# Antsoain (zendea)

    Artikulu hau zendea historikoari buruzkoa da; udalerria eta herria gaitzat duena beste hau da: «Antsoain»
Antsoain (Oltzako hizkeraz: Antsuain) Euskal Herriko zendea bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Iruñerria eskualdeko Metropolialdea azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 5,0 kilometrora. Altuera 409 eta 885 metro artekoa da, eta 30,67 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Bertako biztanleak antsoaindarrak dira. Herriburua Antsoain herria da.
1991ra arte udalerri independentea izan zen, eta ordutik Antsoain eta Berriozar (bakoitza bere kontzejuz osatua) eta Berriobeiti (gainerako herri guztiak biltzen dituena) udalerrien artean banatuta dago.

## Izena

Antsoain zendea beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Cendea de Ansoáin
* nafar erromantzez edo aragoieraz: Cendea de Ansoain
Toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Sansoayn (1366)
* Cendea de Sansoain (1533)
* Cendea de Ansoain (1534)
* Cendea de Ansoain (1617)
* Ansoain'go aranea (1926)
* Ansoain (1945)
* Antsoain (1974)
* Antsoain zendea (1990)
* Antsoain zendea (2009)

### Etimologia

Zendeak bere herririk populatuena eta hiriburuena den Antsoaindik hartzen du izena.

## Ezaugarriak
### Armarria

Antsoain zendeako armarriak honako blasoi hau du:
| « | Hondo urdin bat eta aurrean urrezko arkume batez osatuta dago, belar berdearen gainean. | » |

### Bandera

Antsoain zendeako banderak zendeako armarria dauka hondo gorri baten gainean. Armarriak kasket bat du gainean.

## Banaketa

Hauek dira zendeako herriak:
* Aitzoain
* Antsoain (herriburua)
* Añezkar
* Artika
* Ballariain
* Berriobeiti
* Berriogoiti
* Berriozar
* Elkarte
* Larrageta
* Lotza
* Oteitza

## Historia

Antsoain zendea agertzen den lehen dokumentua 1427. urtekoa da, Iruñeko merindadeko artxiboetako liburu batean. Erdi Aroko dokumentu gehienetan, Antsoain Santsoain gisa ageri da.
1515. urtean Gaztelak Nafarroa konkistatzean, Antsoainek bere estatus administratiboa gorde zuen, udalerri bihurtuz. Garai batean, honako kontzeju hauek osatzen zuten zendea, Antsoain, Aizoain, Añezkar, Artika, Ballariain, Berriobeiti, Berriogoiti, Berriozar, Elkarte, Larrageta, Lotza eta Oteitza.
1966. urtearen inguruan, auzo berriaren eraikuntza hasi zen Iruñetik gertu zegoen Antsoain udalerriaren hegoaldeko gune lau batean. Auzo berri hark Txantreako auzoarekin egiten zuen muga. Gaur egun auzo berrian kokatzen dira herriko zerbitzu eta azpiegitura gehienak, udaletxeaz gain.
Iruñeko metropolitar gunetik hurbil egotearen ondorioz, 1965. urteaz geroztik Antsoaingo biztanle kopuruak gora egin du. Landa herria izatetik, industria herria izatera igaro da.
1991n zendea desegin zen, eta horren ondorioz Antsoain, Berriozar eta Berriobeiti udalerriak.

## Garraioa

Zendea honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 9 linea daude:
Eskualdeko Hiri Garraioa Antsoain zendea :
Eguneko Zerbitzua :
iea  3  Zirkularra Mendebaldea: Hirigunea ↔ Antsoainiea 3  Zirkularra Mendebaldea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak /10 • Noain Anaiak (Artzaintsa Jainkotiarra) • Atarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak) • Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Antsoain 4ANTSOAINNoain Anaiak /10Ikus artikulua: 3. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  7  Atarrabia ↔ Barañainiea 7  Atarrabia → BarañainATARRABIAFermin Tirapu/Bidaburua • Bidaburua/Serapio Huici • Serapio Huici (Aditueskola)BURLATANagusi 53-55 • Zangoza 10 • Zangoza 18 • Mugazuri/IturrondoIRUÑA (Txantrea)Mugazuri/Fermin Daoiz • Ezkaba 5 • San Kristobal/Etxalar • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINEHGIRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta /132 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4IRUÑA (Sanduzelai)RENFE • Sanduzelai/Fleming • Sanduzelai/Sanduzelai • Sanduzelai/Sanduzelai • Nafarroa 3IRUÑA (Donibane)Oliva 25 • Baiona 30 • Baiona 40IRUÑA (Ermitagaña)Barañain 52 • Barañain (Bideko Amaren Ospitalea) • Barañain (Kanpoko Kontsultak)BARAÑAINIruña/Ezkiak • Iruña/Sahats • Iruña /39 • Iruña 39Ikus artikulua: 7. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 7  Barañain → AtarrabiaBARAÑAINIruña 39 • Iruña 23 • Iruña 1IRUÑA (Ermitagaña)Barañain (Kanpoko Kontsultak) • Barañain (Bideko Amaren Ospitalea) • Barañain/YamaguchiIRUÑA (Donibane)Baiona 45 • Belate/Azuelo • Oliva/JasokundeaIRUÑA (Sanduzelai)Nafarroa/Juaristi Doktorea • Sanduzelai 71 • Sanduzelai (Osasunetxea) • Sanduzelai /10IRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Marcelo Zelaieta 136ANTSOAINAtarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Ezkaba /7 • Mugazuri/MoreaBURLATAMugazuri/Iturrondo • Bentak 17 • Ezkababide /4 • Nagusi 36 • Nagusi 70ATARRABIASerapio Huici 11 • Bidaburua 4 • Fermin Tirapu/BidaburuaIkus artikulua: 7. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  11  Ezkaba ↔ Galaria / Mutiloko Industrialdeaiea 11  Ezkaba → Galaria / Mutiloko IndustrialdeaIRUÑA (Txantrea)Kanala /25 • Kanala /20 • Kanala/Jimeno Jurio • Ioan Taraxoakoa 299 • Adoain Aita /44 • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • Zaragoza 6-8 • Zaragoza /13IRUÑA (Arrosadia)Zaragoza /25 • Zaragoza 32 • Zaragoza 56-58 • Zaragoza 72 • Sadar/Zolia • Sadar 14GALAR (Kordobila)Galaria (Sario) • GalariaARANGUREN (Mutiloa)Sadar (Sario) • Morea/C • Morea/CIkus artikulua: 11. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 11  Mutiloko Industrialdea / Galaria → EzkabaARANGUREN (Mutiloa)Morea/CGALAR (Kordobila)GalariaIRUÑA (Arrosadia)Sadar (Sario) • Sadar (Nafarroa Arena) • Sadar /14 • Sadar/Iruñeko Orfeoia • Zaragoza /72 • Zaragoza 61 • Zaragoza 45-47 • Zaragoza 25IRUÑA (2. Zabalgunea)Zaragoza 13 • Navarro Villoslada/Gurutzea • Paulino Caballero 15IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Ioan Taraxoakoa /41 • Ioan Taraxoakoa /41 • Kanala/Iruñerria • Kanala 18-20 • Kanala /25Ikus artikulua: 11. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  14  Udaletxea ↔ Arrotxapea — Artikaiea 14  Udaletxea → Arrotxapea — ArtikaIRUÑA (Alde Zaharra)Donejakue (Merkatua)IRUÑA (Arrotxapea)Arga/Bernardino Tirapu • Arga/Ponpeio • Artika/Errotazahar • Artika /13 • Artika 18 • Artika 32 • Julio Caro BarojaBERRIOBEITI (Artika)Iturria 4Ikus artikulua: 14. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 14  Artika — Arrotxapea → UdaletxeaBERRIOBEITI (Artika)Iturria 4 • Artika /2bisIRUÑA (Arrotxapea)Julio Caro Baroja • Artika /16 • Artika (Osasunetxea) • Artika/Errotazahar • Arga/Ponpeio • Arga/Bernardino TirapuIRUÑA (Alde Zaharra)Donejakue (Merkatua)Ikus artikulua: 14. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  16  Berriogoiti — Berriozar ↔ Noain — Beriainiea 16  Berriogoiti — Berriozar → Noain — BeriainBERRIOBEITI (Berriogoiti)Andrelopa 86BERRIOBEITI (Berriobeiti)Andrelopa 9BERRIOBEITI (Aitzoain)Santa Ageda 29 • Santa Ageda (Plazaola) • Gipuzkoa (Kuartela)BERRIOZARGipuzkoa 34 • Gipuzkoa 56 • Gipuzkoa /61IRUÑA (Buztintxuri)Gipuzkoa/Ventura Rodriguez • Gipuzkoa/BuztintxuriIRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Artika 18IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Yanguas Miranda (Autobus Geltokia)IRUÑA (Arrosadia)Zaragoza /25 • Zaragoza 32 • Zaragoza 56-58 • Zaragoza 72 • Zaragoza /105GALAR (Kordobila)Zaragoza /23 • Zaragoza/KordobilaNOAIN ELORTZIBAR (Noain)Noain-Ezkirotz Industrialdea • Errege 61 • Errege 33 • Errege /22 • Errege/DorreBERIAINLarre/Miraballes • Iruña 12a • Iruña 18n • Iruña /3 • Iruña/ArlegiIkus artikulua: 16. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 16  Beriain — Noain → Berriozar — BerriogoitiBERIAINIruña/Arlegi • Iruña 3 • Iruña /18n • Iruña/Ipar Morea • Larre/ZaragozaNOAIN ELORTZIBAR (Noain)Errege/Dorre • Errege 22 • Errege 60 • Errege/Tutera • Talluntxe IndustrialdeaGALAR (Kordobila)Zaragoza/Kordobila • Zaragoza 23IRUÑA (Arrosadia)Zaragoza 101 • Zaragoza /72 • Zaragoza 61 • Zaragoza 45-47 • Zaragoza 25IRUÑA (2. Zabalgunea)Yanguas Miranda 19IRUÑA (1. Zabalgunea)Sarasate (Parlamentua)IRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Gipuzkoa/LauhaizeIRUÑA (Buztintxuri)Gipuzkoa/Saenz de Oiza • Gipuzkoa 40 • Gipuzkoa (REFENA)BERRIOZARGipuzkoa 63 • Gipuzkoa (Institutua) • Gipuzkoa /16BERRIOBEITI (Aitzoain)Gipuzkoa (Kuartela) • Santa Ageda (Plazaola) • Santa Ageda 4BERRIOBEITI (Berriobeiti)Andrelopa 22BERRIOBEITI (Berriogoiti)Andrelopa 86Ikus artikulua: 16. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  17  Berriozar ↔ Mutiloaiea 17  Berriozar → MutiloaBERRIOZARAbelbide Erreala /10 • Abelbide Erreala/BuztinBERRIOBEITI (Artiberri)Maria Viscarret/Maiatzako Amak • Maria Viscarret/Ventura RodriguezIRUÑA (Buztintxuri)Dona Grazia/Saenz de Oiza • Gipuzkoa/BuztintxuriIRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (Basotxoa)IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Bianako Printzea 2 • Merindadeen 3 • Amaia 22 • Agoitz (TVE)IRUÑA (Lezkairu)Ioan Paulo II/Katalunia • Ioan Paulo II/Adela BazoARANGUREN (Mutiloa)Aranguren 3 • Anaitasuna/Elobide • Anaitasuna 3 • Anaitasuna/KapanaIkus artikulua: 17. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea 17  Mutiloa → BerriozarARANGUREN (Mutiloa)Anaitasuna/Kapana • EHG • Aranguren 13IRUÑA (Lezkairu)Ioan Paulo II/Adela Bazo • Ioan Paulo II/Manuel LopezIRUÑA (2. Zabalgunea)Agoitz (Osasunetxea) • Paulino Caballero 39 • Bexe Nafarroa 9IRUÑA (1. Zabalgunea)Yanguas Miranda/LizarraIRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Gipuzkoa/LauhaizeIRUÑA (Buztintxuri)Saenz de Oiza/Gipuzkoa • Dona Grazia/Saenz de OizaBERRIOBEITI (Artiberri)Maria Viscarret /22 • Maria Viscarret /2BERRIOZARAbelbide Erreala/Errota • Abelbide Erreala /10Ikus artikulua: 17. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  21  Zirkularra Ekialdea: Hirigunea ↔ Antsoainiea 21  Zirkularra Ekialdea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak (San Kosme) • Noain Anaiak 38IRUÑA (Arrotxapea)Antsoain 19 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4 • Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (Basotxoa)IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Oliveto Kontea 3 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINAtarrabia/Euskal Herria • Noain Anaiak (San Kosme)Ikus artikulua: 21. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :
Gaueko Zerbitzua :
iea  N4  Pablo Sarasate ↔ Berriozar — Berriogoitiiea N4  Pablo Sarasate → Berriozar — BeriogoitiIRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Posta Bulegoa) • Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Gipuzkoa/LauhaizeIRUÑA (Buztintxuri)Gipuzkoa/Saenz de Oiza • Gipuzkoa 40 • Gipuzkoa (REFENA)BERRIOZARGipuzkoa 63 • Gipuzkoa (Institutua) • Gipuzkoa /16BERRIOBEITI (Aitzoain)Gipuzkoa (Kuartela) • Santa Ageda (Plazaola) • Santa Ageda 4BERRIOBEITI (Berriobeiti)Andrelopa 22BERRIOBEITI (Berriogoiti)Andrelopa 86Ikus artikulua: N4 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea N4  Beriogoiti — Berriozar → Pablo SarasateBERRIOBEITI (Berriogoiti)Andrelopa 86BERRIOBEITI (Berriobeiti)Andrelopa 9BERRIOBEITI (Aitzoain)Santa Ageda 29 • Santa Ageda (Plazaola) • Gipuzkoa (Kuartela)BERRIOZARGipuzkoa 34 • Gipuzkoa 56 • Gipuzkoa /61IRUÑA (Buztintxuri)Gipuzkoa/Ventura Rodriguez • Gipuzkoa/BuztintxuriIRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Artika 18IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Bianako Printzea 2 • Merindadeen 3IRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Posta Bulegoa)Ikus artikulua: N4 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea  N7  Pablo Sarasate ↔ Bexe Nafarroaiea N7 Pablo Sarasate → Bexe NafarroaIRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak)IRUÑA (1. Zabalgunea)Navas de Tolosa/San AntonIRUÑA (Donibane)Baiona 4 • Belate/Azuelo • Oliva/JasokundeaIRUÑA (Sanduzelai)Nafarroa/Juaristi Doktorea • Sanduzelai 71 • Sanduzelai (Osasunetxea) • Sanduzelai /10IRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Marcelo Zelaieta 136ANTSOAINAtarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Bexe Nafarroa 9bisIkus artikulua: N7 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)iea N7 Bexe Nafarroa → Pablo SarasateIRUÑA (2. Zabalgunea)Bexe Nafarroa 9bisIRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 3IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINAtarrabia/Euskal HerriaIRUÑA (Arrotxapea)Marcelo Zelaieta /132 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4IRUÑA (Sanduzelai)RENFE • Sanduzelai/Fleming • Sanduzelai/Sanduzelai • Sanduzelai/Sanduzelai • Nafarroa 3IRUÑA (Donibane)Oliva 25 • Baiona/Irurita • Baiona 5IRUÑA (1. Zabalgunea)Armada (Zitadela)IRUÑA (2. Zabalgunea)Bianako Printzea/ZangozaIRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak)Ikus artikulua: N7 linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :
Horrez gain, La Muguiroarra autobus konpainiak, Antsoain, Iruñeko autobus geltokiarekin elkartzen du honako ibilbidea egiten duen autobus linearen bitartez:
* Aldatz - Lekunberri - Irurtzun - Berriobeiti - Iruñea

## Kultura
### Euskara

Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Antsoain zendea eremu mistokoa da.

## Irudiak

* Antsoaingo jauregia
* Berriozar
* Añezkar
* Oteitza
* Berriobeiti

## Oharrak

* ↑ /ant͡s̺oáin/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban
* ↑ /ant͡s̺uáin/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXXV, Iruñea, 1996. ISBN 84-235-1505-2.
* ↑ Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ Nafarroako Gobernua. (2018). Nafarroako Datu Soziolinguistikoak. Euskarabidea, 50-55 or..
* ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
* ↑ «Antsoain zendea - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
* ↑ Otazu Ripa, Jesús Lorenzo. (D.L. 1977). Heraldica municipal, merindad de Pamplona (II) : Etxarri-Aranatz - Muruzabal. Diputación Foral de Navarra, Dirección de Turismo, Bibliotecas y Cultura Popular ISBN 9788423501311. PMC 9788423501311. (Noiz kontsultatua: 2021-08-31).

## Ikus, gainera

* zendea
* Metropolialdea (Iruñerria)
* Iruñeko merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125427904