarekin agertzen da.

## Demografia

* Etxaguengo biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* Garbikundeko Andre Mariaren eliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Jose Luis Sáenz de Ugarte, Alava, pueblo a pueblo. (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3059416
* Multimedia: Etxaguen, Zigoitia / Q3059416
# Etxabarri Dibina

    Artikulu hau Arabako Zigoitiko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Etxabarri».
Etxabarri Dibina (ofizialki Etxabarri-Ibiña) Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua. Han dago Gorbeia dendagunea.

## Izena

Agiri historikoetan honako izen hauek azaltzen dira:
* 1257: Echávarri Divina
* 1258: Chavari
* 1294: Echaverre de Viña
* 1537: Chavarri

## Azpiegiturak

Etxabarri Dibinan Gasteiztik Altubera doan autobidearen eta AP-1 Eibar-Gasteiz arteko autobiaren lotunea dago.

## Ekonomia

Etxabarri Dibinan hainbat enpresa pabilioi daude, industria eta merkataritza baitira jarduera ekonomiko nagusiak.

## Demografia

* Etxabarri Dibinako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Argazki galeria

* Frontoia eliza atzean
* Baskula

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3059413
* Multimedia: Etxabarri Ibiña / Q3059413
# Eribe

    Artikulu hau udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Eribeko muinoak».
Eribe Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Demografia

* Eribeko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Ondasun nabarmenak

* San Martin eliza

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3056200
* Multimedia: Eribe / Q3056200
# Gopegi

Gopegi Zigoitiko udalerriko herriburua da, Arabako iparraldean kokatua.

## Historia

Goikoetxeatarren dorretxea existitu izan zen.

## Demografia

XXI. mendearen hasierako hamarkadetan populazioa bikoiztu zuen Gopegik.
* Gopegiko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 5 | Urduña Izarra Murgia Gopegi | Urduña (suhiltzaileak) • Apregindana • Untzaga • Uzkio Urkabustaiz • Oiardo • Goiuri • Beluntza • Ziorraga • Altube • Gillerna • Lukiano • Aperregi • Donamaikia • Jugo • Bitoriano • Zarate • Markia • Sarria • Olano • Letona • Zaitegi | Urduña Izarra Murgia Gopegi |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundearen Andre Mariaren eliza
* Elizaren barrualdea
* Elizaren absidea

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3110787
* Multimedia: Gopegi / Q3110787
# Larrinoa

Larrinoa Zigoitiko udalerria osatzen duten herrietako bat da, Arabako iparraldean kokatua.

## Historia

San Pedro eliza izan zuen baina deagertu zen. Gaur egun ez dauka elizarik.

## Demografia

* Larrinoako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Gasteiz (geltokia) | Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • Akosta | Zestafe |

## Larrinoatar ezagunak

* Juan de Alava (?-1537) arkitektua. Salamancako katedral berria diseinatu zuen bederatzi arkitektuetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Zigoitiko toponimia, Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3218004
* Multimedia: Larrinoa / Q3218004
# Xaramela

Xaramela klarinetearen familiako antzinako musikako eta herri-musikako instrumentuen izen generikoa da. Mihi bakunekoak dira, giltzarik gabeak izaten dira, eta batzuek kanpai-formako pabiloia izaten dute. Europan, XIII-XVII. mende bitartean erabili ziren, eta herri-musikan iraun dute gaur arte. Munduko herri askotan erabiltzen dira. Alboka, funtsean, bi xaramela eta bi adar zatiz osaturik dago.

## Beste izenak

Xaramela tokiko euskarazko testuetan: xaramela (xaramel, xaranbel, xanbel, txaranbel);
batzuetan txabila, txurunbela, xalin, zahamiola. Tokiko gaztelaniaz: caramillo, churumbela.

## Erreferentziak

* ↑ Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindia.

## Ikus, gainera

* Txanbela
* Dultzaina
* Txirimia
* Txilibitua
* Txistua
* Txirula
* Oboe
* Bonbarda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1060334
* Multimedia: Chalumeaux / Q1060334
# Jodai-e Nader az Simin

Jodái-e Náder az Simin (persieraz: جدایی نادر از سیمین‎‎) 2011ko Asghar Farhadi irandar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Berlinaleko Urrezko Hartza eta Ingelesez besteko film onenaren Oscar saria eskuratu zituen, besteak beste.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nader eta Siminek irandar familia bat osatzen dute bere alaba Termehkin batera. Siminek herrialdea utzi nahi du bizitza hobeago bat aurkitzeko, baina Naderrek gelditzea nahi du bere aita zaindu ahal izateko, Alzheimerra dauka eta. Siminek dibortzioa eskatzen dio Naderri eta bere gurasoekin bizitzera joaten da. Naderrek emakume bat kontratatzen du bere aita zaindu dezan. Neskamearen arduragabekeria bat, gatazka handi baten abiapuntua izango da.

## Aktoreak

* Leila Hatami: Simin
* Peyman Moaadi: Nader
* Shahab Hosseini: Hodjat
* Babak Karimi: Judge
* Sareh Bayat: Razieh
* Sarina Farhadi: Termeh
* Ali-Asghar Shahbazi: Naderren aita
* Shirin Yazdanbakhsh: Siminen ama
* Kimia Hosseini: Somayeh
* Merila Zarei: Ghahraei anderea

## Erreferentziak

* ↑ «Ikuslea, epaile» Berria 2011-10-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
# Pavlina Pajk

Pavlina Pajk, jaiotzez Pavlina Marija Doljak, (Pavia, 1854ko apirilaren 9a – Ljubljana, 1901eko ekainaren 1a) esloveniar idazlea izan zen, Rodoljubkinja izengoitiaz ere ezaguna.

## Bizitza

Pavlina Doljak Pavian jaio zen, orduan Austriako Inperioan, esloveniar jatorriko familia batean. Bost urte inguru zituela, eskualdea Italiaren kontrolpean geratu zen. Lehen mailako ikasketak Italian egin zituen, baina 16 urte zituela, gurasoak hil zitzaizkion, eta Solkanera (Eslovenia) joan zen osabarekin bizitzera. 1873an lehen poesia bilduma kaleratu zuen, Prva Ljibezen izenburua zuena. 22 urterekin Janko Pajk esloveniar irakasle eta argitaratzaileaz maitemindu zen. Elkartu baino lehen, ezkonduko zirela erabaki zuten gutunen bidez. Ezkondu ondoren, Mariborrera joan ziren lehenik, eta gero Austriara, non hurrengo 20 urte eman zituzten. Austrian bizi zen bitartean, esloveniar egunkarietarako idatzi zuen Pajkek. Seme bat izan zuen, Milan, eta Ljubljanan irakasle lana lortu zuenean, Pavlina eta bere senarra ere Ljubljanara joan ziren bizitzera. Han hil zen 1901ean, 47 urte zituela.
Bere poesia kritikariak txalotu zuen arren, prosako lanek, sei eleberrik barne, arrakasta gutxiago izan zuten. 1876an, George Sanden hil-mezu zabala idatzi zuen, eta geroago beste hil-mezu laburrago batzuk ere. 1893an eta 1895ean, bere lanen bi liburukiko bilduma argitaratu zen. 1884an, gizarte-klase guztietako emakumeen eskolatzearen aldeko artikulu bat idatzi zuen.

## Lanak
### Poesia

* Prva Ljibezen (1873)
* Pesni Pavline Pajkove (1878)

### Prosa

* Odlomki iz ženskega dnevnika (1876)
* Roka in srce (1881)
* Blagodejna zvezdica (1881)
* Mačeha (1882)
* Pripovestnik v sili (1883)
* Očetov tovariš (1884)
* Nekoliko besedic o ženskem vprašanju (1884)
* Arabela (1885)
* Dora (1885)
* Dneva ne pove nobena pratika (1886)
* Domačija nad vse (1889)
* Najgotovejša dota (1892)
* Aforizmi o ljubezni (1892)
* Najdenec (1894)
* Obljuba (1894)
* Prijateljev sin (1894)
* Iz spisov Pavline Pajkove (1893)
* Aforizmi o prijateljstvu (1894)
* Aforizmi o ženstvu (1894)
* Planinska idila (1895)
* Spomini tete Klare (1895)
* Roman starega samca (1895)
* Igra s srečo (1895)
* Kako pridemo do sreče? (1895)
* Dušne borbe (1896)
* Judita (1896)
* Slučaji usode (1897)
* Uslišana (1900)
* Predsmrtni aforizmi (hil ostekoa, 1902)
* Življenja križi (hil ostekoa, 1903)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Badali, Tanja. «Pavlina Pajk, Slovenian author, 1854-1901» Women Writers (Noiz kontsultatua: 2024-10-23).
* ↑ (Alemanez) «Pajk, Pavlina» Frauen in Bewegung 1848–1938 (Noiz kontsultatua: 2024-10-23).
* ↑ (Eslovenieraz) Željan, Katja. «Pavlina Pajk, popularna avtorica pod udarom moških kritikov» Delo 2014-04-16 (Noiz kontsultatua: 2024-10-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14428732
* Multimedia: Pavlina Pajk / Q14428732
# Alma Karlin

Alma Karlin (izen osoa, Alma Vilibalda Maximiliana Karlin), (Celje, 1889ko urriaren 12a - Pečovnik, 1950eko urtarrilaren 15a) Esloveniako idazlea, poeta, bidaiaria, etnologoa eta poliglota izan zen.

## Biografia

Alma Karlin Celjen jaio zen, Austria-Hungariako Inperioaren barnean. Familia austriazalea zuen eta hala hazi zen bera ere. Ikasketak Grazen (Austria) eta Londresen egin zituen. Han hizkuntza ugari ikasi zituen, hala nola, ingelesa, frantsesa, latina, italiera, norvegiera, daniera, finlandiera, errusiera eta espainiera. Beranduago pertsiera, txinera eta japoniera ere ikasi zituen.
Parisen sei hilabetez ere bizi izan zen eta Sorbonan hainbat hizkuntzen klaseak eman zituen. Garai hartan hamar hizkuntzetako hiztegiak egin zituen, tartean esloveniera ere bai.
Lehen Mundu Gerrarekin batera Ingalaterratik alde egin behar izan zuen, austriarra izanik persona non grata izendatu baitzuten, eta Suedia eta Norvegiara egin zuen alde. Han Selma Lagerlöf idazle suediarra ezagutu zuen eta honek Nobel Sarirako proposatu zuen.
1919an gerra bukatu zenean etxera itzuli zen eta dirua biltzen hasi zen Celjen hizkuntza eskola bat sortzeko. Urte hartako azaroaren 24an bederatzi urtetako bidaiari ekin zion Ipar eta Hego Amerika, Ozeania eta Asiako hainbat herrialdetan egon zen. Azken herrialdea India izan zen. 1928ko urtarrilean amaitu zuen bidaia, hiltzear zeukan amarengana etorri baitzen.
Ordutik aurrera ez zuen gehiago bidaiatu eta idazteari ekin zion. 1934 aldean teosofia ikasten hasi zen eta katolizismoan murgildu zen. Alemanez idatzi zuen, harik eta naziek boterea eskuratu zuten arte. Ordutik aurrera ez zuen alemanez idatziko, protesta gisa, eta Alemanian bere liburuak erre egin zituzten.
Alemaniarrek Eslovenia okupatzerakoan Alma Karlin atxilotu eta Mariborrera eraman zuten. Thea Gamelin lagunak askatu egin zuen eta Almak Eslovenia hegoaldera egin zuen ihes, esloveniar partisanoek kontrolpean zuten eremura. Dalmazian egon zen Gerra amaitu arte. 1950an tuberkulosiaren erruz hil zen Celje ondoko Pečovnik herrian.
* Datuak: Q79131
* Multimedia: Alma Karlin / Q79131
# Julia Kavanagh

Julia Kavanagh (Thurles, Tipperary, 1824ko urtarrilaren 7a – 1877ko urriaren 28a) frantziar kulturan espezializatutako eleberrigile irlandarra izan zen.

## Biografia

Julia 1824an jaio zen Thurlesen, Tipperaryn, Morgan Peter Kavanaghen alaba (1874an hil zen), hainbat lan filologikoren eta poema batzuen egilea. Bere bizitzako lehen urteetako batzuk Normandian eman zituen gurasoekin, eta han frantses hizkuntzan eta bere pentsamoldean espezializatu zen. Gerora, ikasitakoa hobetu egin zuen, Frantzian izan zituen egoitza ugarien eta luzeen bidez.

## Ibilbidea

Kavanaghen karrera literarioa ama eta bera Londresera 1844 inguruan bizitzera joan ondoren hasi zen, Frantzian aitarengandik banandu ondoren. Handik aurrera, idazle gisa lan egin zuen, bere burua eta ama elberria mantentzeko, Bridget (bizitza osorako laguna). Bere lehen liburua Three Paths (1847) izan zen, gazteei eskainitako istorioa; hala ere, Madeleine, a Tale of Auvergne (1848), izan zen errekonozimendua lortu zuen bere lehen lana, 'elkartasun heroiko eta fede bizidun gertakarietan oinarritutako' istorioa. .
Bere istorioak Frantzian girotuta egoten ziren. Bere estiloa etxekoa eta sinplea da, irakurle gazteengana jotzen baitzuen; protagonistek beren kabuz baliatzen diren emakume indartsu eta independenteak dira, beren kabuz moldatzen direnak. Kavanagh ezaguna izan zen eta irakurle fidelak izan zituen. Literatura-egunkarien zergadun emankorra ere izan zen, eta zenbait testu biografiko labur idatzi zituen.

## Azken urteak

Frantzia-Prusia Gerra hasi zenean, Kavanagh amarekin joan zen bizitzera Parisetik Rouenera. Ama hil ondoren, Nizara joan zen bizitzera, eta han hil zen, inoiz ezkondu gabe; katoliko debot gisa, bere azken hitzak, frantsesez: "O, ama! Ze ergela naizen, erori egin naiz|.

## Lanak

* The Three Paths (1847)
* Madeleine, a Tale of Auvergne (1848)
* Woman in France during the 18th Century (1850)
* Nathalie (1851)
* Women of Christianity (1852)
* Daisy Burns (1853)
* Rachel Gray (1855)
* Adele (1857)
* A Summer and Winter in the Two Sicilies (1858)
* French Women of Letters (1862)
* English Women of Letters (1862)
* Queen Mab (1863)
* Beatrice (1865)
* Dora (1868)
* Silvia (1870)
* Bessie (1872)
* John Dorrien (1875)
* Forget-Me-Nots (1878, edición póstuma, prefacio de C. W. Wood)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 John Sutherland. "Kavanaugh" in Companion to Victorian Literature. Stanford University Press, 1989.
* ↑ Flaherty, M. (1910). Julia Kavanagh. En The Catholic Encyclopedia. Nueva York: Robert Appleton Company. Consultado el 20 de junio de 2010.

## Bibliografia

* Varios autores (1910-1911). «Kavanagh, Julia». En Chisholm, Hugh, ed. Encyclopædia Britannica. A Dictionary of Arts, Sciences, Literature, and General information (en inglés) (11.ª edición). Encyclopædia Britannica, Inc.; actualmente en dominio público.

## Kanpo estekak

* Julia Kavanagh-en lanak Internet Archive-n
* Datuak: Q461310
* Multimedia: Julia Kavanagh / Q461310