# Fernanda Canales

Fernanda Canales (Mexiko Hiria, 1974) arkitektoa, proiektugilea, kritikoa eta Mexikoko Kultura-kuradorea da.

## Biografia
### Aurrekariak

Arkitektura ikasi zuen Unibertsitate Iberoamerikarrean; 1997an graduatu zen ohorezko aipamenarekin eta tesi onenaren saria lortu zuen. Mexikoko Errepublikako Arkitektoen Elkargoaren Federazioak saritu zuen bere lan-ibilbideagatik, eta sari ugari jaso ditu bere ibilbidean zehar egindako proiektu eta argitalpenengatik. Bartzelonako Arkitekturako Goi Eskola Teknikoan maisutza egin zuen, eta Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan Arkitekturan doktorea da.

### Karrera

Unibertsitate Iberoamerikarrean arkitekto ikasketak amaitu ondoren, irakasle izan zen bere unibertsitatean, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Arkitektura Fakultateko Max Cetto tailerrean eta CMASen, UPCrekin batera. Era berean, Bartzelonako ETSAB bezalako unibertsitateekin truke-programetan eta Mexikoko tailerretan irakasle izan da. Gainera, lehiaketa arkitektonikoetan epaimahaikide izan da eta nazioartean ezagunak diren proiektuen sorreran parte hartu du.
Arkitekto eta proiektugile gisa, Fernanda Canalesek nazioarteko bulegoetan lan egin du. Tokion, Japonian,Toyoo Itō Architects and Associates enpresan lan egin zuen, eta Bartzelonan, Espainian, Ignasi de Solà-Morales arkitektoaren bulegoan. Mexikon Fernanda Canales arkitektura-estudioaren sortzailea da, eta bertatik modu independentean lan egiten du. Lan askoren arkitektoa da, horietako asko bere diseinuagatik aintzatetsiak eta sarituak; horien artean, Elena Garro Kultur Etxea nabarmentzen da.
Eraikuntzari buruz duen ikuspegia funtsezkoena bilatzean oinarritzen da. Arkitekto mexikarrarentzat, garrantzitsua da bezeroaren beharrei erantzutea, baita eraikitzen duenaren eta dagoen ingurunearen arteko loturari eustea ere. Bere ustez, arkitektura aldaketarako eragile bat da. Arkitekturaren eta hiriaren aurrean duen jarrera bere proposamen teorikoetan islatu da. Ikuspegi horretatik, Fernanda Canales kritikagile ezaguna da, aldi berean arkitekturaren teoria bihurtzen dena. 2005ean Espacios para la Cultura Abraham Zabludovsky argitaratu zuen beste egile batzuekin batera. 2008an, Central de Arquitectura argitaratu zuen, hainbat arlotan (etxebizitza, hotelak eta bulego-eraikinak, besteak beste) sortzen ari diren gazteen eta belaunaldien lanaren azterketa eta analisia. 100x100 Arquitectos del Siglo XX en México egilekidea da, Mexikon aztarna utzi zuten arkitektoen fitxategi eta hiztegi gisako bilduma, 2011n argitaratua. 2014an atera zen Arquitectura en México 1910-2010 liburua. Mexikoko arkitektura modernoaren garapena azaltzen duen ikerketa sakona da, testuingurua, sustraiak eta ondorioak emanez, eta ez da mugatzen arkitekturaren azterketara, baizik eta hirigintzarekin eta diseinuarekin lotzen du. Fernanda Canalesek aldizkarietan ere egiten du kritika, hala nola Letras Libres, La Tempestad eta Domus aldizkarietan.
Museografo gisa, Arkitektura Mexikon 1910-2010 erakusketaren komisarioa izan da Iturbide Jauregian, 2014ko udaberrian eta udan ikusgai. Aurretik, 2013an, Kultura-kuradorea Eraikuntza atalean izan zen, Veneziako Biurtekoaren Nazioarteko 13. Erakusketaren aurkezpena, Monterreyko Fundidora Parkeko Sortzaileen Nabean, N.L. egin zena.

## Lanak

* Elena Garro Kultur Etxea: Fernanda Canales + Arkitektura 911sc. Coyoacán, Mexiko Hiriko Conchita auzoan dago. 1,358 m² ditu eta 2012an eraiki zen.
* R etxea: Barruti Federalean dago, 930 m² ditu eta 2011. urtean eraiki zen.
* Pabiloi ikusezina: Jerónimo Hagermanekin eta Cecilia León de la Barrarekin lankidetzan. Barruti Federalean egindako aldi baterako pabiloia. 63 m² ditu eta 2012an eraiki zen.
* Maruma etxea: Barruti Federalean dago, 500 m²-ko azalera du eta 2011n eraiki zen.
* Bigarren Mendeurreneko Arkurako lehiaketa: Arkitektura 911sc-rekin lankidetzan egina. 2009.
* CEDIM: Arquitectura 911sc-rekin lankidetzan. Monterrey, N.L.n dago. 5,000 m² ditu eta 2008an eraiki zen.
* UDG Arte Eszenikoen Zentroa: Arkitektura 911sc eta Alejandro Hernándezekin elkarlanean. Guadalajaran (JAL) dago, 23,000 m²-ko azalera du eta eraikitzen ari dira.

## Argitalpenak
#### Liburuak

* Arquitectura en México 1900-2010: La construcción de la modernidad, Obras, arte, diseño y pensamiento. Fomento Cultural Banamex + Arquine, México.
* 100x100 Arquitectos del Siglo XX en México. Arquine, 2011. Egilekide.
* Central de Arquitectura, México. Arquine, 2009.
* Espacios Culturales, Abraham Zabludovsky, Arquine, 2005. Egilekide.
* México, The O´Neil Ford Duograph Series, The University of Texas at Austin, 2012. Egilekide.
* Guía Barragán. Arquine, 2002. Coordinadora Editorial.

#### Saiakerak

* Proyecto Público, Indignados. LINKerentzat.
* El sueño atemporal. Letras libres aldizkariarentzat.
* Blanco sobre Blanco. La tempestad aldizkariarentzat.
* Arquitectura y Peregrinación.Tomo aldizkariarentzat.
* El arquitecto mexicano.Tomo aldizkariarentzat.
* Entre el recuerdo y la expectativa. Arquine aldizkariarentzat.
* The Olympic Games. Arquitectural Design aldizkariarentzat.

## Goraipamenak

* The International Architecture Award, The Chicago Athenaeum Museum of Architecture and Design, 2014.
* Urteko obra onenaren saria: Archdaily, 2014.
* Ohorezko aipamena: Noldi Schreck saria, 2014.
* Antonio García Cubas saria 2014, Antropologia eta Historiako Institutu Nazionala, arte liburuaren kategoria, Arkitektura Mexikon 1900-2010, Modernitatearen eraikuntza Mexikon.
* Doktoretza Tesien Sari Berezia (2012-2013), Proiektu Arkitektonikoen Saila, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa.
* Elena Garro Kultur Etxeagatik Interior Design Best of the Year 2013 sarietan finalista izan zen.
* IIDA Best Interior of Latin America & the Caribbean saria, Elena Garro Kultur Etxeagatik, 2013.
* T+L Design Awards 2014, Travel & Leisure Awards, 2014.
* FONCA Sortzaileen Sistema Nazionaleko Artearen sortzailea, 2012-2015.
* Mexikoko Arkitektoen Elkargoaren Arkitekto Gazteen Saria, 2012.
* Cadizko Arkitektura eta Hirigintzako VIII. Bienal Iberoamerikarreko hautaketa, Maruma Etxea (2012).
* CEMEX saridun finalista, CEDIM Campuseko kategoria instituzionalean, 2009.
* CEMEX sariaren finalista, bizitoki-kategoria, M Casasengatik, 2009.
* FONCAren Sortzaile Gazteentzako Programaren beka, Mexiko, 2003-2004.
* 2000ko 30 lan onenetakoen artean, Ibérico jatetxeagatik, 2000.

## Erreferentziak

* 1 2 «FERNANDA CANALES» web.archive.org 2014-05-12 (Noiz kontsultatua: 2022-07-31).
* ↑ «Centro Cultural Elena Garro gana Premio Internacional “archdaily.com”» web.archive.org 2015-11-17 (Noiz kontsultatua: 2022-07-31).
* ↑ «Premios Noldi Schreck 2014 - Enadii México» web.archive.org 2015-11-17 (Noiz kontsultatua: 2022-07-31).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Fernanda Canales, arquitecta que conecta al exterior» Excélsior 2012-12-28 (Noiz kontsultatua: 2022-07-31).
* ↑ Canales, Fernanda y Alejandro Hernández.100x100 arquitectos del siglo XX.. Arquine.
* ↑ Canales, Fernanda ((s.f)). Arquitectura en México 1910-2010.. Banamex..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Arquitectura En México 1910-2010» ARQUI culture 2014-01-22 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* 1 2 «FERNANDA CANALES» web.archive.org 2014-05-11 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* ↑ «Revista Código | Perfil: Fernanda Canales. Apertura hacia el entorno» web.archive.org 2015-02-02 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* ↑ «FERNANDA CANALES» web.archive.org 2013-06-03 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* ↑ «FERNANDA CANALES» web.archive.org 2014-05-10 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* 1 2 «Wayback Machine» web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* ↑ «Premios Noldi Schreck 2014 - Enadii México» web.archive.org 2015-11-17 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Entregan distinción al Centro Cultural Elena Garro» El Universal (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).

## Kanpo estekak

* Fernanda Canalesen web orria
* Datuak: Q19035168
* Multimedia: Fernanda Canales / Q19035168