OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Olga Kievekoa

Olga Kievekoa (errusieraz Ольга, antzinako eskandinavieraz Helga) (Pskov, 890 aldean - Kiev, 969ko uztailaren 11), edo Santa Olga, Igor Kievekoa Duke Handiaren emaztea, Kieveko Rusako erregeordea eta Sviatoslav I.aren ama izan zen. Ezagutzen den Errusiako lehen emakume agintaria izan zen, eta Kieveko Rusako agintarien familian kristautu zen lehenbiziko kidea. Eliza Ortodoxoak kanonizatu zuen.

## Bizitza

Jatorri baregoko Pskoveko familia batean jaio zen. 903an geroago Kieveko printze izango zen Igor Kievekoarekin ezkondu zen. Igor hil ondoren Kieveko Rusa, bere seme Sviatoslav I.a Kievekoaren erregeorde gisa gobernatu zuen 945-969 bitartean. Kristautasun ortodoxora bihurtu zen lehen errusiarren gobernaria izan zen, 945 edo 957an. Konstantinoplako bere hartze formalaren zeremoniak, xehetasun osoz deskribatuak dira Konstantino VII.a bizantziar enperadoreak idatzitako De ceremoniis lanean. Bere bataioaren ondoren, Jelena izen kristaua hartu zuen, Bizantziar Inperioan erregina zen Elena Lekapeno enperatrizaren omenez.
Olga, santu bezala izendatu zen Rus herriko lehen pertsona izan zen, bere herrialdean kristautasuna zabaltzeko egin zituen ahaleginengatik. Baina ez zuen lortu bere seme Sviatoslav bihurtzerik eta, beraz, kristautasuna estatu erlijio bihurtzeko lana bere biloba Vladimir I.a Kievekoak amaitu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Saint Olga 2012. Encyclopædia Britannica Online. 2012ko abenduaren 29an begiratua.
* Datuak: Q193198
* Multimedia: Olga, Grand Princess of Kyiv / Q193198
# Vatslav Nijinski

Vatslav Fomitx Nijinski (errusieraz: Вацлав Фомич Нижинский; Kiev, Errusiar Inperioa, gaur egun Ukraina, 1890eko martxoaren 12a - Londres, 1950eko apirilaren 8a) errusiar ballet dantzari eta koreografoa izan zen, poloniar jatorrikoa.
Historiako dantzaririk dohatsuenetako bat izan zen, eta birtuosismoagatik eta karakterizazioen intentsitate eta sakontasunagatik nabarmendu zen. En pointe deritzona egin zezakeen, oso abilezia arraroa garai hartako dantzarien artean, eta grabitatea desafiatzen zuten jauziak egiteko zeukan trebezia ere legendarioa izan zen.

## Bizitza

Kieven jaio zen, dantzari familia batean. Enrico Cecchetti, Nicholas Legat eta Pavel Gerdtekin ikasi zuen San Petersburgoko ballet eskolan, 1900-1907 bitartean. 1908. urtean Mariinski antzokiko ballet taldean dantzatzen hasi zen bakarlari gisa, eta noizean behin gonbidatu gisa Moskuko Bolxoi antzokian. Sergei Diaghilev ezagutu ondoren, Parisa jo zuen haren atzetik, eta Errusiar Balleten koreografo eta dantzari famatu bihurtu zen. Michel Fokineren koreografiarekin aurkeztu zituen Schumannen Inauteria (Paris, 1910), Arrosaren espektroa (Monte Carlo, 1911) eta Stravinskyren Petruxka (Paris, 1911). Koreografiak egin zituen: Debussyren Prelude à l’ après-midi d’ un faune (Paris, 1912, Fauno baten bazkalondoaren preludioa) eta Stravinskyren Udaberriaren eskaintza (Paris, 1913), besteak beste. Haren teknikak zuen trebeziak, lumaren antzeko arintasunak, egiten zituen jauzi miresgarriak, gorputzaren edertasunak eta adierazkortasunak, eta airean irauteko zuen gaitasun harrigarriak izen handia eman zioten. Nerbio krisialdi bat izan ondoren, eskizofrenia gaitzak jo zuenez gero, dantzatzeari utzi behar izan zion.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-3-31 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q194363
* Multimedia: Vaslav Nijinsky / Q194363
# Boris Shakhlin

Boris Anfijanovitx Shakhlin (errusieraz: Борис Анфиянович Шахлин; Ishim, Ukraina, Sobietar Batasuna, 1932 - Kiev, Ukraina, 2008) gimnasta izan zen. Shakhlinek bere karreran zehar Olinpiar Jokoetako hiru edizioetan beste edozein gizonezko atletek baino domina gehiago eskuratu zituen, hamahiru domina, horietako zazpi urrezkoak. Eta Olinpiar Jokoak ez ezik munduko 14 txapelketa ere irabazi zituen.

## Bizitza

12 urterekin umezurtz gelditu zen eta harrezkero aiton-amonekin hezi zen. Ospe handiko gimnasta izatera iritsi zen, eta kazetariek Boris Burdin ezizena ezarri zioten. 1956an Melbournen urrezko bi domina eskuratu zituen, horietako bat zaldi arkudunean, eta zortzigarren gelditu zen sailkapen nagusian. 1969an garaipena lortu zuen berriro arkudun zaldian, eta barra paraleloetan ere domina lortu zuen; urrezko bi haiez gainera, zilarrezko beste bi domina eskuratu zituen. Azken Olinpiar Jokoak 1964koak izan zituen, Tokion. 32 urte zituen ordurako, eta urrezko domina bakarra lortu zuen arren, sailkapen nagusian hirugarren gelditzea lortu zuen.
Tokioko jokoen ondoren kirolari profesional gisa jarraitu zuen, harik eta 1966an, Dortmundeko munduko txapelketan, huts egin eta erretiroa hartu zuen arte.
Gimnastika profesionaletik erretiratu ondoren Ukrainako Gimnasiako Federazioko lehendakari izendatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q312645
* Multimedia: Boris Shakhlin / Q312645
# Polina Astakhova

Polina Grigorievna Astakhova (ukraineraz: Поліна Григорівна Астахова, Polina Grigorivna Astakhova; errusieraz: Полина Григорьевна Астахова, Polina Grigoryevna Astakhova; Zaporizhia, Ukraina, 1936ko urriaren 30a - Kiev, 2005eko abuztuaren 5a) sobietar gimnasta izan zen. Astakhovak hamar olinpiar domina irabazi zituen guztira. 1956an joan zen bere lehen Olipiar Jokoetara, Larisa Latynina sobietar izarra buru zuen gimnasta taldean. Ariketa konbinatuen lehiaketa irabazi zuten. 1959an, Astakhovak Europako bi txapelketa irabazi zituen: barra asimetrikoetan bata; lurreko ariketetan, bestea. 1960an eta 1964an, Astakhovak eta haren taldekideek urrezko olinpiar domina lortu zuten berriro, taldekako ariketa konbinatuetan. 1960an, barra paralelo asimetrikoetako urrea ere bereganatu zuen Astakhovak; orobat zilarra, lurreko ariketetan, eta brontzea, banakako lehiaketa orokorrean. 1961ean, Astakhovak eta beste sobietar gimnasta batzuek aise garaitu zituzten Estatu Batuetako gimnasta onenetako batzuk. Urte bereko Europako txapelketetan, Astakhova bigarren gelditu zen ariketa konbinatuetan. 1964an, Tokioko Olinpiar Jokoetan, urrea, zilarra eta brontzea irabazi zituen, barra asimetrikoetan, lurreko ariketetan eta banakako lehiaketa orokorrean, hurrenez hurren. Handik laster, Astakhova erretiratu egin zen lehiaketetatik. 1972an itzuli zen Olinpiar Jokoetara, Sobietar Batasuneko gimnasten arduradun gisa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q241995
* Multimedia: Polina Astakhova / Q241995
# Oleg Novgorodekoa

Oleg Novgorodekoa (eslavieraz: Олег; antzinako eskandinaviera: Helgi), 912 inguruan hila, Kiev-Novgorodeko printze baregoa izan zen. 879tik 912 arte izan zen aginpidean. Novgorodeko Rurik printzearen ondorengoa izan zen. Kiev konkistatu zuen. Hiria eta inguruko lurraldeak printzerri (Kieveko Rusa) bihurtu zituen eta hura izan zen errusiar inperioa izango zenaren hasiera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/7/7 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q6131983
* Multimedia: Oleg of Novgorod / Q6131983
# Vsevolod Nestaiko

Vsevolod Zinoviiovytx Nestaiko (ukraineraz: Всеволод Зіновійович Нестайко ; Berdytxiv, 1930eko urtarrilaren 30a – Kiev, 2014ko abuztuaren 16a) ukraniar idazlea izan zen, haur literaturan berezitu zena. Ukrainan herrialdeko haurrentzako idazlerik ezagunena eta maitatuena kontsideratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ (Ukraineraz) Vsevolod Nestayko, haur idazle ukrainarrak zendu da - media, Korrespondent (2014ko abuztuaren 17a)
* ↑ (Ukraineraz) Vsevolod Nestayko haurrentzako idazle famatua hil da , Dyvys.info (2014ko abuztuaren 16a)
* ↑ (Ukraineraz) Vsevolod Nestayko hil da, Ukrayinska Pravda (2014ko abuztuaren 17a)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4317718
* Multimedia: Vsevolod Nestayko / Q4317718
# Wanda Wasilewska

Wanda Wasilewska (Krakovia, 1905eko urtarrilaren 21a - Kiev, 1964ko uztailaren 29a) idazle, kazetari eta poloniar Alderdi Komunistako militantea izan zen.

## Biografia

Wanda Wasilewska Krakovian jaio zen 1905eko urtarrilaren 21ean. Aita Leon Wasilewski izan zuen, Poloniako Alderdi Komunistako arduradunetako bat.
Filosofia ikasi zuen Varsoviako unibertsitatean (Uniwersytet Warszawski) eta Poloniar literatura Unibertsitate Jagelonikoan (Uniwersytet Jagielloński).
1927an lortu zuen doktoretza eta, ikasten aritu zen bitartean, Gazte Sozialisten Batasuneko eta Langile Unibertsitarioen Batasuneko militante izan zen. Ikasketen ondoren, irakasle izan zen hasieran eta kazetari gero, Robotnik bezalako egunkarietan lan egin zuelarik.
1939ko Poloniaren inbasioaren ondoren, Lviv-era joan zen bizitzera eta berehala lortu zuen sobietar hiritartasuna. Kazetari izan zen Czerwony Sztandar eta beste hainbat argitalpenetan.
Wanda Wasilewskak garrantzi handia izan zuen II. Mundu Gerran Armada Gorriaren poloniar dibisioa sortzeko orduan. SESB-en laguntzarekin, Angersetik hasieran egin zion aurre Poloniako gobernuari eta Londrestik 1940az geroztik.
Poloniako Herri Errepublika sortzen lagundu zuen.
Gerra amaitu zenean, Kieven geratu zen bizitzen eta SESBeko Sobiet Gorenaren kide izan zen.
1964ko uztailaren 28an, Kieven hil zen eta hantxe eman zioten lur.

## Obra

Errealismo Sozialista deritzon mugimenduan murgildu zen. Hau izan zen bere obra:
* Królewski syn (1933)
* Oblicze dnia (1934)
* Kryształowa Kula Krzysztofa Kolumba (1934)
* Ojczyzna (1935)
* Legenda o Janie z Kolna (1936)
* Płomień na bagnach (1940)
* Pieśń nad Wodami (trilogie : 1940, 1950, 1952)
* Tęcza (1944)
* Po prostu miłość (1945)
* Gwiazdy w jeziorze (1950)
* Rzeki płoną (1952)
* Pokój na poddaszu (1954)
* Że padliście w boju (1958)

## Kanpo loturak

* Wanda Wasilewska Youtuben

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20160129143054/http://www.historia.uwazamrze.pl/artykul/953607
* Datuak: Q256327
* Multimedia: Wanda Wasilewska / Q256327
# Leonid Kadeniuk

Leonid Kostiantinovitx Kadeniuk —ukraineraz: Леонід Костянтинович Каденюк— (Klixkivtsi, Txernivtsiko oblasta, Ukraina, 1951ko urtarrilaren 28a - Kiev, 2018ko urtarrilaren 31) kosmonauta eta Ukrainako diputatu izan zen. Sobietar Batasunaren osteko Ukrainako lehen kosmonauta izan zen. NASAren Columbia espazio-ontzian espazioratu zen nazioarteko STS-87 misioaren partaide bezala. Kadeniuk Ukrainako Aire Armadaren maior jenerala zen.
Kadeniuk karrerako pilotu sobietarra zen. Sobietar Aire Armadan hasi eta 1976an Sobietar Kosmonauten Talderako hautatu zuten. Sobietar Batasunaren desegitearen ondoren, Kadeniuk Errusiako Espazio Armadan geratu eta errusiar herritartasuna hartu zuen. 1995ean, Ukrainaren lehenengo espazio-misioa prestatzen ari zirenean, misioan parte hartzeko bere burua boluntario aurkeztu zuen eta bere sorterrira itzuli zen.
Misiorako hautatze-prozesuan Kadeniuk beste hautagaiari, espazio gaietan aditua den Jaroslav Pustovi zientzialari zibilari hain zuzen, gailendu zitzaion bere prestakuntza zela eta.
Espazio-bidaiaren ondoren Kadeniuk Ukrainako espazio-programan jarraitu zuen NKAUn.
2002ko Ukrainako Parlamenturako Hauteskundeetan Verkhovna Radarako hautatu zuten Leonid Kutxmaren aldeko Ukraina Batuaren Alde! alderdiaren zerrendan. Ondoren, Langileen Ukraina - Industrialariak eta Enpresaburuak fakzioan sartu zen. Parlamentuko Defentsa eta Segurtasun Nazionalaren Batzordean lan egin zuen.
2006ko Ukrainako Parlamenturako Hauteskundeetan Litvinen Herri Blokearen 3. hautagaia izan zen. Alderdiak botoen %2,44 besterik ez zuen lortu eta %3-ko muga gainditu ez zuenez, ez zuen ordezkaririk lortu parlamentuan.
* Datuak: Q382150
* Multimedia: Leonid Kadenyuk / Q382150
# Dmitri Grave

Dmitri Aleksandrovitx Grave (Errusieraz: Дмитрий Александрович Граве) (1863ko irailak 6 - 1939ko abenduaren 19a) Sobietar garaiko matematikari errusiarra izan zen. Naum Akhiezer, Nikolai Txebotariov, Mikhailo Kravtxuk eta Boris Delone matematikariak haren ikasleak izan ziren.

## Bizitza

Dmitri Grave San Petersburgoko Estatu Unibertsitatean matrikulatu zen. Txebixev-en matematikari famatuaren eta Aleksandr Korkin, Jegor Zolotarev eta Andrei Markov haren dizipuluen ikaslea izan zen. Grave matematikan ikertzen hasi zen ikasle garaian, 1896an doktoretza lortu zuen eta 1889. urteaz geroztik irakaskuntzan ere aritu zen San Petersburgoko Unibertsitatean.
* Datuak: Q931398
* Multimedia: Dmitriy Grave / Q931398
# Vitali Masol

Vitali Andriiovitx Masol (ukraineraz: Віталій Андрійович Масол; Olyshivka, 1928ko azaroaren 14a – Kiev, 2018ko irailaren 21a) hirugarren Ukrainako lehen ministroa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 156. araua: Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko.
* Datuak: Q546694
* Multimedia: Vitaliy Masol / Q546694
# Arratiko Zekorrak Rugby Taldea

Arratiko Zekorrak Rugby Taldea Igorren errugbian aritzen den kirol taldea da.

## Historia

Taldea 1990 urtean sortu zen. Gazte batzuk beheko plazan elkartu eta Jose Manuel Agirretxe buru zutela erabaki zuten taldea osatzea, martxoaren 19a zen Areatzako notarioaren aurrean taldea sortu zuten eguna.
Gaur egun Euskal Mailan bigarren mailan jokatzen du eta Gernika Rugby Taldearekin akordioa sinatu du..
Bere presidentea Iñaki Artetxe deitzen da, eta oraindik jolasten dabil lehen taldean, bere ordezkoa Egoitz Etxagibel “Txiskeru” da. Momentu honetan ez du jolasten rugbyra pasadan urtean utzi zuelako.

## Azken denboraldiak

Euskal Ligako A multzoak 1. maila eta B multzoak 2. maila izena hartu dute 2015-16an.
| Denboraldia | Liga | Postua |
| 2010-11 | Euskal Maila (B multzoa) | 1.a |
| 2011-12 | Euskal Maila (A multzoa) | 5.a |
| 2012-13 | Euskal Maila (A multzoa) | 7.a |
| 2013-14 | Euskal Maila (A multzoa) | 5.a |
| 2014-15 | Euskal Maila (B multzoa) | 10.a |
| 2015-16 | Euskal Maila (2. maila) | C taldeko 2.a |
| 2016-17 | Euskal Maila (2. maila) | B taldeko 1.a |
| 2017-18 | Euskal Maila (2. maila) | B taldeko 5.a |
| 2018-19 | Euskal Maila (2. maila) | A taldeko 5.a |
| 2019-20 | Euskal Maila (1. maila) | 8.a |
| 2020-21 | ? | ? |
| 2021-22 | Euskal Maila (2. maila) | 7.a |
| 2022-23 | Euskal Maila (2. maila) | 4.a |
| 2023-24 | Euskal Maila (2. maila) | 7.a |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475526
# Eupraxia Kievekoa

Eupraxia Kievekoa (c. 1067/1070 – 1109ko uztailaren 10a, batzuetan Praxedis bezala latinizatuta; antzinako ekialdeko eslavieraz: Еоупраксиа) Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore kontsortea izan zen. Vsevolod I.a Kievekoaren eta Anna Polovetskaiaren alaba zen. Henrike IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoarekin ezkondu zen eta Adelaida (edo Adelheid) izena hartu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275972
* Multimedia: Eupraxia of Kiev, Holy Roman Empress / Q275972
# Piotr Stolypin

Piotr Arkadievitx Stolypin (errusieraz: Пётр Арка́дьевич Столы́пин; Dresden, 1862ko apirilaren 14a/apirilaren 2a - Kiev, 1911ko irailaren 18a/irailaren 5a) errusiar politikaria izan zen. 1906tik hil zen arte lehen ministroa izan zen.
Alemanian jaio zen, errusiar familia aristokratiko batean eta familiaren etxean hazi zen Errusian. Nekazaritza ikasi zuen San Petersburgoko Unibertsitatean. 1885ean lizentziatu ondoren, administrazioan sartu zen. Bere lan eraginkorrak hainbat promozio ekarri zizkion. 1902an Grodnoko gobernadore izendatu zuten, eta 1903an Saratoven, eta ordena mantentzea lortu zuen 1905eko Errusiako Iraultzan.
1906an barne-ministro izendatu zuten Ivan Goremykinen gobernuan. Goremykinek 1906ko uztailaren 21ean dimititu zuen eta Stolipin lehen ministro izendatu zuten. Nekazariei jabetza-eskubidea eman zieten nekazaritza-erreformak hasi zituen.
Stolipin Kieven hil zuen 1911ko irailean Dmitri Bogrov iraultzaile juduak.
* Datuak: Q138487
* Multimedia: Pyotr Stolypin / Q138487
# Juri Dolgoruki

Juri I.a Vladimirovitx (errusieraz: Юрий Владимирович), Juri Dolgoruki edo Juri Beso Luze (errusieraz: Юрий Долгорукий bezala ezaguna (1099 – 1157ko maiatzaren 15a) Rurik leinuko lehen printzea, Vladimir-Suzdal lurraldean gobernatu zuena.
Vladimir II.a Monomakoren semea izan zen. 1108an bere aitak Vladimir-Suzdal lurraldea gobernatzera bidali zuen. 1121ean Rostoven boiardoekin borrokatu zen eta hiriburua Suzdalen ezarri zuen eta eskualdeko gotorleku eta hiri asko sortu zituen.
1156an, egurrezko harresiekin eta lubaki batekin gotortu zuen Mosku izeneko toki bat. Dolgoruki Moskuko sortzailetzat jotzen da.
Behin baino gehiagotan saiatu zen Kieveko tronua bereganatzen. 1149an konkistatu zuen, baina 1151ean bere iloba Iziaslavek handik botatzea lortu zuen. 1155ean Kiev berriro harrapatu zuen, baina 1157an hil zen, beharbada pozoituta.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Izyaslav Andreevich
Rostislava of Vladimir-Suzdal
Andrey Bogolyubsky
Gleb Vladimirskiy
Boris Yurevich
Yury Bogolyubsky
Mikhail I of Vladimir
Mstislav Andreyevich
Yaroslavna of Halych
Vladimir II Yaroslavich
Olga Yuryevna
Vysheslava Yaroslavna
Ivan Yuryevich
Yefrosinya Yaroslavna
Q4104908?
Mstislav, Duke of Novgorod
Q4538775?
Włodzimierz II Glebowicz
Gleb of Kiev
Olga Glebovna
Vsevolod I of Kiev
Vladimir II. Monomako
Izyaslav Glebovich
Anastasia Monomakh
Yaropolk Rostislavich
Harold II.a Ingalaterrakoa
Juri Dolgoruki
Gytha of Wessex
Rostislav Yuryevich
Mstislav the Eyeless
Edith the Fair
Eufimia
Q112624721?
Verhuslava Vsevolodovna
Konstantin of Rostov
Yuri II of Vladimir
Vsevolod III the Big Nest
Yaroslav II of Vladimir
Vladimir Vsevolodovich
Sviatoslav IV of Vladimir
Ivan Vsevolodovich
Prince Svyatoslav of Murom
Peter of Murom
Prince Yuriy of Murom
Q61881734?
Princess Eudokia of Murom :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275106
* Multimedia: Yuri I of Vladimir / Q275106
# Jevhen Martxuk

Jevhen Kyrylovytx Martxuk (ukraineraz: Євге́н Кири́лович Марчу́к; Holovanivskeko raiona, Kirovohradeko oblasta, 1941eko urtarrilaren 28a - Kiev, 2021eko abuztuaren 5a) ukrainar militar eta politikaria izan zen. Ukrainako lehen ministroa izan zen 1995 eta 1996 artean.
Pedagogia ikasi ondoren, KGBk errekrutatu zuen, non hogeita hamaika urtez zerbitzatu zuen. 1990eko hamarkadaren hasieran, Ukrainako independentziari leial zitzaion KGBko lehen ofizialetako bat izan zen. Ukrainako Zerbitzu sekretuak zuzendu zituen 1991tik 1994ra.
1995ean Vitalii Masol ordezkatu zuen lehen ministro karguan. 1996ko maiatzean dimititu zuen, Radeko kide hautatu ondoren. 1999ko hauteskunde presidentzialetan bosgarren postuan geratu zen. Defentsa eta Segurtasun Nazionaleko Kontseiluko idazkaria izan zen 1999 eta 2003 artean, eta Defentsa ministroa 2003tik 2004ra.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715633
* Multimedia: Yevhen Marchuk / Q715633
# Jukhym Zviahilsky

Jukhym Leonidovytx Zviahilsky (ukraineraz: Юхим Леонідович Звягільський; Stalino, 1933ko otsailaren 20a - Kiev, 2021eko azaroaren 6a) ukrainar politikaria izan zen. Ukrainako jarduneko lehen ministroa izan zen 1993ko irailetik 1994ko ekainera.
Meatze-ingeniaritzan lizentziatu zen eta ikatz-meatzeak zuzendu zituen. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide izan zen eta 1990ean Ukrainako Parlamentuko diputatu hautatu zuten. 1992tik 1993ra Donetsko alkatea izan zen. 1993an Leonid Kutxmak bere gobernuko lehen ministrorde izendatu zuen.
Kutxma Ukrainako presidente izendatu zutenean, Zviahilskik ordezkatu zuen behin-behinean lehen ministro gisa. Karguan jarraitu zuen 1994ko ekainean Vitalii Masol hautatu zuten arte. Ondoren, Israelen babestu zen hiru urtez, ustelkeriaz akusatu ondoren. Ukrainako Parlamentuko kide izan zen 2019an erretiratu zen arte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q927269
* Multimedia: Yukhym Zvyahilsky / Q927269
# Santa Croce

Santa Croce (italieraz: Basilica di Santa Croce) Florentzian dagoen basilika da. Eraikitze-lanak 1294an hasi ziren, Arnolfo di Cambio arkitektoaren planoak erabiliz.
Italiar glorien hilobia da, Nikolas Makiavelo, Galileo Galilei, Michelangelo, Gioacchino Rossini, Vasari, Lorenzo Ghiberti, Guglielmo Marconi, Vittorio Alfieri eta Ugo Foscolo bertan lurperaturik baitaude. 1817an, basilika bisitatzen ari zela, Stendhalek bere sindromea izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51177
* Multimedia: Santa Croce (Florence) / Q51177
# Myroslava Sopilka

Myroslava Sopilka, izen erreala Yulia Semenivna Mysko-Pastushenko (Vynnyky, Austria-Hungaria, 1897ko abuztuaren 29a – Kyiv, Ukraina, 1937ko azaroaren 28a) poeta eta eleberrigile ukrainarra izan zen.

## Biografia

Vynnykyn jaio zen, Leopolisko oblasten, 1897an, bost seme-alabetako nekazari familia batean.
Bere lanak 1928an argitaratu ziren lehen aldiz Vikna, Syaivo eta zenbait egunkaritan. 1930aren amaieran, bere senarrarekin eta bi seme-alabekin Sobietar Batasuneko Ukrainara joan zen bizitzera, lehenik Kamianets-Podilskyi hirira, non bertako historiaren museoan lan egin zuen. 1932an, Kharkivera joan zen bizitzera. Mendebaldeko Ukrainako literatur erakundeko kide izan zen. 1931n Esku langileak poema liburua argitaratu zuen. Sineskerien hiri abegikorra eleberria ere argitaratu zuen.
1929ko maiatzaren 12an, Myroslava Sopilka Gorno literatur taldearen sortzaileetako bat izan zen - berarekin zeuden Vasyl Bobynskyi, Andriy Voloshchak, Oleksandr Gavrylyuk, Yaroslav Galan, Petro Kozlanyuk, Yaroslav Kondra, Nina Matulivna eta Stepan Tudor.
1937ko irailaren 30ean, Myroslava Sopilka atxilotu zuten bere senar Mykhailo Pastushenkorekin batera, Poloniako inteligentziarentzat espiatzea leporatuta. Galdeketetan, ez bera, ez senarra, ez ziren ezertaz konprometitu, eta ikerketaren salaketa guztiak baztertu zituzten. Eta, hala ere, 1937ko azaroaren 22an, SESBeko Barne Arazoetarako Herri Komisariotzaren (NKVD) bilera berezi batek fusilatua izatera kondenatu zuen poeta. Epaia azaroaren 28an exekutatu zen Kyiven. Litekeena da haren gorpua Lukyaniv hilerrian lurperatzea. Luzaroan, ez zen ezer jakin bere patuari buruz. 1942ko azaroaren 18an erbestean hil zela uste zen ofizialki.

## Aintzatespenak

* Hil ondoren birgaitu zuten.
* Vynnyky hiriko kale batek bere izena darama.
* 1973an, hautatutako lanen bilduma bat argitaratu zen, Do sontsi͡a izenburuarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «ТЕНДІТНА СОПІЛКА» Газета "Подолянин" 2018-04-27 (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* 1 2 3 4 ««…З ПОРОГА СМЕРТІ… Письменники України – жертви сталінських репресій»» web.archive.org 2010-12-01 (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* 1 2 Квітка, Віталій. (2021-11-22). «“Віяла крил” Мирослави Сопілки» Український інтерес (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* ↑ «ЦЕНТРАЛЬНИЙ ДЕРЖАВНИЙ АРХІВ-МУЗЕЙ ЛІТЕРАТУРИ І МИСТЕЦТВА УКРАЇНИ : Путівник (2014)» resource.history.org.ua (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* 1 2 (Ukraineraz) «Обірвана мелодія Мирослави Сопілки: до 125-ліття від дня народження поетки» armyinform.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* ↑ ««"Західна Україна"»» web.archive.org (Словник літературознавчих термінів) 2009-12-20 (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* ↑ (Ukraineraz) «В 1955 году был издан указ, согласно которому спецслужбы сообщали членам семей расстрелянных, что их родственники были приговорены к 10 годам лагере и умерли там от язвы желудка» fakty.ua (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).
* ↑ «Holdings: Do sont͡si͡a :» catalog.lib.uchicago.edu (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4296201
* Multimedia: Miroslava Sopilka / Q4296201