# Frodo Zorrozabal

Frodo Zorrozabal (ingelesez: Frodo Baggins; 2968ko irailaren 22a - ?) J. R. R. Tolkienen legendariumeko fikziozko pertsonaia bat da, Eraztunen Jauna eleberriko protagonista nagusia. Bilbo Zorrozabalek seme eta oinordekotzat hartu zuen Frodoren gurasoak txalupa bateko istripu batean hil ondoren.
Bilboren oinordekoa izanda, Eraztuna suntsitzea bere ardura izanen da, Gaizkiari aurre egin behar badion arren. Hala ere, Frodo Zorrozabal ez da ohiko heroia; bere ahuleziaz jabetuta, etsituta agertzen da tokatu zaion zamaren aurrean. Itzultzeko itxaropen handirik gabe ere, ekiten dio bidaiari.

## Haurtzaroa eta gaztaroa

Frodo, Drogo Baggins eta Primula Brandybuck errespetagarrien seme-alaba, irailaren 22an jaio zen T.A. 2968. 2980an bere gurasoak itsasontzi-istripu batean hil ostean, Frodo Brandy Hall-era joan zen bizitzera bere amaren senideekin, Brandybuckekin. Buckland-eko Rorimac "Goldfather" Brandybuck-en maisuaren tutoretzapean hazi zen, bere amaren osaba zena. Frodo hainbat aldiz harrapatu zuten Nekazari Maggot perretxikoak lapurtzen, eta honek, azken istiluan, Frodo kolpatu eta bere ezarri zuen. hiru txakur Frodoren atzetik Bamfurlong-etik Bucklebury Ferry-ra. Frodok beldurtu egin zuen gero.
Frodo Bucklanden egon zen bere "osaba" Bilbok adoptatu eta Bag End-en bizitzera eraman zuen, Bilboren Hobbiton-en duen etxera. Bizitza gozatu zuen Bilborekin, harekin urtebetetze berdina partekatzen baitzuen - nahiz eta beste batzuek hobbit zaharrari "queer" esaten zioten askotan. Bilbok irakurtzen irakatsi zion, eta iraganeko istorioak kontatu zizkion, nahiz eta iratxoen hizkuntzan irakatsi batzuk emanez. Frodo izan zen Bilbok bere memoriak irakurtzeko baimena eman zion bakarra. Bilbok Frodo egin zuen bere oinordeko, Bag End-eko ondarea desiratzen zuten Sackville-Bagginses desatseginaren saiakerak zapuztuz.
Biak sarri irteten ziren Ur-ibarreko bideetatik paseo luzeak egitera eta abenturaz hitz egiten zuten; batzuetan Iratxoen Konpainia Ibiltariek ikusten zituzten, hobbit-ek ikusi ez arren. Etxera itzultzean, Bilbok Frodori esango zion Errepidea ibai masibo bat bezalakoa dela, eta atari guztiak bere "iturburuak" direla eta bide guztiak bere "afluenteak" direla.
Frodo eta Bilbo eroso eta ondo egon ziren T.A. 3001. Garai honetan, Bilbok festa izugarria egin zuen bere 111. urtebetetzea ospatzeko, eta Frodoren 33.a, Frodoren adin nagusitasunaren data. Festa honetan Bilbok bere agur hitzaldia eman zuen, eta aspaldian aurreikusitako "desagertzea" eta Konderritik ateratzea egin zuen. Frodok, Bilbok deitzen zuen bezala "txantxaren" aldez aurretik jakinarazita, beste Hobbiten bildutakoek pairatzen zuten astindutik libratu zen. Frodo Bag End-eko Maisu berri gisa itzuli zen etxera, Bilboren borondatearen arabera. Han agurtu zuen Gandalfek, eta, besteak beste, Frodok Bilboren eraztun magikoa heredatu zuela jakinarazi zion.

## Bag End maisua

Frodok hartu zuen Bilbok beste hobbitentzat utzitako opariak banatzeko ardura, lan luze eta nekagarria. Orduan, Gandalf morroiak, jaietara etorritakoak, Frodori ohartarazi zion eraztun magikoa ez erabiltzeko, eta isilpean eta seguru gordetzeko. Orduan alde egin zuen, Frodok ez zekien non, bere gogoa eraztunaren inguruko jakin-minez beteta. Susmo bat hazten ari zen Morroiaren buruan, baina Gandalfek oraindik ez zekien zer zen.
Frodo, berriz, nahiko ondo zegoen. Urtero jarraitu zuen Bilbo ohoratzen bere urtebetetzearekin batera. Ohitura bitxi batzuk ere heredatu zituen Bilbotik, izarren argipean mendi eta basoetan etxetik urrun gauetan bakarrik ibiltzea bezalakoa. Garai honetan bere lagunik hurbilenak Merry eta Pippin ziren, Folco Boffin eta Fredegar Bolger ere bai, eta Old Took-en familiako beste lehengusuak. Bilbok bezala, Frodok sendo eta kementsu itxurarekin jarraitu zuen berrogei urterekin ere, eta egunen batean mendiak eta basamortuak ikustearekin amesten zuen; Askotan galdetzen zuen zer zegoen Konderriaren mugetatik haratago, eta adinean aurrera egin ahala, etxetik gero eta urrunago joango zen. Bere lagunak kezkatuta zeuden, eta Shire-n ohikoagoak diren iratxoak eta beste ezezagun batzuk ezagutu zituela susmatzen zuten. Ezezagun hauek urruneko lurraldeetatik ezinegona istorio bitxiak zekartzaten.
Hala ere, bakean eta errespetagarritasunean bizi izan zen hamazazpi urtez, Gandalf "eraztun magikoa" benetan Eraztun Bakarra zela, Sauronen arma, milaka urteko botere gaiztoko gauza bat zelako errebelazio beldurgarriarekin itzuli zen arte. Gainera, Jaun Iluna bere biziraupenaz jabetu zen orain, eta haren bila arituko zen, Gollumek agerian utzi zuenez -torturapean- Shirean aurkitu behar zela. Eztabaida luze baten ondoren eta suzko proba baten ondoren, eraztunean idatzitako Hizkera Beltza agerian utzi zuen, biek adostu zuten Frodok Konderria utzi beharko zuela bere segurtasunerako. Samwise Gamgee, lorezaina, berarekin bidaiatzeko hautatu zuten. Gandalfek Rivendell gomendatu zuen helmuga gisa, errepidea seguru zegoelako eta harana ondo babestuta zegoelako. Frodori esan zion Underhill ezizena hartzeko atzerrian zegoen bitartean. Frodok errezeloa zuen, baina zuhurtziaz jarraitu zituen morroiaren aholkuak. Crickhollow-en etxe bat erosi zuen ekialdera joateko aitzakia gisa.
Gandalf bi hilabetez egon zen Frodok xehetasunak lantzen zituen bitartean. Denbora horren amaieran morroiak "albiste batzuk jasotzera" joan zen, berri kezkagarri samarrak heldu baitzion belarrietara. Agur festarako itzuliko zela agindu zuen. Bitartean, Frodok ez zekien bere lagun hurbilenetako batzuk berari begira ari zirela: Fredegar "Fatty" Bolger, bere lehengusua Peregrin "Pippin" Took, Meriadoc "Merry" Brandybuck eta Samek berak bazekiten Frodok eta Gandalfek arazoren bat zeudela. Eraztun, eta Frodo abentura baterako prestatzen ari zela.
Udazkena igaro ahala, Frodo Gandalfen zain zegoen, baina ez zen itzuli eta Frodo nahiko urduri jarri zen. Merry eta Fattyk Frodoren gauzen gurdia aurrera eraman zuten, Frodok Gandalfen zain zegoen bitartean. Ahal den azken egunean, itxaroteari utzi eta Pippin eta Samekin joan zen.

## Hobbitonera Crickhollowra

Bidaia hasi eta egun bat falta zenean, Frodok, arraro urduri, hirukoteak ezkutatzeko eskatu zuen zaldizko bat hurbiltzean. Zaldizkoa beltzez jantzita zegoen, zaldi beltz baten gainean ibiltzen zen, eta zarata arraroak egiten zituen. Frodok Eraztuna jantzi eta desagertzeko gogoa sentitu zuen, baina amore ematekotan zegoenean, txirrindularia trostan abiatu zen. Orduan, Samwise-k bere aitarekin, Gaffer Gamgee, denbora pixka bat lehenago hitz egin zuen "Zaldizkari Beltza"ri buruz adierazi zuen. Honek Gandalfen itxaron izana nahi izan zuen Frodok.
Gau hartan, berriz ere zaldizko beltz batek gainditu zituen. Oraingoan haien ezkutalekua usaintzeko gai zela zirudien. Baina hurbildu ahala, Elfo talde baten abestiak urrundu zuen. Haien buruzagiak, Gildorrek, bero-bero agurtu zituen hobbitak, eta Frodori laudorio egin zion haien mihiaren ezagutzagatik. Frodo saiatu zen Gildorengandik Zaldiztun Beltzei buruzko informazioa lortzen, baina iratxoak ezer gutxi esango zion. Gildorrek aurreikusten zuen Frodok etorkizunean Zaldizkariekin harreman asko izango zituela, eta haiek topo egiten zituen bakoitzean haiek ihes egiteko eskatu zion. Berak eta bere taldeak Hobbitak utzi zituzten eguna argitu baino lehen, hirurak lo zeuden bitartean.
Hurrengo egunean hirukoteak errepidetik kanpo geratzea onartu zuen. Samek Rider bat ikusi zuenean susto labur baten ondoren, bidea galtzeaz kezkatu ziren. Arratsalde hartan intziri izugarri bat entzun zuten, eta Frodok hitzak bereizi zituen bertan. Luze gutxira Bamfurlongera iritsi ziren, Nekazari Maggot-en jabetza. Pippinek Maggot ezagutzen bazuen ere, Frodok gaztetan jaso zuen sustoa gogoratu zuen baserritarren perretxikoak lapurtzen harrapatu ostean, txakurrekin mehatxatuta. Txakurrak etxetik atera zirenean izoztu egin zen, baina Maggoten abegikortasunak laster irabazi zuen. Maggot-ek bere etxean "Baggins" galdezka gelditu eta hainbat asmakizun zorrotz egin zituen Zaldizkari Beltz bati buruz hitz egin zuenean, Frodo deseroso jarri zen. Maggotek Bucklebury Ferry-ra eraman zituen bere bagoian. Han elkartu ziren Merryrekin. Bucklandera garraiatzen ari zirela, forma ilun bat ikusi zuten etorri ziren lehorrean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177329
* Multimedia: Frodo Baggins / Q177329