OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mykola Lysenko

Mykola Vitaliyovitx Lysenko (ukraineraz: Мико́ла Віта́лійович Ли́сенко; Hrynky, 1842ko martxoaren 22a – Kiev, 1912ko azaroaren 6a) ukrainar musikagile, piano-jotzaile, orkestra-zuzendari eta etnomusikologoa izan zen.
Garai erromantikoaren amaierako ukrainar musikako pertsonaia nagusia izan zen. Operak, abestiak, obra korala, orkestrala eta ganberarako eta pianorako musika konposatu zituen.
Ukrainako Errenazimendu Nazionalean musika tradizio nazionalaren sortzailea izan zen. Ukrainako musika folklorikoan ikasi eta inspiratu zen, ukraineraren erabilera sustatu zuen eta errusiar kulturatik bereizi zen.
Ukrainako poeta askoren lanari musika jarri zion, bereziki Taras Xevtxenko. Eragin handia izan zuen ondorengo musikagile ukrainarrentzat.
Bere lanen artean Nikolai Gogolen obran oinarritutako Taras Bulba opera nabarmentzen da.
* Datuak: Q172425
* Multimedia: Mykola Lysenko / Q172425
# Iryna Bekexkina

Iryna Erykivna Bekexkina — ukraineraz: Ірина Ериківна Бекешкіна — (Ivdel, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1952ko otsailaren 4a - Kiev, Ukraina, 2020ko martxoaren 20a) ukrainar soziologoa izan zen, hautes-soziologia eta soziologia politikoan aditua. 2010etik hil zenera arte Ilko Kutxeriven Ekimen Demokratikoa Fundazioaren zuzendaria izan zen Ilko Kutxeriven heriotzaren ondoren.

## Bizitza

Kieveko Taras Xevtxenko Unibertsitate Nazionaleko Filosofia Fakultatean egin zituen ikasketak.
1996an Ilko Kutxeriven Ekimen Demokratikoa Fundazioaren zuzendariorde izendatu zuten. 2001n fundazioaren arduradun izendatu zuten. 2004ko Ukrainako Hauteskunde Presidentzialetan Ekimen Demokratikoa Fundazioak hauteslekuetan bertan egin zituen galdeketek agerian utzi zuten hauteskunde emaitzekin gertatu zen iruzur handia. Bekexkina Iraultza Laranjaren eragileetako bat izan zen.
Focus aldizkariaren Ukrainako atalak 2007 eta 2008 bitartean herrialdeko eragin handieneko 100 emakumeen zerrendan jarri zuen.
Euromaidan protesten garaian Viktor Janukovitx presidentearen «erregimen autoritarioa» gogor kritikatu zuen. Gainera, gerra zibila aurreikusi zuen oposizioaren aurkako presioa gaiztotuz gero.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4081350
* Multimedia: Iryna Bekeshkina / Q4081350
# Jevgenia Xakhovskaia

Jevgenia Mikhilovna Xakhovskaia (San Petersburgo, Errusia, 1889 – Kiev, 1920) abiazio errusiarraren aitzindari izan zen. Piloto bihurtu zen lehen emakumea. Shajovskaya Vsevolod Abramovich hegazkilari errusiarraren taldeko kide izan zen. Besteak beste, 1914an Tsarrarentzat ikuskapen-misio hegaldiak egin zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Women Combat Pilots of WW1. Monash University.
* ↑ 300 Women who changed the world. Encyclopædia Britannica.

## Kanpo estekak

* Ralph Cooper EarlyAviators.com
* Datuak: Q4521313
* Multimedia: Eugenie Mikhailovna Shakhovskaya / Q4521313
# Nino Gegetxkori

Nino Gegetxkori, georgieraz ნინო გეგეჭკორი (Mingrelia, Georgia, 1905 - Kiev, Ukraina, 1991) komunista georgiarra izan zen Lavrenti Beria buruzagi sobietarraren emazte izateagatik ezaguna.

## Biografia

Beria bezala Mingrelia eskualdean jaio zen, eta haurra zela galdu zituen gurasoak. Saxa Gegetxkori boltxebike georgiarrak (bere osaba zen) bere familiarekin hartu zuen orduan Tbilisin, eta han ezagutu zuen Lavrenti Beriak, zeinak oso azkar antolatu zuen ezkontza Nino nerabearekin. Beriak inguru boltxebike prestigiodun batera hurbiltzen zela pentsa zezakeen Gegetxkori familiarekin bat eginez. Seme bakarra, Sergo Beria (gero ingeniari izanfo zena) oso azkar jaio zitzaion, baina aurrerantzean ez zen ezkontza zoriontsua izan Lavrenti eta Ninorena. Lavrentik afera asko izan zituen bere bizitza osoan, eta sifilisa ere harrapatu zuen.
Stalin hil ondoren Lavrenti Beria atxilotu zutenean, Nino Gegetxkori ere atxilotu zuten. Galdeketetan ez zuen informaziorik eman, eta senarra exekutatu ondoren hilabete batzuez kartzelan egon zen arren, atxilotu eta urtebetera askatu zuten. Nino eta Sergo semea Sverdlovsk hirian bizitzera behartu zituzten, Mosku utzita, baina gerora Mingreliara itzultzen utzi zioten, baina han ere denbora gutxirako, Georgiatik egotzi baitzuten. Semeak bezala, zeinak ingeniari karrera egim zuen, azkenean Kiev-en kokatu zen bizitzen, eta jarraitu zuen 1991ean hil zen arte.
Hil aurretik, 1990ean, elkarrizketa bat eskaini zuen bere bizitza eta Georgiako buruzagiek (Beria senarrak eta Stalinek, bereziki) Sobietar Batasunean izan zuten rola komentatuz. "Helburu baten alde borrokatzen ari zirela sinetsi zuten, gizateriaren alde. Eta zer emaitza izan zuen horrek? Ez zioten bere jaioterri eta aberriari [Georgiari] batere onik egin; eta beren bigarren nazioak [Errusiak] ez zen lan hori aitortu. Herrialderik gabe geratu ziren gizonak izan ziren."

## Erreferentziak

* ↑ «Lavrentiy Beria» histrf-en.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).
* 1 2 Knight (1993)
* ↑ «`Elkarrizketa]» Komsomol’skoe Znamia.

## Bibliografia

* Knight, Amy. (1993). Beria: Stalin's First Lieutenant. Princeton University Press ISBN 0-691-03257-2.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109602535
# Calcio fiorentino

Calcio fiorentino edota calcio storico, euskaraz: «florentziar futbola» edota «futbol historikoa», jatorria XVI. mendean eta Italian duen antzinako futbol modalitate bat da. Behinola Italia osoa asko jokatua, gaur egun Florentzia hiriko Piazza Santa Crocen jokatzen da. Hasiera batean, hitzez hitz gioco del calcio fiorentino ("Florentziar ostikadaren jokoa") edota calcio ("ostikada") deitu zen.
1580an Giovanni de' Bardi florentziar kondeak jokoaren araudi ofiziala argitaratu zuen, eta inauteri futboletik antolatuagoa eta hura bezain bortitza ez izateagatik ezberdintzen zen. Antzinako Eromako harpastum jokoan bezala, 27 jokalariz osatutako bi talde lehiatzen dira, bai hankak nahiz eskuak erabiliz. 27 jokalari horietatik 5 atezainak dira, eta helburua arerioak baina puntu gehiago bereganatzea da. Horretarako, jokolekuaren alde banatan zulo bat jartzen zen, eta taldeak pilota zulo horretatik igarotzen saiatu behar ziren, igaroaldi bakoitzeko 2 puntu irabaziz; aldiz, jaurtiketa hutseginez gero, arerioen taldean puntu erdia irabazten zuen. Jokalekuko neurriak gaur egungo futbolaren antzekoak ziren, baina lurzorua hondarrez estalita zegoen. Joko bakoitzek 50 minutu irauten zituen eta zortzi epaileok arautzen zuten: epaile nagusia, sei marrako epaile eta zelaiko maisu bat. Irabazlea puntu edo 'cacce' gehien irabazten zituen taldea zen.
Hasiera baten dirudun eta handikien jokoa zen, epifania eta garizuma artean gauero jokatua. Vatikanon, Klemente VII.a, Leon XI.a eta Urbano VIII.a aitasantuak joko horretan jokatzeagatik ezagunak ziren.
Bi mendez jokatzeari utzi zizaion, baina 1920ko hamarkadan eta Benito Mussoliniren gobernupean berpizkunde izan eta jokatzeari berrekin zitzaion.
Gaur egun, Florentzia hiriko Piazza Santa Croce plazan urtean hiru partidu jokatzen dira, ekainaren hirugarren astean. Gaur egungo bertsioak burukadak, ukabilkadak eta lepo estuketak naimentzen ditu, baina gerritik beherako edo atzetik emandako kolpeak nahiz buruan emandako ostikadak debekatzen ditu.

## Taldeak

Florentzian, hiriko lau eremu ordezkatzen dituzten lau taldeen arteko txapelketa jokatzen da, eta talde bakoitzak kolore bat du:
* Santa Croce / Azzurri (urdinak)
* Santa Maria Novella / Rossi (gorriak)
* Santo Spirito / Bianchi (zuriak)
* San Giovanni / Verdi (orlegiak)
Anztina, txapelketan zehar ikusleek harmailetatik jokalariei abestu egiten zieten, eta talde bakoitzaren banderak eraman ere bai, alegia, gaur egungo futbolaren antzeko jarrerak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1952113
* Multimedia: Calcio in Costume / Q1952113
# Oksana Xvets

Oksana Oleksandrivna Xvets (ukraineraz: Оксана Олександрівна Швець; Kiev, 1955eko otsailaren 10a – ibidem, 2022ko martxoaren 17a) ukrainar aktorea izan zen.

## Bizitza

Kieven jaioa, 1975ean Ivan Franko Antzokiko estudioan graduatu zen eta 1986an Ivan Karpenko-Kary Antzerkia, Zinema eta Telebista Unibertsitatean. Ternopileko Musika eta Drama Antzokian, Kieveko Satira Antzokian eta Kieveko Antzoki Gaztean lan egin zuen.
Antzerkian egindako lanagatik ezaguna izan arren, hainbat telesailetan ere parte hartu zuen, besteak beste Nasledniki (1975), Taemnitsia Sviatogo Patrika (2006), Vozvrastxenie Mukhtara (2011) eta Dom s liliami (2013).
1996an Ukrainako ohorezko artistaren titulua eman zioten.
2022ko martxoaren 17an, Ukrainako inbasioan, Xvets hil zen bonbardaketa batean.

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Hizkuntza | Oharrak |
| 1975 | Nasledniki | | errusiera | Atal batean |
| 2003 | Zavtra budet zavtra | | errusiera | Atal batean |
| 2006 | Taemnitsia Sviatogo Patrika | | ukrainera | |
| 2011 | Vozvrastxenie Mukhtara | Kuptsova | errusiera | Atal batean: "Okhota na pianino" |
| 2014 | Dom s liliami | haurtzaindegiko zuzendaria | errusiera | |
| 2014 | Litxnoie delo | | errusiera | Atal batean |

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 (Ingelesez) Burton, Jamie. «Who was Oksana Shvets? Ukrainian Actress Killed in Russian Rocket Attack» Newsweek 2022-03-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 (Ukraineraz) «"Швець Оксана / Раніше зіграні ролі» Київський національний академічний Молодий театр (Noiz kontsultatua: 2022-03-22).
* 1 2 3 (Ingelesez) Owoseje, Toyin. «Oksana Shvets, famed Ukrainian actress, killed in Russian missile strike» CNN 2022-03-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 3 (Ingelesez) Harrison, Ellie. «Oksana Shvets death: Ukrainian actor killed in Russian rocket attack, aged 67» The Independent 2022-03-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* ↑ (Ingelesez) Parsley, Aaron. «Ukrainian Actress Oksana Shvets Reportedly Killed in Russian Rocket Attack: 'No Forgiveness'» People 2022-03-17 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 (Ingelesez) Tapp, Tom. «Revered Ukrainian Actress Oksana Shvets Killed In Russian Rocket Attack» Deadline 2022-03-17 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 3 (Ingelesez) Cooke, Bruno. «Oksana Shvets movies to watch in her honour as Ukrainian actress dies in Kyiv» The Focus 2022-03-18 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* 1 2 (Ukraineraz) Малай, Катерина. «У Києві під час ракетного обстрілу загинула заслужена артистка України Оксана Швець» Oboz.ua 2022-03-17 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).
* ↑ (Errusieraz) Бойко, Иван. «Во время обстрела в Киеве погибла заслуженная актриса Украины Оксана Швец» Унiан Lite 2022-03-17 (Noiz kontsultatua: 2024-03-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111273964
* Multimedia: Oksana Shvets / Q111273964
# Stepan Tsirkin

Stepan Tsirkin (Omsk, Errusia, 1986) harri jasotzailea eta fisika teorikoko ikertzailea da. Donostiako (Gipuzkoa) Materialen Fisika Zentroan lan egiten du. Materia Kondentsatuaren Fisikako doktorea da, Tomskeko Estatu Unibertsitatean (Errusia).

## Bizitza

Errusian bizi zela, hainbat kirol egin zituen: pisu jaurtiketa, borroka librea eta judoa lehenik (besteak beste), eta halterofilia ondoren. Euskal Herrira lanera etorri zen lehenengoz 2012an, eta hemen ere halterofilian jarraitu zuen, Zarauzko kirol elkartearekin. Gipuzkoako halterofiliako txapeldun eta txapeldunorde izan zen.
2022an, bigarrenez etorri zen lanera Euskal Herrira, eta harri jasotzeari ekin zion. Pisu arineko harriak baino gehiago, pisu handikoak jasotzea du gustuko. 2024ko abenduaren 14an, Euskadiko Harri Handien Harri Jasotze Txapelketako finalista izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ugartemendia, Unai. (2024-12-14). «Stepan Tsirkin: "Harri pisutsuagoekin aritzeko asmoa dut etorkizunean"» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Bilbao, Usua. (2024-08-16). «Stepan Tsirkin, el físico siberiano del DIPC de San Sebastián con alma de "harrijasotzaile"» COPE (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Lasa, Gaizka. (2024-12-13). «Físico siberiano oposita a harrijasotzaile» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ «Stepan Tsirkin» Ikerbasque, Basque Foundation for Science 2022-08-30 (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Esta es la historia de Stepan Tsirkin, físico siberiano que este sábado 14 de diciembre participa en el Campeonato de Euskal Herria de piedras grandes en Asteasu» TikTok (Diario Vasco) 2024-12-13.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83316205
# Holandako barruak

Holandako barruak Joan Mirók 1928ko udan margotutako hiru pinturen sorta da. Lan hauen inspirazioa urte horretan Belgika eta Holanda ezagutzeko egin zuen bidaian eta horren bitartean ezagutu zituen margolanak, bereziki bi margolari flandestarrenak: Martensz Sorgh eta Jan Steen. Miró artista horien hiru lan hartu zituen bere modura birmoldatzeko. Garai hartako Miróren oso lan errepresentatiboak dira hirurak. Lan hauek, suposatzen duten bi garai oso desberdinen arteko zubia izanik, espezialisten artean interes handia eragin dute.

## Lanen ezaugarriak

* Holandako barruak I: Martensz Sorgh (1661) egilearen "Laud jotzailea"ren bertsioa.
* Holandako barruak II: Jan Steen (1665) egilearen "Haurrek katu bati dantzatzen irakasten"ren bertsioa.
* Holandako barruak III: hau da konplexuena lan desberdinetan oinarritzen baita, guztiak Steenenak: "Hegaztien oilategia" (1660), "Emakume gaztea bainuan" (1659), "Maitasunez gaixotutako emakumea" (1660), "Emakume gaixoa eta doktorea" (1660 ingurukoa) eta "Emakumea apai-mahaian" (1661-1665).

## Bibliografia

* Janis Mink: Joan Miró: 1893-1983. Taschen, 2000. ISBN 978-3-8228-5975-9.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20160817120532/http://www.xtec.cat/~jarrimad/contemp/miro.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Erreprodukzioak eta lan hauen inguruko azalpenak.
* Datuak: Q3153785
# Brasilgo Institutu Historiko eta Geografikoa

Brasilgo Institutu Historiko eta Geografikoa (portugesez: Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro) baita ere IHGB, 1838ko urriaren 21ean sortua, Brasilen leku historiko, geografiko eta kulturalen ikerketa eta zaintza sustatzeko autoritaterik zaharrena eta tradizionalena da. Bere sorrera, Inperioko Artxibo Publikoarekin batera, kontserbadoreen ahaleginaren emaitza izan zen (Pedro de Araújo Limaren erregeordetza), estatu inperial indartsu eta zentralizatu bat eraikitzeko.
Erakundeak 1839tik Revista do Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro aldizkaria plazaratzen du hiruhilabetero. Plazaratzn dituzten aldizkari guztiak webgunean daude irakurtzeko.

## Presidenteak

* José Feliciano Fernandes Pinheiro, São Leopoldoko bizkondea (1838-1847)
* Cândido José de Araújo Viana, Sapucaíko markesa (1847-1875)
* Luiz Pedreira do Couto Ferraz, Bom Retiro bizkondea(1875-1886)
* Joaquim Norberto de Sousa Silva (1886-1891)
* Olegário Herculano d'Aquino Castro (1891-1908)
* João Lustosa da Cunha Paranaguá, Paranaguáko markesa (1906-1907)
* José Maria da Silva Paranhos Jr., Río Brancoren baroia (1907-1912)
* Afonso Celso de Assis Figueiredo, Afonso Celsoko kondea (1912-1938)
* Manuel Cícero Peregrino da Silva (1938-1939)
* José Carlos de Macedo Soares (1939-1968)
* Pedro Calmon Moniz de Bittencourt (1968-1985)
* Américo Jacobina Lacombe (1985-1991)
* Vicente Costa Santos Tapajós (1992-1995)
* Arno Wehling (1996- )

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20240527120659/https://ihgb.org.br/publicacoes/revista-ihgb.html

## Kanpo estekak

* (Portugesez):IHGBren webgune ofiziala.
* (Portugesez):Revista do Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro.
* Datuak: Q965390
* Multimedia: Instituto Histórico e Geográfico Brasileiro / Q965390
# Rubén Mendoza

Ruben Mendoza (Boyacá, Kolonbia, 1980) Kolonbiako zinema zuzendaria da , eta Luis Ospina zinemagilearen azken filmak editatu ditu.

## Biografia

Mendoza Kolonbiako Unibertsitate Nazionalean Zinema eta Telebistako Errealizazio karreran egresatua da (Ohorezko Matrikula eta Merezimenduzko Tesia), bertan Unibertsitateko Bideotekako Zuzendari eta Historia Filmografikoaren euskarrian karrerako Monitore bezala aritu zen, eta Antes de cabalgar filmarekin seihilekorako gidoiaren barne lehiaketaren irabazlea izan zen. Hainbat tailer egin zituen, eta horien artean nabarmentzekoa da Eliseo Altunagak San Antonio de los Bañoseko (Kuba) Zinema eta Telebistako Nazioarteko Eskolan emandako gidoi zinematografikoa. 2010ean, Canneseko Zinemaldiko Egoitzan parte hartzeko aukeratu zuten, Oscar Ruiz Naviarekin batera.
2017an, Señorita María: la falda de la montaña dokumentalak sari berri bat eman zion Cartagenako Zinema Jaialdian, zuzendari onenaren atalean. Filma urte horretako azaroaren 23an estreinatu zen.
2017. eta 2018. urteetan Un Día en la UN filma zuzendu zuen, Scott Free Productions lizentziapean egindako ekoizpena, Kolonbiako Unibertsitate Nazionalaren sorreraren 150. urteurrena ospatzeko helburua zuena, 2017ko abuztuaren 24an unibertsitateko egoitzetako ikasle, irakasle, administrari eta bisitariek grabatutako bideoak bilduz. Filma 2018ko martxoaren 8an estreinatu zen herrialde osoan aldi berean.
Gaur egun, bere film berria, Niña errante, Frantziarekin koprodukzioa, Donostiako Zinemaldian dago aukeratua, Zinema eraikitzen sailean.

## Erreferentziak

* 1 2 Perfiles: Rubén Mendoza. .
* ↑ Con Señorita María, Rubén Mendoza recibe FICCI a Mejor Director de Cine Colombiano. , https://www.bluradio.com or..
* ↑ Después de recorrer festivales, "Señorita María" se estrena en Colombia | ELESPECTADOR.COM. 2017ko urriaren 11.
* ↑ Colombia, Proyecto Somos Campus - Universidad Nacionalde. «Un día en la UN» Un día en la UN.
* ↑ Multitudinario estreno de Un día en la U.N.. .
* ↑ revistaarcadia.com. «'Niña errante', la nueva película de Rubén Mendoza» Niña errante, la nueva película de Rubén Mendoza.
* ↑ 'Niña Errante': la película de Rubén Mendoza que abrirá el FICCI 2019 Canal Trece. 2019ko otsailaren 20a. 2019ko otsailaren 24an berreskuratua.

## Kanpo estekak

* Rubén Mendoza Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q36696798
* Multimedia: Rubén Mendoza / Q36696798
# Luis Aparicio Ortega

Luis Aparicio Ortega (1912ko abuztuaren 28a – 1971ko urtarrilaren 1a) Venezuelako beisbol jokalaria, entrenatzailea eta managerra izan zen. Ernesto Aparicio Ortega beisbol jokalariaren anaia da eta Luis Aparicioren (Beisbolaren Ospearen Aretoa) aita. 2005az geroztik, Venezuelako Ospearen Aretoko eta beisbolaren museoko kidea da.
Luis Aparicio El Grande estadioak, Maracaibon dago eta Águilas del Zulia-ren egoitza denak, bere izena darama bere omenez.

## Karrera

Venezuelako Beisbol Liga Profesionalean debuta egin zuen Magallaesekin Venezuelan antolatutako lehen beisbol ligan. Lehen norgehiagokan Patriotas de Venezuelaren aurka aritu ziren. Magallaesek 5 lasterketako azken garaipena eskuratu zuen, Luis Aparicio Ortegaren hanketan ligako lehen lasterketa irabazita.
1946-47 denboraldian Sabios del Vargas taldera igaro zen, eta sei denboraldi egin zituen talde horretan. LVBPn jokatu zuen azken denboraldia Gavilanesekin, 1953-54 denboraldian.

## Erreferentziak

* ↑ Venezuelan Baseball Hall of Fame and Museum Biography. .
* ↑ Aparicio Sr., Luis. VBHoF website.

## Kanpo estekak

* Profila pelotabinaria.com.ve
* Datuak: Q16006902
# Ernesto Aparicio

Ernesto Aparicio Betancort (Las Palmas Kanaria Handikoa, Espainia, 1936ko apirilaren 17a-Ibidem, 2019ko apirilaren 4a) futbolari eta kirol-masajista espainiarra zen, eta defentsa lanetan aritzen zen.

## Ibilbidea

Bere ibilbidearen zatirik handiena UD Las Palmasen egin zuen, eta bertan kapitaintza izan zuen hainbat urtez. 1970ean talde horia utzi eta Hegoafrikako futbolean sartu zen, Highland Park taldeak fitxatuta, eta bertan utzi zuen futbol aktiboa.
1972an Las Palmasera itzuli zen eta bertan masajista lanetan aritu zen 2002ra arte, erretiroa hartu zuen arte. Jaioterrian hil zen, 2019ko apirilaren 4an.

## Klubak

| Kluba | Herrialdea | Urtea |
| U. D. Las Palmas | Espainia | 1958-1970 |
| Highlands Park FC | Hegoafrika | 1971-1972 |

## Erreferentziak

* ↑ «Aparicio, Ernesto Aparicio Betancort - Futbolista» www.bdfutbol.com.
* ↑ Rodríguez, David. (2019ko apirilaren 6a). «Memorias de Sudáfrica» www.laprovincia.es.
* ↑ «Eternamente, Aparicio» UD Las Palmas - Web Oficial.
* ↑ «Fallece Aparicio, 'El capi'» UD Las Palmas - Web Oficial.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16297449
# Hitchensen printzipioa

Hitchensen labana, Hitchensen printzipioa edo Hitchensen hatsarrea, epistemologiaren printzipio gisa formulatutako baieztapen bat da. Printzipio horrek zera dio: baieztapenen frogak baieztapenen aldekoek aurkeztu beharko dituzte.
Hitchensek bere printzipioa honela formulatu zuen (ingelesetik itzulia): "Frogarik gabe baiezta daitekeena, frogarik gabe ere ezezta daiteke. "
Mundu akademikoan baino gehiago kazetaritzan nabarmendu zen Christopher Eric Hitchensek hauspotu zuen printzipio hori, bere polemikak batzuetan joko handia ematen ziolako. Baina printzipio epistemologiko klasiko baten oihartzuna besterik ez dela esan liteke; batzuen ustez Occamen labanaren nolabaiteko birformulazio bat.
Hitchensen printzipioak dio baieztapenaren egiazkotasunari buruzko frogatzeko lana baieztapena egiten duenari dagokiola, eta lan hori egiten ez bada, orduan baieztapena oinarri gabea da, eta aurkakoek ere, berdin-berdin, ezezko jarrera har dezaketela, inolako frogaren beharrik gabe; ez dute gehiago eztabaidatu behar hori baztertzeko.

## Ikus, gainera

* Ad ignorantiam argudioa.
* Hanlonen printzipioa.
* Occamen labana.
* Russellen teontzia.
* Saganen estandarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887815
# Ad ignorantiam argudioa

* FALAZIAK
* A silentio argudioa Ad antiquitatem argudioa Ad baculum argudioa Ad consequentiam argudioa Ad crumenam argudioa Ad hominem argudioa Ad ignorantiam argudioa Ad lazarum argudioa Ad logicam argudioa Ad misericordiam argudioa Ad nauseam argudioa Ad novitatem argudioa Ad populum argudioa Ad verecundiam argudioa Ex auctoritate argudioa Cum hoc ergo propter hoc Ondorio hutsala Oinarri eskaera Lastozko gizonaren falazia Falazia ekologiko Falazia naturalista Falazia genetiko Secundum quid
Ad ignorantiam argudioa deritzon falaziak onartzen du zerbaiten kontrako frogarik ez ezagutzea aldeko froga bat dela. Beste modu batera esanda, informazio bat defendatzen saiatzen da, kontrakoa frogatzen duen ebidentziarik ez dagoela argudiatuz.
Falazia hori erabiltzean, beraz, argudioak ez dira ezagutzan oinarritzen, ezagutza faltan baizik; hau da, ezjakintasunean.
Adibidez:
•Inork ez du frogatu beste planeta batzuetan bizia dagoenik; beraz, ez dago.
•Mamuak existitzen dira, inork ez baitu frogatu ez direla existitzen.
•Inork ezin du frogatu astroek ez dutela eraginik gure bizitzan; beraz, astrologiaren iragarpenak egiazkoak dira.

## Ikus, gainera

* Hitchensen printzipioa.
* Hanlonen printzipioa.
* Occamen labana.
* Russellen teontzia.

## Erreferentziak

* ↑ Zientzia, Elhuyar. (2020-11-12). «8. Kontuz falaziekin» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q651669