OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pietatea (Oteiza)

Pietatea Arantzazuko santutegiaren fatxada nagusian goian dagoen Jorge Oteizaren eskultura da. Behean fatxadan bertan Apostoluen Frisoa dago. 1969ko urriaren 21ean kokatu zuten.
Arantzazu XX. mendeko euskal artearen obra garrantzizkoa da, bere garaian gaur egun oso ezagunak diren artista batzuen (Saenz de Oiza, Laorga, Oteiza, Ibarrola…) bultzada izan zena eta Euskal kulturari artelan ikaragarria eman ziona. Arantzazuko Basilikaren barneko lanak; arkitektura, eskultura eta pintura lanak.

## Iruditegia

* Jorge Oteizaren &quot;Pietate&quot; eskultura batzuk
* Arantzazuko fatxada
* Donostiako Pietatea
* Orioko Pietatea
* Altzuza Museoan

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Instalación del Friso de los Apóstoles y la Piedad de Jorge Oteiza en Arantzazu, 1969» www.museooteiza.org (Noiz kontsultatua: 2024-10-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130535942
* Multimedia: Piedad (Jorge Oteiza) / Q130535942
# Fiavé

Fiavé Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.036 biztanle ditu, 24,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiavèk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Comano Terme Bleggio Superiore Ledro Tenno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q286808
* Multimedia: Fiavé / Q286808
# Peña Mujika

Peña Mujika Real Sociedad futbol taldearen jarraitzaileen lagunartea da. 1981 urtean sortu zen Errealak bere lehenengo liga titulua eskuratu eta gutxira. Izena Atotxako futbol zelaiaren hegoaldean, non lagunartearen jarraitzaileak egoten diren, estadioa eraiki aurretik Mujika izeneko zur-lantegitik hartutakoa da. Kutsu abertzale eta antifaxistako taldea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265813
# Paul Walker

Paul William Walker IV (Glendale, Kalifornia, AEB, 1973ko irailaren 12a - Santa Clarita, Kalifornia, AEB, 2013ko azaroaren 30a) aktorea izan zen, eta 2001ean The Fast and the Furious filmean Brian O'Conner pertsonaiaren rola jokatzearekin egin zen ospetsu. Gero, The Fast and the Furious saileko beste hiru filmetan ere parte hartu zuen. 2013ko azaroaren 30ean hil zen, trafiko istripu batean.
2006ko Flags of Our Fathers filmean ere antzeztu zuen.

## Biografia

Kalifornian jaio zen arbaso ingeles, alemaniar, suitzar eta irlandarrak zituen familia batean. Ama modeloa zuen eta aita boxeolari amateurra izandakoa. Los Angelesen pasa zuen gaztaroa eta itsas biologian lizentziatu zen.
Haurra zela hainbat iragarki egin zituen telebistarako. Aurreneko iragarkia pixoihalena izan zen, bi urte baino ez zituela. Nerabe zela CBS Schoolbreak Special telesailean azaldu zen, bai eta Highway to Heaven telesaileko bi ataletan ere. 1987an sitcom bateko protagonista izan zen, Throb eta 1990. hamarkadan ere sitcometan hartu zuen parte.
1986an egin zuen lehenengo filma eta hasierako urteetan B kategoriako beldurrezko eta zientzia fikziozko filmetan ibili zen. 2001ean The Fast and the Furious filmean Vin Dieselen pertsonaia antagonista izatearekin oso ospetsua bihurtu zen. Saga horren gainerako filmetan ere agertu izan zen. Tarteka beste filme batzuk ere egin zituen, Timeline eta Into the Blue esate baterako.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1986 | Monster in the Closet | "Professor" Bennett | |
| 1987 | Programmed to Kill | Jason | |
| 1994 | Tammy and the T-Rex | Michael | |
| 1998 | Meet the Deedles | Phil Deedle | |
| 1998 | Pleasantville | Skip Martin | |
| 1999 | Varsity Blues | Lance Harbor | |
| 1999 | She's All That | Dean Sampson | |
| 1999 | Brokedown Palace | Jason | |
| 2000 | The Skulls | Caleb Mandrake | |
| 2001 | The Fast and the Furious | Brian O'Conner | |
| 2001 | Joy Ride | Lewis Thomas | |
| 2002 | Life Makes Sense If You're Famous | Mikey | |
| 2003 | The Turbo Charged Prelude for 2 Fast 2 Furious | Brian O'Conner | Film labur |
| 2003 | 2 Fast 2 Furious | Brian O'Conner | |
| 2003 | Timeline | Chris Johnston | |
| 2004 | Noel | Mike Riley | |
| 2005 | Into the Blue | Jared Cole | |
| 2006 | Eight Below | Jerry Shepard | |
| 2006 | Running Scared | Joey Gazelle | |
| 2006 | Flags of Our Fathers | Hank Hansen | |
| 2007 | The Death and Life of Bobby Z | Tim Kearney | |
| 2007 | Stories USA | Mikey | |
| 2008 | The Lazarus Project | Ben Garvey | |
| 2009 | Fast & Furious | Brian O'Conner | |
| 2010 | Takers | John Rahway | |
| 2011 | Fast Five | Brian O'Conner | |
| 2013 | Vehicle 19 | Michael Woods | |
| 2013 | Fast & Furious 6 | Brian O'Conner | |
| 2013 | Pawn Shop Chronicles | Raw Dog | |
| 2013 | Hours | Nolan Hayes | Hilondoko estreina |
| 2014 | Brick Mansions | Damien Collier | Hilondoko estreina |
| 2015 | Furious 7 | Brian O'Conner | Hilondoko estreina |
* Datuak: Q213864
* Multimedia: Paul Walker / Q213864
# Emilio Gurutzeta

Emilio Carlos Gurutzeta Muro (Donostia, 1941eko azaroaren 4a - Fraga, 1987ko otsailaren 25a) euskal herritar futbol arbitroa izan zen. Futbol Arbitroen Gipuzkoar Batzarraren kidea, 1969/70 denboralditik 1987/88 denboraldira Espainiako futbol ligako lehen mailan izan zen. 1974an nazioartean arbitratzeko aukera eman zioten, bi Olinpiar Jokoetan parte hartuz (1976 eta 1980)
Oso arbitro polemikoa izan zen. Kotxe istripu batean hil ondoren, Espainiako ligaren arbitrorik onena aukeratzeko Gurutzeta Saria egin zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Emilio Guruceta. .
* Datuak: Q820683
# Elizpe

Elizpe edo apirikuak Euskal Herriko elizen sarreretan, kanpoaldera begira eraikitako arkupeak dira. Zimitorio ere esaten zaie, bereziki Gipuzkoa eta Nafarroako parte batzuetan, eta elizkristo ere bai Gipuzkoako Goierrin. Tradizionalki, bilera politikoak eta bestelako batzarrak egiteko erabili izan dira, bereziki elizateetan (hortik izena).
Gizaldiz gizaldi herriko bilgune nagusi izan dira elizpe edp zimitorioak. Elizak zuen boterearen adierazle, bestalde. Jaio berriak aurkeztu eta hildakoak agurtzeko lekua zen; gaztetxoen jolastoki eta pilotarien frontoi; helduen topagune eta herriko erabakigune nagusi. Sarritan baita ehorztoki ere (horik esamoldeetako bat, zimitorio).

## Iruditegia

* Gatzolazko eliza, erromanikotik gotikora trantsizioa nabari da elizpean.
* Durangoko Uribarriko Andra Mariako arkuteria.
* Bidarraiko Jasokundearen eliza.
* Arrigorriagako Andra Maria Magdalena eliza.
* San Martin Tourskoaren eliza (Zegama).

## Erreferentziak

* ↑ «OEH - Bilaketa - Elizpe» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-13).
* ↑ «OEH - Bilaketa - Apiriku» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-13).
* 1 2 Sarasua, Asier. (2021-10-31). «Zimitorioa, herrietako bizitzaren erdigune» Eibar.org (Noiz kontsultatua: 2024-10-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) plataforma-ekimena.org. El uso laico tradicional de las iglesias y ermitas – Plataforma de Defensa del Patrimonio navarro. (Noiz kontsultatua: 2020-07-13).

## Ikus, gainera

* Atrio
* Atari (arkitektura)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1030319
* Multimedia: Church porches / Q1030319
# Ritsumeikan Unibertsitatea

Ritsumeikan Unibertsitatea (japonieraz 立命館大学, Ritsumeikan Daigaku), 1900an sortu zuen Saionji Kinmochik mendebaldeko ikasketen eskola pribatu bezala, eta unibertsitate bihurtu zen hogeitamabi urte beranduago, 1922an.
Kanpus nagusia, Nakagyon dago, Kyotoko barrutietako bat dena. Beste campus batzuk, Kinugasan, Kusatsun eta Ibarakin daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1152190
* Multimedia: Ritsumeikan University / Q1152190
# César Baldaccini

César (Cesare Baldaccini jaioa; Marseilla, 1921eko urtarrilaren 1a - Paris, 1998ko abenduaren 6a) frantziar eskultorea izan zen.
Marseillan jaio zen, italiar gurasoekin, eta Marseillako eta Parisko Arte Ederretako Akademietan ikasi zuen. Eskulturak egiten hasi zen intsektu, beste animalia eta biluzi formako metal zatiak soldatuz. Geroago, makina hidrauliko bat erabili zuen autoak zapaltzeko. 1960ko hamarkadan, plastikoak erabiltzen hasi zen bere lanetan, poliuretano hedatu gisa.
Frantziako zinemaren César sarien sortzailea izan zen.

## Iruditegia

* Le pouce.
* The Flying Frenchman, Hong Kong

## Kanpo estekak

* Datuak: Q445065
* Multimedia: César Baldaccini / Q445065
# Ismael Zambada García

Ismael Mario Zambada García, ezizenez el Mayo edo don Mayo (1948ko urtarrilaren 1a, El Álamo, Sinaloa), mexikar droga-trafikatzaile bat da.
Joaquín El Chapo Guzmán eta Juan José El Azul Esparragoza droga-trafikatzaileekin batera Sinaloako kartelaren buruetako bat izan zen, baina kartelaren hainbat betebehar tarteko buruzagien esku lagaz.
# Ted Bundy

Theodore Robert Bundy, jaiotzez Theodore Robert Cowell (1946ko azaroaren 24a, Burlington, Vermont – 1989ko urtarrilaren 24a, Florida Estatuko Espetxea, Florida), estatubatuar serieko hiltzaile bat izan zen. 1970eko hamarkadan zehar AEBetako zazpi estatutan emakume gazte eta neska ugari bahitu, bortxatu, erail eta nekrofilia burutu zuen, horretarako nagusiki bere itxura atsegin eta fisiko erakargarriaz baliatu zen.
30 hilketa burutu izana aitortu zuen, eta epaiketaren ostean hilketa horiengatik heriotz zigorra jazo zuen. 1989ko urtarrilaren 24ean Floridako estatu espetxean aulki elektrikoan exekutatua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192218
* Multimedia: Ted Bundy / Q192218
# James Earl Ray

James Earl Ray (Alton, Illinois, 1928ko martxoaren 10 – Nashville, Tennessee, 1998ko apirilaren 23a) Martin Luther Kingen hilketa egotzi zioten.
Ray Londresen atxilotu zuten 1968ko ekainaren 8an, King apirilaren 4an hil zuela-eta. 1969ko martxoaren 10ean onartu zuen Memphisen (Tennessee). 99 urteko kartzela zigorra ezarri zioten. Hala ere, egun gutxitara, bere burua errugabe zela aitortu zuen eta Raoul ezizeneko pertsonaren bat zegoela tartean. Bizitza guztia eman zuen bere gainetik kulpa kendu nahian.
Ray eta beste 6 preso Petrosen (Tennessee) dagoen Estatal Brushy Mountain kartzelatik alde egin zuten 1977ko ekainaren 10ean, baina ekainaren 13rako berriro zen kartzelan. Ihesaldia zela-eta, urte gehiago egotzi zizkioten. 1997an, Dexter King, Martin Luther Kingen semeak, Ray ezagutu zuen eta epaiketa justu baterako laguntza eskaini zion publikoki.
Martin Luther King asasinatzeko konspirazio batean parte hartu zuela-eta, Lloyd Jowers eraman zuten tribunaletara. Jowersek erruduna zela aitortu zuen eta King-en familiak dolar bateko paga bat jaso zuen, sinbolikoki, helburua ez baitzen ekonomikoa. James Earl Rayren abokatuak egin ahalak egin zituen bere defenditua askatzen, baina ez zuen ezer lortu. Kingen familiak ez du errudun kontsideratzen.
Kartzelan labankada bat eman zioten eta odol transfusio bat egin beharrean izan zen; hepatitis C eragin ziola uste dugu eta honek giltzurrun arazoak ekarri zizkion. Horrela hil zen.
* Datuak: Q310062
* Multimedia: James Earl Ray / Q310062
# Mikhail Baryxnikov

Mikhail Nikolaievitx Baryxnikov (errusieraz: Михаи́л Никола́евич Бары́шников; Riga, 1948ko urtarrilaren 27a) errusiar dantzari, koreografo eta aktorea da.

## Bizitza

Vaganovaren eskolako ikasle izan zen, eta ondoren Leningradoko Kirov balleteko dantzari. Bere garaiko bakarlari handienekotzat hartzen da bere teknikari eta antzezle gaitasunari esker. 1974an sobietar dantzari talde batekin egindako bira baten ondoren, Estatu Batuetan bizilekua hartzea erabaki zuen. American Ballet Theatre taldearekin dantzatu du batez ere, eta bertako zuzendari izan da 1980-1989 bitartean. 1989an White Oak Dance Project dantza konpainia sortu zuen, dantza garaikidean aritzen dena batez ere. Barixnikovek bi filmetan parte hartu du: Herbert Rossen The Turning Point (1977) eta Taylor Hackforden White Nights (1984). Oso teknika ona erabiltzen du eta askotariko obrak landu ditu, ballet klasikotik hasi eta ballet modernoraino.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/12/29 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q295420
* Multimedia: Mikhail Baryshnikov / Q295420
# George Gamow

George Gamow, Georgi Antonovitx Gamov jaioa (errusieraz: Георгий Антонович Гамов; Odesa, Errusiar Inperioa, 1904ko martxoaren 4a - Boulder, Colorado, 1968ko abuztuaren 19a) erruso-estatubatuar fisikari teoriko eta kosmologoa izan zen. Big Bangaren teoriaren lehen dibulgatzaileetako bat izan zen. Alfa desintegrazioaren azalpen teoriko bat aurkitu zuen eta tanta likidoaren eredua eta nukleo atomikoaren lehen eredu matematikoa asmatu zuen. Desintegrazio erradioaktiboan, izar eboluzioan, izarren nukleosintesian eta genetika molekularrean landu zituen. Bere ibilbidearen amaieran, dibulgatzaile zientifiko bat izan zen.

## Lanak
### Dibulgazio-liburuak

* The Birth and Death of the Sun (1940, 1952an berrikusia)
* The Biography of the Earth (1941)
* One Two Three ... Infinity (1947, 1961ean berrikusia), Viking Press
* The Moon (1953)
* Puzzle-Math, Viking Press, 1958
* Biography of Physics (1961)
* Gravity (1962) Dover Publications
* A Planet Called Earth (1963)
* A Star Called the Sun (1964)
* Thirty Years That Shook Physics: The Story of Quantum Theory, 1966, Dover Publications, ISBN 0-486-24895-X.
* My World Line: An Informal Autobiography (1970) Viking Press, ISBN 0-670-50376-2

#### Mr Tompkins sailak

* Mr Tompkins in Wonderland (1940) Discovery aldizkaria (EB, 1938.
* Mr Tompkins Explores the Atom (1945)
* Mr Tompkins Learns the Facts of Life (1953)
* Mr Tompkins in Paperback (1965), combines Mr Tompkins in Wonderland
* Mr. Tompkins Inside Himself (1967)
* The New World of Mr Tompkins (1999), Russell Stannardekin

### Testuliburu zientifikoak

* The Constitution of Atomic Nuclei and Radioactivity (1931)
* Structure of Atomic Nuclei and Nuclear Transformations (1937)
* Atomic Energy in Cosmic and Human Life (1947)
* Theory of Atomic Nucleus and Nuclear Energy Sources (1949) C. L. Critchfieldekin
* The Creation of the Universe (1952)
* Matter, Earth and Sky (1958)
* Physics: Foundations & Frontiers (1960) John M. Clevelandekin
* The Atom and its Nucleus (1961)
* Mr. Tompkins Gets Serious: The Essential George Gamow (2005). Argitaratzailea: Robert Oerter, Pi Press, ISBN 0-13-187291-5.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59478
* Multimedia: George Gamow / Q59478
# Alexander Godunov

Alexander Borisovitx Godunov (errusieraz: Александр Борисович Годунов; Sakhalin, 1949ko azaroaren 28a - West Hollywood, 1995eko maiatzaren 18a) sobietar ballet dantzari eta aktorea izan zen.

## Biografia

1971n Bolxoiko premier danseur bilakatu zen. 1979an New Yorken zegoela, asilo politikoa eskatu zuen. Istilu diplomatiko baten ondoren, Lyudmila Vlasova bere emazte Moskura itzultzea erabaki zuen. American Ballet Theatren sartu eta Hollywooden lanean hasi zen.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 1971 | Московская фантазия | Dantzari gaztea |
| 1976 | Anna Karenina | Alexei Vronsky |
| 1978 | Carmen-suite | Jose |
| | 31 июня | Lemisson, musikaria |
| 1980 | Portrait of Giselle | Bera |
| 1983 | Godunov: The World To Dance In | Bera |
| 1985 | Witness | Daniel Hochleitner |
| 1986 | The Money Pit | Max Beissart, the Maestro |
| 1988 | Die Hard | Karl |
| 1990 | The Runestone | Sigvaldson, The Clockmaker |
| 1992 | Waxwork II: Lost in Time | Scarabis |
| 1994 | North | Amish aita |
| 1995 | Dogfighters | Lothar Krasna |

## Erreferentziak

* ↑ Dunning, Jennifer. (1995-5-19). «Alexander Godunov, Dancer And Film Actor, Dies at 45» New York Times: 2..
* Datuak: Q435124
# Feliks Jusupov

Feliks Feliksovitx Jusupov printzea, Sumarokov-Elstongo kondea (errusieraz: Князь Феликс Феликсович Юсупов, Граф Сумароков-Эльстон; San Petersburgo, Errusiar Inperioa, 1887ko martxoaren 23a - Paris, Frantzia, 1967ko irailaren 27a) errusiar noble eta idazlea izan zen.
Nikolas II.aren iloba batekin ezkondu zen. Rasputinen hilketan parte hartu zuen. Idazlanak: La Fin de Raspoutine, Avant l'Exil eta En Exil (frantsesez).

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). (Noiz kontsultatua: 2020-04-28).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q312997
* Multimedia: Felix Yusupov / Q312997
# Viktor Kortxnoi

Viktor Lvovitx Kortxnoi (errusieraz: Ви́ктор Льво́вич Корчно́й) (Leningrado, 1931ko martxoaren 23a - Wohlen, Suitza, 2016ko ekainaren 6a) sobietar-suitzar xake jokalaria eta Nazioarteko Maisu Handia izan zen. Munduko xake txapelketa irabazterik lortu ez duen xakelari hoberentzat hartua da Paul Keres eta Akiba Rubinsteinekin batera. Luzaz egon zen goi mailan eta munduko 100 jokalari onenen zerrendan egon zen 2007 arte (75 urte zituen orduan). Bere bizitzako azken urteak Suitzan eman zituen eta suitzar naziotasuna zuen.
1976an Sobietar Batasunetik Herbehereetara ihes egin zuen. Handik gutxira bi aldiz jokatu zuen munduko xake txapelketa, 1978an eta 1981n, eta biak galdu zituen Anatoli Karpoven aurka. Kortxnoik Sobietar Batasuna berriki utzia zuenez gero, presio politikoak tarteko, Karpoven aurkako txapelketa horiek tentsio eta polemika handikoak izan ziren.
SESBeko xake txapelketa lau aldiz irabazi zuen (1961, 1962, 1964 eta 1970), Xake Olinpiadetan SESBeko xake taldearekin urrezko domina irabazi zuen sei aldiz (1960, 1966, 1968, 1970, 1972 eta 1974) eta Europako taldekako xake txapelketa bost taldiz (1957, 1961, 1965, 1970 eta 1973). 2006an Munduko Senior Xake Txapelketa irabazi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ FIDE: 100 jokalari onenen zerrenda; 2007/01

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chessgames
* Datuak: Q212889
* Multimedia: Viktor Korchnoi / Q212889
# Mstislav Rostropovitx

Mstislav Rostropovitx (errusieraz: Мстисла́в Леопо́льдович Ростропо́вич, translit.: Mstislav Leopol'dovič Rostropovič; Baku, Azerbaijan, Sobietar Batasuna, 1927ko martxoaren 27a - Mosku, 2007ko apirilaren 27a) errusiar biolontxelo-jotzailea izan zen.

## Biografia

Moskuko kontserbatorioan egin zituen ikasketak, eta 1957. urtean irakasle izendatu zuten.
1950. urtetik aurrera kontzertuak eman zituen Europan eta Amerikan, arrakasta handiarekin.
1970. ondorengo urteetan sobietar gobernuari aurka egiteagatik herritartasuna kendu zieten berari eta emazteari, Bolxoi antzokiko sopranoa zen Galina Vishnevskayari.
1977. urtetik Washington D.C.ko orkestra sinfonikoko musika zuzendaria izan zen.
1989an berreskuratu zuen sobietar herritartasuna, eta hurrengo urtean, hamasei urteko erbestealdi baten ondoren, emanaldi bat eskaini zuen Sobietar Batasunean.
1991n Moskura joan zen demokrazia sortu berriarekin, estatu kolpearen mehatxupean baitzen, bere elkartasuna erakustera; bera izan zen Yeltsinen ondoan egon zen intelektual famatuena.
Bereziki interesatzen zitzaion Johann Sebastian Bachen obra, eta haren suiteak grabatzea izan zuen azken urteetako proiekturik handiena (1995).
Sari asko jaso zituen, eta 30 honoris causa doktorego, mundu osoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q152043
* Multimedia: Mstislav Rostropovich / Q152043
# Lamiya Aji Bashar

Lamiya Aji Bashar edo Lamiya Aji Baxar (arabieraz: لمياء حجي بشار‎; Kocho, Irak, 1998) giza eskubideen aldeko ekintzaile yezidia da. Sakharov Saria jaso zuen 2016an, Nadia Muradekin batera.

## Bizitza

Irakeko Sinjartik gertu dagoen Kocho herrikoa da. 2014ko abuztuan, Nadia Muradekin batera, Estatu Islamikoak bahitu eta sexu-esklabotzara behartu zuen. Gerriko lehergarriak egitera ere behartu zuten.
Bere familiak bertako kontrabandistei ordaindu zien, eta 2016ko apirilean ihes egin zuen, lurreko mina batek zaurituta. Alemanian tratamendu medikoa jaso zuen. 2016ko urrian, berak eta Nadia Muradek Sakharov Saria jasoko zutela iragarri zuten. Ekitaldia abenduaren 13an egin zen Estrasburgon.
2018an, European Youth Event ekitaldian parte hartu zuen.
2019an, Amish Srivastavak zuzendutako Hell and Hope film dokumentalean parte hartu zuen.
2023ko urtarrilaren 18an, Lamiya Aji Basharri eskainitako hitzaldia egin zen Estrasburgon.
Gaur egun Stuttgartetik gertu bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ Rullan, Marta. «Nazioarteak babestu ezean, yezidiak 20 urtean desagertuko dira milaka urteko historia eta gero» Gaur8: 4-5. 2017-08-12 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* 1 2 «Sakharov saria jaso dute Nadia Muradek eta Lamiya Aji Baxarrek» Ararteko 2016-12-13 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* 1 2 «Nadia Murad eta Lamiya Aji Baxar aktibistek jaso dute Sakharov saria» EITB 2016-10-27 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Sakharov prize: Yazidi women win EU freedom prize» BBC News 2016-10-27 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* 1 2 (Ingelesez) Dehghan, Saeed Kamali; Graham-Harrison, Emma. «Yazidi women who escaped from Isis win EU human rights prize» The Guardian 2016-10-27 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* 1 2 (Ingelesez) «Nadia Murad and Lamiya Aji Bashar winners of 2016 Sakharov Prize» European Parliament 2016-10-27 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «European Youth Event EYE 2018» Council of Europe (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Jose, Khemta H. «‘Hell & Hope’: Laying Bare the Scars of Living Under ISIS» The Quint 2019-08-10 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* ↑ (Frantsesez) «Conférence : « Lamiya Aji Bashar. Survivante de Daesh »» Europe Direct (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).
* ↑ (Alemanez) «Israel hilft Jesidinnen, IS-Traumata zu überwinden» Botschaft des Staates Israel in Berlin 2019-07-22 (Noiz kontsultatua: 2023-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27586750
* Multimedia: Lamiya Aji Bashar / Q27586750
# George Blake

George Blake, George Behar jaioa (Rotterdam, 1922ko azaroaren 11 – Mosku, 2020ko abenduaren 26a) britainiar espioia izan zen. Aita judu sefardia zen eta ama herbeheretarra protestantea. 13 urte zituela aita hil zitzaion eta Egiptora joan zen bizitzera izeba batekin. Kairoko Eskola Ingelesean ikasi zuen eta ondoren errusiera ikasi zuen Cambridgen. Kairon, bere lehengusu Henri Curielek ideia marxistetan hasi zuen. Bigarren Mundu Gerran Holandako erresistentzian parte hartu zuen eta 1942an familiarekin elkartu zen Ingalaterran. Royal Navyn sartu eta handik gutxira Secret Inteligence Servicek (MI6) errekrutatu zuen. 1948an Korean britainiar enbaxadara bidali zuten. Koreako Gerran ipar korearrek harrapatu eta Ipar Koreara bidali zuten. Han komunista egin zen eta sobietarrentzat lan egiteko eskaini zen. 1953an askatu eta Ingalaterrara itzuli zen, komunistentzako sator bezala lan eginez. 1961ean aurkitu zuten eta 42 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Bost urte geroago, espetxetik ihes egin eta Moskun finkatu zen.
* Datuak: Q775915
* Multimedia: George Blake / Q775915