OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Juana Teresa Juega López

Juana Teresa Juega López ( Laxe, 1885eko apirilaren 8a -,Melide, 1979ko abenduaren 3a ) galiziar poeta izan zen, bere lanak galegoz eta gaztelaniaz idatzi zituena.

## Ibilbidea

Ramón Juega Charlín medikuaren alaba zen. Bost urtetik hamahiru arte Tacuarembón bizi izan zen, Uruguain, amaren jaioterrian. Galiziara itzuli eta familia Coruñan kokatu zen, non bere aitak bainuetxea zuzentzen zuen. 1904an hasita, bere bertsoak, galegoz zein gaztelaniaz, Él Eco de Galician eta El Compostelano aldizkarian argitaratu zituen.
Juega Lópezek Alma que llora poema bilduma idatzi zuen, Leopoldo Pedreira Taiboren hitzaurrearekin eta José María Riguera Monteroren dedikazio eta aurkezpenarekin. Gertaera horrek atsekabetu zuen bere mutil-laguna, José Morales Vilar tenientea. 1908ko martxoan hainbat tiro egin zion Juega Lopezi, larri zaurituz, eta gero bere buruaz beste egin zuen. Liburua ez zen inoiz argitaratu.
Juana, bi urte geroago, López Emilio Pereiro Quirogarekin ezkondu zen, Melideko abokatuarekin, eta harekin lau seme-alaba izan zituen, Caldas de Reyes, Arzúa, Palas de Rei, Meliden eta Santiago de Compostelan bizi izan ziren. Espainiako gerra zibilean Juega López Acción Católicako kidea eta CEDAren aldeko aktibista izan zen eta frankismoaren aldeko manifestazio eta ekintzetan kolaboratu zuen.
Bere A muerte poema Uxío Carré Aldaoren antologian ageri da 1911n eta bere iloba José-María Monterroso Devesak bere lanaren bilduma bat egin zuen, hirurogeita hamar konposizio baino gehiagoz osatua, horietako zortzi galegoz, eta Boletín del Centro de Estudios Melidenses aldizkarian argitaratu zen, 2000. urtean. Museo de la Tierra de Melide 13. zenbakian ere badago.

## Ohoreak

* Silverio Cañada Galiziako Entziklopedia Handiko idazlea 2005etik.
* Melide Museoan pertsona ospetsuen zerrendan.

## Bibliografia

* 1981 Galiziako literatura garaikidearen historia 1808-1936. Galaxia Editoriala. isbn 978-84-7154-391-2 .
* 2005. Galiziako Entziklopedia Handia Silverio Cañada . ISBN 84-87804-88-8 .

## Erreferentziak

* ↑ «Día de las Escritoras: Una jornada para celebrar en familia» okdiario.com 2018-10-15.
* ↑ Coruña, La Opinión de A.. «Tragedia en la casa de baños» www.laopinioncoruna.es.
* ↑ Pico, Por Raquel C.. (2017-10-17). «Cinco tiros contra a escritora que ía publicar un libro de poemas» disquecool.
* ↑ Amor, Amara (1990). "J. Teresa Juega: poeta esquecido". Festa da Palabra Silenciada n.º 7, pp. 113-116. ISSN 1139-4854.
* ↑ Carré (1911). Literatura gallega con extensos apéndices bibliográficos y una gran antología de 300 trabajos escogidos en prosa y verso de la mayor parte de los escritores regionales gallegos, p. 281-282.
* ↑ Juana Teresa Juega. .
* ↑ «Museo da Terra de Melide: Lembranzas de Melide» Museo da Terra de Melide.

## Kanpo estekak

* Bugallal, Isabel (10/12/2017). "Tragedia en la casa de baños" La Opinión A Coruña (en castelán).
* Campos Pico, Raquel (17/10/2017). "Cinco tiros contra a escritora que ía publicar un libro de poemas"
* Datuak: Q61976166
# Axelle Kabou

Axelle Kabou (Duala, Kamerun, Afrikako erdi-mendebaldea, 1955) kazetaria eta idazlea da.

## Ibilbidea

Kabouk ekonomia eta komunikazioa ikasi zituen. 1991n Et si l'Afrique refusait le developpement liburua (Eta Afrikak garapenari uko egiten badio?) idatzi zuen. Bertan, afrikarren eta elite afrikarren borondate falta eta ezintasuna aztertzen dira, kontinentearen garapena beren eskuetan hartzeko, kanpoko laguntzaren mende egon gabe..
Gaur egun, zenbait intelektual afrikar, hala nola Roger Tagri, George Ayittey, Andrew Mwenda, James Shikwati eta Chika Onyeani, bat datoz Axellen analisiarekin, eta Robert Mugabe da kritikaren adibide nabarmenetako bat. Liburua alemanera ere itzuli da, Brigitte Erler-ek kanpoko laguntza alemanaren kontzeptu klasikoen aurka egindako kritika indartsua sendotuz.

## Erreferentziak

* ↑ Kabou, Axelle. Et si l’Afrique refusait le développement?, L’Harmattan, Paris, 1991.
* ↑ Kabou, Axelle. Weder arm noch ohnmächtig: Eine Streitschrift gegen schwarze Eliten und weisse Helfer, Basel Lenos Verlag (1993).
* ↑ Brigitte Erler, Tödliche Hilfe, Bericht von meiner letzten Dienstreise in Sachen Entwicklungshilfe. (Deadly Help - Report of my last foreign aid official journey) Hayit Diskurs, 96 Seiten ISBN 3-87322-081-4

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Axelle Kabou» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q276438
# Pilar Kaltzada

Pilar Kaltzada Gonzalez (Donostia, Gipuzkoa, 1970eko urriaren 11 - ) euskal idazle eta kazetaria da. Hainbat irrati, telebista eta literatura-saiotan parte hartu izan du. Innobasqueren sustapen eta komunikazio zuzendaria izan zen. Linking Ideas enpresaren sortzailea eta kidea da.
2020tik Save the children-eko Espainiako lehendakariordea da.

## Literatura-lanak
### Poesia

* Ur-tximeletak (1999, Erein)
2000an Poesiaren alde, poesiaren kontra izenburuko hainbat ekitaldi poetikotan parte hartu zuen Gerardo Markuleta, Kirmen Uribe, Iban Zaldua eta Arantxa Ozaetarekin.

## Kazetari eta komunikazio-aholkularia

EHUko Informazio Zientzietan lizentziaduna da. Irratian eta telebistan ekin zion bere ibilbide profesionalari, gaur egun ohiko kolaboratzailea da Berrian, Deian, EITBn eta Bilbao aldizkarian.
Dibulgazio Unitatearen arduraduna izan zen Elhuyarren eta Norteko Ferrokarrila irratsaioaren aurkezlea izan zen hasieran 1996etik 2005era bitarte Euskadi Irratian, Guillermo Roa 2005ean hasi zen arte. Hainbat erakundetako komunikazio-zuzendaria izan da, besteak beste, Udako Euskal Unibertsitatekoa (UEU), Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilukoa eta Innobasquekoa (Berrikuntzaren Euskal Agentzia), eta aholkulari gisa ere aritu izan da komunikazio estrategikoan, EGEn, berrikuntzan eta gizarte-komunikabideetan.
2011n, IK4 Aliantzaren Batzorde Estrategiko kide izendatu zuten, komunikazio eta irudi korporatiboari buruzko aholkulari moduan. Zientzia-bilkuretan eta enpresa-berrikuntzako hainbat ekitalditan aurkezle edo kazetari-lanak egin ditu.

## Sariak eta ohoreak

* Zientzia-dibulgaziorako "Robotiker 2002" saria
* Berria Taldeko administrazio-kontseiluko kidea (2013tik)
* Euskararen Aholku Batzordeko kidea (2014tik)

## Erreferentziak

* ↑ «Pilar Kaltzada» openbankingbilbao.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-11).
* ↑ Orzaiz, Ion. ««Haur pobreziak aurpegi asko ditu, eta uste dugun baino hurbilago dago»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-10-07).
* ↑ Press, Europa. (2020-06-27). «Pilar Kaltzada kazetari donostiarra da Save the Children erakundeko presidenteorde berria» www.europapress.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ur-tximeletak. Pili Kalzada | Erein» EREIN Argitaletxea (Noiz kontsultatua: 2017-07-26).
* ↑ Kaltzada González, Pilar - Auñamendi Eusko Entziklopedia. (Noiz kontsultatua: 2017-07-26).
* ↑ Pilar Kaltzada | IDEko Komunikazioko eta Erakunde Harremanetarako Zuzendaria. (Noiz kontsultatua: 2017-07-26).
* ↑ HEGAN BASQUE AEROSPACE CLUSTER. (2017-02-01). Presentación del Plan Estratégico HEGAN 2017-2020. (Noiz kontsultatua: 2017-07-26).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Batzuetan familia umearen infernua da Berria, 2023.07.11
* Pili Kaltzada literaturaren zubitegian
* Pilar Kaltzada "¿Por qué estudié periodismo" entrevistada por Josi Sierra Orrantia de Conocity.
* Pilar Kaltzada LinkedIn sarean
* Pilar Kaltzada erabiltzailearen orria, Facebook zerbitzuan
* Pilar Kaltzada erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan
* Datuak: Q4890238
# Sufia Kamal

Begum Sufia Kamal (Barisal, Britainiar Raj, 1911ko ekainaren 20a – Dhaka, Bangladesh, 1999ko azaroaren 20a). poeta eta feminista izan zen.
Aktibista gisa, gainera, Bake Batzordean militatu zuen 1948an India zatitu ondoren edo Hizkuntzaren aldeko mugimenduan.parte hartu zuen.

## Biografia

Zamindar musulman familia batean jaio zen, eta neskatotan ez zuen eskolara joaterik izan, debekatuta baitzegoeni; hala ere, hindiera, urdua, arabiera, bengalera, kurduera, persiera eta ingelesa ikasi zituen etxean.
1918an, Kalkutara joan zen amarekin. Begum Rokeya ezagutu zuen, eta 11 urterekin Syed Nehal Hossain lehengusuarekin ezkondu zen. Orduan zuzenbide-ikaslea zen, eta Amena Kahnar alaba izan zuten. Hossain 1932an hil zen eta bost urte geroago Kamaluddin Ahmed-ekin ezkondu zen eta bi alaba eta bi seme izan zituzten.

## Aktibismoa

1947an, Kamal Begumeko asteroko aldizkariaren inaugurazio-editore bihurtu zen. Emakume-gaietan espezializatuta zegoen aldizkaria, eta Mohammad Nasduindik argitaratzen zuen. Urte hartako urrian, India banatu ondoren, Dhakara aldatu zen. Garai hartako hinduen eta musulmanen arteko liskar handi batean, Kamalek adiskidetasunaren alde lan egin zuen eta Bake Batzordean sartu zen. 1948an, Purbo Pakistango Mohila Batzordea eratu zenean, presidente bihurtu zen. Kamalen aktibismoak 1952an jarraitu zuen, Hizkuntza Mugimenduarekin.
1961ean, Pakistango gobernuak Rabindra Sangeet (Rabindranath-en kantak) debekatu zuenean, Bengalisen arteko mugimenduan sartu zen. 1969an Ayub Khan pakistandar jeneral militarraren dimisioa eskatu zuen altxamendu masiboan, Mohila Sangram Parishad (Emakumearen Borrokarako Taldea) sortu zuen.
Geroago, emakumearen eskubideak izan zituen lehentasun handiena, eta Bangladesheko (Mahila Parishad) emakume-antolaketarik handienaren buru izan zen urte askoan. Berak ez zuen ikusten emakumeen zapalkuntza batez ere klase-kontua zenik. BRACeko lehen lehendakaria ere izan zen (1972-1980).
Kamal funtsezkoa izan zen Dhakako Unibertsitateko lehen emakume-logelari Rokeya Hall izena emateko, Begum Rokeyaren ondoren.

## Argitalpenak

Hainbat liburu idatzi zituen, besteak beste:
* Mrittikar Ghran (The Fragrance of Earth)
* Ekatturer Diary (Diary of '71)
* Benibinyas Samay To Ar Nei (No More Time for Braiding Your Hair)
* Ekale Amader Kal (In This Time, Our Time)

## Sariak

* Banglako Akademiaren Literatura Saria (1962)
* Sobietar Batasuneko Leninen Mendeurreneko Erretiroaren Domina (1970)
* Ekushey Padak (1976)
* Txekoslovakiako domina (1986)
* Jatyo Kabita Parishad saria (1995)
* Begum Rokeya Padak (1996)
* Deshbandhu CR Das urrezko domina (1996)
* Independentziaren Eguna saria (1997)

## Erreferentziak

* ↑ «Kamal, Begum Sufia - Banglapedia» en.banglapedia.org.
* 1 2 «Sufia Kamal» Biblioteca Virtual Fandom (Noiz kontsultatua: 2022-09-02).
* ↑ Islam, Mohammad Yasin. «Sufia Kamal, the pioneer of women's movement | The Asian Age Online, Bangladesh» The Asian Age (Noiz kontsultatua: 2022-09-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3031309
* Multimedia: Sufia Kamal / Q3031309
# Ugné Karvelis

Ugné Karvelis Bakνtyte (Noreikiškės, Lituania, 1935eko ekainaren 13a – Paris, Frantzia, 2002ko martxoaren 4a) lituaniar idazle, literatura-kritikaria, itzultzailea eta diplomazialaria izan zen. Gallimard argitaletxe frantsesaren editore gisa egindako lana funtsezkoa izan zen Frantzian literatura latinoamerikarra eta Ekialdeko Europa zabaltzeko. Julio Cortazarren lagun sentimentala izan zen, Europan bere lanaren literatura-ordezkaria eta dibulgatzailea.

## Biografia

Ugné Karvelis Noreikiοkhiriburuan jaio zen, Kaunasetik gertu, eta haren gurasoak Petras Karvelis politikaria (Lituaniako Kanpo Harremanetarako ministroa, 1925etik 1929ra) eta Veronika Bakνtyte kultura-ekintzailea izan ziren. Karvelis familiak Alemaniara emigratu zuen 1944an.
1940an Berlingo Sacre Coeur, Kaunas Auνra Gymnasium (1943-1944) eta Tubingako Eskola Frantsesean (1945-1950) ikasten aritu zen. Sorbonan ikasi zuen (1951-1952) eta gero Parisko Ikasketa Politikoen Institutuko Nazioarteko Harremanen Departamentuan, 1952tik 1956ra. New Yorkeko Columbiako Unibertsitatean jarraitu zituen ikasketak, Historia eta Ekonomia sailetan (1957-1958).

## Lan ibilbidea

1955ean hasi zen lanean L'Express aldizkarirako, Nazioarteko Harremanen Sailean. 1959tik 1983ra Publicions Gallimard-en editore izan zen, eta han hasi zen Nazioarteko Departamentuko zuzendari gisa, eta gero Latinoamerika, Espainia, Portugal eta Ekialdeko Europarako sailak zuzendu zituen. Horri esker, garrantzi handiko zenbait autore argitaratu ziren Frantzian: Julio Cortázar, Alejo Carpentier, Carlos Fuentes, Pablo Neruda, Octavio Paz, Mario Vargas Llosa, Milan Kundera eta Vassilis Vassilikos. Figaro Littéraireren (Le Figaro-ren eta Le Monde-ren literatura-gehigarria) kritikari literarioa ere izan zen.
1988an Karvelis Lituaniara joan zen eta 1991n bere herrialdeari UNESCOn sartzen lagundu zion. 1993an Lituaniako enbaxadore iraunkor izendatu zuten UNESCOn.
Lituaniako zenbait autoreren lanak frantsesera itzuli zituen: Saulius Tomas Kondrotasen eleberriak, Ricardas Gavelis, Bite Vilimaite eta Jurga Ivanauskaite; Kristijonas Donelaitis, Maironis, Balys Sruoga, Salomeja Neris, Vincas Mykolaitis-Putinas et Jonas Aistis; Egile modernoen poemak: Marcelijus Martinaitis, Eduardas Mieželaitis, Justinas Marcinkevicius, Sigitas Geda, Antanas A. Jonynas, Gintaras Patackas eta Almis Grybauskas, besteak beste.
1967tik 1978ra Julio Cortazarrekin izan zuen harremana erabakigarria izan zen idazlearen pentsamenduaren, idatzien eta jarduera publikoen politizazioan.

## Lanak

* Demain, il n'y aura plus de trains, 1991, eleberria (Traukiniu daugiau nebus, 1997).

## Erreferentziak

* ↑ Cultural ambassador dies in Paris. The Baltic Times 7 de marzo de 2002.
* ↑ «Christophe Karvelis: «Julio fue mi padre sustituto»» Siete Días 16 de agosto de 2014.

## Kanpo estekak

* UgnirakasleaKarvelis ( (Lituanieraz))
* Datuak: Q432249
# Alice Kellen

Alice Kellen (Valentzia, 1989) gazte eta helduentzako literatura erromantiko idazlea da. 2013. urtean hasi zen idazle gisa, Llévame a cualquier lugar lanarekin eta argitaratzen jarraitzen du. Dagoeneko hamabost liburu ditu merkatuan.

## Biografia

Ez dakigu asko autorearen bizitza pertsonalari buruz, ezta haren izen errealari buruz ere, nahiago baitu bizitza pribatua bizitza profesionaletik bereizita mantendu; izengoiti hori. Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian eleberriko Alice eta Marian Keyes idazlearengatik aukeratu zuen.Artearen Historia ikasi nahi izan zuen, baina Selektibitateko (azterketa) proban nota aski lortu ez zuenez, Espainiako Filologia ikasten hasi zen, eta karrera horrek desengainatu eta bertan behera utzi zuen. Unibertsitateko ikasketak utzi ondoren, marketin-enpresa bat jarri zuen martxan senarrarekin, eta bere lehen liburua argitaratu ondoren idazketan soilik jarduten hasi zen.
Lehen eleberria Llévame a cualquier lugar, komedia erromantikoa da, Amazonen argitaratu zen 2013. urtean, eta gehien saldu zen liburuetako bat izatea lortu zuen. Horrek hainbat argitaletxeren arreta piztu zuen, besteak beste, Neo, nobela hurrengo urtean argitaratu zuena.New Adult argitaletxearekin harremanetan egon arren, Alicek autoargitaratzen jarraitu zuen, eta bere eleberri batzuk beste argitalpen-zigilu batzuekin argitaratu ziren, hala nola Titaniarekin, azkenean Planeta argitaletxearen zigiluarekin jarri zen arte. Bere lana hamar bat hizkuntzatara itzuli da.

## Lanak
### Volver a ti seriea

* 33 razones para volver a verte (2015), Titania (Ediciones Urano).
* 23 otoños antes de ti (2017), Titania (Ediciones Urano).
* 13 locuras que regalarte (2018), Titania (Ediciones Urano).

### Zu Bilogia

* Otra vez tú (2014), Planeta argitaletxea.
* Tal vez tú (2017), Planeta argitaletxea.

### Deja que ocurra Bilogia

* Todo lo que nunca fuimos (2019), Planeta argitaletxea.
* Todo lo que somos juntos (2020), Planeta argitaletxea.

### Autoondorioak

* Llévame a cualquier lugar (2013), Plataforma argitaletxea.
* Sigue lloviendo (2015), autoargitalpena.
* El día que dejó de nevar en Alaska (2017), Planeta argitaletxea.
* El chico que dibujaba constelaciones (2018), Planeta argitaletxea.
* Nosotros en la luna (2020), Planeta argitaletxea
* Las alas de Sophie (2020), Planeta argitaletxea .
* Tú y yo, invencibles (2021), Planeta argitaletxea
* El mapa de los anhelos (2022), Planeta argitaletxea
* La teoría de los archipiélagos (2022), Planeta argitaletxea
* Donde todo brilla (2023), Planeta argitaletxea

## Erreferentziak

* ↑ “Biografía” “Fnac.es”
* ↑ “¿Quién es Alice Kellen?”, actualidadliteratura.com

## Kanpo estekak

* Alice Kellenen webgunea
* Alice Kellen Twitter
* Instagram Alice Kellen
* Facebook Alice Kellen
* Datuak: Q108910025
# Margaret Kennedy

Margaret Kennedy (Londres, 1896ko apirilaren 23a-1967ko uztailaren 31 Ingalaterrako emakume idazlea izan zen. Batez ere antzerki lanak eta eleberriak idatzi zituen.

## Biografia

Londresen jaioa, Cheltenham Ladies' Collegen ikasi zuen eta, ondoren, Oxfordeko Somerville Collegen Historia ikasi zuen. Oso gazte hasi zen bere eleberriak argitaratzen. Bere lanek publikoaren harrera ona ezagutu zuten. Agian ezagutzera eman zuen liburuak The Constant Nymph izan zen, 1924an plazaratuta. Dena dela, bere liburu ezagunena Troy Chimneys izan zen; lan horrekin 1953an James Tait Black Memorial Prize jaso zuen. The Constant Nymph antzerkirako moldatu zuen eta arrakasta handia lortu zuen. Eleberria ere zinemara eta telebistara eraman zuten behin baino gehaigotan. Escape Me Never! A play in three acts lana (1934) ere arrakasta handia izan zuen; lan hau eleberri baten antzerkirako bertsioa da berez, The Fool of the Family eleberriarena alegia.

## Obra aukeratua
### Saiakerak

* A Century of Revolution 1789–1920 (Londres: Methuen, 1922), historia.
* The Mechanized Muse, (1942), zinemari buruzko saiakera.
* Jane Austen (1950)
* The Outlaws on Parnassus. On the art of the novel (1958),
* Not in the Calendar. The Story of a Friendship (1964), oroimenak.

### Eleberriak

* The Ladies of Lyndon (Londres: Heinemann, 1923).
* The Constant Nymph (Londres: Heinemann, 1924; Leipzig).
* Red Sky at Morning (Londres: Heinemann, 1927).
* The Fool of the Family (1930).
* Return I Dare Not (1931)
* A Long Time Ago (1932)
* Together and Apart (1936)
* The Feast (1950)
* Lucy Carmichael (1951)
* Troy Chimneys (1953)
* The Oracles (1955)
* The Heroes of Clone (1957)
* A Night in Cold Harbour (1960)
* The Forgotten Smile (1961)

### Narrazio laburrak

* A Long Week-End (1927)
* Dewdrops (1928)
* The Game and the Candle (1928)
* The Midas Touch (1938)
* Women at Work (1966), bi narrazio luze.

### Antzerkia

* The Constant Nymph - from the novel (1926)
* Come with Me (1928), Basil Dean-ekin batera.
* Escape Me Never! A play in three acts (1934), The Fool of the Family eleberriaren moldaketa.
* Autumn (1937), Gregory Ratoff-ekin batera.
* Happy with Either (1948)

## Filmografia

Asko dira bere libuetan oinarritutako filmak. Hona hemen batzuk:
* The Old Curiosity Shop (1934)
* Escape Me Never: (1935) eta (1947)
* Whom the Gods Love (1936)
* Dreaming Lips (1937)
* Stolen Life (1939)
* Return to Yesterday (1940)

## Erreferentziak

* ↑ https://edicionesdelviento.es/es/205_margaret-kennedy
* ↑ Le Nouveau Dictionnaire des auteurs, de tous les temps et de tous les pays, 2. liburuki, Paris, éditions Laffont-Bompiani, 1994, 1681 or.
* ↑ https://es.babelio.com/auteur/Margaret-Kennedy/70964

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Margaret Kennedy IMDb webgunean.
* (Ingelesez):Biografia.
* Datuak: Q369526
* Multimedia: Margaret Moore Kennedy (1896-1967) / Q369526
# Marion Kirkland Reid

Marion Kirkland Reid (jaiotzez Marion Kirkland), Marion Reid (Glasgow,1815eko martxoaren 25 – Londres, 1902ko martxoaren 9) Eskoziako idazle feminista ezaguna izan zen.

## Biografia

Aita Glasgowko markataria zen. 1839an Hugo Reid-ekin ezkondu zen. Alaba bat izan zuen eta senarra 1872an hil zenetik, berarekin bizi izan zen Hammersmithen. Ladies National Association for the Repeal of the Contagious Diseases Acts taldearen partaidea izan zen.

## Obra

Bere testu ezagunena A Plea for Woman: Being a Vindication of the Importance and Extent of her Natural Sphere of Action; with Remarks on Recent Works on the Subject (Edinburgh, 1843) (Emakumeari buruzko eskaera: bere ekintza-esparru naturalaren garrantzia eta hedadura adieraztea; gaiaren inguruko lan berriei buruzko oharrekin) izan zen. 1847an Ameriketako Estatu Batzuetan plazaratu zuen, han beste izenburu honekin: Woman, her Education and Influence eta berragitalpen asko ezagutu zituen: 1848, 1851, eta 1852. Liburuaren Eskoziako lehenengo edizioa 1840an Londresen egin zen Abolizionisten mundu mailako batzarren ondoren prestatu zuen. Bai Erresuma Batuan eta baita Ameriketako Estatu Batuetan ere, A Plea for Woman emakumeei eskubide zibilak eta politikoak ematearen alde lehentasuna gisa plazaratzen duen lehen liburua bezala onartuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-112274
* ↑ https://web.archive.org/web/20120224025255/http://www.pinn.net/~sunshine/whm2003/reid.html
* ↑ https://www.worldcat.org/title/biographical-dictionary-of-scottish-women-from-the-earliest-times-to-2004/oclc/367680960

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Biografia revolvy.com webgunean.
* Datuak: Q6765267
# María Kodama

María Kodama (Buenos Aires, 1937ko martxoaren 10a - Vicente López, Buenos Airesko probintzia, 2023ko martxoaren 26a) argentinar idazle, itzultzaile eta literatura-irakaslea izan zen, Jorge Luis Borges idazlearekin izan zuen erlazioagatik ezaguna. Borges hiltzean, haren ondasun guztien jaraunslea izan zen, baita lan guztien eskubideen kudeatzailea ere.

## Biografia

Buenos Airesen jaio zen. Gurasoak María Antonia Schweizer argentinarra eta Yosaburo Kodama japoniarra izan ziren. Haren jaiotze urteaz eztabaida dago: ezkontza aktan 1941ean jaio zela esaten bada, jaiotze aktan 1937an jaio zela dokumentatzen da.
Jorge Luis Borges ikasketa saio batzuetan ezagutu zuen, komuneko interesak zituzten eta elkarrekiko interesa ere bai. Kodamak 16 urte zituen eta Borgesek 54. Garai hartan, Borges islandieraz oso interesatuta zegoen eta biek ikasteari ekin zioten. Ikasketa kidea izan ondoren biek 1975an Ameriketako Estatu Batuetara joan ziren.

## Ibilbidea

Zenabit lanetan María Kodamak Borgesekin kolaboratu zuen, esaterako Breve antología anglosajona (1978), eta Atlas (1984), munduan zehar elkarrekin egin zituzten bidaien narrazioak. Bestetik, elkarrekin Snorri Sturlusonen Edda prosaikoaren lehenengo liburua gazteleratu zuten; liburua La alucinación de Gylfi izenburuarekin plazaratu zen.
1978an Ricardo Wullicherek Borges para millones filma zuzendu zuen eta bertan Kodama agertu zen.
1986an Borgesekin ezkondu zen. Handik hilabete gutxitara idazlea hil egin zen. Ezkontza ahalordez Paraguaiko Asunción hirian egin zen.
1988an Jorge Luis Borges Fundazioa sortu zuen Buenos Airesen. Fundazio burua izan zen.

## Borgesen lanaren eskubideak

María Kodama Jorge Luis Borgesen (1899-1986) eskubideen administratzaile zorrotza izan zen. Baina idazle argentinarraren alarguna eta albacea martxoaren 26an hil zen, 86 urte zituela, testamenturik egin gabe. Kodama Borges idazlearen ondasun eta lan guztien eskubideen jaraunslea zen. Kodamaren oinordekorik agertu ezik, Buenos Airesko Gobernura pasatuko dira.

## Lanak

* Homenaje a Borges, Ed. Lumen. (2016).
* Relatos, Ed. Sudamericana. (2018).

## Ereferentziak

* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) «Los derechos de la obra de Borges, en el aire por la ausencia de testamento de María Kodama» La Voz de Galicia 2023-04-04 (Noiz kontsultatua: 2023-05-01).
* ↑ http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1986/05/15/056.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20140624100433/http://fundacionborges.com.ar/index.php/foundation

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):María Kodamarekin elkarrizketa, 2018an.
* Datuak: Q448233
* Multimedia: María Kodama / Q448233