# Gaztelu (Gipuzkoa)

    Artikulu hau Gipuzkoako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaztelu (argipena)».
Gaztelu Gipuzkoako ekialdean, Tolosaldean dagoen landa-udalerri txiki eta euskalduna da.
Nafarroako mugan egonda, historian zehar hainbat liskar eduki izan ditu, izan ere herriaren izenak iraganaldi militar hori iradokitzen du.

## Mugakideak

Iparraldean Belauntza eta Elduain, hegoaldean Orexa eta Lizartza, ekialdean Berastegi eta mendebaldean Leaburu mugakide ditu.
Bestela, bi barrendegi txiki ditu Leitzaldeko (Nafarroa) mugan.

## Historia

1374 urtean Tolosa herriari lotu zitzaion, erasoetatik nolabaiteko babesa lortzearren. Arriskua igarota, 1845 urtean banandu eta alkatea lortu zuen. 1966 urtean Leabururekin batu eta Leaburu-Gaztelu udalerria osatu zuen. Biztanleen eskaerei erantzunez, 1995 urtean berriro banandu eta udalerria osatu zuen.

## Demografia

2019an zituen 166 biztanleetatik %21,08k 65 urte edo gehiago zituen, eta atzerrian jaiotakoak %4,22 ziren.
* Gazteluko biztanleria
* Datu-iturria: www.ine.es

## Ekonomia

2017an honela banatzen ziren sektoreak: lehen sektorea %18,2. Bigarren sektorea %1,5. Hirugarren sektorea %68,7. Eraikuntza %11,6.

## Politika

2015eko udal hauteskundeetan EH Bilduk 57 boto lortu zituen (4 zinegotzi) eta independenteek (Udaberri Taldea) 38 boto (zinegotzi 1). Gari Aranzabal izendatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeetan EH Bilduk 42 boto lortu zituen. Edurne Gartzia izendatu zuten alkate.
2023ko udal hauteskundeetan EH Bilduk 55 boto lortu zituen.

## Euskara

Gazteluko euskara gipuzkeraren aldaera da, eta Tolosaldeko euskara hain zuzen. Beterriko hizkerekin batera, Erdiguneko azpieuskalkia osatzen du. 2016an herritarren %90,57 euskalduna zen.

## Ondasun nabariak

* Otsabio-Zarateko Estazio Megalitikoa
* Erregiñenea baserria kultura ondare publikotzat hartu du Eusko Jaurlaritzak.

## Gazteluar ezagunak

* Juan Ignazio Goikoetxea Olaondo (1908-1983), euskal idazlea.
* Joxe Mari Aranalde (1933-2005), idazle, bertsozale eta euskaltzaina.
* Andoni Goikoetxea Gabirondo (1971-), segalaria.
* Eider Olazar (1982-), kazetari eta politikaria.
* Izaro Zubiria (1989-), albaitaria.
* Joxe Gabirondo. Segalaria. Euskal Herriko txapeldun izana.
* Mikel Aranalde. Segalaria. Euskal Herriko txapeldun izana.
* Andoni Zabala. Palista.
* Jon Goikoetxea.
* Arkaitz Gabirondo. Pilotaria.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* 1 2 3 «Web Eustat. Datos Estadísticos de Gaztelu» www.eustat.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Udal hauteskundeak 2015 - Gaztelu - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* 1 2 www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Gari Aranzabal izango da alkate Gaztelun - Gaztelu» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Edurne Gartziak hartuko du alkate makila - Gaztelu» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* ↑ «Udal hauteskundeak 2023 - Gaztelu - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-17).
* ↑ «Barriola Mintegiaga, Josefa Agustina - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Eskolan maistra erdaldunak - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-26).
* ↑ «Gaztelu - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-05).
* ↑ «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-05).

## Ikus, gainera

* Gaztelu (Arteaga)
* Gaztelu (Gasteiz)
* Gaztelu (Larrabetzu)

## Kanpo estekak

* Gazteluko albisteak Atarian
* Gazteluko albisteak "Tolosaldeko Hitza"n
* (Gaztelaniaz)Gaztelu herriari buruzko informazio xumea
* Datuak: Q1641862
* Multimedia: Gaztelu (Gipuzkoa) / Q1641862
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Gaztelu