# Margarita Ruiz de Lihory

Margarita Ruiz de Lihory Resino, ezizenez Teodora Álvarez edo Mary Doe (Mata-Hari espainiarra; Valentzia, 1893 – Albacete, 1968) valentziar margolaria, kazetaria eta espioia izan zen. Noblea zen, Villasanteko markesa, Alcalali eta San Juan de Mosquerako baronesa eta Val del Aguilako kondesa.

## Bizitza

Soledad Resino de la Bastidaren, Villasanteko markesa eta Val del Aguilako kondesaren eta bere senarraren, Jose Maria Ruiz de Lihory Pardinesen, bi alaben artean gazteena zen, Alcalali eta San Juan de Mosquerako baroia, Mallorcako gobernadore zibila, Valentziako zinegotzi izandakoa. Aita hil ostean, adingabea zenez, noble-tituluen jabe izateak eztabaida legal ugari eragin zituen.
Valentziako burgesiak Regina dels Jocs Florals de Lo Rat Penat de 1907 izenez ezagutzen zuen, eta ordutik, bizitza osoan lagundu zion rol protagonista elikatu zuen. Bi urtean egin zuen Zuzenbide karrera. Pianoa jo eta pintura ere landu zuen. Erizaintza titulua ere bazuen.
Hamazazpi urterekin irlandar jatorriko valentziar batekin ezkondu zen, Ricardo Shelly Correa, La Equitativa aseguru-enpresako enplegatua. Harekin lau seme-alaba izan zituen; Edmundo Shelly eta MacCarthyren biloba, Infanteria-koronela eta Fernando VII.a erregearen kontu-idazkari pertsonala, eta Ricardo Shelly Castrillonen lehengusua, 1897ko erregea, eta Joanarekin.

### Espioi ibilbidea

Senarra eta seme-alabak utzi ostean, Miguel Primo de Riverak espioitza misioak agindu zizkion Espainiako Marokon, eta hantxe ezagutu zituen Francisco Franco (bi aldiz bizia salbatu ziona) eta Abd-el-Krim Espainiaren aurkako Rifeko erresistentziaren buruzagia, eta agente bikoitza bihurtu zen azkenean, bai buruzagi marokoarrarentzat, bai jeneral espainiarrarentzat.
1923an Mexikora bidaiatu zuen kausa feminista defendatzeko. Bi urte geroago, Ameriketako Estatu Batuetan finkatu zen, eta bere margolanen erakusketa polemiko bat egin zuen Bostonen. Hainbat auziren ondorioz, Kanadara emigratu behar izan zuen. Han, identitatea aldatu zuen, "Teodora Álvarez" eta "Mary Doe" izena erabiltzeko.
Bigarren ezkontza izan zuen, Jose Maria Bassols e Iglesias abokatu katalanarekin.
Bizitza Casa Corte izeneko bere jauregitxoan amaitu zuen, Albaceteko Kale Nagusiko 56 eta 58 zenbakietan. Porrot eginda, Carabancheleko psikiatrikoan hamar urte eman eta gero, Margot hildako alabaren zatikatzean zerikusia izateagatik. Hiri bereko Laguntza Iraunkorraren Egoitzan hil zen, maiatzaren 15ean. Margot alaba eta biak eta Albaceteko hilerrian lurperatuta daude. Alabak leuzemia izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Vila, Juan. (sábado, 21 de marzo de 2015). «AMANTES DE LA HISTORIA: MARGARITA RUIZ DE LIHORY, LLAMADA LA MATA-HARI ESPAÑOLA» AMANTES DE LA HISTORIA (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El misterio de la mano cortada que acabó con la Mata-hari española» El Español 2016-09-18 (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ Velarde, Aingeru Daóiz. (domingo, 5 de febrero de 2017). «RECUERDOS DE LA HISTORIA: MARGARITA RUIZ DE LIHORY. EL MISTERIO DE UNA LOCURA.» RECUERDOS DE LA HISTORIA (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* 1 2 «Margarita Ruiz de Lihory, la amante de Henry Ford y protegida de Franco» ELMUNDO 2016-09-17.
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Margarita Ruiz de Lihory, la amante de Henry Ford y protegida de Franco» ELMUNDO 2016-09-17 (Noiz kontsultatua: 2024-10-31).
* ↑ ISSN https://confilegal.com/20170521-caso-la-mano-cortada-la-aristocrata-margarita-ruiz-lihory-le-corto-la-mano-le-saco-los-ojos-al-cadaver-hija/..
* ↑ «La leyenda de la mano cortada» cadena SER 2019-06-21.

## Bibliografia

* Sangre azul: Vida y delirio de Margarita Ruiz de Lihory.(Odol urdina: Margarita Ruiz de Lihoryren bizitza eta eldarnioa). Candido Polo Griñanek idatzia (2010). ISBN 9788437076263

## Kanpo estekk

* Datuak: Q55188196
* Multimedia: Margarita Ruiz de Lihory / Q55188196