OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sidney Janis

Sidney Janis (Buffalo, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1896ko uztailaren 8a - New York, 1989ko azaroaren 23a) arte-bildumagilea izan zen.

## Biografia

Familia aberatsean jaio zen. 1920an New York hirian kokatu zen, eta bere garaiko artea ezagutzen eta abangoardia jaio berrien historiaz gogoeta egiten hasi zen. Fauvismoa, kubismoa, futurismoa, abstrakzioa eta surrealismoa aztertu zituen sormen artistikoaren bide posibleak sumatu nahirik. Aldi berean, bilduma bat egitea erabaki zuen, eta 1926an hasi zuen, Parisen Kahnweilerri erosi zizkion Henri Matisseren eta Juan Grisen margolan banarekin. Oso denbora laburrean, arte modernoaren margolari garrantzitsuenen lan-multzo bikaina bildu zuen (Picasso, Mondrian, Léger...), eta XX. mendeko estatubatuar arte-bildumagileetan lehenetakoa izan zen. Itzal handia lortu zuen, eta 1934tik 1948ra bitartean, New Yorkeko Arte Modernoaren Museoko batzorde aholku-emailearen kide izan zen. Bitarte horretan, Picassoren Gernika MoMAra eramateko txostena egin zuen, eta estatubatuar artisten belaunaldi berriak babestu zituen. Bere emazte Harrietekin batera, oso lan garrantzitsua idatzi zuen, Abstract and surrealist Art in America (Arte abstraktua eta surrealista Ameriketan), eta bera izan zen Pollocken, Rothkoren, Albersen, Hofmannen eta abarren inguruko gogoeten aitzindaria.
1948an arte-galeria bat zabaldu zuen New Yorken, Ameriketako artearen nortasunaren alde egiteko. Bere erakusketetan historia eta berritasuna batu zituen: Les Fauves (1950), Henri Rousseau (1951), Dada (1953), eta Futurism (1954); Pollocken sei erakusketa 1952tik 1958ra bitartean, eta De Kooning, Kline, Rothko, Guston, Gottlieb eta Baziotesen ingurukoak. Baina bere galeriaren historian New Realists erakusketa izan zen ziur asko garrantzitsuena, 1962an, pop art joerari eskainia. 1967an Sidneyk eta Harrietek beren bildumaren ehun bat lan New Yorkeko Arte Modernoaren Museoari eman zizkioten. 1970etik aurrera, seme-alaben esku utzi zuen galeria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1606720
# Luis Bárcenas

Luis Bárcenas Gutiérrez (Huelva, Espainia, 1957ko abuztuaren 22a) espainiar politikaria da, Alderdi Popularreko diruzain ohia eta Senatari ohia.
2009ko uztailaren 28an dimisioa aurkeztu zuen diruzain gisa, Gürtel kasua zela eta. 2013ko urtarrilaren 16an Pablo Ruz epaileak Gürtel aferari gehitu zion Suitzako agintariek berak han zuen diruaren inguruan egindako ikerketa: Suitzako bankuan zuen kontu korronte batean 22 milioi euro gordeta zeuzkan.
2013ko urtarrilaren 31n El Paisek diruzain ohiak ustez egindako hainbat ordainketa argitaratzen zituen, gutun-azaletan emandako dirua PPko eta bere inguruko hainbat kideri eragiten ziona, tartean José María Aznar eta Mariano Rajoy presidenteak. María Dolores de Cospedal, Rodrigo Rato, Jaime Mayor Oreja, Javier Arenas eta Angel Acebes ere agertzen ziren. Zehazki, Espainiako presidenteari 25.000 euro ordaindu omen zizkion urtero, 11 urtez.
2015eko urtarrilaren 22an, kartzelatik irten zen, 200.000 euroko bermea ordaindu ostean. Hemezortzi hilabete egon zen kartzelan

## Erreferentziak

* ↑ «Bárcenas pagó sobresueldos en negro durante años a parte de la cúpula del PP» El Mundo 2013/01/18.
* ↑ «Luis Barcenas kartzelatik atera da, 200.000 euroko bermea pagatuta» Berria 2015/01/23.
* Datuak: Q4120816
* Multimedia: Luis Bárcenas / Q4120816
# Sierra (Karrantza)

Sierra Karrantza udalerriko erdialdean dagoen auzoa da.

## Demografia

* Sierrako biztanleria

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267396
# Arte galeria

Arte galeria edo arte museoa arte erakusteko prestatuta izan den espazioa da. Gehien batean ikus-arteak dira nagusi espazio horietan, batez ere margolaritza eta eskultura. Zentzu horretan museoekin antz handia dute. Kontzeptu berean arte-lanak saltzeko eta erosteko edo promozionatzeko komertzio-lekuak sartzen dira ere bai. Galeria horietan erakusketa aldatzen doa; horien gestioak galerismo izena du. Museo askotan ere arte galeriak antolatzen dira aldirako erakusketak aldatuz baina zentzu ekonomiko hori gabe.
Erakusketak bakarkoak ala kolektiboak izan daitezke.
Etimologikoki, "galeria" hitza italieratik dator. Lehendabizikoenetariko bat Florentziako Galleria degli Uffizi izan zen. Galeria horretan Médici familiaren margolan bilduma kokatu zen 1560an. Antzeko jatorria du Galleria Borghesek, Erroman. Londresen, aldiz, National Gallery (1824) eta Tate Gallery (1897) sortu ziren. New Yorken National Gallery of Art 1937an ireki zen.
* Casol Gallery, New York.
* Tartuko Unibertsitatearen arte galeria.
* National Gallery of Art.
* Richard Prince, American Prayer Pariseko Liburutegi Nazionalaren erakusketa.

## Ikus, gainera

* Arte erakusketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207694
* Multimedia: Art museums / Q207694
# Soscaño

Soscaño Karrantza udalerriko erdialdean dagoen auzoa da, hirugarren populatuena dena.

## Geografia

Ipar-mendebaldean Trespalacio, Llano eta Otides auzuneak eta mendebaldean San Ciprian, hegoaldean San Esteban eta ekialdean Concha auzoak mugakide ditu.

## Demografia

* Soscañoko biztanleria

## Ondarea

Mirarietako Andra Mariaren eliza neogotikoa 1910ean eraikitakoa da, beste tenplu bat ordezkatuz. Aurreko elizan Karrantzako Errepublikako batzarrak egiten zituzten, eta haraneko artxibategia bertan zegoen.
Bestela, ama birjina hori herriko zaindaria izan zen El Sucesokoak ordezkatu arte.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren arabera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267550
# Egur-ziza ezkatatsu

Egur-ziza ezkatatsua (Pholiota squarrosa) Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Alkoholik edaten ez bada, gaztetan jan daiteke, baina ez da jateko gozoa.
Sinonimoak: Agaricus floccosus, Agaricus pilosus, Agaricus mammosus, Agaricus squamosus, Agaricus reflexus, Agaricus squarrosus var. reflexus, Lepiota squarrosa, Gymnopus reflexus, Agaricus verruculosus, Pholiota squarrosa var. verruculosa, Dryophila squarrosa, Naucoria squamosa, Pholiota reflexa, Hypodendrum floccosum.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbil-kanpai itxurakoa eta gero zabaldu egiten da, titi zabal batekin eta ertzak luzaroan biribilduta. Lehorra da eta ez da ikusgarria, horrek bereizten du aurivella eta adiposa espezietatik. Hondoko kolorea hori-arrosa da, eta ezkata marroiak ditu azalaren gainean. Ezkatak ugariagoak dira ertzetan erdigunean baino. Aurivella eta adiposa espezietan kontrakoa gertatzen da.
Orriak: Itsatsiak, estu, meheak, hori argi kolorekoak eta gero marroiak.
Hanka: Luzea eta oinarrira mehetua, zuri-horixka kolorekoa, kapelak dituen antzeko ezkatekin eta goialdean eraztun bat du. Ez da likatsua, adiposa espeziea berriz bai.
Haragia: Zaila, zuri-horixka kapelan eta ilunagoa oinean, usain eta zapore desatseginekoa, errefauarena.
Etimologia: Pholiota terminoak, belarri ezkatatsua, kapela ezkatatsua esan nahi du. Squarrosa epitetoa latinetik dator, ezkata nahasiak, esan nahi duen "squarrosa" hitzetik. Kapela eta oinean ezkatak dituelako.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako baliorik, astun samarra ere bada.

### Nahasketa arriskua

Pholiota subesquarrosa delakoa, squarrosa espeziearen forma bat da, honek kapela horiagoa du, ezkata gutxiago eta argiagoak izaten ditu, eta koniferoen enborretan hazten da. Armillaria ostoyae perretxikoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean agertzen da, hostozabalen eta koniferoen zuhaitz bizietan edo hiletan, faszikuluak eratuz.

### Banaketa eremua

Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 247 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 346 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). [. Guia de los hongos de Europa. ] Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 105 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 486 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ Pholiota squarrosa: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1574926
* Multimedia: Pholiota squarrosa / Q1574926
* Espezieak: Pholiota squarrosa
# El Suceso

El Suceso Karrantza udalerriko (Bizkaia) ekialdeko auzo bat da.

## Geografia

Las Torcachas baserrigunea hegoaldean, Manzaneda de Biañez hego-mendebaldean, Herboso auzoa ipar-mendebaldean, Armañon mendia (854 m) iparraldean, Los Joyos baserrigunea (Kantabria) ipar-ekialdean eta Villaverde Turtziozeko (Kantabria) udalerria ekialdean mugakide ditu.
Auzoa Kantabriarekin lotuta dago La Escrita (434 m) mendatearekin.

## Demografia

* El Sucesoko biztanleria

## Santutegia

1670 inguruan Gertaera Oneko Andra Mariaren santutegia eraiki zuten, erretaula barrokoa duena. Horren erdian, ama birjinaren egurrezko irudia dago mende horretakoa. Eliza auzoaren erdigunean dago kokatuta, inguruko etxe eta zezen-plazaren ondoan. Haratago, parke bat eta neurri handietako birjinaren irudia dago, haran osotik ikusgai dagoena. 8 m-ko altuera duen birjin hori Joaquín Lucarini eskultore arabarrak egin zuen 1953an.
1926an herriko zaindari izendatu zuten.

## Jaiak

Irailaren 18an El Sucesoko Ama Birjinaren omenezko jaiak ospatzen dituzte auzoan, haran osoko jai nagusiak direnak. Bertan, erromeria eta zezenplazan ekitaldiak egiten dituzte.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren arabera. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256654
* Multimedia: El Suceso (Karrantza Harana/Valle de Carranza) / Q12256654
# Arrantxo

    Artikulu hau landetxeari buruzkoa da; janaria gaitzat duena beste hau da: «Arrantxo (gastronomia)»
Arrantxo (ingelesez: ranch; gaztelaniaz: rancho) Ipar Amerikako landetxe tipikoa da, etxebizitza eta inguruko abeltzaintza-ustiategi barnean hartzen dituena. Litekeena da ere nekazaritza-ustiategi txikia ere izatea, normalean abereentzako bazka egiteko. Mendebalde Urruneko ikonografiaren zati bat dira.

## Erreferentziak

* ↑ Ward, Delbert R.. (1993). Great Ranches of the United States. San Antonio, Texas: Ganada Press ISBN 1-88051-025-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q509028
* Multimedia: Ranches / Q509028
# Guda Dantza

Guda Dantza 2012an Uribe Kostan (Bizkaia) sorturiko musika talde bat da, estilo aniztasuna oinarritzat duena.

## Taldekideak

* Ander Basañez, saxofoia, koruak
* Jon Basañez, tronpeta
* Alain Beraza, ahotsa
* Iker Maguregi, bateria, ahotsa, perkusioa, koruak
* Jon Maguregi, gitarra, koruak
* Eneko Ajangiz, baxua

## Diskografia

* Lainoak eta oskarbiak (2014, Taupaka)
* Labarraren ertzean (2016, Baga-Biga)
* Argibideak (2018, Baga-Biga)
* Esan Gabekoak (2022, Baga-Biga)

## Erreferentziak

* ↑ «Guda Dantza» Badok Euskal Musikaren Ataria (Noiz kontsultatua: 2018-10-24).
* ↑ MusikaZuzenean TB # 197 : Guda Dantza. (Noiz kontsultatua: 2023-07-27).
* ↑ «Lainoak eta oskarbiak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).
* ↑ «Labarraren ertzean» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).
* ↑ «Argibideak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).
* ↑ «Esan gabekoak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).

## Kanpo estekak

* Taldearen webgunea
* Taldearen Facebook orria
* Datuak: Q31188027
# Ainhoa Goenaga

Ainhoa Goenaga (Zarautz, 1992) artista gipuzkoarra da, eskulturagintzan lan egin izan duena batik bat. Bartzelonako Unibertsitatean sorkuntza artistikoa (2017) ikasi du, eta eskultura Pau Gargallo Arte Eskolan (Badalona, 2019). Bere lanetan naturarekin bat egiten duten formak landu izan ditu.
Alkizako Ur Mara museo eta ekimenarekin kolaboratu izan du besteak beste.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) info. (2024-07-17). «Paola Acebedo & Ainhoa Goenaga» El Boga Casa Taller (Noiz kontsultatua: 2024-12-20).
* ↑ «Aste Santurako bi ekimen antolatu dituzte Alkizan - Alkiza» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2024-12-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130278676
* Multimedia: Ainhoa Goenaga / Q130278676
# The Smashing Pumpkins

The Smashing Pumpkins edo Smashing Pumpkins (hori bere izena baitzen 1995 arte) Chicagon 1988an sortutako alternative rock taldea da. Taldearen barneko aldaketak gorabehera, ibilbide gehienaren zehar hauxe izan dira osakideak: Billy Corgan (ahotsa/gitarra), James Iha (gitarra/ahotsa), D'arcy Wretzky (baxua/bigarren ahotsa) eta Jimmy Chamberlin (bateria).
Punkak ez du Smashing Pumpkins garaikideak bezainbeste eragin. Haien estiloa gitarraren soinu trinko eta astunean oinarritzen da, gothic rock, heavy metal, dream pop, psychedelic rock, progressive rockaren eraginpean.
Mundu osoan 40 milioi disko baino gehiago salduta, 1990eko hamarkadako talderik arrakastatsuenetakoa izan zen, bai kritika bai salmenten aldetik. Azken urteetan, halere, barneko ika mikek nahiz salmenten beherakadak taldea desegitera eraman zuten. 2006ko apirilean, taldeak berriro batzekoa eta disko berria grabatzekoa zela ofizialki iragarri zuen. Orain arte Billy Corgan eta Jimmy Chamberlin dira hori egiaztatu direnak.

## Diskografia

| Data | Albuma | Diskoetxea |
| 1991ko maiatzaren 28 | Gish | Caroline Records |
| 1993ko uztailaren 27 | Siamese Dream | Virgin Records |
| 1995eko urriaren 24 | Mellon Collie and the Infinite Sadness | Virgin Records |
| 1998ko ekainaren 2 | Adore | Virgin Records |
| 2000ko otsailaren 29 | MACHINA/The Machines of God | Virgin Records |
| 2000ko irailaren 5 | MACHINA II/The Friends & Enemies of Modern Music | Constantinople Records |
| 2007 | Zeitgeist | |
| 2009 | Teargarden by Kaleidyscope | |
| 2012 | Oceania | |
| 2014 | Monuments To An Elegy | |
| 2015-2016 | Day For Night | |
| 2018 | Shiny and Oh So Bright, Vol. 1 / LP: No Past. No Future. No Sun. | |
| 2020 | Cyr | |
| 2023 | Atum: A Rock Opera in Three Acts | |
| 2024 | Aghori Mhori Mei | |

## Ikus, gainera

* Rock alternatiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184217
* Multimedia: The Smashing Pumpkins / Q184217
# Alonso Carrillo Peraltakoa

Alonso Carrillo Peraltakoa (1467-1533), nafar noblea izan zen, Faltzesko I. markesa izan zena, Leringo III. kondea, Azkoiengo baroniako eta Faltzes, Amposta, Maya, Andosilla, Cárcar hiribilduetako jauna, Nafarroako Errege Kontseiluko kidea, errege-etxeko zerbitzari nagusia, kondestable, mariskal eta maiordomo nagusia, Úbeda eta Baezako korrejidorea izandakoa.
1504ko azaroaren 21ean, Elisabet bere amonak Katalina erregina bere oinordekotzat ezartzen zuen testamentuaren aurka protesta egin zuen, bere buruarentzat Peraltaren maiorazkoa erreklamatuz. Azkenean, bi aldeak akordio batera iritsi ziren 1504ko azaroaren 28an. Bere amonaren herentziaren truke, erregeek Azagra eta bere gotorlekua eman zizkioten bere basailu guztiekin eta Peñaflorreko gaztelua eta ingurukoa, bere amonak izan zuen bezala.
1512ko uztailaren 29an, Nafarroako erregeek Fernando Katolikoa erregeari ematea hitzartu zuten bahituetako bat izan zen, Nafarroako konkistaren esparruan Iruñea errenditu ondoren hitzartutakoak zehatz-mehatz betetzeko. Kondestablea Frantziatik Nafarroara itzuli zen, hilaren 31ko ultimatum batek eskatzen zuen bezala, eta gaztelar alderdian afiliatu zen. Fernandori Faltzesko gotorlekua eskaini zion, Albako dukearen ondoan eutsi zion, Joan erregeak Nafarroa inbaditu zuenean urte horretan bertan, eta Erriberri eta Tafalla menderatzen lagundu zuen. Hain konfiantza handia eman zion Gaztelako erregeari, ezen honek agaramontar bandoaren buru izendatu eta Nafarroako mariskal titulua eman baitzion.

## Erreferentziak

* ↑ Fernández de Béthencourt 1901, 261 orr. .
* ↑ Fernández de Béthencourt 1901, 261-262 orr. .
* ↑ Fernández de Béthencourt 1901, 262 orr. .

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Fernández de Béthencourt, Francisco. (1901). Historia genealógica y heráldica de la Monarquía Española: Casa Real y Grandes de España. III Madril: Establecimiento tipográfico de Enrique Teodoro.
# Nafarroako kondestable

Nafarroako kondestable kargua 1424ean Karlos III.a erregeak sortua izan zen, ordura arte indarrean zegoen Nafarroako banderazain kargua ordezkatzeko.
Erabaki honekin Karlos III.ak segitzen zuen Iberiar penintsulako erresumen tendentzia gorteko karguak berrizendatzeko, kutsu frantsesa eta prestigiozkoa emanez.
Betidanik Alferez edo Banderazaina izan ziren karguak izendapena berria jaso zuten Aragoiko erresuman (1379an), Gaztelakoan (1382an) eta Portugalgoan (1382an).
Erregearen ondotik kondestablea erresumako armadako gidari nagusia zen. Erregeak Kondestablea izendatzen zuen erresumako noble handien artean. Kargua ez zen printzipioz biziartekoa eta kargugabetze aukera zegoen.
Nafarroako konkistaren ondotik Espainiako erregeak Nafarroako Kondestable titulua mantendu du baina era guztiz ohorezkoan eta familia ontasun bezalakoa.

## Nafarroako Kondestableen zerrenda
### Kargu militarra

* 1424: Karlos III.ak erabakitzen du Karlos Beaumontekoa banderazainaren ondorengoa Luis II.a Beaumontekoa izango dela Kondestable izenarekin. Luis II.a Karlos III.aren suhia zen..
* 1432-1451: Luis II.a Beaumontekoa, Leringo kondea. Kargugabetua Erregearen aurka oldartzeagatik.
* 1451-1481: Piarres Peralta, Leringo Doneztebe haraneko kondea
* 1481-1495: Luis III.a Beaumontekoa, Leringo kondea. Kargugabetua Erregearen aurka oldartzeagatik.
* 1495-1501: Alonso Carrillo Peraltakoa, Leringo Doneztebe haraneko kondea
* 1501-1507: Luis III.a Beaumontekoa, 2. aldiz. Berriro kargugabetua oldartzeagatik.
* 1507-1513: Alonso Carrillo Peraltakoa, 2. aldiz. Kargua galdu zuen Nafarroako konkistaren ondorioz.
* 1513-1530: Luis IV.a Beaumontekoa, Leringo kondea. Konkistan espainiarrak laguntzeagatik kargua eskuratu zuen. Karguan hila.

### Ohorezko titulua

* 1530-1565: Luis V.a Beaumontekoa, Leringo kondea. Karguan hila.
* 2014-gaur arte: Carlos Fitz-James Stuart y Martínez de Irujo, Albako dukea eta Leringo kondea.

# Ikus, gainera

* Nafarroako banderazain
* Nafarroako mariskal

# Erreferentziak

* ↑ Jaurgain, Jean. «Les Beaumont-Navarre. Notes historiques et généalogiques» EINA (Paris) (3): 637-651. ISSN 0212-7016..
* ↑ Hiru.com. Deio. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474696
# Eudora Bumstead

Eudora Bumstead, jaiotzez Stone, (Bedford, 1860ko abuztuaren 26a – 1892) estatubatuar poeta izan zen, erlijio ereserkiak eta haurrentzako poemak idatzi zituena.

## Bizitza

Eudora Stone Bedforden (Michigan) jaio zen 1860ko abuztuaren 26an. Oso gaztea zela, Nebraskara joan zen gurasoekin. Haurtzaroan hasi zen poesia idazten, eta hamar urte zituela, bere poema bat Our Young Folks aldizkarian argitaratu zuten. Ikastetxe publikoetan ikasi zuen eta hezkuntza ona jaso zuen. 1878-1879 urteetan, Nebraska Estatuko Unibertsitatean ikasi zuen.
Beatricen (Nebraska) bizi izan zen Ontariora (Kalifornia) joan aurretik.
Garai batean eskola-irakasle arrakastatsua izan zen. Nebraska Estatuko Unibertsitatean ikasten ari zela, William T. Bumstead ezagutu zuen eta 1880an harekin ezkondu zen. Haien seme bakarra bi urte eta erdirekin hil zen, baina Bumsteadek ez zuen bere heriotzak eragindako minari buruz idatzi.
Idazteko denbora gutxi izan zuen, baina St. Nicholas Magazine eta The Youth's Companion haurrentzako aldizkarietan kolaboratu zuen, Eudora S. Bumstead izena erabiliz.
Bumstead kuakeroa zen. 1892an hil zen, eta Ontarioko Bellevue Parke Memorialean lurperatu zuten.

## Lan hautatuak
### Erlijio ereserkien letrak

* The sun has gone from the shining skies
* Throw to the wind your doubt and fear

### Abestien letrak

* Blow, wind, blow (1888)
* Folliloo
* Grievous complaint (1890)
* In the swing (1888)
* Kandikew (1886)
* Little red hen (1885)
* Mystic sign (1888)
* Ollie's dreams (1881)
* Problem in threes (1889)
* Sad reason for tears (1889)
* Summer lullaby (1887)
* Year with dolly (1892)

### Poemak

* Little pine-tree (1889)
* Quest (1888)
* A Year with Dolly (1892)

### Antzezlanak

* Waiting for Santa Claus (1889)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Moulton, Charles Wells. (1890). «Eudora Bumstead» The Magazine of Poetry 2: 218-219. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) Queries: Devoted to Literature, Art, Science, Education. 4 C.L. Sherrill & Company, 81 or. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Willard, Frances Elizabeth; Livermore, Mary Ashton Rice. (1893). A Woman of the Century: Fourteen Hundred-seventy Biographical Sketches Accompanied by Portraits of Leading American Women in All Walks of Life. Moulton, 136 or..
* 1 2 (Ingelesez) «Bumstead Eudora S.» Youth's Companion (N. Willis) 44 (1): 135-137. ISBN 9780810804920. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) «Eudora S. Bumstead» Hymnary (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* 1 2 3 (Ingelesez) Dodge, Mary Mapes. (1920). St. Nicholas. Scribner, 62 or. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) Dodge, Mary Mapes. (1892). «A Year with Dolly, by Eudora S. Bumstead» St. Nicholas (Scribner & Company) 19 (2): 490. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55772544
# Frances Courtenay Baylor

Frances Courtenay Barnum, jaiotzez Dawson eta geroago Baylor, (Fort Smith, 1848ko urtarrilaren 20a – Winchester, 1920ko urriaren 15a) estatubatuar idazlea izan zen, eleberriak eta ipuinak idatzi zituena.

## Bizitza

Frances Courtenay Dawson Fort Smithen (Arkansas) jaio zen 1848ko urtarrilaren 20an, James Lowes Dawson eta Sophie Baylor Dawsonen familian. Bere aita armadako ofiziala zenez, haurtzaroa San Antonion eta New Orleansen eman zuen.
Nerabea zela, bere gurasoak dibortziatu ziren eta Frances amaren ezkondu aurreko abizena, Baylor, erabiltzen hasi zen. Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila amaitu ondoren, hainbat urtez (1865etik 1867ra eta 1873tik 1874ra) Europan zehar bidaiatu zuen.
1870eko hamarkadaren amaieran, Atlantic Monthly eta Princeton Review bezalako egunkari eta aldizkarietan kolaboratzen hasi zen. 1885ean On Both Sides eleberria kaleratu zuen, eta bertan Estatu Batuetako eta Ingalaterrako gizartearen ohitura desberdinak aztertu zituen.
1896an George Barnumekin ezkondu zen, baina handik gutxira bere senarra hil zen. Alargundu ondoren, Frances Courtenay Baylor Winchesterrera joan zen bizitzera, eta han eman zituen ondorengo urteak. Winchesterren hil zen 1920ko urriaren 15ean, 72 urte zituela.

## Lanak

* On Both Sides (1885)
* Behind the Blue Ridge (1887)
* Juan and Juanita (1888)
* A Shocking Example, and Other Sketches (1889)
* Claudia Hyde (1894)
* Miss Nina Barrow (1897)
* The Ladder of Fortune (1899)
* A Georgian Bungalow (1900)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Blain, Virginia; Clements, Patricia; Grundy, Isobel. (1990). The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present. Batsford Books, 71 or. ISBN 9780713458480. (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* 1 2 (Ingelesez) Shinn, Thelma J. «Barnum, Frances Courtenay Baylor» Novel guide jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011-10-12) (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) Willard, Frances E.; Livermore, Mary A. (1893). «Miss Frances Courtenay Baylor» A Woman of the Century: Fourteen Hundred-Seventy Biographical Sketches Accompanied by Portraits of Leading American Women in All Walks of Life. Moulton.
* ↑ (Ingelesez) Wright, H. M. «Frances Courtenay Baylor Barnum (1848–1920)» Encyclopedia Virginia (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* ↑ (Ingelesez) «Advertisement for On Both Sides» Encyclopedia Virginia (Noiz kontsultatua: 2024-12-07).
* ↑ (Ingelesez) «Mrs. Barnum, Author, Dead» The Washington Post (Winchester): 3. 1920-10-16.
* ↑ (Ingelesez) «VA. Novelist Dead» The News Leader (Winchester: Associated Press): 1. 1920-10-16.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5478577
* Multimedia: Frances Courtenay Baylor / Q5478577