OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dueroko Konfederazio Hidrografikoa

Dueroko Konfederazio Hidrografikoa (gaztelaniaz: Confederación Hidrográfica del Duero edo CHD) erkidego arteko arroko espainiar erakundea da, 1927ko ekainaren 22ko Errege Dekretuaren bidez bere demarkazio hidrografikoko Dueroko arroaren Espainiako zati urak kudeatzeko sortua. Uraren Legeak honela definitzen du: berezko nortasun juridikoa duen zuzenbide publikoko erakunde bat, Estatuaz bestelakoa, administrazio-ondorioetarako Trantsizio Ekologikorako Ministerioari atxikia autonomia funtzional osoko erakunde autonomo gisa.
Eginkizun garrantzitsua betetzen du bere demarkazio hidrografikoan; izan ere, besteak beste, honako eginkizun hauek betetzen ditu: plangintza hidrologikoa, baliabideen eta aprobetxamenduen kudeaketa, jabari publiko hidraulikoaren babesa, uraren erabilera pribatiboko eskubideen emakidak, uraren kalitatearen kontrola, azpiegitura hidrauliko berrien proiektua eta gauzatzea, presen segurtasun-programak, datu-bankuak...
2007an, Gaztela eta Leongo Autonomia Estatutuaren erreformak etorkizunean Dueroko arroaren kudeaketa Gaztela eta Leongo Juntari eskualdatzeko aukerari atea ireki zion, hauxe Espainiako Bigarren Errepublikaren garaitik eskualdeak izan duen eskaera historikoa baitzen. Hala ere, 2011n, Konstituzio Auzitegiak Extremadurak jarritako konstituzio-kontrakotasuneko errekurtso bat onartu zuen, CHDri buruzko estatutu-erreformaren zatia, baliogabetzen zuena. Extremadurak ulertzen zuen (eta hala egin zuen Konstituzio Auzitegiak ere) Gaztela eta Leongo erkidegoak ez zuela eta ezin zuela legez bere gain hartu Robledillo de Gata eta Descargamaría udalerri cacerestar Dueroko arroko urak kudeatzeko eskumenik.
Espainiako Gobernuak eta Gaztela eta Leonek Extremadurari, errekurtso judiziala ebatzi aurretik, kontraprestazio ekonomiko bat jasotzeko aukera eskaini zioten arren, Gaztela eta Leonek arroaren gaineko eskumen osoa bere gain hartu eta errekurtsoa kentzearen truke, Extremadurak beti baztertu zuen aukera hori. Aukera hori, nolanahi ere, antidemokratikoa zen; izan ere, Cácereseko iparraldeko Dueroko uren kudeaketa Robledillo de Gatako eta Descargamaríako ezein bizilagunek zeharka hautatu ezin zituen kideak zituen erakunde baten esku zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Confederación Hidrográfica del Duero. El Organismo. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Real Decreto Legislativo 1/2001» Leggio.
* ↑ (Gaztelaniaz) Organismos de Cuenca. .
# Arriolako ubideak

Arriolako ubideak 1983an inauguratu zen ingeniaritza zibileko obra bat da. Ubide hauek 31,8 kilometroko luzera dute osorik Leongo probintzian, eta 4.050 hektarea Pormako urtegiko ur gezaz ureztatzeko aukera ematen dute. Uraren erabilera nagusia nekazaritza da.

## Datu teknikoak

* Luzera: 31,8 kilometro
* Menperatutako azalera: 6.511 hektarea
* Ureztatutako azalera: 4.050 hektarea
* Gehienezko emaria iturburuan: 8 m³/s

## Erreferentziak

* ↑ Portal de la CHD - Canal de Castañón. .

## Kanpo estekak

* Kanalaren fitxategia Dueroko Konfederazio Hidrografikoaren orrialdean
* Datuak: Q5746961
# Barrios de Ḷḷunako urtegia

Barrios de Ḷḷunako urtegia Espainiako Leongo Luna eskualdean dagoen urtegia da. Euste-hormaren oinetan kokatzen den herritik hartzen du izena: Los Barrios de Luna .
Proiektua Luis de Llanos y Silvela Dueroko Konfederazio Hidrografikoko ingeniariak burutu zuen. 1945ean, lanak Ginés Navarori eman zitzaizkion, urte horretako udan hasita. 1951ko ekainaren 15ean, uhateak itxi zituzten lehenengo ura biltzea hasteko eta 1951ko uztailaren 31ko arratsaldeko 5etan uhateak ireki zituzten eta urtegiaren lehen hustea gertatu zen.
Hamasei herri eta auzo desagertu ziren urtegiaren hondoan: Arévalo, Campo de Luna, La Canela, Casasola, Cosera de Luna, Lagüelles, Láncara de Luna, Miñera, Mirantes de Luna, El Molinón, Oblanca, San Pedro de Luna, Santa Eulalia de las Manzanas, Trabanco, Truva eta Ventas de Mallo.
1956an inauguratu zen ofizialki Páramo Leonés eremuan eta Órbigo eskualdean ureztatzeko guneak ezartzeko. Luna ibaiko urak Omaña ibaiarekin bat egiten dute, eta une horretatik aurrera Órbigo ibaia deitzen da.
Laurogei metroko altuerako presa du, lur-eremuaren estutasuna aprobetxatuz sortua, eta horrek 300 milioi metro kubiko baino gehiagoko ur bolumena sortzen du, 50.000 hektareako artoa, erremolatxa eta lupulua batez ere ureztatzeko erabiltzen dena.
Asturiaserako bidean, AP-66 autobideak zeharkatzen du urtegia. Autobidean tirante-zubi bat dago, Carlos Fernández Casado ingeniaria izenekoa, eta, gaur egun, Espainiako argirik handiena duena da, Cádizko 1812ko Konstituzio Zubiaren ondoren.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Estado del Embalse de Barrios de Luna
* (Gaztelaniaz)Ficha de la Confederación Hidrográfica del Duero
* (Gaztelaniaz)Ficha de la Sociedad Española de Presas y Embalses
* (Gaztelaniaz)Web del Sindicato Central del Embalse de Barrios de Luna
* Datuak: Q3373938
* Multimedia: Barrios de Luna Reservoir / Q3373938
# Omaña (ibaia)

    Artikulu hau ibaiari buruzkoa da; eskualdea gaitzat duena beste hau da: «Omaña»
Omaña ibaia (leonesez: Oumaña) Espainiako ipar-mendebaldean, Leongo probintzian, dagoen ur gardenak dituen ibai txiki bat da. Udaberriko urtaldiko uretatik eta udazkeneko eta udaberriko euriteetatik jaiotzen da Tambarón-en oinean, Montrondo (Murias de Paredesko Udala) herrian eta amaitzen da bere urek Luna ibaiko urekin bat egiten dutenean, Órbigo ibaiari hasiera emateko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6115480
* Multimedia: Omaña River / Q6115480
# Duero

Duero ibaia (Douro, portugesez) Iberiar Penintsulako hirugarren luzeena da, Tajo eta Ebroren ondoren. Halaber, Penintsulako arro luza-zabalena du.

## Ibilbidea

Espainian jaio da, Urbiongo mendietan (Soria). Portugalen itsasoratzen da, Porto hiritik hurbil.

## Ibaiadarrak

Esla, Valderaduey eta Pisuerga eskuinaldean, eta Agueda, Yeltes eta Tormes ezkerraldean ibaiadar nagusiak dira.
Beste ibai txikiago batzuk Riaza, Duraton, Cega, Adaja, Zapardiel, Guareña, Trabancos eta Tamega ditugu.

## Urtegiak

Dueroko urtegiak Espainian :
| Izena | Probintzia | Edukiera |
| Cuerda del Pozo | Soria | 249 hm³ |
| Los Rábanos | Soria | 6 hm³ |
| San José | Valladolid | 6 hm³ |
| Villalcampo | Zamora | 66 hm³ |
| Castro | Zamora | 27 hm³ |
| Aldeadávila I eta II | Salamanca | 115 hm³ |
| Saucelle | Salamanca | 169 hm³ |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14299
* Multimedia: Douro River / Q14299
# Ega

    Artikulu hau Nafarroako ibaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ega (argipena)».
Ega Arabako hegoaldean jaiota ia ibilbide osoa Nafarroa Garaiko hego-mendebaldean egiten duen ibai bat da, Ebroren adarra. 113 kilometro luze da, eta 1.461 kilometro koadroko arroa drainatzen du.

## Geografia

Toloñoko mendietatik datorren erreka batek eta Iturrietako mendietatik (Entziaren hegoaldean) jaisten den beste batek eratzen dute. Sartalde-sortalde norabidean doa Lizarraraino. Hegoaldera abiatzen da ondoren eta Lerindik igaro eta gero, San Adrianen Ebro ibaira isurtzen da.
Ega ibaiak Mendatza, Kanpanarea eta Zamarka erreken ura jasotzen du eskuinaldetik; Urederra eta Irantzu ibaiena ezkerraldetik. Kanpezu, Antzin, Legaria, Murieta, Zubielki, Arbeitza, Lizarra, Iratxe, Lerin, Carcar, Andosilla eta San Adrian herrietatik igarotzen da. Ebro ibaiak Nafarroatik jasotzen dituen hiru adar nagusietatik urriena da.

### Ibaiadarrak

Egaren ibaiadarrak hauek dira: Izki, Istora, Galbarra, Ubaria, Sardegi, Zelaieta, Urederra eta Irantzu.

## Hidrometria

Ega ibaiaren emaria Andosillan neurtu zen 1912-2010 bitartean. Ibaiak 1.445 kilometro koadroko eremua drainatua du gune horretan, arro osoaren % 99. Urteko batez besteko emaria segundoko 13,6 m³ da. Emari handiena otsailean du (25,7 m³/s), eta txikiena abuztuan (2,8 m³/s).
Ega ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Andosillan neurtuak Datuak: 1912 eta 2010 artean

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ (Gaztelaniaz) Sistema Ega Chebro.es
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ega ibaia Andosillan Hercules.cedex.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20348
* Multimedia: Ega River / Q20348
# Kartzelako zubia

Kartzelako zubia Nafarroako Lizarra udalerrian dagoen zubi bat da. Ega ibaia zeharkatuz San Pedro Ruakoaren auzoa eta Lizarrako Alde Zaharra elkarlotzen ditu. Bere itxura dela eta, Zubi Pikoduna ere deitua bada.
Jatorrizko zubia XII. mendean eraiki zen, baina Hirugarren Karlistaldian suntsitua izan zenez, 1873an aurreko zubia eredutzat hartuz berreraikia izan zen, eta azken hau da gaur egun arte iritsi dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492196
* Multimedia: Puente de la Cárcel, Estella-Lizarra / Q20492196
# Izki (erreka)

Izki Arabako erreka da, izen bereko natura parkearen ardatza dena.
Muela eta Soila mendiak banatzen ditu, arroila ikusgarria sortuz.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2876511
* Multimedia: Izki River / Q2876511
# Aitzole Araneta

Aitzole Araneta Zinkunegi (Donostia, Gipuzkoa, 1982ko azaroaren 22a) donostiar sexologo eta ekintzaile transfeminista da.

## Biografia

Donostian jaioa, bere genero-nortasunarekin bat ez zetorren gizonezko generoa esleitu zioten.
Enpresa administrazioan lizentziaduna da. Alcalako Unibertsitatetik sexologian masterduna eta Madrilgo Unibertsitate Autonomotik diziplinarteko genero ikasketetan masterduna ere bada.
Ahal Dugu alderdi politikoko kidea da eta Donostiako Udaleko zinegotzia 2019tik.
2023ko apirilean Sumar alderdiaren aurkezpenean parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Podemos. Portal de transparencia: Aitzole Araneta Zinkunegi. (Noiz kontsultatua: 2017ko abenduaren 11n).
* ↑ Araneta, A. (2017); Transexualitatea, Ur Handitan, ETB 1
* ↑ «Donostia.eus - Aitzole Araneta Zinkunegi» www.donostia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-04-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2023-04-02). «Díaz quiere ser la «primera presidenta» del Gobierno español ante una «democracia en riesgo»» naiz: (Noiz kontsultatua: 2023-04-15).

## Kanpo estekak

* Aitzole Aranetaren Twitterreko profila
* Datuak: Q34151827
* Multimedia: Aitzole Araneta / Q34151827
# Galgitu

Galgitu Arabako erreka da, Egaren ibaiadarra dena. Ibaia Arabatik erabat igarotzen da, eta Apilaiz kontzejuko iturrietatik sortzen da. Gero, Arraia-Maeztu udalerritik jarraitzen du, Ega ibaira iritsi arte.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Madoz, Pascual. (1845). Apellaniz. in: Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar. II Madril, 365 or..
# Azazetako Ega

Azazetako Ega Arabako hego-ekialdeko ibai bat da, Mendialdeko eskualdekoa. Ega ibaiaren ezkerraldeko adar bat da: Azazetan jaiotzen da, eta Santikurutze Kanpezun isurtzen ditu urak Egara.

## Izena

Ibaiadar honen usadioko izena Ega da; halaxe ageri da antzinako mapetan, eta halaxe deitzen diote gaur egun ere bertakoek. Hala ere, Lagrandik datorren Ega ibaiaren adar nagusitik bereizteko, gaztelaniazko kartografia modernoan Berrón izena agertu zen. Euskaltzaindiak arautu du euskara batuko izena Ega dela; eta, beste adarretik bereizi behar denean, Azazetako Ega.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 166. arauaː Euskal Herriko ibaiak. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Abaitua, Joseba. (2012-05-28). «Las fuentes del Ega: LIC del río Ega-Berrón» Natouring.net (Noiz kontsultatua: 2019-03-12).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Azazetako Egan (gaztelaniaz, Berrón) eta inguruko ibaietan arrantza egiteari buruzko webgunea.
* Datuak: Q12255071
# Tormes

Tormes Espainiako ibaia da, Dueroko ibaiadar nagusienetako bat. Espainiako hamalaugarren luzeena da 247,1 kilometrorekin.

## Ibaiadarrak

* Zurguén erreka
* Corneja
* Almar
* Aravalle
* Becedillas
* Caballeruelo
* Alhándiga

## Zeharkatzen dituen udalerri nagusiak

Hona hemen udalerrien zerrenda, iparraldetik hegoaldera:
* Salamanca.
* Santa Marta de Tormes.
* Alba de Tormes.
* Guijuelo.
* Puente del Congosto.
* Navamorales.
* El Losar.
* El Barco de Ávila.
* La Aliseda de Tormes.
* Angostura de Tormes.
* Hoyos del Espino.
* Navacepeda de Tormes.

## Ikus, gainera

* Espainiako ibaien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14755
* Multimedia: Tormes River / Q14755
# Esla ibaia

Esla Leongo probintziako ibai bat da, Espainiako iparmendebaldean. Duero ibaiaren ibaiadar bat da, Kantauriar mendilerroan iturburua duena. Bere luzera 286 kilometrokoa da, iparraldetik hegoaldera, Leon eta Zamorako probintziak igaroz. Duero ibaiaren ibaiadarretatik, emari gehien duena da, eta azken ibai honetan bere urak isurtzen dituenean, Duerok berak baino emari gehiago darama.
Esla ibaiaren iturburu ofiziala, Maraña izeneko udalerri leondarrean dago, "la Fuente Maraña" izenez ezagutzen den tokian.
Ibai hau, erromatarren Astura zen, antzinako asturtarrek honengandik izena hartu zutelarik. Asturtarrak, egungo asturiar eta leondarren arbasoek, Kantauriar Mendilerroko bi alboetan bizi ziren. Inguruko herrien toponimoak, ibai honetatik hartu dute izena: "Vega del Esla", "Mansilla del Esla", Villafalé (Astura Ibaiaren ertzeko Hiribildu emankorra).
Bere ibilgutik, XIX. mendean, Eslako ubidea eratorri zen, Vega de Toral ureztatzeko.
Bere ibaiadar nagusiak honako hauek dira:
* Bernesga
* Cea
* Orbigo
* Porma
* Tera
* Aliste

## Toponimoa

Bi hipotesi daude. Lehenengoak Astura ibaiak (antzina Estura edo Estula deitzen zena) erroa, -stour zeltiarretik hartu zuela dio. Stour hitzak ibaia esan nahi du. Europako geografian zehar, eta zelta jatorriko herrien artean, Pliniok jada hitz egiten zuen Stur ibaiaz Britanian, eta, oraindik, gaur egun, Kent, Suffolk eta Dorseten badaude Stour izeneko hiru ibai. Elba ibaiaren itsasoratzean ere badago Stör izeneko beste ibai bat, antzina, Sturia deitua. Gainera, Piamonte probintzia italiarrean, Esturi izeneko zeltar tribua zegoen, baita Stura izeneko ibai bat ere. Erro berbera mantentzen da gaur egun gaelikoan eta bretainieran, ster eta stour hitzetan, ibai esanahiarekin.
Bigarren hipotesia, eta Julio Prado Reyerok idatzitako Bidaia historiko bat Esla Goienatik, Astura, ondoren Esla, euskarazko aite-uretik dator, edo "harkaitz eta uraren tokia". Pradok, 13. orrialdean, Astura "gure lurrean mantentzen den euskal hitzetako bat da eta ast-ura edo, harkaitza eta uretik dator".
Benetako jatorria edozein dela ere, gauza ziur bakarra, Esla toponimo aurreindoeuroparra dela da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14764
* Multimedia: Esla River / Q14764
# Támega

Támega (galizieraz: Támega, ˈtameɣa ahoskatua; portugesez: Tâmega, ˈtɐmɨɣɐ ahoskatua) Galizia eta iparraldeko Portugal zeharkatzen dituen ibai bat da, Duero ibaiaren ibaiadarra dena.
Fonte do Támega izeneko lekuan, Ourenseko probintziako Talariño mendian, jaioa, Trás-os-Montesen Portugalen sartzen da. Búbal du ibaiadar nagusia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14608
* Multimedia: Tâmega River / Q14608
# Arandilla (ibaia)

Arandilla Burgosko probintziako ibaia da, Duero ibaiaren adarra. Bere uretan arrantza egin daiteke, amuarraina eta barboa nagusi direlarik. Garai batean ibai-karramarro ugari zegoela nabarmentzen zen, baina gaur egun desagertu egin da. Duero ibaian itsasoratzen da, Aranda herrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4784075
* Multimedia: Arandilla River (Burgos) / Q4784075
# Ucero ibaia

Ucero Iberiar penintsularen barnealdeko ibaia da, Dueroren ibaiadarra. Espainiako Soria probintzia zeharkatzen du.

## Deskribapena

Ibaiak Soria probintzia zeharkatzen du eta Ucero herri homonimoaren inguruetan du jatorria. Rejas, Valdeavellano, Valdelinares, Valdemaluque, Sotos, Valdelubiel, El Burgo, Osma eta La Olmeda herriak bere ibilguaren bi aldeetan utzi ondoren, Duero ibaira isurtzen amaitzen da.
Bere ibaiadarren artean Lobos, Abion eta Sequillo ibaiak daude.
Dueroko arro hidrografikoari dagokiona, bere urak Ozeano Atlantikora isurtzen dira.

## Erreferentziak

* 1 2 Madoz 1849, 201 orr. .

## Bibliografia

* Madoz, Pascual (1849). «Ucero». Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar XV. Madrid. Wikidata Q115624375.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23991312
* Multimedia: Ucero River / Q23991312
# Carranque (Malagako metroa)

Carranque Malagako metroaren geltokia da, Malaga udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

> Geltokia :
| Barbarela → Atarazanas $^{(en)}$ | Portada Alta → Andalucía Tech |

## Erreferentziak

* ↑ «Lineak eta mapak» www.metromalaga.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Ikus, gainera

* Malagako metroa
* 1. linea (Malagako metroa)

## Kanpo estekak

* Malagako metroaren webgunea
* Datuak: Q5845970
* Multimedia: Estación de Carranque / Q5845970
# Huebra ibaia

Huebra ibaia Salamancako probintziako ibaia da, Gaztela eta León erkidegoan, Espainia. Balore ekologiko handia du.

## Ezaugarriak

Las Quilamas mendilerroko Cervero gailurrean sortzen da, Salamancako probintzian. Yecla de Yeltes herrian Yeltes ibaia batzen zaio. Biak Duero ibaira doaz. Duerorekin Saucelle urtegi ondoren bat egiten dute, Dueroko Arribesen. Camaces ibaia beste ibai adarra da.
XIX. mende arte ez zen jakin ibai honen iturria non zegoen.

## Ibai adarrak

* Camaces ibaia
* Yeltes ibaia

## Iruditegia

* Huebrako behatokia.
* Yeltes ibaia.
* Resbala zubia.
* Camaces ibaia.

## Erreferentziak

* ↑ https://salamancartvaldia.es/not/66290/el-rio-huebra-campero-y-arribeno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14770
* Multimedia: Huebra River / Q14770
# Nazioarteko Dueroko Parke Naturala

Nazioarteko Duero Parke Naturala Duero ibaiak Portugal eta Espainiaren arteko muga osatzen duen eremua estaltzen duen parke naturala da, baita Águeda ibaia ere, Dueroaren adarra. Mogadouro, Miranda do Douro, Freixo de Espada à Cinta eta Figueira de Castelo Rodrigo udalerrietako eremuak biltzen ditu. Maiatzaren 11ko 8/98 Lege Dekretuaren bidez sailkatua dago

## Fauna

* Sai zuria
* Harkaitz-zozo urdina
* Griffin
* Murgil handia
* Basurdea
* Cabrera lursagua
* Lataste sugegorria
* Barbela

## Erreferentziak

* ↑ Decreto-Ley nº 8/98, de 11 de mayo, de Declaración del Parque Natural del Duero Internacional. .

## Ikus, gainera

* Arribas del Duero Parke Naturala

## Kanpo estekak

* Douroko ibailabarrak
* Parkeari buruzko ICN orria
* Hegaztien behaketa Douro Internacional-en (Miranda do Douro)
* Turismo birtuala: parkean sartutako eskualdeetako interesgune turistikoen georeferentziazioa.
* Douro Harana - Douroko Nazioarteko Parke Naturala
* Douro nazioarteko parke naturala, espezieen zerrenda (fenologia, kontserbazio egoera, ugaritasuna)
* Datuak: Q5842992
* Multimedia: Parque Natural do Douro Internacional / Q5842992
# Dueroko basamortua

Dueroko basamortua (gaztelaniaz: desierto del Duero), espainiar historiografian, VIII. mendean Duero ibaiaren arroa izandako despopulatzea izan zen. Claudio Sánchez-Albornozek proposaturiko tesi honen arabera, Alfontso I.a Asturiaskoak Asturiasko Erresuma babesteko bere kanpainetan despopulatze estrategiko bat egin zuen. Menéndez Pidal edo Américo Castro historialariek, berriz, ez zuten despopulatzea aintzat hartu eta geroko kristau konkistan ez zegoen birpopulaketarik, antolakuntza berri bat baizik, proposatu zuten.
Abilio Barbero eta Marcelo Vigil historialariek 1978an honen kontrako liburu bat argitaratu zuten, teoriaren entzutea beltzeko asmotan. Hala ere, bere argudioak okerrak izan ziren. Armando Besga Marroquínek, berriz, 2000. urtean despopulatzea benetakoa zela adierazi zuen. Barbero eta Vigilek Besgak inolako euskarri dokumental edo arkeologikorik duela diote.

## Historia

Alexandre Herculano portugaldar idazle eta historialariak 1840ko hamarkadan lehendabizikoz birpopulatze aldeko tesi bat proposatu zuen. Sánchez-Albornozek gero teoria garatu zuen.
Sánchez Albornozen esanetan, Alfontso I.ak kanpaina batzuk egin zituen Dueroko arroan, garai haietan 'Zelai Gotikoak' deitua. Musulmanen aurkako bere aitzinatzean hartutako hiri eta herriak jendez hustu zituen. Horrela konkistaturiko hirietan ez zituen goarnizioak utzi behar. Lur errearen estrategia honetan, mairuak erail eta kristauak Kantauriar mendikatearantz eraman zituen. Horrela, Alfontso I.ak León, Astorga, Salamanca, Ávila, Osma, Sepúlveda eta beste herri asko hartu zituen.
Iberiar goi-lautadatik etorritako jendeari esker Kantauriar mendikatearen iparraldean- batez ere Asturiasen- izandako populazio gehitzeak orube berrien luberriketa eragin zuen eta baita herri berrien sorrera ere. Kasualitatez ala nahitako despopulatzeari esker, gudaroste musulmanen aurrera egitea zaildu egin zen. IX. mendean iparraldetik etorritako kristauek eta mozarabiarrek Dueroko ibarreko birpopulatzeariekin zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Sánchez Albornoz, Claudio. (1966). Despoblación y repoblación del Valle del Duero. Universidad de Buenos Aires, Instituto de Historia de España, 406 or..
* ↑ Menéndez Pidal, Ramón. (1960). Manuel Alvar ed. Repoblación y tradición en la cuenca del Duero. in: Enciclopedia lingüística hispánica. 1 Madril, XXIX–LVII or..
* ↑ Barbero, Abilio; Vigil Pascual, Marcelo. (1978). La formación del feudalismo en la Península Ibérica. Gribaljo, 437 or..
* ↑ Besga Marroquín, Armando. (2000). Orígenes hispanogodos del Reino de Asturias. Real Instituto de Estudios Asturianos, 653 or..
* ↑ Herculano, Alexandre. (1846-1850). História de Portugal: 1.ª época, desde a origem da monarquia até D. Afonso III. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1514439
# Nicolás Lasarte Arana

Nicolas Lasarte Arana (Villabona-Amasa, 1917- Donostia, 1994ko maiatzaren 29a) abokatu eta politikaria izan zen, Donostiako alkatea frankismo garaian.

## Biografia

Tolosa Okzitaniako Eskolapioetan ikasi zuen eta Valladolideko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziatu zen. Elkarte Tradizionalistako militantea, Espainiako gerra zibilaren eztandak Donostian harrapatu zuen, eta 1936ko azaroan errekete karlistaren Oriamendi Tertzioan izena eman zuen. 1942-1943an Donostiako udaleko zinegotzia izan zen. 1950etik aurrera bankuen munduarekin lotu zen, Espainiako Bankuko kontseilari, Bilboko Bankuko eta Donostiako Aurrezki Kutxako letradu izan zen, eta bertako zuzendariorde izan zen 1950ean, eta zuzendari nagusi 1964tik 1979ra. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko eta Donostiako Orfeoiko kide ere izan zen.
1961eko ekainaren 18an, Manuel Valencia Remón Gipuzkoako gobernadore zibilak Donostiako alkate izendatu zuen. Bere agintaldian, Hiri Antolamendurako Plan berria onartu zen, Urumea ibaia eta Ondarretako kolektorea saneatzeko agindua eman zen, eta Anoetako Frontoia inauguratu zen. Izendapen horrek Gorteetako prokuradorearena zekarren berekin. 1964ko ekainaren 6ra arte egon zen karguan. Ondoren, enpresa-munduari lotuta jarraitu zuen, eta hirurogeita hamarreko hamarkadan Donostiako Kutxako zuzendari kudeatzailea izan zen, Europistas, Eurovías eta La Salvadora, SAko kontseilaria.

## Erreferentziak

* ↑ «Esquela Funeraria» ABC (periódico).
* ↑ Lasarte Arana, Nicolás. .
* ↑ «El gobernador civil nombra un nuevo alcalde» El Diario Vasco.
* ↑ «Duplicidad de cargos de los consejeros» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83378461
# Termoplastiko

Termoplastikoa plastiko mota bat da, beroarekin likido bihurtzen dena, eta nahiko hozten delarik gogortu eta bere formara itzultzen dena. Termoplastiko gehienak polimeroak dira eta pisu molekular oso handia dute.
Jokaera hori duten gai naturalak landu gabeko kautxua, eta argizari eta koipe batzuk dira; sintesi bidez gai termoplastiko berri asko egin dira: polibinil kloruroa, nylona, poliestirenoa, polipropilenoa, erretxina akrilikoak, binilikoak eta zelulosikoak, fluorokarburoak eta abar; polimero garaiak dira guztiak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380677
* Multimedia: Thermoplastic / Q380677