OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tabula lusoria

Tabula Lusoria (Tabulae Luesoriae) Antzinako Erromatik datorren joku oso erraz bat da, 2.000 urte baino gehiago dituena. Erromatar garaian jende asko jolasten zen joku honetara, batez ere, Inperioko garaian.
Erromatarrek Tabula Lusoriara bezala, beste joku askotara ere jolasten ziren: Micare, Ocellates, Musca Aenea, Orbis, Quinquinoven, etab. Pertsona guztiak jolasten ziren arren, haurren joku bat zen.

## Materialak

Tablero bat behar zen, zirkunferentzia moduan jarritako 9 punturekin. 6 fitxa ere behar ziren ere.

## Jokalariak

2 jokalari dira jolasten dutenak.

## Pausoak

Hasteko, dadoak botatzen dira eta zenbaki handiena duen pertsona hasten da. Txanda bakoitzean fitxa bat mugitu behar du jokalari bakoitzak eta horrela jarraitu behar da 3 fitxak marra berean jarri arte. 3 fitxak lerro berean jartzea lortzen duen lehengoak irabazten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070249
# Katalina Cornaro

Katalina Cornaro (grezieraz: Αικατερίνη Κορνάρο, venezieraz: Caterina Corner) (Venezia, 1454ko azaroaren 25a – 1510eko uztailaren 10a) Zipreko Erresumako azken monarka izan zen. Jakue II.a Ziprekoarekin ezkondu eta erregina ezkontide bihurtu zen, ondoren, erreginorde haren semea, Jakue III.a Ziprekoa, adingabea zen artean (1473–1474), eta azkenik, Zipreko erregina osoa. Bere erreinaldia 1474ko abuztuaren 26an hasi eta 1489ko otsailaren 26an amaitu zen eta "San Markoren alaba" izendatu zuten, zeren horrela, senarra Jakue II.a Ziprekoa hil ostean, Veneziak Zipreren kontrola mantentzen jarraitu baitzezakeen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Giorgio Corner
Marko Cornaro
Katalina Cornaro
Jakue III.a Ziprekoa
Nicholas Crispo, Lord of Syros
Fiorenza Crispo
Eudokia Komnene, Princess of Trebizond :

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Wills, Garry. Venice, Lion City (New York, Simon and Schuster, 2001), 136.
* Datuak: Q149192
* Multimedia: Caterina Cornaro / Q149192
# Rafael Paasio

Kustaa Rafael Paasio, Hellström jaioa (Uskela, 1903ko ekainaren 6a – Turku, 1980ko martxoaren 17a) finlandiar kazetari eta politikaria izan zen. Finlandiako lehen ministroa izan zen 1966tik 1968ra eta 1972an.
Alderdi Sozialdemokratako kide izan zen eta 1948an diputatu hautatu zuten. Aldez aurretik Turkuko udal-politikan parte hartu zuen eta 1942tik Turun Päivälehti egunkariko editorea izan zen. Alderdi Sozialdemokratako presidentea izan zen 1963tik 1975era, eta erdigunetik bateratu zuen alderdia.
Bi aldiz izan zen lehen ministro, 1966tik 1968ra eta 1972an. Sobietar Batasunarekin harreman zuzenak izan zituen eta ongizate estatu modernoa eraikitzen jarraitu zuen. Bigarren agintaldian, Finlandia Europako Ekonomia Erkidegoan sartzea bultzatu zuen.
* Datuak: Q449414
* Multimedia: Rafael Paasio / Q449414
# 1902ko Pelée mendiaren erupzioa

1902ko Pelée mendiaren erupzioa Martinikan (Karibe itsasoa, Frantziaren kolonia) 1902ko apirilaren 23an hasitako sumendi erupzioa izan zen. Hodei piroklastiko batek Saint-Pierre hiria erabat suntsitu zuen, eta 29.933 gizaki hil zituen. Horrenbestez, XX. mendeko erupziorik hilgarriena izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Hess, Jean. (1902). La catastrophe de la Martinique. Charpentier et Fasquelle, 300 or..
* Datuak: Q386230
* Multimedia: 1902 eruption of Mount Pelée / Q386230
# 1890eko Dreuxko tornadoa

1890eko Dreuxko tornadoa abuztuaren 18an izandako ekaitz bortitza izan zen. 22:00 izan baina zertxobait aurretik, tornado batek Dreux udalerria, Blaise eta Eure ibaietako ibarrak eta Brissard herrixka kaltetu zituen.
Lekukoek emandako deskribapenen arabera, 22:00ak aldera, hegoaldetik zetozen kumuluninbo beltz handiak hirirantz mugitzen ziren. Hodei hauek tximistak jaurtiki zituzten etengabe, eta gero trumoiak jotzen hasten zen txingor gogor batek lagunduta.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Chroniques météo Météo Paris - Le premier site météo pour l'île-de-France» paris.com..
* ↑ https://web.archive.org/web/20130508165352/http://keraunos.forumpro.fr/t218-tornade-a-dreux-28-18-aout-1890

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3532327
# 1949ko Landetako basoaren sutea

1949ko Landetako basoaren sutea urte hartako abuztuaren 19tik 25raino Gaskoiniako Landetan izan zen. Baso-sutearen ondorioz, 52.000 ha, horietatik 25.000 Landetako basoarenak, erre eta 82 lagun hil ziren. II. Mundu Gerraren ostean basoen egoera oso kaskarra zen, eta suebakiak landaretzak janak zituen. Europa osoko sute modernorik hilgarriena izan zen. Suteak Girondako Cestas, Saucats, Marcheprime eta Mios udalerriak errautsi zituen.
Abuztuaren 19an Saucatseko Le Murat auzoan sortu zen, arratsaldeko ordubata inguruan. Ikerketaren arabera, Pioton izeneko zerratokian langile baten zigarroak sortu zuen. Laster hedatu zen eta Lagune du Merlen kokaturiko suebakiak ezin zuen bere lana bete.
Haizeak sutea zabaldu eta hilaren 20ko arratsaldeko hirurak aldean zakar jo zuen. Garrek 200 metroko luzera ere izan zuten eta su-ekaitzak gogor jo zuen suhiltzaileen kontra. Haizea baretu zenean, sutea amatatzeko gai ziren.
1949ko abuztuaren 25an, Landetako basoaren sutea itzaltzea lortu zuten azkenean.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Chevrou, Robert B.. Pourquoi les incendies de forêts sont-ils si meurtriers ?. EDP Sciences, 202 or. ISBN 2-86883-798-0..
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/landetan-sute-erraldoia-piztu-zen
* 1 2 (Ingelesez) Neff, Christophe. (2009-7-13). «The Fatal Forest Fire – remembering the "1949 Mega fire" in the "Forêt des Landes" (South West France)» Le Monde.
* ↑ (Frantsesez) Deville, Joan. (2009-5-15). L'Incendie meurtrier dans la forêt des Landes en août 1949. Les Éd. des Pompiers de France, 160 or. ISBN 978-2916079202..
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/landetako-basoaren-sutea-itzaltzea-lortu-zuten-azkenean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3149837
* Multimedia: Incendie de la forêt des Landes de 1949 / Q3149837
# 1428
## Gertaerak

* Otsailaren 2a – 6,7 magnitudeko lurrikara batek ehunka hildako utzi zituen Katalunian.

## Jaiotzak

* Maiatzaren 3a – Pedro González de Mendoza, gaztelar apaiza, Calahorrako eta La Calzadako apezpikua (h. 1495).
* Azaroaren 22a – Richard Neville, Warwickeko 16. kondea, militar ingelesa (h. 1471).
* Elisabet Portugalgoa, Gaztelako erregina (h. 1496).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 4a – Frederiko I.a Saxoniakoa, Saxoniako hauteslea (j. 1370).
* Otsailaren 3a – Ashikaga Yoshimochi, Ashikaga shogunerriko laugarren shoguna (j. 1386).
* Irailaren 28a – Martin III.a Enrikez Lakarrakoa, Nafarroako Erresumako noblea.
* Godofredo Nafarroakoa, nafar handikia.
* Elisabet Foixkoa, Foixko konde eta Bearnoko bizkondea.
* Masaccio, Quattrocentoko margolari italiarra (j. 1401).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6315
* Multimedia: 1428 / Q6315
# Pedro Lozano Bartolozzi

Pedro Maria Lozano Bartolozzi (Iruñea, 1939ko urriaren 29a) unibertsitateko irakasle emeritua, kazetaria eta idazle nafarra da.

## Biografia

Iruñean jaio zen 1939an eta Pedro Lozano de Sotés eta Francis Bartolozzi artisten semea da. Margarita Urizekin ezkondu zen, lau seme-alabaren aita izanik, eta lau bilobaren aitona da.
Zuzenbidean doktorea eta Informazio Zientzietan lizentziatua Nafarroako Unibertsitatean, Madrilgo Kazetaritza Eskola Ofizialean graduatua, Enpresa Zuzendaritzan diplomatua Deustuko Unibertsitatean eta Garapenerako Laguntzan diplomatua Erromako Centro Europeo dell´ Educazione di Roman. Nafarroako Unibertsitateko Komunikazio Fakultateko irakasle emeritua. Nafarroako Ikasketa Historikoen Elkarteko (SEHN) lehendakaria da, eta hainbat liburu idatzi ditu lan akademiko eta literarioen artean. Nazioarteko Zuzenbideko Urtekariaren idazkaria izan zen. Kazetari gisa genero guztiak landu ditu, prentsan, irratian eta telebistan lan eginez. "La Gaceta del Norte" filmaren Nafarroako edizioaren zuzendaria Ekialde Hurbilean, Italian, Alemanian eta Estatu Batuetan izan da.

## Obrak

Bere lan esanguratsuenetako batzuk honako hauek dira:
* 1984. Némesis o el Sueño de la Razón.
* 1986. Pedro y Pitti. Biografía sobre su padres publicada por el Ayuntamiento de Pamplona.
* 1991. Pemmican. Una novela de humor, crítica y gastronomía.
* 2007. El Fuego de la Tierra - Cronicón Reconstruido Coral y Patriótico.
* 2009. La caja de cerillas.
* 2014. 2014. El misterioso cartapacio del dragón chino una narración autobiográfica a través del personaje del conde Kapaki.
* 2015. Retorno azul de reportajes vivos, donde «vuelve su mirada hacia el mundo del periodismo, concretamente hacia los reportajes.»
* 2019. Trampantojo de autómatas.
* 2019. El facistol de Kant.
* 2021. El barco de juncos.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1984. Nemesis o el Sueño de la Razón eleberri laburragatik Nafarroa Sariaren finalista.
* 2007. Literatur sorkuntzaren saria, El Fuego de la Tierra - Cronicón Reconstruido Coral y Patriótico eleberriagatik.

## Erreferentziak

* 1 2 Redacción. (2021-05-30). La historia del español Pedro Lozano Bartolozzi: “Cuando escribo, dibujo con palabras”. Mar del Plata.
* ↑ «La historia del español Pedro Lozano Bartolozzi: “Cuando escribo, dibujo con palabras”» Diario La Capital de Mar del Plata.
* ↑ Unzué, Michelle. (2009-05-11). "Intentamos volver a nuestros orígenes pero la vida nos lleva a seguir adelante". Pamplona.
* 1 2 Vicondoa, Marialuz. (2019-11-05). Lozano Bartolozzi: “Cuando uno se hace mayor disfruta con las pequeñas cosas”. Pamplona.

## Bibliografia

* Asociación Navarra de Bibliotecarios. (2016). «Lozano Bartolozzi, Pedro» Tk (28): 202–203. ISSN 1136-7679..

## Kanpo estekak

* «Pedro Lozano Bartolozzi» Editorial Universidad de Navarra, S.A..
* «Pedro Lozano Bartolozzi» nuestrotiempo.unav.edu.
* «Pedro Lozano Bartolozzi – Pregón» www.pregonnavarra.com.
* Datuak: Q85522440
# Sant Pere Galligants monasterioa

Sant Pere Galligants monasterioa (katalanez Sant Pere de Galligants) Kataluniako Girona hirian dagoen beneditar ordenako monasterio bat da. Kataluniako Kultura Ondarea izendatua dago.
X. mendean eraikitzen hasi eta XII. mendean amaitu zen.

## Ikus gainera

* Erromanikoa Katalunian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q932383
* Multimedia: Monestir de Sant Pere de Galligants / Q932383
# Iker Murua

Iker Murua Caballero (Azkoitia, Gipuzkoa, 1990eko urriaren 29a) Euskal Herritar futbolaria da. Atzelari moduan jokatzen du normalean.

## Kirol Ibilbidea

2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Anaitasuna | PR | 2009/10 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Anaitasuna | DH | 2010/11 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Anaitasuna | DH | 2011/12 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Anaitasuna | 3. | 2012/13 | 34 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 1 |
| Anaitasuna | DH | 2013/14 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Anaitasuna | Denera | Denera | 34 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 1 |
| Lagun Onak | 3. | 2014/15 | 10 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 10 | 0 |
| Lagun Onak | 3. | 2015/16 | 32 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 3 |
| Lagun Onak | 3. | 2016/17 | 25 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 2 |
| Lagun Onak | Denera | Denera | 67 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 67 | 5 |
| Sestao River | 3. | 2017/18 | 24 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 1 |
| Sestao River | 3. | 2018/19 | 33 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 0 |
| Sestao River | Denera | Denera | 57 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 57 | 1 |
| Gernika | 3. | 2019/20 | 23 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 23 | 3 |
| Gernika | Denera | Denera | 23 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 23 | 3 |
| Arenas | 2.B | 2020/21 | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 20 | 0 |
| Arenas | 2.F | 2021/22 | 29 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 1 |
| Arenas | Denera | Denera | 49 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 50 | 1 |
| Ibiza Pitiusas | 2.F | 2022/23 | 22 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 0 |
| Ibiza Pitiusas | Denera | Denera | 22 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 0 |
| Anaitasuna | 3.F | 2023/24 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Anaitasuna | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 252 | 11 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 256 | 11 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123598595
# Sant Climent d'Amer

Sant Climent d'Amer Amer udalerriko auzo bat da, Kataluniako Gironako probintziako Selva eskualdean.

## Kokalekua

Herria udal mugapearen ekialdean dago, Torrent del Rajoler ibaiaren ertzean, Brugent ibaiaren ezkerraldetik.

## Historia

Biztanleria sakabanatuta dago, Sant Climenteko eliza zaharra erreferentzia dela. Paleolitotik aztarnategi arkeologiko batzuk daude Sant Roken (Balma de la tximinea, moro-hilerria, eltze handia...). Neolitoari eta mesolitoari dagokienez, "El Cau Negre" nabarmendu behar da, baita harrizko aizkora leunduen zenbait aurkikuntza ere, baita trikuharriren bat eta menhir oso suntsituak ere.
Garai iberiko eta erromatarrari dagokionez, Josep Vilalta de Amer-ek, Francisco (Xicu) Caparrósekin eta . mendearen amaieran Climent de Anglès familiarekin egindako txanpon-aurkikuntza batzuk daude. Amerreko San Klemente herria ia hustu arte galdu zen. Joera hori aldatu egin zen, bertara bizitzera joatea erabaki zuen eta gaur egun jendea bizi da.
San Clemente de Amer-i buruzko lehen berriak 823. urtekoak dira, Karlomagnoren tropen artean borroka bat izan zenean, Cartelláko Galcerán noblea buru zutela katalanek garaitu zituzten musulmanen aurka, eta leku hartan eraiki zituzten San Clementeren eta Amerreko San Cornelioren kaperak.
Hurrengo erreferentzia historikoak 993. urtekoak dira, Ramón Borrell kondeak Sant Climent d'Amer aldeko zenbait finka dohaintzan eman zizkionean Amerreko monasterioari. Parrokia-eliza, . mendekoa seguruenik, leku erreala izan zen eta Clemente I. aitari eskainia dago.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1991 | 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 |
| 24 | 26 | 25 | 26 | 27 | 28 | 28 | 33 | 34 | 35 | 35 | 35 | 33 | 34 | 36 | 35 | 39 | 46 | 44 | 46 | 41 | 41 | 43 | 40 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Guía de Catalunya. Todos los pueblos y todas las comarcas. Barcelona: Caixa de Catalunya (argitaratze data: 1989) ISBN 84-87135-01-3..
* ↑ «Amer Selva» (pdf). Nomenclàtor oficial de toponímia major de Catalunya, 2007, pàg. 63.
* ↑ Fuentes Buxó, Raimon & Fuentes Buxó, Alex. 2017. Amer: Orígens i Història. 472 pàgines.
* ↑ Fuentes-Buxó, R. 2014. Destrals neolítiques i d’altres artefactes macrolítics similars del MAC-Girona i del SAM: assaig metodològic i estudi preliminar. Treball de fi de Master de Prehistòria, Antiguitat i Edat Mitjana (UAB). 143 pp
* ↑ Fuentes Buxó, Raimon & Fuentes Buxó, Alex. 2017. Amer: Orígens i Història. 472 pàgines.
* ↑ Varios (1989). «Guía de Catalunya. Todos los pueblos y todas las comarcas». Barcelona, Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3.
* ↑ Fuentes Buxó, Alex i Fuentes Buxó, Raimon. 2022. Carlemany i els Cartellà, Sant Climent d'Amer i la capella de Sant Corneli; de l'any 823 al 1626. Amera, la revista d'Amer. Núm. 27. p. 33-42., 2022

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11946957
* Multimedia: Sant Climent d'Amer / Q11946957
# Amer

Amer Kataluniako barrualdeko udalerria da, Selva eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.304 biztanle zituen. 40,05 km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak

* Amer
* La Costa de Santa Brígida
* Grup Solivent
* Lloret Salvatge
* Palou
* Sant Climent d'Amer
* Sant Genís
* Veïnat de la Jonquera
* Veïnat del Colomer
* Veïnat del Mont

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008 |
| 2.680 | 2.921 | 3.444 | 3.458 | 3.398 | 3.181 | 3.405 | 3.670 | 3.303 | 2.302 | 2.182 | 2.304 |

## Jende ezaguna

* Arnau Descolomer (?-1410), Generalitateko presidentea (1384-1389).
* Josep Maria de Porcioles (1904-1993), Bartzelonako alkatea.
* Pere Buxó Doménech (1916-1998) musikagilea, sardana konposatzailea.
* Pere Fontàs (1932-2002), sardanen konposatzailea.
* Carles Puigdemont (1962-), Gironako alkatea eta Generalitateko presidentea (2016-).

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda
* Santa Maria monasterioa (Amer)

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Amerko udalaren webgunea.
* Datuak: Q13022
* Multimedia: Amer / Q13022
# Euskadiko Artxibo Historikoa

Euskadiko Artxibo Historikoa edota EASN (Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala) Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikina da, bai eta Euskadiko Artxibo Nazionalaren egoitza ere. Eusko Jaurlaritzaren ardurapean dago. 2014ko urtarrilaren 23an inauguratu zen. Web orrialdearen bidez 6,3 milioi erregistro eta 5 milioi irudi ikus daitezke.

## Kokalekua

Indautxu auzoko Maria Diaz Harokoa kaleko 3. zenbakian dago, kale horren eta On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren arteko elkargunean.

## Artxiboa

Eraikinak dokumentu ugari gordetzen ditu, hala nola lehen Eusko Jaurlaritzako kideen arteko gutuneria epistolarra, txostenak eta partikularren dokumentuak; horien bitartez euskal gizarteak denboran zehar izan dituen bizimoduak ezagutu daitezke.
Beraz, Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala (EASN) Euskal Autonomia Erkidegoko artxibo-sistema publiko eta pribatuek osatzen duten egitura da, lankidetzan oinarritzen dena. Irargi Kultura Saileko Artxibo Zerbitzuak kudeatzen du.

## Iruditegia

* Euskadiko Artxibo Nazionalaren liburutegia.
* Eraikinaren ikuspegi orokorra.

## Erreferentziak

* ↑ https://hispana.mcu.es/es/comunidades/registro.do?id=6212
* ↑ https://web.archive.org/web/20140627014349/http://www.bilbaointernational.com/archivo-historico-de-euskadi/
* ↑ https://vscw.ca/es/taxonomy/term/567

## Kanpo estekak

* Euskadiko Artxibo Nazionalaren webgunea (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Euskadiko Artxibo Nazionalaren eraikinari buruzko orrialdea. Bilbaoenconstruccion.org (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q17496844
* Multimedia: Archivo Histórico de Euskadi / Q17496844
# Mary Kingsley

Mary Henrietta Kingsley (Londres, 1862ko urriaren 13a - Simon's Town, Hego Afrika, 1900eko ekainaren 3a) ingeles etnografo, idazle zientifiko eta esploratzailea izan zen.
George Kingsley idazlearen alaba eta Charles eta Henry Kingsley idazleen iloba izan zen. Etxean ikasi zuen eta aitaren bidaia-istorioetara zaletu zen.
Mendebaldeko Afrikara bidaiatzea erabaki zuen eta 1893an Sierra Leonara iritsi zen. Handik Luandara bidaiatu zuen. 1894ko abenduan bigarren bidaia egin zuen. Gabon zeharkatu eta Kamerun mendia eskalatu zuen.
Hurrengo urteetan bere bidaiei buruzko hitzaldiak eman zituen. Misiolari anglikanoei kritika egin zien afrikarrak bihurtzen saiatzeagatik.
1900ean Hegoafrikara bidaiatu zuen Bigarren Boerren Gerran. Erizain boluntarioa izan zen gerrako presoen ospitale batean, eta sukar tifoideak jota hil zen.

## Lanak

* "Travels on the western coast of equatorial Africa". Scottish Geographical Magazine. 12 (3): 113–124. 1896. doi:10.1080/00369229608732860. ISSN 0036-9225. Zenodo: 1430411.
* Travels in West Africa. BookRix. 2015 [1897]. ISBN 978-3-7368-0451-7.
* Travels in West Africa. Washington DC: National Geographic. 2002 [1897]. ISBN 9780792266389. with an Introduction by Anthony Brandt
* West African Studies (Second, expanded ed.). London: MacMillan. 1901 [1899].

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235525
* Multimedia: Mary Kingsley / Q235525
# Guardiola de Berguedà

Guardiola de Berguedà Kataluniako udalerria da, Berguedà eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 61,96 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.007 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Bi herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak |
| Les Cases Noves del Collet | 29 |
| Guardiola de Berguedà | 916 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| * | * | * | * | * | 1.327 | 1.962 | 1.833 | 1.393 | 1.254 | 940 | 1.007 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Bagà ondoko San Lorentzo monasterioa

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Guardiolako udalaren webgunea.
* Datuak: Q15519
* Multimedia: Guardiola de Berguedà / Q15519
# Saint-Guilhem-le-Déserteko abadia

Saint-Guilhem-le-Déserteko abadia (frantsesez: Abbaye de Saint-Guilhem-le-Désert) edo Gelloneko abadia (frantsesez: abbaye de Gellone) Frantziako Hérault departamentuan dagoen Saint-Guilhem-le-Désert herriko beneditar abadetxea da. 804an, Gilen Gellonekoak ezarri zuen. Erlijio Gerretan arpilatu eta Frantziar Iraultzaren garaian nazionalizatu zuten.
1840an Frantziako Gobernuak monumentu historiko eta 1998an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Ancienne abbaye de Gellone. .
* Datuak: Q981723
* Multimedia: Abbaye de Saint-Guilhem-le-Désert / Q981723
# Saint-Germain-des-Présko abadia

Saint-Germain-des-Présko abadia (frantsesez: Abbaye de Saint-Germain-des-Prés), Frantziako Paris hiriburuan dagoen antzinako beneditar abadia bat da, Parisko 6. barrutian. Hain zuzen ere, berau kokatua dagoen Saint-Germain-des-Prés auzoari izen ematen dio.
VI. mendean, Txildeberto I.a, merovingiar erregeak, eta San German, Parisko artzapezpikuak, eraikiarazi zuten. 558an sortua izan zen. Txildeberto ehortzia dago, eta baita haren ondorengo errege-erregina merovingiar zenbait. Descartes filosoaren hilobia ere bertan dago.
1792an, Frantziar Iraultzaren harira, itxiarazia izan zen. 1862tik aurrera Frantziako Monumentu Historikoen zerrendan sailkatua dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334186
* Multimedia: Abbaye de Saint-Germain-des-Prés / Q334186
# San Adrian Sasaukoa

San Adrian Sasaukoa (aragoieraz: Sant Hadrián de Sasau; gaztelaniaz: San Adrián de Sasabe) Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huescako probintzian dagoen aintzinako monasterio bat da, hain zuzen ere, Jazetania eskualdeko Borau herrian kokatzen da. Gaur egun, osatzen zuen jatorrizko multzotik soilik eliza erromanikoa gelditzen da, hau XII. mendekoa delarik.
X. mendean Aragoiko konderriko lehenbiziko artzapezpikuen egoitza izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q518072
* Multimedia: Church of San Adrián de Sásabe, Borau / Q518072
# San Pedro el Viejo monasterioa

San Pedro el Viejo monasterioa (aragoieraz: Monesterio de Sant Per o Viello) Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca hirian dagoen monasterio erromaniko bat da. XII. mendean eraiki eta 1886. urtean kultura ondasun izendatu zuten. Bertan, Alfontso I.a Nafarroakoa eta bere anai eta ondorengoa izan zen Ramiro II.a Aragoikoa erregeen hilobiak daude.

## Iruditegia

* Erretaula.
* Kanpoaldea.
* Klaustroa.

## Kanpo estekak

* San Pedro el Viejo monasterioaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2750400
* Multimedia: Monastery of San Pedro el Viejo de Huesca / Q2750400
# Sant Cugateko monasterioa

Sant Cugateko monasterioa (katalanez: Monestir de Sant Cugat) Kataluniako Sant Cugat del Vallès udalerrian dagoen monasterio bat da. IX. eta XIV. mendearen artean eraiki zen, Bartzelonako konderriko monasterio garrantzitsuena izan zelarik. Eraikin honen ezaugarri nabarmenena bertan dagoen klaustro erromaniko bikain eta ikusgarria da.
1931. urtean Interes Nazionaleko Ondarea izendatu zuten. Gaur egun eraikin honetan Sant Cugateko museoa kokatzen da.

## Iruditegia

* Ikuspegi orokorra.
* Klaustroa.
* Oinplanoa.
* Atari nagusia.

## Kanpo estekak

* Sant Cugateko monasterioa. Kataluniako monasterioak. (Katalanez)
* Datuak: Q615763
* Multimedia: Monestir de Sant Cugat del Vallès / Q615763