# Mozilla Firefox

Mozilla Firefox Mozilla Fundazioak garatutako web nabigatzaile librea da; haren bilakaeran edonork lagun dezake eta euskaraz ere eskaintzen da. Mozilla Application Suite-ren ondorengoa da eta, egun, Mozilla Korporazioak kudeatzen du. Mozilla Firefox Interneten gehien erabiltzen den bigarren nabigatzailea da: 2010eko urriaren amaieran, merkatuko % 22.82ko kuota zuen, Net Applicationsek baieztatzen zuenez.
Firefox hainbat plataformatan erabil daitekeen web nabigatzailea da eta Microsoft Windows, Mac OS X, GNU/Linux, eta Unixen oinarritutako beste hainbat sistematako bertsioetarako baliagarria da.
Iturri kodea librea du, GPL/LGPL/MPL hirukoitz baten mendean publikatua.

## Historia

Netscapek, Netscape Navigatorren kodea liberatu zuenean, Mozilla proiektua jaio zen. Kodea irekin zuten Microsoften merkatua berreskuratzeko asmoz. Proiektuak berehala lortu zuen software librearen erabiltzaileen konfiantza, eta nabigatzailea zerotik idaztea erabaki zuten. Horretarako, hainbat erreminta plataforma-anitz baliatu zituzten, eta XML lengoaian oinarritu ziren. Garatu zen lengoaia berriari XUL deitu zitzaion.
Proiektuaren hasieratik urte asko pasatu ziren gauzatu arte. Mozillaren 1.0 bertsio egonkorra 2002an iritsi zen, eta harrera epela izan zuen. Firefox (izen asko probatu ondoren) haren bertsio hobetua 2004an merkaturatu zen eta denbora laburrean oihartzun handia lortu zuen, fitxak, arintasuna eta eskaintzen dituen aukera ugariei esker.

## Firefoxen abantailak

* Egunero gero eta jende gehiagok erabiltzen du eta egunero hobetuz doa.
* Pertsonalizatzeko erraza da.
* Firefoxen jarraipenaren aurkako babesa babesten zaitu iragarkietatik.
* Firefox plataforma guztietan dago eskuragarri (GNU/Linux, Windows, macOS, Android, iOS, OpenBSD, FreeBSD, HaikuOS...)
* Ez dio Google Chromeren monopolioari laguntzen, Firefoxek berezko renderizazio-motorra erabiltzen duelako (Gecko).
* Nabigazioa ordenatua da, intuitiboa eta azkarra fitxekin.
* Seguruagoa da pop-up blokeoarekin.
* Markadoreekin gestio errazagoa gogokoekin.
* Informazioa bilatzea oso erraza da, integratuta dauzkan bilatzaileei esker.
* Anitz hizkuntzatan eskaintzen da, eta gehiago egiteko aukera dago.

### Euskara

* Euskaraz ere badago.
* Nahi baduzu, zuzenean lagun dezakezu Firefox-en euskarazko itzulpenetan.
* Euskarazko zuzentzailea erraz txertatu daiteke. (Xuxen gehigarria).
* Euskalbar gehigarria.

### Librea

* Software librea da.

### Pribatutasuna

* Negozio modeloa ez da erabiltzailearen jarraipena egitea eta erabiltzaileei buruzko informazioa batzea. Mozilla Firefoxen atzetik dirua irabazteko asmorik gabeko Mozilla Foundation erakundea dago, ez erabiltzaileen datuak biltzen eta komertzializatzen dabilen multinazional bat.
* Milaka gehigarri dauzka pribatutasuna zaintzen laguntzeko, etab.

### Plataforma anizkuna da

* Windows, macOS, Linux, Android eta iOS
| « | Mozilliako Firefox sortzen denean, eskubideak zaintzea du helburu, eta horixe nahi dugu tresnen gobernantzari dagokionez. Baina orain bere diru-sarreren % 80 Googlerekin duen kontratutik dator, eta hori da, aldi berean, bere lehiakide nagusia. Hori ez litzateke onartu behar askatasunaz hainbeste hitz egiten duten merkatu batean. Nahikoa da Googlek Firefox itxi nahi izatea itxi ahal izateko. Horregatik uste dut Firefox publiko egin beharko litzatekeela eta haren bideragarritasuna ziurtatu. Software libreak dirua eta lana jartzeko aukera ematen du, banakako garatzaile batetik hasi eta enpresa txikietara arte. Ez diogu Firefox kendu nahi Mozillari, baizik eta inbertsioak autonomoa izatea eta Googleren mende ez egotea. | » |
| —Simona Levi. Naiz. 2024-10-06 |||

## Antzeko proiektuak

* Mozilla Thunderbird
* Nvu
* Mozilla Sunbird
* Mozilla Fennec

## Logoak

* Panda gorri bat. Firefoxen maskota ez da azeri bat, nabigatzailearen izenak hori iradokitzen duen arren, panda gorri bat baizik.
* Firefox nabigatzailearen logoa, 2004.
* Firefox nabigatzailearen logoa, 2017.
* Firefox nabigatzailearen Nightly logoa, 2017.
* Firefox nabigatzailearen logoa, 2019.
* Firefox markaren logoa, 2019.
* Tor nabigatzailearen logo zahar bat. Firefox nabigatzailearen aldaeratzat jo daiteke Tor nabigatzailea, pribatutasunari lehentasuna ematen dion nabigatzailea.
* Tor nabigatzailearen logo bat.
* Librewolf, Firefox nabigatzailearen fork bat.
* IceCat logoa. Firefox nabigatzailearen aldaeratzat jo daite IceCat.
* Waterfox nabigatzailearen logo bat, 2019ko, Firefox nabigatzailearen beste fork bat.

## Erreferentziak

* ↑ «Zergatik Firefox - Librezale.eus» librezale.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Galvalizi (elkarrizketatzailea), Daniel. (2024-09-26). «Simona Levi: «Internet no es tóxico, lo son las grandes productoras de algoritmos adictivos y agresivos»» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-11-06).

## Ikus gainera

* Web nabigatzaile.
* GNU IceCat.
* Gehigarri (Mozilla)

## Kanpo estekak

* Mozilla Firefox deskargatzeko.
* Mozilla Firefox Euskaraz.
* Librezale: "Zergatik Firefox".
* Datuak: Q698
* Multimedia: Mozilla Firefox / Q698