# Amaranta Osorio

Amaranta Osorio Cepeda (Querétaro, Mexiko, 1978ko abuztuaren 31) mexikar-kolonbiar eta espainiar antzerkigilea, aktorea eta kultur kudeatzailea da. Hainbat herrialdetan antzeztu dute haren obra dramatikoa. Frantsesera, ingelesera eta alemanera itzulita, sari nabarmenak jaso ditu. Ikuskizunaren eta sorkuntzaren munduko beste emakume batzuekin batera, emakumearen papera eta antzerkian mundua ikusteko duen era defendatzen ditu.

## Bizitza

Mexikon jaio zen, antzerki munduko familia batean. Cristina Cepeda margolari mexikarraren eta Ramiro Osorio antzerki zuzendari kolonbiarraren alaba da, bere herrialdeko kultura lehen ministro izandakoa. Mexiko Hiria eta Bogota artean eman zuen haurtzaroa.
Mexikon trebatu zen aktoretzan, Antzerkiaren Etxean, eta gero Augusto Boal, Tadashi Suzuki, Mar Navarro eta Fernando Pierasekin. Odin Teatreteko Julia Varley izan du maistra eta mentore. 21 urterekin Madrilera joan zen dramaturgia ikasketak egitera, Madrilgo Arte Dramatikoko Goi Mailako Errege Eskolan (RESAD). Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko eta ICCMUko (Musika Zientzien Institutu Konplutentsea) Kultura Kudeaketako Masterra egin zuen, eta graduondoko beste ikastaro batzuk ere egin zituen, besteak beste, Harvardeko Unibertsitateko lidergo-ikastaro bat. Itziar Pascual Ortiz, Jose Sanchis Sinisterra eta Juan Mayorgaren ikaslea izan da, eta bere esanetan, haiexek dira bere benetako maisuak.

## Lan ibilbidea
### Antzerkigile

Bere lan gehienak estreinatuak izan dira, eta batzuk sarituak. Bakarkako lanak idatzi ditu, baita Itziar Pascual Ortiz eta Julia Varleyrekin batera ere. Lo que no dije eta Anónimas lanak Mexikon, Espainian, Indian, Txilen, Ekuadorren, Kolonbian eta Frantzian aurkeztu dira.
Itziar Pascualekin lau eskutara idatzi du “La trilogía de Las Luciérnagas”, emakumea oinarri hartuta munduko pertsonaiei eta ikuspegiei ahotsa ematen dieten hiru lan: Mi niña mía (Moje Holka) Madrilgo Teatro Españolen estreinatu zen 2019an, eta Natalia Menéndezek zuzendu zuen. "Vietato dare da mangiare" Madrilgo Teatro Españolen estreinatu zen 2018an, Víctor Sánchezek zuzendu eta Aitana Sánchez-Gijonek antzeztuta; Click, cuando todo cambia, Valladolideko Calderon Antzokian estreinatu eta Alberto Velascok zuzendu zuen lanak Calderon Literatura Dramatikoaren II. Saria eskuratu zuen (2018).

#### Estreinatutako lan aipagarriak

* El Grito (2021)
* Unicornios (2021)
* Clic. Cuando todo cambia (2018)
* Mi niña, niña mía (Moje Holka) (2019)
* La Jaula (2019)
* Rotunda (2019)
* Lo que no dije (2018)
* Las niñas juegan al fútbol (2018)
* Cera en los ojos (2017)
* Vietato dare da mangiare (2018)
* Anónimas (2014)

#### Argitalpenak

* El Grito (2021) Revista Primer Acto, 360 zk.
* Clic, cuando todo cambia (2020). ASSITEJ argitaletxea.
* La Jaula (2020) 80 zk., Paso de Gato aldizkaria, México.
* Las niñas juegan al fútbol (2019) Antzerki lan laburra. Itzulpena Agnès Surbezy, Editorea Presses Universitaires du Midi. Frantzia
* Lo que no dije (2018) Dolores de Castro sariaren argitalpena.
* Cera en los ojos (2017) Acotaciones aldizkaria, 39 zk.
* Mi niña, niña mía (Moje Holka) (2016). Primer Acto aldizkaria, 351 zk. Antonia Amo eta Julie Pérezek frantsesera itzulia, Stefanie Gerholdek alemenera eta Phyllis Zatlinek ingelesera.
* Inseparables (2008) film laburra. Zuzendaria Adel Khader
* Tubos (2005) Fundamentos argitaletxea.
* ¿Contestas? (2004). AAT, Ed. Fundamentos, La Siega aldizkaria, Sibila aldizkaria.

### Aktore

Hiru filmetan parte hartu zuen (Daniel Cebrián-ek eta Álvaro Fernández Armerok zuzenduta), Hamar telesailetan (“Yo soy Bea”, “El comisario”, “Segundo Asalto”, besteak beste), 21 antzezlanetan hainbat herrialdetan (Julia Varley, Jill Greenhalgh, Sanchis Sinisterra eta beste hainbat zuzendarirekin) eta 9 film laburretan.

### Kultur kudeatzaile eta ekoizle

Kultura-kudeatzaile gisa, nazioarteko proiekzioa duten antzerki-jaialdiak zuzendu eta koordinatu ditu Kolonbian, Costa Rican, Mexikon eta Espainian. Bere enpresak, Jeito Produccionesek, 2011. urtean Bancajako Gazte Ekintzaileen Saria jaso zuen.
Programatzaile eta zuzendari gisa duen helburuetako bat A Solas jaialdian emakume sortzaileen lana ikusgarri egitea da. 2011. urtean, The Magdalena Projecteen sartu zen, emakume artista eta sortzaileen nazioarteko sarea, emakumeak antzerkian duen zeregina ikusaraztea helburu duen erakundea.
Mexikoko 7 caminos teatrales (2010), San José de Costa Ricako Arteen Jaialdia (2008-2010) eta A Solas- The Magdalena Project Jaialdia (2013) zuzendu ditu Madrilgo Canal Antzokietan. Eta 2019ko Tantidhatri Jaialdia programatu zuen Kalkutan, Indian, Parvathy Baulek zuzenduta.{{zutabeak|kopurua=3|

## Sariak eta aintzatespenak

* 2019an, FONCAko Arte Sortzaileen Sistema Nazionalaren onuraduna. Mexiko.
* 2019an, Mexikoko Antzerki Konpainia Nazionalaren Historias del Té deialdiaren irabazlea Rotunda antzezlanarengatik.
* 2018an, Ohorezko aipamena Dolores de Castro sarian, Lo que no dije lanarengatik. Aguascalientes, Mexiko.
* 2017an, Literatura Dramatikoko Calderon Saria, Click, cuando todo cambia lanarengatik. Valladolid, Espainia.
* 2016an, Jesus Dominguez Antzerki Testuen Saria, Mi niña mía (Moje Holka) lanarengatik. Huelva, Espainia.
* 2015ean, Planeta Argitaletxearen Fernando Lara Eleberri Sariko finalista, Salta eleberriarekin. Sevilla, Espainia.
* 2009an, Inseparables film laburraren sariak: Film labur onenaren saria. Censur de corto (Espainia), Mercedeseko (Buenos Aires) Zine Laburraren Nazioarteko Sarian aipamena, Labur Onena. Visualia 2011 Film Laburren Lehiaketa (Espainia)
* 2003an Teatro Exprés-eko Caja Madrid Saria, ¿Contestas? antzezlanagatik. Madril, Espainia.

## Erreferentziak

* ↑ Rivas, Rosa. (4 de septiembre de 2013). La productiva red de las ‘Magdalenas’. ISSN 1134-6582..
* ↑ Amaranta Osorio Cepeda | Máster en Gestión Cultural. .
* ↑ «ENTREVISTA A AMARANTA OSORIO» actuantes 9 de febrero de 2019.
* 1 2 «Odin Teatret: Anónimas» odinteatret.dk.
* ↑ «MI NIÑA, NIÑA MÍA | Teatro Español» www.teatroespanol.es.
* ↑ anarodriguezescobar. (24 de noviembre de 2016). «Amaranta Osorio e Itziar Pascual reciben el VII Premio Jesús Domínguez por su obra 'Moje Holka, moje Holka'» Huelva Buenas Noticias.
* ↑ García, Rocío. (13 de septiembre de 2017). El Español pone voz a la tragedia de las refugiadas sirias. ISSN 1134-6582..
* ↑ Cuando todo cambia – Meetyouvalladolid. .
* ↑ Vallejo, Javier. (2021-03-12). «En el nombre de la madre» EL PAÍS.
* ↑ Fernández, Clara Morales. (26 de febrero de 2014). Julia Varley, la voz del Odin Teatret. ISSN 1134-6582..
* ↑ Cepeda, Amaranta Osorio. (2017). «Cera en los ojos» ACOTACIONES. Investigación y Creación Teatral (39) ISSN 2444-3948..
* ↑ «Primer Acto. 351 | Primer Acto» www.primeracto.com.
* ↑ «Amaranta Osorio» IMDb.
* ↑ «Los 40 proyectos más innovadores reciben el premio Emprendedores de Bancaja» El Confidencial 14 de enero de 2011.
* 1 2 3 Rivas, Rosa. (4 de septiembre de 2013). La productiva red de las ‘Magdalenas’. ISSN 1134-6582..
* ↑ «Es inaugurado en Guanajuato 'Congreso Internacional 7 Caminos Teatrales'» El Informador :: Noticias de Jalisco, México, Deportes & Entretenimiento.
* ↑ «¡Vamos al FIA! - Farándula - Periódico Al Día. Fútbol y noticias de Costa Rica» wvw.aldia.cr.
* ↑ «Consigue ahora tus entradas para A solas, Magdalena Project» www.teatroscanal.com.
* ↑ «Tantidhatri 2019» Ekathara Kalari.
* ↑ «Ganadoras del Premio Dolores Castro y la zalamería a la alcaldesa de Aguascalientes» LJA Aguascalientes 24 de octubre de 2018.
* ↑ «Elegidas las 10 novelas finalistas para el Premio de Novela Fernando Lara» Antena 3 Noticias 5 de mayo de 2015.
* ↑ Jóvenes Realizadores: Inseparables. .

## Kanpo estekak

* Egilearen webgunea
* Antzerkiaren testuingurua
* The Magdalena Project
* Datuak: Q96624835
* Multimedia: Amaranta Osorio Cepeda / Q96624835