# Karina Garantivá

Karina Garantivá (La Guajira, Kolonbia, 1980) Madrilen bizi den aktore, idazle eta antzerki-zuzendari kolonbiarra da.

## Biografia

La Guajiran, Kolonbiako iparraldean dagoen lur laranjako eta zeru kristalinoko paradisuan eman zuen haurtzaroa. Han Wayúu indigenak ere bizi dira. 16 urte zituela, Bogotára joan zen unibertsitate batean karrera bat ikastera. Javeriana Unibertsitateko Pontifizian sartu zen eta unibertsitateko irratian lan bat lortu zuen. Orduan hasi zen historia hori artearekin: ordura arte, dantzatzea, idaztea edo antzeztea bere denbora-pasa ziren, Bogotan erabaki zuen plan "serioei" uko egitea eta profesionalki 'jolastea'. Familiari gustatu ez arren, bi urtera Unibertsitatea utzi zuen Barranquillan dantza eta antzerkia ikasteko.
Artean aritzeko aukera gutxi izan arren, Barranquillan Calitik, Estatu Batuetatik eta Kubatik zetozen maisu handiak aurkitu zituen han. Oso garai aberatsa izan zen. 2001. urtea izan zen etapa zoragarri horren amaiera, Kolonbia indarkerian murgilduta baitzegoen. Ez zegoen etxerik mehatxurik gabe, hildakorik gabeko kalerik, ezta beldurrik gabeko pertsonarik ere.
Hasitako Interpretazio ikasketak Karibeko Arte eta Gimnasia Eskolan (Kolonbia) utzi eta Garantiva 20 urterekin Madrilera joan eta RESADen jarraitu zuen Keinuen Interpretazioa ikasten, eta 2006an lortu zuen titulua.

## Lan ibilbidea

Ignacio del Moralen eta Verónica Fernándezen Presas lanean hasi zen aktore lanetan. Lan hori Zentro Dramatiko Nazionalak 2007an programatu zuen Madrilgo Valle-Inclán antzokian eta Ernesto Caballeroren zuzendaritzapean. Urtebete geroago, Ernesto Caballeroren Maniquís izeneko talde-lan batean parte hartu zuen, Madrilgo Arenal antzokian. 2010eko uztailean, La fiesta de los jueces estreinatu zuen, Caballeroren bertsioa, Von Kleist-en El cántaro roto lanean oinarrituta. Lan horretan Eva garbitzailearen papera egitn zuen, Licht idazkariaren alaba. Obra Antzokien Areto Berdean eta, ondoren, Marquina antzokian programatu zen. Garantiváren interpretazioak kritika onak izan zituen.
Interpretatu duen paper garrantzitsuenetako bat, En la vida todo es verdad y todo es mentira/Bizitzan dena da egia eta dena da gezurra Calderonen lan konplexu klasikoaren protagonistetako bat izan da, Libia hain zuzen ere. Antzerki Klasikoko Konpainia Nazionalaren (CNTC) ekoizpen hori, Ernesto Caballeroren zuzendaritzapean, 2012ko urtarrilaren 18tik martxoaren 18ra egon zen kartelean Pavón antzokian. .
Antzerki Klasikoko Konpainia Nazionaleko esperientzia izan ondoren eta Pedro Calderón de la Barcaren antzerkian aditua den Antonio Regalado maisua ezagutu ondoren, Primas de Riesgo antzerki-konpainia sortu zuen, eta 2012ko irailaren 28an eszenako zuzendari lanean hasi zen Valladolideko Calderón antzokian Naces Consumes Mueres lanarekin, Calderonen Auto Sacramentalean oinarritutako ikuskizuna.
2012. urtean Benito Pérez Galdosen Doña Perfecta eleberriko protagonistetako bat, Rosarioren papera egin zuen, Ernesto Caballerok antzerkirako egindako egokitzapenean. Urte horretako azaroaren 2an estreinatu zen María Guerrero antzokian.
Espainiako eta Europako eszena-zuzendari ospetsuekin lan egin du, eta ohiko aktore bihurtu da Espainiako antzerki-ikuskizunetan.
Beste lan batzuk: Thomas Vincibergenen Festen, eta Las Amazonas lanaren antzerki-bertsioa, Heinrich Von Kleist-en Pentesilea-ren bertsioa, Meridako Nazioarteko Jaialdian antzeztu zena. Bi lanetan Magüi Mirak zuzendu zuen.
2016ko irailaren 10ean, Runners lanarekin antzerki-autore debuta egin zuen Madrileko Teatro Luchanan. Kritikak goretsi zuen lana, autorearen ironiaren zentzua nabarmentzen baitu, eta obra "parabola garratz eta samurra" gisa kalifikatu zuen, bizitza osasungarriaren mito faltsuei eta kosta ahala kostako arrakasta izateak sortutako frustazioei buruz .
2019ko maiatzaren 14an Acto Primero argitaletxeak La noche que no se estrenó la vida es sueño lana argitaratu zuen.
2022ko urrian Federico García Lorcaren La Yerma lana egin zuen.
2022an La mujer buena lana estreinatu zuen Ernesto Caballerorekin. Garantivá dramagileak lan horretan emakumeei esleitu zaien roletik ihes egiten duten eta ustezko askatasun bat lortzera jotzen duten emakumeen arketipoak erakutsi zituen.

## Lanak

* Runners
* La noche que no se estrenó la vida es sueño
* Hannah Arendt en tiempos de oscuridad

## Erreferentziak

* ↑ Guadalupe Soria. (12/13/2012). «25 actrices en la escena del siglo XXI» http://www.resad.es/acotaciones/acotaciones28/soria-rasilla_25actrices.pdf (Resad.).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Karina Garantivá: «Prefiero una parida a la paridad»» www.larazon.es 2013-07-04 (Noiz kontsultatua: 2023-07-03).
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) «Karina Garantivá - Bio» rosauraweb (Noiz kontsultatua: 2023-07-03).
* ↑ García Garzón, Juan Ignacio. (1 de octubre de 2016). La vida es una maratón. .
* 1 2 La noche que no se estrenó la vida es sueño. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Acosta, Fabrina. (2022-10-07). «Karina Garantivá: la ‘Yerma’ guajira» Diario del Norte (Noiz kontsultatua: 2023-07-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) Comunicación, Dpto de. (2022-03-10). «Karina Garantivá y Ernesto Caballero estrenan La mujer buena» Teatro Quique San Francisco (Noiz kontsultatua: 2023-07-03).

## Kanpo estekak

* Shangay aldizkaria. https://issuu.com/shangay/docs/439
* Herrialdea. http://cultur.elpais.com/cultura/2013/05/29/actualidad/1369844805_664703.html%5B%5D
* LGS http://sapena.elpais.com/placeres/direct-en-λ-teatral/%5B%5D
* Mundua. http
* Bloomberg News. http://www.bloomberg.com/news/articles/2014/11-26/span194-theater-company-solbates-tax-problem-ipin
* The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2014/nov/27/spanipv-theatre-group porn-seller-bypass-tax-ticket-sales
* Egunkari kritikoa. http
* ABC. http://www.abc.es/cultura/teatros/abci-runners-harat-no-cobardes-201609020047_not.html%5B%5D
* Datuak: Q28736734
* Multimedia: Karina Garantivá / Q28736734