OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Poli(etilen-binil azetato)

Poli(etilen-binil azetato)a (EVA) erabilera handiko kopolimeroa da etilenoa eta binil azetatoa elkarrekin polimerizatuz sintetizatzen dena, polimero termoplastikoen familiakoa. Monomero bataren eta bestearen proportzioa aldakorra da lortu nahi den materialen araberakoa izaten baita.
EVA elastomero bat da kautxuaren gisako leuntasuna eta malgutasun materialak sortzen direlako
Izen komertzial asko ditu eta sarri EVA apar edo EVA goma gisa saltzen da.

## Ezaugarriak

Poli(etilen-binil azetato)a polimero termoplastikoa da, hots, beroa aplikatuz moldea daiteke. Xafla moduan merkaturatzen da usuki, ezaugarri hauek dituztenak: itsasteko, mozteko eta pintatzeko erraza, ur-xurgapen txikia, ikuzgarria, ez-toxikoa, bero bidez grabagarria eta oso arina. Halaber, material hau beste erabilera batzuetarako birizikladaiteke. Alabaina, hondakinen tratamenduan errefusaren ontzian bota behar da.

## Erabilera

Erabilera ugari ditu poli(etilen-binil azetato)ak, hauek besteak beste: zapatak egiteko (uretako eta bestelako sandaliak), jostailuak, itsasgarri termourgarriak, koltxoneta edo matalazak, etxerako produktuak, jolastokiak, lurzoru bigunak, kirol-materialak eta sagu-azpikoak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Gilbert, Marianne (ed.). (2016). Brydson's Plastics Materials. Elsevier ISBN 9780323358248..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ecoembes. «La goma eva es recicable: descubre cómo hacerlo ♻️ | Ecoembes» Ecoembes dudas del reciclaje (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ goma, EVA. «Hondakinaren fitxa» www.txinzer.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ EVA gomaren ezaugarriak eta erabilerak | Consumer. 2022-10-13 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Subic, Aleksandar. (2019). Materials in Sports Equipmen. Elsevier ISBN 9780081025826..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q144917
* Multimedia: Ethylene-vinyl acetate / Q144917
# El Polvorín

El Polvorín Karrantzan, Kantabriako mugatik gertu, dagoen leizea da. 1943an Ferrerrek Ventalaperra D izenarekin izendatu zuen, eta hego-ekialdera begira Miron mendiaren magalean izen berarekin irekitzen diren haitzulo multzoaren parte da.
Bertan, gutxienez, duela 150.000 urte inguruko 18 giza fosil topatu zituzten arkeologoek, eta, adituen ustez, litekeena da guztiak gizaki bakarrarenak izatea. Emakumezko batenak, seguruenik. «Andere» deitu zuten. Hauek Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak izan zitekeen. Jose Miguel Barandiaranek egin zituen lehen indusketak kobazuloan, 1931n, eta maiz jo zuten bertara ikerlariek eta espeleologoek geroztik. «Andere»n lehen arrastoak, hain zuzen ere, 1983an egindako bilketan batu zituzten, eta 2000. urtean bildutakoak dira beste arrasto batzuk. 2020an hasi zen Asier Gómez Olivencia geologoak gidatutako ikerlari taldea El Polvorineko aztarnategian bildutako faunaren fosilak aztertzen, eta orduan egin zuten aurkikuntza.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Ruiz Idarraga, Rosa. (1992/93). «La Cueva del Polvorín en Carranza (Bizkaia). Nuevos datos del Auriñaciense típico en la zona cantábrica» Kobie (Bilbo: Bizkaiko Foru Aldundia) (XX).
* ↑ «Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak izan daitezkeenak topatu dituzte Karrantzan» Berria 2024-06-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126541108
# Ramón María Narváezen lehen gobernua

Ramon Maria Narváezen lehen gobernua, 1844ko maiatzetik 1846ko otsailera arte, Hamarkada Moderatuaren parte izan zen Espainian. Garai horretan, Narvaezek Elisabet II.aren erregimena finkatzea eta herrialdea egonkortzea izan zuen helburu, 1843an Espartero erori ondoren. Bere gobernuaren ezaugarri nagusiak politika kontserbadoreak eta erreforma administratibo eta ekonomikoen ezarpena izan ziren.
Narvaezek 1845eko Konstituzioa eta 1846ko Hauteskunde Legea egitea ere sustatu zuen, herrialdeko sistema politiko eta elektorala indartzea bilatzen zutenak. Hala ere, bere gobernuak erronka esanguratsuei aurre egin zien, tentsio politiko eta sozialak barne

## Kabinetea

Ministroen Kontseilua, 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a :
| Funtzioa | Izena eta abizenak | Denbora |
| Ministroen Kontseiluko presidentea | Rámon María Narváez | 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a |
| Gerra ministroa | Rámon María Narváez | 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a |
| Estatu ministroa | Rámon María Narváez | 1844ko uztailaren 1a – abuztuaren 21a (bitarteko) |
| Estatu ministroa | Manuel de la Pezuela y Ceballos | 1844ko maiatzaren 3a – uztailaren 1a |
| Estatu ministroa | Francisco Martínez de la Rosa | 1844ko abuztuaren 21a – 1846ko otsailaren 16a |
| Agintaritza ministroa | Pedro José Pidal | 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a |
| Ogasuneko Estatu Idazkaria | Alejandro Mon y Menéndez | 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a |
| Grazia eta Justizia ministroa | Luis Mayáns Enríquez | 1844ko maiatzaren 3a – 1846ko otsailaren 12a |
| Itsas Armada, Merkataritza eta Itsas Haraindiko Agintaritzako Estatu idazkaria | Ramón María Narváez | 1844ko maiatzaren 3a – maiatzaren 13a (bitarteko) |
| Itsas Armada, Merkataritza eta Itsas Haraindiko Agintaritzako Estatu idazkaria | Ramón María Narváez | 1844ko abuztuaren 23a – irailaren 4a (bitarteko) |
| Itsas Armada, Merkataritza eta Itsas Haraindiko Agintaritzako Estatu idazkaria | Francisco Armero | 1844ko maiatzaren 13a – abuztuaren 13a |
| Itsas Armada, Merkataritza eta Itsas Haraindiko Agintaritzako Estatu idazkaria | Francisco Armero | 1844ko irailaren 4a – 1846ko otsailaren 6a |
# Olga Kurylenko

Olga Kostiantynivna Kurylenko (ukraineraz: Ольга Костянтинівна Куриленко, translit.: Olha Kostiantynivna Kurylenko; Berdiansk, Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, 1979ko azaroaren 14a) franko-ukrainar modeloa eta aktorea da. Nazioartean ezaguna egin zen James Bond serieko Quantum of Solace filmean parte hartu zuelako.
Modelo begirale batek deskubritu zuen 13 urte zituela eta 16 urterekin Moskutik Parisera joan zen modelo karrera egiteko asmoz. Kurylenko 2005ean hasi zen aktore gisa lan egiten.

## Filmografia

* L'annulaire (2005).
* Paris, je t'aime (2006).
* Le porte-bonheur (2006).
* The Serpent (2006).
* Suspectes (2007).
* Hitman (2007).
* Tyranny (2007).
* Max Payne (2008).
* Quantum of Solace (2008).
* Kirot – The Assassin Next Door (2009).
* Zenturoi (2010).
* There Be Dragons (2011).
* To The Wonder (2012).
* La terre outragée (2012).
* The Expatriate (2012).
* Seven Psychopaths (2012).
* Oblivion (2013).
* Vampire Academy (2014).
* The November Man (2014)
* The Water Diviner (2014)
* A perfect day (2015).
* Momentum (2015).

## Erreferentziak

* ↑ Hilton, Ruth (2008). "Olga Kurylenko: A View to a Thrill". Maxim 12 (12): 74.
* 1 2 Oblivion's Olga Kurylenko, Los Angeles Confidential magazine (2013)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164730
* Multimedia: Olga Kurylenko / Q164730
# Joseba del Barrio

Joseba del Barrio Sanz (Urnieta, 1989ko urriaren 5a) gipuzkoar txirrindulari ohia da, amateur izandakoa. 2012ko Nafarroako Itzulian emaitzarik onena lortu zuen: 3.a.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Bidelan-Kirolgi | 2010-2012 |
| Gipuzkoa - Eki Sport | 2013 |
| Entente Sud Gascogne | 2014-2015 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Joseba del Barrio se convierte en una de las sorpresas» Naiz 2012-6-20.

## Kanpo estekak

Joseba del Barrio - ProCyclingStats
* Datuak: Q54165688
# Geraldine Roman

Geraldine B. Roman (Filipinak, 1967a) filipinar emakumezko kazetari eta politikari transgeneroa da. 2016ko Filipinetako hauteskundeetan Bataan probintziako 1. hautesbarrutiko ordezkari hautatu zuten, Filipinetako Kongresurako hautatutako lehen emakume transgeneroa bihurtuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24250858
* Multimedia: Geraldine Roman / Q24250858
# Tagalozko Wikipedia

Tagalozko Wikipedia Wikipediaren tagalozko edizioa da. 2003ko abenduan jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 23.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 63.a zen.

## Kanpo estekak

* Tagalozko Wikipedia
* Datuak: Q877685
* Multimedia: Tagalog Wikipedia / Q877685
# Ana de Sousa

Ana de Sousa (Lisboa, 1969ko abuztuaren 18a) arkularia da. Portugal ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Ana de Sousa
* ↑ Ana SOUSA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q88974361
# Boriana Stoianova

Boriana Petrova Stoianova (bulgarieraz: Боряна Петрова Стоянова; Sofia, Bulgaria, 1969ko azaroaren 3a) bulgariar gimnasta artistikoa da, zaldi-jauziko proban espezialista. 1983an munduko txapelduna izatea lortu zuen.

## 1983

Budapesteko 1983ko Munduko Lehiaketan, urrezko domina eskuratu zuen jauzi proban —Lavinia Agache eta Ecaterina Szabo errumaniarren aurretik— eta brontzezko domina lurrean, Ecaterina Szabo (urrea) eta Olga Mostepanova (zilarra) sobietarraren ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* ↑ Boriana Stoyanova. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4945114
# Fatima Amiri

Fatima Amiri (Afganistan, 2005) 2022ko irailaren 30ean Kabulen egin zen eraso suizidatik bizirik atera zen pertsonetako bat da. 2022an BBCk munduko 100 emakume inspiratzaileen zerrendan sartu zuen.

## 2022ko erasoa

Fàtima Amiri Kabulgo ikastetxe batean egindako eraso terroristatik bizirik atera zen. Inguruko ospitalera korrika egin zuen. Zauri larrien ondorioz begi bat eta belarri bat galdu zituen. Aurpegian metraila du oraindik, baita masailezurreko mina ere.
Medikuen arabera, atzerrira joan behar zuen kirurgia delikatua behar zuelako aurpegiko metraila atera, masailezurra konpondu eta belarriaren barne-ehuna lehengoratzeko. Baina, Fatimaren familia oso pobrea izanik, ezin zuen neskaren bidaia ordaindu.
2022ko azaroan, Virginian bizi zen afganistango bikote batek crowdfunding bat ireki zuen Fàtima tratatzeko, eta, bi astetan, behar zen dirua bildu zen. Beste iturri batzuen arabera, diru-bilketa Farhad Daryak eta Musa Zafarrek sortu zuten. Hari laguntzeko, besteak beste, OS Campaigners eta The Omar Jan Mayaar Foundation kanpainak egin zituzten. Nazioarteko zigorren ondorioz zaila zen afganistarena dirua bidaltzea eta bertan zeuden enbaxada gehienak itxita egoteaz gain gobernuak pasaporteak emateari utzi zion.
Zailtasunak zailtasun, 2022ko abenduaren hasieran, Fatima Amiri Turkiara iritsi zen tratamendu medikoari ekiteko.
Erasoak eragindako zaurietatik sendatzen ari zen bitartean, Afganistango unibertsitateko azterketara aurkeztu zen. "Kankor" izeneko azterketara aurkeztu ziren 100.000 ikasleetatik hamar hoberen artean geratu eta Kabulgo Unibertsitatean informatika ikastea erabaki zuen.

## Sariak eta Aitortzak

* BBCk 2022ko 100 emakume inspiratzaileen artean saritu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «BBC 100 Women 2022: quem está na lista das mulheres mais inspiradoras do mundo deste ano? - BBC News Brasil» News Brasil.
* 1 2 3 «Hazara girl wounded in deadly Afghan attack triumphs in exams» France 24 2022-11-07.
* 1 2 «Hazara girl wounded in deadly Afghan attack triumphs in exams» RFI 2022-11-07.
* 1 2 3 «Fatima Amiri, A Teenage Afghan Student, Survivor of Kaaj Suicide Attack Makes It to ‘BBC 100 Women 2022’ | New Age Islam News Bureau» www.newageislam.com.
* 1 2 AFP, By Salaam Times and. «Hazara girl wounded in deadly Kabul school attack triumphs on Kankor» Salaam Times.
* 1 2 3 «US Campaigners Raise Funds for Afghan Blast Survivor» VOA.
* 1 2 Sirat, Siyar. (2022-12-14). «Fatima Amiri, survivor of Kaaj attack, in Turkey for treatment» Amu TV.
* ↑ «Jovem ferida em ataque fica entre os melhores em vestibular no Afeganistão» www.folhape.com.br.
* ↑ Topics, Head. «Fatima Amiri Notícia - As últimas notícias sobre Fatima Amiri» Head Topics.
* ↑ «Afghanistan: Girl partially blind and deaf from terrorist attack passes university entrance exam | Video Ruptly» www.ruptly.tv.
* ↑ Debate, El. (2022-11-16). «Fatima, la joven afgana que superó las heridas de un atentado para ir a la Universidad» El Debate.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115650545
# Primi Nécega

Primitiva Nécega Gallo (Foz, 1930eko irailaren 11 – Burela, 2024ko azaroaren 3a), Primi Nécega izenez ezagunagoa, galiziar idazlea izan zen.

## Bizitza

Fozen jaio eta hazi hazi zen, baina 1949tik aurrera Ribadeon bizi izan zen, han ezkondu eta gaztetan alargun geratu zen. Azken urteak Ribadeoko zahar-egoitzan eman zituen.
Hamazazpi urtetik aurrera Ribadeon lan egin zuen. Hainbat hedabidetan kolaboratu zuen, hala nola Las Riberas del Eon eta La Comarca del Eon, izengoiti bat baino gehiago erabiliz, gaztelaniaz zein galizieraz. Idazle izateaz gain, ipuin-kontalaria ere izan zen, eta bere bizipenei loturiko istorioak eta ipuin herrikoiak kontatu zituen. Azken urteetan literatura-ibilbidea amaitzea erabaki zuen arrazoi pertsonalengatik.
2001eko Xira de Santa Cruzen eta 2004ko Ribadeoko inauterian pregoilari izan zen, besteak beste.

## Lanak

* Despertar, poesia liburua (1997 eta 2000)
* El Govi, ipuina
* Cuentos y relatos (2012)
* Romaría de Santa Cruz (elkarlanean egindako bideoa)

## Sariak

* 2009: Fundación iniciativas 21 saria

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Muere a los 94 años la escritora focense residente en Ribadeo Primi Nécega» El Progreso 2024-11-03 (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* ↑ (Galizieraz) «Primi» Ribadeando 2009-12-29 (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Nécega Gallo, Primi. «Pregón para a Xira de Santa Cruz de 1999» Amigos da Gaita Galega 2012-07-19 (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* ↑ (Galizieraz) «El Govi, de Primi Nécega» Ribadeando 2006-12-10 (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cuentos y relatos de Primi» Casa del Libro jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-09-06) (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).
* ↑ (Galizieraz) «Primi Nécega e o premio iniciativas 21» Ribadeando 2009-12-20 (Noiz kontsultatua: 2024-11-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12398223
# Bohemian F.C.

Bohemian Football Club (irlanderaz Cumann Peile Bóithéamaigh) Irlandako futbol taldeen artean hirugarrena da irabazitako txapelketa kopuruan. 11 Liga eta 8 Kopa irabazi ditu.

## Historia

Dublingo Phoenix parkearen ondoan sortu zen taldea 1890ko irailaren 6an. 1920an Irlanda bitan banatu arte Irlandako Ligan aritu zen, bere garaipenik handiena Kopan lortu bazuen ere 1908an.
Hiru aldi oparo izan ditu taldeak. Errepublikako liga hasi eta lehenengo urtetan talde nagusia izan zen bost Liga eta bi Kopa irabaziz. Bigarren garai oparoa 70. hamarkadan iritsi zitzaion, bi liga eta bi kopaz gain Europako txapelketetan aritzeko txartelak eskuratu zituelarik.
Azken hamarkada ere bikaina izan du izan ere lau liga irabazi batitu (azkena 2009an) eta baita bi kopa ere. 2001etik aurrera 9 aldiz aritu da Europako txapelketatan, emaitzak apala izan diren arren.

## Palmaresa

* Irlanda banatu aurretik:
** Irlandako Kopa (1): 1908.
* Irlanda banatu ondoren:
** Liga (11): 1923–24, 1927–28, 1929–30, 1933–34, 1935–36, 1974–75, 1977–78, 2000–01, 2002–03, 2008 eta 2009.
** Kopa (7): 1928, 1935, 1970, 1976, 1992, 2001 eta 2008.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q212708
* Multimedia: Bohemian F.C. / Q212708
# Waterford United F.C.

Waterford United Football Club (irlanderaz Cumann Peile Lúthchleas Phádraig Naofa) Irlandako futbol talderik onenetakoa da 6 Liga eta 2 Kopa irabazi baititu.

## Historia

Waterford United F.C. 1930an sortu zen eta berehala sartu zen Irlandako ligan. Lehenengo garaipen handia 1937ko kopa izan zuen. 1937-38 eta 1940-41 denboraldietan ere ligan bigarren egitea lortu zuen. Garairik onena 60. eta 70. hamarkadan izan zuen, 1966 eta 1973 artean bere historiako sei ligak irabazi zituelarik, ia jarraian izan zirenez urte haietan Irlandako futbol talderik indartsuena izan zen. Eskuraturiko azkenengo titulua 1980ko kopa izan zen. 2006an maila gorena galdu zuen eta ordutik lehen mailan ari da, Irlandako bigarren maila dena.

## Palmaresa

* Liga (6): 1965–66, 1967–68, 1968–69, 1969–70, 1971–72 eta 1972–73.
* Kopa (2): 1937 eta 1980.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q394466
# Lactifluus albivellus

Lactifluus albivellus Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lactarius velutinus, Lactarius vellereus var. velutinus, Lactarius albivellus (Basionimoa).

## Deskribapena

Kapela: 8 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, laster zabaldua eta erdian hondoratua ertz mehearekin, normalean biribildu gabea, zuria, okrez zikintzeko joerarekin, gainazal opakua, belusatua.
Orriak: Zabal samar, ez lodiak, zabalak, itsatsiak, ia dekurrenteak, zuri-horixkak, gero gorri-purpuraz zikinduak.
Hanka: Laburra, zilindrikoa, zuria arrexkarako joerarekin.
Haragia: Zuria, arrexka helduaroan, kolorez aldatzen ez den latex zuria jariatzen, zapore gozokoa. Haragia mina du.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis" esnetik dator, esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Velutinus epitetoa, gainazal belusatua duelako du.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Lactarius vellereus-aren aldaera bat da, honek latexa mina du.

## Sasoia eta lekua

Koniferoen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Turkia, Himalaiako eremua, Japonia, Benin.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 357 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Lactifluus albivellus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107875555
# Sligo Rovers F.C.

Sligo Rovers Football Club (irlanderaz Cumann Peile Bóithéamaigh) Sligoko futbol taldea da eta azken urteetan Irlandako talde onenetarikoa bihurtu da, 2010tik aurrera Irlandako Liga bat eta hiru Kopa eskuratu duelarik.

## Historia

Taldea 1928an sortu bazen ere 1934ean sartu zen Irlandako Ligan. Berehala iritsi ziren emaitzak 1936-37ko liga irabazi eta 1938-39ko ligan bigarren eginez. Kopan ere 1939 eta 1940an finalista izan zen.
Hurrengo sasoi ona 70. hamarkadaren amaieran hasi zuen. 1977ko liga eskuratu zuen eta azkenik bere lehenengo kopa txapelketa lortu zuen 1983an. 1977ko garaipenak Europan jokatzeko aukera ere eman zion.
1986 eta 1993 artean lehen maila eta bigarrenaren artean ibili zen. Azkenik 1994ean goren mailara igotzea lortu eta urte berean bigarren kopa eskuratu zuen. Ez zuen ordea pozak asko iraun eta hurrengo urteetan behe mailan ibiltzea tokatu zitzaion.
2009an kopako beste final bat jokatu zuen eta galdu egin zuen arren ordutik aurrera Irlandako talde indartsuenetakoa bihurtu da, hiru kopa eta liga bat irabaziz.

## Palmaresa

* Liga (3): 1936-37, 1976-77 eta 2012.
* Kopa (5): 1983, 1944, 2010, 2011 eta 2013.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q244874
* Multimedia: Sligo Rovers F.C. / Q244874
# Lactarius vinosus

Lactarius vinosus Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri oso ona, Lactarius sanguifluus bezalakoa.
Sinonimoak: Agaricus deliciosus var. violaceus (nom. inval.), Lactarius violaceus, Lactarius deliciosus var. violascens, Lactarius sanguifluus var. vinosus (Basionimoa), Lactarius haemorrheus, Lactarius sanguifluus var. yvreus, Lactifluus haemorrheus, Lactarius sanguifluus var. violaceus, Lactarius sanguifluus f. vinosus, Lactarius rubrozonatus, Lactarius rubrozonatus f. carneus.

## Deskribapena

Kapela: 12 cm artekoa, ganbiletik zabaldura, erdialdean hondoratua. Kapelaren azala eremu zirkular zentrokideekin, laranja-gorrixka kolorekoa, batzuetan orban berdexkekin.
Orriak: Itsatsiak eta estu, arrosa-lila kolorekoak, orban berdexkekin. Ardo kolore ilunekoa latexa, ez oso ugaria.
Hanka: Laburra, zilindrikoa, oinarrira mehetua, eskrobikulatua eta kapelaren kolorekoa.
Haragia: Sendoa, trinkoa eta hauskorra, kolore gorrixka arinarekin.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis" esnetik dator, esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Vinosus epitetoa latexaren ardo koloreagatik du.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Lactarius deliciosus eta bere latexa ez dira hain ilunak. Lactarius sanguineus antzekoagoa da, baina bere tonalitate purpura zurbilagoa da eta ez da hain iluna.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Pinudietan, batez ere mendikoetan. Silizedun eta hareatsuak diren, lurzoruetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, hegoaldeko Europa, Turkia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 369 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Lactarius vinosus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18469565
* Multimedia: Lactarius vinosus / Q18469565
# Zhongwei

Zhongwei (txinera sinplifikatuz: 中衛; pinyineraz: Zhōngwèi), Ningxia eskualde autonomoan kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.041.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 16.986,1 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Shapotou Barrutia (沙坡头区)
* Zhongning Konderria (中宁县)
* Haiyuan Konderria (海原县)

## Ikus, gainera

* Ningxia eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhongwei hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q197922
* Multimedia: Zhongwei / Q197922