OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Argandoña

Argandoña Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. 555 metroko garaieran kokaturik dago.

## Demografia

* Argandoñako biztanleria

## Eraikin garrantzitsuak

* Santa Kolunba eliza, XVI. mendean eraikia.
* Elizako kanpandorrea
* Elizako arkupea
* Elizako ataria
* Elizako kapitelak
* Elizako absidea
* Elizako absideko leihoa

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza) | Lizarra (geltokia) |

## Estibalitz

Herri honetan dugu Araba osoan dagoen eraikin erromanikorik ederrenetakoa: Estibalizko Andre Mariaren santutegia, alegia.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Argandoña Auñamendi entziklopedian
* Datuak: Q606687
* Multimedia: Argandoña / Q606687
# Claire Keefer

Claire Keefer (Australia, 1995eko maiatzaren 5a) australiar haur zaintzailea da. Neurri txikiko australiar atleta paralinpiarra da, disko eta pisu jaurtiketan aritzen dena. Rio de Janeiron 2016ko Udako Paralinpiar Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen atletismoan, eta brontzezko domina bat irabazi zuen bertan. Zilarrezko domina bat eta brontzezko beste bat irabaziak ditu Atletismo Paralinpiarreko Munduko Txapelketetan.

## Bizitza

1995eko maiatzaren 5ean jaio zen, akondroplasiarekin, eta, beraz, garaiera txikiko pertsona da. Gurasoak Lindsay eta Sue Keefer dira eta Withcotten (Queensland, Australia) bizi dira. Toowoombako St Ursula Collegen aritu zen. Withcotten bizi da batez ere, Lockyer Valley eskualdeko landa-herri batean, Queenslanden, eta hantxe egiten du lan, lanaldi partzialean, haurren zaintzaile.

## Kirol ibilbidea

2009an hasi zen atletismoa egiten eta F41 sailkapenean lehiatzen da. Ez zen Londresko 2012ko Udako Joko Paralinpikoetan lehiatzeko hautagaia izan, 18 urte baino gutxiago zituen eta. F41 sailkapenean emakumeentzako atletismo ekitaldi bakarrak disko jaurtiketa eta bala jaurtiketa dira. 2015ean, Keeferrek zilarrezko domina irabazi zuen diskoan, eta brontzezkoa bala jaurtiketan, KPIaren Sari Nagusiko topaketa batean, Dubain.
2015eko KPI Atletismoko Munduko Txapelketan, Dohan, brontzezko domina irabazi zuen emakumezkoen pisu jaurtiketako F41 proban, 7,62m-ko errekor nazionala ere lortuta. Laugarren amaitu zuen emakumezkoen F41 diskoan. Aim For the Stars Foundation, Layne Beachley Foundation erakundearen laguntza jaso izan du. Astean lau aldiz bisitatzen du Queenslandeko Kirol Akademia Brisbanen entrenamendu teknikoa egiteko. «Indarra tamainan» da haren filosofia.
Brontzezko domina bat irabazi zuen 2016ko Rio de Janeiroko Paralinpiar Jokoetan, F41 proban, 8,16 metroko bala jaurtiketa batekin.
2017ko Atletismo Paralinparreko Munduko Txapelketetan, Londresen, Ingalaterran, zilarrezko domina irabazi zuen emakumezkoen pisu jaurtiketako F41 proban, 8,44 metroko jaurtiketarekin. 2019ko Atletismo Paralinpiarreko Munduko Txapelketetan, Dubain, 9,19ko jaurtiketa egitea lortu zuen eta brontzezko domina irabazi emakumezkoen pisu jaurtiketako F41 txapelketan.

## Erreferentziak

* ↑ «Australian Paralympic Athletics Team announced» Australian Paralympic Committee News, 2 de agosto de 2016.
* 1 2 3 4 «Claire Keefer» International Paralympic Committee Athletics profiles.
* 1 2 3 4 «Paralympic dreams for Claire Keefer» The Morning Bulletin 6 de octubre de 2015.
* ↑ Leslie, Cameron. (5 de febrero de 2010). «Athlete secures gold at titles» The Chronicle.
* ↑ Slatter, Trent. (15 de octubre de 2015). «Keefer on the road to Rio Paralympics» The Chronicle.
* ↑ «Doha2015» Athletics Australia website 27 de octubre de 2015.
* ↑ «Claire Keefer» Aim for the Stars Foundation website.
* ↑ «Athletics results» Rio Paralympics official website.
* ↑ Ryner, Sascha. «Holt storms home in world record time» Athletics Australia News, 20 de julio de 2017.
* ↑ «World Para Athletics Championships Dubai - Day 8 Recap» Athletics Australia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21621664
# Matthias Mayer

Matthias Mayer (Afritz am See, 1990eko ekainaren 9a) eskiatzaile austriarra da. Neguko hiru Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen Alpetar eskiko Super-G eta aldapan beherako probetan. Austriako alpetar-eskiatzaileen artean domina gehien eskuratu dituen eskiatzailea da.

## Ibilbidea

Austria mendialdeko Karintia estatuan jaio zen. Aita Helmut Mayer du, 1988ko Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena eta 1989ko Munduko txapelketan ere bai.
2009an egin zuen debuta Munduko Kopan, Sestrieren hain zuzen ere. Super-G proban espezializatu zen eta 2013ko urtarrilean lortu zuen aurreneko podiuma.
2014ko Sotxiko Jokoetan ordea aldapa beherako proban lortu zuen urrezko domina. 2018ko Pyeonchangeko Jokoetan Super-G proban lortu zuen urrezko domina. 2022ko Pekingo Jokoetan aldapa beheran brontzezko domina lortu ondoren Super-G proban urrezkoa eskuratu zuen.

## Txapelketak

Neguko Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Sotxi ( Errusia) | 01 ! | aldapa behera |
| 2018 | Pyeongchang ( Hego Korea) | 01 ! | Super-G |
| 2022 | Pekin ( Txina) | 01 ! | Super-G |
| 2022 | Pekin ( Txina) | 03 ! | aldapa behera |
Munduko Kopa (sailkapen orokorra) :
| Urtea | Proba | Domina |
| 2013 | Super-G | 03 ! |
| 2015 | Super-G | 03 ! |
| 2020 | aldapa behera | 03 ! |
| 2020 | konbinatua | 03 ! |
| 2021 | Super-G | 03 ! |
| 2021 | aldapa behera | 02 ! |

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) red, ORF at. (2022-02-08). «Ski alpin: Mayer auf Augenhöhe mit Olympialegenden» sport.ORF.at (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).
* ↑ (Ingelesez) «Aksel Lund Svindal wins super-G for 20th career victory» USA TODAY (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Matthias Mayer revalida el título de supergigante y entra en la historia» MARCA 2022-02-08 (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Revuelta, Raúl. (2022-02-08). «Matthias Mayer Takes Gold in Beijing Super-G» Ski Paradise (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) LdN, Redacción. (2022-02-08). «Matthias Mayer revalida el oro olímpico en supergigante y suma su segunda medalla en Beijing» Lugares de Nieve (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).

## Kanpo estekak

* Matthias Mayerren webgune ofiziala
* Datuak: Q363188
* Multimedia: Matthias Mayer / Q363188
# Armentia

    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Armentia (argipena)».
    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Armentia (argipena)».
Armentia, Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da.

## Izena

Armentia izena latinezko armentum (azienda larria edo behi-taldea) hitzetik omen dator.

## Historia

Erromatar garaian eta Erdi Aroan Armentia bidegurutze garrantzitsua izan zen. Alde batetik, handik igarotzen zen Done Jakue bidea (kontuan izan Armentiako basilika Euskal Herriko lehen katedrala izan zela). Bestalde, Ab Asturica Burdigalam erromatar galtzada Mariturritik igarotzen zen.
Armentiako tenplua apezpiku egoitza izan zen XI. mendean. Gero, hegoaldeko lurrak musulmanen eskuetatik kristauen agintera igaro zirenean, apezpiku egoitza Kalagorrira aldatu zen.

## Demografia

* Armentiako biztanleria

## San Prudentzio basilika

Armentiako basilika edo San Prudentziorena XII. mendean eraiki zuten, estilo erromanikoan, VIII. mendeko tenplu baten hondakinen gainean. 1776an zorigaiztoko eraberritze bat jasan zuen, eta bere egituraren atal bat desagertu egin zen. 1964an berriz eraberritu zuten. Erdi Aroko artearen adibide nagusietako bat da eta Euskal Herriko monumentu izendatu dute.
Elizaren oina gurutze latinoa da. Burualdean zein haren besoak gurutzatzen den tokian dituen gangetan ebanjelisten lau eskultura daude. Elizako kapitelak landareekin, animaliekin, eta zaldun eta zentauroen arteko guduen irudiekin apaindurik daude. Oraindik ere jatorrizko portadaren hondarrak geratzen dira. Tinpanoek eta baxuerliebeek Euskal Herrian den erromanikoko eskultura multzo onenetakoa osatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.vitoria-gasteiz.org/anilloWeb/eu/html/1/28.shtml

## Kanpo estekak

* Armentiari buruzko informazioa Gasteizko Eraztun Berdeko webgunean
* Armentiako indusketei buruzko artikulua ARGIA astekarian
* Bisita birtuala
* Datuak: Q2862218
* Multimedia: Armentia (Vitoria-Gasteiz) / Q2862218
# Artatza Foronda

    Artikulu hau Forondako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Artatza».
Artatza Foronda (Artaza de Foronda gaztelaniaz) Gasteizko udalerriko herrietako bat da. 1975 arte Foronda udalerriaren barruan egon zen.
Arratoko mendilerroaren azpian dago.

## Demografia

* Artatza Forondako biztanleria

## Argazki galeria

* Eliza
* Eliza barrutik
* Eliza barrutik
* Hilerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625456
* Multimedia: Artatza Foronda / Q625456
# Askartza Gasteiz

    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Askartza».
    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Askartza».
Askartza edo —beste Askartza herritik bereizi behar denean— Askartza Gasteiz Gasteizko udalerriko (Araba) ekialdeko herri eta kontzeju bat da.

## Demografia

* Askartzako biztanleria

## Eraikin garrantzitsuak

San Migel eliza

## Argazki galeria

* XIX. mendeko hilerria
* San Migel eliza
* San Migel elizaren ataria
* San Migel elizako leihoa
* Pisua

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Ikus, gainera

* Askartza (Trebiñu)
* Gasteizko kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q604277
* Multimedia: Askartza / Q604277
# Aztegieta

Aztegieta (Asteguieta gaztelaniaz) Gasteizko udalerriko (Araba) mendebaldeko herri eta kontzeju bat da. 1975 arte Foronda udalerriaren barruan egon zen.
Gasteizko hirigunearen ipar-mendebaldean dago, Zadorra ibaiaren ondoan. Iparraldean Andetxarekin egiten du muga, hegoaldean Krispiñarekin, ekialdean Gasteizko hirigunearekin, eta mendebaldean Eztarroarekin.
Aipatzekoa da Andre Mariaren eliza. Eraikuntza gotikoa da, baina badu leiho erromaniko bat.

## Demografia

* Aztegietako biztanleria

## Jaiak

Aztegietak irailaren 8an ospatzen ditu bere jaiak.

## Argazkiak

* Natibitatearen eliza
* Zentro soziokulturala
* Zaratetarren jauregia, XV. mendekoa

## Erreferentziak

* 1 2 3 Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q621572
* Multimedia: Aztegieta / Q621572
# Berroztegieta

Berroztegieta (Berrosteguieta gaztelaniaz) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Geografia

Zaldiaran mendipean, 617 metroko garaieran kokaturik dago. Gasteiz hegoaldean dago, hirigunetik 5,5 kilometro ingurura. Berroztegieta 1025. urtean aipatu zen lehenengoz, Donemiliagako goldean. Herrixka txikia izan da beti, eta 1332an Gasteizko udalerriaren barnean ezarri zuten. 1980ko hamarkadatik aurrera hainbat txalet eraiki ziren eta biztanleria bikoiztu egin zen.
Eskibel errekastoa eta Batan erreka Berroztegietako lurretatik igarotzen dira, hego-ipar noranzkoan, herrigunearen mendebaldetik lehena, eta ekialdetik bigarrena. Bi errekak Gasteizko mendietan sortzen dira, eta Zadorrara isurtzen.

## Demografia

* Berroztegietako biztanleria

## Jaiak

Berroztegietak Mendekoste egunaren inguruan ospatzen ditu bere jaiak.

## Erreferentziak

* ↑ «Berroztegieta - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-09-09).
* Datuak: Q627163
* Multimedia: Berroztegieta / Q627163
# Betoñu

Betoñu (ofizialki Betoño) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da. Gaur egun Gasteiz hirian integratuta dago, hain zuzen Betoñuko industrialdea sortu zenetik.

## Demografia

2001eko Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Nagusiaren ondorioz, Betoñun familiabakarreko etxebizitzen multzo handi bat eraiki zen. Horrek biztanle berriak eraman zituen herrira. Hala ere, azken urteetan biztanleen beherakada ari da jasaten.
* Betoñuko biztanleria

## Eraikin garrantzitsuak

* Karmeliten konbentua. 1904an eraikia estilo neogotikoan. Bertan daude Tknikaren egoitza eta Euskadiko Goi Mailako Diseinu Eskolaren egoitza.
* San Esteban eliza. XIII. mendean eraikia. Atari erromanikoa gordetzen du. XVI. mendean berritu zuten.

## Argazki galeria

* San Esteban elizako atari erromanikoa
* Familiabarreko txaletak
* Karmeliten komentu zaharra

## Erreferentziak

* ↑ «Goi mailako diseinu eskola hartuko du Betoñuko Krea eraikinak - Araba» Alea.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-08).

## Kanpo estekak

* San Esteban eliza - Bisita birtuala
* Datuak: Q604304
* Multimedia: Betoño / Q604304
# Bolibar (Gasteiz)

    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Bolibar».
Bolibar (Bolívar gaztelaniaz) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da. Uribarri Nagusira eta Okinako mendatera doan bidean dago.

## Demografia eta biztanleria

* Bolibarko biztanleria

## Ikus, gainera

* Bolibar (Bizkaia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606674
* Multimedia: Bolibar, Vitoria-Gasteiz / Q606674
# Gaztelu (Gasteiz)

    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaztelu (argipena)».
Gaztelu (ofizialki Castillo / Gaztelu) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da. Gasteizko udalerriaren hegoaldean kokaturik, hirigunetik 5,5 kilometro ingurura dago. XIII. mendean Gaztelako erregeak Gasteizi emaniko herrixketako bat da. Herriaren izena, antzina bertan zegoen gaztelu batetik datorrela uste dute historialariek, dena den gaur egun, ez da gaztelu horren arrastorik geratzen.

## Demografia

* Gazteluko biztanleria

## Ondarea

Herrixkako eraikinik aipagarriena XVI. mendeko San Martingo eliza da. Behealdean, herriko bolatokia du erantsita.

## Ikus, gainera

* Gaztelu (Gipuzkoa)
* Gaztelu (Larrabetzu)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q627178
* Multimedia: Gaztelu (Álava) / Q627178
# Zerio (Gasteiz)

Zerio (euskaraz eta ofizialki Zerio; gaztelaniaz Cerio) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Demografia

* Zerioko biztanleria

## Eraikin garrantzitsuak

* Santiago eliza.

## Argazki galeria

* Santiago eliza
* Elizako atariko zutabeak
* Elizako hormak
* Elizako ataria
* Elizako kapitelak
* Herriko sarrera
* Zentro soziala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q611067
* Multimedia: Zerio / Q611067
# Krispiña

Krispiña (ofizialki Krispiña / Crispijana) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Geografia

Zadorra ibaiak Jundiz parean dituen meandroetatik hurbil dago herria.
Krispiñako hegoaldean Jundizko industrialdearen hedapenetako bat eraiki dute. Iparraldean ibaia dauka, eta mendebaldean Gasteizko hondakin-uren araztegia.

## Demografia

* Krispiñako biztanleria

## Erreferentziak

* ↑ Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala, 118. zenbakia, 2014-10-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q621777
* Multimedia: Crispijana-Krispiña / Q621777
# Elorriaga (Gasteiz)

    Artikulu hau Gasteizko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Elorriaga».
Elorriaga, Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da. Salburuko auzo berriaren ertzean, Iruñerako errepidean, dago kokatuta.

## Historia

Gasteizko ermandadeko herria zen Elorriaga; kontseilu bakarra osatzen zuen, Arkauti herriarekin batera. Bertan biltzen ziren, 1332. urtetik aurrera, Elorriagako Kapareak izeneko handiki arabarrak.
Horregatik, historikoki erreferentzia bat izan da Gasteizko udalerriaren menpeko herri guztientzat: Elorriagan dago, gaur egun ere, Elorriagako Batzarreko Kapareen biltzar etxea; herrixka horietako guztietako Hijosdalgos de la Junta de Elorriaga historikoaren biltzar etxea, alegia.
1870ean batu zen Gasteizera.
2020an herriko zentro sozial berria zabaldu zuten.

## Demografia

* Elorriagako biztanleria

## Kultura
### Hizkuntza

Elorriagako hizkuntza nagusia gaztelania da, XVIII. mendearen erdialdean euskara galdu zenetik.

## Ondasun nabarmenak

Aipagarria da herriko San Petri eliza. Portadan XIV. mendeko arkuak ditu, nahiz eta eraikinaren zati handiena XVI. mendekoa den. Barruan XVII. mendeko erretaula bat du.

## Argazki galeria

* Zentro Soziala
* Kapareen etxea
* Kapareen etxeko armarria
* San Pedro eliza
* San Pedro elizako leihoa, estalita

## Ikus, gainera

* Elorriaga (Deba)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 «Elorriaga - Menpeko toki-erakundea» www.vitoria-gasteiz.org (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Elorriaga cuenta con una nueva Casa del Concejo y Centro Sociocultural» EITB 2020-11-18 (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).

## Kanpo estekak

* Gasteizko udalaren web orria: https://www.vitoria-gasteiz.org/wb021/was/contenidoAction.do?lang=eu&locale=eu&idioma=eu&uid=u_4e9996a6_163d3559d75__7f44
* Datuak: Q604341
* Multimedia: Elorriaga / Q604341
# Eskibel

Eskibel (euskaraz eta ofizialki Eskibel; gaztelaniaz Esquível) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da; 1928 arte Ariñiz udalerriaren zati izan zen.

## Geografia

Gasteizko udalerriaren hego-mendebaldean kokaturik, hirigunetik 7,5 kilometrora dago, Gasteizko mendien osagai diren Gometxako muinoaren eta Eskibelgo atxaren azpian.

## Demografia

Herrixka oso txikia, XIX. mendean 22 biztanle zituen eta hamarkadek aurrera egin ahala biztanleriaren beheranzko joera mantendu da.
* Eskibelgo biztanleria

## Ondarea

Biztanleria galerarekin batera, herrixkako eraikin asko abandonatu egin ziren eta horrela gaur egun herriko San Lorentzo elizaren egoera esaterako, nahiko txarra da.
Gometxako muinoaren gainean Eskibelgo gaztelua deritzonaren aurriak daude. Izatez, eraikin hau ez zen gaztelu bat, telegrafo optikoaren talaia bat baizik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q627128
* Multimedia: Eskibel / Q627128
# Eztarroa

Eztarroa (ofizialki Estarrona) Gasteizko udalerriko (Araba) mendebaldeko herri bat da. Muinotxo baten gainean dago, Otoetarako bidean. Eztarroatik iparraldera, hurbil dago Forondako aireportua.

## Izena

1205ean Donemiliagako goldean eta 1257ko beste dokumentu batean Eztarrona izenaz ageri da. 1294an, berriz, Heztarrona izenaz; eta XV. mendean, Escarrona. 1562an, berriro ere Eztarrona; eta 1572an, Aztarrona.

## Historia

Eztarroak Erdi Aroan, hiribildua zenean, berezko jaurerria zuen. Haren defentsarako, egungo elizaren ondoan, Eztarroako dorrea zegoen. Dorre horrek hainbat jabe ezagutu zituen: Hurtado de Mendozatarrak, Gebaratarrak, Manriquetarrak, Orgaztarrak eta Alabatarrak. XVIII. mendearen erdialdean, jaurerri propioa izateari utzi zion, Gaztelako Koroaren eskuetara igaro baitzen.
Hiribildutzat ageri den lehenengo dokumentua da 1562ko Valladolideko Errege Entzutegi eta Kantzelaritzaren errege-gutun bat. Hiribildutzat, Mendozakoarekin batera Arabako Batzar Nagusietan prokuradorea izendatzen zuen, ordezkari.
Eztarroa Mendozako udalerriaren barruan egon zen, harik eta 1975ean udalerri hori desegin eta hango herriak Gasteizko udalerrian sartu zituzten arte.

## Demografia

* Eztarroako biztanleria
* Espainiako Estatistika Institutuak emandako datuak.

## Ondarea

* San Andres eliza. XVI. mendekoa, Pizkundeko ataria du.
* Zumarreko Andre Mariaren baseliza. Erretaula barrokoa du; eta, atarian, arku zorrotza.
* Zumarreko Andre Mariaren ermita
* San Andres eliza
* San Andres elizako ataria

## Herritar ospetsuak

* Gaspar Alaba Aranguren, Ignazio Maria Alaba arabar marinelaren aita.
* Frai Martin Bizkaitarra. Santuaren ospeaz hil zen, 1532an. Badaiako mendilerroan dagoen Santa Klara komentuan profesa egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Estarrona» Euskal Onomastikaren Datutegia (EODA) (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Estarrona: Nombres» Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Estarrona: Historia» Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* ↑ Txantiloi:Cita web
* 1 2 (Gaztelaniaz) Sáenz de Ugarte, José Luis. (1983). Álava pueblo a pueblo. Arabako Kutxa, 86 or..

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) «Estarrona», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* Datuak: Q621576
* Multimedia: Estarroa / Q621576
# Foronda

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Foronda (argipena)».
Foronda, Gasteizko udalerria osatzen duten herrietako bat da. Gasteizko udalerriaren iparraldean dago, aireportuaren alboan (kontu izan ez dela aireportuan bertan dagoen herria, hori Andetxa Foronda da).

## Historia

Antzina udalerri independente izan bazen ere, 1975ean Gasteizek anexionatu zuen. Anexioa burutu zenean, Forondako auzo guztiak Gasteizko nekazal guneko herrixka bihurtu ziren. Anexioa burutu zenean Forondak 700 biztanle inguru zituen.
Forondako udalerria honako herriskek osatzen zuten: Andetxa (herriburua zena), Arangiz, Artatza, Aztegieta, Foronda, Gereña, Legarda, Lopida, Mandoiana, Mendiguren, Otatza (aireportua egiteko eraitsi zutena), Uribarri Dibiña eta Ihurre.
Udalerri zaharrak antzinako Badaiozko ermandadearen lur-eremua hartzen zuen; gaur egun Badaiotz (Badaia mendilerrotik eratorria) sokatiran ari den talde garrantzitsu baten izenean mantentzen da.

## Demografia

* Forondako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Forondako markesaren jauregia. 2.220 m$^2$ eraikiak ditu, 2,78 hektareako lursail batean.
* San Martin eliza.
* Forondako pikota.
* Forondako markesaren palazioa
* San Martin eliza
* Depositua
* Eskola zaharra
* Bolatokia

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Urkamendiak Euskal Herrian» Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).

## Ikus, gainera

* Forondako aireportua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q620770
* Multimedia: Foronda / Q620770
# Gamarragutxia

Gamarragutxia (gaztelaniaz: Gamarra Menor) Gasteizko (Araba) udalerriaren iparraldeko herri bat da.

## Geografia

Zadorra ibaiaren ibarrean dago, Gasteizko udalerriaren iparraldean, hirigunetik zortzi kilometrora. Herrixkatik kilometro batera Gamarra dago. Herrixka Gasteizen zati da, Gaztelako erregeak XIV. mendean hori erabaki eta gero.

## Demografia

* Gamarragutxiko biztanleria

## Ondarea

Herrixkako ondarearen artetik aipagarri da XIII. mendeko eliza txiki bat, Natibitatearena, erromaniko estilokoa. Dena den, urteetako utzikeriaren ondorioz, ezinezkoa da eliza bisitatzea.
* Natibitatearen eliza
* Natibitatearen elizaren ataria
* Atariko eskuineko kapitelak
* Atariko ezkerreko fusteak eta kapitelak
* Arkiboltetako apaingarriak

## Kanpo estekak

* Gamarragutxiari buruzko informazioa, Gasteizko udal orrialdean
* Datuak: Q623416
* Multimedia: Gamarra Menor / Gamarragutxia / Q623416
# Mohamed VIII.a al-Amin

Mohamed VIII.a al-Amin, Lamine Bey bezala ezaguna (Kartago, 1881eko irailaren 4a - Tunis, 1962ko irailaren 30a) Tunisiako beya eta erregea izan zen. Mohamed VI.a al-Habibaren semea zen. Mohamed VII.a al-Munsifek oinordeko printze izendatu zuen 1942an. 1943an frantziarrek al-Munsif kargutik kendu zuten eta Mohamed VIII.a Tunisiako bey izendatu zuten. Tunisiako independentzia lortean, Mohamedek bere titulua aldatu eta errege titulua hartu zuen. Tunisiako batzar konstituziogileak errepublika aldarrikatu zuen 1957ko uztailaren 25ean eta Habib Bourguiba presidente izendatu zuen.
* Datuak: Q943661
* Multimedia: Lamine Bey / Q943661
# Gamiz

    Artikulu hau Gasteizko udalerriko herrixkari buruzkoa da; Bizkaiko elizatea gaitzat duena beste hau da: «Gamiz (Mungialdea)»
Gamiz Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. Otazun hasi eta Okinako mendatera doan bidearen ertzean dago.

## Historia

1332an atxiki zitzaizkion Gasteiz hiriari.

## Demografia

* Gamizko biztanleria

## Monumentuak

Santa Eulalia eliza da herriko eraikin nagusia. Arkua XIII. mendekoa du, estilo erromaniko berantiarrekoa. Erretaula barrokoa da. Borgoinako errege San Segismundoren erlikia-ontzi bat dago bertan, 1949ko maiatzaren 8an Bolibarreko elizatik eramana.
XVIII. mendeko ermita bat izan zen herrian, eta beste bat, San Gines ermita, 1850erako galdua.
* Santa Eulalia eliza
* Santa Eulalia elizako ataria
* Santa Eulalia elizako atariko kapitelak, aurpegiduna
* Santa Eulalia elizako atariko kapitelak, landare formakoak
* Santa Eulalia elizako horma bat

## Ikus, gainera

* Gamiz-Fika (Bizkaia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q611055
* Multimedia: Gamiz, Vitoria-Gasteiz / Q611055