OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 9K720 Iskander

9K720 Iskander (errusieraz: Искандер; NATOren kodea: SS-26 Stone) Errusiak erabiltzen duen irismen laburreko misil balistiko mugikorren sistema bat da. 500 kilometroko irismena du. OTR-21 Totxkaren ordezko gisa sortu zuten Errusiako Indar Armatuek 2020an.
Iskanderrak hainbat ojiba mota erabil ditzake, hala nola kluster munizioko ojibak, bonba termobarikoak eramaten dituztenak, lehergarritasun handiko fragmentazio-ojibak, bunkerren aurkako armak, edo pultsu elektromagnetikoak sortzen dituzten gailuak, radarren aurkako misioetan. Misilek arma nuklearrak eramateko gaitasuna dute. 2017ko irailean KB Maxinostroieniya enpresako Valery M. Kashin diseinugileak esan zuen, gutxienez, zazpi misil mota jaurti zitzakeela.

## Erreferentziak

* ↑ «Iskander / SS-26» www.globalsecurity.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ (Ingelesez) International, Sputnik. (20131217T1420+0000). «NATO Members Alarmed by Russian Nuclear Missile Deployment» Sputnik International (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ (Errusieraz) «Ракетный комплекс "Искандер-М" получил новые типы ракет - ТАСС» TACC (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483042
* Multimedia: 9K720 Iskander / Q483042
# Aberdeen Citizen

Aberdeen Citizen Aberdeenen gehien banatu zen doako egunkaria izan zen. Astekaria zen. 1989an jarri zuten abian, Aberdeen Herald & Post izenarekin, eta 2002an berriro jarri zuten martxan egungo izenburu gisa. Asteko komunitateko albisteen, kirolen eta ekitaldien laburpena eskaini zien hiriko eta inguruko 75.000 etxe baino gehiagori. "Talde espiritu ona dugu Aberdeen Citizen-en eta elkarrekin lan egiten dugu Aberdeen City eta Shire-ko bizilagun guztiek euren papera eskura dezaten!" Aberdeen Citizen 1989an martxan jarri zenetik pixkanaka hedatu zen eta "The Best Newspaper In Scotland" saria irabazi zuen.
Paperean inprimatutako bertsioak 2018ko maiatzaren 23an utzi zion argitaratzeari. Hala ere, sareko bertsioa The Press and Journal- ekin batu da.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Aberdeen Citizen gune ofiziala
* Datuak: Q4666897
# M142 HIMARS

M142 HIMARS (M142 High Mobility Artillery Rocket Systemaren akronimoa, euskaraz: «mugikortasun handiko artilleriako koheteen sistema») misil-jaurtigailu anizkoitz arinen sistema bat da, kamioi militar batean muntatua. Estatu Batuetan garatu zuten.
HIMARS sei kohete edo Ameriketako Estatu Batuetako Armadaren ATACMS misil bat jaurtitzeko gai da. Sistema osoa bost tonako ibilgailu batean doa, eta MLRSen (Multiple Launch Rocket System) jaurtitzen duen munizio-multzo osoa jaurti dezake. HIMARSek zati trukagarriak ditu MLRS M270A1rekin, baina aurrekoaren misil kopuruaren erdia baino ez du jaurtitzen.
Ibilgailua C-130 batetik garraio daiteke, eta BAE Systems Mobility & Protection Systems enpresaren produktua da. Suziri-sistema Lockheed Martinek ekoizten du.
2014an misil bakoitzeko kostua 100.000 $ AEBetan eta 110.000 Erresuma Batuan (gutxi gorabehera Excalibur baten bikoitza eta naval strike missile edo Tomahawk baten 1/5). 2 km-tik 300 km-ra bitarteko irismen eraginkorra duen munizioa da, GPS bidez gidaturiko 120 kg-ko lehergai bat duena.

## Erruso-ukrainar Gerra

2022ko ekainaren 25ean, inbasioaren testuinguruan, Ukraina indar errusiarren aurkako HIMARS sistema erabiltzeari ekin zion. Valerii Zaluzhnyi Ukrainako Estatu Nagusiko buruaren arabera: «Ukrainako Indar Armatuetako artillariek trebeki eraso zituzten helburu batzuk, etsaiak gure lurralde ukrainarrean zituen helburu militarrak». Ukrainako armadak eraso horretan berrogei soldadu baino gehiago hil zirela, Andrei Vasilyev koronela barne, esan zuen. Erasoa base errusiar batean gertatu zen, Iziumen.
Uztailaren 1ean, AEBetako defentsa-funtzionario batek AEBk kazetariei Ukraina Errusiako aginte-postuak suntsitzeko sistema erabiltzen aritu zela esan zien.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «M270 MLRS» weaponsystems.net.
* ↑ (Ingelesez) «Army to Extend Range of Precision Strike Missile» www.nationaldefensemagazine.org.
* ↑ (Ingelesez) Marsi, Federica. (2022-06-25). «Ukraine using US-supplied rocket systems: Top general» aljazeera.com.
* ↑ (Ingelesez) «Ukraine 'strikes Russian command post in Donbas using HIMARS' - video» msn.com 2022-06-27.
* ↑ (Ingelesez) MitchellL, Ellen. (2022-07-01). «Pentagon: Ukraines using rocket system to hit Russian command posts» The Hill.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2495802
* Multimedia: High Mobility Artillery Rocket System / Q2495802
# Kontinente arteko misil balistiko

Kontinente arteko misil balistikoa (ingelesez intercontinental ballistic missile edo ICBM) 5.500 kilometro baino gehiagoko irismena duen misil balistikoari deritzo. Normalean armamentu nuklearra garraiatzeko prestatuta dago.
Itsaspeko batetik jaurtitzen den kontinente arteko misil balistikoari, ordea, itsaspetik jaurtitako misil balistiko (ingelesez SLBM edo submarine-launched ballistic missile) deritzo.
Ojiba nuklearren tamainen txikiagotzeari eta aurrerapen teknologikoei esker, misil bakar batek hainbat karga independente garraia dezake eta horrenbestez, hainbat jomuga jo (MIRV edo multiple independently targetable reentry vehicle).

## Erreferentziak

* ↑ ISBN 9780850451634..
* ↑ Federation of American Scientists. Intercontinental Ballistic Missiles. (Noiz kontsultatua: 2013-10-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177471
# Misil balistiko

Misil balistikoa misil mota bat da higidura parabolikoa erabiltzen duena bere helburuan kolpatzeko. Arma horiek denboraldi laburretan baino ez dira gidatzen; hegaldiaren zatirik handienean mugimendua berezkoa du. Irismen laburreko misil balistikoak Lurraren atmosferaren barruan egoten dira, eta kontinentearteko misil balistikoak (ICBM), berriz, orbitaren azpiko hegaldi batean jaurtitzen dira.
Arma horiek gurutzaldi-misilen kategoriakoak ez diren beste kategoria batean daude. Misil horiek aerodinamikoki gidatzen dira motordun hegaldietan. Atmosferara mugatuta dauden gurutzaldi-misilek ez bezala, komeni da misil balistikoek atmosferako zatirik trinkoenak saihestea eta atmosferaren gainetik lurrazalera bidaiatzea.

## Historia

Misil balistikoen lehen forma XIII. mendekoa da, koheteen historiatik eratorria. XIV. mendean, Ming itsas armada txinatarrak Huolongchushui izeneko misil balistikoen arma erabili zuen ontzi etsaien aurkako itsas borroketan. Misil balistiko aitzindari bat A-4 izan zen, V-2 izenaz ezaguna, Alemania naziak garatua, Wernher von Braunen zuzendaritzapean. V-2 baten lehen jaurtiketa arrakastatsua 1942ko urriaren 3an izan zen, eta 1944ko irailaren 6an hasi zen funtzionatzen, Parisen aurka, Londresen bi egun geroago. 1945eko maiatzean, Bigarren Mundu Gerraren amaieran, 3.000 V-2 baino gehiago jaurti ziren.
R-7 Semyorka kontinente arteko lehen misil balistikoa izan zen. 2010ean, Estatu Batuetako eta Errusiako gobernuek itun bat sinatu zuten kontinentearteko misil balistikoen inbentarioa zazpi urtez (2017ra) 1.550 unitatera murrizteko.

## Erreferentziak

* ↑ Needham, Volume 5, Part 7, 508-510.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179348
* Multimedia: Ballistic missiles / Q179348
# Xake (xakea)

| | a | b | c | d | e | f | g | h | |
| 8 | | | | | | | | | 8 |
| 7 | | | | | | | | | 7 |
| 6 | | | | | | | | | 6 |
| 5 | | | | | | | | | 5 |
| 4 | | | | | | | | | 4 |
| 3 | | | | | | | | | 3 |
| 2 | | | | | | | | | 2 |
| 1 | | | | | | | | | 1 |
| | a | b | c | d | e | f | g | h | |
Xakea xake-jokoko egoera da, erregeetako bat erasopean eta babesik gabe aurkitzean, partida amaiarazten duena. Hitzak persierazko jatorria du: shāh = "errege". Gurera arabieraren bidez ailegatu zen.
Mehatxua amaitzeko hiru taktika daude:
* pieza erasotzailea harrapatu.
* piezaren eta erregearen artean pieza bat jarri (pieza erasotzailea zalduna bada, ezinezkoa).
* Erregea pieza erasotzailea harrapatu gabe mehatxatuta ez dagoen lauki batera mugitzea. Horrela, jokaldi baliogabea izango litzateke.
Hiru aukera horietako bat ere egin ezin bada, xake matea izango da, eta partida jokalariaren garaipenarekin amaituko da.
Ageriko jokaldi batek xake bikoitza eragiten du, hau da, xakea egiten duen aldeak pieza bat mugitzean, xakea emateaz gain, beste pieza batek ere xake ere egiten du.

## Erreferentziak

* ↑ xakea.org
* ↑ Euskaltzaindia. Xake. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q842046
* Multimedia: Check (chess) / Q842046
# Xake bikoitz

| | a | b | c | d | e | f | g | h | |
| 8 | | | | | | | | | 8 |
| 7 | | | | | | | | | 7 |
| 6 | | | | | | | | | 6 |
| 5 | | | | | | | | | 5 |
| 4 | | | | | | | | | 4 |
| 3 | | | | | | | | | 3 |
| 2 | | | | | | | | | 2 |
| 1 | | | | | | | | | 1 |
| | a | b | c | d | e | f | g | h | |
Xake bikoitza xake-jokoko egoera da, noiz bi piezak aldi berean xake egiten duten. Notazio aljebraikoan, ia beti xake bakar bat bezala irudikatzen dute ("+"), baina batzuetan "++" bezala sinbolizatzen dute (hala ere, "++" batzuetan xake matea adierazteko ere erabiltzen dute).

## Erreferentziak

* ↑ xakea.org
* ↑ Hooper, David; Whyld, Kenneth. (1992). The Oxford Companion to Chess. (2. argitaraldia) Oxford University Press, 113 or. ISBN 0-19-866164-9..
* ↑ Golombek, Harry. (1977). Golombek's Encyclopedia of Chess. Crown Publishing, 88 or. ISBN 0-517-53146-1..
* ↑ Just, Tim; Burg, Daniel. (2003). U.S. Chess Federation's Official Rules of Chess. (5. argitaraldia), 218 or. ISBN 0-8129-3559-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1339614
# Subilla Morillas

Subilla Morillas edo Subilla (ofizialki Subijana-Morillas) Arabako mendebaldeko herri bat da, Erriberagoitia udalerrikoa. Baiasen bi ibarretan kokatutako bi auzo dira, ezkerrean Subilla eta eskuinean Morillas; hortik datorkio izen bikoitza.

## Historia

Antzina Subilla udalerria izan zen, harik eta 1920ko hamarkadan Erriberagoitian sarrarazi zuten arte.
2012ko maiatzean herriko saihesbide berria inauguratu zuten.

## Demografia

* Subilla Morillaseko biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Andre Mariaren eliza
* San Pedro eliza
* Zubia
* Jasokundearen eliza
* Jasokundearen eliza
* Jasokundearen eliza

## Erreferentziak

* ↑ Subilla Euskal Onomastikaren Datutegian
* ↑ (Gaztelaniaz) Saihesbide berriaren irekieraren berria (DNA, 2012-5-26)

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Subilla Morillasko jauregia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3502523
* Multimedia: Subilla Morillas / Q3502523
# Anuntzeta

Anuntzeta (batzuetan Anuzita izena erabiltzen da) Arabako Erriberagoitia udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Demografia

* Anuntzetako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* San Esteban eliza
* San Klemente baseliza
* San Esteban eliza
* San Esteban eliza

## Herritar nabarmenak

* Julian Zulueta (1814-1878), indianoa, merkataria, esklabo-trafikatzailea eta Habanako alkatea.

## Erreferentziak

* ↑ Erriberagoitia EODAn. Euskaltzaindiak izen proparoxitonoa denez /anúntzeta/ ahoskatu behar dela esaten du. Ikus Euskera 2010, 55, 1 zkia. 327-334. or. Espainieraz Anúcita.
* ↑ http://www.kulturklik.euskadi.eus/ekitaldia/2019052211092150/baserriko-uzta-2019-udaberria-olatz-salvador/kulturklik/eu/z12-detalle/eu/

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Erriberagoitia
* Añanako Kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2857806
* Multimedia: Anuntzeta / Q2857806
# Villaluenga (Erriberagoitia)

    Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Villaluenga».
Villaluenga Arabako Erriberagoitia udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Demografia

* Villaluengako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Santa Justa eta Santa Rufina eliza

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Erriberagoitia
* Añanako Kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3559034
* Multimedia: Villaluenga, Ribera Alta-Erriberagoitia / Q3559034
# Nuvilla

Nuvilla, Nubilla edo Laniuri Arabako herria da, Erriberagoitiako udalerrikoa.

## Demografia

* Nuvillako biztanleria

## Erreferentziak

* ↑ Nuvilla Euskal Onomastikaren Datutegian

## Ikus, gainera

* Añanako Kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3346531
* Multimedia: Nuvilla / Q3346531
# Lasierra

Lasierra Arabako Erriberagoitia udalerria osatzen duten herrietako bat da.

## Demografia

* Lasierrako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Donejakue eliza

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Erriberagoitia
* Añanako Kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3218307
* Multimedia: Lasierra / Q3218307
# Ribabellosa (Araba)

Ribabellosa Araban, Añanako Kuadrillan dagoen Erriberabeiti udalerria osatzen duten herrietako bat, udalerriko herriburua eta eskualde osoko hiriburua da.

## Mugakideak

Ipar-ekialdean Armiñon, hego-ekialdean Berantevilla eta hego-mendebaldean Miranda de Ebro (Burgos) mugakide ditu.

## Historia

Ribabellosaren lehen aipamena Donemiliagako goldean egiten da, Ripa Bellosa izenarekin. 1463an bertan Arabako ermandadeak bildu ziren.
1860an Sir Warren de la Rue ingeles astronomoak uztailaren 18ko eguzki eklipsea bertatik ikusi zuen eta baita eguzki eklipse baten lehendabiziko argazkiak atera ere.

## Demografia

Miranda Ebrotik oso hurbil egonik eta industrialde berriak bertan kokatu direnetik, Ribabellosako populazioaren handitzea gertatu da XXI. mendearen hasieran.
* Ribabellosako biztanleria

## Administrazio Batzarra

Hauek dira Ribabellosako Administrazio Batzarraren presidente guztiak 1920ko hamarkadatik aurrera:
* 1922-1930: Valeriano Larrañaga
* 1930-1931: Victor Solorzano
* 1931-1938: Daniel Sáenz de Pobes
* 1938-1945: Jaime Cerrilo
* 1945-1949: Máximo Ruiz de Austri
* 1949-1952: Julián Fariñas
* 1952: Alfio Ruiz de Austri eta José Luis Angulo
* 1953: Alfio Ruiz de Austri
* 1953-1955: Ricardo Bardeci de Pablo
* 1955-1958: Ángel Fernández de Gobeo
* 1958-1968: Eustasio Orive Salazár
* 1968-1970: Luis María Angúlo López
* 1970-1973: Felfín Eguiluz Susaeta
* 1973-1978: Marcos Fernández de Gobeo
* 1978-1988: Martín López Orive
* 1988-1989: José María Santamaría Fernández
* 1989-1993: Ángel Fernández de Gobeo Garay
* 1993-1997: Antonio Cerrilo Orive
* 1997-1998: Ángel Salazar Ocio
* 1998-2001: Pablo Cerrillo Orive
* 2001-2005: Miguel Ángel Salazar Budia
* 2005-: Pedro María Bodega Sáez de Pobes

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 19 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Gaztelako Atea) • Argantzon • Ribabellosa | Miranda Ebro (geltokia) |

## Ondasun nabarmenak

* Errosarioko Andre Mariaren eliza
* Santa Madalena edo San Joan baseliza
* Saenz de Santamaria jauregia

## Erreferentziak

* ↑ «La reja de San Millán (DE FERRO DE ALAVA) - BIBLIOTECA GONZALO DE BERCEO» www.bibliotecagonzalodeberceo.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-21).

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ribabellosako Administrazio Batzarraren webgunea
* Datuak: Q3433384
* Multimedia: Rivabellosa / Q3433384
# Y Byd

Y Byd (Mundua euskaraz) galeserazko egunkaria kaleratzeko saiakera bat izan zen. Hasiera batean, 2008ko martxoaren 3tik aurrera astelehenetik ostiralera argitaratzekoa zen. Alabaina 2008ko otsailaren 15ean egunkariaren jabeek proiektua bertan behera utzi zuten, Galesko Asanblea Gobernuaren finantzaketa "urria" argudiatu zuten.
Egunkariaren salneurria astelehen ostegunera 70 penikeetakoa izango zen, eta ostiraletan eranskinarekin 1,2 liberakoa.
Gaur egun, Y Byden arduradunak galeserazko hedabide bat sortzea hausnartzen ari dira.

## Kanpo estekak

* (Galeseraz) Y Byd egunkariaren webgunea
* Datuak: Q3397222
# Nathalie Sayn-Wittgenstein-Berleburg

Nathalie Xenia Margareta Benedikte Sayn-Wittgenstein-Berleburg (Kopenhage, Danimarka, 1975eko maiatzaren 2a) daniar printzesa da. Doma modalitatean lehiatu zen zaldun daniarra. Udako bi Olinpiar Jokotan hartu zuen parte eta brontzezko domina irabazi zuen.

## Bizitza

Benedikte Danimarkakoa printzesaren (Margrethe II.a Danimarkako erreginaren ahizpa) eta Ricardo de Sayn-Wittgenstein-Berleburg printzearen alaba da. Nebaerdi eta ahizpaerdi nagusiagoak ditu, Gustaf eta Alexandra printzesa.

### Kirol ibilbidea

Australian Danimarkako taldean 2000ko Sydneyko Udako Olinpiar Jokoetan erreserba izan ostean, Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen. Brontzezko domina bat lortu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan Pekinen, taldekako proban (Anne van Olstekin eta Andreas Helgstrandekin batera), eta laugarren tokia 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan Londresen, proba berean. Brontzezko domina bat irabazi zuen 2001eko Europako Doma Txapelketan.
Zaldizko ibilbideaz gain, Danimarkako doma talde nazionaleko entrenatzaile jardun zuen 2017 eta 2021 urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa

Doma :
| Olinpiar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2008 | Hong Kong Txina | | Taldeka |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2001 | Verden, Alemania | | Taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ «Olympedia – Nathalie til Sayn-Wittgenstein» www.olympedia.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ «Princesa Nathalie de Sayn-Wittgenstein-Berleburg _ AcademiaLab» academia-lab.com (Noiz kontsultatua: 2024-11-23).
* ↑ olympics.com. .
* ↑ «HRH Princess Benedikte» kongehuset.dk.
* ↑ Athlete Performance. .
* ↑ «Danish Equestrian Federation and Nathalie zu Sayn-Wittgenstein Part Ways» eurodressage.com 18 de noviembre de 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q265691
* Multimedia: Nathalie zu Sayn-Wittgenstein / Q265691
# Aberdeen Independent

The Aberdeen Independent 1996tik 2008ra Aberdeen inguruko etxeetara bidalitako doako egunkaria izan zen. Izena izan arren, ez zegoen nazio mailan eskuragarri dagoen Independentearekin lotuta
Egunkaria 1996an sortu zuen Bill Alder-ek. Egunkaria 12 urtez argitaratu zen eta Scottish Newspaper Society-k zortzi aldiz izendatu zuen doako egunkaririk onena. Egunkaria 2008ko ekainean itxi zen, Aberdeen Citizen hiriko doako egunkari bakarra bezala utziz.

## Erreferentziak

* ↑ «Former local press owner pleads guilty to theft charges» Press Gazette 28 June 2006.
* ↑ «Aberdeen Independent loses fight for survival» Press Gazette 30 May 2008.

## Kanpo estekak

* Aberdeen Independentea
* Datuak: Q16157552
# Klorodifluorometano

Klorodifluorometanoa edo R-22 edo HCFH-22 konposatu organikoa da, CHClF$_2$ formula duena, konposatu organofluoratuen familiakoa eta hidroklorofluorokarburoen klasekoa. Gas kolorgea, ez-sukoia eta usainik gabekoa da. Larruazala narritatzen du.
Ozono-geruzari kalte egiten dio. Montrealgo protokoloaren Montrealgo zuzenketak ezarritako HCFCen erabilera ezabatzeko egutegia 2030ean guztiz debekatuko dituena aplikatzen zaio. Europar Batasunean 2015az gero debekatuta dago fabrikatzea eta erabiltzea.

## Sintesia

Diklorofluorometanoa sintetizatzen da kloroformoa hidrogeno fluoruroz tratatuz antimonio trifluoruroaren moduko katalizatzaileak usatuz.
${\ce {HCCl3 + 2 HF -> HCF2Cl + 2 HCl}}$

## Erabilera

Diklorofluorometanoa erabili izan da disolbatzaile gisa, aerosolen propultsatzaile moduan eta hozgarri bezala.
Klorodifluorometanoa tetrafluoroetileno monomeroa pirolisiz produzitzeko baliatzen da. Monomeroa interes komertzialeko polimeroak eta kopolimeroak sintetizatzeko usatzen da.
${\ce {2 CHClF2 -> C2F4 + 2 HCl}}$

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Chlorodifluoromethane» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ https://www.unep.org/ozonaction/who-we-are/about-montreal-protocol. Environment, U. N..
* ↑ Montreal amendment. .
* ↑ Lewis, R.J. Sr. (2007). Hawley's Condensed Chemical Dictionary 15th Edition. John Wiley & Sons, Inc., 407 or..
* ↑ (Ingelesez) Wiley-VCH, ed. (2003-03-11). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley doi:10.1002/14356007.a11_349. ISBN 978-3-527-30385-4. (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422994
* Multimedia: Chlorodifluoromethane / Q422994
# Klorofluorometano

Klorofluorometanoa edo R-31 edo HCFH-31 konposatu organikoa da, CH$_2$ClF formula duena, konposatu organofluoratuen familiakoa eta hidroklorofluorokarburoen klasekoa. Gas kolorge, sukoia eta usainik gabekoa da giro-tenperaturan. Larruazala narritatzen du.
Ozono-geruzari kalte egiten dio. Montrealgo protokoloaren Montrealgo zuzenketak ezarritako HCFCen erabilera ezabatzeko egutegia 2030ean guztiz debekatuko dituena aplikatzen zaio. Europar Batasunean 2015az gero debekatuta dago fabrikatzea eta erabiltzea.

## Erabilera

Klorofluorometanoak ez du erabilera komertzialik adierazgarririk izan. Diklorofluorometanoaren ez-purutasun agertu izan da.
Klorofluorometanoz eta dklorofluorometanoz osatutako nahasteari pirolisia aplikatzen bazaio hexafluorobentzenoa sintetizatzen da, erresonantzia magnetiko nuklearrean disolbatzaile eta erreferentzia gisa baliatzen dena.
${\ce {3 CHCl2F + 3 CH2ClF -> C6F6 + 9 HCl}}$

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) PubChem. «Chlorofluoromethane» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ Montreal Amendment. UN environment.
* ↑ (Ingelesez) Wiley-VCH, ed. (2003-03-11). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley doi:10.1002/14356007.a04_405. ISBN 978-3-527-30385-4. (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q421766
* Multimedia: Chlorofluoromethane / Q421766
# Castillo Sopeña

Castillo Sopeña Erriberagoitia udalerriko herrietako bat da.

## Izena

Garai batean herriaren euskal izentzat Gaztelu Haizkoeta proposatu bazen ere, Euskaltzaindiak euskara batuan Castillo Sopeña dela arautu zuen.

## Demografia

* Castillo Sopeñako biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* San Andres eliza

## Erreferentziak

* ↑ Castillo Sopeña Euskaltzaindiaren Euskal Onomastikaren Datutegian

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Ikus, gainera

* Añanako kuadrilla

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2941438
# Grupo de Escuelas Mixtas Alfonso XIII

Grupo de Escuelas Mixtas Alfonso XIII Ekonomia eta Ogasun Kontseilaritza hartzen duen eraikin eklektikoa da, eta Melillako (Espainia) Duquesa Dukesa etorbidean dago, Zabalgune Modernistan.

## Historia

1914an planeatua, 1915eko urtarrilaren 6an lehen harria jarri eta 1919an amaitu zen, Jose de la Gandarak eskola mistoetarako egindako proiektuaren arabera, nahiz eta 1921ean Annualeko hondamendiaren ondoren ospitale izatera pasatu, 1922tik modu iraunkorrean 200 oherekin eta Gurutze Gorriaren Ospitalearen garapen gunea izanik.
Gaur egun, Espainiako Gurutze Gorriaren eta Melillako Hiri Autonomoaren arteko akordio baten ondoren, eraikin hori Ekonomia eta Ogasun Kontseilaritzaren egoitza da 2012tik, 2011n amaitu zen zaharberritze baten ondoren.

## Deskribapena

Inguruko harriz, adreilu trinkoz eta teilaturako altzairuzko habez egina dago, beheko solairua eta solairu nagusia ditu eta bi hegaleko gorputz nagusi batez osatuta dago.

### Kanpoaldea

Erdiko dorrea nabarmentzen da, beheko solairuaren alde nagusian itsua, solairu nagusian trifore-leiho bat, bigarrenean erloju bat eta azotean kanpandorre bat dituena. Beheko solairuan, bi sarreretako portxeak ditu alboetan, eta bakoitzak zutabe korintoar bat, goiko terraza bati eusten diona. Erdiko pabilioiko gainerako leihoek arku lauak dituzte erdian, eta arku eskartzanoak, bistako adreiluarekin; hegalekoek, berriz, arku eskartzanoak dituzte.

### Herrizaingoa

Atondo handi bat du, zutabe korintoar ederrak dituena, eskailera inperial batera ematen dutenak. Eskailera horrek, lehen atalaren ondoren, areto hemizirkular handi batera sartzeko aukera ematen du.

## Erreferentziak

* ↑ De Grupo Escolar a Hospital en la Guerra de Marruecos. 10 de marzo de 2011.
* ↑ Inauguran el antiguo Hospital de Cruz Roja tras una «difícil» rehabilitación. 11 de marzo de 2011.
* ↑ «Cruz Roja albergará una muestra temporal del antes y después de las obras del edificio» Diario Sur 15 de agosto de 2010.
* ↑ «“Con un juego impresionante de elementos, el Hospital de la Cruz Roja es un edificio noble y sereno”» El Faro de Melilla 18 de noviembre de 2017.
* ↑ «El antiguo Hospital de Cruz Roja vuelve a lucir tras su rehabilitación» El Faro de Melilla 10 de marzo de 2011.