# José Manuel Brunet y Prat

José Manuel Brunet y Prat (Donostia 1806 - 1892) enpresari eta politikari liberala Donostiako alkatea izan zen 1838an eta senataria Gipuzkoan 1842an.
Enpresa-jarduera bizia izan zuen Gipuzkoan, Pasaiako portuaren garapenarekin eta beste gai garrantzitsu batzuekin lotuta, hala nola Gipuzkoako lehen paper-fabrikaren sorrera, Lasarte-Oriako ehungintza-fabrika, Donostiako Bankuaren sorreran izan zuen parte-hartzea edo Tranbiaren Konpainia, besteak beste.
Enpresa eta politika arloetan izandako esperientziari esker, Estatu Batuetako agente kontsularra eta Britainia Handiko kontsulordea izan zen.

## Biografia

Jose Manuel Jose Brunet Segura (Copons, Bartzelona) eta Ramona Josefa Prat (Prats del Rey, Bartzelona) senar-emazteen seme nagusia izan zen. Jose Brunet XVIII. mendearen amaieran joan zen Donostiara, eta Donostiako portura iristen ziren kolonialen trafikoari eta bankuen jarduerei eskainitako etxe bat ireki zuen.
José Manuel enpresa-administrazioan hezi zen, eta Frantzian eta Ingalaterran osatu zuen bere prestakuntza.
1824an familiaren negozioan sartu zen eta 1840an familiako negozioen zuzendaritza hartu zuen. Ordurako Brunettarren gizarteak ontzi propioak zituen, Ameriketara eta Filipinetara bidaiak egiten zituztenak, kolonialen merkataritzan arituz. Era berean, Brunettarren banka San Carloseko Banku Nazionalaren korrespontsala izan zen Donostian, eta, 1829tik, San Fernandoko Españolarena.
1829an Manuela Berminghamekin ezkondu zen, irlandar jatorriko merkatari garrantzitsuen alabarekin, eta sei seme-alaba izan zituzten. Horrela,XIX. mendearen lehen erdian Donostian bizi ziren merkatari-familia bikainen arteko aliantza sendotzen zen ezkontza-harremanaren bidez.
1841ean, La Esperanza paper jarraituaren fabrika sortu zuen, Tolosan (Gipuzkoa) egoitza zuena, eta aitzindaria izan zen papergintzaren sektorean Gipuzkoan.
1845ean, Jose Manuelek beste abentura industrial bat hasi zuen, kasu honetan ehungintzan. Urte horretan hasi zen Lasarte-Orian (Gipuzkoa) Kotoizko Iruteen eta Ehunen Fabrika eraikitzen.
Hiru urte geroago, fabrika martxan jarri zen. eta, handik aurrera, ehungintza enpresa horrek José Manuelen eta familia-negozioaren interes industrial handiena hartu zuen, hainbesteraino non, 1863an, papergintza saldu baitzuen kotoi-fabrikan buru-belarri aritzeko. 300 langile baino gehiago izatera iritsi zen. Fabrika honen bi datu anekdotiko izan ziren Gipuzkoako lehen telefono linea eta Espainian instalatutako lehen igogailuetako bat izan zuela.
1845ean, Donostiako errepide berriaren enpresaren bultzatzaileetako bat izan zen, zeinaren helburua hiriak barrualdearekin duen komunikazioa hobetzea zen.
1858an Fermin Lasalarekin (Mandaseko dukea izango zenarekin) elkarte bat osatu zuen, zeinarekin negozio eta adiskidetasun harreman estua izan zuen bere egunen amaierara arte. lurrun-makinak, turbinak, prentsa hidraulikoak eta abar fabrikatzeko.
1862an, Donostiako gas-argiztapeneko enpresaren sustatzailea izan zen. Enpresa hori Donostiako argiteria publiko eta pribaturako gas- eta elektrizitate-hornidurara bideratuta zegoen.
Urte horretan bertan, Donostiako Bankuarekin bat egin zuen akziodun gisa. Lau urte geroago, 1866an, Donostiako Tranbia Konpainiaren sorreran parte hartu zuen. 1872an, Brunet etxeak beira egiteko instalazio batzuk erosi zituen Donostiako Antigua auzoan.
1881ean, Jose Manuel Brunet Donostiako Kasinoaren bultzatzailea izan zen, eta 1887an inauguratu zutenean hartu zuen presidentetza.
Jose Manuel Brunetek bere enpresen izaera familiarra sendotu zuen. Hil baino lehen, anai-arrebak, seme-alabak eta ilobak ez ezik, bilobaren bat ere sartu zuen familiaren negozioan. Donostiako hiriak kale bat eskaini zion familia saga horri.
Bere semeetako bat, Jose,XIX. mendeko donostiar bizitzaren hainbat alderdi islatu zituen argazkilari nabarmena izan zen.

## Jarduera politikoa

Hiriko eta hiriko erakunde esanguratsuenetako bizitza politikoan aktiboki parte hartu zuen. Oso izaera liberala zuen, eta hogeita lau urte besterik ez zituenean, udal-gobernuko kide zen alkateorde gisa.
Hiru urte geroago, 1. Karlistaldia hasi zenean, Milizia Nazionalean sartu zen Donostiako Batailoiko komandante gisa, kausa liberalaren alde.
1838 eta 1841 artean Donostiako alkate izan zen, 1813an hiria suntsitu ondoren hiria berreraikitzen hasi zen urte batzuetan.
1842an errege senatari hautatu zuten Gipuzkoako probintzian.

## Erreferentziak

* 1 2 «José Manuel Brunet y Prat» Real Academia de la Historia.
* 1 2 «Brunet y Prat. José Manuel» Enciclopedia Auñamendi.
* ↑ «Brunet Segura, Francisco y José» Enciclopedia Auñamendi.
* 1 2 «José Manuel Brunet y Prat» Historia Hispánica.
* ↑ «Hilo y tejido de algodón» Enciclopedia Auñamendi.
* ↑ «Curiosidades los señores Brunet» Noticias de Guipúzcoa.
* ↑ Garate Ojanguren, Montserrat. «La familia Brunet, San Sebastián y América» Universidad del País Vasco.
* ↑ «Calle de Brunet» Callejero de San Sebastián.
* ↑ «Brunet, José» Fototeca de Navarra.
* ↑ «García-Noblejas Brunet» La Razón.
* ↑ «Brunet Prat. José Manuel» Senado de España.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84938777