OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marta G. Franco

Marta G. Franko espainiar kazetari eta ekintzailea da.

## Bizitza

Interneteko biztanle gisa definitzen du bere burua 1999tik.Indymediatik igaro zen, hainbat hackmeeting eta hacklabs okupatutako gizarte-zentroetan, eta Lorea/N-1 izeneko sare sozial libreko saiakera bat egin zuen. Aktiboki parte hartu zuen 15Mn.Diagonal egunkariko teknologia saila koordinatu zuen. Eta bitartekari izan zen Medialab-Prado kultura digitaleko zentroan.
Manuela Carmenaren udal gobernuan, Madrilgo Udalaren sare sozialez, eta komunikazio politikoaz arduratu zen.
Bere aktibista eta profesional lanarekin, Internetek bizitzeko leku izaten jarrai dezan saiatzen da, eta erakunde sozialekin lan egiten du, ia beti Laintersección ikerketa eta estrategia digitaleko kolektiboarekin.Berarentzat garrantzitsua da Interneti buruzko memoria historiko kolektiboa: finantzaketa publikoaren emaitza izan zena, komunitate zientifikoarena, oinarrizko aktibismoarena eta milaka pertsonen elkarlanarena toki askotan. Eta gobernuei azpiegitura digital publikoetan eta software librean inbertitzeko exijitzea ere beharrezkoa da.
2024an Sareak gureak dira (Las redes son nuestras) argitaratu zuen, eta bertan deskribatzen du Interneten instalatutako mikrounibertso asaldatua paisaia kapitalistaren katebegi huts bihurtu zuen prozesua.

## Lanak

* Las redes son nuestras. Una historia popular de internet y un mapa para volver a habitarla (Sareak gureak dira. Interneteko historia herrikoi bat eta berriro bizitzeko mapa bat) (Consonni, 2024)

## Erreferentziak

* ↑ «Marta G. Franco: “Lo que ocurre con la internet actual es que prácticamente no hay espacios públicos en ella”» www.elsaltodiario.com.
* ↑ proyecto15Mcc. (2012-01-10). 15M.cc - conversación con Marta G.Franco. .
* ↑ «Marta G. Franco» Medialab-Matadero Madrid.
* 1 2 «Marta G. Franco | Autores» CCCB LAB.
* ↑ Peiró, Patricia. (2015-07-18). Quéjese en 140 caracteres. ISSN 1134-6582..
* ↑ «Agendas del Ayuntamiento de Madrid» servpub.madrid.es.
* ↑ «Quiénes somos - Conoce al equipo de La Intersección» Laintersección.
* ↑ «Marta G. Franco: “Lo que ocurre con la internet actual es que prácticamente no hay espacios públicos en ella”» www.elsaltodiario.com.
* ↑ César. (2024-06-27). «Marta G. Franco: «Si queremos transformaciones radicales, tenemos que crear nuestros propios espacios digitales»» Tercera Información.

## Kanpo estekak

* 15M.cc - elkarrizketa Marta G-rekin.Franko, proiektua15Mcc, 2012
* Datuak: Q126965202
# Leon Iriarte

Leon Iriarte Erburu (Iruñea, ? – Iruñea, 1837ko azaroaren 16a), izengoitiz Zarandaja deitua, nafar militar liberala izan zen, Iberiar Penintsulako Gerran eta Lehen Karlistaldian borrokatu zena.

## Bizitza

Leon Iriarte Erburu Iruñeko sendi xume batean jaio zen. Iberiar Penintsulako Gerran Napoleonen tropen aurka borrokatu zen, eta zalditeriako kapitain gradua lortu zuen.
1816-1820 bitartean preso egon zen, Francisco Espoz Minaren aldekoa izateagatik. Hirurteko Liberalean erregezaleen kontra jardun ondoren, 1823an erbesteratu zen. 1830ean, Espoz Minaren saio iraultzailean parte hartu zuen, baina arrakastarik gabe.
1833ko urrian, Lehen Gerra Karlistaren hasieran, Nafarroako Diputazioak gorputz franko batzuk eratu zituen (Elisabet II.aren tiratzaileak), gerrillari karlisten aurka borrokatzeko. Felipe Navascués, Ramón Zugarramurdi, Atanasio Mendibil eta Leon Iriarte izendatu zituzten tropa horien buruzagi.
1837ko abuztuaren 26an, gorputz frankoak Nafarroako agintarien aurka mutinatu zirelarik, bera izan zen matxinoen burua. Iruñean sarturik, Pedro Sarsfield Nafarroako erregeorde ohia eta Antonio Mendibil jenerala hil zituzten, eta baita bizilagun batzuk ere. Hiriaren kontrola berreskuratu zuelarik, Esparterok gogor zigortu zituen matxinoak: azaroaren 16an Iruñeko zitadelan fusilatuak izan ziren Leon Iriarte koronela, Pablo Barrikart komandantea eta lau sarjentu.
Bi azalpen eman zaizkio gorputz frankoen mutinari. Ikerlari batzuen ustez, beren lansariak galdatzera joan ziren Iruñera, hiru hilabete baitzeramatzaten kobratu gabe. Baina haien kontrako gerra-kontseiluaren berri eman zuen Gaceta de Madrid aldizkari ofizialaren arabera, matxinoek Nafarroaren independentzia lortu nahi zuten.

## Oharrak

* ↑ Jatorri apaleko tropa mertzenarioak ziren. Hori zela-eta, karlistek "pezetero" ezizen iraingarria ematen zieten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Partes recibidos en la Secretaría de Estado y del Despacho de la Guerra. Gaceta de Madrid, 1937ko azaroak 28, boe.es (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* 1 2 Iriarte, León. Auñamendi Entziklopedia [on line], 2024, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* 1 2 del Río Aldaz, Angel Ramón. Peseteros y radicales: el asesinato de Sarsfield en agosto de 1837. Hispania Vol 57, Núm. 195 (1997), hispania.revistas.csic.es (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* ↑ del Río Aldaz, Angel Ramón. De voluntarios realistas a mercenarios liberales. El cuerpo de tiradores y flanqueadores de Isabel II en Navarra (1833-1837). Gerónimo de Uztariz, 13. zenbakia, 1997, 109-126 orrialdeak, dialnet.unirioja.es (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130738814
# Manuel Pinto da Fonseca

Fra' Manuel Pinto da Fonseca (Lamego, 1681eko maiatzaren 24a – Valletta, 1773ko urtarrilaren 23a) Maltako Ordenako 68. Printze eta Maisu Handia izan zen 1741etik hil zen arte.
Maisu Handia aukeratu aurretik, Portugalgo hizkuntzaren zaldun izan zen. Hautaketaren ondoren gorte bat izan zuen, garaiko europar printzeak imitatuz. 1749an esklabo musulmanen matxinada bat ezabatu zuen bizkartzain baten informazioari esker.
Donazioak egin zizkion San Joanen kokatedralari, eta Gaztelako aterpetxea berreraiki zuen, bustoarekin eta armarriarekin apainduta. Era berean, hemeretzi biltegi eta Maltako lehen inprimategia eraiki zituen. Gastu horiek guztiek Ordenaren altxorraren porrota eragin zuten hil eta urte batzuetara. 1764an Ordenaren adar protestantearekin batasuna negoziatu zuen, baina Aita Santua aurka agertu zen.
1759an, Napoliko Erresumaren presioak jaso zituen jesuitak Maltako uhartetik kanporatzeko. Klemente XIII.a aita santuarekin kontsultatu ondoren, Pintok kanporatze dekretua sinatu zuen 1768ko apirilaren 22an. Konfiskatutako diruarekin Maltako Unibertsitatea sortu zuen 1769an.

## Iruditegia

* Antoine de Favrayk egindako erretratua
* (1741–45), Gaztelako aterpetxea, Pintoren busto eta armarria
* 30 tarìko moneta, 1757
* Castellania (1757–60)
* Mistra Atea (1760), Pintoren armarria
* Mistrako bateria circa 1761
* Pintoren Loggia, Qormi (1772)
* Gaztelako aterpeko kapera, San Joanen kokatedrala, Pintoren hileta-monumentua ezkerrean
* Datuak: Q1088988
* Multimedia: Manuel Pinto da Fonseca / Q1088988
# Hrazdan ibaia

Hrazdan (armenieraz: Հրազդան գետ, translit.: Hrazdan get) Armeniako ibaia da. Sevan aintziran jaioa, Kotayk probintzia eta Erevan zeharkatu ondoren, Aras ibaiaren ibaiadarra bilakatzen da Turkiako mugatik gertu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Anatoliako eta Hego Kaukasoko toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30548
* Multimedia: Hrazdan River / Q30548
# Ilargi laser helmen esperimentua

Ilargi laser helmen esperimentua (ingelesez: Lunar Laser Ranging), laburduraz LLR, Lurra ea Ilargiaren zoruen arteko distantzia telemetria laserra erabiliz neurtzeko modua da. Lurra eta Ilargiaren arteko distantzia argiaren abiaduraz doan laser uhin baten pultsuen joan-etorreraren denbora kalkulatuz zehaztu daiteke, hauek Ilargiaren zoruan edo bertan ezarritako erreflektoreetan islatzen dira. Horietako hiru erreflektore AEBen Apollo programak ezarri zituen (Apollo 11, Apollo 14 eta Apollo 15 misioek), beste bi Sobietan Batasunaren Lunojod 1 eta Lunojod 21​ misioek, eta beste bat Indiaren Chandrayaan-3 misioak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94741
* Multimedia: Lunar laser ranging / Q94741
# Josefina Cardona i Bosch

Josefina Cardona i Bosch (Valentzia, 1957 - ibidem, 2022ko otsailaren 2a) valentziar poeta izan zen . XX. mende amaierako emakumezkoen lirika katalaneko ahots nabarmenetako bat.

## Bizitza

Historia eta Geografia ikasketak egin zituen Valentziako Unibertsitatean, eta Artean aipamen berezia lortu zuen. Handik gutxira, irakasle hasi zen, katalan-irakasle, institutu publiko batean.
Cardona 1970eko hamarkadaren amaieran sartu zen literaturaren panoraman, Plouen pecas (1978) poema-liburuarekin, Ediciones 3 eta 4 argitaletxeek argitaratua eta Vicent Andrés i Estellés-ek hitzaurrearekin, Premis Octube Sarietarako finalista izan zen lana.
| « | La soledat, el tacte de colzes, la furtiva companyia, la més alta il·lusió, la mort planen per damunt de tots els poemes, i donen un to esqueixat, crispat, amb permanent voluntat de càntic, rupestre. | » |
| Vicent Andrés i Estellés ||
Bigarren bertso-bildumak, Pessigolles de palmera (1981) izenekoak, Maria de Mar Bonetek hitzaurrea jarria, idazle gaztea Valentziako literatura-belaunaldi hartako literatura-figura etorkizun handienetakotzat kokatu zuen.
Carles Barranco kantautoreak, Cardonarekin ezkonduta egon zenak, Ispiluak poema musikatu zuen.
TVE, TVV eta Radio 9-ko saioetan gidoilari lanak egin, zuzendu eta aurkeztu zituen bere ibilbidean zehar. Iritzi artikuluak argitaratu zituen El País eta Qué y Dónde ikuskizunen karteldegian, eta bertan sinatzen zuen Entrevistas desde el Congo atala. Hil zen unean astero zutabe bat idazten zuen Valencia Plaza egunkari digitalean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Fallece Fina Cardona-Bosch. Culturplaza.
* 1 2 Cardona Bosch, Fina. 2001.
* 1 2 Fina Cardona-Bosch. Serie Alfa.
* ↑ Cervera, Rafa. (6 març 2016). «El nexo entre Pau Riba, Joan Fuster y Willy DeVille se llama Fina Cardona-Bosch» Culturplaza.
* ↑ 2 febrer 2022.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85220120
# Melillako Korridorea

Melillako korridorea Melilla eta Penintsula arteko aire-trafikoa igarotzen den aireko espazioa da.
Melillako aireportuaren eta penintsularen arteko operazioak Melillako korridorean zehar egiten dira. AIP ENR 2.1ek kontrolatu gabeko aireko espazio gisa sailkatzen du korridore hori (G klasea), eta zehazten du FL60rako edo beheragorako hegaldiak Sevilla ACCren jurisdikziopean egongo direla, eta FL70erako edo goragorako hegaldiak, berriz, Casablanca ACCren jurisdikziopean. SERAren arabera, G klaseko aire espazioan: IFR eta VFR hegaldiak baimenduta daude eta hegaldiaren informazio zerbitzua jasotzen dute, eskatuz gero. IFR hegaldi guztiak aireko komunikazioak ahots bidez ezartzeko moduan egongo dira. 250 IAS korapiloko abiadura-muga aplikatzen zaie 3050 m (10.000 ft) AMSL baino gutxiagoko hegaldi guztiei, arrazoi teknikoengatik edo segurtasunagatik abiadura horri eutsi ezin dioten aireontzi-motetarako agintari eskudunak onartzen duenean izan ezik. Ez da beharrezkoa ATC baimena.
Melillako korridorearen goiko aldea eta beheko aldea "G aireko espazio" gisa sailkatuta daude; horrek esan nahi du kontrolatu gabeko aire-espazioa dela. Melillaren berezitasuna da hurbiltze-maniobra kontrolik gabeko aire-espazioan egiten duela gehienbat, eta azken zatian baino ez dagoela kontrolatuta. Berezitasun oso ezohikoa eta bakarra Espainian. Kontrolik gabeko aireportuetan (Burgos, Huesca, La Seu eta La Gomera, besteak beste), Aire Eremu Kontrolatuan hasten da hurbiltzeko maniobra, eta azken zatia bakarrik ez da kontrolatzen. Kasu honetan alderantziz da.

## Erreferentziak

* ↑ Situación Actual del Aeropuerto de Melilla. .

## Kanpo estekak

* Página oficial del aeropuerto
* Destinos desde el aeropuerto de Melilla
* Plan Director del Aeropuerto de Melilla | Septiembre 2017
* Datuak: Q118500008
# Herri xehe

Herri xehea, herri baten barruan, maila ekonomiko, kultural eta sozial apalekoek osatzen duten multzoa da (goi klaseari eta eliteari kontrajarririk erabilia), herri horren gehiengoa izaten dena.
Antzinako Erregimenean, herri xeheak ez zuen pribilejio juridikorik, ez eta ekonomikorik ere. Zergak ordaindu behar zituzten, eta haien lanak gizartea osoari eusten zion. Nekazariak, artisauak, ikasleak, eskaleak... ziren.

## Erreferentziak

* ↑ «herri», Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2006336
# Tornike Xengelia

Tornike "Toko" Xengelia (georgieraz: თორნიკე შენგელია, translit.: Tornike Xengelia; Tbilisi, 1991ko urriaren 5a) saskibaloi jokalari georgiarra da. Gaur egun, Endesa Ligako Laboral Kutxa Baskonian jokatzen du. 2,02 metro luze da eta hegal-pibota postuan jokatzen du.

## Kirol-ibilbide profesionala

2009ko otsailaren 8an ACB Ligako talde valentziarrarekin debutatu zuen 17 urte zituenean, jokalari georgiarra pistan egon zen bederatzi minutuz. Minutu horietan zazpi puntu lortu zituen.
Eurokopako lehiaketan talde valentziarrarekin ere debutatu zuen, bi errebote harrapatu zituen lehen partidan, asistentzia bat eman zuen eta bi falta pertsonal egin zizkioten, nahiz eta berak lau falta egin. Partida hartan zazpi puntu lortu zituen.
2010eko abuztuaren 20an ACB Ligako Power Electronics Valentziatik joan zen. Bere kiroletako karrera Belgikan jarraituko zuen. Minutu gehiago jokatu ahal izateko, akordio batera iritsi zen RBC Verviers-Pepinster talde valoniarrarekin, han jokatu zuen hurrengo sasoian utzita.
2011an, Georgiako Europako 20 urtetik azpiko B Mailan JBS (Jokalari Baliotsuenaren Saria) edo, ingelesez, MVP, izendatu zuten.
2014ko ekainaren 20an Espainiara itzuli zen eta Endesa Ligako Laboral Kutxa Baskonian sinatu zuen hiru sasoitarako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q983599
* Multimedia: Tornike Shengelia / Q983599
# Ramaz Xengelia

Ramaz Xengelia (georgieraz: რამაზ შენგელია, translit.: Ramaz Xengelia; Kutaisi, Georgiako SES, 1957ko urtarrilaren 1a – Tbilisi, 2012ko ekainaren 21a georgiar jatorrizko sobietar futbolari profesionala izan zen, historiako jokalari eta aurrelari sobietar onenetako bat jotzen dena.

## Futbol ibilbidea

1975eko martxoaren 16an debutatu zuen 18 urterekin Torpedo Kutaisin, partidu horretan 45 minutu jolastu zuen eta bere taldea galdu zuen 1-0 Neftchi Bakuren kontra. Ondoren, Torpedo Kutaisin jokatzen jarraitu zuen, 75 partidatan 29 gol sartuz, golak egiteko kalitateagatik, Dinamo Tbilisik 1977ko urtarrilaren 1ean fitxatu zuen.
Dinamo Tbilisin, Ramaz bikain hasi zen, Krylya Sovetov Samararen aurka jokatu zuen lehen partidan gol bat sartuz, partida hori 4-2 amaitu zen Tbilisiko taldearen garaipenarekin. Ramazek 12 urtez egon zen Dinamo Tbilisin, eta 283 partida jokatu zituen eta 221 gol sartu zituen, Sobietar Liga (1978an), Sobietar Kopa (1979) eta Europako Kopa (1981) irabazi zituelarik. Dinamo Tbilisin bere urterik onena 1981ean izan zen, non 52 partidatan 41 gol sartzea lortu zuen, Sobietar Ligan eta Europako Kopako jokalari eta goleatzaile onena izan zen eta egin zuen guztiari esker zazpigarren postuan gelditu zen 1981eko Urrezko Baloian.
Dinamo Tbilisin denbora luzez jokatu ondoren, Ramazek Suediako ligan azken denboraldi bat jokatzea erabaki zuen 1989ko urtarrilaren 1ean, IFK Holmsundek Ramaz fitxatu zuen, non 13 partida jokatu eta 2 gol sartu zituen. Erretiroa 1990eko ekainaren 1ean izan zen.
Sobietar Batasuneko selekzioarekin 1979ko martxoaren 28an egin zuen debuta Bulgariaren aurka non gol bat sartu zuen eta bere taldeak 3-1 irabazi zuen. Ramazek 26 partida jokatu zituen guztira eta 11 gol sartu zituen, bere azken partida 1983ko ekainaren 26an Alemaniako selekzioaren kontra izanda. 2012ko ekainaren 21ean hil zen garuneko hemorragia baten ondorioz

## Estatistikak

| Taldeak | Herrialdea | Urteak | Partiduak | Golak |
| Torpedo Kutaisi | Sorbietar Batasuna | 1973 - 1976 | 75 | 29 |
| Dinamo Tbilisi | Sorbietar Batasuna | 1977 - 1988 | 283 | 221 |
| IFK Holmsund | Suedia | 1989 - 1990 | 13 | 2 |
| Herrialdea | Urteak | Partiduak | Golak |
| Sobietar Batasunaren taldea | 1979-1983 | 26 | 11 |

## Sariak
### Taldekako sariak

* 1978ko Sobietar Batasuneko Liga
* 1979ko Sobietar Batasuneko kopa
* 1981eko Europako Kopa Irabazleen Kopa
* 1980ko U21eko Eurokopa
    Banakako sariak
* 1979ko futbolari sobietar onena
* 1980ko Eurokopa U21eko goleatzaile onena
* 1981ko futbolari sobietar onena
* 1981ko Sobietar Ligako goleatzaile onena

## Erreferentziak

* ↑ Скончался легендарный грузинский футболист Рамаз Шенгелия (Errusieraz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q447358
* Multimedia: Ramaz Shengelia / Q447358
# Mercedes López Cotarelo

Mercedes López Cotarelo (Irun, Gipuzkoa, 1914ko urriaren 30a – Lesaka, Nafarroa Garaia, 1936ko abuztuaren 11) ekintzailea izan zen. 21 urte zituen Espainiako 36ko Gerran fusilatu zutenean.

## Bizitza

Mercedesen ama Jacinta Cotarelo Mayor, 1920an 34 urte zituen eta 3 zeramatzen Irunen, Zamorako Bermillo de Sayago herrikoa zen jatorriz, Aita Remigio López Alejos, 1920an 30 urte zituen, emazteak bezala 3 urte zeramatzen Irunen, Palentziako Cerrato herrikoa, ikazkina ogibidez.
Irungo Jesus kaleko 7.ean bizi zen Mercedes, osaba eta lehengusuekin. Osabak kontuz ibiltzeko esaten zion, baina ez zion mugarik jartzen. Amak Nafarroan pasa zuen altxamendua, Olazagutian. Bertan amona hil zen. Faxistek bazekiten amaren kokalekua eta honen bilaketa martxan egon arren, koinatu Falangista batek Irunera ekarri zuen. Familiako paper eta argazkiak sutan erreak topatu zituen Lopezen amak. Horren ondorioz ez dago Mercedesen argazkirik.
Erreketeek ezusteko eraso baten ostean, “Flores de la Republica” liburuaren arabera, “oso ausarta eta segura zen, asaldatzailea; bere energia eta baldintzengatik. Emakumeen arteko lan komunistaren arduraduna zen”. Juventudes Socialistas Unidaseko kidea zen, Pikoketako defentsaren gehiengoa bezala.

## Fusilatzea

1936ko abuztuaren 11n fusilatu zuten Lesakan.

## Erreferentziak

* ↑ www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).
* ↑ Mertxe López. Biografia komunistak. .
* ↑ kepaordokimhb@gmail.com. (2020-03-23). «Mercedes López Cotarelo» Izan zirenak (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).
* ↑ «Mercedes López Cotarelo» 15Mpedia (Noiz kontsultatua: 2024-09-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130338930
# Azido perfluorooktanosulfoniko

Azido perfluorooktanosulfonikoa (PFOS) konposatu organikoa da,C$_8$F$_{17}$SO$_3$H formula duena, organofluoratuen familiakoa, konposatu per eta polifluoroalkilatuen klasekoa eta azido sulfonikoen multzokoa. Likido zuri-grisaxka da.
Azido perfluorooktanosulfonikoa eta bere gatzak (amonio prefluorooktanosulfonatoa eta potasio prefluorooktanosulfonatoa esaterako) poluitzaile organiko iraunkorrak dira eta Stockholmeko Hitzarmenak fabrikatzea eta erabiltzea debekatu zuen 2009n hainbat salbuespenekin. 2019an salbuespenak kasu hauetara mugatu ziren: Atta . and Acromyrmex generoetako inurrientzako beita-tranpen osagai moduan, metal-xaflak egiteko baldintza berezietan eta erregai likidoen suteak itzaltzeko.

## Sintesia

PFOS eta bere klaseko konposatuak Simons-en fluorazio elektrokimikoaren bidez prestatzen dira.

## Erabilera

PFOSak erabilera zabala izan du bere ezaugarriak medio: surfaktante izatea eta ura, olioa eta koipeak uxatzeko gaitasuna.
PFOS aurki daiteke osagai elektriko eta elektronikoetan, sua itzaltzeko aparretan, fotografian, fluido hidraulikoetan, paperean, larruan eta ehunetan.

## Toxikotasuna

PFOS konposatu iraunkorra, biometagarria eta toxikoa da. PFOS-kontzentrazio adierazgarriak topatu dira Artikoko hartz zurian eta foketan eta baso tropikaletako hegazti eta arrainetan.
Gizakien kasuan PFOS gibel-, giltzurrun- eta , tiroide-arazoak eragiten ditu: Halaber, kantzerigenoa dela susmoa dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Perfluorooctanesulfonic acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* 1 2 3 Perfluorooctane sulfonic acid (PFOS). .
* ↑ Siegemund, G et als. (1999). Fluorine Compounds, Organic. Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 7th ed.. John Wiley & Sons.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q902094
* Multimedia: Perfluorooctanesulfonic acid / Q902094
# Teresa Velasco Soto

Teresa Velasco Soto (Logroño, Errioxa, 1902ko urriaren 29a – ezezaguna) zigarrogilea eta politikaria izan zen. Errioxako Logroñoko elkarte sozialistako kidea izan zen. 1930. urtean elkarte horretako juntakideetako bat izan zen.

## Bizitza

Velasco Logroñon jaio zen 1902 urtean eta tabako lantegian hasi zen lanean.
UGTko Tabako Federazioko kidea izan zen, baita Logroñoko Elkarte Sozialistako afiliatua ere. 1930. urteko uztailean Zuzendaritza Batzordeko kide bihurtu zen.
Fronte Popularraren hauteskunde kanpainan parte hartze oso aktiboa izan zuen 1936 urtean, mitin ugaritan parte hartuz:
* urtarrilaren 27an, Villamediana de Ireguan
* urtarrilaren 29an Logroñon
* otsailaren 6an Haron
* otsailaren 13an, Calahorrako kanpainaren itxieran
1936 urtean bertan, apirilaren 14an hain zuzen ere, Alfredo Martinez Sanchez Casalarreinako alkate sozialistarekin ezkondu zen.
1936ko uztaileko estatu-kolpea gertatu zenean, hil horretako 27an atxilotu zuten, 33 urte zituela, eta Logroñoko espetxean sartu zuten. Hurrengo urteko urriaren 23tik 1937ko otsailaren 5era arte Logroñoko ospitalean egon zen, eta neskato batez erditu zen, umea jaio eta hilabete gutxira hil egin zen, ama kartzelatuta zegoen artean.
Logroñoko espetxe probintzialean sartu zuten berriro, eta martxoaren 13an Industria Eskolako espetxera eraman zuten, eta hil bereko 31n Beti-Jai pilotalekuko espetxe egokitura; azkenik, 1937ko abuztuaren 19an, Alfaroko espetxean sartu zuten. 1939ko irailean aske atera zenean, Alfredo Martinez Sanchez senarrarekin elkartu zen Donostian, muga zeharkatu nahian, baina ez zuen lortu.
Ez dago bere heriotzari buruzko daturik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Velasco Soto, Teresa» Fundación Pablo Iglesias 2018-10-22 (Noiz kontsultatua: 2024-10-29).
* ↑ «Las mujeres en la II República - bermemar» www.bermemar.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Velasco Soto, Teresa» Fundación Pablo Iglesias 2018-10-22 (Noiz kontsultatua: 2024-10-29).

## Kanpo estekak

* Nomenvoces atarian aipatua: http://vitimas.nomesevoces.net/gl/ficha/4808/
* Datuak: Q130729056
# Zamaleku

Zamalekua, zamatzeko tokia, kargategia, zamalanen tokia edo kargatzeko tokia esaten zaio itsas portuetan, enpresetan edo garraio-bideen muturretan egoten diren tokiari. Leku horiek kamioiak, trenak edo itsasontziak zamatzeko erabiltzen dira. Horrelako tokietan garabiak egotea ohikoa izaten da.
Gaur egun zamaleku batzuk industria ondare historikotzat jotzen dira. Esate baterako, Bizkaiko industria eta meatzaritzaren historian esanguratsuak izan ziren zenbait zamaleku, industria ondare historikotzat jo izan dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Antonio Hernández Almaraz. (2016-12-07). «Los cargaderos de mineral de la Orconera Iron Ore Co. Ltd. en Lutxana, Barakaldo» AVPIOP (Noiz kontsultatua: 2019-05-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cargaderos De Mineral En La Cuenca Minera Vizcaina de Hernández Almaraz, Antonio 978-84-607-6077-1» www.todostuslibros.com (Noiz kontsultatua: 2019-05-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5749174
# Mioñoko zamatzeko tokia

Mioñoko zamatzeko tokia (gaztelaniaz: cargadero de Mioño) edo Dícidoko zamatzeko tokia Kantabriako Castro Urdiales udalerriko Mioño herrian dagoen antzinako mea zamatzeko tokia da. Egun utzitako Dícidoko meategirako eraiki zuten. Lehenengoa 1880. urtean eraiki zuten eta M.T. Seiringek diseinatu zuen. Gerra Zibilean, 1937an, hondoratua, egungoa 1938koa da. Compañía Anónima Basconia eta Gortazar Hermanos enpresek eraikia, Bizkaiko Labe Garaiek muntatu zuten. Espainiako Gobernuak 1996an Bien de Interés Cultural izendatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24568157
* Multimedia: Cargadero de Mineral de Mioño, Castro Urdiales / Q24568157