OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gauna

Gauna Arabako lautadako herri bat da, Iruraitz-Gauna udalerrikoa. 1966an Iruraitzekin bat egin arte, berezko udalerria osatzen zuen, Erentxun ere barnean hartzen zuena.

## Historia

XV. mendean Gauna familiaren dorretxea egon zen baina Diego Martinez de Alava komuneroak eraitsi zuen.

## Demografia

* Gaunako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 5 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Alas/Boulebard) • Gasteiz (Madril/Arantzabela) • Arkauti • Arkauti (Nekazaritza i.) • Arkauti (akademia) • Oreitia • Burgu • Dulantzi • Gauna • Adana • Uribarri Jauregi • Gereñu • Alaitza • Langarika • Gazeo • Agurain • Erdoña • Zalduondo • Araia (Iduia) | Araia |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 8a | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi | Alaitza • LAngarika • Gazeo • Ezkerekotxa • Txintxetru • Gereñu • Uribarri Jauregi • Adana • Gauna | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi |

## Hizkuntza

Hizkuntza nagusia gaztelania da. XIX. mendearen hasieran galdu zen euskara.

## Ondarea

* San Esteban parrokia eliza gotikoa
* San Bitor ermita: Itxogana mendiaren oinean dago eta XVII mendean berriztu zuten.
* San Esteban eliza
* San Esteban elizako ataria
* Eliza eta baskula
* Plazako etxea
* Baskula
* Baskulako pisua

## Jaiak

* Herriko jaiak uztailean izaten dira eta "El Chofi" pertsonaia ateratzen da.
* San Bitor ermitan ekainaren 12an erromeria egiten da. Arabako kirolarien patroia da.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* «Gauna ezagutzen» Euskonews Gaztea astekaria.
* (Gaztelaniaz) «Gauna», Iruraitz-Gaunako Udalaren webgunea.
* Datuak: Q735784
* Multimedia: Gauna (Iruraitz-Gauna) / Q735784
# Gereñu

Gereñu Arabako herria da, Iruraitz-Gaunako udalerrian kokatzen dena, Iruraitz udalerri zaharrean.

## Demografia

* Gereñuko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 5 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Alas/Boulebard) • Gasteiz (Madril/Arantzabela) • Arkauti • Arkauti (Nekazaritza i.) • Arkauti (akademia) • Oreitia • Burgu • Dulantzi • Gauna • Adana • Uribarri Jauregi • Gereñu • Alaitza • Langarika • Gazeo • Agurain • Erdoña • Zalduondo • Araia (Iduia) | Araia |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 8a | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi | Alaitza • LAngarika • Gazeo • Ezkerekotxa • Txintxetru • Gereñu • Uribarri Jauregi • Adana • Gauna | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Santa Ana baseliza
* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Jasokundeko Andre Mariaren elizako ataria
* Jasokundeko Andre Mariaren elizako arkupea

## Argazki galeria

* Bolatokia
* Baskula
* Elizako arkupean dagoen makina
* Elizako arkupean dagoen makina
* Elizako arkupean dagoen makina

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Gereñu udal webgunean
* Datuak: Q2743431
* Multimedia: Gereñu / Q2743431
# Jauregi (Araba)

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jauregi (argipena)».
Jauregi Arabako herria da, Iruraitz-Gaunako udalerrian kokatzen dena, Iruraitz udalerri zaharrean.

## Demografia

* Jauregiko biztanleria

## Onasun nabarmenak

* Santa Isabel baseliza
* Tren geltoki zaharra

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Jauregi (Hernani)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jauregi udal webgunean
* Datuak: Q3163090
* Multimedia: Jauregi (Iruraitz-Gauna) / Q3163090
# Langarika

Langarika Arabako erdi-ekialdeko herri eta kontzeju bat da, Iruraiz-Gaunako udalerrikoa, Iruraitz udalerri zaharrean kokatua.

## Historia

Jakina da 1071ean jadanik populaturik zegoela, San Juan de la Peña monasterioan aurkitzen den agiri batek hala esaten baitu. 1257ko Calahorrako apezpikuaren agiri batean Langariça izena ageri da, eta horregatik garai hartako izena Langaritza izango zela pentsatu izan da.
Jauregi batean Langarika familiaren armarria ageri da. Aspaldi dorre bat izan zela iradokitzen du. Langarika Arabako lautadan hedatu zen abizen zaharrenetakoa da, Arabako Kofradeen artean agertzen baita 1262 urtean. Hainbat baseliza ere aipatzen dira jadanik existitzen ez direnak: San Quilez, Donejakue eta Santa Marina, Santa Tolia... Langarikaren hegoaldean Abitona izeneko herrixka bat ere izan zen baina biztanlerik gabe gelditu zen eta bertako hondarrak Agurainek hartu zituen etxeak eraikitzeko. Gaur egun ez da ezer gelditzen.
Burdeostik Astorgarako bidean kokaturik zegoen eta Frantziatik eta Nafarroatik zetozen bidaiarien geldiunea bihurtu zen Langarika. 1628 urtean Baltasar de Monconys-ek honako hau idatzi zuen: "oso toki arriskutsua da lapurretan eta hiletak izaten direlako. Gu iritsi baino 15 egun lehenago flandriar bat erahil zuten".

## Demografia

* Langarikako biztanleria

## Euskara

XVII mendean euskaraz soilik hitz egiten zen herrian. 1840 urtean oraindik baziren euskaraz mintzo zirenak.

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 5 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Alas/Boulebard) • Gasteiz (Madril/Arantzabela) • Arkauti • Arkauti (Nekazaritza i.) • Arkauti (akademia) • Oreitia • Burgu • Dulantzi • Gauna • Adana • Uribarri Jauregi • Gereñu • Alaitza • Langarika • Gazeo • Agurain • Erdoña • Zalduondo • Araia (Iduia) | Araia |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 8a | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi | Alaitza • LAngarika • Gazeo • Ezkerekotxa • Txintxetru • Gereñu • Uribarri Jauregi • Adana • Gauna | Agurain Azilu Erdoña Dulantzi |

## Ondasun nabarmenak

* Sortzez Garbiaren eliza
* Burdinazko gurutzea
* Errota
* Eliza
* Elizaren atzealdea
* Elizako ataria

## Erreferentziak

* ↑ «Historia de LANGARIKA» www.iruraiz-gauna.com (Noiz kontsultatua: 2019-06-23).

## Argazki galeria

* Frontoia
* Garbitokia
* Jauregia
* Bolatokia
* Herriko sarrera bat
* Baskula
* Hilerria

## Bibliografia

* Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Alava, pueblo a pueblo. Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Langarika, Iruraiz-Gaunako Udalaren webgunean.
* Datuak: Q3217212
* Multimedia: Langarika / Q3217212
# Trokoniz

Trokoniz Arabako herria da, Iruraitz-Gaunako udalerrian kokatzen dena, Iruraitz udalerri zaharrean.

## Demografia

* Trokonizeko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza) | Lizarra (geltokia) |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Azilu Burgu Dulantzi Ozeta | Elgea • Marieta • Matura • Mendixur • Gebara • Etura • Audikana • Deredia • Dallo • Arrieta • Txintxetru • Etxabarri Urtupiña • Arbulu • Argomaiz • Gazeta • Añua • Trokoniz • Ixona • Egileta • Eretxun | Azilu Burgu Dulantzi Ozeta |

## Ondasun nabarmenak

* San Bizente martiriaren eliza
* San Bizente eliza
* San Bizente elizaren ataria
* Geroa eskola

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Trokoniz udal webgunean
* Datuak: Q3540233
* Multimedia: Trokoniz / Q3540233
# Pipaon (Lagran)

    Artikulu hau Pipaon herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pipaon (argipena)».
Pipaon Arabako Mendialdeko kuadrillako herria da, Lagran udalerriaren barruan dagoena, Villaverde eta Lagran berarekin batera.

## Geografia
### Ingurune naturala eta klima

Toloño mendilerroaren azpian dago kokatuta eta Errezilla, Cervera eta Palomares mendietara igotzeko ohiko abiapuntua da herria. Pipaonetik Jugalez ibaia igarotzen da.
843 metroko garaieran kokaturik dago.

## Historia

XII. mendean sortu zen. Alfontso X.a Gaztelakoak 1254 urtean Trebiñuri foruak eman zizkion agirian Pipaon ere azaltzen da. XIV mendean Sarmiento familiaren jabegoa zen, beranduago Gatzagako kondeena eta ondoren Hijarreko dukeena. XVIII. mendeko ibilbideen gidatan ere aipatzen da.
1977 arte berezko udalerria izan zuen.

## Demografia

2023ko urtarrilaren 1eko Eustateko datuen arabera, bertan bizi ziren 40 biztanleetatik, 26 gizonezko eta 14 emakumezko ziren. Adin taldeei dagokionez, biztanleriaren %7,5a 0 eta 19 urte bitartean zuen, %45,0a 20 eta 64 urte bitartean zuen eta azkenik %47,5a 65 urte baino gehiago zuen.
* Pipaongo biztanleria

## Banaketa administratiboa

Pipaon, Lagran udalerrian dagoen kontzejuetako bat da.

## Ondasun nabarmenak

* Gurutzearen goratzearen eliza (XVIII mendekoa)

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 20 | Urizaharra Armentia T. Trebiñu | Faidu • Pipaon • Lotza • Montoria • Pagoeta • Moraza • Baroja • Taravero • Sanmartinzar • Arana | Urizaharra Armentia T. Trebiñu⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Kultura

* Usatxi Museo Etnografikoa dago, herriko XIX. mende bukaerako eta XX. mende hasierako ohiturak eta bizimoduak erakusten dituena. Plaza nagusian dago eta sarrera doakoa da.
* Irailaren 14an ospatzen dira jaiak Gurutzearen omenez, baita Villaverden ere.
* Jardunaldi etnografikoa: Abuztuaren azken larunbatean bizilagunek XX. mende hasierako bizimodua eta ohiturak erakusten dituzte. Garai horretako jantziak jarri, uzta moztu eta jo, harraskan arropa garbitu, ikatza egiteko ikaztegiak, ogia eta hestebeteak egin, kalamuzko zapatilak egin, koltxoiaren artilea hagaz jo eta abar.
* Egunsentiko kantuak: Urte berri egunean, Erregeen egunean, San Isidrorenean, Andre Mariaren Sortzez Garbiarenean eta Eguberri-egunean antolatzen dituzte batez ere.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Mendialdeko kuadrilla
* Lagran
* Pipaongo Etnografia Museoa
* Urizaharra, Lagran eta Lañuko Komunitatea
* Villaverde

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Pipaon Auñamendi entziklopedian
* Datuak: Q2744545
* Multimedia: Pipaon / Q2744545
* 1 2 «Arabako Toki Erakundeak» Arabako Foru Aldundia (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Población por entidades de población de Álava, según sexo, grupos de edad y nacionalidad.» Eustat (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
# Villaverde (Lagran)

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Villaverde».
Villaverde Arabako Mendialdeko kuadrillako herria da, Lagran udalerriaren barruan dagoena, Pipaon eta Lagran berarekin batera.

## Geografia

731 metroko garaieran kokaturik dago.

## Banaketa administratiboa

Villaverde, Lagran udalerrian dagoen kontzejuetako bat da.

## Demografia

2023ko urtarrilaren 1eko Eustateko datuen arabera, Villaverden bizi ziren 28 biztanleetatik, 15 gizonezko eta 13 emakumezko ziren. Adin taldeei dagokionez, biztanleriaren %3,6a 0 eta 19 urte bitartean zuen, %71,4a 20 eta 64 urte bitartean zuen eta azkenik %25,0a 65 urte baino gehiago zuen.
* Villaverdeko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Villafria • Villaverde | Lagran |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Ondasun nabarmenak

* San Andres eliza

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Mendialdeko kuadrilla
* Lagran
* Pipaon
* Urizaharra, Lagran eta Lañuko Komunitatea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3559079
* Multimedia: Villaverde, Lagrán / Q3559079
* 1 2 «Arabako Toki Erakundeak» Arabako Foru Aldundia (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Población por entidades de población de Álava, según sexo, grupos de edad y nacionalidad.» Eustat (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
# Campillar

Campillar (izen ofiziala: El Campillar) Arabako Guardia udalerriko lau herrietako bat da. Ebro ibaiak zeharkatzen du.

## Demografia

* Campillarko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 11 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Campillar • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Lapuebla de Labarca (markesina) • Lapuebla de Labarca (Kale Nagusia) • Eltziego • Mañueta | Eskuernaga |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia. Onomastika Batzordeak emandako irizpen eta gomendioa (Noiz kontsultatua: 2010-09-19).

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Guardia
* Páganos
* Serna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q929973
* Multimedia: El Campillar / Q929973
# Serna

Serna (izen ofiziala: Laserna) Arabako Guardia udalerriko lau herrietako bat da. Ebro ibaiak zeharkatzen du.

## Demografia

* Sernako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 10 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Paganos • Nabaridas • Leza • Leza (ospitalea) • Samaniego • Abalose • Donebikendi Zuntzerra • Bastida | Haro⁠ |
| 11 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Campillar • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Lapuebla de Labarca (markesina) • Lapuebla de Labarca (Kale Nagusia) • Eltziego • Mañueta | Eskuernaga |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Ondasun nabarmenak

* Las Casetasko Andre Mariaren eliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia. Onomastika Batzordeak emandako irizpen eta gomendioa (Noiz kontsultatua: 2010-09-19).

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Campillar
* Guardia
* Páganos

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3218292
* Multimedia: Laserna / Q3218292
# Páganos

Páganos Arabako Guardia udalerriko lau herrietako bat da.

## Historia

1920ko hamarkadan Guardiara anexionatu arte, berezko udalerria izan zuen Páganosek.

## Demografia

* Páganosko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 10 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Paganos • Nabaridas • Leza • Leza (ospitalea) • Samaniego • Abalose • Donebikendi Zuntzerra • Bastida | Haro |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Ortiz de Zarate jauregia
* San Martin trikuharria

## Paganostar ospetsuak

* Juan Ortiz de Zarate (?) Salamankako apezpikua eta Cartagena de Indias-ko inkisidorea

## Dantzak

* Txulalai

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia. Onomastika Batzordeak emandako irizpen eta gomendioa (Noiz kontsultatua: 2010-09-19).

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Campillar
* Guardia
* Serna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3411468
* Multimedia: Paganos / Q3411468
# Asa

Asa (gaztelaniaz eta ofizialki: Assa) Arabako Errioxako kuadrillako herria da, Lantziegoko udalerrikoa.

## Historia

926 urtetik dokumentatuta dago. Gertuko Guardiak XII. mendean hiribildu-titulua jaso zuenetik hasi zen biztanleak galtzen, 1169 inguruan populazio guztia galdu arte.

## Demografia

* Asako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 10 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Paganos • Nabaridas • Leza • Leza (ospitalea) • Samaniego • Abalose • Donebikendi Zuntzerra • Bastida | Haro⁠ |
| 11 | Logroño (geltokia) | Logroño (Portales) • Casablanca • Serna • Asa • Campillar • Guardia (hotel-gasolindegia) • Guardia • Lapuebla de Labarca (markesina) • Lapuebla de Labarca (Kale Nagusia) • Eltziego • Mañueta | Eskuernaga⁠ |
| 17 | Bilbo | Zanbrana • Briñas • Haro • Bastida • Donebikendi Zuntzerra • Abalose • Samaniego • Leza (ospitalea) • Guardia • Asa | Logroño (geltokia) |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 22 | Guardia Leza Osp. | Oion • Ekora • Binasperi • Lantziego • Kripan • Bilar • Serna • Asa • Campillar • Mañueta • Eskuernaga • Samaniego • Lapuebla de Labarca • Eltziego • Paganos • Nabaridas • Leza | Guardia Leza Osp. |

## Ondasun nabarmenak

* Ebro ibaia zeharkatzen zuen Mantibleko erromatar zubiaren hondarrak. Bi arku mantentzen dira zutik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia. Onomastika Batzordeak emandako irizpen eta gomendioa (Noiz kontsultatua: 2010-08-07).
* ↑ López de Guereñu Galarraga, Gerardo (1989) [1957]. «Mortuorios o despoblados». Toponimia alavesa seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses. Onomasticon Vasconiae 5. Bartzelona-Bilbo: ALSOGRAF, para Euskaltzaindia. 539 or. ISBN 8485479483.

## Ikus, gainera

* Araba
* Arabako Errioxako kuadrilla
* Binasperi
* Lantziego

## Kanpo estekak

* Arabako Errioxako Kuadrillari buruzko webgunea
* Datuak: Q2866260
* Multimedia: Assa (Álava) / Q2866260
# Apilaiz

    Artikulu hau herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Apellaniz (argipena)».
Apilaiz (ofizialki Apellániz / Apilaiz) Arabako ekialdean dagoen herria da, Mendialdea eskualdean eta Arraia-Maeztu udalerriaren barruan kokaturik.
Udalerri independentea izan zen 1958 arte; urte horretan Arraia eta Laminoriarekin batera Maestu udalerri berria sortu zuten, egun Arraia-Maeztu deitzen dena. Apilaiz udalerriak 16,58 km² zuen.

## Demografia

* Apilaizko biztanleria

## Historia

Herria lehen aldiz agertzen da Donemiliagako goldean dokumentatuta: Apinganiza, ('<ng>' grafema horrek agian gaurko <ñ> fonemaren antzeko zerbait islatu nahi zuen). Kastrofuerteko markesaren jaurerrian zegoen.

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 18 | Maeztu | Durruma Kanpezu • Korres • Erroeta • Erroitegi • Sabando • Ibisate • Areatza • Musitu • Zekuiano • Aletxa • Elortza • Apilaiz | Maeztu |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza.
* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* Elizaren ataria
* Fernandez de Viana jauregia
* Neira-Alemany jauregia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Apilaiz, Arraia-Maeztuko Udalaren webgunean.
* Datuak: Q2742893
* Multimedia: Apellániz-Apinaiz / Q2742893
# Korres

Korres Arabako ekialdeko herri bat da, Mendialdea eskualdekoa, Arraia-Maeztu udalerrikoa. Itsas mailatik 709 metro gorago dago.
Korres Izkiko natura parkearen barruan dago, eta herria ohiko abiapuntua da Soila (993 m) eta Muela (1.055 m) mendietara igotzeko.

## Historia

Gaztela eta Nafarroako Erresumaren arteko mugan zegoenez, Portiellako gaztelua edo Mairuena eraiki zuten, Erdi Aroko guduen lekuko.
Borroka haiek amaiturik, 1204an Gaztelako Alfontso X.a Jakituna erregeak herriari foruak eman zizkion. Ondorengo mendeetan, Korresen jabetza Gaonatarrena izan zen lehenik, Lazkanotarrena ondoren, eta Valmedianoko Markesarena azkenik. XVII. mendean bertoko zenbait emakume sorgin salatu zuten.
1960ko hamarkadan utzi zion udalerri independentea izateari.

## Demografia

* Korresko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 18 | Maeztu | Durruma Kanpezu • Korres • Erroeta • Erroitegi • Sabando • Ibisate • Areatza • Musitu • Zekuiano • Aletxa • Elortza • Apilaiz | Maeztu |

## Ekonomia

Jarduera tradizionalak abeltzaintza eta ikazkintza izan dira, baina XX. mendearen hasieran San Ildefonsoko meategian asfalto ustiatzeari ekin zioten, eta argindarra sortzeko presa bat ere eraiki zuten herrian.

## Ondasun nabarmenak

* Herrigunea, Erdi Aroko kaleez eta herribilduaren aztarnez hornitua.
* San Eztebe eliza, XVI. mendean eraikia eta XVIII. mendean berriztatua.
* Harkaitzeko Ama Birjinaren baseliza, jatorriz erromanikoa. Herriko hegoaldeko sarreran dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Herriaren izenari buruzko Euskaltzaindiaren erabakia

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Korres, Arraia-Maeztuko Udalaren webgunean.
* Datuak: Q2742845
* Multimedia: Korres / Q2742845