OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emília Freitas

Emília Freitas (Jaguaruana, 1855eko urtarrilaren 11 – Manaus, 1908ko urriaren 18a) brasildar eleberrigile, poeta eta irakaslea izan zen. Brasilgo lehen fantasiazko eleberria idatzi zuen, A Rainha do Ignoto (1899), emakumeek osatutako gizarte utopiko bati buruzkoa.

## Bizitza

Antonio José de Freitas teniente koronelaren eta Maria de Jesus Freitasen alaba, Emília Freitas 1855ean jaio zen Ceará estatuan. Aita hil ondoren, familia Fortalezara joan zen bizitzera, eta han Freitasek frantsesa, ingelesa, geografia eta aritmetika ikasi zituen ikastetxe pribatu batean.
Geroago irakasle moduan trebatu zen. 1873an, Ceará eta Pará estatuetako hainbat aldizkaritarako poemak idazten hasi zen, hala nola O Libertador, O Cearense eta O lyrio e a brisa. 1891n poesia bilduma bat argitaratu zuen: Canções do lar. Urtebete beranduago, ama hil ondoren, Freitas Manausera joan zen nebarekin bizitzera, eta han Benjamin Constant mutilen ikastetxean irakatsi zuen.
1899an, bere lan nagusia argitaratu zuen, A Rainha do Ignoto, batzuetan «eleberri psikologiko» deitua. Emakumeek osatutako gizarte batek gobernatutako uharte utopiko bati buruzko idazlana da eta, aditu batzuen ustez, fantasiazko literaturako lan aitzindarietako bat da Brasilen. 1980an berraurkitu eta berrargitaratu zen, literatura-kritika feministaren ikerketen gaia bilakatuz.
1900ean Antonio Vieira kazetariarekin ezkondu eta Cearára itzuli zen. Senarra hil eta gero, Manausera joan zen berriro eta han hil zen 1908ko urriaren 18an.

## Lanak

* Canções do lar (1891)
* A Rainha do Ignoto (1899)
* O Renegado (urte ezezaguna)

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) Valek, Aline. «Emília Freitas, pioneira na literatura fantástica brasileira» CartaCapital 2016-07-20 (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Portugesez) «O fantástico e o feminino: A Rainha do Ignoto» Diário do Nordeste 2007-06-09 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018-10-02) (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Portugesez) Walter Quinhones, Elenara. «Entre o real e o imaginário: configurações de uma utopia feminina em A Rainha do Ignoto, de Emília Freitas» Manancial 2015-12-17 (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Portugesez) Sousa Causo, Roberto de. «Balanço 2009: Primeiros romances de ficção científica» Terra Magazine 2010-02-13 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2016-10-09) (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
# Donostiako Maizterren Liga

Liga de Inquilinos de San Sebastian (Donostiako Maizterren Liga) izenarekin sortu zen, 1920ko abuztuaren 10ean, Donostiako maizterren antolakuntza tresna izan zen lehen etxebizitza sindikatua. Historia laburra izan zuen.

## Egoera

XIX. mendearen amaieran, hiriaren garapen burgesak espekulazioa eta azpietxebizitza ekarri zituen. Betikoa, langile eta migratzaileak hiriaren kanpoan, etxe kaskarretan, eta jauntxo eta burgesak hiriaren erdigunean. Ez ziren gutxi «etxejabe diruzale» horiek aurrera eramaten zituzten «gehiegikeriak», esaterako, «ura, telefonoa, igogailua eta beste zerbitzu batzuk kentzea». Itxuraz, maizterrak babesteko lehenengo legeak hasi ziren adosten Espainian, bestetik. Hainbat etxejabe kartzelatu zituztela «alokairuen disposizioak ez betetzeagatik» eta «kontratuak faltsutzeagatik». Hirietan errentak igotzen zituzten bezala, gauza bera egiten zuten baserrietan eta herrietan, ekoizleek laborantzaren fruituak garestituz, horrela lehen mailako gaien igoera eraginez.

## Historia

1920ko abuztuaren 10ean, Boletín de la Liga de Inquilinos: órgano defensor de los intereses de los inquilinos de San Sebastián aurkeztu zen: «Donostiako maizterren interesen defentsarako organoa». Aldizkariaren asmoa hilabetero plazaratzea zen eta egoitza San Martzial kalean zegoen, 13. zenbakian. Aldizkarian azaltzen zenez, «etxejabeen tiraniari» aurre egiteko antolatu zuten hainbat lagunek Maizterren Liga, Espainian sortu ziren bestelako ereduei jarraiki. Itxuraz, eztabaida puri-purian zegoen, Espainiako Grazia eta Justizia ministroak hainbat deklarazio egin baitzituen bezperan, esanez «ez zuela gehiago onartuko maizterrak zapalduak izatea».
Honela kontatzen zuten Maizterren Ligako kideek Donostiaren egoera: «1916. urteaz geroztik, ezinegon handia nabaritzen hasi zen etxebizitza gabeziari dagokionez, eskaria eskaintza baino handiagoa zelako eta etxeen eraikuntza gelditu zelako. Honi gehitu behar diogu, hoteletan ostatu hartuta, gerra amaitzeko zain zeuden atzerritar askok, gerra luzatu egin zela ikustean, gela finkoetan geratzea erabaki zutela, eta horrek areagotu egin zuela etxebizitzarik ezaren krisia».
Ligaren kontra «etxejabe diruzale» batzuek «propaganda» egin arren, indarrez sortu zen mugimendua. Honela kontatzen zuten: «Hala ere, gure elkarteak baditu mila bazkide, benetakoak direnak, arrazoia eta justizia defendatzeko prest daudenak (…). Guztiok, gizon bakar batek bezala elkarturik, lan egingo dugu etxejabeen amarru eta ihesbideen bidez zapaltzen ez uzteko». Kontuan izanda garaian 67.281 biztanle zituela Donostiak, ez zen zenbaki txikia.
Ligaren historiaz ez dago beste informazio askoriz. Buletinaren zenbaki gehiago ez da ezagutzen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «Donostiako Maizterren Liga, 1920an sortua «etxejabeen tirania» borrokatzeko», Xalba Ramírez.
* ↑ https://catalogo.sanchoelsabio.eus/Record/215912

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Boletina Antso Jakituna Fundazioan.
# Heltzear

Heltzear 2021eko Mikel Gurrea donostiar zinema zuzendariaren film laburra da. 2021eko Kimuak katalogokoa, Veneziako Zinemaldian parte hartu zuen lehendabiziko euskarazko filma izan zen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Donostia. 2000. urtea. Euskal gatazka aktibo dago. Sara, 15 urteko eskalatzailea, alboan ez duen nebari eskutitza idazten ari zaiola, bere bizitzako igoerarik zailenerako entrenatzen ari da.

## Aktoreak

* Haizea Oses: Sara
* Mikel Arruti
* Oier de Santiago

## Erreferentziak

* ↑ gipuzkoadigital.com
* ↑ zinebi.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113645103
# Henarejos

Henarejos Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 206 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1903548
* Multimedia: Henarejos / Q1903548
# Zeusen Olinpiako estatua

Zeusen Olinpiako estatua Antzinako Greziako eskultura kriselefantino bat zen, antzinate klasikoko munduko zazpi mirarietako bat. Fidias eskultore greziarrak amaitu zuen, gutxi gorabehera K.a. 435ean.
Zeusen eskulturatzarra (12 metro garai) Zeusen Tenpluaren barnealdean zegoen, Olinpian. Estatua kriselefantinoa zen, hau da, boliz eta urrez eginikoa. Eskultura honetan, Zeus eserita agertzen zen boliz, urrez, ebanoz eta harribitxiz estalitako tronuan. Zeusen eskuin eskuan Nikeren eskultura txikia zegoen, garaipenaren jainkosarena, eta ezker eskuan aginte makila distiratsua gainean arranoa zuela.
Eskultura desagertzea 393 (paganismoaren debekua) eta 426 (Olinpiako monumentuen deuseztapena) artean gertatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 191. arauaː Artelanen izenak. Historiaurreko eta Antzinaroko artelanen izenak. .

## Ikus, gainera

* Greziar arkitektura
* Antzinate klasikoko munduko zazpi mirariak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Munduko zazpi mirari berriak
* Datuak: Q46239
* Multimedia: Statue of Zeus at Olympia / Q46239
# Mahasen Al-Khatib

Mahasen Al-Khatib (Jabalia, Gaza, Palestina, 1993 - 2024ko urriaren 18a) marrazkilaria izan zen, ilustrazioan eta pertsonaien diseinuan eta marrazketan espezializatua. Israelgo Armadak hil zuen, Gazako genozidioan.

## Ibilbidea

Mahasenek bere artea erabili zuen bere inguruko errealitateak dokumentatzeko eta erresilientziaren eta itxaropenaren narrazio indartsuak transmititzeko. Artea ez zuen lan huts gisa ikusten, espresiorako eta besteekin harremanetan jartzeko modu bat baizik.
Mahasenen artearekiko zaletasuna gaztetan hasi zen, baina haren bidea ez zen zuzena izan. 2010ean batxilergoa amaitu zuen; eta, bere familia mantentzeko hainbat lanetan aritu ondoren, Mahasen konturatu zen bere benetako deia artea zela. Unibertsitatea uzteko erabakia hartu zuen azken seihilekoan, marrazketa eta arte digitalaren zaletasunari jarraitzeko. Erabaki horrek bere ibilbide profesionalari hasiera eman zion, artista gisa.
Freelance gisa lan egin zuen hainbat proiektutan, eta ikasle asko trebatu zituen arte digitalean, sormen-adierazpenerako eta finantza-independentziarako beren bideak aurkitzen lagunduta. Al-Khatiben lana, etengabeko gatazkaren mehatxupean sortua, haren sendotasunaren eta dedikazioaren lekuko da.
Ezaguna egin zen genozidioa salatzearren Gazatik bidalitako bere mezu eta marrazkiengatik. Hil baino ordu batzuk lehenago, bere azken artelana argitaratu zuen, Israelen bonbardaketa batean hildako 19 urteko Shabaan Al-Daluren omenez.
Israelgo Armadak aire bonbardaketa batean hil zuen, Jabalian, Gazako iparraldean. Hau izan zen Al-Khatiben azken mezua:
| « | Otoitz egin beti nigatik eta ez nazazue ahaztu. Ez dut albisteen titularretako beste zenbaki bat izan nahi. Istorio bat naiz. | » |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Mahasen Al-Khatib» Rajaeen.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La obra final de la artista gazatí Mahasen Al-Khatib, asesinada por Israel en Jabalia (ENG)» www.mediatize.info 2024-10-20 (Noiz kontsultatua: 2024-10-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2024-10-20). «Gernika-Palestina denuncia la muerte en Gaza de su colaboradora e ilustradora Mahasen Al-Khatib» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-10-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130563157
# Robert Clive

Robert Clive, 1. Clive baroia, Clive Indiakoa ere ezaguna (Styche Hall, Market Drayton, Shropshire, 1725eko irailaren 29a - Londres, 1774ko azaroaren 22a) britainiar militar eta politikaria izan zen.
1744an Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainian hasi zen lanean. Bi urtez aritu zen lanean Fort Saint Georgen, Chennain. Lehen Karnatiar Gerran frantsesen aurka Indian izan zuen portaerak errekonozimendua eman zion.
Bigarren Karnatiar Gerra ere esku hartu zuen, Hyderabadeko tronuaren oinordekotzaren ondorioz. Emaitza britainiarren eragina Indian areagotzea izan zen. Clive Ingalaterrara itzuli zen 1753an eta Parlamentuko kide hautatu zuten.
1760an Indiara itzuli zen Fort St Davideko gobernadoreorde izateko Cuddalore-n. Teniente koronel mailarekin Indian gerra ekintza batzuetan parte hartu zuen, besteak beste Kalkutako konkistan. Bengalako buruzagia, Indiako aberatsena, kargutik kentzeko konspiratu zuen. 1756an Ingalaterrara itzuli zen dirutza handi baten jabe.
Warren Hastingsekin batera Britainiar Raj sortzaileetako jotzen da. Frantziar hedapena blokeatu eta britainiarrak Indiatik kanporatzea eragotzi zuen. Bere jarduna arerio asko dituela uste dut, eta Parlamentuan epaitu eta absolbitu egin zuten. 1774ko azaroan bere buruaz beste egin zuen.

## Iruditegia

* Clive House, Fort St. George, Chennain
* Charles Clive:Robert Cliveren erretratua, c. 1764
* Clive Arcot setioan (1751)
* Robert Clive eta Mir Jafarren topaketa, Plasseyko guduaren ondoren
* Clive eta Shah Alam II.a, 1765Clive eta Shah Alam II.a, 1765

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162296
* Multimedia: Robert Clive, 1st Baron Clive / Q162296
# Adélaïde-Isabelle-Jeanne Vivien Deschampsy

Adélaïde-Isabelle-Jeanne Vivien Deschampsy, ezkondu ondorengo abizenez Rochelle de Brécy (Lunéville, 1771ko otsailaren 7a – 1840), Adèle Chemin izengoitiaz ere ezaguna, frantziar idazlea izan zen.

## Bizitza

Jean Vivien Deschampsy teniente koronelaren alaba, Adélaïde-Isabelle-Jeanne Vivien Deschampsy Lunévillen jaio zen 1771ko otsailaren 7an. 1814an Étienne-François Rochelle de Brécy militarrarekin ezkondu zen eta 1832ko azaroaren 4an alargundu zen.
Erregezale amorratua zen eta L'Ami du roi oposizioko aldizkarian eta beste zenbait hedabidetan kolaboratu zuen Frantziako Iraultzaren garaian. Geroago emigratu behar izan zuen. Bere idazlanak sinatzeko, Adèle Chemin izengoitia erabili zuen.
1809an Clémence de Sorlieu ou l'homme sans caractère hiru liburukiko idazlana kaleratu zuen, eta azken bi liburukiei Euskal Herriko kulturari buruzko iruzkin bat erantsi zien.
1840an hil zen (edo 1841ean, beste iturri batzuen arabera).

## Lanak

* Le Malheur des circonstances (1803)
* Origine de la chouannerie, ou Mémoires de Stéphanie de Tress*, pour servir à l’histoire de nos guerres civiles (1803)
* Le Courrier russe, ou Cornélie de Justal (1806)
* Clémence de Sorlieu ou l'homme sans caractère, avec des notes sur le peuple Basque (hiru liburukitan, 1809)
* Histoire de Madame de Palestro (1812)
* Un mot sur les Vendéens, ou La vérité dévoilée (1816)
* Un mot sur l’expédition de M. le duc d’Aumont Mme Adelle R… de B…y (1817)
* Histoire de ma première condamnation à mort par le Chevalier R… de B…y (1817)

## Erreferentziak

* 1 2 (Frantsesez) Bouilly, M. (1836). «Mme Rochelle de Brécy (Adélaïde-Isabelle-Jeanne)» in Monteferrand, Alfred de Biographie des femmes auteurs contemporaines françaises. Armand-Aubrée, 126-135 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Frantsesez) «Adélaïde-Isabelle-Jeanne Rochelle de Brécy» BnF (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Ingelesez) «Adélaïde Isabelle Jeanne Rochelle de Brécy (1772 - 1840)» Radboud Universiteit (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Frantsesez) «Versailles (78) - Étienne-François Rochelle de Brécy, colonel - Isabelle-Jeanne-Adélaïde Vivien Deschampsy, son épouse» La Maraîchine Normande 2016-02-11 (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Errusieraz) «Рошель-де-Бреси, Аделаида-Изабелла-Жанна-Вивьен» Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. XXVII Санкт-Петербург (argitaratze data: 1899), 170 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Frantsesez) Adélaïde-Isabelle-Jeanne, Mme Chemin Rochelle de Brécy. (1809). «Clémence de Sorlieu ou l'homme sans caractère, avec des notes sur le peuple basque : par Mme Chemin, auteur du Courrier russe et de l'origine de la Chouanerie» Musée Basque de Bayonne-Baionako Euskal Museoa (Paris: Renard) (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q88290947
* Multimedia: Adélaïde Vivien Deschampsy / Q88290947
# Himeji

Himeji (japonieraz: 姫路市, Himeji-shi) Japoniako hiria da, Honshuko mendebaldean dagoen Hyōgo prefekturako bigarren handiena. 2011ko erroldaren arabera 535.945 biztanle ditu. UNESCOk 1993an Gizateriaren Ondare izendatu zuen Himeji gaztelua.

## Historia

Nara Arotik aurrera Himeji Harima probintziako hiriburua izan zen eta 1600ko Sekigaharako borrokaren ondoren, Ikeda Terumasak hiriaren jabetza eskuratu zuen eta Himeji gaztelua eraiki zuen 1608an.
Meiji berrezarkuntzarekin batera 1871ean Himeji prefetura eraiki zen baina 1876an Hyōgo prefeturaren barnean gelditu zen. Himeji hiri modernoa 1889an eratu zen.
1923an Kantō eskualdean izandako lurrikara handiak Tokio suntsitu zuenean gobernuak Himeji hiriburu berri bihurtzea pentsatu zuen baina azkenean ez zen egitasmoa gauzatu.
Bigarren Mundu Gerran estatubatuarren bonbaketen helburu bihurtu zen, trenbide korapilo garrantzitsua izateaz gain bi eremu militar baitzituen. 1945eko uztailaren 3an 767 su-bonbek hiriaren %63a suntsitu zuten.

## Klima

Datu klimatikoak (Himeji) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.8 | 9.1 | 12.2 | 18.2 | 22.7 | 25.8 | 29.6 | 31.5 | 27.4 | 22.0 | 16.6 | 11.3 | 19.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.5 | 4.1 | 7.0 | 12.9 | 17.5 | 21.6 | 25.6 | 26.9 | 22.7 | 16.5 | 10.9 | 5.7 | 14.6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -0.8 | -0.4 | 1.9 | 7.5 | 12.2 | 17.6 | 22.3 | 23.0 | 18.7 | 11.6 | 6.0 | 1.0 | 10.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 38.7 | 51.4 | 87.2 | 131.4 | 140.5 | 208.9 | 161.7 | 100.8 | 200.2 | 103.9 | 61.0 | 32.3 | 1318 |
| Eguzki orduak | 145.4 | 129.8 | 160.8 | 172.6 | 197.0 | 148.1 | 164.5 | 198.1 | 144.0 | 158.1 | 143.5 | 146.1 | 1908 |
| Hezetasuna (%) | 70 | 69 | 68 | 69 | 71 | 76 | 78 | 75 | 76 | 74 | 74 | 73 | 72.8 |
| Iturria: NOAA (1961-1990) ||||||||||||||

## Ekonomia

Gaur egun industria-hiri garatua da: altzairugintza, labe garaiak, industria kimikoa, oihalgintza.

## Ondasun nabarmenak

* Himeji gaztelua (Gizateriaren Ondare)
* Engyō-ji tenplua
* Tegarayama lorategi botanikoa
* Seppiko mendia

## Iruditegia

* Himeji gaztelua.
* Engyō-ji.
* Tegarayama lorategi botanikoa.
* Koko-en lorategiak.
* Seppiko mendia.

## Hiri senidetuak

| Charleroi (Belgika)  Phoenix (AEB)  Adelaide (Australia)  Curitiba (Brasil) | Taiyuan (Txina)  Changwon (Hego Korea)  Matsumoto (Nagano) (Japonia)  Tottori (Japonia) |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Himeji Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration (Noiz kontsultatua: January 6, 2013).

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Himejiko webgune ofiziala
* Datuak: Q209801
* Multimedia: Himeji, Hyogo / Q209801
# Geroa Nafarroako Sozialberdeak Europan

Geroa Nafarroako Sozialberdeak Europan (gaztelaniaz: Geroa Socialverdes de Navarra en Europa; Geroa izenez baino ez da ezagutzen eta GERO> estilitzatu) Euskal Herriko alderdi politiko nafarra da. Geroa Bai koalizioko kide independente batzuen eta koalizio bereko Zabaltzen eta Atarrabia Taldeko kide batzuen bilketan datza.
Alderdia "ideologia sozialberde, Nafar eremukoa eta bokazio Europazalea" da. Geroa Bai koalizioa indartu nahi du, Euzko Alderdi Jeltzalerekin eta Zabaltzen, Atarrabia Taldea eta independenteetako gainerako kideekin batera.
Alderdiak 2020ko abenduaren 19an egin zuen kongresu konstituziogilea.
2024 arte Uxue Barkos izan zen alderdiaren idazkari orokorra. Urte horretan Pablo Azcona Molinet aukeratu zuten idazkaritzaren buru gisa.

## Ideiak

Alderdiak honako ardatz hauek ditu:
* Eredu sozioekonomikoa aldatzea
* Pertsonen bizimodua aldatzea
* Iraunkortasunaren aldeko itun zabala
* Asmo handiko Ongizate Estatua
* Iraunkortasun helburu neurgarriekin lan egitea
* Gazteen protagonismoa
* Ekonomia zirkularra erreferente gisa
* Europako Itun Berde berria
* Gizarte Kohesioa eta Lurralde Oreka Nafarroan
* Adostasun handiak behar ditugu, asko baitago aldatzeko eta hobetzeko

## Batzorde Betearazlea

Alderdi honen buru diren politikarietako batzuk honako hauek dira:
* Uxue Barkos Berruezo
* Koldo Martinez Urionabarrenetxea
* Ana Ollo Hualde
* Jose Mari Aierdi Fernandez de Barrena
* Gorka Azpiroz Razkin
* Jon Gondan
* Pablo Azkona Molinet
* Jabi Arakama Urtiaga
* Itziar Gomez Lopez
* Isabel Aranburu Bergua
* Ana Ansa Ascunce
* Guillermo Ezquieta Sorozabal
* Esther Cremaes Mayorga

## Erreferentziak

* ↑ «Uxue Barkos, Geroa Sozialberdeen lehen idazkari nagusi hautatua» www.noticiasdenavarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-12-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Iruña, Europa Press.. «Uxue Barkos, Geroa Sozialberdeen idazkari nagusi hautatua» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-12-19).
* ↑ «Independenteek eta Geroa Baiko alkateek alderdi sozialberde bat bultzatu dute koalizioa indartzeko» www.noticiasdegipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-21).
* ↑ «Uxue Barkos, Geroa Sozialberdeen lehen idazkari nagusia» www.deia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-19).
* ↑ Geroa Nafarroako Sozialberdeak Europan alderdiko dossierra. GEROA.
* ↑ Geroako Kongresu Eratzailea 2020 – Geroa. (Noiz kontsultatua: 2020-11-21).
* ↑ https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20241214/uxue-barkos-deja-la-secretaria-general-de-geroa-socialverdes-y-le-sustituye-pablo-azcona
* ↑ GEROA. Geroako ideiak. .
* ↑ Nor gara – Geroa. (Noiz kontsultatua: 2020-11-21).
* ↑ Uxue Barkos Geroa Socialverdes-Sozialberdeak-eko idazkari nagusi izendatua izan da. Geroa (Noiz kontsultatua: 2020-12-19).

## Ikus, gainera

* Geroa Bai
* Zabaltzen
* Atarrabia Taldea
* Euzko Alderdi Jeltzalea

## Kanpo estekak

* Geroa Nafarroako Sozialberdeak Europan alderdiko webgune ofiziala
* Datuak: Q102186213
# Odarka Romanova

Odarka Volodymyrivna Romanova (ukraineraz: Одарка Володимирівна Романова; Salne, 1853ko martxoaren 18a – Kiev, 1922ko apirilaren 14a), Odarka mononimoz eta O. Romanenko izengoitiz ere ezaguna, ukrainar idazlea izan zen.

## Bizitza

1853ko martxoaren 18an jaio zen Salne herrian, Txernihiv hiritik gertu. Haren ama erditzean hil zen, eta osaba bihotzekoak jota, arrebaren heriotzaren berri izan ostean.
Romanova Volzhyna lur-jabearen etxean hazi zen. Denbora batez Moskun bizi izan zen, eta han musika eta kantua ikasi zituen. Antzerkia gustuko zuen eta Maria Zankovetska akrorearen laguna zen. Osasun arazoak zirela eta, jaioterrira itzuli zen. Han Fedor Romanovekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituen, Oleksi Romanov politikaria (1875-1924) barne. Benderren eta Chisinaun bizi izan zen, 1883an Kievera joan zen eta Lehen Mundu Gerran Txernihivera.
1887an poesia idazten hasi zen. Zoria, Literaturno-naukovy visnyk, Dzvinok, Akordy, Bahattia, Ukrainska muza, Z-nad khmar i dolyn, Rozvaha, Nova Rada, Ridny krai, Siaivo eta Moloda Ukraina aldizkarietan kolaboratu zuen, besteak beste. 1894an Pisni, dumky, lehendy bilduma argitaratu zuen. Abestiak eta haurrentzako ipuinak ere idatzi zituen.
1922ko udaberrian tifusaz gaixotu zen eta apirilaren 14an hil zen.

## Lan hautatuak

* Pisni, dumky, lehendy (1894)
* Txerstvy pyrizhok (1895)
* Svatannia Moroza (1895)
* Iz maliunkiv (1900)
* Iz poezii (1900)
* Akula (1902)
* Baba Maryna (1902)
* Vikovitxna kripatxka (1902)
* Pan ta txaban (1903)

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 3 4 5 6 (Ukraineraz) Войцiцька, Марія. (2017). «Листи Одарки Романової до Івана Франка» Науковий вісник Національного музею Івана Франка: 284-290. (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 3 (Ukraineraz) Капустiн, Володимир. «Нiчка лукавая. З історії пісень» Кримська Свiтлиця 47 2007-11-23 (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 3 4 5 6 (Ukraineraz) Таланчук, О. (1996). «Одарка Володимирівна Романова (ще одна сторінка нашої напівзабутої історії)» Рукописна та книжкова спадщина України. 3, 106-110 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Ukraineraz) «Одарка Романова» Національна спілка письменників України (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Ukraineraz) Чиснiков, Володимир. «Романов Олексій Федорович» Енциклопедія історії України (Інститут історії України НАН України) (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 (Errusieraz)(Ukraineraz) Франко, Иван. (1984). «Южнорусская литература» Франко І. Зібрання творів у 50-ти т. 41: Літературно-критичні праці (1890—1910) Киев: Наукова думка, 574-585 or. (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* 1 2 3 4 (Ukraineraz) «Одарка Романова» Чтиво (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
# Maite Gartzia

Maite Gartzia Ontiveros (Errenteria, Gipuzkoa, 1972ko martxoaren 12a -) gipuzkoar informatikari eta politikaria da.
2019. urtetik Errenteriako Udaleko zinegotzia da, Elkarrekin Podemos koalizioaren partez. Horrez gain, udal gobernuko kidea ere bada, alkateorde eta zinegotzi delegatu moduan, EH Bildu-Elkarrekin Podemos koalizio-gobernuan.
Kultura zinegotzi delegatua eta lehen alkateorde izan zen (2019-2023) eta gaur egun Kultura zinegotzi delegatua eta bigarren alkateordea da (2023-).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Castaño, Iker. (2023-05-22). «Maite Gartzia: «Creemos en servicios públicos fuertes y de calidad»» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ Erik, Gartzia(e)ko. (2022-11-07). «Maite Gartzia, Ahal Duguren zerrendaburua» Oarsoaldeko Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) SANSINENEA, M.. (2024-10-02). ««Hemos marcado el camino en Euskadi para garantizar el derecho de acceso a la vivienda»» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2024-12-14).

## Ikus, gainera

* Aizpea Otaegi

## Kanpo estekak

* Maite Gartzia Ontiveros.
* Datuak: Q131444438