OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Merkataritza eta Garapenari buruzko Nazio Batuen Konferentzia

Merkataritza eta Garapenari buruzko Nazio Batuen Konferentzia (ingelesez: United Nations Conference on Trade and Development edo UNCTAD) Nazio Batuen Erakundearen gobernuarteko organo iraunkor bat da, 1964an sortua. Nazio Batuen Batzar Nagusiaren merkataritzari, inbertsioei eta garapenari buruzko organo nagusia da.
Erakundearen helburua da garapen bidean dauden herrialdeen merkataritzarako, inbertsiorako eta garapenerako aukerak maximizatzea eta herrialdeoi laguntzea munduko ekonomian sartzeko egiten ari diren ahaleginean.
Nazio Batuen Erakundearen ekimenez sortu zen, garapen bideko herrialdeei laguntzearren esportazioen prezioak egonkortzen eta herrialde industrializatuetara sartzeko hesiak ezabatzen. Haren xedea ez da negoziazioen gunea izatea, baizik eta proposamenak egitea eta beste erakunde batzuetara bideratzea, hala nola GATTera eta Nazioarteko Diru Funtsara.
Gaur egun, 194 estatu kide ditu, eta Genevan du egoitza nagusia, Suitzan. 400 langile ditu, eta 138 milioi dolarreko bi urteko aurrekontua (2010-2011).
Lan-arlo hauetan dihardu:

## Egitura

Bost bilera-maila daude:
* UNCTADen Konferentzia. Lau urtean behin egiten da. Lehena (UNCTAD I) Genevan egin zen 1964an, eta azkena (UNCTAD XIV) Nairobin egin zen, Kenyan, 2016ko uztailaren 17tik 22ra.
* UNCTADen Merkataritza eta Garapen Mahaia. UNCTADen konferentzien arteko lana kudeatzen du. Urtean hirutan biltzen da.
* Lau UNCTAD batzorde eta lantalde bat. UNCTADen politikaren, programaren eta aurrekontuari buruzko gaiak lantzen dituzte.
* Aditu-bilerak. Batzordeek aditu-bilerak antolatzen dituzte, batzordeen eztabaida politikoetarako informazio teknikoa lortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182000
* Multimedia: United Nations Conference on Trade and Development / Q182000
* UNCTADen webgunea
# Nazio Batuen Garapen Iraunkorraren Goi Bilera

Nazio Batuen Garapen Iraunkorraren Goi Bilera, orobat Rio+20 izenaz ezaguna, Nazio Batuen Ekonomia eta Gai Sozialen Sailak antolatutako Lurraren Goi Bilera izan zen, Brasilgo Rio de Janeiron 2012ko ekainaren 20tik 22ra egina. Aukeratutako tokia eta data ez zen kasuala ezen 20 urte lehenago, hiri berean, 1992ko Rio de Janeiroko Lurraren Goi Bilera egin baitzen. Bilera honen antolaketa Nazio Batuen Batza Orokorrak aurretik onartuta zegoen, zehatz-mehatz 2009ko abenduaren 24ko A/RES/64/236 erabakiaren bitartez.

## Helburuak

Goi Mailako bileraren helburu orokorrak hauexek ziren:
* Garapen Iraunkorraren gaineko akordio berriztua bermatzea.
* Lortutako akordioen lorpenak eta hutsuneak ebaluatzea.
* Erronka berriei erantzutea.

## Bileraren izarra: ekonomia berdea

Goi Bilera honetan gai nagusi bat izan bazen hori ekonomia berdearena izan zen. Hitz horrekin UNEPek hiru ezaugarri dituen ekonomia definitu du:
* Karbono-isuri gutxi duena
* Baliabideei dagokionez eraginkorra
* Sozialki inklusiboa
Ekologisten ustez hiru helburu horiek ez dira lortuko mahai gainean jarri den kontzeptu horrekin. Hauen ustez planteatzen ari dena "beste kapitalismo forma bat da" "gezurrezko konponbide teknologikoetan oinarrituta" Ekologisten ustez sasi ekonomia berde hori enpresa handien eskuetan egongo da eta horregatik gai honetaz enpresa horiek estatuek baino interes handiago ari dira erakusten.

## Indigenen presentzia

Orain hogei urten eginiko Goi Bileran indigenen presentzia deigarria izan zen. Oraingoan haien protestak eta testigantzak ondo asko entzun dira. Kayapó herriaren Raoni aurrekoan Sting kantariarekin batera bere jarrera azaldu zuen. Rio+20 honetan lehen esandako eta azaldutako guztiak berean jarritzen duela erakutsi du. Esaterako Belo Monte urtegiaren proiektu erraldoia eta Amazonia osoan herri-indigenen egoera larria.

## Erreferentziak

* ↑ UNEP Nazio Batuen Ingurugirorako Programa da
* ↑ Ekologistak Martxan, 2012ko ekainaren boletina, 12.or.

## Kanpo estekak

* Official web site for United Nations Conference on Sustainable Development: https://web.archive.org/web/20110420002837/http://www.uncsd2012.org/
* Rioko Goi Bileraren inguruko bideoak, argazkiak eta informazioak.
* Datuak: Q729280
* Multimedia: United Nations Conference on Sustainable Development / Q729280

## Ikus, baita ere

* Lurraren Goi Bilera
* Garapen iraunkorra
* Agenda 21
* Aldaketa klimatikoa
* Kyotoko protokoloa
* Energia berriztagarriak
# Avengers

Avengers (euskaraz: «Mendekatzaileak») Marvel komiki-etxeko superheroi talde bat da. Stan Lee gidoilariak eta Jack Kirby marrazkilariak sorturik, 1963ko irailean eman zuten lehen aldiz argitara, The Avengers aldizkariaren 1. zenbakian, berehala izugarrizko arrakasta izan zuena Ameriketako Estatu Batuetan.

## Taldekideak

Jatorrizko taldea Ant-Man, Captain America, Hulk, Iron Man, Thor eta Wasp superheroiek osatu zuten.
Ondoren eta denboraren poderioz, beste hauek gehitu zitzaizkien: Agent Venom, Ant-Man/Scott Lang, Beast, Black Knight, Black Panther, Black Widow, Blade, Captain Marvel, Crystal, Deadpool, Doctor Strange, Falcon, Ghost Rider, Hawkeye, Hellcat, Hercules, Human Torch, Invisible Woman, Iron Fist, Justice, Luke Cage, Mister Fantastic, Mockingbird, Moon Knight, Ms. Marvel, Nebula, Nova, Quicksilver, Rocket Raccoon, Scarlet Witch, Shang-Chi, She-Hulk, Spider-Man, Spider-Man/Miles Morales, Spider-Woman, Storm, Thing, Thor Girl, Tigra, Valkyrie, Vision, War Machine, Wasp/Hope Van Dyne, Winter Soldier, Wolverine eta Wonder Man.

## Zinema

* The Avengers (2012)
* Avengers: Age of Ultron (2015)
* Captain America: Civil War (2016)
* Avengers: Infinity War (2018)
* Avengers: Endgame (2019)

## Erreferentziak

* ↑ Agote, Gontzal. Superheroien 'dream team'-a. Berria, 2012ko apirilak 25, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-4-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q322646
* Multimedia: The Avengers and their cast / Q322646
# Emma Lazarus

Emma Lazarus (New York, 1849ko uztailaren 22a - New York, 1887ko azaroaren 19a) estatubatuar poeta, idazle eta itzultzaile bat izan zen. Judaismoa, georgismoa eta feminismoaren aldeko aktibista ere izan zen.
1883an Askatasunaren Estatuan oinarritutako Koloso Berria poema idatzi zuen, 1903tik estatuaren oinarrian jarrita dagoen obra.

## Erreferentziak

* ↑ Cavitch, Max. (2006). «Emma Lazarus and the Golem of Liberty» American Literary History 18 (1): 1–28. ISSN 1468-4365. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Ingelesez) Young, Bette Roth. (1997-08-01). Emma Lazarus in Her World: Life and Letters. Jewish Publication Society ISBN 978-0-8276-0618-0. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Ingelesez) Watts, Emily Stipes. (2014-09-10). The Poetry of American Women from 1632 to 1945. University of Texas Press ISBN 978-1-4773-0344-3. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240959
* Multimedia: Emma Lazarus / Q240959
# Nemanja Vidić

Nemanja Vidić (serbieraz: Немања Видић; Užice, 1981eko urriaren 21a) serbiar futbolaria izan zen, atzelari postuan aritzen zena.
Bere ibilbidea Belgradeko Izar Gorrian hasi zuen, Errusiako FC Spartak Mosku taldean jokatu zuen eta 2006an Manchester Unitedek fitxatu zuen non defentsaren erdian jokatu zuen Rio Ferdinandekin. Ingalaterran zortzi urte eman ondoren, Italian amaitu zuen bere ibilbidea, Inter Milanen.
2002tik 2011ra 56 partida jokatu zituen Serbiako futbol selekzio nazionalarekin.

## Palmaresa

Belgradeko Izar Gorria
* Serbiako futbol liga: 2003–04
* Serbiako futbol kopa: 2001–02, 2003–04
Manchester United
* Premier League: 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13
* Ingalaterrako Futbol Ligako Kopa: 2005–06, 2008–09, 2009–10
* FA Community Shield: 2007, 2008, 2010, 2011, 2013
* UEFAko Txapeldunen Liga: 2007–08
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa: 2008

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163564
* Multimedia: Nemanja Vidić / Q163564
# Venom (Marvel Comics)

Venom, Marvel Comics argitaletxearen superbilau (geroago antiheroi bat) bat da eta Spider-Man superheroiaren etsai nagusienetako bat. Randy Schueller, Roger Stern, Tom DeFalco, Mike Zeck eta Ron Frenzek sortu zuten eta The Amazing Spider-Man komiki aldizkariaren 252. zenbakian agertu zen. Berez, estraluartar sinbionte bat da, itxura amorfoa eta erdilikidoa duena, beste izaki bati elkartuz bizirauten du, orokorrean gizaki batekin, eta Spider-Manen komikietan bereziki Eddie Brock gizakiarekin.
Bere ahalmenak honakoak dira: pertsonaien ahalmenak bereganatzen ditu; itxuraz aldatu eta kamuflaia amaigabeak dauzka; sinbionteak defentsa autonomoa du; Spider-Manen armiarma-zentzumenarentzat detektaezina da.

## Zinema

Zineman Topher Grace eta Tom Hardy aktoreek antzeztu dute.
* Spider-Man 3 (2007)
* Venom (2018)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1621261
* Multimedia: Venom (character) / Q1621261
# Célestin Bouglé

Célestin Charles Alfred Bouglé, (Saint-Brieuc, Côtes-d'Armor, 1870eko ekainaren 1a - Paris, 1940ko urtarrilaren 25a), filosofo eta soziologo frantsesa izan zen. Soziologiako irakaslea izan zen Sorbonan 1901ean eta École normale supérieure-ko zuzendari 1935etik aurrera. Auguste Comte-ren antzera, soziologia zientzi positibo bezala defendatzaile izateaz gain, Bouglé errepublikano militantea izan zen eta bere garaiko borroka sozialetan sartua ibili zen: Dreyfus afera, Gerra Handia. Bere lanetan saiatzen da soziologia moral laiko eta liberal batez hornitzen, bere jarrera politikoekin, bestalde, bat egingo zuena.

## Lanak

* Les Sciences sociales en Allemagne. Les méthodes actuelles, Paris, Alcan 1896
* Anthropologie et démocratie, Revue de métaphysique et de morale, V, 1897, 443-461.
* Les idées égalitaires. Étude sociologique, Paris, Alcan, 1899
* « Philosophie de l’antisémitisme (l’idée de race »), La Grande Revue, 1899, 143-158.
* « Note sur la différenciation et le progrès », Revue de synthèse historique, 1902, 129-146.
* La démocratie devant la science. Études critiques sur l’hérédité, la concurrence et la différenciation, Paris, Alcan, 1904
* Solidarisme et Libéralisme, Paris, Rieder, 1904
* Le solidarisme, Paris, Giard, 1907
* Qu'est-ce que la sociologie?, 1907
* Essais sur le régime des castes, Paris, Alcan, 1908
* La sociologie de Proudhon, Paris, Armand Colin, 1911
* avec P. Gastinel, Qu'est-ce que l'esprit français ? Vingt définitions choisies et annotées, Paris, Librairie Garnier Frères, 1920
* Du sage antique au citoyen moderne : études sur la culture morale, Paris, Armand Colin 1921
* Leçons de sociologie sur l’évolution des valeurs, Paris, Armand Colin, 1922
* De la sociologie à l’action sociale, Paris, Presses Universitaires de France, 1923
* Le solidarisme, Giard, 1924
* Sociologie et Philosophie,Paris, Librairie Félix Alcan, 1924
* Qu'est-ce que la sociologie ? La sociologie populaire et l'histoire. Les rapports de l'histoire et de la science sociale d'après Cournot. Théories sur la division du travail. Paris, Alcan, 1925
* Proudhon, Paris, Alcan, 1930
* De la sociologie à l'action sociale : pacifisme, féminisme, coopération, Paris, Alcan, 1931
* Socialismes français : du socialisme utopique à la démocratie industrielle, Paris, Armand Colin, 1932
* Bilan de la sociologie française contemporaine, Paris, Alcan, 1935
* Les Maîtres de la philosophie universitaire en France, Paris, Maloine, 1938
* Humanisme, sociologie, philosophie : remarques sur la conception française de la culture générale. Paris, Hermann, 1938
* Socialismes français. Paris, Armand Colin, 1941, 200 p.

## Erreferentziak

* ↑ Les sciences sociales en Allemagne ; testua osorik linean
* ↑ Essai sur le régime des castes, testua osorik leniean hemen: classiques.ucac.ca ; Université du Québec, classiques des sciences sociales
* Datuak: Q710052
* Multimedia: Célestin Bouglé / Q710052
# Patrick Dewaere

Patrick Jean Marie Henri Bourdeaux, Patrick Dewaere izen artistikoz ezaguna, (Saint-Brieuc, 1947ko urtarrilaren 26a - Paris, 1982ko uztailaren 16a) frantses antzezlea izan zen, gizonezko aktore onenaren César Sarirako izendatua izan zena.

## Filmografia

* 1982 Paradis pour tous, Alain Jessua.
* 1981 Mille milliards de dollars, Henri Verneuil.
* 1981 Hôtel des Amériques, André Téchiné.
* 1981 Beau-Père, Bertrand Blier.
* 1980 Un mauvais fils, Claude Sautet.
* 1980 Psy, Philippe de Broca.
* 1980 Plein sud, Luc Béraud.
* 1978 La Clé sur la porte, Yves Boisset.
* 1978 Coup de tête, Jean-Jacques Annaud.
* 1978 Préparez vos mouchoirs, Bertrand Blier.
* 1978 L'Ingorgo - una storia impossibile, Luigi Comencini.
* 1978 Série noire, Alain Corneau.
* 1977 La stanza del vescovo, Dino Risi.
* 1977 Le Juge Fayard dit le shérif, Yves Boisset.
* 1976 Marcia trionfale, Marco Bellocchio.
* 1976 F... comme Fairbanks, Maurice Dugowson
* 1975 Catherine et compagnie, Michel Boisrond.
* 1975 Adieu poulet, Pierre Granier-Deferre.
* 1975 La Meilleure façon de marcher, Claude Miller.
* 1974 Lily aime-moi, Maurice Dugowson.
* 1974 Les valseuses, Bertrand Blier.
* 1973 Themroc, Claude Faraldo.
* 1971 La Vie sentimentale de Georges le tueur, Daniel Berger.
* 1971 Les Mariés de l'an II, Jean-Paul Rappeneau.
* 1965 Paris brûle-t-il?, René Clément.
* 1956 Je reviendrai à Kandara, Victor Vicas.
* Datuak: Q551439
* Multimedia: Patrick Dewaere / Q551439
# Anthony Morin

Anthony Morin (Saint-Brieuc, 1955eko abuztuaren 16a) frantziar txirrindulari ohia da. Credit Agricole eta La Francaise de Jeux talde frantziarretan izan zen.

## Palmaresa

1995
* Chrono des Herbiers (23 urtez azpian)
1997
* Circuito Montañesko etapa bat
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat
* 5. Le Samynen
1998
* 9. Paris-Camembert
1999
* Mi-août Bretonne
2000
* 2. Normandiako Tourrean
2001
* 2. Sartheko Zirkuituan

## Kanpo estekak

* Anthony Morin - ProCyclingStats
* Datuak: Q2852904
# Alicia Toublanc

Alicia Toublanc (1996ko maiatzaren 3a) eskubaloiko jokalari frantziarra da eta SCM Râmnicu Vâlcean eta Frantziako talde nazionalean jokatzen du. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Emakumezkoa |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2021 | Espainia | 02 ! | Emakumezkoa |
| 2023 | Danimarka / Norvegia / Suedia | 01 ! | Emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ Alicia Toublancs profil EHF. European Handball Federation.
* ↑ DHDb > Alicia Toublanc

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64054743
# Saint-Brieuc

Saint-Brieuc (bretainieraz: Sant-Brieg) Bretainiako kostaldearen ipar-erdialdean dagoen hiria eta Côtes-d'Armor departamenduko hiriburua da, bai eta Bro Sant Brieg lurralde historikoarena ere.
45.879 biztanle zituen 2008an. Frantsesaz gain, bretainieraz eta galoz ere mintzatzen dira.

## Geografia

Izen bereko badiatik hurbil dago, itsasotik 3 km-ra.

## Ekonomia

Hiritik hurbil dago portua (Port du Légué). Turismoa (hondartzak), nekazaritza eta arrantza produktuen merkataritza eta industria (metalurgia, janari industria, ontziola txikiak, ehungintza, nekazaritzako makineria) dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Historia

Saint-Brieuc herria galiar fraide batek 480 urtearen inguruan sortu zuen monasterio baten inguruan hazi zen. 1220an apezpikuaren egoitza bihurtu zen eta Guillaume Pinchon apezpikuak katedrala eraiki zuen XIII mendean. 1355ean sute handi batek hiria suntsitu zuen, bai eta katedralaren koroa ere. Berreraikitzean katedral-gotorleku itxura hartu zuen, hiriak jasaten zituen eraso ugarietan herritarren babesa hartu zezaten.
Arturo II.a Bretainiako Dukeak Bro Sant Brieg edo Penteur lurralde historikoa eratu zuen Saint-Brieuc hiriaren inguruan.

## Ondasun nabarmenak

Aipagarriak dira XIV-XV. mendeetako Saint-Étienne katedrala (XVIII. mendean berritua), apezpikutegia eta etxe zaharrak.

## Hiritar ezagunak

* Zénaïde Fleuriot (1829-1890), idazlea.
* Francisque Habasque (1842-1917), historialaria.
* Célestin Bouglé (1870-1940), filosofo eta soziologoa.
* Patrick Dewaere (1947-1982), aktorea.
* Anthony Morin (1955-), txirrindularia.
* Alicia Toublanc (1996-), eskubaloi jokalaria.

## Iruditegia

* Saint-Brieucen mapa
* Udaletxea
* Justizia-jauregia
* Port du Léguétik igarotzen den biaduktua

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Bretainieraz) Webgune elebiduna
* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q29234
* Multimedia: Saint-Brieuc / Q29234

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Alfabeto glagolitiko

Alfabeto glagolitikoa edo glagolitsa (kroazieraz: glagoljica; serbieraz: глагољица; errusiera eta bulgarieraz: глаголица; ukraineraz: глаголиця; txekieraz: hlaholice) eslaviar hizkuntzetan idazteko erabili zen lehen alfabetoa da. Zirilo eta Metodio santuek sortu zuten IX. mendean, Biblia eta liturgia liburuak antzinako eslavierara itzultzeko. Bi mendetan zehar eslovenieraz, kroazieraz eta bulgarieraz idazteko erabili zen, batez ere erabilera liturgikorako. Gaur egun ere, Dalmaziako zenbait parrokiatan erabiltzen da oraindik.

## Alfabetoa

| Grafia | Izena (zirilikoan) | Izena (letraldatua) | Fonema | Baliokide hebrear edo grekoa | Baliokide zirilikoa |
| Ⰰ | Азъ | Az | /a/ | Α | А |
| Ⰱ | Буки | Buki | /b/ | | Б |
| Ⰲ | Веди | Vedi | /v/ | Β | В |
| Ⰳ | Глаголи | Glagoli | /g/ | Γ | Г |
| Ⰴ | Добро | Dobro | /d/ | Δ | Д |
| Ⰵ | Есть | Est | /ɛ/, /jɛ/ | Ε | Е |
| Ⰶ | Живете | Zhivete | /ʓ/ | | Ж |
| Ⰷ | Зело | Dzelo | /d͡ʑ/ | Ζ | Ѕ |
| Ⰸ | Земля | Zemlia | /z/ | Ζ | З |
| Ⰹ, Ⰺ | Иже | Izhe | /i/ | Η | Й |
| Ⰻ | И, Ижеи | I, Izhei | /i/ | Ι | І |
| Ⰼ | Гѥрв | Gierv | /ɟ/ | | Ћ, Ђ |
| Ⰽ | Како | Kako | /k/ | Κ | К |
| Ⰾ | Люди | Liudi | /l/, /ʎ/ | Λ | Л |
| Ⰿ | Мыслете | Mislete | /m/ | Μ | М |
| Ⱀ | Наш | Nax | /n/, /ɲ/ | Ν | Н |
| Ⱁ | Он | On | /ɔ/ | Ο | О |
| Ⱂ | Покой | Poko | /p/ | Π | П |
| Ⱃ | Рцы | Rtsy | /r/, /rʲ/ | Ρ | Р |
| Ⱄ | Слово | Slovo | /s/ | Σ | С |
| Ⱅ | Твердо | Tverdo | /t/ | Τ | Т |
| Ⱆ | Ук | Uk | /u/ | ΟΥ | У |
| Ⱇ | Ферт | Fert | /f/ | Φ | Ф |
| Ⱈ | Хер | Kher | /x/ | Χ | Х |
| Ⱉ | От | Ot | /o/ | Ω | Ѡ, Ѿ |
| Ⱌ | Цы | Tsy | /t͡ɕ/ | ץ | Ц |
| Ⱍ | Червь | Txerv | /t͡ʆ/ | | Ч |
| Ⱎ | Ша | Xa | /ʆ/ | ש | Ш |
| Ⱋ | Шта | Xta | /ʆtʲ/ | | Щ |
| Ⱏ | Ер | Er | /ɘ̯/ | | Ъ |
| ⰟⰉ | Еры | Ery | /ɨ/ | | Ы |
| Ⱐ | Ерь | Er' | /ɪ̯/ | | Ь |
| Ⱑ | Ять | Iat' | /jæ/, /æ/ | | Ѣ |
| Ⱖ | Ё | Io | /jɔ/ | | |
| Ⱓ | Ю | Iu | /ju/ | | Ю |
| Ⱔ | Юс малый | Ius maly | /ɛ̃/ | | Ѧ |
| Ⱗ | Юс малый йотированный | Ius maly iotirovanny | /jɛ̃/ | | Ѩ |
| Ⱘ | Юс большой | Ius bolxoi | /ɔ̃/ | | Ѫ |
| Ⱙ | Юс большой йотированный | Ius bolxoi iotirovanny | /jɔ̃/ | | Ѭ |
| Ⱚ | Фита | Fita | /f/, /θ/ | Θ | Ѳ |
| Ⱛ | Ик | Ik | /v/, /i/, /y/ | Υ | Ѵ |

## Ikus, gainera

* Missale Romanum Glagolitice

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/09/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Eslaviar hizkuntzak Munduko hizkuntzen amarauna. Amarauna-languages.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145625
* Multimedia: Glagolitic alphabet / Q145625
# Galdrabók

Galdrabók, islandieraz "Magia Liburua", oso liburu bitxia da. Berez, grimorio bat da, hau da, magia egiteko aholkuak biltzen dituen liburua. Lan honen lehenengo erreferentzia 1600 urtearen ingurukoa da.. Data horretatik 47 aipamen jasotzen dituen eskuizkribu txiki bat ezagutzen da. Testuak runak erabiliz, Islandiako ikur magikoak erabiliz eta latinez daude jasota. Zalantzarik gabe esan daitek Islandiako Erdi Aroaren magia liburu garrantzitsuena dela.
Antza, liburua lau egile desberdinek idatzi zuten, hiru islandiarrak eta laugarren bat danimarkarra. Lehenengo testuak XVI. mende hasierakoak izan daitezke. 1921an Natan Lindqvistek suedierazko itzulpen bat argitaratu zuen. 1989an Stephen Flowersek ingelesezko edizioa argitaratu zuen.

## Liburuaren edukiak

Esan dugun bezala liburuak 47 aipamen magikoak biltzen ditu. Gaiak oso desberdinak dira:
* Islandiako ikur magikoak
* Belarrak erabiltzeko argibideak
* Hel egiteak, bai deabruei bai Iparraldeko mitologiako jainkoei.
* Babesteko araoak: begizkoaren aurka, buruko minaren aurka, pestearen aurka...
* Beste pertsonengan beldurra sor arazteko aholkuak.
* Animaliak akabatzeko aholkuak.
* Lapurrak ezagutzeko aholkuak.
* Emakumeak sorgintzeko aholkuak.

## Ikus baita ere

* Aegishjalmur
* Grimorio

## Erreferentziak

* ↑ Flowers, Stephen (1989). The Galdrabók: An Icelandic Grimoire. ISBN 0-87728-685-X 10 or.
* ↑ Lindqvist, Natan (1921). En isländsk svartkonstbok från 1500-talet. Uppsala. 11 or.
* ↑ http://books.google.es/books/about/The_Galdrab%C3%B3k.html?id=3TvXAAAAMAAJ&redir_esc=y
* ↑ Flowers, Stephen (1989). The Galdrabók: An Icelandic Grimoire. ISBN 0-87728-685-X p.30
* ↑ Matthías Viðar Sæmundsson (1992). Galdrar á Íslandi. Reykjavík: Almenna bókafélagið. ISBN 9979-4-0068-4, 10 or.
* ↑ http://es.scribd.com/doc/15755566/Galdrabok

## Bibliografia

* Flowers, Stephen (1989). The Galdrabók: An Icelandic Grimoire. ISBN 0-87728-685-X
* Lindqvist, Natan (1921). En isländsk svartkonstbok från 1500-talet. Uppsala.
* Matthías Viðar Sæmundsson (1992). Galdrar á Íslandi. Reykjavík: Almenna bókafélagið. ISBN 9979-4-0068-4

## Kanpo estekak

Stephen Flowersek egindako edizioa PDFn
* Datuak: Q2557351
# Takigrafia

Estenografia edo takigrafia idazkera azkarra, laburra eta zehatza bilatzen duen sistema da. Hitz egiten den bezain azkar idazteko artea da, zeinu bereziak eta laburdurak erabiliz.
Hitzaldi bat entzuten den abiadura berean transkribatzeko aukera ematen duen idazteko sistema azkarra da. Horretarako, marra laburrak, laburdurak, karaktere bereziak eta beste trikimailu grafikoak erabiltzen dira hizkiak, hitzak eta baita esaldiak ere denbora laburrean irudikatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).
* ↑ «taquigrafia | enciclopedia.cat» www.enciclopedia.cat (Noiz kontsultatua: 2024-09-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181066
* Multimedia: Shorthand / Q181066