OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hungariako Erresuma

Hungariako Erresuma 1000. urtean Europako erdialdean sortutako estatua izan zen, 896an sortutako Hungariako printzerria erresumatzat hartutakoan.
Mongolen inbasioa pairatu ondoren Itsaso Beltzetik Adriatikoraino hedatu izan zen erresuma. Edonola ere, Mohacs guduan (1526) otomandarren aurka erabateko porrota jasota, erresuma zatitu zen: Transilvania otomandarren menpera iragan zen, eta gainerakoa habsburgotarren eskupean jarri zen. Hungariako erresuma, hortaz, Vienako enperadoreen beste titulu bat besterik ez zen izan. Buda konkistatu ondoren, 1718an berriro osatu zen Hungariako Erresuma (Karlowitzko hitzarmena). 1848ko iraultzekin hungariarrak matxinatu zirenez, bakea lortu nahian 1867an Austriako Inperioa Austria-Hungariakoa bihurtu zen. Erresuma 1918an desagertu zen laburki, eta berriro 1946an, bigarren horretan behin betiko.

## Hiriburuak

| Izena | Denbora tartea |
| Székesfehérvár | 1000–1543 |
| Esztergom | 1000–1256 |
| Buda | 1256–1315 |
| Temesvár (gaur egun Timișoara) | 1315–1323 |
| Visegrád | 1323–1408 |
| Buda | 1408–1485 |
| Viena (Bécs) | 1485–1490 |
| Buda | 1490–1536 (1541) |
| Lippa (gaur egun Lipova, Errumanian) | 1541–1542 |
| Gyulafehérvár (gaur egun Alba Iulia, Errumanian) | 1542–1570 |
| Pressburg (gaur egun Bratislava) | 1536–1784 |
| Buda | 1784–1849 |
| Debrecen | 1849 |
| Buda | 1849–1873 |
| Budapest | 1873–1944 |
| Debrecen | 1944 |
| Budapest | 1944–1946 |

## Ikus, gainera

* Hungariako historia

## Kanpo estekak

* Kingdom of Hungary (New World Encyclopedia).
* Datuak: Q171150
* Multimedia: Kingdom of Hungary / Q171150
# Härjedalen

Härjedalen (suedieraz ²hærjɛˌdɑːlɛn ahoskatua; norvegieraz: Herjådalen, Herjedalen) Suediako erdialdean dagoen probintzia historikoa (landskap) da. Norvegia, Dalarna, Hälsingland, Medelpad eta Jämtland mugakideak ditu. 1645era arte Norvegiakoa zen baina Brömsebroko Bigarren Itunaren ondorioz suediarren eskuetara iragan zen.

## Barrutiak

* Hede Gorte-Barrutia
* Sveg Gorte-Barrutia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207444
* Multimedia: Härjedalen / Q207444
# 1117ko Veronako lurrikara

1117ko Veronako lurrikarak– Mercalli eskala sismologikoan VII gradutan kalkulatzen dena – urtarrilaren 3an iparraldeko Italia eta hegoaldeko Alemania astindu zituen. Lehen talkaren epizentroa Veronatik gertu izan zen, kalte handienak jasan zituen hiritik gertu. Anfiteatroaren kanpoko horma partzialki eraitsia izan zen, eta oin-zatia 1183ko ondorengo lurrikara batean kaltetua izan zen. Beste eliza, monasterio eta monumentu zahar asko suntsituak edo oso kaltetuak izan ziren, Erdi Aroko lehen eraikinen zati handi bat ezabatuz eta erromaniko estiloko berreraikuntza masiborako espazio bat eskainiz. Urtarrilaren 3ko lehen talkaren ondoren, jarduera sismikoak hilabetez iraun zuen, urtarrilak 12an, ekainaren 4an, uztailaren 1ean, urriaren 1ean eta abenduaren 30ean beste lurrikara txikiagoak izanda.
Lurrikara, Veronan ez ezik, Italiako iparraldean ere nabaritu zen, Cividaletik Paviara, hegoaldean Pisatik eta iparraldean Suitzaraino. Veronatik kanpo, Milan, Bergamo, Brescia, Venezia, Treviso, Modena, Parma eta Cremona ziren gunerik kaltetuenak. Lurrikararen berriak Montecassinon eta Reimsen jaso zituzten. Landolfo Iuniore kronikari milandarrak suntsipenaren ondorioz elizako kontzilioa kanpoan, aire zabalean, eraman behar izan zutela esan zuen. Alemanian ere kalteak oso handiak izan ziren. Bambergeko San Migel elizan, Brauweilerreko abadian eta Rottenburg am Neckar, Konstanza, Meersburgeko eraikinetan ere kalteak izan zirela jakinarazi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Banca Ipermediale delle Vetrate Italiane, Consiglio Nazionale delle Ricerche (Italieraz)
* ↑ G. Solinas (1981): Storia di Verona (244. orr.). Verona: Centro Rinascita, 1981
* ↑ Emanuela Guidoboni-Enzo Boschi: «I grandi terremoti medioevali in Italia», en la revista Le Scienze, n.º 249, 1989.
* ↑ Thomas Glade, Malcolm Anderson, Michael J. Crozier: Landslide hazard and risk (261. orr.). John Wiley and Sons, 2005. ISBN 0-471-48663-9.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q260775
# Northumbria

Northumbria edo Northhunbria (Antzinako ingeleraz Norþanhymbra / Norþhymbre) gaur egungo Ingalaterran eta Eskoziako hegoaldean zegoen erresuma anglosaxoi bat izan zen Erdi Aroan. Humber ibaiaren estuarioaren iparraldean kokatzen zuen bere hegoaldeko muga, hortik bere izena.
Northumbriako lehen erregea Aethelfrith izan zen. VII. mendearen hasieran Bernicia eta Deira erresumak batu zituzten. XII. mendeko Henry Huntingdonekoaren testuan Heptarkiaren barruan kokatu zuen. Bere garairik hoberenean Humber estuarioaren iparraldetik Mersey ibaira eta Fortheraino hedatzen zen (Edinburgo izango zena barne). Baliteke iparralderantz handiagoa izana ere.
Deira izan zena Danelawek konkistatu zuenean Wessexekin batera Ingalaterrako Erresumara osatzera iragan zen. Bernicia izan zena Bikingoen Erresumaren esku geratu zen. 954. urtean daniarrak egoztea lortu zuten baina 1018. urtean Tweed ibaietik iparraldera zeuden lurrak Eskoziaren menpe geratu ziren, bi nazio hauen arteko muga ordutik aurrera ibai horretan aurkitzen delarik. Aurrerago eztabaida gehiago egon ziren baina Yorkeko Anglo-Eskoziar Tratatuak 1237an muga ofizialki zegoen lekuan uztea erabaki zuen, Northumbriaren hegoaldea Ingalaterraren esku geratu zelarik.
Gaur egungo Northumberland konderriaren izena erresuma honetatik dator, nahiz eta bere mugak askoz ere txikiagoak izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107299
* Multimedia: Kingdom of Northumbria / Q107299
# 1362ko San Martzeloren uholdea

1362ko San Martzeloren uholdea edo Grote Mandrenke (behe-saxoieraz ɣroːtə mandrɛŋkə ahoskatua; danieraz: Den Store Manddrukning, euskaraz: «gizonen itotze handia») urtarrilaren 16an gertaturiko zikloi estratropikala izan zen, ilberriarekin bat egin zuena. Ozeano Atlantikoan sortutako ekaitz handi bat izan zen, Ingalaterra, Herbehereak, iparraldeko Alemania eta Schleswig eragin zituen, 25.000-100.000 heriotza eraginez.

## Izena

Igande hori Martzelo I.a aita santuaren jaia zelako, ezizen hori hartu zuen. Danieraz Den Store Manddrukning (euskaraz: «gizonen itotze handia») eta behe-alemanez Grote Mandrenke (euskaraz: «gizonen itotze handia») deitu zioten.

## Ekaitza

Aurreko egunean, 1362ko urtarrilaren 15ean, larunbata, Ipar Itsasotik zetorren sagailo zikloniko itzel batek eskualdeko barnealdea garbitu zuen Herbehereetatik Danimarkaraino.
Urtarrilaren 16an, igandea, itsasaldia biziagoa izan zen, uharte batzuk suntsituz, lehorreko eremu zabalak uharte bihurtuz, eta herri osoak suntsituz, tartean Rungholt (Strand uhartean, Frisia iparraldean) Ekialdeko Yorkshireko Ravenser Odd eta Dunwicheko portua.
Urtarrilaren 17a izan zen marea gogorraren azken eguna.
Garaiko kroniken arabera, Ipar Itsaso osoan 100.000 hildako inguru izan ziren, baina kopuru hori ziurrenik gehiegizkoa izango da. Holandan bakarrik 25.000 eta 40.000 biktima artean izan ziren.
Uholdeak Ipar Itsasoaren inguruko herrialde guztiak jo zituen. Anton Heimreich kronikari alemaniarrak jakinarazi zuenez, Schleswig-Holsteinen ura (Ipar Itsasoan presak eraikitzearen ondorioz) 4 ukondotik (2,4 metro inguru) gora igo zen eta 21 presa eta diketik gora igaro zen. Rungholt hiri aberatsa eta beste zazpi parrokia ur azpian geratu ziren betiko. Gaur egun bada elezahar bat, ekaitzetan Rungholteko elizetako kanpaiak entzun daitezkeena.

## Ondorioak

Ekaitz-marea horrek, XIII. eta XIV. mendeko antzeko neurriko beste batzuekin batera, paper garrantzitsua izan zuen Zuiderzeeren eraketan, eta Europako iparraldean Izotz Aro Txikiaren hasieran izandako ezegonkortasun meteorologikoaren adibide nabarmena izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Moss, Stephen. (2011-01-20). «Weatherwatch: The Grote Mandrenke» The Guardian.
* ↑ (Ingelesez) «Dunwich underwater images show 'Britain's Atlantis'» BBC News Online 2013-05-10.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6752
# 2002ko Europako uholdeak

2002ko Europako uholdeak uraldi hondagarri batzuk izan ziren, 2002ko abuztuan gertatutakoak, erdialdeko Europako zenbait herrialde kaltetu zituztenak. Ez-ohiko euriteen ondorio izan ziren, eta 110 hildako eta 15.000 milioi euroko kalte materialak eragin zituzten Txekian, Austrian, Alemanian, Eslovakian, Polonian, Hungarian, Errumanian eta Kroazian.

## Historia

2002ko abuztuan, Mediterraneoko haize epel eta hezea eraman zuten behe-presioko bi sistemek ez-ohiko euriteak eragin zituzten erdialdeko Europan. Horren ondorioz, Moldava, Elba eta Danubio ibaiek maila historikoak gainditu zituzten (500 urteko errepikatze-denbora).
Txekian Moldava ibaiaren ur emaria segundoko 5.300 metro kubikokoa izatera iritsi zen abuztuaren 14an, % 20 handiagoa 1845eko uraldian baino. Pragako Josefov auzotik bizilagunak ateratzeko agindu zuten udal agintariek, eta urak Mala Strana Erdi Aroko auzotegiko kaleak ere hartu zituen. Hiriko metroa azkarki hondatua izan zen.
Alemaniak izan zituen kalterik handienak, Saxonia estatuak batez ere. Dresdenen Elba ibaia 9,4 metroko altuerara iritsi zen abuztuaren 17an, inoiz erregistratutako mailarik gorenera, eta hiriko 480.000 herritarren laurdenak atera behar izan zituzten beren etxeetatik. Ibaian beherago dagoen Bitterfeld hiria erabat hustu behar izan zuten, hondar zorroz eraikitako hesia urek lehertu ondoren, eta Magdeburgen 20.000 lagun atera zituzten.
Danubio ibaiak ere igoera historikoa izan zuen arren, Bratislavak eta Vienak kalte txikiagoak izan zituzten.

## Erreferentziak

* 1 2 Urak Dresde Alemaniako hiri historikoa azpiratu du, Txekian eta Austrian atzera egin arren. Euskaldunon Egunkaria, 2002ko abuztuak 17, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-9-23).
* 1 2 3 Central Europe Flooding, August 2002. Risk Management Solutions, forms2.rms.com (Noiz kontsultatua: 2020-9-23).
* ↑ Thousands flee Dresden floods. The Guardian egunkaria, 2002ko abuztuak 16, theguardian.com (Noiz kontsultatua: 2020-9-23).
* ↑ Azken 50 urteotan inoizko jende gehien mugiarazi dituzte oholdeek Europan. Euskaldunon Egunkaria, 2002ko abuztuak 15, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-9-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q86929
* Multimedia: Flood in Central Europe (2002) / Q86929
# Burcharderen uholdea

Burcharderen uholdea edo Bigarren Grote Mandrenke (behe-saxoieraz /ɣroːtə mandrɛŋkə/ ahoskatua; danieraz: anden Store Manddrukning, euskaraz: «bigarren gizonen itotze handia») 1634ko urriaren 11 eta 12 arteko gauean gertaturiko zikloi estratropikala izan zen. Ipar Itsasotik zetorren sagailo zikloniko itzel batek Nordfriesland garbitu zuen.
Dikeak gainditu, kostalde osoa eta milaka lagun arrastaka eraman (8.000 eta 15.000 pertsona artean itota) eta kalte material katastrofikoak eragiten zituen. Halaber, Strand uhartearen zatirik handiena (1362an beste ekaitz-marea batek sortua) suntsitua geratu zen eta Nordstrand eta Pellworm eta zenbait Halligen uharte eratu zituen (hamar uharte alemaniar, dike babeslerik gabe).
Ekaitzak iraun zuen bitartean, ura Ribeko katedraleko pulpitura iritsi zen, eta horma horietako batean itsasgoraren markak oraindik ikus daitezke.
Anna Ovena Hoyer poeta ebanjelikoak Apokalipsiaren hastapenentzat hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Riecken, Guntram. (1991). Hinrichs, Boy; Panten, Albert eds. Flutkatastrophe 1634: Natur, Geschichte, Dichtung. (2. argitaraldia) Neumünster: Wachholtz, 11–64 or. ISBN 978-3-529-06185-1..
* ↑ (Alemanez) Hinrichs, Boy. (1985). «Anna Ovena Hoyer und ihre beiden Sturmflutlieder» Nordfriesisches Jahrbuch 21: 195–221..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6740
* Multimedia: Burchardi flood / Q6740
# Lehen Biltzar Sionista

Lehen Biltzar Sionista (hebreeraz: הַקּוֹנְגְּרֵס הַצִּיּוֹנִי הָרִאשׁוֹן‎) 1897ko abuztuaren 29tik 31ra, Suitzako Basilea hirian egindako biltzarrak jasotako izendapena da. Munduko Erakunde Sionistak egindako lehen biltzar sionista izan zen.
Theodor Herzlek, sionismo modernoaren sortzailea, antolatu eta zuzendua izan zen. Biltzar honen lorpen nagusiak plataforma sionistaren formulazioak izan ziren, tartean Basileako Programa, Munduko Erakunde Sionistaren sorrera eta Hatikva konposizioa erakundea eta mugimendu sionistaren himnotzat hartzea, gerora Israel estatuaren himnoa izango zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2470656
* Multimedia: First Zionist Congress / Q2470656
# Postal

Postala edo posta-txartela kartazalik gabe postaz bidaltzeko prestaturik dagoen kartulinazko laukizuzen bat da, alde batetik irudi bat eta beste aldetik idatzi behar den testurako lekua uzten duena.

## Ikus, gainera

* Frantziar postal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192425
* Multimedia: Postcards / Q192425
# Gregorio González Galartza

Gregorio González Galartza (Zegama, 1869 – Donostia, 1948) gipuzkoar argazkilaria izan zen. Bere lanak XX. mende hasierako Donostia hiriaren bizitzaren kronika osatzen du eta, egun, San Telmo Museoan dago.

## Biografia

Zegaman jaio bazen ere, berehala etorri zen Donostiara bizitzera. Gaztetatik izan zen argazkilaritza zalea, eta ofizioa ikastea erabaki zuen. Horrez gain, 1899an, postari lanetan hasi zen, eta 1929ra arte jardun zuen lanbide horretan, 60 urterekin erretiroa hartu zuen arte. Postari izan bazen ere, bere lana hertsiki lotuta egon zen argazkilaritzarekin. Izan ere, postal-txartel ilustratuen bidalketek gorakada handia izan zuten garai hartan. Fototipiaren aurrerapenari esker, argazki erreprodukzioak kalitate hobeagokoak eta merkeagoak izaten hasi ziren. 1906tik aurrera, bestetik, Correosek postalaren atzealdea bitan banatzeko baimena eman zuen, batean helbidea idazteko, eta bestean, testua. Aurrealde osoa, berriz, argazkiak hartzen zuen. Hori dela eta, ugaritu egin zen postalen erabilera, eta aproposa izan zen argazkilari askorentzat, posta txartelen editore eta inprimatzaile bihurtzeko.

## Erreferentziak

* ↑ https://irutxulo.hitza.eus/2024/11/01/xx-mendearen-lehen-erdiko-donostiarekin-aurrez-aurre/

## Kanpo estekak

* Sara Ibarguren: "XX. mendearen lehen erdiko Donostiarekin aurrez aurre" Irutxuloko Hitza, 2422. zk., 2024ko azaroaren 1a, 24-25.or.
* Datuak: Q3116325
# Skorpion vz. 61

Skorpion vz. 61, 1959an Miroslav Rybář txekiarrak dideinatutako subfusil bat da. Česká zbrojovka Uherský Brod eta Zastava Arms ekoitzi dute.
1961-1979 eta 2009tik gair egun arte ekoizten da, denera 200.000 unitate inguru.
# Lo mal any primer

Lo mal any primer (euskaraz: «lehenengo urte txarra») orduko kronikariek 1333 urteari Aragoiko koroan (batez ere, kostalde mediterraneoan: Kataluniako printzerrian, Valentziako Erresuman eta Mallorcako Erresuman) eman zioten izena da. Uzta txarrak eta bere ondorengo garestitze eta goseteak Behe Erdi Aroko krisialdiaren lehenengo adibide suposatu zuten. Hori zela eta, aurreko mendeetan izandako lurralde-hedapen eta oparotasuna eten egin zen.
Garai haietan biziraupen-krisialdiak ohikoak baziren ere, zailtasunak pilatu egin ziren: 1310-1314ko eta 1324-1329ko uzta txarrak (batez ere Valentziako Erresuman), Izurri Beltza baino aurreragoko 1331ko Mallorcako eta 1326ko eta 1334ko Valentziako izurri-agerraldiak eta abar.
Herri oroimenean 1333 eta 1334ko urritasunak geratu egin ziren: prezioak izugarri altxatu ziren eta hildakoak baserritik hirietaraino zabaldu ziren (garai hartan 50.000 biztanle zituen Bartzelonan 10.000 hildako inguru izan ziren).

## Erreferentziak

* ↑ J. Vicens Vives; J. Nadal Oller. (1965). Manual de historia económica de España. Bartzelona: Vicens-Vives.
* ↑ Guilleré, C.. (1993). Girona al segle XIV. Bartzelona: Publicacions de l'Abadia de Montserrat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11933850
# Kataluniako kontsulta-legea (2014)

2014 urtean Katalunian jalgitako kontsulta-legea, euskaraz izen osoz Berresteko ez diren kontsulta herrikoiei eta herritarren parte hartzeari buruzko legea (katalanez: Llei de consultes populars no referendàries i participació ciutadana) 2014ko irailaren 19an Kataluniako Parlamentuak bereziki 2014ko azaroaren 9an egin zen Kataluniaren autodeterminaziorako kontsultarako onartutako legea izan zen. Espainiako Gobernuak lege horren aurka azaldu eta bere indarrean sartzea eragozten saiatuko zela adierazi zuen. Legea Kataluniako Parlamentuaren gehiengoaren botoa jaso zuen, PP eta Ciutadans alderdi politikoen aurkako botoarekin eta CiU, ERC, ICV-EUiA eta CUP alderdien baiezko botoarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14674156
# Dino 206 GT / 246 GT

Dino 206 GT / 246 GT, Ferrari markaren kirol-automobil modelo bat da, 1967-1974 artean Ferrari Dino markapean merkaturatua.
# Globuluen jalkiera-abiadura

Globuluen jalkiera-abiadura (GJA) laborategi klinikoetan burutzen den proba medikoa da, hantura prozesuak, besteak beste, diagnostikatu ahal izateko erabiltzen dena. Probak eritrozitoen jalkiera-abiadura neurtzen du gatzatu edo koagulatu gabeko odolean. Edmund Biernacki sendagile poloniarrak erabili zuen estreinakoz 1897an prozedura hori, gaixotasun batzuen diagnostikoan informazio baliotsua ematen ziolako.
Analisia egiteko prozedura odol-lagina hartzean hasten da. Odolaren gatzapena ekiditeko, antikoagulatzailea bota behar zaio (zitrato sodikoaren disoluzioa, eskuarki). Gatzatu gabeko odol-lagina milimetroetan graduatutako saio-hodi batean sartzen da, eta eritrozitoek hauspeatzeko behar duten denbora neurtzen da, beren hauspeatzeko abiadura mm/orduko unitaeetan adieraziz. Emaitzak mm/orduko ordu batean eta, batzuetan, bi orduetan ere adierazten da.
Eritrozitoen jalkiera-abiadura normala 15 mm/orduko baino gutxiagokoa da emakumezkoen kasuan, eta 20 baino gutxiagokoa gizonezkoentzat. Umeek balore bajuagoak dituzte helduek baino.
Hainbat gaitzetan GJA handituta dago: hantura dutenetan (hainbat gaixotasun autoimmunetan, esaterako), infekzioetan, anemia kasuetan, hainbat minbizitan...Parametro hau beste parametro batzuekin batera analizatu behar da beti gaixotasun bat diagnostikatu ahal izateko, modu isolatuan ez baitu informazio asko ematen.
Hantura dagoenean eritrozitoek ohi baino azkarrago hauspeatzen dute, hantura kasuetan agertzen diren proteinek (fibrinogenoak, C proteina erreaktiboak...) globulu gorriak erorarazten dituztelako. Beste hainbeste gertatzen da hainbat gaixotasun autoimmunen kasuan, zeinetan Immunoglobulina batzuen maila altuek efektu bera sortzen dute eritrozitoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Velocidad de sedimentación globular (VSG) Diccionario Médico, Clinica Universidad de Navarra
* ↑ Velocidad de sedimentación globular labtestsonline.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111208
* Multimedia: Erythrocyte sedimentation rate / Q111208
# Duma Boko

Duma Gideon Boko (1969ko abenduaren 31) Botswanako politikaria eta abokatua da 2024ko azaroaz geroztik Botswanako presidente gisa eta 2012tik Aldaketa Demokratikorako Aterkiko buruzagi gisa. 2014tik 2019ra Asanblea Nazionaleko oposizioko buru izan zen. Boko Botswanako Alderdi Demokratikokoa ez den lehen presidentea da.
* Datuak: Q18618881
* Multimedia: Duma Boko / Q18618881
# Salvatore Adamo

Salvatore Adamo (Comiso, 1943ko azaroaren 1a) italiar-belgikar abeslari eta abesti egilea da.
Sizilian jaio zen eta lau urte zituenetik Belgikan bizi izan zen. Bertan, bere aitak meatzari gisa lan egiteko emigratu zuen.
Balada erromantikoak abesteagatik ezaguna, Victor Hugo eta Jacques Préverten poesiak, Georges Brassensen musikak eta canzonnette italiarrak izan zuten eragina. Ehun milioi disko baino gehiago saldu ditu eta hainbat hizkuntzatan kontatu ditu, frantsesaz gain.

## Diskografia

* 1962 : Sans Toi Ma mie (Pathé-Marconi Records – Frantzia)
* 1963 : Chansons non-commerciales (Belgium)
* 1964 : Tombe la neige
* 1964 : Vous Permettez Monsieur (Canada)
* 1964 : Mes 21 ans (Kanada)
* 1965 : La Nuit, vol. 2
* 1967 : Notre roman (Kanada)
* 1967 : Ton nom (Kanada)
* 1968 : J'ai tant de rêves dans mes bagages
* 1968 : Chansons pour l'été (Kanada)
* 1969 : Petit Bonheur
* 1971 : Chansons de mes seize ans (Rerelease Emidisc)
* 1972 : Quand tu reviendras
* 1973 : A ceux qui rêvent encore
* 1975 : Mademoiselle attendez (Kanada)
* 1975 : Jusqu'à l'amour
* 1976 : Voyage jusqu'à toi
* 1977 : Et on chantait
* 1979 : Pauvre Liberté
* 1981 : " Printemps sous la neige" (Japonia)
* 1982 : Puzzle
* 1986 : Autre chose
* 1987 : Avec des si
* 1989 : Sur la route des étoiles
* 1992 : Rêveur de fond
* 1995 : La Vie comme elle passe
* 1997 : Regards
* 2001 : Par les temps qui courent
* 2003 : Zanzibar
* 2007 : La Part de l'ange
* 2008 : Le Bal des gens bien
* 2010 : De toi à moi
* 2012 : La grande roue
* 2014 : Adamo chante Bécaud
* 2016 : L'Amour n'a jamais tort
* 2018 : Si vous saviez...
* 2023 : In French Please!

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312610
* Multimedia: Salvatore Adamo / Q312610
# Porsche Carrera GT

Porsche Carrera GT, Porsche markaren kirol-automobil modelo bat da, 2003-2006 artean ekoitzi zen.
# Bonba termobariko

Bonba termobarikoak, huts-bonbak, edo, orokorrean, arma termobarikoak, –aerosol-bonba edo aire-erregaiko lehergai (FAE, ingeleseko fuel-air explosivetik) ere deituak– inguruko airearen oxigenoa tenperatura altuko leherketa bat sortzeko erabiltzen duen lehergai mota bat dira. FAE lehergaiak, halaber, arma termobariko mota ezagunenetako bat da.
Ohiko lehergai gehienak erregai-oxidatzaile moduko aurre-nahasketa bat dira; hala nola, bolbora beltzaren kasuan, %25 erregaiz eta %75 oxidatzailez osaturik dagoena, edo deskonposizio-motako lehergaiak –RDXaren kasu–. Arma termobarikoak, bestalde, ia %100 dira erregai eta, ondorioz, pisu bereko ohiko lehergai kondentsatuak baino askoz energetikoagoak dira. Oxigeno atmosferikoarekiko menpekotasunak ur azpian erabiltzeko desegokiak egiten dituen arren, altuera handian eta baldintza meteorologiko txarretan, askoz ere suntsitzaileagoak dira lubaki, tunel, bunker eta kobazuloen aurka erabiltzen direnean.
Hasierako karga leherkorra bere helburua jotzean lehertu egiten da, gero, ondorioz, bonba-edukiontzia irekitzen da, eta erregai-nahasketa hodei moduan sakabanatzen. Arma termobariko baten ohiko hedatze-uhinak lehergai kondentsatu konbentzional batenak baino dezente gehiago irauten du.
Arma termobariko mota asko esku-jaurtitzaileetan jar daitezke, eta hegazkinetatik ere jaurti daitezke.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskal Terminologiaren Banku Publikoa. «bomba termobárica» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* 1 2 UZEI – Terminologia eta Lexikografia Zentroa. [https://twitter.com/uzei_/status/1499015003424399363 «Zoritxarreko albisteen harira, BONBA TERMOBARIKO eta HUTS-BONBA terminoak gehitu ditugu #Euskalterm-en 👉 [esteka] #euskara #terminologia»] Twitter (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* ↑ Zurutuza, Karlos. «Errudun jaioak» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* ↑ «What are thermobaric weapons and how do they work? | Russia | The Guardian» web.archive.org 2022-03-01 (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* ↑ (Ingelesez) Parsons, Jeff. (2022-03-01). «What is a thermobaric weapon? Putin accused of using devastating 'vacuum bomb'» Metro (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* ↑ «Ukraine conflict: What is a vacuum or thermobaric bomb? - BBC News» web.archive.org 2022-03-01 (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).
* ↑ «Libye – l'otan utilise une bombe FAE | Politique, Algérie | Algeria ISP» web.archive.org 2012-06-20 (Noiz kontsultatua: 2022-03-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q381741
* Multimedia: Thermobaric weapons / Q381741
# Porsche 918 Spyder

Porsche 918 Spyder, Porsche markaren kirol-automobil modelo bat da, 2013-2015 artean ekoitzi zen.
* Datuak: Q962317
* Multimedia: Porsche 918 / Q962317
# Porsche 356

Porsche 356, Porsche markaren kirol-automobil modelo bat da, marka horrek seriean ekoitzitako lehen modeloa.
1948-1965 artean ekoitzi zen.
# Porsche 917

Porsche 917, Porsche markaren kirol prototipo modelo bat da.
1969-1970 artean 917 aldaeraren 25 unitate ekoitzi ziren eta 1970-1971 artean 917K aldaeraren 12 unitate.