OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zilar arrain (tisanurua)

    Artikulu hau Lepisma saccharina izen zientifikoa duen intsektuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zilar arrain (argipena)».
Zilar arraina (Lepisma saccharina) Lepismatidae familiako tisanurua da. Gautar intsektu hauek karbono hidratoz elikatzen dira, batez ere azukrez eta almidoiz. Kontrako fototaxia du, hau da, argitik ihes egiten du. Etsairik nagusia ipurtsardea du.

## Erreferentziak

* ↑ Hoell, H.V., Doyen, J.T. & Purcell, A.H. (1998). Introduction to Insect Biology and Diversity, 2nd ed.. Oxford University Press. p. 320. ISBN 0-19-510033-6

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26842
* Multimedia: Lepisma saccharina / Q26842
* Espezieak: Lepisma saccharinum
# Zilar-astigar

Zilar-astigarra (Acer saccharinum) Sapindaceae familiako zuhaitza da, Ipar Amerikan jatorria duena. Zilar-astigarrak izerdi gozoa du, eta hori da gainera izen zientifikoaren esanahia. Hori dela eta, astigar-jarabearen iturrietako bat da.
Bere kide hurbila den astigar gorrirekin (Acer rubrum) hibrido ezaguna sortu du Freeman astigarra (Acer x freemanii) hain zuzen ere, landare apaingarri ezaguna dena.
Zilar-astigarra, azukre-astigarra eta astigar gorria bezala, hozka egin daiteke astigar-jarabea biltzeko, beste bi espezieena baino tindagai argiagokoa; aldiz, ura da gutxien gozatzen duena, eta, beraz, xarabe-kantitate bera lortzeko, askoz ere astigar-ur gehiago behar da. Azukrearen astigarrak sortzen du urik gozoena.

## Deskribapena

15–25 m-tako altuera izan ohi du eta 40 metrotara ere irits daiteke, arin hazten den hosto-erorkorreko zuhaitza. Enborraren azala grisa eta leuna da baina zahartu ahala ezkatak erortzen zaizkio.
Astigar guztien antzera honek ere hosto palmatuak ditu, 8-16 cm luze eta 6-12 cm zabal direnak. Hostoek bost loburu dizute tarte oso sakonekin. Hostoen gainaldea berde distiratsua da eta azpialdea zilarkara, hortik bere izena.
Loreak hostoak atera baino lehenago agertzen dira. panikula itxura dute. Haziak samara itxurakoak dira eta binaka kokaturik daude. Hegoak dituzte haizeak urrutira eraman ditzan. Haziek 5-10 mm neurtzen dute eta hegoek 3-5 cm.

## Hazkuntza

Zuhaitz apaingarri gisa kale eta parkeetan ikusten dira baita Amerikatik kanpo ere. Egoera naturalean uretatik gertu ikustea ohikoagoa izaten da toki lehorretan baino.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ Geyer, W. A.; J. Dickerson and J. M. Row. (2010). Plant Guide for Silver Maple (Acer saccharinum L.). Manhattan, KS: Ameriketako Estatu Batuetako Nekazaritza Saila.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158301
* Multimedia: Acer saccharinum / Q158301
* Espezieak: Acer saccharinum
# Zitori

Zitori (Lilium) Liliaceae familiako landare loredunen generoa da, Ipar hemisferioko eskualde epeletan jatorria duena. Landare apaingarri ezaguna da.

## Espezieak

* Lilium albanicum
* Lilium amabile
* Lilium amoenum
* Lilium anhuiense
* Lilium auratum
* Lilium bakerianum
* Lilium bolanderi
* Lilium bosniacum
* Lilium brevistylum
* Lilium brownii
* Lilium bulbiferum
* Lilium callosum
* Lilium canadense
* Lilium candidum - zitori arrunt
* Lilium carniolicum
* Lilium catesbaei
* Lilium cernuum
* Lilium chalcedonicum
* Lilium columbianum
* Lilium concolor
* Lilium dauricum
* Lilium davidii
* Lilium distichum
* Lilium duchartrei
* Lilium fargesii
* Lilium floridum
* Lilium formosanum
* Lilium grayi
* Lilium habaense
* Lilium hansonii
* Lilium heldreichii
* Lilium henrici
* Lilium henryi
* Lilium huidongense
* Lilium humboldtii
* Lilium iridollae
* Lilium jankae
* Lilium jinfushanense
* Lilium kelleyanum
* Lilium kelloggii
* Lilium lancifolium
* Lilium lankongense
* Lilium ledebourii
* Lilium leichtlinii
* Lilium leucanthum
* Lilium lijiangense
* Lilium longiflorum
* Lilium lophophorum
* Lilium maritimum
* Lilium martagon - zitori gorri
* Lilium matangense
* Lilium medeoloides
* Lilium medogense
* Lilium michauxii
* Lilium michiganense
* Lilium monadelphum
* Lilium nanum
* Lilium nepalense
* Lilium occidentale
* Lilium oxypetalum
* Lilium papilliferum
* Lilium paradoxum
* Lilium pardalinum
* Lilium parryi
* Lilium parvum
* Lilium philadelphicum
* Lilium pinifolium
* Lilium pomponium
* Lilium primulinum
* Lilium pumilum
* Lilium pyi
* Lilium pyrenaicum - zitori hori
* Lilium pyrophilum
* Lilium regale
* Lilium rhodopaeum
* Lilium rosthornii
* Lilium rubescens
* Lilium saccatum
* Lilium sargentiae
* Lilium sempervivoideum
* Lilium sherriffiae
* Lilium souliei
* Lilium speciosum
* Lilium stewartianum
* Lilium sulphureum
* Lilium superbum
* Lilium taliense
* Lilium tianschanicum
* Lilium tsingtauense
* Lilium wallichianum
* Lilium wardii
* Lilium washingtonianum
* Lilium wenshanense
* Lilium xanthellum

## Erreferentziak

* ↑ RHS encyclopedia of plants & flowers. Dorling Kindersley, 744 or. ISBN 1405354232..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5194627
* Multimedia: Lilium / Q5194627
* Espezieak: Lilium
# Zitori arrunt

Zitori arrunta (Lilium candidum) Liliaceae familiako landare loreduna da, Balkanetan eta Mendebaldeko Asian jatorria duena. Landare apaingarri ezaguna da, lore zuri handi usaintsuak ematen dituena.

## Erreferentziak

* ↑ RHS encyclopedia of plants & flowers. Dorling Kindersley, 744 or. ISBN 1405354232..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159811
* Multimedia: Lilium candidum / Q159811
* Espezieak: Lilium candidum
# Zolda-belar

Zolda-belarra (Symphytum) Boraginaceae familiaren genero baten izen arrunta da. Belar-landare iletsua da.

## Espezieak

* Symphytum asperum (sin.: S. asperrimum)
* Symphytum bulbosum
* Symphytum caucasicum
* Symphytum ibericum
* Symphytum officinale – zolda-belar handia
* Symphytum orientale
* Symphytum tauricum
* Symphytum tuberosum - zolda-belar txikia
* Symphytum × uplandicum (S. asperum × S. officinale, synonym: S. peregrinum)

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161566
* Multimedia: Symphytum / Q161566
* Espezieak: Symphytum
# Zolda-belar handi

Zolda-belar handia (Symphytum officinale) Borrajinazeoen familiako belar-landare iletsu baten izen arrunta da. Ositxeka izenaz ere ezagutzen da. Kono itxurako sustraiak ditu, luzeak eta azal beltzekoak; zurtoina zuta eta erztuna; hostoak lantza itxurako luzeak eta latzak, eta loreak, ezkila itxurako txikiak, kolorez zuriak edo arrosak, eta mordoan antolatuak. Belardietan hazten da, leku hezeetan batez ere. Herri sendagintzan haginetako mina kentzeko, barizak, ultzerak eta biriketako ondoeza kentzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157561
* Multimedia: Symphytum officinale / Q157561
* Espezieak: Symphytum officinale
# Zolda-belar txiki

Zolda-belar txikia (Symphytum tuberosum) Borrajinazeoen familiako belar-landare iletsu baten izen arrunta da. Europa osotik hedatutako landarea da.

## Erreferentziak

* ↑ Eclogical Flora of Europe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159613
* Multimedia: Symphytum tuberosum / Q159613
* Espezieak: Symphytum tuberosum
# Zorne-belar

Zorne-belarra (senecio vulgaris) Asteraceae familiako landare bizikorra da, hedapen kosmopolita duena. Urteko landare iraunkorrak dira, eta 52 cm arteko altuera duten zurtoin eroak dituzte. Hostoak bipinnatifidoak dira. Loreak kapitulutan ditu, korinbotan multzokatuta. Kapituluak erradial heterogenoak dira, kanpoko aldean lore hemiligulatuak dituzte eta barrualdean floskulosoak, edo lore floskulosoak dituzten diskoetxeak. Fruituak akenio oboideak dira, 2,3-3 mm-koak, eta bilauak 5,5-6,5 mm-koak. Loratzea eta fruktifikazioa otsailetik maiatzera egiten da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ (Gaztelaniaz) Valdés B., Talavera. S., & Fernández-Galiano E.. (1987). Flora Vascular de Andalucía Occidental. Ketres.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504256
* Multimedia: Senecio vulgaris / Q504256
* Espezieak: Senecio vulgaris
# Baldwin Locomotive Works

Baldwin Locomotive Works (BLW), euskarara "Baldwin lokomotorren tailerrak" izenez itzul daitekeena, XIX. eta XX. mendeetan zehar, zehazki 1825etik 1972ra bitartean egon zen estatubatuar lokomotora fabrikatzailea izan zen. Jatorriz Filadelfian kokatua, inguruko Eddystone herrira joan zen 1900eko hamarkadaren hasieran. Konpainia hamarkada luzez munduko lurrun-makinen ekoizle handiena izan zen, baina ezin izan zen lehiakorra izateko egokitu, diesel eta elektrikoen eskariak lurrun-makinen merkatua hil baitzuen. Baldwinek bere 70.000etatik gorako azken lokomotorra 1956an egin zuen, eta 1972an itxi zituen ateak.
Konpainiak ez du erlaziorik Hegoaldeko Gales Berriako (Australia) EM Baldwin and Sons lokomotorren fabrikatzailearekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804868
* Multimedia: Baldwin locomotives / Q804868
# Zozo paparzuri

Zozo paparzuria (Turdus torquatus) turdidae familiako hegazti paseriformea da, erdialde eta mendebaldeko Europako eskualde menditsuetan eta Kaukason bizi dena.

## Deskribapena

Zozo paparzuria ahaidetuta dago ohiko zozoarekin (Turdus merula). Paparzuria beste zozoez erraz bereizi ahal dugu bere lumajea ikusiz.. Bularreko lumajea zuria da. Gorputzaren lumen kolorea emeen eta arren artean desberdinak dira, emeak arreak eta bularra luma horail ilunez zipriztinduak dituzten bitartean, arrak lumail beltz bat dute.
Udazkenean luma batzuk grisaxkak itzultzen dira, ezkatadun itxura bat ematen animalia espezie honi.
Haien kantua esaldi labur desberdinez osatuta dago eta esaldi hauek 2 eta 4 biderrez errepikatzen dira (tac-tac-tac, chuc-chuc-chuc-chuc), normalean adar batetik edo lurretik, baina batzutan hegaldian zehar ere. Honako kasuetan soinua ez da errepikatzen.

## Erreferentziak

* Datuak: Q26641
* Multimedia: Turdus torquatus / Q26641
* Espezieak: Turdus torquatus
* ↑ Svensson, Lars; Peter J. Grant (1999). Collins Bird Guide. Londres: HarperCollins
* ↑ (Gaztelaniaz) Turdus torquatus. 2016-04-02 (Noiz kontsultatua: 2017-10-05).
# Zuhandor arrunt

Zuhandor arrunta (Cornus sanguinea, sinonimoa Swida sanguinea) cornaceae familiako cornus generoko zuhamuxka bat da, Europan oso hedatua dagoen espeziea.

## Ezaugarriak

Zuhandorra 2 m-tatik 6 m-tara hazten den tamaina ertain-handiko hosto erorkor zuhamuxka da, adar eta adaxka marroi berdexkak dituena.
Udazkenean kolore ardo gorri bat hartzen du hostoetan eta baita adar zein azalean ere, neguan hostoak galdu arren kolore gorrixka interesgarri bat mantenduz, hortik dator "sanguinea" bere izen latinoa, udazkenean hartzen duen odol kolorearengatik.
* Zuhandorrak neguan
* Zuhandor arrunta neguan

### Hostoak

Hostoak aurrez aurre kokatuak, luzeran 4-8 cm-koak eta zabaleran 2-4 cm-koak. Itxura obatua edo luzanga dute, sartu-irten gabeko ertzekin. Gainetik orlegiak eta leunak dira eta azpitik iletxo laburtxoak ditu itxura latzago bat emanez.
Udaberri eta udan berde kolorekoak eta udazkenean gorriak.
* Hostoak

### Loreak

Lore hermafrodita txikiak dira (5-10 mm-ko diametrokoak), krema zuri koloreko lau petalodunak eta 3-5 cm-ko diametroko mordotan kokatuak. Lorautseztapena intsektuek gauzatzen dute.
* Loreen egitura

### Fruitua

Fruitua baia beltz bat da, 5-8 mm-ko diametrokoa eta hazi bakarra duena.
* Fruitu beltzak

## Banaketa eremua

Europa eta mendebaleko Asian jatorria duen zuhamuxka espezie bat da; iparretik Ingalaterra eta Eskandinaviako hegoalderaino, eta sortaldetik Kaspiar itsasoraino hedatzen da.
Euskal Herrian edonon ikus daiteke, baina Euskal Herri hezean ugariagoa da.

### Ekologia eta habitata

Baso hostoerorkor zein hostoiraunkorren ohianpean agertzen den zuhaixka da, beste zuhaixka zein landare espezie ezberdinekin biziz.
Itzala (ez erabatekoa), freskotasuna eta hezetasuna gustoko dituen espeziea da, hori dela eta Euskal Herrian nahiko ugaria eta arrunta den zuhamuxka da, Nafarroako eta Arabako hegoalde lehorrean arroila hezeetan eta ibaien inguruetan babesten da.
Lurraren aldetik oso moldakorra da.

## Ikus, gainera

* Cornus (generoa)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161416
* Multimedia: Cornus sanguinea / Q161416
* Espezieak: Cornus sanguinea
# Zume gorri

Zume gorria (Salix purpurea) Salicaceae familiako zuhaitza da, Europan eta mendebaldeko Asian jatorria duena. Cricketean, bere zura bateak egiteko erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Meikle, R. D. (1984). Willows and Poplars of Great Britain and Ireland. BSBI Handbook No. 4. ISBN 0-901158-07-0.
* ↑ Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39708
* Multimedia: Salix purpurea / Q39708
* Espezieak: Salix purpurea
# Zume hauskor

Zume hauskorra (Salix fragilis) Salicaceae familiako zuhaitza da, Europan eta mendebaldeko Asian jatorria duena. Gune hezeetan- ibai, errekasto edo zingiren ertzean- bizi ohi da.

## Erreferentziak

* ↑ Meikle, R. D. (1984). Willows and Poplars of Great Britain and Ireland. BSBI Handbook No. 4. ISBN 0-901158-07-0.
* ↑ Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9.
* ↑ USFS—United States Forest Service: Salix fragilis — "Weed of the Week"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157518
* Multimedia: Salix fragilis / Q157518
# Zume jator

Zume jatorra edo mihimena (Salix viminalis) Salicaceae familiako zuhaitza da, Europan eta mendebaldeko Asian jatorria duena. Leku hezeetan hazten ohi da.
Saskiak eta beste gai batzuk egiten den zume ehunak landare honetakoak dira nagusiki.

## Erreferentziak

* ↑ Meikle, R. D. (1984). Willows and Poplars of Great Britain and Ireland. BSBI Handbook No. 4. ISBN 0-901158-07-0.
* ↑ Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9.
* ↑ «::: Euskonews & Media ::: Artisautza :::» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158590
* Multimedia: Salix viminalis / Q158590
* Espezieak: Salix viminalis
# Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa

Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa da Ameriketako Estatu Batuetako gobernu agiri eta lege gorena. Jatorrizko adierazpena 1787ko irailaren 17an Filadelfia hirian egindako Konstituzio Hitzarmenean onartu zen eta, ondoren, Herriak "Gu Herria(k)" (We the People) izendapenaren bidez berretsi zuen estatu bakoitzean. Konstituzio honek erabateko garrantzia du Estatu Batuetako zuzenbide eta politikan. Estatu Batuetako Konstituzioa da gaur egun indarrean dirauen konstituzio zaharrena.
Konstituzio honen jatorrizko kopia bat Washington Hiriko Agiritegi Nazionalean aurki daiteke.

## Konstituzioaren Atarikoa

| « | Guk, Estatu Batuetako Herriak, Batasun hobea sortzeko, Justizia ezartzeko, barne lasaitasuna finkatzeko, Defentsa komunerako hornitzeko, ongizate orokorra sustatzeko eta geuretzat eta gure ondorengoentzat Askatasunaren onurak segurtatzeko asmoz, Amerikako Estatu Batuentzat Konstituzio hau agintzen eta ezartzen dugu. | » |
| —. Testu osoa irakurtzeko Wikisourcen duzu eskuragarri |||

## Iruditegia

* 1. orrialdea
* 2. orrialdea
* 3. orrialdea
* 4. orrialdea
* Sinadurak
* Gu Herria(k) ("We The People")

## Erreferentziak

* ↑ Kondaira. .

## Ikus gainera

* Filadelfiako Hitzarmena
* Arbroatheko Aldarrikapena

## Kanpo estekak

* Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa (Ingelesez)
* Datuak: Q11698
* Multimedia: United States Constitution / Q11698
* Jatorrizko testuak: Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioa
# Tapioka

Tapioka (portugesez: Tapioca, tapiˈɔkɐ ahoskatua) maniokaren sustraietatik ateratzen den gaia da, jateko ona. Landarea Brasilgo iparraldean jatorria izan arren, kontinente osotik hedatu zen eta egun kosmopolita da. Lodigarri moduan erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q873761
* Multimedia: Tapioca / Q873761
# Baltimoreko metroa

Baltimoreko metroa (ingelesez: Baltimore Metro Subway), Ameriketako Estatu Batuetako Baltimore hiriko garraiobide publikoa da. 1983ko azaroaren 21ean zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak linea bakarra eta 24,5 kilometro dauzka.
2008an 14 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Baltimore

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Baltimoreko metroaren webgunea.
* Datuak: Q805751
* Multimedia: Baltimore Metro / Q805751
# Miamiko metroa

Miamiko metroa (ingelesez: Miami Metrorail), Ameriketako Estatu Batuetako Miami hiriko garraiobide publikoa da. 1984ko maiatzaren 21ean zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak linea bakarra eta 36,0 kilometro dauzka.
2008an 19 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Miami

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Miamiko metroaren webgunea.
* Datuak: Q1926608
* Multimedia: Metrorail (Miami-Dade County) / Q1926608
# Miamiko Nazioarteko Aireportua

Miamiko Nazioarteko Aireportua (ingelesez: Miami International Airport) (IATA: MIA, ICAO: KMIA, FAA LID: MIA) Miami-Dade konderrian dagoen nazioarteko aireportua da. Bederatzi terminal ditu aireportuak: A, B, C D, E, F, G, H eta J.

## Kanpo estekak

* Aireportuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q127530
* Multimedia: Miami International Airport / Q127530
# Cincinnati/Iparraldeko Kentucky Nazioarteko Aireportua

Cincinnati/Iparraldeko Kentucky Nazioarteko Aireportua (ingelesez: Cincinnati/Northern Kentucky International Airport) (IATA: CVG, ICAO: KCVG, FAA LID: CVG) Hebron hirian dagoen nazioarteko aireportua da. Bi terminal ditu aireportuak: A eta B.

## Kanpo estekak

* Aireportuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q151121
* Multimedia: Cincinnati/Northern Kentucky International Airport / Q151121
# Filadelfiako Nazioarteko Aireportua

Filadelfiako Nazioarteko Aireportua (ingelesez: Philadelphia International Airport) (IATA: PHL, ICAO: KPHL, FAA LID: PHL) Filadelfia hirian dagoen nazioarteko aireportua da. Zazpi terminal ditu aireportuak: A Ekialdekoa, A Mendebaldekoa, B, C, D, E eta F.

## Kanpo estekak

* Aireportuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q512128
* Multimedia: Philadelphia International Airport / Q512128
# Merkuriar

Merkuriarra (Mercurialis) Euphorbiaceae familiako landare-genero baten izen arrunta da. Europan 8-10 espezie inguru daude eta beste bat Asian. Generoak Merkurio jainkoaren izena darama, izan ere, berak aurkitu omen zituen landare hauen senda-ezaugarriak.

## Espezieak

* Mercurialis annua - urteroko merkuriarra
* Mercurialis huetii
* Mercurialis corsica
* Mercurialis canariensis
* Mercurialis elliptica
* Mercurialis reverchonii
* Mercurialis tomentosa
* Mercurialis perennis - merkuriar iraunkorra
* Mercurialis ovata
* Mercurialis leiocarpa

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ Mercurialis PlantList
* ↑ (Ingelesez) Mercurialis. in: World Checklist of Selected Plant Families..
# Melanophyllum eyrei

Melanophyllum eyrei Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Lepiota eyrei, Glaucospora eyrei, Cistoderma eyrei, Schulzeria eyrei.

## Deskribapena

Kapela: 17 eta 29 mm bitarteko diametrokoa, koniko-ganbiletik koniko laura zahartuaz, titi kamutsarekin, ertz zorrotzarekin eta oxkarratuarekin. Kapelaren azala pruinaduna, matea, krema-gorrixka kolorekoa, diskoan okre antzeko kolorearekin.
Orriak: Libreak, zabal, esporak heldu ahala urdin-turkesaz zikintzen diren krema kolorekoak, ertz osoak eta kolore berekoak
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 36 eta 44 mm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa, okertua, oinarri erraboildun samarrekoa eta krema-zurixka koloreko mizelio kordoiekin, eraztunik gabe, krema koloreko pruina ugarirekin hondo marroi-okre antzekoaren gainean.
Haragia: Usain atseginekoa.
Etimologia:

## Jangarritasuna

Susmagarria.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran. Merkuriar eta goroldioen artean, hostozabalen basoetan, normalean lurzoru alkalinoetan. Urria.

### Banaketa eremua

Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 282 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ Melanophyllum eyrei: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10510074
* Multimedia: Melanophyllum eyrei / Q10510074
# Campylopus introflexus

Campylopus introflexus Dicranaceae familiako goroldioa da. Jatorriz hego hemisferiokoa bada ere, ia Europa osora zabaldu da.
Kuxin edo tapiz trinkoak eratzen dituen goroldio akrokarpiko eta bizikorra da. 0,5–10 cm bitarteko banakoak, horixka edo oliba-koloreko kuxin trinkotan elkarturik agertzen dira. 4-6 mmko filoide lantzeolatuak ditu, muturrean ile hialino eta luze bat dutenak. Goroldioa idor dagoenean, ile horiek atzerantz itzulirik egoten dira eta, gainetik begiratuta, izar zuri baten itxura izaten dute. Landare bakoizean esporofito bat baino gehiago izan daiteke. 7-12 mmko setak eta 1,5 mmko kapsula arreak. Espora txikiak, 12-14 μm artekoak. Espezie aitzindaria da, eremu narriatu edo erre berriak kolonizatzen dituena. Nahiago ditu pH azidoko lurzoruak.
Oso hedaturik dago hego hemisferioan: Hego Amerika eta Afrikako hegoaldean, Australian eta Ozeano Bare, Atlantiko zein Indikoko uharteetan. 1941ean aurkitu zen aurrenekoz Ingalaterrako hegoaldean, eta 1954an Bretainian. Harrezkero ia Europa osoan hedatu da, Espainia eta Portugaldik Estonia, Norvegia eta Islandiaraino. Estatu Batuetan (Kalifornia, Oregon) eta Kanadan ere bertakotu da.

## Erreferentziak

* 1 2 Campylopus introflexus DAISIE-Species Factsheet. Europe-aliens.org
* 1 2 Campylopus introflexus NOBANIS–Invasive Alien Species Fact Sheet. Nobanis.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182303
* Multimedia: Campylopus introflexus / Q182303
* Espezieak: Campylopus introflexus
# Opuntia fragilis

Opuntia fragilis (Nutt.) Haw. Cactaceae familiako espezie fanerogamoa da. Kanada Mendebaldean eta Estatu Batuetan aurki daiteke.

## Deskribapena

Opuntia fragilis modu trinkoan eta oso baxuan hazten da. Beheko aldean, 5 eta 10 zm, bitarteko hazkundea eta 30 zentimetro edo gehiagoko zabalera duten esterak sortzen dira. Zurtoin lauek forma obatua, eliptikoa edo zirkularra dute, urdin-berdexka kolorekoa. 2-4,5 zentimetro luze eta 1,2-2,5 zentimetro zabal dira. Hosto zorrotzek 3 zm arteko luzera dute. 3 eta 6 mm bitarteko areolak, beltzaran edo marroi kolorekoak, eta 2 glokidio. Loreak horiak dira, batzuetan berdexkak, 3-4 zm luze, eta 4,5 zentimetroko diametrora iristen dira. Fruitu berde eta gorri-berdeak luzanga eta lehorrak dira heldutasunean, 1,2 eta 2 zentimetro arteko luzera eta 1 eta 1,2 zentimetro bitarteko diametroa dutenak. Arantzaz beteta egon daiteke.

## Taxonomia
### Etimologia

Opuntia izen generikoa da, lehen aldiz Pliniok erabilita Opus hiriaren inguruan zegoen landarea izendatzeko; fragilis: latinezko epiteroa da, "hauskorra" adierazteko.

### Sinonimia

* Terecaulis fragilis
* Cactus fragilis Nutt.
* Cactus pusillus Haw.
* Opuntia brachyarthra Engelm. & J.M. Bigelow
* Opuntia drummondii Graham
* Opuntia fragilis var. brachyarthra (Engelm. & J.M. Bigelow) J.M. Coult.
* Opuntia pusilla (Haw.) Haw.
* Opuntia tracyi Britton
* Tunas fragilis Nieuwl. & Lunell

## Erreferentziak

* ↑ en Epítetos Botánicos
* ↑ Sinonimoak: Desert tropical
* ↑ Opuntia fragilis PlantList

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138387
* Multimedia: Opuntia fragilis / Q138387
* Espezieak: Opuntia fragilis