OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Derry City F.C.

Derry City Football Club (gaeleraz Cumann Peile Chathair Dhoire) Derryko (Ipar Irlanda) futbol taldea da. Irlandako Errepublikako futbol ligan jokatzen duen Ipar Irlandako talde bakarra da.

## Historia

Sortu zen une beretik argi utzi zuen Derry City taldeak irlandar abertzalea zela, orduan ofiziala zen hiriaren Londonderry izena hartu beharrean Derry City F.C. izena hartu baitzuen. Hau 1928an izan zen, jadanik Irlanda banatuta zegoela.
Hasieratik Ipar Irlandako Ligan sartuta gelditu zen eta denboraldirik onena 1965ean izan zuen, liga irabaziz. Honek Europako Kopan parte hartzeko aukera eman zion. 70. hamarkadaren hasieran Derry hiriko egoera gaiztotu egin zen eta Derry City taldeak Irlandako futbol ligan sartzeko eskaria egin zuen. 1973an hasi zuen bere ibilbidea liga berrian eta jadanik birritan irabazi du liga. Honetaz gain Ligako Kopa gehien irabazi dituen taldea da.

## Palmaresa

* Ipar Irlandan:
** IFA Premiership Liga (1): 1964-65.
** Kopa (3): 1948–49, 1953–54 eta 1963–64.
* Irlandako Errepublikan:
** Irlandako Liga (2): 1988–89 eta 1996–97.
** Kopa (6): 1989, 1995, 2002, 2006, 2012 eta 2022.
** Ligako Kopa (10): 1988-89, 1990-91, 1991-92, 1993-94, 1999-00, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011

## Gaur egungo taldea

| Zenbakia | Nazionalitatea | Izena | Postua |
| 1 | Ipar Irlanda | Pat Jennings | atezaina |
| 2 | Ipar Irlanda | Eddie McCallion | atzelaria |
| 4 | Ipar Irlanda | Peter Hutton | atzelaria (kapitaina) |
| 5 | Ipar Irlanda | Mark McChrystal | atzelaria |
| 6 | Irlandako Errepublika | Stephen Gray | atzelaria |
| 7 | Ipar Irlanda | Ruaidhri Higgins | erdilaria |
| 8 | Irlandako Errepublika | Ciarán Martyn | erdilaria |
| 9 | Ipar Irlanda | Sam Morrow | aurrelaria |
| 10 | Ipar Irlanda | Thomas Stewart | aurrelaria |
| 11 | Irlandako Errepublika | Liam Kearney | erdilaria |
| 12 | Irlandako Errepublika | Ger O'Brien | atzelaria |
| 14 | Irlandako Errepublika | Gareth McGlynn | erdilaria |
| 15 | Ipar Irlanda | Kevin Deery | erdilaria |
| 16 | Ipar Irlanda | Gerard Doherty | atezaina |
| 17 | Ipar Irlanda | Barry Molloy | erdilaria |
| 18 | Irlandako Errepublika | Mark Farren | aurrelaria |
| 19 | Eskozia | Tom McManus | aurrelaria |
| 20 | Ipar Irlanda | David Scullion | erdilaria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459622
* Multimedia: Derry City F.C. / Q459622
# Pegar

Pegarra, Bidasoaldean pedarra edo, Bizkaia aldean, kantarue lurrezko ontzi handia da, sabela zabala, eta ahoa eta hondoa estuak dituena.
Ontzigileak iparraldekoak ziren, adibidez Miarritzeko (Lapurdi) Cazaux familiarenak, Donazaharreko (Nafarroa Beherea) Jean Oyhanburu eta Simon Eyheraberri familienak edo Zuberoako Urdiñarbekoak. Doneztebeko (Nafarroa) ontzi lantegietatik ere etorri bide ziren ziur aski, jakin baitakigu hango lantegietan, Galtzaburun bizi zen Remon familiakoan behintzat, aritzen zirela lanbide horretan.
Ontzi mota hori Pirinioen bi aldeetan erabili eta egin zuten. Landetan poega edo banoe esaten diote eta Gaskoinian, durno edo terras
Roland Coquerelek Ordizango ontziekin senidetu zuen eta karolingiar jatorria zuela esan zuen. Edonola ere, XX. mendera arte egin zuten. Humboldtek jada 1801ean Donibane Lohizunen ikusi zuen eta teontziaren itxurako ontzi gisa definitu.

## Ikus, halaber

* Ferreta

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Gipuzkoako Foru Aldundia. Pegarra. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5474130
* Multimedia: Pedarras / Q5474130
# St Patrick's Athletic F.C.

St Patrick's Athletic Football Club (irlanderaz Cumann Peile Lúthchleas Phádraig Naofa) Irlandako futbol talderik onenetakoa da 8 Liga eta 3 Kopa irabazi baititu.

## Historia

St Patrick's Athletic F.C. 1929an sortu zen Dublinen. Hasiera batean Phoenix parkean jokatzen hasi zen baina 1930an bertan Richmond Parkera aldatu zen. 1951 arte ez zen Irlandako Liga gorenean sartu eta hamarkada bikaina osatu zuen hiru liga eta kopa bat irabaziz.
Hurrengo hamarkadetan beherakada nabarmena izan zuen. 1986an Brian Kerr entrenatzailea fitxatu eta taldeari bultzada eman zion 1990ko liga lortu arte. Berriz ere bolada onari ekin zion eta beste hiru liga etorri ziren. 2002an ere liga irabaziko zukeen baina jokalariak zelairatzerakoan izandako irregulartasunengatik 15 puntutako zigorra jaso zuen eta azkenean hirugarren egin zuen sailkapenean.
Azken urteetan berriz ere talde indartsua osatu du eta 2013ko liga eta 2014ko kopa irabazi ditu.

## Palmaresa

* Liga (8): 1951–52, 1954–55, 1955–56, 1989–90, 1995–96, 1997–98, 1998–99, 2013.
* Kopa (5): 1959, 1961, 2014, 2021, 2023.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q394452
* Multimedia: St Patrick's Athletic F.C. / Q394452
# Shamrock Rovers F.C.

Shamrock Rovers Football Club (irlanderaz Cumann Peile Ruagairí na Seamróige) Irlandako futbol talderik onena da 17 Liga eta 24 Kopa irabazi baititu.

## Historia

Taldea 1901ean sortu bazen ere diotenez 1899an dagoeneko lagunarteko partiduak jokatu izan zituen. Dublingo Ringsend auzoan sortu zen, Shamrock Avenue etorbidean, eta hortik hartu zuen izena. Shamrock izenak gainera "hirusta" esan nahi du, Irlandako sinboloa.
Irlandako liga 1922an sortu zen. Shamrockek 1923an eman zuen bertan parte hartzeko izena eta txapeldun gelditu zen. Lau aurrelari bikain zituen, The Four Fs, eta hiru liga irabazi zituzten 20. hamarkadan. 30. hamarkada are eta hobea izan zen beste 3 Liga eta 5 Kopa eskuratu zituelarik.
Bigarren garai bikaina 60. hamarkadan izan zuen 6 kopa jarraian irabazi baitzituen, Liga bakarra ordea. 80. hamarkadan 1984 eta 1987 arteko lau ligak jarraiak irabazi zituen ere.
2002an egoera ekonomiko larria sufritzen hasi zen, izan ere dagoeneko Tallaght Stadiumaren lanak hasiak zeuden baina diru faltak eraikuntza geldiarazi zuen. 2005ean zorrak handiegiak ziren eta lehen aldiz 2005ean maila galdu zuen. 2006an berriz gora igotzea lortu zuen, eta 2009an Tallaght Stadiuma inauguratzea lortu zuen. Egoera ekonomikoa saneatu ondoren 2010 eta 2011eko ligak irabazi zituen. 2019an Kopa irabazi zuen, 25. aldiz, azken kopa irabazi eta 32 urtetara. 2020an Liga irabazi zuen.

## Palmaresa

* Liga (21): 1922-23, 1924-25, 1926-27, 1931-32, 1937-38, 1938-39, 1953-54, 1956-57, 1958-59, 1963-64, 1983-84, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1993-94, 2010, 2011, 2020, 2021, 2022, 2023.
* Kopa (25): 1925, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1936, 1940, 1944, 1945, 1948, 1955, 1956, 1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1978, 1985, 1986, 1987, 2019.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Shamrock Roversen webgune ofiziala
* (Ingelesez) Tallaght Stadiumen webgunea
* Datuak: Q203976
* Multimedia: Shamrock Rovers F.C. / Q203976
# Homo homini lupus

Homo homini lupus latinezko esaldi bat da, euskaraz "gizona gizonarentzat otsoa [da]" esan nahi du. Tito Marcio Plauto (254 K.a. - 184 K.o.) erromatar komediografoaren Asinaria idazlanean agertzen da, honetan zehazki hau aipatzen du:
"Lupus est homo homini, non homo, quom qualis sit non novit."
(Otsoa da gizona gizonarentzat, ez gizona, bestea zein den ezagutzen ez duenean)
XVII. mendeko Thomas Hobbes ingeles filosofoak bere Leviatán liburuaren bidez bilakatu zuen esaldi hau ospetsu; liburu honetan berekoikeria gizakion jokabidean oinarrizkoa dela dio, nahiz eta gizartea jokabide hau konpontzen saiatu, elkarbizitzaren mesedetan. Sarritan, eta hutsegitez, filosofo honi egotzi izan zaio esaldi honen sorkuntza.
Askotan gizateriak berekiko gauza ditzakeen izugarrikeriak islatzeko esaldi hau aipatu ohi da.
Gramatikalki, nominatibo eta datibo batez osaturik dago: homo, -inis (gizon), eta lupus-i (otso).
Plautoren esaldiaren kontrapuntu gisa Senekak "gizona gizonarentzat zeozer sakratua da". esaldia aipatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ "Homo, sacra res homini (...)". Lucio Anneo Séneca: Gutunak Luziliori, XCV, 33.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q284809
* Multimedia: Homo homini lupus / Q284809
# Shelbourne F.C.

Shelbourne Football Club (irlanderaz Cumann Peile Shíol Broin) Irlandako futbol talderik onenetakoa da 13 Liga eta guztira 10 Kopa irabazi baititu.

## Historia

Mr. James Rowanek sortu zuen taldea 1895ean Ringsend auzoan. Izena Shelbourne Road kaleak ematen dio. Hasieran gazteen taldeak izan zituen baina 198an senior mailan jokatzen hasi zen. Berehala talde indartsua bihurtu zen eta 1905ean Kopako finalera iritsi zen. Urte hartan Belfasteko Distilleryk irabazi bazuen ere hurrengo urtean Shelbourne izan zen garaile. Lehenengo aldia zen Ipar Irlandakoa ez zen talde batek irabazten zuena. Hurrengo urteetan beste bi garaipen etorri ziren, 1911eakoa eta Irlandaren Banaketaren aurretik jokatu zen azkena, 1920koa hain zuzen ere.
1921-22 denboraldian Irlandako futbol liga abiarazi zuten Errepublikako taldeek eta lehenengo urte hartan hirugarren egin zuten. Hasierako hamarkada hau oso ona izan zen Shelbournerentzako izan ere 1926 eta 1931 artean hiru liga eta kopa bat irabazi baitzuten.
Berrogeigarren eta hirurogeigarren hamarkadetan ere ongi aritu zen taldea eta Europako lehiaketetarako hainbat alditan sailkatu zen, emaitzak oso apalak izan baziren ere. Azken aroa bikaina izan du. 90. hamarkadan kopak irabazten hasi zen eta 2000. hamarkadan lau ligatan nagusitu zen. 1995 eta 2006 artean urtero aritu zen Europako txapelketatan.
2013an azken postuan bukatu eta maila galdu du.

## Palmaresa

* Irlanda banatu aurretik:
** Irlandako Kopa (3): 1906, 1911 eta 1920.
* Irlanda banatu ondoren:
** Liga (14): 1925–26, 1928–29, 1930–31, 1943–44, 1946–47, 1952–53, 1961–62, 1991–92, 1999–2000, 2001–02, 2003, 2004, 2006 eta 2024.
** Kopa (7): 1939, 1960, 1963, 1993, 1996, 1997 eta 2000.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q394474
* Multimedia: Shelbourne FC / Q394474
# Clermonteko Kontzilioa

Clermonteko Kontzilioa, gaur egungo Clermont-Ferrand frantziar hirian ospatu zen eliza katolikoko eklesiastiko eta laikoen sinodo misto bat izan zen, 1095eko azaroan ospatu zena eta Lehen Gurutzada abiarazi zuena.

## Historia

1095ean, Alexo I.a Komneno bizantziar enperadoreak ordezkariak bidali zituen Mendebaldera seliuziden aurkako laguntza militarra eskatuz. Mezua Urbano II.a aita santuak jaso zuen. Hau, une horretan, Piacenzako kontzilioan zegoen, eta urte horretako azaroan Clermonteko kontzilioa deitu zuen kontu honi buruz eztabaidatzeko. Kontzilioa deitzean, Urbanok gotzain eta abadeei tokiko garrantzizko jaunak ekartzeko eskatu zien.
Kontzilioak 1095eko azaroak 18tik 28ra iraun zuen, eta Frantzia guztiko 300 elizgizonek parte hartu zuten. Urbanok clunytar erreformak jorratu zituen eta Filipe I.a Frantziakoa erregearen eskumikazioa berretsi zuen honen bigarren ezkontzagatik. Osteguna zen azaroak 27an Urbanok lehen aldiz hitz egin zuen ekialdeko arazoez eta Lur Santua okupatzen zuten musulmanen aurkako gerra santua (bellum sacrum) deitu zuen.
Fulquerio Chartreskoa historialari garaikidearen arabera, Urbanok elizaren zenbait gehiegikeriari buruz ere hitz egin zuen, simonia eta Jainkoaren Bake eta su-etena bete ez izana kasu. Gero, mendebaldetar kristauei, pobre zein aberatsei, ekialdean greziarrei laguntzera eskatu zien, Devus vult (Jainkoak nahi baitu), deiadar honekin aita santuak bere hitzaldia amaituz. Fulqueriok Lur Santura bidaiatzen zutenei bekatuak barkatuko zitzaizkiela agindu zuen, ziur aski, denborarekin induljentzia deituko zenari erreferentzia egiten ez zion arren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49964
* Multimedia: Synode von Clermont / Q49964
# 1229
## Gertaerak

* Martxoaren 18 – Frederiko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak bere burua Jerusalemgo errege izendatu zuen, Seigarren Gurutzadaren baitan.
* Irailaren 10a – Jakue I.a Aragoikoaren gudarosteak Santa Ponçan lehorreratu ziren Mallorcaren konkista hasiz.
* Folket Marseillakoa Tolosa Okzitaniako gotzainak Tolosako Kontzilioa deitu zuen.

## Jaiotzak

* Apirilaren 13a – Luis II.a, Bavariako dukea (h. 1294).

## Heriotzak

* Martxoaren 13a – Zuria Nafarroakoa, Nafarroako infanta eta Xanpainako kondesa ezkontidea (j. 1177).
* Gilen II.a Biarnokoa, Bearnoko bizkondea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5411
* Multimedia: 1229 / Q5411
# Endika Perez

Endika Perez De la Torre (Pasai Donibane, 1987ko otsailaren 26a) traineru estropadetako patroia da, San Juango traineruan aritzen dena. Bi aldiz irabazi du TKE Ligako patroi onenaren saria.

## Kirol ibilbidea

Herriko klubean aritu izan da beti. 2007an egin zuen debuta KAE Ligan zegoela eta 2009an maila igo zuen taldeak. 2010. urtea oso ona izan zen, TKE Ligan hirugarren egin baitzuen taldeak eta Kontxan laugarren. Hurrengo urteetan hainbat bosgarren postu izan zituen Kontxan eta Ligan 4.ak eta 5.ak izan ziren. 2015 eta 2016an Endika Perez berak irabazi zuen patroi onenaren saria. Urte haietan klub bereko patroien puntuak gehitu egiten ziren sailkapenerako eta 2015ean Jon Ormazabalekin eta 2016an Unai Olidenekin txandakatu zen txopan. 2017an maila galdu zuen San Juanek eta ordutik KAE 1 Ligan ari da.

## Elkarteak

| Taldea | Denboraldiak |
| San Juan | 2007- |

## Palmaresa

* Kontxako Banderak (0): laugarren 2010ean
* TKE Ligak (0): hirugarren 2010ean
** patroi onenaren saria (2): 2015, 2016

## Erreferentziak

* ↑ «Patroi onenaren saria eman dute Ondartzan - Zarautz» Zarauzkohitza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-08-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113571223
# Konstantinoplako V. kontzilioa

Konstantinoplako V. kontzilioa (9. kontzilio ekumenikoa) 1341etik 1368ra egin zen Konstantinoplan (g. e. Istanbul). Androniko III.a Paleologo enperadoreak deitu zuen eta Joan XIV.a Konstantinoplakoa eta Isidoro I.a Konstantinoplakoa patriarken gidaritzapean burutu zuten.
Kontzilioaren helburua hesikasmo doktrina mistikoari buruzko eztabaida bat aztertzea zen. San Gregorio Palamasen teologiari buruz hitz egin zuten, Barlaam Seminarakoak serieko lehenengoan eta beste batzuek ondorengo sei kontseiluetan aurka egin ziolarik.
Kontseilu horien deliberamendua ekialdeko kristau ortodoxoek kontzilio ekumeniko baten autoritatea dutela onartzen da. Eliza Katolikoak, berriz, ez zuen onartu.
Barlaam eta Palamasen arteko eztabaida bateraezina zela eta apezpiku-kontseilu baten epaia beharko zuela argi geratu zenez, zazpi kontseilu patriarkalen sail bat egin zuten Konstantinoplan 1341eko ekainaren 10ean, 1341eko abuztuaren 4an, 1347ko otsailaren 1ean, 1347ko otsailaren 8an, 1351ko maiatzaren 28an eta 1368ko apirilaren 1ean, arazoak aztertzeko.

## Erreferentziak

* ↑ M.C. Steenberg, "Gregory Palamas: An Historical Overview"
* ↑ M.C. Steenberg, "Gregory Palamas: Historical Timeline"
* ↑ Martin Jugie, "The Palamite Controversy"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1076411
# Konstantinoplako I. kontzilioa

Konstantinoplako I. kontzilioa (Bigarren kontzilio ekumenikoa) 381ean egin zen Konstantinoplan (gaur egungo Istanbul, Turkia), Teodosio I.a Handiak deituta. Kontzilio hau Eliza Katolikoak, Eliza Ortodoxoak, Eliza Luteranoak eta Eliza Anglikanoak onartzen dute.

## Aurrekariak

Nizeako I. kontzilioak ez zuen Arrioren teologia guztiz baztertzerik lortu. Teologia horrek Jesukristoren jainko izaera ukatzen zuen eta Nizean gaitzetsi eta debekatu zen arren, Konstantinoplako gotzain Eusebio Nikomediakoaren bitartez indarra hartzen hasi zen berriz ere. Beste alde batetik, mazedoniarrak deituriko beste talde batek Espiritu Santuaren jainko izaera ukatzen zuen, nahiz eta Jesukristo jainkotzat aitortu.
Teodosio I.a Handia agintera heldu zenean eztabaida horiek Elizaren batasuna arriskuan jartzen zuten. Horregatik kontzilioa deitu zuen 383ko maiatza eta uztailerako.

## Kontzilioa

Antiokiako Melezio patriarkaren gidaritzapean egin zen kontzilioa. Bertan Ekialdeko Elizetako 150 ordezkari bildu ziren (Mendebaldeko elizetako inor ez zen joan). Konstantinoplako kontzilio honek Nizeako I. kontzilioko erabakiak berretsi zituen, baina bertako sinesmen aitorpenari honako esaldi hau gehituz: Credo in Spiritum Sanctum qui ex Patre per Filium procedit (Sinesten dut Espiritu Santua, Aitarengandik, Semearen bitartez, datorrena). Honela bai arrianismoa, baita mazedoniarren ideiak ere, gaitzetsi zituzten aldi berean.
Kontzilio honetan Konstantinopla "Erroma Berri" izendatu zuten eta bertako artzapezpikua eliza osoaren gailurrean jarri zuten, beti ere Erromako Aita Santuaren azpitik.

## Ondorioak

Behin Jesukristoren jainko izaera aitortu ondoren, hurrengo sortuko diren eztabaidak kristologikoak izan ziren (Jesukristoren izaerari buruzkoak). Besteak beste Jesusen baitan Jainko izaera eta giza izaera nola bateratzen ziren aztertu nahi izan zuten. Hori hurrengo kontzilioetako gai garrantzitsuena izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179826
* Multimedia: Council of Constantinople / Q179826
# Konstantinoplako II. kontzilioa

Konstantinoplako II. kontzilioa (5. kontzilio ekumenikoa) 553ko maiatzaren 5etik ekainaren 2ra egin zen Konstantinoplan (g. e. Istanbul). Justiniano enperadoreak deitu zuen eta Eutikio patriarkaren gidaritzapean burutu zen. Gehienbat Ekialdeko Elizetako kideak izan ziren bertan.

## Aurrekariak

Kaltzedoniako kontzilioan monofisismoa gaitzetsi zen arren, joera horretako kristauak oraindik ugari ziren Ekialdean, bereziki Egipton. Justinianok uste zuen talde erlijioso hori arriskutsua zela, bereziki indarra hartuz joanez gero Egipto (garai batean Inperioko garautegia izandakoa) bere kontrolpetik kanpo geldituko zelakoan. Horren aurrean ediktu bat kaleratu zuen zenbait teologo monofisita eta nestorianista gaitzetsiz eta beraien idazlanak debekatuz.
Vigilio aita santua ez zegoen gaitzespen horrekin ados, baina enperadoreak behartu egin zuen ediktuari babesa ematera. Egoera honek ezinegona sortu zuen Mendebaldeko elizetan eta Aita Santuak enperadoreari kontzilio berri bat egiteko eskatu zion eta artean ez zela inolako erabaki gogorrik hartuko. Enperadoreak uko egin zion akordioari eta ediktua berriz indarrean jarri zuen. Aita Santuak, horren aurrean, ediktua babesten zutenak eskumikatuko zituela mehatxatu zuen.
Justinianok, Elizaren zatiketa saihestearren, kontzilioa deitzea onartu zuen Konstantinoplan. Lekua ez zen Aita Santuaren gustukoa, Mendebaldeko gotzain gutxi egongo ziren bertan eta bere korrontea gutxiengoan zegoen. Horregatik, uko egin zion kontzilioko buru izateari. Horren ordez, Eutikio patriarkak gidatu zuen.

## Kontzilioa

Kontzilioan enperadorearen postura gailendu zen. Joandako gotzain gehienek hasierako ediktua babesten zuten erabaki kanonikoak hartu zituzten, nahiz eta Aita Santuak bestelako dokumentu bat aurkeztu. Dokumentu horretan ediktuak gaitzesten zituen idazle batzuk salbatzen ziren.
Enperadoreak Aita Santuari erbesteratze mehatxua egin zion bere dokumentua onartu ezean. Horregatik, Aita Santuak berak kontzilioaren aurrean agertu behar izan zuen ediktuari babesa emanez. Horrez gain, Origenesen zenbait lan gaitzetsi ziren, platonismoaren jarraipena zirelakoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205227
# Konstantinoplako III. kontzilioa

Konstantinoplako III. kontzilioa edo Elizaren 6. Kontzilio Ekumenikoa 680ko azaroaren 7an hasi eta 681eko irailaren 16an amaitu zen. 300 gotzain inguruk parte hartu zuten bertan.
Kontzilio honen erabaki garrantzitsuena hau izan zen: Jesukristorengan bi borondate eta bi pertsona biltzen dira (jainkozkoa eta gizatiarra), baina ez daude elkarren arteko lehian; aitzitik, elkarren osagarri direla onartu zuten. Horrela monotelitismo izeneko doktrina (Jesukristok borondate bakarra zuela dioena) gaitzetsi zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208037
# Tolosako Kontzilioa

Tolosako Kontzilioa Eliza katolikoaren kontzilio bat izan zen, Folket Marseillakoa Tolosa Okzitaniako gotzainak 1229an deitua. Kontzilioak laikoei Bibliaren herri-itzulpenak irakurtzea debekatu egin zien.

## Kontzilioa

Kontzilioa bertako gotzainak deitu zuen, XIII. mendean Frantzia hegoaldean albitar mugimenduak izan zuenn hazkunde azkarraren mehatxuari aurre egiteko. Kontzilioak erabaki zuen parrokia bakoitzean herejeak (albitarrak eta kataroak) bilatzea eta haien etxeak aurkituz gero suntsituak izatea, eta Bibliaren latinez besteko itzulpenak suntsitzea, baita baimendu gabeko beste kopia batzuetarako ere.
Kontzilioak honela ebatzi zuen:
| « | Debekatu egiten dugu, halaber, laikoei Itun Zaharreko eta Berriko liburuak edukitzea, norbaitek debozioz salterioa edo otoitz-orduen liburua jainkozko ofizioetarako edo Andre Mariaren Ofizio Txikirako eduki nahi ez badu behintzat; baina zorrotz debekatzen dugu liburu horien edozein itzulpen izatea. | » |

## Ondorioak

Folket Marseillakoa, Tolosako apezpikua, bi urte beranduago hil zen, 1231n, baina 1234an beste kontzilio bat egin behar izan zuten Tarragonan Inkisizioaren prozedura arautzeko- 1233an Tolosara iritsia zena- eta Tolosako Kontzilioaren deliberamenduak ere berresteko.
Tarragonako kontzilio honetako kalonje batek honako hau berretsi zuen:
| « | Inork ezin du Itun Zahar eta Berriko libururik izan, eta norbaitek baldin badauka, bertako gotzainari eman behar dio zortzi egun barru, erre daitezen... | » |

## Erreferentziak

* ↑ Emmanuel LeRoy Ladurie Montaillou: the Promised Land of Error
* ↑ Carol Lansing Power and Purity
* ↑ Council of Toulouse 1229, Canon 14.
* ↑ Edward Peters, Heresy and Authority in Medieval Europe (Scolar Press, Londres, 1980), ISBN 0-85967-621-8, pp. 194–195, citing S. R. Maitland, Facts and Documents [illustrative of the history, doctrine and rites, of the ancient Albigenses & Waldenses], Londres, (Rivington, 1832), pp. 192–194.
* ↑ Edward Peters, Heresy and Authority in Medieval Europe, Edited with an introduction by Edward Peters, (Scolar Press, London, 1980) ISBN 0-85967-621-8, pp.194–195.
* ↑ Pierre Allix, Ecclesiastical History of Ancient Churches of the Albigenses (Oxford at the Clarendon Press, 1821.)
* ↑ Edward Peters. Heresy and Authority in Medieval Europe (Council of Toulouse, 1229, Canon 14), p. 195.
* ↑ The Bible Forbidden to the Laity at just for catholics.org
* ↑ ARCHDIOCESE OF TARRAGONA (TARRACONENSIS) at newadvent.org.
* ↑ Angus MacKay, David Ditchburn, Atlas of Medieval Europe, p. 124.
* ↑ Malcolm D. Lambert, The Cathars (Wiley, 1998) p. 25.
* ↑ The Church Council of Tarragona (1234 AD), 2nd Cannon.
* ↑ D. Lortsch, Historie de la Bible en France, 1910, p.14.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2992027
# Melillako gudua (1860)

Melillako gudua 1860ko otsailean gertatu zen, Hispaniar-Marokoar Gerran, Melillako goarnizio espainiarrak hiriaren kanpoaldeko borrokalari riftarrek eragindako porrota jasan zuenean.Otsailaren 6an Melillako goarnizio espainiarrari eraso zioten riftarrek.

## Gudua

Otsailaren 6an Melillako goarnizio espainiarrari eraso zioten riftarrek. Melillako gobernadoreak, Manuel Buceta del Villarrek, riftarrei aurre egitea erabaki zuen. Leopoldo O'Donnell jeneralak arriskuaz ohartarazi zuen, baina Manuelek ez zion jaramonik egin. 1.200 gizoneko indarra zuzendu zuen marokoarrak jazartzeko, Tetuanen porrot egin eta gero.
Marokoko indarrak moralez baxu zeudela uste zuen Manuelek, eta komandante marokoarrak ez zirela ausartuko hari aurre egitera. Hori ez zen zuzena izan. Otsailaren 8tik 9rako gauean kanpalekua ezarri zuen Melilla inguruan. Marokoarrek, 15.000 gizoneko armada handi batekin, Espainiako kanpalekuari eraso egitera bideratu zituzten ahaleginak. Espainiarrak ezustean hartu eta garaituak izan ziren. Riftarrak espainiarren atzetik joan ziren Melillako harresietaraino. Espainiarrek 370 baja izan zituzten porrot horretan, eta errifen bajak hutsaren hurrengoak izan ziren.

## Ondorioak

O'Donnell haserre bizian jarri zen irteera tamalgarriaren berri izan zuenean, eta Espainiako armadari kostaldeko hainbat hiri bonbardatzeko agindu zion, haren ospea salbatzeko, baina horrek ez zuen inolako emaitzarik ekarri. Bitartean, garaipen horren albistea Maroko osora zabaldu zen, eta garaipenaren esajerazioak ez zuen ezer egin Moulay Muhammad sultana bakea eskatzera behartzeko.

## Erreferentziak

* ↑ lazpiazu. «La guerra de África (1859-1860) — Museo Zumalakarregi Museoa» www.zumalakarregimuseoa.eus.

## Bibliografia

* Jason Lyall (2020), Armada zatituak, desberdintasuna eta gudu-zelaiko jarduna gerra modernoan.
* Henri Mordacq (1908), La guerra en Marruecos: enseignements tactiques des deux guerres Franco-marocaine (1844) et Hispano-marocaine (1859-1860) (2. edizioa).
* Frantziako Afrika Batzordea eta Marokoko Batzordea (1925), Frantziako Afrika: Frantziako Afrika Batzordearen eta Marokoko Batzordearen hileroko buletina.
* Datuak: Q111207497