OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# L'Oceanogràfic

L'Oceanogràfic (katalanezko izena; «ozeanografikoa» esan nahi du), itsas habitatak irudikatzen dituen multzo bat da (itsasoak eta ozeanoak). Europako ozeanografikorik handiena da, 110.000 metro karratu eta 42.000.000 ur litrorekin. 2002ko abenduak 12an inauguratu zuten, eta Valentziako ekialdean dago, Arte eta Zientzien Hiria bezala ezagutzen den multzoaren barnean. Eraikinak duen nenufar formako estalkia Felix Candela mexikar arkitektoak egina da.

## Datu orokorrak

Lurpean, Europako akuariorik handienak ditu. Han dauzkate 500 espezietako 40.000 animalia baino gehiago: arrainak, ugaztunak, hegaztiak, narrastiak eta ornogabeak barne. Besteak beste, armiarma karramarroak, pinguinoak, izurdeak, belugak, mortsak, itsas lehoiak...
Izurdeen ikuskizun akrobatiko bat ere badu.
Ur gazia Malvarrosa hondartzatik ponpatzen da, beharrezko kalitate baldintza guztiak zainduta.

## Kanpo estekak

* (Katalanez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) Arte eta Zientzien Hiria (webgune ofiziala)
* Datuak: Q2447851
* Multimedia: L'Oceanogràfic / Q2447851
# Maskuri (argipena)

Maskuri terminoak hainbat adiera du:
* Maskuri edo puxika gernua biltzen duen ugaztunen anatomiako organoa.
* Maskuri edo puxika, airez puztutako txerri-puxika, jai batzuetan ikusleak jostaketan jotzeko tresna. Hedaduraz, buruhandia, haiek erabiltzen baitute.
* Maskuri dantza, Hernaniko Azeri Dantza izendatzeko modua.
# Carrossel

Carrossel Brasilgo haurrentzako telenobela da, Íris Abravanelek sortua eta Abel Santa Cruz-ek idatzia. 2012ko maiatzaren 21etik 2013ko uztailaren 26ra SBT telebista saioan emititu zen telesaila. Carrusel telenovela mexikarraren remake brasildarra da (Jacinta Pichimahuida, La Maestra que no se Olvida telenovela argentinarra izan zen inspiratzailea). Telenovelak arrakasta berezia izan zuen haurrentzat eta hainbat spin-off sortu zituen marrazki bizidunetako serieak eta telebistako sitcoma barne.
Nobelan oinarritutako antzerki filma 2015eko uztailaren 23an estreinatu zen, Carrossel: O Filme.

## Aktoreak

* Rosanne Mulholland: Helena Fernandes andrea
* Jean Paulo Campos: Cirilo Rivera
* Larissa Manoela: Maria Joaquina Medsen
* Maisa Silva: Valéria Ferreira
* Thomaz Costa: Daniel Zapata

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Portugesez) «Novela 'Carrossel' ganha filme em julho; conheça dia a dia dos atores» Folha de S. Paulo 2015-02-09 (Noiz kontsultatua: 2015-02-22).
* ↑ (Portugesez) «TV terá guerra teen às 20h30» Folha de S.Paulo (Noiz kontsultatua: 2011-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2940339
* Multimedia: Carrossel (telenovela) / Q2940339
# Black is Beltza

    Artikulu hau komikiari buruzkoa da; filma gaitzat duena beste hau da: «Black is Beltza (filma)»
Black is Beltza Harkaitz Cano, Fermin Muguruza eta Jorge Alderetek 2014an eginiko komiki bat da. 1965eko urrian New Yorken Iruñeko Erraldoiek desfilatzeko jasotako gonbidapenean erraldoi beltzari desfilatzea debekatu izana da komikiaren oinarria.
Komikiaz gain, musika eta historia nahasten dituen kontakizuna da. Afro-amerikarren eskubide zibilen aldeko mugimendua, Malcolm X eta Muhammad Ali aipatzen ditu, baita garai horretako Aljeriaren independentzia prozesua, Sei Eguneko Gerra, Vietnamgo Gerra, Quebeceko nazionalismoa, Pantera Beltza Alderdia eta Che Guevarak Bolivian garatutako mugimendua. Musikak ere leku garrantzitsua du, Jimi Hendrix, Janis Joplin edo Otis Reddingekin.
Komikiaren ideia Fermin Muguruzak garatu zuen, eta Harkaitz Canorekin batera idatzi zuen. Ilustrazioa Jorge Aldereterena da. Liburua bera multimedia izateko intentzioarekin jaio zen.

## Erreferentziak

* ↑ Black is Beltza. (Noiz kontsultatua: 2017-11-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vasca, EiTB Radio Televisión Pública. Fermin Muguruza: ‘Black is Beltza’ es más que un cómic. (Noiz kontsultatua: 2017-11-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Black is Beltza, un proyecto ilimitado» diariovasco.com 2016-12-22 (Noiz kontsultatua: 2017-11-24).

## Kanpo estekak

* Black is Beltza. Webgune ofiziala.
* Datuak: Q43527095
# Basolatik berri onik ez

Basolatik berri onik ez komikia Orbaizetako olari buruzko eleberri ilustratua da, alegiazko istorio bat. Gidoia Asisko Urmenetarena da, eta marrazkiak Joseba Larratxerenak. Ikastolen Elkartearen argitaletxearen eskutik liburu formatuan argitaratu zen komikia 2020an, baina lehenago argitaratu zen atalka Xabiroi aldizkarian.
* Joseba Larratxe
* Orbaizetako Ola
* Asisko Urmeneta

## Pertsonaiak

Orbaizetako errege arma-fabrikaren istorio honetako pertsonaia nagusiak hauek dira:
* Mandazain (ikaskina)
* Hartzain (hartzaren jabe eta hezitzailea)
* Goait soldadua
* Latsaria (etxekoandre, arropa garbitzailea)
* Olaria (burdin-labeetako langilea)
* Ehiztaria (pizti-harrapatzailea)
* Olajauna,
* Barbera (bizargina)
* Gerlari zalduna
* eta oreinak.

## Erreferentziak

* ↑ «Basolatik Berri Onik Ez - Dapa 12» Argia (Noiz kontsultatua: 2024-04-09).
* ↑ Larratxe, Joseba. (2020). Basolatik Berri Onik Ez. Joseba Larratxe - Youtube (Noiz kontsultatua: 2024-04-09).
* ↑ Biba zuek. (2020-11-12). «“Basolatik berri onik ez” eta “Sugarren mende”, Asisko Urmenetaren azken bi lanak» EITB (Noiz kontsultatua: 2024-04-09).
* ↑ Xabiroi. (2020). BASOLATIK BERRI ONIK EZ komikiaren aurkezpena. (Noiz kontsultatua: 2024-04-09).

## Ikus, gainera

* Ni ez naiz Mikel Laboa

## Kanpo estekak

* Basolatik Berri Onik Ez. Joseba Larratxe - Youtube
* Joseba Larratxaren lanak ikusteko: http://josebalarratxe.tumblr.com/
* 20 · joseba larratxe, josevisky. Magala Podcasta- Antxeta Irratia - Spotify 2024-03-25 (Noiz kontsultatua: 2024-03-27).
* Datuak: Q125400505
# Puxika (argipena)

Puxika terminoak hainbat adiera du:
* Puxika edo maskuria, gernua biltzen duen ugaztunen anatomiako organoa.
* Puxika (jostailua) edo globoa, airez puzten den jostailuzko pilota.
* Puxika (zigorra) edo maskuria, airez puztutako txerri-puxika, jai batzuetan ikusleak jostaketan jotzeko tresna.
# Puxika (jostailua)

    Artikulu hau jostailu puzgarriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Puxika (argipena)».
Puxika edo globoa material malgu batez egindako poltsa puzgarri bat da, puztuta handitu eta airean flotatzeko joera duena. Horretarako, airez edo, gailu bat erabiliz, helioz betetzen dira. Puxikak jostailu moduan nahiz jaietako apaingarri gisa erabiltzen dira. Puxika arruntak obalo forma du, baina egun forma askotako puxikak daude, haurrentzako fikziozko pertsonaia ezagunak irudikatuz kasu. Beste batzuetan, puxikak urez bete eta elkarri botaz jolasten da, puxika gerra delakoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q643435
* Multimedia: Toy balloons / Q643435
# Baloi aerostatiko

Baloi aerostatiko edo globo aerostatikoa forma gutxi gorabehera esferikoa duen aerostato bat da, airean inguruak baino dentsitate eta pisu txikiagoa izateagatik flotatu egiten duen gailu bat alegia. Maiz, saski handia dute behealdean loturik, baloiaren barruko airea berotu eta ondorioz arintzeko gailuak edota gas arina kontrolatzeko gailuak eta gidaria eta bidaiariak eramateko. Hainbat erabilera dituzte: ikerkuntza meterologiko eta zientifikorako (ikus, baloi meterologikoa), aisialdiarako eta gerrarako eta baita iragarkiak erakusteko ere. Baloi aerostatikoaren asmatzailea zein izan zen eztabaidatsua da, baina baloi aerostatiko batez egindako lehen hegaldia Motgolfier anaiek egin zuten 1783 urtean.
Euskal Herri gainean hegan egin zuen lehendabiziko balio aerostatikoa 1784ko martxoan airatu zen Baionatik. Botikaria eta fisikaria zen M. Rochet-ek hidrogenoz beteriko baloia airatzea lortu zuen 10.000 pertsonen aurrean, zeintzuek berotasunez txalotu baitzuten saiakuntzaren arrakasta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q183951
* Multimedia: Balloon aircraft / Q183951
# Inocybe splendens

Inocybe splendens Inocybaceae familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, gero konikoa edo laua, titi nabarmenarekin. Ertza biribildua, zertxobait banandua. Kapelaren azala fibrila finekin edo urratua, hondakin edo pruina grisaxkarekin estalita. Arre kolorekoa, arre-okrea, edo arre-gaztaina kolorekoa.
Orriak: Itsatsiak, urkilatuak, apur bat marjinatuak eta zabal, gris edo beix kolorekoak gaztetan, gero arre-beix kolorekoak.
Hanka: 6 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko diametrokoa, zilindrikoa eta erregularra, oinarria zabaldua, pruinaduna, zurixka, okre edo arre kolorekoa bihurtzen dena.
Haragia: Fina, urria eta zuntzezkoa, zuria. Usain atseginekoa, azido samarra, zaporea zehaztugabea.
Etimologia: Inocybe terminoa, muskulua, nerbioa, zuntza esan nahi duen"is inós" hitzetik eta burua esan nahi duen "cybe" hitzetik dator; hau da, zuntzezko kapela. Splendens epitetoa latinetik dator, distiratsu, esan nahi duen “splendens” hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Inocybe phaeoleuca, Inocybe alluvionis edo Inocybe terrifera espezieak oso gertukoak dira, azterketa mikroskopiko sakon baten ondoren bereizten dira.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Maiz lur biluzietan eta lorategietan hostozabalen azpian.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Europa, Errusia, Iran, Nigeria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 257 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) AVM Asociacion Vallisoletana de Micologia 1986.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Catalogo micológico. Banco de setas.
* ↑ Inocybe splendens: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10535844
* Multimedia: Inocybe splendens / Q10535844
# Lactarius flavidus

Lactarius flavidus Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lactifluus flavidus, Lactarius uvidus var. flavidus, Lactarius aspideus, Lactarius aspideus var. flavidus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldura, beti erdian irtengune batekin, kapela hondoratuta dagoenean ere nabaria da. Ertza luzaroan biribildua izaten du; gainazal hezea, distiratsua, hori-limoi kolorekoa edo argiagoa morez zikintzeko joerarekin, fibrila finekin.
Orriak: Estu, estuak, itsatsi-dekurrenteak, zuritik krema kolorerakoak, ukitzean more bihurtzen dira.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Zilindrikoa, sekzio konstanteko zilindrikoa edo oinarrian apur bat puztua, helduaroan barnehutsa, zuritik horixkara, ukitzean arre-more kolorez zikintzen da.
Haragia: Ebakitzean zuria, gero more ilun kolorera biratzen, ia arrexka izatera hel liteke, mina, usain berezirik gabe. Latex ugari, zuria isolatua badago, morera herdoiltzen da haragia bezala onddoarekin kontaktuan jartzen bada.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis" esnetik dator, esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Flavidus epitetoa, horia esan nahi duen “flavus” hitzetik dator. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Lactarius aspideus delakoa oso antzekoa da, habitata dute desberdina.

## Sasoia eta lekua

Hostozabalen azpian batez ere lurzoru karetsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 361 or. ISBN 84-282-0887-X (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C..
* ↑ (Gaztelaniaz) Asturnatura.
* ↑ Lactarius flavidus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1267267
* Multimedia: Lactarius flavidus / Q1267267
* Espezieak: Lactarius flavidus
# Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea

Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea, labur HAEE Eusko Jaurlaritzako erakunde autonomoa da, administrazio publikoko langilegoaren hautapena eta prestakuntza eta euskararen normalizazioa helburu dituena. Euskararen ezagutza egiaztatzen duten tituluak ere banatzen ditu.

## Administrazioa euskaraz

Lema horrenpean aldizkaria argitaratzen du erakundeak. Aldizkarian elkarrizketak iritzi-artikuluak, gramatikaren inguruko ausnarketak, ariketak eta abar plazaratzen dira. Aldizkaria doakoa da eta, bestetik, Interneten bidez eskura daiteke. Kolaboratzaileen artean Nerea Pikabea, Miel Anjel Elustondo, Kaxildo Alkorta, Maite Orue aipa daitezke. Koordinatzailea 2024 arte Xabier Amatria da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.euskadi.eus/t59aWar/revistaJSP/t59abusqrevistas.do?t59aIndiceMin=81

## Kanpo estekak

* Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundearen webgunea.
* Datuak: Q12259071
# Erresuma Batuko armarria

Erresuma Batuko armarria (ingelesez Royal Coat of Arms of the United Kingdom eta euskaraz Erresuma Batuko Errege Armarria) Erresuma Batuko errege armarria da, bertan Ingalaterra, Eskozia eta Ipar Irlandako armarriak agertzen dira.

## Osaketa

Armarri hau lau ataletan banaturik dago:
* Lehen atalean Ingalaterrako armarriaren elementuak ageri dira.
* Bigarren atalean Eskoziako armarriaren elementuak ageri dira.
* Laugarren atalean Irlandako armarriaren elementuak ageri dira; berez, Ipar Irlanda ordezkatzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165762
* Multimedia: Royal coats of arms of the United Kingdom / Q165762
# Justizia jauregia (Valentzia)

Justizia jauregia edo Juustizia Auzitegi Gorena, Espainiako Valentzia hirian dagoen jauregi neoklasiko bat da, Valentziako Erkidegoan.
1758-1802 artean Karlos III.a Espainiakoare aginduz Errege Aduana Erzea izenez eraiki zen.
XVIII. mendean Valentziara itsasoz etorritako merkataritza guztia bideratzen zuen. 1828-1924 artean tabako fabrika izan zen.
* Datuak: Q3392747
* Multimedia: Palau de Justícia de València / Q3392747
# Alcaláko atea

Alcaláko atea (gaztelaniaz Puerta de Alcalá) Espainiako Madril hiriburuko monumentu ezagun eta nabarmenetako bat da.

## Kokalekua

Salamanca eta Retiro barrutien artean dago, Independentzia plazan, Alfonso XII.a kalea eta Serrano kalea eta Salustiano Olozaga kalearen arteko elkargunean, eta Retiroko ateen alboan: Espainiako atea, Independentziaren atea (Retiroko lorategien sarbide nagusia) eta Hernaniko atearen aldamenean dago.

## Izena

Ate honek bere izena Alcalá de Henares udalerrira daraman bidean egoteari zor dio.

## Historia

1778. urtean Karlos III.a Espainiakoaren aginduz eraiki zen. Francesco Sabatini italiar arkitektoak diseinatu eta eraiki zuen.
* Ikuspegi orokorra.
* Gauez.
* Xehetasuna.
* Xehetasuna.

## Ikus gainera

* Toledoko atea

## Kanpo estekak

* Alcaláko atea. Madrilgo Udal webgunea (Gaztelaniaz)
* Alcaláko atea. Disfrutamadrid.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q1140634
* Multimedia: Puerta de Alcalá, Madrid / Q1140634
# Rondako zezen-plaza

Rondako zezen-plaza Málagako hiri horretako zezen-plaza da, Rondako Errege Zaldun-Elkartea bere jabea izanda. Eraikina egiteko lanak 1780an hasi ziren, eta obrak aldi baterako eten ondoren, 1785ean amaitu zituzten, Martín de Aldehuela arkitektoaren proiektuarekin; Espainiako zaharrenetakotzat jotzen dute.

## Eraikuntza

Zezenketaren gorakadak Rondako Errege Zaldun-Elkarteak bere plaza ospetsua eraikitzera eraman zuen. Obra hori Martin de Aldehuelari egozten zaio, Tajo de Rondaren gaineko Zubi Berriko arkitekto berari. Plazaren eraikuntzak sei urte iraun zuen, eta 1785ean inauguratu zen, Pedro Romero eta Pepe-Hillo aritu ziren zezenketa batekin. Hareharriz egina dago, eta eskema monumentala du. Arkitektura-trazaduraren nobleziak, arku-galeria bikoitzak eta ageriko haririk ez izateak, klaustro-espiritu handiagoa du ikuskizunetarako esparrua baino, eta Granadako Alhambrako Karlos V.aren jauregi ospetsuaren patio zirkularra gogorarazten du.
66 metroko diametroa duen hondarra munduko zabalena da eta harrizko bi eraztunez osatutako kalezulo batek inguratzen du. Lineek bost harmaila-lerro dituzte, bi solairukoak, eta 136 zutabek osatzen dituzte zutabe toskanarren 68 arku, Errege-Palkoarena izan ezik. Teilatuak bi isurkiko teilatua du, eta teila arabiarra du. Barruko dotoreziak ez du parekorik beste zezen-plazetan.

## Rondako zezenketa goieskoa

XX. mendean, rondatar toreatzaileen bigarren dinastia bat, Ordoñeztarrak, Rondak tauromakiaren historiari egindako beste ekarpen bat egin zuen. Cayetano Ordóñez (1904-1961) eta bere seme Antonio Ordóñez (1932-1998) izan ziren bere bi figura nagusiak, eta zezenketa ulertzeko zuten moduagatik, Orson Welles zinemagilearen eta Ernest Hemingway idazle estatubatuarraren interesa piztu zuten, Fiesta. Eguzkia jaikitzen da eta Death in the Afternoon bezalako lanak eskaini baitzizkien.
Ordoñeztarrak izan ziren 1954an Rondako zezenketa goieskoa inauguratu zutenak, Pedro Romeroren jaiotzaren II. mendeurrena zela eta. Francisco Goyaren garaiko apaindura, janzkera eta aparatuarekin egindako zezenketa da. Zezenketa irailaren hasieran izaten da, Rondak egiten dituen hiru azoketatik ezagunenarekin batera, zalgurdi eta krokatze erakustaldi batekin eta burtziketa-zezenketa batekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Andaluziako Junta. DECRETO 179/1993, de 30 de noviembre, por el que se declara bien de interés cultural, con la categoría de monumento, la Plaza de Toros de Ronda (Málaga). .
* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Andaluz de Patrimonio Histórico. Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía: Plaza de toros de Ronda. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97633149
* Multimedia: Plaza de toros de Ronda / Q97633149
# Toledoko atea

Toledoko atea (gaztelaniaz Puerta de Toledo) Espainiako Madril hiriburuko monumentu bat da.

## Kokalekua

Erdialdea eta Arganzuela barrutien artean dago, izen bereko Toledoko biribilgunean.

## Historia

Madril hirian eraiki zen azken ate-monumentua izan zen. 1813-1827 artean Antonio López Aguado nafar arkitektoak eraiki zuen. Fernando VII.a Espainiakoaren omenezko garaipen arku eta Espainiaren Frantziaren okupazio ondoren independentziaren oroigarri gisa eraikia izan zen.
* Iparraldetik ikusita.
* 1850eko grabatua.
* 1865eko argazkia.
* Espainia eta Probintzien alegoria.

## Ikus gainera

* Alcaláko atea

## Kanpo estekak

* Toledoko atea. Madrilgo Arkitektoen Eskola (Gaztelaniaz)
* Toledoko atea. Monumentamadrid.es (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2657591
* Multimedia: Puerta de Toledo, Madrid / Q2657591
# Azeri-dantza

Axeri-dantza edo azeri-dantza Hernanin, Andoainen, Adunan eta Oreretan aldaera ezberdinekin, dantzatzen den dantza herrikoia da.

## Historia eta ezaugarriak

Larramendi eta Iztuetaren idatziek argi uzten dute 18. mendean, Errenteriatik Tolosalderainoko herrietan dantzatzen zela. Galai Dantza eta Oilasko Jokoarekin batera egiten zen, bizpahiru egunetako zeremonian, inauterietan.
21.mendean, Andoainen San Joan egunean dantzatzen da, ekainaren 24an. Adunan abuztuaren 15ean dantzatzen da, herriko festetan, eta herriko ohitura eta tradiziorik zaharrenetakotzat hartzen dute bertakoek. Urte batzuz galdua izan zen arren, 21, mendean dantzatzen da, Andoaingoaren antzera. Bi herri hauetan 1936ko gerran galdu zen, eta 1976an hasi ziren berreskuratzen, Lizar Makil Dantza taldearen eskutik.
Tokian tokian bere eboluzioa jasan du, eta Hernanin ez beste hirutan, zazpi hanka jokoz osatutako erritoa antzekoa da.

### Emakumezkoen parte-hartzea

Errito iniziatiko maskulino baten era du dantzak, baina 21. menderako, emakumeen parte-hartzea jaian normaldu da praktikatzen den herrietan. Andoainen 2000. urtean dantzatu zuten emakumezkoek lehen aldiz, eta Adunan 2018an. Hernanin osatzen diren soketan, urte batzuez bi egunetan maskulinoa izan zen, eta 3.a mistoa, baina 2018an berdintasuna ezarri zen.

## Hernaniko Maxkuri Dantza

Hernaniko Udal Artxiboan azeri-dantzari buruz dagoen lehenengo erreferentzia 1735. urtekoa da. Bi hamarkada beranduagoko Larramendiren kontakizuean ez da bere ezaugarri nabarmen bat, maskurien erabilpena, aipatzen. Inauterietako dantza zen han ere, baina 1936ko gerraren ondoren inauteriak debekatu egin ziren eta Azeri Dantza San Joan jaietan egitea erabaki zen 1944. urtetik aurrera.

## Iruditegia

* Adunako Azeri-dantzaren barruan, giza-dorrea egiteko unea.
* Errenteriako Azeri-dantza.
* Andoaingo Azeri-dantza, Covid pandemiaren urtean (2020).
* Hernaniko dantzari Maxkuri-dantza ere esaten zaio.
* Emakumezkoen lehen partehartzea Adunakoan, 2018an.

## Erreferentziak

* ↑ Axeri-dantza, aduna.net webgunean.
* 1 2 Lasa, Xabier. (2005-04-05). «Emakumeekin, askoz hobe doa tradizioa» Hika (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ Hornilla, Txema. (1990). El carnaval vasco interpretado. Mensajero ISBN 978-84-271-1638-2. (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ Agerre, Kattalin. (2022-06-30). «10 mugarri emakumeak dantzan berdintasunera bidean» Dantzan.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ Agerre, Kattalin. (2018-09-13). «Adunan emakumeek lehen aldiz dantzatu dute axeri-dantza» dantzan.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ Kronika, Erredakzioa. (2018-06-06). «Axeri dantzan emakumeak atera ahal izango dira, egunero - Hernani» Kronika.eus (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ «Hernani: Axeri Dantza - Guía de Ocio de Gipuzkoa - Gipuzkoako Aisialdi Gida» www.kulturweb.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ «Azeri-dantza» Auñamendi Entziklopedia (Noiz kontsultatua: 2018-06-15).
* ↑ Iriarte, Xabier. (2000). «Azeri dantza» Hernaniko Kultur Koadernoak (Hernani: Dobera Euskara Elkartea) 16.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254542
* Multimedia: Azeri dantza / Q12254542
# One World Trade Center

One World Trade Center, One WTC edo 1 World Trade Center (egitasmoa Freedom Tower izenarekin aurkeztu zen). New Yorkeko hirian dagoen etxe orratza da. Guztira 541 metro eta 108 solairu ditu. Eraikuntza 2014ko azaroaren 3an ireki zen. Ameriketako Estatu Batuetako eta Ipar Hemisferioko etxe orratz altuena da, munduko seigarrena.
2013ko maiatzaren 10etik antenaren azken zatia instalatu zenetik, Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaiena da.

## Ezaugarriak

* Lehen harria: 2006ko apirilaren 27a
* Garaiera: 541,3 metro
* Garaiera antena kontuan hartu gabe: 417 metro
* Lur gaineko solairuak: 105
* Lurpeko solairuak: 5
* Azalera eraikia: 248.548 metro koadro

### Enpresak

* Arkitektoa: David Childs (Skidmore, Owings & Merrill)
* Sustatzailea: Port Authority of New York and New Jersey
* Egitura ingeniaritza: WSP Cantor Seinuk

## Eraikuntza argazkitan

* 2006-01-15
* 2009-12-10
* 2010-07-28
* 2011-03-19
* 2011-07-31
* 2011-12-23
* 2012-05-28
* 2012-08-03
* 2012-09-21
* 2012-11-24
* 2013-02-23
* 2013-05-01
* 2013-06-16
* 2013-07-05

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20120926004425/http://www.som.com/content.cfm/one_world_trade_center

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) World Trade Center berriaren webgunea.
* Datuak: Q11245
* Multimedia: One World Trade Center / Q11245