OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zaragozatik Iruñerako Burdinbide Konpainia

Zaragozatik Iruñerako Burdinbide Konpainia (jatorriz gaztelaniaz, Compañía de Ferrocarriles de Zaragoza a Pamplona) Espainiako burdinbide-konpainia bat izan zen, 1859an 1855eko Burdinbideen Legearen lorratzean sortua. José Salamanca malagar enpresaburua izan zen haren nagusia.

## Bilakaera

MZAren Aldudeko burdinbide pasabidearen gaia puri-purian zela, José Salamancak Iruñea-Tutera burdinbide tartearen gaineko gobernuaren esleipena eskuratu zuen 1857ko urrian. Bada, 1859ko abenduan, Salamancak bere Zaragozarainoko burdinbide proiektua kudeatzeko konpainia sortu zuen, Chatelus, Delahante eta Courponekin batera, baita Mirès frantses finantzariaren babesaz ere. Salamancaren asmoa zen James Rothschild eta MZA, Frantziako pasabidea lortu nahi izatekotan, bere burdinbide tartea erostera behartzea, baina azken hauek uko egiten zioten erosteari: linea horrek 8.000 libera kilometro/urteko irabaziak sortzen zituen bakarrik, oso zenbateko urria.
MZAk haren linea erosteari uko egin ziola ikusita, Salamancak MZAren esleipenak auzitan jartzen zituzten burdinbide-lineen esleipen berriak eskatu zizkion gobernuari, baina Bermúdez de Castro, Moreno eta Alejandro Mon MZAren Espainiako parlamentuko gizonek (azken hau Ganberako presidentea) ezezko borobila eman zioten. Harrezkero, Salamancak etsi egin zuen bere plan guztietan, eta bere linea Norteko trenbidearekin konektatu zuen 1863an, baita 1865ean bere konpainia Zaragoza-Bartzelona Konpainiarekin bat egin ere, Rothschildek azken hau erosten huts egin ondoren. Ondorioz, Zaragoza-Iruñea-Bartzelona Burdinbide Konpainia sortu zen.

## Oharrak

* ↑ Argarekin doan burdinbide tartea eta Altsasuko konexioa.

## Erreferentziak

* 1 2 López-Morell, Miguel A. (2015), 157. or.
* ↑ López-Morell, Miguel A. (2015), 267. or.

## Bibliografia

* López-Morell, Miguel A. (2015), Rothschild. Una historia de poder e influencia en España, Madrid: Marcial Pons, Ediciones de Historia, S.A., ISBN 978-84-15963--59-2.

## Ikus, gainera

* Anglo-Vasco-Navarro trenbidea
* Castejón-Bilbo burdinbidea
* Crédito Mobiliario
* Aldudeko burdinbide egitasmoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188155
# Xenotima-(Yb)

Xenotime-(Yb) fosfato motako minerala da eta xenotime taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Xenotime-(Yb) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Yb(PO4)}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Xenotime-(Yb): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Xenotima-(Y)

Xenotime-(Y) fosfato motako minerala da eta xenotime taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Xenotime-(Y) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Y(PO4)}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Xenotime-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Wisconsin

Wisconsin Ameriketako Estatu Batuetako estatua da, Estatu Batuetako ipar-erdialdean dagoena. Estatuko hiririk handiena Milwaukee da, eta, hiriburua, Madison. Wisconsinek 5,5 milioi biztanle ditu guztira.

## Hiri nagusiak

* Milwaukee
* Madison
* Green Bay
* Eau Claire
* Racine

### Orografia eta klima

Bost eskualde bereizten dira: Iparraldeko goi-ordokia, Superior aintziraren inguruko behe-ordokiak, Erdialdeko ordokia, Mendebaleko goi-ordokia eta hego-ekialdeko mendialdeak eta behe ordokiak. Wisconsingo iparraldea aintziraz betea da. Basoek lurralde guztiaren azaleraren % 45 hartzen dute eta iparraldeko goi-ordokia eta erdialdeko ordokia erabat estaltzen dute.
Misisipi ibaiak estatu hau zeharkatzen du, Minnesotatik etorrita.
Klima zorrotza da iparraldean (-9 °C neguan) baina hegoaldera egin ahala epeltzen da. 800 mm euri ur egiten du urtean batez beste. Lurrak antzuak dira iparraldean eta emankorrak hegoaldean.

### Mugak

Iparraldean, Superior aintzira eta Michigango penintsula; ekialdean, Michigan aintzira; hegoaldean, Illinois estatua; mendebalean Minnesota eta Iowa estatuak.

## Biztanleak

Alemaniar jatorrikoek osatzen dute etnia nagusia eta poloniarrak, eskandinabiarrak eta ingelesak datoz ondoren. Beltzak gero eta gutxiago dira eta, egun, % 4 baizik ez dira. 30.000 indiar bizi dira, gehienak Menomineen eta Milwaukeen. Biztanleen % 70 lurraldeko % 20ko eremuan bizi da.

## Ekonomia

Estatu Batuetako nekazaritza eremu garrantzitsuenetakoa da Wisconsin: azukre erremolatxa, artoa, patata, garia, garagarra, tabakoa. Abere hazkuntza (behi eta zerri azienda) ere oso garrantzitsua da eta, egun, Estatu Batuetako lehen esne ekoizlea da. Baso oparoek, halaber, Estatu Batuetako lehen zur eta paper-ore ekoizle bihurtzen dute. Turismoa eta Milwakee hirian den industria (janari industria, metalurgia, nekazaritzarako makineria, tresneria elektrikoa eta mekanikoa, zurgintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Historia

Jean Nicolet frantses esploratzailea izan zen bertaratu zen lehen europarra (1634) eta 1717an eraiki zen han lehen herrigunea. Frantsesen mende egon zen lurraldea 1763. urtean ingelesen esku geratu zen arte. 1848. urtean Estatu Batuetako 30. estatu bihurtu zen.

## Wisconsindar ospetsuak

* Frank Lloyd Wright (1867-1959), arkitektoa.
* Spencer Tracy (1900-1967), aktorea.
* Orson Welles (1915-1985), aktorea eta zinema zuzendaria.
* Gene Wilder (1933-), aktorea, gidoilaria eta zuzendaria.
* Tony Shalhoub (1953), aktorea.
* Willem Dafoe (1955), aktorea.

## Ikus, gainera

* Amerikako Laku Handiak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Wisconsingo estatuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q1537
* Multimedia: Wisconsin / Q1537

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Wisconsin-Madisongo Unibertsitatea

Wisconsin-Madisongo Unibertsitatea (ingelesez University of Wisconsin-Madison), UW-Madison, Wisconsin, Wisconsingo Unibertsitatea edo UW izenarekin ere ezaguna, Wisconsingo Unibertsitate Sistemaren parte den unibertsitate publiko bat da. Madisonen, Wisconsinen (Ameriketako Estatu Batuak) dago.
1848an sortua, estatuko unibertsitaterik handiena da eta guztira 41.000 ikasle baino gehiago ditu. Unibertsitateak 20 fakultate ditu.
Wisconsin-Madison Ameriketako Estatu Batuetako unibertsitate zentro handienetako bat da eta 1.000 milioi dolarreko aurrekontua du bere fakultate guztien artean ikertzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Community, Students, and Degrees. University of Wisconsin-Madison.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q838330
* Multimedia: University of Wisconsin-Madison / Q838330
# Wisconsin Badgers

Wisconsin Badgers (euskaraz: Wisconsingo azkonarrak) Madisonen (Wisconsin) dagoen Wisconsin-Madisongo Unibertsitateko kirol taldeen izena da. Badgers taldeek NCAAk antolatzen dituen unibertsitate lehiaketetan parte hartzen dute eta Big Ten Conferenceren parte dira.

## Izenaren jatorria

Uste denaren aurka, Wisconsingo Unibertsitateko ezizenaren jatorriak ez du zerikusirik animalien erreinuarekin. XIX. mendearen hasieran meatzaritzak estatuan funtsezko papera betetzen zuela eta meatzariak azkonarrak bezala bizi zirela esaten zen. Hortik dator ezizen bitxia.

## Futbol amerikarra

Futbol amerikarra taldea 1889an sortu zen. Bere historian zehar Big Ten Conference-ko 11 titulu irabazi ditu, eta bere 2 jokalarik Heisman Trofeo ospetsua irabazi dute. Bere garairik onena 1990eko hamarkadaren hasieran izan zen, Barry Álvarez entrenatzaile gisa kontratatu zutenean. Aldi horretan 3 Rose Bowl eta beste 3 Conference titulu irabazi zituzten.

## Saskibaloia

Saskibaloi taldea 1898koa da, 1941ean nazio mailako titulua lortuz. Gainera, Final Fourrera 4 aldiz iritsi da (1941, 2000, 2015 eta 2015) eta 18 aldiz irabazi du (1907, 1908, 1912, 1913, 1914, 1916, 1918, 1921, 1923, 1924, 1929, 1935, 1941, 1947, 2002, 2003, 2008, 2015) bere konferentziaren ohiko fasea. Unibertsitate honetako 36 jokalarik NBAn jokatzen edo jokatu dute, besteak beste, Michael Finley, Frank Kaminsky, Christian Steinmetz eta Walter Meanwell nabarmentzen dira.

## Txapelketa nazionalak

goWisconsin-Madison Unibertsitateko taldeak NCAAko 28 titulu nazional lortu dituzte. Honako hauek dira:
* Boxeoa : 8 (1939, 1942, 1943, 1947, 1948, 1952, 1954, 1956)
* Gizonezkoen saskibaloia : 1 (1941)
* Gizonezkoen mendi-krosa : 5 (1982, 1985, 1988, 2005, 2011)
* Emakumezkoen mendi-krosa : 2 (1984, 1985)
* Gizonezkoen Izotz Hockeya : 6 (1973, 1977, 1981, 1983, 1990, 2006)
* Emakumezkoen izotz hockeya : 4 (2006, 2007, 2009, 2011)
* Atletismo estalian : 1 (2007)
* Gizonezkoen futbola : 1 (1995)

## Erreferentziak

* ↑ uwbadgers.com Badger Notables, consultado en diciembre de 2015]
* ↑ Jugadores de Wisconsin-Madison que han jugado en la NBA

## Kanpo estekak

* Badgersen webgune ofiziala
* Wisconsingo saskibaloiaren historia
* Datuak: Q3098117
* Multimedia: University of Wisconsin-Madison athletics / Q3098117
# Wisconsin Rapids (Wisconsin)

Wisconsin Rapids Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Wood, Adams, Columbia, eta Juneau konderrietan dago, Wisconsin estatuan. 18.877 biztanle ditu. Marshfieldekin batera osatzen duen eremu estatistikoak 74.207 biztanle ditu.

## Ikus, gainera

* Wood konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1003702
* Multimedia: Wisconsin Rapids, Wisconsin / Q1003702
# Wisdom (albatrosa)

Wisdom munduko eraztundun hegazti zaharrena dela uste da, 21. mendeko lehen laurdenean ezagutzen direnen artean bederen. Laysan albatros eme bat da, gutxienez 70 urte dituena. Urtero itzultzen da Pazifikoko Midway uharteetako puntu batera, Papahānaumokuākea naturgunera.
Midway uharteetan 1956. urtean, Chandler Robbins ornitologo estatubatuarrak eraztundu zuen. Laysan albatrosak lehen aldiz 5 urterekin ugaltzen direnez, gutxienez 70 urteko adina (2021etik aurrera) kalkulatzen zaio txoriari. Bizi-itxaropen arrunta 50 urte ingurukoa dute.
Albatrosak monogamoak dira. Akeakamai bere bikote arrarekin, Wisdom-ek txita ugari hazi ditu 2012az geroztik, ziurrenik 30 eta 36 urte inguru bere bizitzan. Horren aurretik, ziurrenik, beste bikotekide batzuk izan zituen bizirik iraun zutenak.

## Erreferentziak

* ↑ Sarasua, Asier. (2016-02-15). «Munduko hegaztirik zaharrena, 65 urteko Wisdom albatrosa, ama izan da berriro» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).
* ↑ (Ingelesez) «Wisdom, the World’s Oldest Known Wild Bird, Returns to Midway Atoll | U.S. Fish & Wildlife Service» FWS.gov 2022-12-09 (Noiz kontsultatua: 2023-08-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21191331
* Multimedia: Wisdom (albatross) / Q21191331
# Wisconsin Dells (Wisconsin)

Wisconsin Dells Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Sauk, Adams, Columbia, eta Juneau konderrietan dago, Wisconsin estatuan. 2.942 biztanle ditu. Nahiko famatua da hainbat ur parke daudelako, eta turismorako gunea delako.

## Ikus, gainera

* Sauk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913413
* Multimedia: Wisconsin Dells, Wisconsin / Q913413
# Wisdom (argipena)

Wisdom izenak hainbat adiera du:
* 3402 Wisdom asteroidea.
* Wisdom, hegazti ezagun bat, albatros ospetsu bat.
* Wisdom, Montana, AEBetako herri bat.
# Wise (Virginia)

Wise Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wise konderrian dago, Virginia estatuan. 2.971 biztanle ditu, 7,926321 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wise konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1375444
* Multimedia: Wise, Virginia / Q1375444
# Wisdom (Montana)

Wisdom Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Beaverhead konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. 104 biztanle ditu, 2,631368 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Beaverhead konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960975
* Multimedia: Wisdom, Montana / Q960975
# Wise konderria

Wise konderria honako konderrietako baten izena izan daiteke:
* Wise konderria (Texas)
* Wise konderria (Virginia)
# York udalerria, Morgan konderria (Ohio)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Morgan konderrian. Azken zentsuaren arabera 753 biztanle zituen, 24.5 milia karratu (63 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 283 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.366 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8055583
* Multimedia: York Township, Morgan County, Ohio / Q8055583
# York udalerria, Noble konderria (Indiana)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Noble konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.532 biztanle zituen, 33.49 milia karratu (86.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 674 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.064 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7994970
# York udalerria, Switzerland konderria (Indiana)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Switzerland konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.072 biztanle zituen, 24.23 milia karratu (62.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 569 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.830 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7994672
# York udalerria, Tuscarawas konderria (Ohio)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Tuscarawas konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.329 biztanle zituen, 23.7 milia karratu (61 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 486 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.569 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8055588
* Multimedia: York Township, Tuscarawas County, Ohio / Q8055588
# York udalerria, Sandusky konderria (Ohio)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Sandusky konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.479 biztanle zituen, 32.8 milia karratu (85 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 917 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.354 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5845166
# York udalerria, Union konderria (Ohio)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Union konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.341 biztanle zituen, 37.5 milia karratu (97 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 548 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.369 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5651844
* Multimedia: York Township, Union County, Ohio / Q5651844
# York udalerria, Tama konderria (Iowa)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Tama konderrian. Azken zentsuaren arabera 492 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 170 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.071 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8000524
# York udalerria, Medina konderria (Ohio)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Medina konderrian. Azken zentsuaren arabera 4.284 biztanle zituen, 20.5 milia karratu (53 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 1442 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 39.980 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9046588
* Multimedia: York Township, Medina County, Ohio / Q9046588
# York udalerria, Pottawattamie konderria (Iowa)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Pottawattamie konderrian. Azken zentsuaren arabera 308 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 75 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.700 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10837712
# York udalerria, Steuben konderria (Indiana)

York udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Steuben konderrian. Azken zentsuaren arabera 710 biztanle zituen, 22.19 milia karratu (57.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, York udalerriak 296 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.245 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2917031
# Walter Henrique de Oliveira

Walter Henrique de Oliveira (1968ko urriaren 21a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3565783
# Walter Iza

Walter Ramiro Iza García (Ibarra, Imbabura, Ekuador, 1981eko otsailaren 8a) Ekuadorko futbolaria da. Aurrelari gisa jokatzen du eta bere egungo taldea Ekuadorko Bigarren Kategoriako JIT da.

## Ibilbidea

1998an Aucasen debutatu zuen, 2003an Quitoko Ligara joan zen arte egon zen klubean. Horren ostean Universidad Católica-n urratsak izan zituen eta berriro Quitoko Ligan .
2009 erdialdean Egiptoko El Gouna FCra eraman zuten, eta kanpaina txar baten ostean 2010ean Católicara itzuli zen.
2011n Guayaquil hiriko Club Sport Emelec-en fitxatu zuen.

## Selekzio nazionala

Ekuadorko futbol selekziorako deitu zuten 2001eko 20 urtez azpiko Munduko Kopan. Hiru partida jokatu zituen, Herbehereak, Costa Rica eta Ghanaren aurka.

## Erreferentziak

* ↑ Walter Iza regresa a Universidad Católica FútbolEcuador.com
* ↑ Estadísticas FIFA. .

## Kanpo estekak

* Fitxategia BDFAn
* Datuak: Q6166222
# Walter Huston

Walter Thomas Huston (York County, Ontario, 1883ko apirilaren 5a - Hollywood, Kalifornia, 1950eko apirilaren 7a) Kanadan jaiotako aktorea izan zen, John Huston zuzendariaren aita eta Anjelica Hustonen aktorearen aitona.
Antzerkian hasi zen lanean (1924), eta handik gutxira Hollywoodera joan zen. 1929an aurreneko lan garrantzitsua egin zuen (The Virginian, Gary Cooperen ondoan). Hurrengo urteetan antzerkian zein zineman aritu zen, eta bere garaiko aktore bikainetako bat izan zen. Oscar saria jaso zuen 1948an, gizonezko bigarren aktore onenarena hain zuzen: semeak zuzendutako filmean aritu zen hartan (The Treasure of the Sierra Madre).

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Lankidea(k) |
| 1929 | The Lady Lies | Claudette Colbert |
| 1929 | The Virginian | Gary Cooper |
| 1930 | The Virtuous Sin | Kay Francis |
| 1930 | The Bad Man | |
| 1930 | Abraham Lincoln | |
| 1932 | The Beast of the City | Jean Harlow eta Jean Hersholt |
| 1932 | Night Court | Lewis Stone eta W S Van Dyke |
| 1932 | American Madness | Pat O'Brien |
| 1932 | Rain | Joan Crawford |
| 1932 | Kongo | Lupe Vélez eta Virginia Bruce |
| 1933 | Gabriel Over the White House | Franchot Tone, C. Henry Gordon, eta David Landau |
| 1933 | Ann Vickers | Irene Dunne |
| 1936 | Dodsworth | Ruth Chatterton, Mary Astor, eta David Niven |
| 1936 | Rhodes of Africa | |
| 1941 | The Devil and Daniel Webster | James Craig, Edward Arnold, eta Anne Shirley |
| 1941 | Swamp Water | Walter Brennan eta Anne Baxter |
| 1941 | The Maltese Falcon | Humphrey Bogart, Peter Lorre eta Sydney Greenstreet |
| 1942 | The Shanghai Gesture | Gene Tierney |
| 1942 | Yankee Doodle Dandy | James Cagney |
| 1943 | The Outlaw | Thomas Mitchell and Jane Russell |
| 1943 | Edge of Darkness | Errol Flynn eta Ann Sheridan |
| 1943 | Mission to Moscow | |
| 1945 | And Then There Were None | Barry Fitzgerald eta June Duprez |
| 1946 | Dragonwyck | Gene Tierney eta Vincent Price |
| 1946 | Duel in the Sun | Joseph Cotten, Gregory Peck, and Jennifer Jones |
| 1948 | The Treasure of the Sierra Madre | Humphrey Bogart eta Tim Holt |
| 1950 | The Furies | Wendell Corey eta Barbara Stanwyck |

## Oscar sarietarako izendapenak

* 1937 - Dodsworth: gizonezko aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1942 - The Devil and Daniel Webster: gizonezko aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1943 - Yankee Doodle Dandy: gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sarirako izendatua.
* 1949 - The Treasure of the Sierra Madre: gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sariaren irabazlea .
* Datuak: Q162621
* Multimedia: Walter Huston / Q162621
# Walter Höllerer

Walter Höllerer (Sulzbach, Oberpfalz, Alemania, 1922ko abenduaren 19a - Berlin, Alemania, 2003ko maiatzaren 20a) alemanezko idazlea izan zen.

## Bizitza

Teologia, filosofia, aleman filologia, filologia erromanikoa eta historia-ikasketak egin zituen. 47ko Taldeko kide izan zen, eta Azentuak literatura aldizkariaren argitaratzaile kide, 1954-1967 bitarteko urteetan. 1963an Berlingo Literatura Solasa sortu zuen, eta Sprache im technischen Zeitalter (Hizkuntza, teknikaren garaian) aldizkaria argitaratzen hasi zen, Norbert Millerrekin batera. Idazle gisa, 1952an argitaratu zuen lehen liburua, gerrako gorabeherei buruzko poesia bilduma bat: Der andere Gast (Beste gonbidatua).
Hasieran, haren poesiak G. Eich edo P. Celanen izadiaren poesiaren ildoa hartu bazuen ere, laster poesia esperimentala lantzen hasi zen: Außerhalb der Saison (1967, Sasoiz kanpo); Systeme (1969, Sistemak). Pixkana kritika sozialetik konpromisora igaro zen. Ildo horretan, eta Berlingo harresia eraitsi baino pixka bat lehenago, Mit dem Kamel durchs Nadelöhr. Junge deutschsprachige Literatur der Mauerrisse (1989, Gameluaz jostorratzaren zulotik barrena. Harresiaren pitzaduretako alemaniar gazte literatura) argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q106602
* Multimedia: Walter Höllerer / Q106602
# Walter Houser Brattain

Walter Houser Brattain (Xiamen, Fujian, Txina, 1902ko otsailaren 10a - Seattle, Washington, 1987ko urriaren 13a) transistorea asmatu zuen fisikarietako bat.
National Institute of Standards and Technologyko irrati-sailean hasi zen lanean fisikari gisa, 1923an Bell telefono-konpainiara joan zen. Bertan igaro zuen garaian, William Shockley eta John Bardeen fisikari estatubatuarrekin gailu elektroniko txiki bat asmatu zuen, trantsistore izenekoa. 1948an eman bazen asmakizunaren berri lehenengo aldiz, ez zen 1952ra arte amaitu. Asmakizun honengatik 1956. urtean Fisikako Nobel Saria jaso zuen William Shockley eta John Bardeenekin batera.

## Ikus, gainera

* Transistore

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Walter Houser Brattaini buruzko informazioa
* (Ingelesez) Nobel Institutuaren webgunea, 1956ko Fisikako Nobel Saria
* Datuak: Q184577
* Multimedia: Walter Houser Brattain / Q184577