OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hédi Fried

Hédi Fried (jaiotzez Szmuk; (Sighetu Marmației, 1924ko ekainaren 15a – Stockholm, 2022ko azaroaren 20a) suediar errumaniar idazlea eta psikologoa izan zen. Holokaustotik bizirik atera zena, Auschwitz eta Bergen-Belsenetik igaro zen, 1945eko uztailean Suediara heldu zen M/S Rönnskär ontzian.
Fried 2022ko azaroaren 20an hil zen Stockholmen, 98 urte zituela.

## Sariak

* Serafim Domina (Suedia: 2019)
* Illis Quorum Domina 8. tamainako urrezkoa (Suedia; 1998)
* Alemaniako Errepublika Federaleko Merezimendu Ordenako Ofizialen Gurutzea (2017)
* Errumaniako Izarraren Ordenako Zalduna (2016)
* Suediako Europako Mugimenduaren Urteko Europako Saria (1997)
* Cultura Natur & amp saria; Kultur (1998)
* Eldh-Ekblad Bakearen Saria Suediako Bake eta Arbitraje Elkartearen eskutik (1999)
* Stockholmgo Unibertsitateko Honoris Causa doktorea (2002)
* Raoul Wallenberg Akademia Saria Raoul Wallenberg Saria (2015)
* Olof Palme Saria Olof Palme Memorial Fund-en eskutik (2017)

## Liburuak

* 1992 - Skärvor av ett liv. Vägen hasta och från Auschwitz, Natur & amp; Kultur, ISBN 91-27-02963-8
* 1995 – Livet tillbaka, Natura eta Kultur, ISBN 91-27-05353-9
* 2002 – Ett tredje liv: från jordbävning i själen till meningsfull tillvaro, Natur & Kultur, ISBN 91-27-09280-1
* 2003 – Vive pendel. Fragmento, erfarenheter, insikter, Lärarhandledning Natur & Kultur, ISBN 91-27-09398-0
* 2017 - Frågor jag fått om Förintelsen, Natur & amp; Kultur, ISBN 978-91-27-15085-0
* 2019 – Bodriren Historia, Natur & Kultur, ISBN 978-91-27-16125-2

## Erreferentziak

* ↑ MacKenzie, Steven. (25 de enero de 2019). Holocaust survivor Hédi Fried: 'Why aren’t you thinking with your heart?'. .
* ↑ Larsson, Thomas. (22 de enero de 2015). Överlevande från Auschwitz: "Jag blir arg, för det händer igen". .
* ↑ Holocaust survivor and grandchild of Nazis speak out against hate and racism. 21 de marzo de 2018.
* ↑ «I dag är jag rädd igen» Dagens Nyheter 21 de enero de 2015.
* ↑ https://www.dn.se/kultur/hedi-fried-ar-dod-blev-98-ar/
* ↑ https://bulletin.nu/korn-h-di-fried-gav-livsmod-genom-sin-tro-pa-det-goda
* ↑ Medaljförläningar 28 januari 2019. Sveriges Kungahus.
* ↑ Kungen delade ut medaljer. Sveriges Kungahus.
* ↑ Dr. Hans-Jürgen Heimsoeth. (1 March 2017). «Tal vid överlämnande av "Förbundsrepubliken Tysklands Förtjänstkors I. Klass" till Hédi Fried den 1 mars 2017» Deutsche Botschaft Stockholm (German Embassy in Stockholm).
* ↑ En kväll tillägnad Minnesdagen för Förintelsens offer på Rumänska kulturinstitutet i Stockholm. Rumänska kulturistitutet 26 de enero de 2016.
* ↑ Hédi Fried och Anita Dorazio tilldelade Svenska Freds- och Skiljedomsföreningens utmärkelse Eldh-Ekblads fredspris. 23 de mayo de 1999, 6 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4948961
* Multimedia: Hédi Fried / Q4948961
# Eren Keskin

Eren Keskin (Bursa, Turkia, 1959ko apirilaren 24a) turkiar abokatua eta giza eskubideen aldeko ekintzailea da.
Turkiako Giza Eskubideen Elkarteko zuzendariordea da. Özgür Gündem egunkariko zuzendaria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Turkeri, Zekine. (2016-08-25). «Eren Keskin. 'Ozgur Gundem' egunkariko zuzendari ohia: «Eraso egin didate, preso egon naiz, baina sekula ez dut ikusi halakorik»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q469247
# Iraultzaren museoa (Habana)

Iraultzaren Museoa eta iraganean Kubako Presidentzia Jauregia, gaztelaniaz: Museo de la Revolución eta Palacio Presidencial de Cuba, Kubako Habana hiriburuan dagoen museo bat da, Habana Zaharra auzoan. Kubako Iraultzari buruzko materiala eta bildumak gordeak eta ikusgai ditu.
1959ko abenduaren 12an inauguratu zen. Aurrez, 1909-1920 artean eraikia eta Habana probintziako agintariaren egoitza izan zen, baina Mario García Menocal presidenteak Kubako gobernuaren egoitza izateko aukeratu zuen.
Bertan, besteak beste Fidel Castroren gidaritzapean Kubako Iraultza hasiko zuen itsasontzi originala dago, hau da, Granma yatea edo laketontzia.
* Datuak: Q1781364
* Multimedia: Museum of the Revolution / Q1781364
# Mabel Taylor

Mabel Caroline Taylor Brummel (Cincinnati, 1879ko abenduaren 7a - Chicago, 1967ko uztailaren 1a) estatubatuar arkularia izan zen. Ameriketako Estatu Batuak ordezkatu zuen 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Mabel Taylor
* ↑ Mabel TAYLOR

## Kanpo estekak

* Datuak: Q299587
# Homer Taylor

Homer Taylor (Leyden, 1851ko abuztuaren 19a - Greenfield, 1933ko urtarrilaren 7a) estatubatuar arkularia izan zen. Ameriketako Estatu Batuak ordezkatu zuen 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Homer Taylor
* ↑ Homer S. TAYLOR

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17421940
# Thomas Scott

Thomas Foster Scott (Warren, 1833ko urtarrilaren 3a - Norwood, 1911ko ekainaren 23a) estatubatuar arkularia izan zen. Ameriketako Estatu Batuak ordezkatu zuen 1904ko Udako Olinpiar Jokoetan. Matilda Howell bere alabak lehiaketa berean parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Thomas Scott
* ↑ Thomas SCOTT

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16043801
# Teuleak (José Clemente Orozco)

Teuleak, (gaztelaniaz: 'Los Teules') (1947) José Clemente Orozco margolari mexikarrak sortu zuen margolan-saila da. Sailean marrazkiak eta margolanak konbinatzen dira. Lan hauetan artistak konkistaren inguruan zuen ikuspegia erakutsi zuen.

## Etimologia

«Teúl» hitzak indigena jatorria du; nahuatl hizkuntzaz «teotl» hitzak jainkoak adieratzen ditu, kasu honetan, espainiarrei buruz hitz egiten, «jainko gaiztoak».

## Historia

1947an, El Colegio Nacionalek José Clemente Orozco artista komisionatu zuen, Bernal Díaz del Castillo kronistaren Historia verdadera de la Conquista de la Nueva España lanean oinarritutako sail piktoriko bat sortzeko; Orozcok Los Teules izenburua jarri zion.

## Gaia

Saila 60 piezaz osatuta dago. Tenochtitlango setioaren ankerkeria eta bi kulturen arteko aurrez aurre jartzearen basakeria erakusten dute.

## Erakusketak

* Los Teules El Colegio Nacionaleko erakusketa (1947).
* Orozco y los Teules, 1947 - Carrillo Gil Arte Museoaen erakusketa (2017).
* Orozco y los Teules, 1947 - Monterreyko Artegunearen erakusketa (2018)

## Iruditegia

* Burua gezi batez.
* Gizon zatitua.
* Emakume indigenak, Museo Nacional de Arte (Mexiko).

## Erreferentziak

* ↑ Cervantes, Miguel; MacKenzie, Beatriz; Instituto Cultural Cabañas; Antzinako San Ildefonso eskola (2010). José Clemente Orozco : pintura y verdad. Instituto Cultural Cabañas. ISBN 978-607-9016-03-6. OCLC 681607166.
* ↑ https://www.revistadelauniversidad.mx/articles/75332b67-7a19-40e0-8259-7cbe0150e47b/los-teules-de-orozco
* ↑ https://www.gob.mx/cultura/prensa/los-teules-narracion-pictorica-de-jose-clemente-orozco-sobre-la-conquista-de-mexico
* ↑ https://colnal.mx/noticias/la-vision-pictorica-de-la-conquista-de-jose-clemente-orozco-en-nl/
* ↑ https://colnal.mx/noticias/la-vision-pictorica-de-la-conquista-de-jose-clemente-orozco-en-nl/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112635093
* Multimedia: Los teules / Q112635093
# John Sayles

John Thomas Sayles (Schenectady, New York estatua, 1950eko irailaren 28a) estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigile independientea, aktore eta idazle bat da.
Hainbat film zuzendu eta idazteagatik ezaguna da, tartean The Brother from Another Planet (1984), Matewan (1987), Eight Men Out (1988), Passion Fish (1992), The Secret of Roan Inish (1994), Lone Star (1996), eta Men with Guns (1997).

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Zuzendaria | Gidoigilea | Muntatzailea |
| 1978 | Piranha | Ez | Bai | Ez |
| 1979 | The Lady in Red | Ez | Bai | Ez |
| 1980 | Return of the Secaucus 7 | Bai | Bai | Bai |
| 1980 | Battle Beyond the Stars | Ez | Bai | Ez |
| 1980 | Alligator | Ez | Bai | Ez |
| 1981 | The Howling | Ez | Bai | Ez |
| 1982 | The Challenge | Ez | Bai | Ez |
| 1983 | Lianna | Bai | Bai | Bai |
| 1983 | Baby It's You | Bai | Bai | Ez |
| 1983 | Enormous Changes at the Last Minute | Ez | Bai | Ez |
| 1984 | The Brother from Another Planet | Bai | Bai | Bai |
| 1986 | The Clan of the Cave Bear | Ez | Bai | Ez |
| 1987 | Wild Thing | Ez | Bai | Ez |
| 1987 | Matewan | Bai | Bai | Ez |
| 1988 | Eight Men Out | Bai | Bai | Ez |
| 1989 | Breaking In | Ez | Bai | Ez |
| 1991 | City of Hope | Bai | Bai | Bai |
| 1992 | Passion Fish | Bai | Bai | Bai |
| 1994 | The Secret of Roan Inish | Bai | Bai | Bai |
| 1994 | Men of War | Ez | Bai | Ez |
| 1995 | Apollo 13 | Ez | Bai | Ez |
| 1996 | Lone Star | Bai | Bai | Bai |
| 1997 | Men with Guns | Bai | Bai | Bai |
| 1999 | Limbo | Bai | Bai | Bai |
| 2002 | Sunshine State | Bai | Bai | Bai |
| 2003 | Casa de los babys | Bai | Bai | Bai |
| 2004 | Silver City | Bai | Bai | Bai |
| 2007 | Honeydripper | Bai | Bai | Bai |
| 2008 | The Spiderwick Chronicles | Ez | Bai | Ez |
| 2010 | Amigo | Bai | Bai | Bai |
| 2013 | Go for Sisters | Bai | Bai | Bai |
| 2018 | The Devil's Highway | Ez | Bai | Ez |

### Aktorea

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 1980 | Return of the Secaucus 7 | Howie |
| 1983 | Lianna | Jerry |
| 1984 | The Brother from Another Planet | Man in Black #2 |
| 1986 | Something Wild | Motorcycle Cop |
| 1987 | Matewan | Hardshell Preacher |
| 1988 | Eight Men Out | Ring Lardner |
| 1991 | City of Hope | Carl |
| 1992 | Passion Fish | Soap Doctor |
| 1993 | Matinee | Bob |
| 1996 | Gridlock'd | Cop |
| 2009 | In the Electric Mist | Michael Goldman |
| 2012 | The Normals | Dr. Marx |

### Telebista

* A Perfect Match (1980)
* Unnatural Causes (1986) (telefilm)
* Shannon's Deal (1989) (telesaila)
* The Alienist (2018) (telesaila)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2141212
* Multimedia: John Sayles / Q2141212
# Lockheed U-2

Lockheed U-2, ezizenez "Dragon Lady" ("Andere Hetensuge"), 1950eko hamarkadan AEBetako Aire Armada eta CIAri zerbitzu eman zion miaketa-hegazkin bat da.
Gau nahiz egunez eta edizein eguraldi baldintzetan 21.000 metrotik gora garaieran miaketa lanak egiteko diseinatu zen. Hegazkinak sentsore elektroniko, satelite bidezko kalibrazioa eta sateliteen datuen baieztapen lanak ere betetzen ditu.
# Boeing B-47 Stratojet

Boeing B-47 Stratojet, AEBetako bonbaketaria eta miaketa-hegazkin bat da. Boeing hegazkinlaritza konpainiak ekoitzi eta 1947ko abenduaren 17an lehenbiziko hegaldia burutu zuen. AEBetako Aire Armadak erabili zuen. 2.032 unitate ekoitzi ziren.
Abiadura supersonikoan hegan egiteko gai zen, nagusiki Sobietar Batasunaren aire eremuan barneratzeko diseinatua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q467649
* Multimedia: Boeing B-47 Stratojet / Q467649
# Bell P-39 Airacobra

Bell P-39 Airacobra :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Eraikitzailea | Bell Aircraft |
| Lehenengo hegaldia | 1938ko apirilaren 6a |
| Zerbitzu hasiera | 1941 |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusia | AEB Aireko Armada Sobietar Batasuneko Aire Armada RAF |
| Prudukzio urteak | 1940-1944ko maiatza |
| Unitate eraikiak | 9.588 |
Bell P-39 Airacobra edota P-400, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin nagusienetako bat izan zen. Hegazkin militar guztiz berritzailea izan zen: motorra pilotuaren kabinaren atzealdean zuen, pilotuaren sarrera erraztekoz asmoz, honek aurrealdean 37 mm-ko kanoia ezartzea ahalbideratzen zuen; gainera, historian triziklo egiturako lurreratze trena izan zuen lehenbiziko hegazkina izan zen.
AEB Aireko Armadaz gain, Sobietar Batasuneko Aire Armadak eta Erresuma Batuko Aire Armadak ere ezabili izan zuten.
Bell P-63 Kingcobra modeloarekin batera Bell enpresak inoiz ekoitzitako hegazkin militar arrakastatsuenetako bat izan zen.

## Ikus gainera

* Bell P-63 Kingcobra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q385778
* Multimedia: Bell P-39 Airacobra / Q385778
# Bell P-63 Kingcobra

Bell P-63 Kingcobra :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Lehenengo hegaldia | 1942ko abenduaren 7a |
| Zerbitzu hasiera | 1943ko urrria |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusia | AEB Aireko Armada Sobietar Batasuneko Aire Armada Frantziako Aire Armada |
| Prudukzio urteak | 1943-1945 |
| Unitate eraikiak | 3.303 |
Bell P-63 Kingcobra, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin nagusienetako bat izan zen. Bell Aircraft enpresak hegazkin honen Bell P-39 Airacobra aurrekariaren akatsak zuzentzeko saiakera izan zen. Nahiz eta USAFen estandarrak guztiz bete izan ez, Sobietar Batasunak arrakastaz egokitu zuen. Frantziako Aire Armadak ere Indotxinako Gerran erabili zuen.

## Ikus gainera

* Bell P-39 Airacobra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q815732
* Multimedia: Bell P-63 Kingcobra / Q815732
# General Dynamics F-16 Fighting Falcon

General Dynamics F-16 Fighting Falcon General Dynamicsek Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadarentzat diseinaturiko laugarren generazioko erabilera anitzeko ehiza-hegazkina da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100026
* Multimedia: F-16 Fighting Falcon / Q100026
# Grumman F-14 Tomcat

Grumman F-14 Tomcat, AEBetako Grumman hegazkingintza enpresak ekoitzitako ehiza-hegazkin supersoniko bat da. AEB Aireko Armadarentzat ekoitzia izan zen. Tomcat modeloaren helburu nagusia itsas ontziteriaren defentsa zen, bestelako betebeharrak bonbaketarien zaintza eta gerora lurreko erasoak ere izan ziren. Vietnamgo Gerran MiG hegazkinekin borrokatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34945
* Multimedia: Grumman F-14 Tomcat / Q34945
# Grumman F4F Wildcat

Grumman F4F Wildcat :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Eraikitzailea | Grumman eta General Motors |
| Lehenengo hegaldia | 1937ko irailaren 2a |
| Zerbitzu hasiera | 1940ko abendua |
| Zerbitzu amaiera | 1945 |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusiak | AEB Aireko Armada AEBetako Marineak Erresuma Batuko Errege Itsas Armada Kanadako Errege Itsas Armada |
| Unitate eraikiak | 7.885 |
Grumman F4F Wildcat, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin bat izan zen. 1937ko irailaren 2an lehen hegaldia egin zuen. Grumman eta General Motors hegazkingintza konpainiek 7.885 unitate ekoitzi zituzten.
1942an Grumman F6F Hellcat modeloa agertu arte, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin nagusia izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334612
* Multimedia: Grumman F4F Wildcat / Q334612
# Grumman F6F Hellcat

Grumman F6F Hellcat :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Eraikitzailea | Grumman |
| Lehenengo hegaldia | 1942ko ekainaren 26a |
| Zerbitzu hasiera | 1943 |
| Zerbitzu amaiera | 1960, Uruguaiko Itsas Armada |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusiak | AEB Aireko Armada AEBetako Marineak Erresuma Batuko Errege Itsas Armada Frantziako Itsas Armada |
| Prudukzio urteak | 1942-1945 |
| Unitate eraikiak | 12.275 |
Grumman F6F Hellcat, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin bat izan zen. 1942ko ekainaren 26an lehen hegaldia egin zuen. Grumman hegazkingintza konpainiak 12.275 unitate ekoitzi zituen, Grumman F4F Wildcat modeloaren ondorengotzat.
Denera etsaien 5.223 hegazkin suntsitu zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q465903
* Multimedia: Grumman F6F Hellcat / Q465903
# Lockheed Martin F-22 Raptor

Lockheed Martin F-22 Raptor edota F-22, AEBetako ehiza-hegazkin bat da. Lockheed Martin enpresak hegazkinaren zatirik handiena eraiki zuen, eta Boeing enpresak berriz hegalak, fuselajea eta avionika osagaiak.
1997ko irailaren 7an lehenbiziko hegaldia egin eta 2005eko abenduaren 15ean Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadaren zerbitzura igaro zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133324
* Multimedia: Lockheed Martin F-22 Raptor / Q133324
# Lockheed Martin F-35 Lightning II

F-35 Lightning II :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Eraikitzailea | Lockheed Martin |
| Lehenengo hegaldia | 2006ko abenduaren 15a |
| Zerbitzu hasiera | 2016ko abuztuaren 2a |
| Egoera | zerbitzuan |
| Erabiltzaile nagusiak | AEB Aireko Armada Irango Aire Armada |
| Prudukzio urteak | 2006-gaur egun |
| Unitate eraikiak | 491 (2019ko abendua) |
Lockheed Martin F-35 Lightning II, AEBetako ehiza-hegazkin bat da. Lockheed Martin enpresak diseinatu eta ekoitzitzen du, Northrop Grumman, Pratt & Whitney eta BAE Systems subkontraten bidez.
Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadaz gain beste hainbat herrialdeetako Aire Armadek ere ehiza-hegazkin modelo honen hainbat unitate badituzte, denak ere AEBen aliatuak, tartean Erresuma Batua, Australia, Italia, Kanada, Herbehereak, Norvegia, Danimarka, Polonia, Turkia, Israel, Hego Korea eta Japonia.
* Datuak: Q29261
* Multimedia: Lockheed Martin F-35 Lightning II / Q29261
# Lockheed P-38 Lightning

Lockheed P-38 Lightning :
| Mota | Ehiza-hegazkin astuna |
| Eraikitzailea | Lockheed |
| Diseinatzailea | Kelly Johnson |
| Lehenengo hegaldia | 1939ko urtarrilaren 27a |
| Zerbitzu hasiera | 1941eko uztaila |
| Zerbitzu amaiera | 1965, Hondurazko Aire Armada |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusiak | Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada Frantziako Aire Armada |
| Prudukzio urteak | 1941-1945 |
| Unitate eraikiak | 10.037 |
| Salneurria | 97.147 (1944) |
| Aldaerak | Lockheed XP-49 Lockheed XP-58 Chain Lightning |
Lockheed P-38 Lightning, AEBetako ehiza-hegazkin astun bat izan zen. Bigarren Mundu Gerrako estatubatuar ehiza-hegazkin garrantzitsuenetakoa izan zen, bai eta ospetsu, azkar eta boretsuenetakoa ere. Ospe hori nagusiki bere itxura bereziari zor zion. Aliatuen propagandaren arabera alemaniarrek hegazkin modelo honi "sardexka isatsadun deabrua" (alemanez der Gabelschwanz-Teufel) deitzen omen zioten, eta japoniarrek berriz "bi hegazkin, pilotu bakarra" (japonieraz 2飛行機、1パイロット Ni hikōki, ippairotto).
Hego-Mendebaldeko Pazifiko Gerran luzaroan estatubatuar ehiza-hegazkin nagusia izan zen, arrakasta handiz gainera, hain zuzen ere, North American P-51 Mustang ehiza-hegazkin modelo ezaguna kopuru handietan agertu arte.
Lockheed P-38 Lightning modeloa Pazifikoko Gerrak iraun zuen denboraldi osoan hasieratik amaieraraino ekoitzi zen ehiza-hegazkin bakarra izan zen, alegia, Pearl Harborreko erasotik Japoniar Inperioaren errendizio arteraino.
1943ko apirilaren 18an, Lockheed P-38 Lightning ehiza-hegazkinek Isoroku Yamamoto japoniar almirantea garraiatzen zuen Mitsubishi G4M bonbaketaria atzeman eta lurjotzearaztea lortu zuten, almirantea ekintza horretan hilaraziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q172913
* Multimedia: Lockheed P-38 Lightning / Q172913
# McDonnell Douglas F-15 Eagle

McDonnell Douglas F-15 Eagle :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Bidaiariak | 1 |
| Eraikitzailea | McDonnell Douglas |
| Lehenengo hegaldia | 1972eko uztailaren 27a |
| Zerbitzu hasiera | 1976ko urtarrilaren 9a |
| Zerbitzu amaiera | Zerbitzuan |
| Egoera | zerbitzuan |
| Erabiltzaile nagusiak | AEB Aireko Armada Japoniako Autodefentsa Aire Indarra Saudiar Errege Aire Armada Israelgo Aire Armada |
| Prudukzio urteak | 1972-gaur egun |
| Unitate eraikiak | 1.198 |
McDonnell Douglas F-15 Eagle, AEBetako McDonnell Douglas hegazkingintza enpresak ekoitzitako ehiza-hegazkin supersoniko bat da. AEB Aireko Armadarentzat ekoitzia izan zen, aire nagusitasuna mantentzeko asmoz.
Ehiza-hegazkin modernoen artean modelo arrakastatsuenetako bat da. AEBetako Aire Armadaz gain Japonia, Arabia Saudi eta Israelgo Aire Armadek ere erabiltzen dute.
Modelo honetan oinarrituz bi pilotuentzako McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle modeloa garatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29251
* Multimedia: F-15 Eagle / Q29251
# McDonnell Douglas F/A-18 Hornet

F/A-18 Hornet :
| Mota | Ehiza-hegazkin anitza |
| Eraikitzailea | McDonnell Douglas (1974–1997) Boeing (1997–gaur egun) Northrop (1974–gaur egun) |
| Lehenengo hegaldia | 1978ko azaroaren 18a |
| Zerbitzu hasiera | 1893ko urtarrilaren 7a |
| Egoera | Zerbitzuan |
| Erabiltzaile nagusiak | AEBetako Itsas Armada AEBetako Marineen Gorputza Australiako Errege Aire Armada Espainiako Aire Armada |
| Salneurria | 29 milioi dolar (F-18C/D, 2006) |
| Aldaerak | Boeing F/A-18E/F Super Hornet Boeing X-53 Active Aeroelastic Wing |
McDonnell Douglas F/A-18 Hornet, AEBetako ehiza-hegazkin supersoniko bat da. McDonnell Douglas (gaur egun Boeing) eta Northrop hegazkinlaritza enpresek ekoitzitzen dute. 1978ko azaroaren 18an lehenbiziko hegaldia egin zuen.
AEBetako Itsas Armada eta AEBetako Marineen Gorputzak erabiltzen dute, gainera beste zazpi herrialdeetaara ere esportatu da, tartean Australiako Errege Aire Armadak eta Espainiako Aire Armadak hainbat unitate erosi dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46397
* Multimedia: McDonnell Douglas F/A-18 Hornet / Q46397
# North American F-86 Sabre

North American F-86 Sabre :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Bidaiariak | 1 |
| Eraikitzailea | North American Aviation |
| Lehenengo hegaldia | 1947ko urriaren 1a |
| Zerbitzu hasiera | 1949 |
| Zerbitzu amaiera | 1994, Bolivia |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusiak | Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada Japoniako Autodefentsarako Aire Armada Espainiako Aire Armada Koreako Errepublikako Aire Armada |
| Unitate eraikiak | 9.860 |
| Salneurria | 219.457 dolar (F-86E) |
| Aldaerak | CAC Sabre Canadair Sabre North American F-86D Sabre North American FJ-2/-3 Fury |
North American F-86 Sabre, AEBetako ehiza-hegazkin modelo bat da. North American Aviation hegazkinlaritza enpresak eraiki zuen, North American FJ-1 Fury modeloaren berdiseinu bat bezala, eta 1947ko urriaren 1an lehenbizikoz hegan egin zuen. Nagusiki, Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadaren zerbitzuan egon zen, baina baita beste hainbat herrialdeen Aire Armaden zerbitzura ere, tartean Japoniako Autodefentsarako Aire Armada, Espainiako Aire Armada eta Koreako Errepublikako Aire Armada.
Gerra Hotzaren lehenbiziko urteetan, paper garrantzitsua izan zuen, batez ere Koreako Gerran, Sobietar Batasuneko Mikoian-Gurevitx MiG-15 ehiza-hegazkinekin sekulako lehiak ospetsuak izan baitziren, jada hegazkinlaritzan klasikoak bilakatuak.
1994an Boliviako Aire Armadan azkenekoz zerbitzu eman zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153826
* Multimedia: North American F-86 Sabre / Q153826
# North American P-51 Mustang

North American P-51 Mustang :
| Mota | Ehiza-hegazkina |
| Eraikitzailea | North American Aviation |
| Diseinatzailea | Edgar Schmued |
| Lehenengo hegaldia | 1940ko urriaren 26a |
| Zerbitzu hasiera | 1942ko urtarrila (RAF) |
| Zerbitzu amaiera | 1984, Dominikar Aire Armada |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusia | Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada RAF Txina Nazionalistako Aire Armada |
| Unitate eraikiak | 15.000tik gora |
| Salneurria | 50.985 dolar (1945) |
| Aldaerak | North American F-82 Twin Mustang Piper PA-48 Enforcer |
North American P-51 Mustang, AEBetako ehiza-hegazkin bat da. Nagusiki, Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada eta RAFek Bigarren Mundu Gerran borrokatzeko asko erabili zuten modeloa da. Koreako Gerran ere, zurrusta-propultsio bidezko hegazkinak agertu arte ehiza-hegazkin nagusia izan zen.
1940ean Edgar Schmued buru zuen ingeniaria talde batek diseinatu eta North American Aviation hegazkinlaritza enpresak ekoitzi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192075
* Multimedia: North American P-51 Mustang / Q192075
# Republic P-47 Thunderbolt

Republic P-47 Thunderbolt :
| Mota | Ehiza-bonbaketaria |
| Eraikitzailea | Republic Aviation |
| Diseinatzailea | Alexander Kartveli |
| Lehenengo hegaldia | 1941eko maiatzaren 6a |
| Zerbitzu hasiera | 1942ko azaroa |
| Zerbitzu amaiera | 1966, Peruko Aire Armada |
| Egoera | Erretiratua |
| Erabiltzaile nagusiak | AEB Aireko Armada RAF Frantziako Aireko Armada |
| Prudukzio urteak | 1941-1945 |
| Unitate eraikiak | 15.636 |
| Aldaerak | Republic XP-72 |
Republic P-47 Thunderbolt, "Jug" edo "Juggernaut" ezizenez ere ezaguna, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-bonbaketari nagusienetako bat izan zen. Alexander Kartveli georgiar ingeniariak diseinatu eta Republic Aviation hegazkinlaritza konpainiak ekoitzi zuen.
1941eko maiatzaren 6ean lehenbiziko hegaldia egin zuen eta denera 15.636 unitate eraiki ziren. Ehiza-hegazkin gisa diseinatua izan arren, eraso-hegazkin gisa beste betekizun batzuetarako ere erabilia izan zen, bereziki Normandiako Lehorreratzean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207089
* Multimedia: Republic P-47 Thunderbolt / Q207089