OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Frankonia

Frankonia (alemanez: Franken) Alemaniako antzinako eskualdea, Rhinetik Mainzeko mendebala eta Main eta Hesse alderik alde hartzen zituena.

## Historia

Eskualde hori frankoek hartu zuten VII. mendean, eta ekialdeko Frankoen Erresuma, eta ondoren Germaniako Erresuma izan zen Konrado I.arekin, Frankoniako dukearekin, X. mendean. Baina hura oinordekorik gabe hil baitzen, Oton I.ak Frankonia betirako bereganatu eta Saxoniako dinastia sortu zuen bertan. Erresuma berehala hautsi zen berriro, baina bertan dinastia saliarra sortu zen Konrado II.a Saliarrak aginpidea hartu zuenean. Würzburgeko apezpikuek Frankoniako duke titulua izan zuten, eta Maximilianok inperioko hamar barrutietako bat izendatu zuen.

## Geografia

Egungo Frankonia bi estatutan banaturik dago: Bavaria eta Baden-Württemberg hain zuzen ere.

### Bavaria

Frankoniaren gehiengoa Bavarian dago, hiru eskualdetan banaturik:
| Eskualdea | Hiriburu | Azalera | Biztanleria (2005eko irail) | Bizt./km² |
| Frankonia Garaia | Bayreuth | 7.231,00 km² | 1.103.239 | 153 |
| Frankonia Erdikoa | Ansbach | 7.244,85 km² | 1.708.841 | 236 |
| Frankonia Beherea | Würzburg | 8.530,99 km² | 1.342.308 | 157 |
| Frankonia Bavarian | | 23.006,84 km² | 4.154.388 | 181 |
Hona hemen eskualdeko hiri nagusiak:
| Hiria | 2000ko bizt. | 2005eko bizt. | 2007ko bizt. |
| 1. Nuremberg | 488.400 | 497.254 | 503.110 |
| 2. Würzburg | 127.966 | 133.188 | 135.212 |
| 3. Fürth | 110.477 | 113.076 | 114.130 |
| 4. Erlangen | 100.778 | 102.745 | 104.650 |
| 5. Bayreuth | 74.153 | 74.137 | 73.097 |
| 6. Bamberg | 69.036 | 69.934 | 69.884 |
| 7. Aschaffenburg | 67.592 | 68.798 | 68.434 |
| 8. Schweinfurt | 54.325 | 54.351 | 53.798 |
| 9. Hof | 50.741 | 48.982 | 47.744 |
| 10. Coburg | 42.427 | 42.015 | 41.283 |
| 11. Ansbach | 40.450 | 40.510 | 40.330 |
| 12. Schwabach | 40.125 | 38.630 | 38.753 |

### Baden-Württemberg

Baden-Wurtemberg estatuak 2003an Region Franken izeneko eskualdea sortu zuen, gero Region Heilbronn-Franken izendatua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150907
* Multimedia: Franconia / Q150907
# Frankonia Beherea

Frankonia Beherea (alemanez Unterfranken) Bavariako 7 eskualdeetako bat da, ipar-mendebaldean kokatuta. Frankonia Behereak hiru barrutirik gabeko hiri eta 9 landa-barruti ditu.

## Geografia
### Mugakideak

* Frankonia Garaia
* Frankonia Erdikoa
* Stuttgart
* Karlsruhe
* Darmstadt
* Kassel gobernu-eskualde
* Turingia

## Banaketa administratiboa

Frankonia Beherea Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) eta Kreise (barrutiak) ditu.

### Hiriak (Kreisfreie Städte)

* Aschaffenburg
* Schweinfurt
* Würzburg

### Barrutiak (Landkreise)

* Aschaffenburg
* Bad Kissingen
* Haßberge
* Kitzingen
* Main-Spessart
* Miltenberg
* Rhön-Grabfeld
* Schweinfurt
* Würzburg

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10547
* Multimedia: Lower Franconia / Q10547
# Frankofobia

2014ko BBCren inkesta. Frantziaren itxura herrialdeka :
| Herrialdea | Positiboa | Negatiboa | Neutrala | Pos-Neg |
| Pakistan | %30 | %38 | 32 | -8 |
| Israel | %24 | %18 | 58 | 6 |
| Turkia | %35 | %29 | 36 | 6 |
| Mexiko | %34 | %25 | 41 | 9 |
| India | %35 | %25 | 40 | 10 |
| Argentina | %35 | %17 | 48 | 18 |
| Txina | %47 | %27 | 26 | 20 |
| Indonesia | %46 | %24 | 30 | 22 |
| Espainia | %46 | %24 | 30 | 22 |
| Alemania | %47 | %24 | 29 | 23 |
| Kenya | %48 | %22 | 30 | 26 |
| Ameriketako Estatu Batuak | %55 | %26 | 19 | 29 |
| Erresuma Batua | %61 | %32 | 7 | 29 |
| Nigeria | %55 | %25 | 20 | 30 |
| Japonia | %38 | %4 | 58 | 32 |
| Peru | %48 | %16 | 36 | 32 |
| Australia | %57 | %24 | 19 | 33 |
| Errusia | %51 | %13 | 36 | 38 |
| Brasil | %62 | %20 | 18 | 42 |
| Kanada | %64 | %20 | 16 | 44 |
| Frantzia | %70 | %22 | 8 | 48 |
| Hego Korea | %70 | %11 | 19 | 59 |
| Ghana | %72 | %9 | 19 | 63 |
Frankofobia frantziarren aurkako beldur, nazka, gorroto edo diskriminazioa da. Haren kontrakoa frankofilia da. Sentimendua hainbat herrialdetan mendeetan zehar garatu da: Ingalaterran, Ehun Urteko Gerraz geroztik; Boli Kostan, jeunes patriotes erakundearen gehiegikeriengatik, eta abar.

## Erreferentziak

* ↑ BBC. (2014-6-3). BBC World Service poll. .
* ↑ Robertson, John G.. (1991). Robertson's Words for a Modern Age: A Cross Reference of Latin and Greek Combining Elements. Senior Scribe Publications, 212 or. ISBN 978-0-9630919-0-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q909355
* Multimedia: Anti-French sentiment / Q909355
# Frankonia Erdikoa

Frankonia Erdikoa (alemanez Mittelfranken) Bavariako zazpi eskualdeetako bat da.

## Banaketa administratiboa

Frankonia Erdikoa Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) eta Kreise (barrutiak) ditu.

### Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak)

* Ansbach
* Erlangen
* Fürth
* Nurenberg (Nürnberg)
* Schwabach

### Kreise (barrutiak)

* [[Ansbach (barrutia)|Ansbach]]
* [[Erlangen-Höchstadt (barrutia)|Erlangen-Höchstadt]]
* [[Fürth (barrutia)|Fürth]]
* [[Nurenberg Land (barrutia)|Nurenberg Land]]
* [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]]
* [[Roth (barrutia)|Roth]]
* [[Weißenburg-Gunzenhausen (barrutia)|Weißenburg-Gunzenhausen]]

## Ikus, gainera

* Frankonia Garaia (Oberfranken)
* Frankonia Beherea (Unterfranken)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10551
* Multimedia: Middle Franconia / Q10551
# Frankonia Garaia

Frankonia Garaia (alemanez Oberfranken) Bavariako zazpi eskualdeetako bat da. Frankonia Erdikoarekin eta Frankonia Beherearekin Frankonia eskualde historikoa osatzen du, egun Bavarian kokaturik.

## Banaketa administratiboa

Frankonia Garaiak Kreise (barrutiak) eta Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) ditu.
Kreise:
* [[Bamberg (barrutia)|Bamberg]]
* [[Bayreuth (barrutia)|Bayreuth]]
* [[Coburg (barrutia)|Coburg]]
* [[Forchheim (barrutia)|Forchheim]]
* [[Hof (barrutia)|Hof]]
* [[Kronach (barrutia)|Kronach]]
* [[Kulmbach (barrutia)|Kulmbach]]
* [[Lichtenfels (barrutia)|Lichtenfels]]
* [[Wunsiedel im Fichtelgebirge (barrutia)|Wunsiedel im Fichtelgebirge]]
Kreisfreie Städte:
* Bamberg
* Bayreuth
* Coburg
* Hof

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10554
* Multimedia: Upper Franconia / Q10554
# Frankoniako Jura

Frankoniako Jura (alemanez: Fränkische Alb, Fränkischer Jura edo Frankenalb) Bavariako mendikatea da, Alemanian dagoena. Danubio eta Main ibaien kokaturik 7053,8 km$^2$ azalera du. Iparraldeko zatiak Frankoniako Suitza (alemanez: Fränkische Schweiz) izena du. Mendirik altuena 656,4 metroko Dürrenberg da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* ↑ Emil Meynen, Josef Schmithüsen: Handbuch der naturräumlichen Gliederung Deutschlands. Bundesanstalt für Landeskunde, Remagen/Bad Godesberg 1953–1962

## Kanpo estekak

* Datuak: Q669883
* Multimedia: Fränkische Alb / Q669883
# Felsőbányaita

Felsőbányaita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Felsőbányaita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al4(SO4)(OH)10 * 4H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Felsőbányaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Felton (Delaware)

Felton Delawareko herria bat da. Kent konderrian kokatua dago. 2010ean 1.234 biztanle zituen, 2,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kent konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754240
* Multimedia: Felton, Delaware / Q754240
# Felton (Minnesota)

Felton Minnesotako hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 177 biztanle zituen, 2,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clay konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230809
# Felucia

Felucia, Star Wars film saga ospetsuan agertzen den planeta exotiko bat da. Planeta hau, Star Wars III. Atala: Sithen Mendekua izeneko filmean agertzen da.

## Planetaren deskribapen laburra

Felucia, landare primitibo erraldoiz, landaretza koloreanitzez eta itxura garden eta plastikoaren antzerako itxurako izakiekin betea dago. Eguzkiak distiratzen duenean, giroak, beira koloreanitz bat bezala dizdiratzen du.

## Historia

Klon Gerretan, Merkataritza Gremioaren egoitza nagusi bezala balio izan zuen.
Aayla Secura Jedia eta Bly Komandantea, Errepublika Galaktikoaren infanteriaren buru izan ziren, planeta honetan armada separatista bilatzen. Baina jedia, bere klon soldadu propioek, 66 agindua obedituz hil zuten.

## Izenaren jatorria

George Lucasen irudimen handiaren ondorioz, Steven Spielbergi eginiko keinu bat dela uste da, batzuk diotenaren arabera, Spielbergek, Felucia, E.T. the Extra-Terrestrialen planeta zela esan baitzuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1062595
# Feltham

Feltham Londresko Hounslow udalerriko auzo bat da. Londres, Erresuma Batuko Charing Crossetik 21 km-ra (13,5 mi) mendebaldera dago. 2011ko erroldaren arabera 27.104 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Key Statistics; Quick Statistics: Population Density 2011 census Office for National Statistics

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2545812
* Multimedia: Feltham / Q2545812
# Felton (Kalifornia)

Felton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Cruz konderrian dago, Kalifornia estatuan. 4.489 biztanle ditu, 11,790081 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Cruz konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2495480
* Multimedia: Felton, California / Q2495480
# Feltre

Feltre Italiako udalerri bat da. Bellunoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 20.369 biztanle ditu, 99,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Feltrek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cesiomaggiore Fonzaso Borgo Valbelluna Mezzano Quero Vas Sovramonte Pedavena Seren del Grappa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1465
* Multimedia: Feltre / Q1465
# Felt (Oklahoma)

Felt Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cimarron konderrian dago, Oklahoma estatuan. 77 biztanle ditu, 1,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Cimarron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3460016
# Felton (Pennsylvania)

Felton Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 506 biztanle zituen, 1,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1133112
# Feltro

Feltroa artilea, edo beste abere batzuen ilea, estu tinkatuz, ehundu gabe egiten den oihal mota da. Batzuetan zuntz sintetikoekin egiten da. Industria, diseinu edo eskulangintzan baliatzen diren feltro mota desberdin asko daude. Batzuk oso leunak badira ere, beste batzuk eraikuntzan erabiltzeko bezain sendoak dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/02/09 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Fieltro Fieltro.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189964
* Multimedia: Felt / Q189964
# Estrontziowhitlockita

Estrontziowhitlockita fosfato motako minerala da eta whitlockita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Estrontziowhitlockita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Sr9Mg(PO4)6(HPO4)}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Estrontziowhitlockite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Estrontziotxevkinita

Estrontziotxevkinita silikato motako minerala da eta perrierita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Estrontziotxevkinita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Sr,La,Ce,Ca)4Fe^{2+}(Ti,Zr)2Ti2(Si2O7)2O8}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Estrontziochevkinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Estropu

Estropua txikotez eginiko eraztuna da, apareilu bati eusteko erabiltzen dena, eslingaren antzera. Bere erabilpenaren arabera izen bat edo bestea har dezake, hala nola ainguraren estropua, edo arraunaren estropua.

## Arraunean

Espartzuzko lakainaz edo kalamuz egindako uztai estu moduko horrek arrauna toletari lotzen dio, bulkada lortzeko. Denborarekin zabaldu, eta aldatu behar izaten dira. Nylonezkoa eginez gero gehiago irauten du, baina ez da hain goxoa lanerako. Mistoak edo tartekatuak erabili ohi dira. Estuegiak badira, eskumuturrak neurriz kanpo nekarazten ditu. Sortzen duen hotsak arraunlari guztiak koordinatzen laguntzen du.

## Erreferentziak

* ↑ «Berria Estilo Liburua» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-02-22).
* ↑ «TOSTAKO ARRAUNA» ikasmaterialak.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30903924
# Estrontzioruizita

Estrontzioruizita mineral bat da eta ruizita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Estrontzioruizita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Sr2Mn3+2Si4O11(OH)4 * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Estrontzioruizite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Estropada (argipena)

Estropada izenak adiera hauek ditu:
* estropada: traineruen arteko lasterketa;
* estropada (oro har): itsasontzien arteko lasterketa.
# Estropada (oro har)

Estropada itsasontzien arteko norgehiagoka da. Terminoa belaontzietako lehiaketetan zein arrauneko ontzietako lehiaketetan erabiltzen dugu. Euskal Herrian eta Kantauri itsasbazter osoan, traineru estropada aipatu ohi da estropada izen soilaz.

## Bela

Bela-estropadak bela arinekoak edo gurutzadurako belakoak izan daitezke. Bela arineko errekak buiek edo balizek markatutako ibilbide baten gainean egin ohi dira, normalean triangelu formakoak, eta horien konfigurazio arruntena triangelu olinpikoa deitzen da. Gurutzadurako belan, balizatutako ibilbideez gain, portutik porturako estropadetan nabigatzen da. Ibilbideak itsaso desberdinak zeharkatzen dituenean, estropada ozeanikoa edo transozeanikoa esaten zaio.
Hona hemen bela-estropada nabarmen batzuk:
* Amerika Kopa
* Mini Transat 6.50
* Volvo Ocean Race
* Vendée Globe

## Arraunketa

Arraun-estropadak itsaso zabalean, itsasadarretan, ibai-ibilguetan, zingiretan, urtegietan edo lakuetan egiten dituzte.
Arraunketa olinpikoaren modalitatean, estropadarik ohikoenak ibai, urtegi edo laku bateko erreka-eremuan egiten dira. FISAren arabera, nazioarteko eta nazioko lehiaketetako distantzia ofiziala 2000 metrokoa da. Beste distantzia batzuen gaineko arraun-lehiaketak ere badaude, hala nola 1.000 metro, 6.000 metro edo beste distantzia batzuen gainekoak. Estropada horietan 6 arraun-ontzi aritzen dira aurrez aurre, buiek mugatutako estropada-eremu bateko sei kaleetan.
Traineru estropadak, berriz, beste modalitatekoak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126701
* Multimedia: Regatta / Q126701
# Estropada Berria

Estropada Berria 1973 urtean eginiko filma zen. Jesús Almendros eta José Luis Arzak egin zuten film etnografiko hau.
Bere irudiak Orion grabatuak ziren, izan ere, gaztelaniaz Regatas en Orio zuen titulua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257321
# Fauldhouse

Fauldhouse, Eskoziako gaeleraz: Falas eta eskozieraz: Fauldhoose, Eskoziako udalerri bat da, Mendebaldeko Lothian konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1009114
* Multimedia: Fauldhouse / Q1009114
# Faujasita-Na

Faujasita-Na tektosilikato motako minerala da eta zeolita taldearen eta faujasita azpitaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Faujasita-Na silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na2,Ca,Mg)3.5[Al7Si17O48] * 32H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Faujasite-Na: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Faulbach

Faulbach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Miltenberg (barrutia)|Miltenberg]] barrutian. 2014an 2.608 biztanle zituen 10,98 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q508640
* Multimedia: Faulbach (Landkreis Miltenberg) / Q508640
# Faujasita-Ca

Faujasita-Ca tektosilikato motako minerala da eta zeolita taldearen eta faujasita azpitaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Faujasita-Ca silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ca,Na2,Mg)3.5[Al7Si17O48] * 32H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Faujasite-Ca: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Faujasita-Mg

Faujasita-Mg tektosilikato motako minerala da eta zeolita taldearen eta faujasita azpitaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Faujasita-Mg silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mg,Na2,Ca)3.5[Al7Si17O48] * 32H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Faujasite-Mg: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Faujasita

Faujasita izen bera duten hiru mineraleko serie bat da, tektosilikatoen klasekoa eta hauen barruan zeoliten taldekoa (faujasitaren azpitaldea). Damourrek identifikatu zuen, Kaiserstuhlgo Limbergeko harrobietatik zetozen aleetan, eta, ondorioz, herri hori da bere ereduzko herria. Izena Barthélemy Faujas de Saint-Fond frantziar geologoari egindako omenaldia da, sumendien jatorriaz idatzi zuena.
Egun, hiru espezie mineral hartzen ditu bere barnean:
* Faujasita-Ca: (Ca,Na,Mg)$_5$(Si,Al)$_{12}$O$_{24}$·15H$_2$O
* Faujasita-Mg: (Mg,Na,K,Ca)$_5$(Si,Al)$_{12}$O$_{24}$·15H$_2$O
* Faujasita-Na: (Na,Ca,Mg)$_5$(Si,Al)$_{12}$O$_{24}$·15H$_2$O

## Kanpo estekak

* Datuak: Q417053
* Multimedia: Faujasite / Q417053
# Forma (argipena)

Forma hitzak adiera zenbait ditu:
* geometrian, forma, irudi geometriko baten itxura;
* arte plastikoetan, forma, artelan bateko elementuen itxura eta antolaera;
* botanikan, forma, kategoria taxonomiko bat, espeziearen azpian;
* filosofian, forma, batzuetan kausa formal ere deitua, zerbait izateko era bat;
* zuzenbidean eta administrazioan, forma, ekintza juridiko edo administratibo bat garatzeko arauek ezarritako modua;
* geografian, forma geografikoa;
* matematikan, forma diferentziala.
# Forma geografiko

Forma geografikoak edo geografia ezaugarriak lurraren azaleran dagoen unitate geomorfologikoak dira, bata bestetik erabat bereizgarriak, hala nola mendiak, muinoak, arkaitzak, leizeak, bailarak, lautadak, badiak, penintsulak eta baita itsaso eta ozeano arroak ere. Ez dira, ordea, geografia ezaugarriak gizakiak egindako egiturak (portuak, hiriak, ubideak), ez eta klimak eta landarediak moldatutako paisaia eta habitatak (basamortuak eta basoak). Forma geografikoak barne eragile geologikoek sortzen dituzte, eta kanpokoek (glaziarrek, haizeak, ibaiek, itsasoak) moldatu, modelatze geologikoa deitzen den prozesuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271669
* Multimedia: Landforms / Q271669
# Formanita-(Y)

Formanita-(Y) sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Formanita-(Y) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {YTaO4}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Formanite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Forma Urbis

Forma Urbis Romae edo Forma Urbis Severiana Erromaren haitzurdinezko mapa bat da, 203 eta 211 artean egina Septimio Severoren agintealdian.

## Deskribapena

Jatorrian, bere tamaina, 60x13,50 metrokoa zen, Bakearen Tenpluaren harresi batean jarriak izan ziren haitzurdinezko 150 plakatan zizelkatua izan zelarik. Planoaren eskala, gutxi gora-behera, 1:240koa da, iparraldea beherantz duelarik, xehetasun maila handiarekin, III. mendeko Erromako tenplu, terma, insulae eta beste eraikin batzuen solairuak erakutsiz. Eraikinetako askok, euren izena grabatua ere badaramate, mapa, dokumentu bikain bat bihurtuz.
Planoa, baina, Erdi Aroan zehar suntsitzen joan zen, haitzurdinezko plakak, eraikuntza material bezala edo karea egiteko berrerabiliak izan zirelarik, eta, ondorioz, gaur egun, maparen zati txikiak baino ez dira mantentzen, behinola izan zenaren % 10 inguru, 1562tik, toki hartatik berreskuratuak izan diren 1000 puska baino gehiagotan hautsia. Urte horretan, Giovanni Antonio Dosio izeneko eskultore batek, Forma Urbisaren txatalen batzuk aurkitu zituen, Kosme eta Damian santuen Elizatik gertu.
Aurkitutako Forma Urbisaren txatalak, Kapitolioko Museoetako Kontserbadoreen Jauregian daude. Zoritxarrez, kontserbatutako 1000 txatal baino gehiago horietatik, dagokien tokian, 160 baino gutxiago jarri ahal izan dira. 1999tik, Stanford Unibertsitateak, kontserbatutako txatal guztiekin datu base bat sortu du, ataletako batzuk, teknika informatiko ezberdinen bitartez euren jatorrizko tokian jartzeko asmoz. Laguntza bezala, zenbaitatu gehigarri dituzte, ertzen forma, haitzurdinaren kolorea, harrien berezitasunak eta plaka horiek itsatsita zeuden hormetako zuloak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1437391
* Multimedia: Forma Urbis / Q1437391
# Forma diferentzial

Geometria diferentzialeko eta tentsore-kalkuluko matematikaren arloetan, forma diferentzialak hurbilketa bat dira aldagai anitzeko kalkulura, koordenatuen menpe ez dagoena. Forma diferentzialek kalkuluaren integrakizunen definizio zehatzago eskaintzen dute. Esaterako, ƒ(x) dx 1-forma bat da, ƒ funtzioaren eremuko [a,b] tartean integratu daitekeena
    $\int _{a}^{b}f(x)\,dx$
era berean, ƒ(x,y) dx + g(x,y) dy 1-forma bat da, edozein γ kurba norabideraturen gaineko integral lerromakurra duena; ƒ eta g funtzioen eremuan.
    $\int _{\gamma }f(x,y)\,dx+g(x,y)\,dy.$
Horrelaxe, ƒ(x, y, z) dx dy dz 3-forma batek espazioko eremu baten gainean integratuta izan daitekeen zerbait adierazten du. Forma diferentzialen hastapen modernoa Élie Cartanek eman zuen, eta aplikazio asko dituzte, bereziki geometrian, topologian eta fisikan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1047080