OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Stacey Gillian Abe

Stacey Gillian Abe (Kampala, Uganda, 1990) diziplina anitzeko artista da, nortasun, genero eta espiritualtasun nozioak lantzen dituena.

## Biografia

Stacey Gillian Abek nesken eskola musulman batean ikasi zuen batxilergoa. 2014an, Arteen Arte eta Industria Diseinuko Lizentziatura lortu zuen Kampalako Kyambogo Unibertsitatean, eta Arte Ederren Sailean ikusizko arteak eta diseinu industriala ikasi zuen.
Hainbat teknika lantzen ditu, eta horrek aukera ematen dio horietako bakoitzaren artean trantsizioak egiteko, hots, argazkilaritza, eskultura, instalazioa, performancea edota pintura. Materialei dagokienez, eskuz egindako hainbat material ere erabiltzen ditu, hala nola beira, zeramika eta ehun-zuntzak. Ez du zalantzarik egiten tradizioak irauli eta emakumeak eta sexualitateak gizartean duten tokia zalantzan jartzeaz bere sorkuntzen bidez. Hedabideetan, eszena artistikoan, erakunde akademiko, politiko, sozial eta kulturaletan egiten den emakume beltzen irudikapena kuestionatzen du. Batez ere, bere oroitzapenak erabiltzen ditu, eta bere esperientzia anitzak, esperientzia traumatiko bat aprobetxatzen du bere lanak sortzeko.
2016an, Senegaleko 12. Dakar Bienalean parte hartu zuen.
Enya Sa seriea ekoitzi zuen 2017an, bere lanen artean leku garrantzitsua duena, non erotismoaren eta generoaren arteko elkarrizketa ezartzen den. Neska gazteei irakasten zaizkien debekuetan eta aukeretan oinarrituta, Afrikako plater tradizional baten osagaiak baginek ordezkatzen dituzte, plater batean. Polemikazkoa, serie horrek asebetetzean eta elikadura eta sexu kontsumoan jokatzen duten mekanismoak salatu nahi ditu.
Artista afrikarren corpuseko parte izan da Parisko Arte Modernoko Museoko The Power of my Hands erakusketan, 2020ko Afrika Denboraldiaren harira.
Berrogei urte baino gutxiago duten 100 pertsona talentudunen Afrikako Forbes sailkapenean sartuta dago - The Forbes Africa 30 under 30 Creatives.

## Erakusketak

* Women without Borders, Frantziako Institutua, Kinshasa, 2014
* (Re)Thinking Feminism and Black Womanhood, Goethe Institute, Kampala, 2016
* Power of my Hands, Parisko Arte Modernoaren Museoa, 2020

## Sariak

* Prince Claus Sariaren irabazlea (Herbehereak)

## Erreferentziak

* ↑ Stacey Gillian Abe - Henrike Grohs Art Award - Goethe-Institut. 2022.
* ↑ Afane, Philippe. (2019-05-01). OUGANDA - SPIRITUALITÉ ET HUMANITÉ VUES PAR STACEY GILLIAN ABE. .
* ↑ Stacey Gillian Abe - Overview. 2020.
* ↑ Stacey Gillian Abe. .
* ↑ Under 30 Creatives - Forbes Africa. 2018.
* ↑ (Re)Découvrez le pouvoir de 4 femmes artistes à travers « The Power of My Hands ». 19 juin 2021.
* ↑ Artist Stacey Gillian Abe. 2017.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q114930176
# Errege Harresia (Melilla)

Errege Harresia Melilla Zaharrean, Espainiako Melilla hirian, dagoen bateria zahar bat da. Belaren dorretik sartzen da bertara, eta Melilla Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren parte da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

1515ean du jatorria. 1525ean jarraitu zuten lanek. 1527an Gabriel Tadino de Martinengok zuzendu zituen. 1547an Miguel de Perearekin egin zituzten lanak, eta 1553an Juan de Zaritarekin. 1656 eta 1659 bitartean eraberritu egin zen. 1719 eta 1722 artean eraberritze lanak egin ziren, zazpi kanoi-zulorekin, fusilarientzako buru-estalkiekin koroatuta.
1553tik 1719ra 12 artilleria pieza zituen eta 1721etik 7 muntatzen zituen.
1575 eta 1719 artean Errege Bateria izena hartu zuen eta 1722 eta beste data ezezagun baten artean Kanpai Bateria izena hartu zuen.
1982ko ekainean zaharberritze proiektu bat egin zuen Pedro Roldanek, Sara Perezek gaurkotua. Zaharberritze-lanak Arquitectos Técnicos Restaudores S.A.k egin zituen 1985eko azaroaren 11tik 1987ko maiatzaren 5era bitartean, eta hormigoia erabili zen obran bertan kalteak besterik eragin ez zituen obra baterako.

## Deskribapena

Harriz, hormaz, adreilu trinkoz eta arkuz eraikita dago. Bolborarako biltegia du eskuin aldean.

## Erreferentziak

* ↑ «Primer recinto» http://www.melilla.es.
* ↑ Gómez Martín, Rafael. (1991). «TRES ACTUACIONES ARQUITECTÓNICAS EN EL PRIMER RECINTO FORTIFICADO DE MELILLA» MELILLA EN LA HISTORIA SUS FORTIFICACIONES (Artes Gráficas Iris): 111-122. ISBN 84-7483-724-3..
* ↑ Bravo-Nieto, Antonio; González, Sergio Ramírez. (2019). «;La recuperación de dos repuestos de pólvora del siglo XVIII en Melilla: análisis y restauración» Espacio, Tiempo y Forma (7): 209-230..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32985084
* Multimedia: Muralla Real, Melilla / Q32985084
# Lehen barruti gotortua

Lehen Esparru Gotortua Melilla Zaharreko gotorlekua osatzen duten lau barruti gotortuetako bat da, eta Bigarren Esparru Gotortuaren ekialdean dago.

## Historia

. mendean hasi zen eta Villa Nueva izena hartu zuen Villa Zaharra utzi zenean.

## Deskribapena

Lau alde ditu:

### Levanteko frontea

Ekialdean dago, eta XVI.

### Itsas Armadaren frontea

* Frente de la Marina
* Puerta de la Marina
Hegoaldean dago, eta XVI. eta XVIII. mendeetako mihiseak ditu.

### Lurreko frontea

* Frente de Tierra
* Capilla de Santiago
* Puerta de Santa Ana
* Puerta de Santiago
* Puerta de Santiago
* Baluarte de la Concepción Alta
* Baluarte de la Concepción Alta
* Torre de la Vela
Mendebaldean dago, XVI. mendeko ate-sistema eta XVIII. mendeko horma-atalak ditu.

### Trapagarango frontea

* Frente de Trápana
Iparraldean dago, labar batean.

### Herrizaingoa

* Edificios del antiguo Gobierno Militar
* Almacén de las Peñuelas
* Hospital y botica de San Francisco
* Hospital del Rey (Melilla)
* Real y Pontificia Iglesia de la Purísima Concepción
* Real y Pontificia Iglesia de la Purísima Concepción
1571ko Aljibes de la Peñuelas de la Maestranza Plazan, erdialdean, Itsas Armadaren Fronteko Biltegiak, Aljibeen Plazan, antzinako Gobernu Militarraren Eraikinak, non Francisco San Miguel Ospitalean dagoen aztarnategi puniko-erromatar bat, hauen ondoan San XVII. mendeko San Miguel Ospitalea, Pedro San Miguel Ospitalea.
Azkenik, Andre Maria Sortzez Garbiaren Eliza Pontifizea eta Erregina, non Garaipenaren Ama Birjinaren irudi bat gurtzen den, hiriko zaindaria eta hari atxikia, Frantziskotarren Komentu Zaharra eta Ingeniarien Usategi Zaharra, . mendekoa, hari itsatsia.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «Primer recinto» http://www.melilla.es.
* ↑ «Espacios Museísticos de la Melilla Renacentista» Fundación MELILLA Ciudad Monumental.
* ↑ «Melilla da valor a las tres sinagogas que se construyeron en Melilla la Vieja» El Faro de Melilla 11 de diciembre de 2018.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34566813
* Multimedia: Primer Recinto Fortificado, Melilla / Q34566813
# Bigarren barruti gotortua

Bigarren Esparru Gotortua Melilla Zaharreko gotorlekua osatzen duten lau barruti gotortuetako bat da, eta Lehen Esparru Gotortuaren eta Hirugarren Esparru Gotortuaren artean dago.

## Historia

Hirugarren Esparru Gotortuarekin batera, Hiribildu Zaharra osatzen zuen, eta bertan kokatu ziren Juan Alonso Pérez de Guzmán (1464-1507), Medina Sidoniako dukearen gizonak, Pedro de Estopiñán eta Virués buru zituztela, Melillako okupazioan. XVII. mendearen amaieran, Felipe Martín de Paredes ingeniariaren proiektuaren arabera, Hornabeque hobia eraiki zen iparraldean, 1716 eta 1719 artean berreraikia Pedro Borras ingeniariaren diseinuaren arabera. . mendearen amaierako eskarparen gainean barrakoiak eraiki ziren, Francisco Roldan y Vizcainoren proiektuaren arabera. Barrakoiak 1956an zaharberritu ziren, Guillermo García Pascual arkitektoaren proiektuaren arabera, eta 1987an barrakoiak bota zituzten.

## Deskribapena

* Foso del Hornabeque
* Foso del Hornabeque
* Puerta de la Victoria
* Baluarte de San Pedro Alto
Gaur egun, Armen Plaza dago bertan. Ia barrualde osoa hartzen du, eta muga hauek ditu: Santiago Hobiaren kontraeskarpa ekialderantz, Lehen Esparru Gotortua eta San Jose Bajo Baluartea duten Llares edo Zerra-hortzak; lur azpian, San Jose Bajo meatzea hegoalderantz, Urrezko ibaiaren ibilgu zaharra.
Mendebalderantz, Hornabeque-ren fronte bastartatua dago, San Jose Garaiko, San Pedro Behereko eta San Pedro Garaiko bastuarteek eta San Pedroren Plataformak osatua. Horren azpian, Tunela eta Garaipenaren Atea daude, lehen eta bigarren bastuarteen artean, eta guztiaren aurrean eta Hirugarren Esparru gotortua egiten zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Segundo recinto» Melilla.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34567007
* Multimedia: Segundo Recinto Fortificado, Melilla / Q34567007
# Laugarren barruti gotortua

Laugarren Esparru Gotortua Melillako Melilla la Vieja Espainiako gotorlekua osatzen duten lau barruti gotortuetako bat da. Hirugarren Esparru Gotortuaren ekialdean dago.

## Deskribapena

Garaipenen Gotorlekuen Monumentu Multzoa da nagusi, Kuboaren Altueran. Iparraldetik hasita, Arrosarioko Gotorlekuak, Victoria Grande Gotorlekuak, honen atzean San Antonioren Luneta eta Victoria Chica Gotorlekua, bere kontragoardiarekin, osatzen dute.
Mendebalderantz jarraituz, Gortina Laugarren Esparru Gotortua dago. Bertatik, 1783ko Plataformaren Gotorlekua, San Carlos Gotorlekua eta San Carloseko Hilerri Hebrearra nabarmentzen dira. Azkenik, behealdean, San Migel gotorlekuaren hondarrak, Ezpata-arrastelua, kontraeskarpa eta San Migel bide estalia, komunikazio altuz eta komunikazio baxuz osatua.eta Alcazabako itsaslabarretatik hurbil, Santiagoko gotorlekua.
Barruti osoa zulatuta dago Laugarren Esparruko Meategietan.

## Erreferentziak

* ↑ Sáez Cazorla, Jesús Miguel. (2008). «La Alcazaba, cuarto recinto fortificado de Melilla la Vieja» Revista Akros ISSN 1579-0959..
* ↑ «Localizan muros del antiguo Fuerte de Santiago en la carretera de la Alcazaba» El Faro de Melilla 19 de junio de 2019.
* ↑ «Cuarto recinto» Melilla.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34567060
* Multimedia: Cuarto Recinto Fortificado, Melilla / Q34567060
# Herakles

Herakles (antzinako grezieraz Ἡρακλῆς Hêraklês, "Heraren aintza") greziar mitologiako heroi erdijainkotiar bat zen, Zeusen semea eta bere indar ezohikoagatik ezaguna. Haren bertsio erromatarra Herkules da. Hari buruz kontatzen diren historia ugarietan ezagunenak haren hamabi lanak dira.
Heraklesen bizitza Hera Zeusen emazteak zion gorrotoak baldintzatu zuen. Zeusek emakume batekin izandako harremantetatik jaio zen Herakles, eta horrek Herari bere senarraren fideltasun eza gogorazten zion. Izena (Hêraklês, "Heraren aintza") Hera eztitzekotan ipini zitzaion.
Heraklesek errege izan behar zuen berez, baina Herak bere amari erditzea eragotzi zionez, lehenago jaiotako Euristeo lehengusua koroatua izan zen, haren ordez.

## Hamabi lanak

Jada heldua zela, Herak eragindako zoroaldi batean, bere bi seme eta bi iloba hil zituen. Krimen horren penitentzia gisa, Euristeoren aginduetara jartzeko agindu zitzaion: hamabi lan famatuak egitera behartu zuen.
Idazle guztiek ez dute ordena bera ematen. Hona hemen Apolodorok (2.5.1-2.5.12) emandako hamabi lanen ordena:
* Nemeako lehoia ito.
* Lernako hidra akabatu.
* Zeriniako oreina atzeman.
* Erimantoko basurdea ehizatu.
* Augiasen ukuiluak garbitu.
* Estinfaloko txoriak akabatu.
* Kretako zezena hezi.
* Diomedesen behorrak lapurtu.
* Hipolitaren gerrikoa hartu.
* Gerionen artaldea ostu.
* Hesperideen lorategiko urrezko sagarrak lapurtu.
* Zerbero txakurra infernutik atera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 82. araua. Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak. .

## Ikus, gainera

* Herakleopolis
* Herkules.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122248
* Multimedia: Heracles / Q122248
# Iñaki Tejada

Ignacio "Iñaki" Tejada Fernández (Bilbo, Bizkaia, 1965eko azaroaren 19a) bizkaitar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena. Erretiratu eta gero entrenatzaile bilakatu zen.

## Ibilbidea

2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Errekopa | Errekopa | Besteak | Besteak | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Bilbao Athletic | 2. | 1983/84 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Santurtzi | 3. | 1984/85 | 23 | 5 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 5 |
| Santurtzi | Denera | Denera | 23 | 5 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 5 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1985/86 | 2 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2. | 1986/87 | 11 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 23 | 5 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 5 |
| Sestao | 2. | 1986/87 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Sestao | Denera | Denera | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Lemoa | 2.B | 1987/88 | 21 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Lemoa | Denera | Denera | 21 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Atlético Marbella | 2.B | 1988/89 | 26 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 1 |
| Atlético Marbella | Denera | Denera | 26 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 1 |
| L'Hospitalet | 2.B | 1989/90 | 33 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| L'Hospitalet | Denera | Denera | 33 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Gandia | 2.B | 1990/91 | 14 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 18 | 0 |
| Gandia | Denera | Denera | 14 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 18 | 0 |
| Lugo | 2.B | 1991/92 | 18 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Lugo | Denera | Denera | 18 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Marino Luanco | 3. | 1993/94 | 26 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 2 |
| Marino Luanco | Denera | Denera | 26 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 2 |
| Rey Aurelio | 3. | 1994/95 | 22 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Rey Aurelio | Denera | Denera | 22 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Navia | 3. | 1995/96 | 26 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Navia | 3. | 1996/97 | 26 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Navia | Denera | Denera | 52 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 52 | 2 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 248 | 10 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 272 | 10 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q5799912
# Yamín Benarrochen etxea

Yamín Benarrochen Etxea Melillako Zabalgune Modernistako eraikin historizista neoarabiarra da. Melillako López Moreno kalean dago, Espainiako Melilla hirian. Or Zaruah sinagoga du eta Melillako multzo historikoaren parte da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

1925 eta 1927 bitartean eraiki zuen Lázaro Torres kontratistak, Vicente Maesoren dekorazioekin eta Vicente Palomoren sarrailekin, Enrique Nietoren 1924ko iraileko diseinuaren arabera

## Deskribapena

Beheko solairua eta beste bi solairu ditu. Eraikin nagusian Yamín Benarroch familiaren etxebizitza dago eta goikoan Or Zaruah Sinagoga. Tokiko harrizko eta adreilu trinkozko harlangaitz-hormaz eraikita dago, burdinazko habeak eta adreilu trinkozko gangatilak ditu sabaietarako, azken solairukoak izan ezik, bi isurkiko estalkiarekin estaltzen baitira.
Fatxadak honela osatuta daude: baxuak, ferra-arkudun ateekin, dobelekin, zeinetan zuria eta horia txandakatzen diren; solairu nagusia, arku-mota bera duena, eta balkoietara sartzeko alferiza duena. Lehen solairuan, berriz, leiho biforoak daude, erdian arku beretara sartzeko zutabeak dituztenak; erdiko fatxadan erdiko begiratoki bat dago bigarren solairuan.

### Sinagoga Or Zaruah

Bere izena, Argi santu edo sakratutik bezala itzultzen da eta Yamín Benarrochek, etxearen jabeak, eraiki zuen bere aitaren oroimenez.
Melillako tenplu judu garrantzitsuenak Magrebeko sinagoga sefardien eskema tradizionala du, horma nagusia ekialdera begira duela, Jerusalem, Hakódesh Aaroia edo armairu sakratua barruan duena, Sefer Torá edo Torá biribilkietan dituela.
Haren erdian pulpitua dago, egurrez oparo landua, eta hura inguratuz, ia sinagoga osoa betetzen duten eserlekuak, pareten inguruan batzuk, gizonezkoentzat denak, emakumeak hondoan kokatzen dira, Hakódesh Aronari begira, Azaran, edo emakumeen atrioa, sareta eta eta guzti.

## Erreferentziak

* ↑ «Real decreto 2751/1986, de 5 de diciembre por el que se declara Bien de Interés Cultural, con la categoría de Conjunto Histórico, una zona de la ciudad de Melilla» Boletín Oficial del Estado (15): 1289-1390. 17 de enero de 1987 ISSN 0212-033X..
* ↑ «Conociendo nuestro patrimonio Sinagoga Or Zaruah» melillamonumental.es.
* ↑ «Ruta La Melilla Sefardí» MEM GUÍMEL.
* ↑ Salafranca Ortega, Jesús F.; López Ramírez, María del Carmen. (1988). «La sinagoga Or Zoruah de Melilla. El primer templo judío de la España contemporánea» Comunicaciones presentadas al VII Congreso de Profesores Investigadores: 527-530. ISBN 84-404-3119-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32453963
* Multimedia: Casa de Yamín Benarroch, Melilla / Q32453963
# La manganilla de Melilla

La manganilla de Melilla Juan Ruiz de Alarconen komedia originala da, Melillako gotorlekuan jazotako Morabitoko gertaeretan oinarritua eta Iuan Rvyz de Alarcón y Mendoza Indietako Kontseiluko kontalariaren komedien segvnda partean lehen aldiz argitaratua. (Bartzelona: Sebastian de Cormellas, 1634).

## Analisia

La cueva de Salamanca bezala, topiko magiko eta esoterikoak ere aipatzen ditu lan honek. Venegas kapitainak, gizon ausart eta ausartak, maltzurkeria (manganilla) bat erabiltzen du mairuen gainean bere garaipena lortzeko. Gai honen bitartez, Alarconek iturri historikoak erabiltzen ditu bere drama historiko arrakastatsuenetako bat eszenaratzeko.
Alarconek, bere garaian ohikoa zen bezala, gezurra esateko bizio doilorraren kritika egiten du. La manganilla de Melilla filmean, gezurra protagonistek eta antagonistek euren helburuak lortzeko erabiltzen duten baliabide bat da, nahiz eta istorioaren amaieran gizartearen kreditua eta errespetua galtzen duten eta, are okerrago, euren desiraren objektua —dela maitasuna, dela boterea—. Pimienta sarjentua, komedia honetako pertsonaia, gezurretan ari da Darja eta Alima gatibu mairuak edukitzeko desio handiak bultzatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Alarcón, Juan Ruiz de. (1644). Parte segunda de las comedias del licenciado Don Iuan Ruyz de Alarcon y Mendoça.... por Sebastian Cormellas (Noiz kontsultatua: 2024-11-21).

## Bibliografia

* ARELLANO, Ignacio, El teatro en la Hispanoamérica colonial, Madril, Iberoamericana, 2008. ISBN 84-8489-326-4
* BUXÓ, José Pascual, Literatura novohispanoaren iraunkortasuna eta patua: historia eta kritika, Mexiko, UNAM, 2006. ISBN: 4703-229-635.
* CASTRO LEAL, Antonio, Cuatro comedias, Mexiko, Porrua, 1961. ISBN: 2007970-07-6701-9.
* Juan Ruiz de Alarconen omenezko entseguak, Mexiko, UNAM, 1998. ISBN: 4683-663-566.
* GARZA CUARÓN, Beatriz, Historia de la literatura mexicana: desde sus origen hasta nuestros días, vol. 2, Mexiko: XXI. mendea, 1996. ISBN-Sektore9682-324-048.
* GONZÁLEZ MÁS, Ezequiel, Historia de la literatura española, vol. 3, Madril: La Editorial, 1989. ISBN 84-773-12-86.
* JOSA, Lola, El arte dramático de Juan Ruiz de Alarcón, Madril, Reichenberger, 2003. ISBN-Sektore3935-004-466.
* MARTÍNEZ BLASCO, Ángel, «Estudio previa», Quien mal anda en mal acabada, Madrid, Reichenberger, 1993. ISBN-IBERIA3928-064-675.
* MONTERO, José, «Entrada biográfica y crítica», La verdad Culposa, Madril, Castalia, 1999. ISBN 84-7039-85-12.
* REVUELTAS, Eugenia, El discurso de Juan Ruiz de Alarcón, Morelia, El Colegio de Michoacán, 1999. ISBN: 4706-790-026.
* VEGA, Germán, «Estudio», El acomado don Domingo de Don Blas, bigarren zatia, komedia bat, Madril, Reichenberger, 2002. ISBN-NE43935-004-220.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5967265
# Salomon Cohenen etxea

Salomon Cohenen Etxea eraikin modernista da, Emilio Alzugarayren lanik onenetarikoa. Melillako Zabalgune Modernistan dago, Cardenal Cisneros kaleak (8. zk.) eta Sor Alegría kaleak (7. zk.) osatzen duten izkinan, eta Melillako Hiriaren Multzo Historiko Artistikoaren zati da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

1915ean egin zen, Emilio Alzugaray ingeniari militarrak martxoaren 20an Salomon Cohen merkatariarentzat egindako proiektuaren arabera.

## Deskribapena

Beheko solairua eta solairu nagusia ditu. Harrizko eta adreilu trinkozko hormak eta adreilu bereko gangatilazko sabaiak ditu, burdinazko habeen gainean bermatuta.
Melillako Zabalguneko eraikin modernista dotoreenetako bat da, bere osagai apaingarriei esker, naturan, floran eta faunan inspiratuta, figura alegorikoen irudikapena.
Fatxadak behatoki izkinatu baten inguruan daude jarrita, abanikodun mentsula baten gainean bermatuta. Hainbat aurpegi ditu, kolomatxo zirkulatzaile batzuekin elkartuta. Kolomatxo horiek oholtzari eusten diote, oxkarrekin. Taulamendu horretan arrano bat ageri da, eta, haren ordez, «coup de fouet» dago, erlikia-erremate ondulatzailea, gailurreria batekin hasten dena eta oxkarro txiki bat duena. Fatxada horiek balkoi nagusi batek osatzen ditu. Balkoiaren leihoaren gainean, oxkadun moldura bat dago, balkoiz inguratua. Balkoi horien leihoen gainean, moldurak eta lehoiak daude, biak balaustradekin, eta landare-motibodun zerrenda bertikalek mugatzen dituzte. Dena balaustradekin amaitzen da, erdikoa izan ezik, bertan erremate uhinduak baitaude, oxkar batez apainduak.

## Erreferentziak

* ↑ «Real decreto 2751/1986, de 5 de diciembre por el que se declara Bien de Interés Cultural, con la categoría de Conjunto Histórico, una zona de la ciudad de Melilla» Boletín Oficial del Estado (15): 1289-1390. 17 de enero de 1987 ISSN 0212-033X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38618817
* Multimedia: Casa de Salomón Cohen, Melilla / Q38618817
# Marinako Atea

Marinako Atea Melilla Zaharreko Lehen Esparru Gotortuan sartzeko atea da, itsas aurrealdetik, Espainiako Melilla hirian. Iberiar penintsulatik Melillako antzinako portutik (gaur egungo General Macías etorbidea) zetozenentzako sarrera nagusia zen, eta Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren parte da, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia

1680an eraiki zen, 1687an hobetu zen, Octavio Meni ingeniariaren diseinuaren arabera, eta 1794-1796 bitartean berreraiki zen.
XX. mendearen hasieran nahiko egoera txarrean zegoenez, Eskailera Monumentala eraiki zen. Karearen Dorreraino iristen zen.

## Deskribapena

Inguruko harriz egina dago, eta harlanduz hormak eta zurez sabaiak. Arku bat du, armarri batekin, eta horren gainean guardiako gorputz bat dago, gezi-leihoak eta almenak dituena. Zubi altxagarri bat zeukan.

## Erreferentziak

* ↑ «Primer recinto» http://www.melilla.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32985072
* Multimedia: Puerta de la Marina, Melilla / Q32985072
# San Frantziskoko Ospitalea eta Botika

San Frantziskoko Ospitalea eta Botika San Frantzisko Melillako San Migel kalean (Melilla) dagoen eraikin bat da, Melillako hiri espainiarrean dagoena, eta Melillako Hiriko multzo historiko artistikoaren zati da, interes kulturaleko ondasun bat.

## Historia

1661 eta 1665 artean eraiki zen ospitale bezala, 1699 eta 1719an handitzeak jasan zituen eta 1751n berreraiki zen. 1775eko setioaren ondorioz, botika eta farmazia funtzioak betetzen hasi zen. Gaur egun utzita dago, auzokide talde bat izan ostean.

## Deskribapena

Eraikina harriz, hormaz, adreilu trinkoz, arkuz eta gangaz, eta zurez, habez eta xaflez egina dago sabaietarako, eta teilatuak teilatuak ditu. Areto multzo bat du zurezko patio arkupedun baten inguruan, eta harrizko arku bat du San Migel kalearen gainean.

## Erreferentziak

* ↑ «Primer recinto» http://www.melilla.es.
* ↑ «Conociendo nuestro patrimonio Hospital de San Francisco» melillamonumental.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30905752
* Multimedia: Botica de San Francisco, Melilla / Q30905752