# Maria Antónia Palla

Maria Antónia de Assis de Santos Palla y Carmo, Maria Antónia de Assis de Santos bezala jaioa, eta Maria Antónia Palla (Seixal, 1933ko urtarrilaren 10a) izenez ezagunagoa, portugaldar kazetari eta feminista da, Portugalen lehen emakume kazetarietako bat izanik. 2004an Askatasunaren Ordenako komendadore izendatu zuten.

## Bizitza

Seixaleko freguesian jaio zen, Seixal hirian, 1933ko urtarrilaren 1ean, laiko, errepublikano eta liberal familia batean. Angelina Painço de Assis eta Ítalo Ferrer de Santosen alaba eta Jorge Italo de Assis de Santosen arreba. Lisboako Lizeo Frantsesean ikasi zuen. Zientzia Historiko-Filosofikoetan lizentziatu zen Lisboako Unibertsitateko Letren Fakultatean.

### Kazetaritza ibilbidea

Hainbat egunkari, aldizkari eta telebistatan lan egin zuen , eta kultura eta gizarte gaien tratamenduan nabarmendu zen. 1968an, Margarida Silva Días eta Maria Armanda Pasosekin batera, Diario Popular egunkariaren erredakzioan lehiaketa bidez onartuak izan ziren emakume kazetarien lehen taldea osatu zuen, Maria Virgínia Aguiar erredakzio horretako kide izan ondoren aldi labur batez. Maria Virgínia Aguiar haurdun egoteagatik uztera behartu zuten.
"Revolução, Meu Amor" liburuan argitaratu zuen Parisen 68ko Maiatzaren balantzea egiteagatik Diario Popularretik kaleratua izan zen eta, O Século Ilustrado egunkarian sartu zen. Enpresa horretako erredakzioan parte hartu zuen lehen emakumea izan zen, Francisco Matak Guilherme Pereira de la Rosari emandako bermearekin: emakumea zen, baina "gizon baten moduan idazten du". 1974ko apirilaren 25eko Krabelinen Iraultzaren aurretik ere, O Séculoko erredakzioburu izatera iritsi zen.
Apirilaren 25eko Iraultzaren ondoren, Kazetarien Sindikatuan izena eman zuen lehen emakumea izan zen, eta bere zuzendaritzara igo zen, beste bi emakume gehiagorekin, Maria Antónia de Sousa eta Maria Antonia Fiadeirorekin batera . Maria de Lurdes Pintasilgok "hiru Antoniak" deitu zien, "hiru Marien" irudia egokituz, Maria Isabel Barreno, María Teresa Horta eta María Viejo de la Costa Novas Cartas Portuguesas egileei aplikatua.
Kazetarien Osasun Kutxaren presidentetza hartu zuen lehen emakumea ere izan zen, eta kargu hori bete zuen hamabi urtez. Emakumeen Eskubideen Ligaren sortzaileetako bat izan zen, eta Ana de Castro Osório Liburutegi Feministaren sustatzaileetako bat izan zen. Liburutegi hori Belém-eko Udal Liburutegiaren gune espezializatu bat da, Europan dagoen bigarrena, espazio publiko batean kokatua.

### Ibilbide feminista eta aktibista

1976an agenda feminista markatu zuen Portugalen, RTPrako Aborto não é Crime erreportajea sinatu zuenean, Mujer izeneko dokumental sortaren barruan, Antónia de Sousarekin batera eginak. 1976ko otsailean emandako saioan, abortatzen ari zen emakume baten irudiak erakutsi ziren. Lisboan, Alfredo da Costa Maternidade enpresako zuzendaritzak kazetariaren aurkako salaketa jarri zuen, "legez kanpoko medikuntza praktikatzeagatik", eta Maria Antoniari "lizunkeria eta delitua bultzatzea" leporatu zioten. Programa bertan behera utzi zuen RTPko orduko administratzaileak, orduan bere senarra zenak, Orlando de la Costak. Palla auzitegira eraman zuten, eta 1979an absolbitu egin zuten. Abortua despenalizatzeko kanpaina abiatzeko oinarri gisa funtzionatu zuen prozesuak.
Emakume Antifaxista eta Iraultzaileen Batasuneko (UMAR) kide izan zen. Angolako Bake eta Demokraziarako Forum Portugaldarraren sortzaileetako bat izan zen, herrialde hartako indar demokratikoei laguntza ematen ziena.

## Lanak

* Revolução, meu amor – Maio 68, um ano depois (Prelo, Lisboa, 1969) (Sibila Publicações, 2018an berrargitaratua).
* Só Acontece aos Outros – Historias de violência, em 2017.
* Savimbi: Um sonho africano, João Soaresekin batera (Nova Ática, 2003).
* Viver pela Liberdade, Patrícia Reyesekin batera (Matéria­-Prima Edições, 2014).

## Bizitza pertsonala

Orlando da Costa goes jatorriko mozambiketar idazlearekin ezkondu zen lehen aldiz, eta bi seme-alaba izan zituen; horietako bat, António Costa, Portugalgo lehen ministroa, 1961ean jaioa. 2006an hil zen Victor Palla arkitektoarekin ezkondu zen bigarren aldiz. Eta hirugarrenetan, Manuel Pedroso Marquesekin.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1996 Mário Soares Fundazioko Kontseilu Nagusiko biziarteko kide hautatu zuten.
* 2004ko maiatzean Lisboan omendu zuten, I. Kongresu Feminista eta Hezkuntzakoa zela-eta (1924-2004).
* 2004ko apirilaren 25ean Askatasunaren Ordenako komendadore titulua jaso zuen.
* 2022 Espainian El Club de las 25 sarietako bat jaso zuen El Club de las 25 elkarte feministak urtero ematen duena.

## Erreferentziak

* ↑ Antena2, RTP, Rádio e Televisão de Portugal-. «Maria Antónia Palla | 11 a 13 Dezembro 23h00 - Cultura - Antena2 - RTP» www.rtp.pt.
* 1 2 3 4 5 Almeida, São José. «Maria Antónia Palla: "Não tinha, como não tenho ainda hoje, respeito pelas hierarquias"» PÚBLICO.
* ↑ «Maria Antónia Palla: “Os partidos cheiram-me um bocado a igreja”» Jornal de Negócios.
* ↑ «Maria Antónia Palla. 'A ditadura continua a influir muito na vida portuguesa’» Semanario SOL.
* ↑ Almeida, São José. «Biblioteca pública sobre feminismo abre em Lisboa» PÚBLICO.
* 1 2 «Maria Antónia Palla: "O meu filho não tem tempo para andar a visitar a mãezinha"» www.sabado.pt.
* ↑ «Manuela Tavares sobre despenalização do aborto: “Para nós, Guterres ficou para sempre marcado”» ionline.
* ↑ Almeida, São José. «A conquista dos direitos das mulheres nunca é definitiva» PÚBLICO.
* ↑ «Maria Antónia Palla: Um rosto da liberdade» Júlia, de Bem com a Vida 16 de enero de 2017.
* ↑ «Violência sobre mulheres portuguesas desde 1970 por Maria Antónia Palla - DN» www.dn.pt.
* ↑ «Caras | Maria Antónia Palla: Memórias de uma mulher de causas» Caras 14 de noviembre de 2014.
* ↑ Almeida, São José. «Jantar de homenagem a Maria Antónia Palla» PÚBLICO.
* ↑ «ENTIDADES NACIONAIS AGRACIADAS COM ORDENS PORTUGUESAS - Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas» www.ordens.presidencia.pt.
* ↑ «La organización feminista 'El Club de las 25' celebra veinticinco años de activismo» ElDiario.es 2022-04-21.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60181119