# Luther (2003ko filma)

Luther, 2003ko Eric Till eta Marc Canosa zuzendariaren biografia film bat da. Martin Luther alemaniar teologoa eta protestantismoaren sortzailearen bizitzan oinarritua dago. Joseph Fiennes, Alfred Molina, Jonathan Firth, Claire Cox eta Peter Ustinov aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1505. urtea, Germaniako Erromatar Inperio Santua. Martin Luther (Joseph Fiennes) alemaniar agustindar fraideak Kristautasunean zisma bat sortuarazi du, monasterio batean Bibliari buruzko irakurketa eta gogoeta sakon bat egin ondoren, hainbat erlijio gai berrenplateiatu baiditu.
1517an, Alemaniako Wittenberg udalerriko elizaren atean 95 tesi zintzilikatu ditu, zenbait dogma katoliko ukatzeaz gain, gainera Elizak Erromako San Petri basilika eraikitzeko asmoz dirua bereganatzeko indulgentzia bulen salmentak kondenatzen ditu. Wormseko Dieta Inperialaren aurrera eramango dute, baina Lutherrek erretraktatzera uko egingo dio, baldin eta berau zigortu nahi dutenek Biblian oinarrituz bere tesiak faltsuak direla frogatzen ez badiote. Ondoren herexia leporatuko diote eta Leon X.a Aitasantuak eskumikatu egingo du.
Egoera latz honetan, Luther ihes egitera derrigortua egongo da eta Itun Berria latinetik alemanera itzultzen duen bitartean legezkanpo eta ezkutuan biziko da. Lutherren erresistentzia jarrerak alemaniar nekazariak jauntxoen aurka matxinatu eta elizak erretzera bultzaraziko ditu. Bere hitzek haren jarraitzaileen artean duten ohiartzunak izuturik, Lutherrek dagoen kaosa amaitzeko modua topatu beharko du.

## Aktoreak

| Joseph Fiennes | Martin Luther |
| Alfred Molina | Johann Tetzel |
| Jonathan Firth | Girolamo Aleandro |
| Claire Cox | Catalina de Bora |
| Sir Peter Ustinov | Federiko III.a Saxoniakoa |
| Bruno Ganz | Johann von Staupitz |
| Uwe Ochsenknecht | Leon X.a Aitasantua |
| Mathieu Carrière | Cayetano kardinala |
| Benjamin Sadler | George Spalatin |
| Jochen Horst | Andreas Karlstadt |
| Torben Liebrecht | Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa |
| Maria Simon | Hanna |
| Lars Rudolph | Philipp Melanchthon |
| Marco Hofschneider | Huldrych Zwingli |
| Christopher Buchholz | Johann Eck |
| Timothy Peach | Karl von Miltitz |
| Tom Strauss | Jorge de Brandeburgo |
| Gene Reed | Joan Saxoniakoa |
| Anian Zollner | Filipe I.a Hessekoa |
| Johannes Lang | Albertp Maguntziakoa |
| Jeff Boyd | Priorea |
| Jeff Caster | Matthew |
| Hussi Kutlucan | Ferrer |
| Michael Traynor | Hans Luther |
| Joost Siedhoff | Vell monjo |
| Anatole Taubman | Otto |
| Lena Krimmel | Teresa |
| Doris Prusova | Grete |
| Jindrich Fajst | Thomas |
| Robert Russell | Lurperatzailea |
| Felix Klare | 1. ikaslea |
| Florian Panzner | Estudiant 2 |
| Jens Winter | Fuggerko auditorea |
| Alexander Kendzia | 1. dominikar fraidea |
| Cesare Cremonini | 2. dominikar fraide |
| Martino d'Amico | 3. dominikar fraide |
| James Babson | 4. dominikar fraide |
| Franco Mirabella | Vatikanoko fraidea |
| Maurizio Luca | Belatzaria |
| Carlos Valles | Fraide zaharra |
| Thomas Dehler | Merkataria |
| Jan Nemejovsky | Albertoren idazkaria |
| Jiri Maria Sieber | Borreroa |
| Martin Faltyn | Karmeldar fraidea |
| Herb Andress | Gunter |
| Jirina Mencakova | Moja enklaustratua |
| Mathias Engel | 1. fraidea |
| Ekkehard Schwarz | 2. fraidea |
| Oliver McGillick | Mutila |
| Jaroslav Novotny | Kaspar Sturm |

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q611404