# Zuria I.a Nafarroakoa

Zuria I.a Nafarroakoa (Iruñea, 1387ko uztailaren 6a – Santa María la Real de Nieva, 1441ko apirilaren 1a) Nafarroako erregina izan zen 1429tik 1441ra. 1401-1409 bitartean, Siziliako erregina ezkontidea, Nemoursko kondesa, eta Atenas eta Neopatriako dukesa izan zen.

## Bizitza

1387ko uztailaren 6an jaio zen, Karlos III.a eta Leonor Trastamarakoa errege-erreginak gurasoak zituela. Siziliako errege Martin Gaztearekin ezkondu zen 1402. urtean. 1409. urtean hil zen erregea; haurrik ez zutenez, Zuriak Sizilia utzi zuen Nafarroara itzultzeko. 1413an Nafarroako Erresumako oinordekoa bilakatu zen, Joana ahizpa hil eta gero.
1420an Aragoiko printze Joanekin ezkondu zen; harrezkero, senarraren Gaztelako lurraldeetan bizi izan zen. Nafarrora itzultzean, bertako errege-erregin egin zituzten 1425ean, Karlos III.a hil ondoren. Koroapen ekitaldia maiatzaren 18an egin zen, Iruñeko katedralean.1439. urtean eginiko testamentuan oinordeko bakartzat bere semea Karlos Vianako Printzea utzi zuen, nahiz eta Joan II.a bizi zen bitartean erregetzaren jabe egin ez zedin gomendatu. Zuria hil ondoren, ordea, nafar leinuen arteko borroka hasi zen: agramondarrak —Joan II.aren aldekoak— eta beaumontarrak — Vianako Printzearen aldekoak— elkarren aurka altxatu ziren.

## Ezkontzak eta seme-alabak

Bi aldiz ezkondu zen. Lehenik, Martin I.a Siziliakoarekin, ahalordeen bitartez 1402ko maiatzaren 21ean Catanian, eta zuzenean 1402ko abenduaren 26an Sardiniako Cagliari hirian Seme bakarra izan zuten, Martin izenekoa, 1403an jaioa eta 1407an Valentzian hila. 1409an alargundu zen.
Bigarrenik 1420ko ekainaren 10ean, Iruñean, Joan Trastamarakoarekin. Hiru seme-alaba izan zituzten:
* Karlos (1421-1461), Bianako printzea, aitak boteretik kendua
* Zuria (1424-1464), Gaztelako Henrike IV.a erregearekin ezkondua (1440) eta baztertua (1453)
* Leonor (1425-1479), Nafarroako erregina.

## Heriotza

1441eko apirilaren 1ean, Zuria I.a, Asturiasko printzea zen Henriquerekin, haren aita Joan II .a Gaztelakoarekin eta Joan II.a Aragoikoarekin biltzeko, Santa María la Real de Nieva herrian (Segoviako probintzian) pasieran zegoela hil egin zen; Soterrañako Andre Mariaren elizako kapera nagusian hilobiratu zuten. Erreginaren gorpuzkiak han geratu ziren, testamentuan Uxuera eramateko adierazten zuen nahiaren aurka. Hilobiaren kokapena ahaztu egin zen 1994an zaharberritze lanetan aurkitu zuten arte.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Martin of Aragon, Heir of Sicily
Ana de Navarra
Karlos IV.a Nafarroakoa
Karlos II.a Nafarroako erregea
Philip of Viana
Karlos III.a Nafarroako erregea
Zuria II.a Nafarroakoa
Joana Frantziakoa
Zuria I.a Nafarroakoa
Gaston I.a
Henrike II.a Gaztelakoa
Leonor Trastamarakoa
Petri Foixkoa
Juana Manuel
Joanes Foixkoa
Maria Foixkoa
Leonor I.a Nafarroakoa
Margarita Foixkoa
Joan of Foix, Countess of Armagnac
Katalina Foixkoa
Jakue Foixkoa :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/6/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak, hezkuntza.ejgv.euskadi.eus
* ↑ Anthony, Raoul. (1931). Identification et Etude des Ossements des Rois de Navarre inhumés dans la Cathédrale de Lescar. Paris: Masson, 11 or..
* 1 2 Lo Forte Scirpo, Maria Rita. (2003). C'era una volta una regina ... : due donne per un regno: Maria d'Aragona e Bianca di Navarra. Napoli: Liguori ISBN 88-207-3527-X..
* ↑ Enrique Flórez (1751), Memorias de las reinas católicas de España 725.or.

## Kanpo estekak

* Estornés Zubizarreta, Idoia, Nafarroako Blanka I, Auñamendi Eusko Entziklopedia, euskomedia.org
* Datuak: Q233865
* Multimedia: Blanche I of Navarre / Q233865
| Aurrekoa: Karlos III.a | Zuria I.a Nafarroako erregina (1425-1441) eta Joan II.a Nafarroako errege (1425-1479) | Ondorengoa: Joan II.a |