# Kilimanjaro mendiko gudua

Kilimanjaro mendiko gudua, Longidoko herriaren inguruan gertatu zena, 1914ko azaroan eman zen Ekialdeko Afrika Alemanan. Lehen Mundu Gerrako borroka goiztiarra izan zen, Ekialdeko Afrikako frontean.

## Aurrekariak

Britainiarrek Ekialdeko Afrika Alemanaren konkista garatzeko bi lerrotatik aurreratuko ziren gerra hasi eta gutxira: Tangako portu-hirian eta Longido kokagunean, Kilimanjaro mendiaren magalean. Plana Mombasako Estatu Nagusiaren konferentzia batean diseinatu zen, Arthur Aitken jenerala buru zela. Eraso nagusia Tangakoa izango zen, "B" Indiarren Espedizio Indarrak garatutakoa, bi brigadatan antolatutako 8.000 bat gizonez osatua.
Bigarren erasoa Longidoko defentsa alemaniarren aurkako eraso bat izango zen, iparraldean, Kilimanjaro inguruan, gero hegoalderantz mugituz eta Neu Moshi, Usambara Trenbidearen mendebaldeko terminoa, harrapatuz. Charles Miller autorearen arabera, "Longidoko erasoaren helburua Schutztruppe (tropa kolonial) alemaniarrak berrehun miliako inguratze-mugimendu baten ondorioz harrapatzea zen." Eskualdea Alemaniar biztanleen kolonizazio esparru garrantzitsua zen, Usambarako gainen iparraldeko ertzean sisal, kafe eta bestelako diru-uztak zituena. Alemaniako Schutztruppe talde txikiek Britainia Handiko destakamenduak zelatatzen eta Ugandako trenbidea erasotzen hasiak zirenez gero, Ekialdeko Afrika britainiarrarekin muga egiten zuen eremuan alemaniar indarrak suntsitzea zen britainiarren operazio planaren funtsezko helburua. Geroago, Millerrek idatzi zuen "estrategia porrotezina zen."
1914ko urriaren amaieran, Indiarren "C" Espedizio Indarrak 4.000 gizon bildu zituen Ekialdeko Afrika britainiar eta alemaniarraren mugetatik gertu, J. M. Stewart brigada-jeneralaren agindupean. Brigadan bolondres kolonialak zeuden, "Ekialdeko Afrikako Errifledun Zaldunak" bere burua deitzen zutenak. Inteligentzia txosten akastunen arabera, alemaniarren presentzia militarra 200 gizonekoa zen eskualdean. Benetan Schutztruppeko 600 askari zeuden hiru konpainiatan, gehi 8. fusilaren konpainia, 86 kolonoz osatua, zaldiz.

## Gudua

1914ko azaroaren 3an, Britainia Handiko Indiako Armadako 1.500 punjabiar maldan gora egin zuten, Longidotik gertu, eta, goizeko lainoaren argitan, alemaniarren defentsa posizio indartsu baten su-gurutzean harrapatu zituzten. Indiar infanteriako indar handiak ondo borrokatu ziren kontraerasoan, baina egunez erasotzaileek ez zuten aurrera egin, trukean galera larriak jasoz.
Goizeko 10:00 inguru, alemaniar 8. Fusil Konpainiako zaldizko patruila batek Britainia Handiko hornidura-zutabe bati segada egin zion, ura eramaten ari ziren 100 mando inguru ihesian egin zuten. Zutabeko bertako garraiolari batzuk ikaratu egin ziren eta zamak askatu zituzten, janaria, munizioa eta tresneria atzean utzita. Britainiar agintaritzak, beren tropak sakabanaturik zituztela, ilunera arte ezer egin gabe itxaron zuten. Egoera jasanezina zela erabaki, menditik jaitsi eta Ekialdeko Afrika britainiarrerantz abiatu ziren ezer lortu gabe. Inbaditzaile britainiarren porrot honek haien indarren erdia baino gutxiagoko alemaniar unitateen aurka britainiar boluntario kolonialen artean gerra egiteko nahia azkar desagerrarazi zuen.

## Ondorioak

Esan bezala, Kilimanjaro mendiaren inguruko operazioak Tangako erasoarekin alderaturik dibertsio soila izateko pentsatuta zeuden. Tangako erasoa azaroaren 2an hasi zen, kostaldean, eta era berean porrotean amaitu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Miller, Charles. (1974). Battle for the Bundu: the First World War in East Africa. Macmillan ISBN 978-0-02-584930-3. (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).
* 1 2 3 (Ingelesez) Hoyt, Edwin P.. (1981). Guerilla: Colonel von Lettow-Vorbeck and Germany's East African Empire. New York: Macmillan ISBN 0025552104..
* ↑ Farwell, Byron. (1989). The great war in Africa, 1914 - 1918. (1. publ. argitaraldia) Norton ISBN 978-0-393-30564-7. (Noiz kontsultatua: 2024-12-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4871437
* Multimedia: Battle of Kilimanjaro / Q4871437