OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Izartza

Izartza Arabako Bernedo udalerriaren iparraldean eta Gasteizko mendien hegoaldean kokaturik dagoen herria da.
Gaur egun ia hutsik dago, ekialdean mugakide daukan Berrozi dagoen moduan. XIX. mendearen hasieran galdu zen euskara. Aipagarria da Santa Luzia eliza erromanikoa.

## Historia

XI. mendean erregistratuta dago hiribilduaren titulua, Izartzako Jaurerriaren jabeak Bikuñatarrak izan zirelarik. 1025eko Donemiliagako goldean ere Izarza toponimoa aipatzen da.
1961era arte Arluzea udalerriaren zati, 1961-1976 tartean Arluzea-Markiz delakoaren barnean kokatu zuten azken urte horretan Bernedora pasa arte.

## Demografia

* Izartzako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Santa Luzia eliza: dorrea 1756 urtean eraiki zen eta erretaula nagusia 1918koa da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren Euskal Onomastika Datutegia
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3156455
# Navarrete (Bernedo)

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; Errioxako udalerria gaitzat duena beste hau da: «Navarrete»
Navarrete Arabako Bernedo udalerriaren hegoaldean dagoen herria da, Trebiñuko mugan.
XVI. mendean "Navarretejo" izena eduki izan zuen Errioxako izen bereko herritik bereizteko. Bestela, "Nafarrate" izena herriko ate batean agertzen da, Nafarroako Atea hain zuzen ere.

## Mugakideak

Ipar-ekialdean Urturi, ipar-mendebaldean Trebiñu, hego-mendebaldean Villafría eta hego-ekialdean Bernedoko herrigunea mugakide ditu.

## Inguru naturala

Martinzabal mendiaren magalean kokatuta dago, eta Ega ibaiak herria zeharkatzen du Lizarrerriranzko bidean.

## Demografia

* Navarreteko biztanleria

## Ondarea

Herrigunean San Joan Batatzailearen parrokia-eliza dago, XVI.-XVI. mendekoa dena. Gainera, armarridun etxe anitz dago herrian, antzinako familiarenak: García Mayoral, Resines, Lasaga eta Martínez de Españatarrenak hain zuzen ere.
Bestela, Iturri Zaharra, iturri-aska eta hondatutako irin-errota bana daude Navarreten.

## Garraioa

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Villafria • Villaverde | Lagran⁠ |
| 9 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Meanuri • Meano • Ekora • Oion • Logroño (Portales)Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Urizaharra • Leza (ospitalea) • Guardia • Guardia (hotel-gasolindegia) • Logroño (Portales) | Logroño (geltokia) |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Erreferentziak

* ↑ Navarrete Euskaltzaindiaren Euskal Onomastika Datutegian

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3337230
* Multimedia: Navarrete, Bernedo / Q3337230
# Thaxterogaster pluvius

Thaxterogaster pluvius Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak : Agaricus pluvius (Basionimoa), Cortinarius pluvius, Myxacium pluvium.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakotik titi zabaldura. Gainazala pixka bat higrofanoa eta itsaskor samarra. Hori-krema ilun kolorekoa (ez hori bizia). Kapelaren azala oso garratza. Ertza zurixka.
Orriak: Estu samar eta orritxoekin. Beix-arrosa zurbil kolorekoak, ertza fin markatua.
Hanka: 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, liraina, ez oso mamitsua, klabiformea edo oinarrirantz mehetua, gainazala ez hain likatsua. Zurixka (ez zuri garbia) horiz lausotua edo zati ilunagoez zikindua.
Haragia: Zetadun erreflexuekin (batez ere lupaz begiratzen bada). Zuria hankaren erdian, gainerakoan horixka samarra. Ebaki eta berehala errefauaren usaina izaten du, zaporea garratz samarra.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Pluvius epitetoa latinetik dator, euritsu, esan nahi duen, “pluvius” hitzetik. Kapelaren gainazal hezeagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Elkarren artean nahikoa antzekoak diren Myxacium talde baten parte da. Horien artean Cortinarius eburneus dago.

## Sasoia eta lekua

Koniferoen basoetan eta urkien inguruan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Pirinioak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 139 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Thaxterogaster pluvius: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130611423
# Okina

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; lanbidea gaitzat duena beste hau da: «Okin»
Okina Arabako herri txiki zaharra da, Bernedoko udalerriaren ipar-mendebaldean eta Trebiñuko mugan kokatutakoa.

## Historia

XI. mendekoa da, 1025. urteko Donemiliagako goldekoa, Okinaren lehenengo aipamen idatzia (Oquina edo Oquia). 1961 arte Arluzea udalerriaren zati, 1961-1976 tartean Arluzea-Markiz delakoaren barnean kokatu zuten azken urte horretan Bernedora pasa arte.

## Ingurune naturala

Ihuda ibaiak Okina zeharkatzen eta bertan ur-jauzia sortzen du. Gasteizko mendiak inguruan ditu herriak, eta Kapildui mendira igotzeko abiapuntua da.

## Demografia

* Okinako biztanleria

## Ondarea

Ama Birjinaren Asuntzioaren eliza Okinako parrokia da, osagai zaharrenak gotikoak dituena, eta aipatzekoa da 1914. urteko eskola halaber.
Bestela, herriko jai nagusia San Kristobal da, uztailaren 10ean.

## Argazki galeria

* Eskola zaharra, 1914koa
* Herriaren ikuspegia, kanpandorretik
* Asuntzioaren eliza
* Elizako kanpaia, XIX. mendekoa
* Elizako kanpaia, XIX. mendekoa
* Elizako kanpaia, XX. mendekoa
* Elizako leihoak
* izako leihoal
* Elizako ataria
* Elizako atariko arkiboltak
* Elizako atariko kapitelak
* Elizako ataria
* Elizako atariko irudiak
* Elizako atariko irudiak, pertsonak eta animaliak
* Elizako atariko irudia, emakume burua

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3350048
* Multimedia: Okina (Basque Country) / Q3350048
# Kinta

Kinta (izen ofiziala: Quintana) Arabako Bernedo udalerriaren hegoaldean dagoen herria da.

## Mugakideak

Izkiko natura parkea iparraldean, Angostina eta Bernedoko herrigunea hegoaldean, Durruma Kanpezu ekialdean eta Urturi mendebaldean mugakide ditu.

## Historia

1965ean Bernedora pasarazi arte, Kinta udalerri independentea izan zen, Urturi herria ere barnean zuena.

## Demografia

* Kintako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19b | Santikurutze | Bernedo • Angostina • Kinta • Durruma Kanpezu • Bujanda | Santikurutze⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Ondarea

Harlanduzko etxeen artean XVII. mendeko "latin eta katedraren etxea" dugu, ikasle apaizgaientzat egokitutakoa. Herriguneko goialdean mende bat lehenagokoa den Natibitatearen parrokia-eliza dago.
Kanpoaldean, XVI. mendeko harriz eta zurez egindako Benta nabarmentzekoa da, barrualdetik itsasaldera joateko bidean kokatutakoa eta hainbat merkatarirentzat geralekua izan zena. Haren alboan Sortzez Garbiaren baseliza dago, mende bat geroago egindakoa.

## Erreferentziak

* ↑ Bernedo EODAn

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3414571
* Multimedia: Kintana / Q3414571
# Durruma Kanpezu

    Artikulu hau Arabako Bernedo udalerriko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Durruma».
Durruma Kanpezu (ofizialki San Román de Campezo / Durruma Kanpezu) Arabako Bernedo udalerriaren ekialdean dagoen herria da, Izkiko natura parkearen barruan eta Muela mendiaren (1.055 m) magalean dagoena.
Herria bi alderditan banatuta dago, herrigune zaharra goialdean eta herri berria behealdean.

## Historia

1200. urtea arte Nafarroako Erresumaren barne egon zen herria, eta ondoren hainbat liskarren eszenatokia izan da hala Gaztelarekin nola leinuen artean ere, azkenean Mendozatarren menpe gelditu zelarik.
1965ean Bernedo barrura pasarazi arte udalerri independentea izan zen.

## Demografia

* Durruma Kanpezuko biztanleria

## Ondarea

Herriak ondare aberatsa dauka, alde batetik XVI. mendeko Natibitatearen parrokia-eliza dugu, eta bestetik "Cocina de los moros" izeneko leizearen barruan dagoen Durrumako baseliza eta herriko behealdean dagoen Santutxukoarena ditugu. Bestela, lehenago aipatutako kobazuloaren moduan Brontze Aroko "Dispensa de los moros" koba ere nabarmentzekoa da. Trincheras de los Moros Burdin Aroko herri harresitu baten aztarnak dira.

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak 3 linea ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 18 | Maeztu | Durruma Kanpezu • Korres • Erroeta • Erroitegi • Sabando • Ibisate • Areatza • Musitu • Zekuiano • Aletxa • Elortza • Apilaiz | Maeztu⁠ |
| 19b | Santikurutze | Bernedo • Angostina • Kinta • Durruma Kanpezu • Bujanda | Santikurutze⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Erreferentziak

* ↑ San Román de Campezo / Durruma Kanpezu. Durrumako Udala.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3471620
* Multimedia: San Román de Campezo/Durruma Kanpezu / Q3471620
# Urarte

    Artikulu hau Bernedoko auzoari buruzkoa da; Gordexolako auzoa gaitzat duena beste hau da: «Urarte (Gordexola)»
Urarte Arabako Bernedo udalerriaren erdialdean dagoen herria da, Trebiñu ipar, mendebal eta hegoaldean, Markiz ekialdean eta Izkiko natura parkea hego-ekialdean mugakide dituena.
Urartek alboetan ditu iparraldetik datorren Ihuda ibaia eta ekialdetik datorren haren ibaiadar bat; hortik datorkio herriari izena.

## Historia

1025ko Donemiliagako goldean Uarte dokumentatzen da.
1961 arte Arluzea udalerriaren zati eta herriburu, 1961-1976 tartean Arluzea-Markiz delakoaren barnean kokatu zuten azken urte horretan Bernedora pasa arte.

## Demografia

* Urarteko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 16 | Armentia T. Trebiñu | Arluzea • Markiz • Saseta • Urarte • Paritza • Lañu • Albaita • Fuidio • Faidu • Mesantza • Samiano • San Martin Galbarin • Torre • Argote • Axarte • Agilu • Marauri • Ogeta • Saratsu • Pedruzo • San Vicentejo • Imiruri • Uzkio | Armentia T. Trebiñu |

## Ondarea
### Elizak

Herriko eliza nagusia Asuntzioarena da, jatorriz XIII. mendekoa, eta bestela Larrauriko ama birjinaren baseliza herriko kanpoaldean dugu, iparraldean.

### Kobak

Markizen bezala, Urarten ere Erdi Aroko hainbat kobazulo artifizial daude, eremutar jatorrizkoak eta grabatu ugarirekin.

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3552137
* Multimedia: Urarte / Q3552137
# Urturi

Urturi Arabako Bernedo udalerriaren hegoaldean dagoen herria da, bigarren populatuena dena herriburuaren ondoren. Izkiko natura parkearen barruan kokatuta dagoenez, naturak eta golf zelai batek bisitariak ere erakartzen ditu.

## Historia

XIII. mendean "Fortuuri" izena jaso zuten, Fortuño jaunarekin etimologikoki lotutakoa, eta XVII. mendean aldiz "Orturi", Ortuño jauna zela-eta.
1789an ekialdean mugakide duen Kintatik independizatu zen. Ostera ere Kintapera pasatuta, hala mantendu zen 1965ean udalerri hau Bernedorekin fusionatu arte.

## Demografia

* Urturiko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Ondarea

Hirutasun Guztiz Santuaren parrokia-eliza XVI. mendekoa da, eta herriko enparantzan kokatuta dugu, arkupeak eta iturria dituen etxe ikusgarri baten moduan.

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* (Gaztelaniaz)Izki Golfen webgunea
* Datuak: Q2391665
* Multimedia: Urturi / Q2391665
# Villafría

Villafría Arabako Bernedo udalerriaren hegoaldean dagoen herria da. Goiko eta Beheko auzoak bereizten dira.

## Mugakideak

San Tirso mendia hegoaldean, Navarrete ipar-ekialdean, Bernedoko herrigunea ekialdean eta Lagran mendebaldean mugakide ditu.

## Demografia

* Villafríako biztanleria

## Ondarea

Santa Eufemia parrokia-eliza XVI. mendekoa da eta Goiko auzoan kokatuta dago. Herriko mendebaldean, bestela, mende berekoa den San Pedro baseliza dugu.

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Villafria • Villaverde | Lagran |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 21 | Bernedo Armentia T. Trebiñu | Pipaon • Lagran • Villaverde • Villafria • Durruma Kanpezu • Kinta • Urturi • Angostina • Navarrete • Obekuri • Baxauri • Albaita | Bernedo Armentia T. Trebiñu |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren Euskal Onomastika Datutegia

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdeko kuadrilla

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bernedoko herriak udaleko webgunean
* Datuak: Q3558948
* Multimedia: Villafría, Bernedo / Q3558948
# Orbiso

Orbiso egun Kanpezu udalerria osatzen duten 5 herritako bat da.

## Izena

21. mendean herrira bidean Urbisu/Orbiso seinale elebidunak daude, baina Euskaltzaindiak ez du ontzat ematen euskarazko Urbisu forma ustezko hori, eta ez da batere argia jatorri etimologikoa.
Kanpezuko kontzejuetan erabili ohi diren goitizenetan, Orbisokoei Patones esaten diete.

## Historia

XVI. mendean Mendoza familiarena zen. Ondoren Kanpezuko apezpikuaren jabego bihurtu zen. 1965 arte berezko udalerria izan zuen.
Herri harresitua izan zen Orbiso, eta horren aztarnak ekialderantz, Nafarroarantz ematen duen aldean ikusten dira batik bat. Nafarroan bistan den hurrengo herriak, Zuñigak, antza du fisionomian Orbisorekin, muino luzexka batean kokatua.

## Demografia

* Orbisoko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19a | Alda Santikurutze | Kontrasta • Uribarri Harana • Done Bikendi Harana • Oteo • Orbiso • Bujanda • Antoñana | Alda Santikurutze |

## Ondasun nabarmenak

* San Andres eliza, XVI mendearen bukaeran eraikia.
* Santa Luzia baseliza, herritik ipar mendebaldera dagoena.
* Santutxoa, herriaren iparraldeko sarreran.
* Iturri eta latsarria, Martin de Mendizabalek egina 1806. urtean.

## Iruditegia

* Azulejuzko herri-seinalea.
* Ekialderantz, Nafarroarantz, ematen duten etxeak, harresi zaharren aztarnekin.
* San Andres eliza.
* Iturri neoklasikoa eta latsarri eraberritua.
* Santutxoa herriko sarreran.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren Euskal Onomastika Datutegia
* 1 2 3 Abaitua, Joseba; Fernandez, Luistxo. (2021-04-01). «Kanpezura bisita (eta Sabandora, bide batez)» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-10-17).
* ↑ «Ermita de Santa Lucía. Ondarea. Sistema de información del Patrimonio Cultural Vasco» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-17).

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Arabako Mendialdea

## Kanpo estekak

* Urbisu Kanpezuko Udaleko web orrian
* Datuak: Q3355197
* Multimedia: Orbiso / Q3355197
# Thaxterogaster talus

Thaxterogaster talus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Kontsumitu daiteke, baina kalitate gastronomiko eskasa du.
Sinonimoak : Cortinarius talus (Basionimoa), Cortinarius melliolens, Cortinarius pudorinus, Cortinarius subpudorinus, Phlegmacium ochropallidum. Cortinarius multiformis var. ochropallidus, Cortinarius ochropallidus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-laua, mamitsua, gaztetan ertz inkurbatua. Kapelaren azala bereizgarria, leuna, likatsua, krema-arrosa zurbil kolorekoa, fibrila erradial ilunez estalia.
Orriak: Adnatuak, nahikoa estu, ertz irregularra, krema-zurixka kolorekoak buztin kolorerako joerarekin.
Hanka: 6 eta 10 cm bitarteko garaietakoa, zuzena, krema kolorekoa (ukitzean horia bihurtzen da), zahartzean okre antzekoa gortinaren azpian, erraboil marjinatua. Gortina ugari eta zuria.
Haragia: Zuria (erraboilean okrea). Oina urratzean ezti usain apur bat izaten du eta irinaren zaporea. Espora-jalkina okre antzekoa.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Ochropallidus epitetoa latinetik dator, okre kolorea, esan nahi duen “ochraceus” hitzetik eta zurbila, esan nahi duen “pallidus” hitzetik. Kapela koloregabea izaten duelako.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Cortinarius multiformis delakoak ezti usain biziagoa du, kolore argiagoa, eta erraboila marjinatuagoa. Gracilior ataleko beste Cortinarius batzuk: Gracilior, polymorphus. Antzeko beste onddo batzuk: Hebeloma sinapizans, Rhodocybe gemina, Leucopaxillus amarus.

## Sasoia eta lekua

Iraila-azaroa. Hostozabaletan: pagoa, haritza, urkia. Kareharria, lur azidoa.

### Banaketa eremua

Alaska, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Groenlandia, Islandia, Europa, Errusia, Txina, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 147 or. ISBN 84-282-0887-5 (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Thaxterogaster talus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130611255
# Selandiar

Selandiarra Paleozenoa osatzen duten hiru estaietatik bigarrena da. Paleozeno Ertaina esaten denean estai honen inguruan hitz egiten da.
Nazioarteko karta estratigrafikoan Selandiarrak Montiar estaia ordezkatu zuen, Belgikako Mons eskualdeko serie kalkareoetan definitu zena.

## Kronologia

Hasiera orain dela 61,7 ± 0,2 Ma ezartzen da (Daniarraren ostean) eta bukaera orain dela 58,7 ± 0,2 (Thanetiarraren aurretik).

## Estratotipoa

Estaia 1924an definitu zuen Alfred Rosenkrantz (1898-1974) geologo daniarrak, izena Zeelanda (Sjælland) uhartearengatik emanez.
Halere, lokalizazio honetan diskordantzia geologiko bat dagoenez, Global Boundary Stratotype Section and Point ofiziala (GSSP) Zumaira aldatu zen, Itzurun hondartzara. Hortxe dago estratotipoa gaur egun, 43°18′2″N 2°15′34″W﻿ / ﻿43.30056°N 2.25944°W﻿ / 43.30056; -2.25944 koordenatuetan, garai hau ikertzeko leku onenetarikoa delarik.

## Selandiarra Euskal Herrian

Itzurungoaz gain, Selandiar estaia ikus daitekeen beste naturgune nabarmen bat Igoroingo arroila da, Arraia-Maeztun.

## Erreferentziak

* ↑ « International stratigraphic chart, version 2018/8 [archive] », sur stratigraphy.org
* ↑ Birger Schmitz et al., « The Global Stratotype Sections and Points for the bases of the Selandian (Middle Paleocene) and Thanetian (Upper Paleocene) stages at Zumaia, Spain », Episodes, vol. 34, no 4,‎ décembre 2011, p. 220-243
* ↑ Vera Podobina, « The Danian and Selandian calcareous benthic foraminiferal assemblages and biostratigraphy of Western Siberia », Geologos, vol. 17, no 2,‎ 2011, p. 97-110
* ↑ Arenillas, I.; Molina, E.; Ortiz, S.; Schmitz, B.. (2008-02-01). «Foraminiferal and δ13C isotopic event-stratigraphy across the Danian-Selandian transition at Zumaya (northern Spain): chronostratigraphic implications» Terra Nova 20: 38–44. doi:10.1111/j.1365-3121.2007.00784.x. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Maeztu Troya, José Javier. (1996). El karst en Álava: distribución, tipología y diversidad. Universidad del País Vasco - Euskal Herriko Unibertsitatea (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503349
* Multimedia: Selandian / Q503349
# Antonio Cancelo

Antonio Cancelo Alonso (Puebla de Sanabria, Zamorako probintzia, 1936) Zamoran jaiotako euskal enpresaburua da.

## Lan ibilbidea

1967an, Eibarren sortutako Juan XXIII Kontsumo Kooperatibako kudeaketa hartu zuen bere gain. Handik bi urtera, Eroski Kooperatibaren sorkuntza-prozesuan parte hartu zuen. Bertako zuzendari nagusi lanetan ibili zen 1990 bitartean, eta ondoren Eroski Taldeko presidente izendatu zuten. 1992an, Mondragón Corporación Cooperativa (MCC) delakoaren lehendakariorde aukeratu zuten, eta 1995-2001 bitartean Kooperatiba bereko Kontseilu Orokorreko presidente izan zen.
Ekonomia eta enpresari buruzko artikulu asko plazaratu ditu.

## Sariak

* 2015eko azaroaren 12an Debabarrenaren Gure Balioak saria eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ https://web.archive.org/web/20201019173149/https://cincodias.elpais.com/autor/antonio_cancelo_alonso/a
* ↑ https://www.diariovasco.com/bajo-deba/201511/08/antonio-cancelo-expresidente-fundador-20151108005502-v.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253647