OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Itsas Enara Ornitologia Elkartea

Itsas Enara Ornitologia Elkartea Gipuzkoan diharduen elkarte ornitologiko bat da.
Itsas Enara OE 1992an sortu zen Donostian. Hegaztiak eta haien habitata ikertzea eta kontserbatzea eta haiei buruzko jakintza hedatzea ditu helburu nagusiak.
Horien itzalpean hainbat ikerketa (hegaztien kontaketak, banaketa-azterketak, populazioen jarraipena...), ekintza dibulgatibo (hitzaldiak, txangoak, bisita gidatuak...) eta kanpaina publiko (ehizaren kudeaketa aldatzearen alde, naturagune babestuen kudeaketa hobetzearen alde...) egiten ditu.

## Historia

IEOE Grupo Ornitológico Motacillako eta Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko lagun batzuk elkartuta sortu zen, Gipuzkoan ornitologiaren arloan ez baitzebilen artean elkarterik (Aranzadi Zientzia Elkartearen jarduera oso utzita zegoen, izan ere). Txingudiren Aldeko Koordinadorarekin elkarlan handia egin zuten IEOEko kide batzuek eta Txingudi babesteko Plan Bereziaren eta Plaiaundiko Parke Ekologikoaren sorreran eragin zuten.
Lehen zuzendaritzako kideak hauek izan ziren: lehendakaria, Gorka Gorospe Rombouts; lehendakariordea, Rafael Saiz Elizondo; diruzaina, Mikel Etxaniz Aginagalde; idazkaria, Eva Fernandez d'Arlas; bokalak, Javier Ferreres Martinez eta Mikel Estonba Mintxero.

## Jarduera

Sortu zenetik hona jarduera oparoa izan du, batez ere hegaztien populazioen ebaluazio-lanetan. Ur-hegaztien neguko eta udako zentsuak, itsas hegazti lehorreratuen kontaketak, limikolen zentsuak, okilen banaketa jakiteko laginketak, kaioen kolonien zenbaketak, ubarroi-kolonien zenbaketak...
Kontserbazioaren alorrean inguru naturalaren aurkako proiektuetan bere aholku teknikoa eta iritzia eman du, eta iritzi publikoan eta politikoengan eragiten saiatu izan da, hala nola Zumaiako kirol-portua, Monpas lurmuturraren pasabidea, Talaia bidea... Balio handiko inguruak kontserbatzeko ahaleginak ere ugari egin ditu Txingudin, Ulian, Zumaian eta Getarian. Hegaztien gaineko gestio-neurri negatiboak salatu izan ditu (ubarroi handien hilketak, esaterako) edo bideratzen saiatu da (kaioak zabortegietan, adibidez). Itsas arrantzan eta ehizan, eta beste giza-jarduera batzuetan berdin, arauak egokiarazten saiatu da eta zaintza areagotzeko eskatu izan du, kontserbazioaren mesedetan.
Gipuzkoako Urtekari Ornitologikoa paperean argitaratu zuen hainbat urtetan. Komunikabideetan presentzia zabala du eta kolaborazio ugari egin ditu egunkari eta irratsaioetan. Hitzaldi, artikulu, txango eta itsas-irteerak antolatzen ditu hegaztien gaineko jakintza eta haiekiko ardura hedarazteko. Hegaztien Eguna urtero ospatzen du Plaiaundiko Parke Ekologikoan (Irun).

## Kanpo estekak

* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen webgunea
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen blog nagusia
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Facebook orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Google+ orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Twitter orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Flickr orria
* Itsas Enara Ornitologia Elkartearen Youtube orria
* Datuak: Q12259870
* Multimedia: Itsas Enara Ornitologia Elkartea / Q12259870
# Giannina Arangi-Lombardi

Giannina Arangi-Lombardi (Marigliano, Napoli, 1891ko ekainaren 20a - Milan, 1951ko uztailaren 9a) soprano garrantzitsua izan zen, italiar errepertorioari lotua, bereziki verismoari.

## Biografia

Napolin ikasi zuen Beniamino Carellirekin, eta 1920an egin zuen debuta Erroman, mezzosoprano. 1923an, soprano izatera aldatu zen.
1912an Lorenzo Arangirekin ezkondu zen eta haren abizena izen artistikoari gehitu zion.
1924 eta 1930 artean, Teatro alla Scalan, Mefistofele operan abestu zuen, Arturo Toscaninirekin, eta Nellie Melbak 1928an Australian egin zuen agur-birarako aukeratu zuen.
Bere jarduera garaiko antzoki italiar handietan zentratu zen nagusiki: Turin, Parma, Venezia, Bari, Palermo, Napoli, Genova, Erroma, Catania, baita Bartzelona, Alexandria, Kairo, Zurich, Viena eta Berlingo Lizeoan ere.
Arrakasta handia lortu zuen Hego Amerikan, batez ere Rio de Janeiron eta Argentinako Colon Antzokian (Buenos Aires), non 1926an debutatu zuen Arrigo Boitoren Neronen Asteria bezala, ondoren La Gioconda, Giacomo Lauri-Volpirekin, Il Trovatoren eta Cavalleria Rusticanan Claudia Muziorekin
Arangi-Lombardi La Vestale, Lucrezia Borgia, La Gioconda (opera) eta Aida lanengatik da ezaguna, eta Ariadne auf Naxos lehena izan zen Italian.
Inoiz ez zuen abestu Londresen, Parisen ez New Yorken.
Milango Kontserbatorioan irakastera joan zen, Maria Stader bere dizipuluetako bat izan zen lekuan, eta gero Ankaran, Leyla Gencer-en maistra izan zen tokian.

## Erreferentziak

* ↑ Biography of Giannina Arangi-Lombardi at www.cantabile-subito.de

## Bibliografia

* Le guide de l'opéra, les indispensables de la musique, R. Mancini & J-J. Rouvereux, (Fayard, 1986), ISBN 2-213-01563-6
* The last Prima-Donnas, Lanfranco Rasponi, 1982

## Kanpo estekak

* Biografia ingelesez
* Un ballo in maschera "Ma dall'arido stelo divulsa YouTube.
* Datuak: Q442774
# Claudia Muzio

Claudia Muzio (Pavia, 1889ko otsailaren 7a - Erroma, 1936ko maiatzaren 24a) italiar soprano lirikoa izan zen.
Bere garaiko dibarik handienetako bat Claudia Jainkotiarra deitu zioten. Verdiren La traviata, Belliniren Norma eta Pucciniren Tosca interpretazioenegatik Maria Callasen aurrekari zuzenetako bat bezala aipatzen dute.

## Biografia

Antzerki-manager baten alaba da izan zen. Londresen hazi zen. Hori dela eta, ingelesa menperatzen zuen. Gilda dalla Rizza, Toti Dal Monte, Maria Caniglia edo Magda Olivero soprano italiarren tradizio handiko kidea da Muzio.
Tinbre biribila zuen eta sotiltasun handietarako gai zen, baina pianissimoa bezalako dinamikak gehiegi erabiltzeagatik kritikatua izan zen, primeran menderatu baitzuen.

### Soprano ibilbidea

1910ean egin zuen debuta ospea azkar lortuz, Milango La Scalan debuta 1913an egin zuen Verdiren Otellon. Londresko Covent Gardenen 1914an egin zuen debuta Enrico Carusorekin La bohème eta Tosca abestuz, eta New Yorkeko Metropolitan Operan debuta egiteko balio izan zion. Bertan, sei urtez jarraian abestu zuen Caruso, Beniamino Gigli, Tito Schipa eta Giovanni Martinellirekin batera, besteak beste. 1918an, Giorgettaren rola sortu zuen Pucciniren Il tabarron, Meten egin zuen munduko premierrerako; 1920an, Eugene Onegin operaren lehen Tatyana izan zen, Meten izandako estreinaldi amerikarrean.
1919an Catalaniren Lorele paperean debutatu zuen Tullio Serafin maisuaren zuzendaritzapean Buenos Airesko Colon Antzokian, ondoren Mimi, Tosca, Manon Lescaut, Margarita, Aída eta Madame Sans-Gene eskaini zituen, non Buenos Aireseko publikoaren faborito bihurtu zen (askotan Beniano Gigliren ondoan) Azken opera honen estreinaldi amerikarrean parte hartu zuen 1926ko ekainean, Lauri Volpirekin batera, La Scalan mundu mailako estreinaldia egin eta bi hilabetera. Colon Antzokian ere, konpositoreak zuzendutako Ottorino Respighiren La Fiamma obraren estreinaldi amerikarrean abestu zuen, 1934ko uztailean, Erroman mundu mailako estreinaldia egin eta sei hilabetera.
Chicagon eta San Frantziskon oso ospetsua izan zen, eta War Memorial Opera House inauguratu zuen, San Frantziskoko Operaren egoitza, 1932an..
Bere azken lan handia Licinio Reficeren Cecilia (1883-1954) izan zen, berarentzat 1934an konposatua. Erroman eta Buenos Airesen kantatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Eduardo Arnosi. Claudia Muzio: La Única. Ars Lyrica, Buenos Aires, 1986

## Kanpo estekak

* Norma operaren Casta Diva
* Passato de La Traviata
* Muzio jainkozkoa
* Bizitza baten kontakizuna Diario La Nación Buenos Aires
* Datuak: Q271405
* Multimedia: Claudia Muzio / Q271405
# Gilda dalla Rizza

Gilda Dalla Rizza (Verona, 1892 - Milan, 1975) bere garaiko italiar soprano garrantzitsuenetako bat izan zen. Bolonian egin zuen debuta eta aktore-abeslari eta irudi ederreko baldintzengatik nabarmendu zen.

## Bizitza

Verismoaren errepertorioan aditua, Giacomo Pucciniren faboritoa izan zen Suor Angelica, Gianni Schicchiren Lauretta eta Magda La rondinen, 1917ko mundu mailako estreinaldian. Mascagniren Il piccolo Marat eta Riccardo Zandonairen Giulietta e Romeo mundu mailako estreinaldietan parte hartu zuen, eta Francesca da Rimini ere abestu zuen.
Faboritoa izan zen Covent Gardenen, La Scalan (Arturo Toscaninik zuzendutako La Traviata kantatu zuen), Monte Carlon eta Buenos Aireseko Colon Antzokian eta Coliseo Antzokian, bertan Manon Lescaut abestu zuen Aureliano Pertilekin, besteak beste
1939an erretiratu zen Venezian irakaskuntzan arituz. Verdi Etxean hil zen, 1975ean.

## Bibliografia

* Le grandi voci, Rodolfo Celletti, Istituto per la collaborazione culturale - Erroma, 1964.
* The Last Prima Donnas, Lanfranco Rasponi, Alfred A Knopf, 1982.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3824293
* Multimedia: Gilda dalla Rizza / Q3824293
# Baloi (eskubaloia)

Baloia eskubaloi kiroleko baloi edo pilota da Nazioarteko IHF Eskubaloi Federazioak normalizatua, larruz edo material sintetikoz osatutako tresna esferikoa da.

## Ezaugarriak

Baloiak forma esferikoa izan behar du. Kanpoko materia ezin da distiratsua eta labainkorra izan. Erabiltzen diren bitartean, eskubaloiek pisuari, formari eta errebote gaitasunari eutsi behar diete.
Larruzko baloiek 32 atal dituzte gutxienez. Latexezkoak (edo antzeko materialez eginak), kalitate berekoak izan behar dira, eta gutxienez % 600eko elastikotasuna eduki.

### Erretxinaren araberako desberdintasunak

Erretxina erabiltzen dute jokalariek eskuetan lehiaketa batzuetan baloiari eusteko gaitasuna errazteko, eta horrek eskubaloien neurrietan eragina du, baloien zirkunferentzia eta pisua, honako erabilera-kategoria hauetarako definitzen baitira, 2019ko araudian:
* Erretxinarekin jokatzeko eskubaloiak.
* Erretxinarik gabe jokzekoak;
* Jakalari hasiberrientzako baloiak.
Hauek dira neurriak, ekipo-kategorien arabera, erretxinarekin jokatzekotan:
* 58 eta 60 cm arteko zirkunferentzia eta 425 eta 475 gramo arteko pisua, gutxienez gizonezkoentzat eta 16 urteko mutilentzat (IHF neurria: 3);
* 54 eta 56 cm arteko zirkunferentzia, 325 eta 375 gramo artekoa, gutxienez 14 urteko neskentzat eta emakumeentzat, eta 12 eta 16 urte bitarteko mutil gazteentzat (IHF neurria: 2);
* 50 eta 52 artean eta 290 eta 330 gramo artean, 8 eta 14 urte bitarteko neskentzat eta 8 eta 12 urte bitarteko gizonezko mutilentzat (IHF neurria: 1).
Erretxinarik gabe jokatzekoak:
* 55,5 eta 57,5 cm arteko zirkunferentzia eta 400 eta 425 gramo arteko pisua, gutxienez 16 urteko mutilentzat eta gizonezkoentzat (IHF neurria 3);
* 51,5 eta 53,5 cm arteko zirkunferentzia, 300 eta 325 gramo artekoa, gutxienez 14 neskentzat eta emakumezkoentzat, eta 12 eta 16 urte bitarteko mutilentzat (IHF neurria: 2);
* 49 eta 51 cm artean eta 290 eta 315 gramo artean, 8 eta 14 urte bitarteko neskentzat eta 8 eta 12 urte bitarteko mutilentzat (IHF neurria: 1).
Jokalari hasiberrientzat are baloi txikiagoak erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko wikipediako «Ballon de handball» artikulutik itzulia izan da, 2024-05-24 data duen 215350405 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-05-24 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Euskalterm: [Eskubaloia Hiztegia] [2012]
* 1 2 Fédération internationale - Règlement du ballon. Fédération internationale de handball Txantiloi:1er juillet 2019..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2881341
# Mitzi Gaynor

Mitzi Gaynor (Francesca Marlene de Czanyi von Gerber jaioa; Chicago, 1931ko irailaren 4a – Los Angeles, 2024ko urriaren 17a) estatubatuar aktore, abeslari eta dantzaria izan zen.
Aita hungariar jatorriko biolin-jotzailea zen. Mitzik umetan ballet klaseak jaso zituen eta hamahiru urterekin Los Angeles Civic Light Operan abesten eta dantzatzen zuen. 17 urterekin, kontratu bat sinatu zuen Twentieth Century Fox enpresarekin, musika-filmetan abesteko, antzezteko eta dantzatzeko. 1950ean egin zuen debuta zineman. 1963an zineman amaitu zuen bere ibilbidea.

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia |
| 1950 | My Blue Heaven | Gloria Adams |
| 1951 | Take Care of My Little Girl | Adelaide Swanson |
| 1951 | Golden Girl | Lotta Crabtree |
| 1952 | We're Not Married! | Patricia 'Patsy' Reynolds Fisher |
| 1952 | Bloodhounds of Broadway | Emily Ann Stackerlee |
| 1953 | The I Don't Care Girl | Eva Tanguay |
| 1953 | Down Among the Sheltering Palms | Rozouila |
| 1954 | Three Young Texans | Rusty Blair |
| 1954 | There's No Business Like Show Business | Katy Donahue |
| 1956 | Anything Goes | Patsy Blair |
| 1956 | The Birds and the Bees | Jean Harris |
| 1957 | The Joker Is Wild | Martha Stewart |
| 1957 | Les Girls | Joanne 'Joy' Henderson |
| 1958 | South Pacific | Ensign Nellie Forbush, USN |
| 1959 | Happy Anniversary | Alice Walters nee Gans |
| 1960 | Surprise Package | Gabby Rogers |
| 1963 | For Love or Money | Kate Brasher |
| 2021 | Rita Moreno: Just a Girl Who Decided to Go for It | Bere burua |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255794
* Multimedia: Mitzi Gaynor / Q255794
# Bittor Garaigordobil

Bittor Garaigordobil Berrizbeitia (Amaitermin, Abadiño, 1915eko urriaren 17a - Bilbo, 2018ko apirilaren 24a) bizkaitar apaiza izan zen. Gerra Zibilean, andalari modura ibili zen soldadu. Euskal Herrian zein Espainia aldean ibili zen, betiere derrigortuta. Gerraostean, Gasteizko seminarioan egon zen, ikasle zein irakasle. 1948an Ekuadorrera joan zen misiolari. 1964an Babahoyoko apezpiku izendatu zuten. Itzultzean Urkiolako santutegian bizi izan zen.
Babahoyoko apezpiku izan zen urteetan aldaketa nabarmenak eragin zituen bertako komunitatean, Askapenaren teologiarekin lotutako erabakiak hartuz.

## Erreferentziak

* ↑ ahotsak.eus. Bittor Garaigordobil Berrizbeitia. .
2. Hordago txikira dokumentala
* Datuak: Q2522352
# Juan Manuel Arza Muñuzuri

Juan Manuel Arza Muñuzuri (Lizarra, Nafarroa, 1932ko urriaren 17a - ibidem, 2019ko martxoaren 15a) nafar abokatua izan zen. 1980-1984 artean Nafarroako Foru Aldundiaren ahaldun nagusia izan zen.
Lizarra jaioterriko alkate izan zen. 1979ko apirilaren 3ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan UCD alderdiko hautagai izanik Lizarrako Merindadearen ordezkaztuz diputatu aukeratua izan zen. Adinez, Nafarroako Foru Aldundiaren ahaldun nagusiordea izendatua izan zen.
1980ean Aldundiko ahaldun nagusia izatera igaro zen, aurreko Jaime Ignacio del Burgoren ordezkatzea onartu baitzen. 1980ean UCDek proposatutako hautagai bezala Nafarroako Foru Aldundiaren ahaldun nagusia aukeratua izan zen.
Bere agintaldian zehar, zehazkiago 1980-1982 artean, Nafar Ordezkaritzak Espainiar Estatuarekin Nafarroako Foru Hobekuntza eta Nafarroako Foru Erregimenaren Berrezartzea, eta ordurarte Nafarroako Foru Aldundia zena Nafarroako Gobernuan bilakatzea negoziatu zuen.
1984an Nafarroako Foru Aldundian Jaime Ignacio del Burgo berrezarria izan zenean, Arza bere aurreko egoerara itzuli zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9015740
# Munarrikolanda

Munarrikolanda mendia Euskal Herriko mendi katalogoan agertzen den mendirik txikiena da. 252 metroko garaiera du. Berango, Sopela, Erandio eta Unbe artean dago mendia.
Munarrikolanda garrantzitsua da bertan aurkitu dituzten monumentu megalitikoengatik. 2009an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen Munarrikolandako estazio megalitikoa. Bertan monumentu daude: Saierriko tumulua, Saierrikolanda I trikuharria, Saierrikolanda II tumulua, Munarrikolanda I trikuharria, Munarrikolanda II, Saierriko muinoko tumulua eta Goikoganako trikuharria. Trikuharriak P. M. Gorrotxategik eta J. Saratxagak aurkitu zituzten.
Horrez gain, Espainiako Gerra Zibileko bunker bat ere egon badago.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Urrutia, Javier. «Mendikat → Munarrikolanda (255 m)» www.mendikat.net (Noiz kontsultatua: 2024-10-17).
* ↑ «ibilkat: Munarrikolanda» ibilkat jueves, 12 de julio de 2012 (Noiz kontsultatua: 2024-10-17).

## Ikus, gainera

* Munarrikolandako estazio megalitikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263877
# Ahmed Jabari

Ahmed al-Jabari, ezizenez Abu Mohammad, arabieraz: أحمد الجعبري‎ (1960 - 2012ko azaroaren 14, Gaza Hiria, Gazako zerrenda), Hamasko kidea eta Izz ad-Din al-Qassam Brigadak adar militarreko buruzagiorde bat izan zen.
# Anjel Mari Peñagarikano

Anjel Mari Peñagarikano Labaka Peña (Albiztur, 1957ko urriaren 17a) gipuzkoar bertsolaria da. Gaur egun Anoetan bizi da. 1980ko hamarkadaren hasieran hasi zuen bertsolari ibilbidea. 1991n Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa irabazi zuen. Azken hamarkadan txapelketatik kanpo dabil. Hala ere, plazaz plaza bertsotan gehien aritu denetakoa dugu. Bertso-antzerkian ere aritu izan da Peña.

## Lorpenak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** Finalista (3): 1982, 1986, 1993.
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa:
** Txapelduna (1): 1991.
* Sariak:
** Xenpelar saria (1): 1980.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253583
* Multimedia: Anjel Mari Peñagarikano / Q12253583
# Iker Amorrortu

Iker Amorrrortu Andrinua (Gernika-Lumo, Bizkaia, 1995eko urriaren 17a) Euskal Herriko futbolaria da. Aurrelari lanetan aritzen da normalean.

## Kirol Ibilbidea

2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Urbieta | 1.R | 2014/15 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Urbieta | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Gernika | 3. | 2014/15 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Gernika | Denera | Denera | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Bermeo | 3. | 2015/16 | 38 | 19 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 19 |
| Bermeo | Denera | Denera | 38 | 19 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 19 |
| Vitoria | 3. | 2016/17 | 26 | 10 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 10 |
| Vitoria | 2.B | 2017/18 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 2 | 0 |
| Vitoria | Denera | Denera | 28 | 10 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 28 | 10 |
| Baskonia | 3. | 2017/18 | 16 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 5 |
| Baskonia | Denera | Denera | 16 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 5 |
| Cultural Durango | 2.B | 2018/19 | 37 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 38 | 7 |
| Cultural Durango | Denera | Denera | 37 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 7 |
| Amorebieta | 2.B | 2019/20 | 25 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 7 |
| Amorebieta | Denera | Denera | 25 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 7 |
| Calahorra | 2.B | 2020/21 | 25 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 7 |
| Calahorra | Denera | Denera | 25 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 7 |
| Amorebieta | 2. | 2021/22 | 8 | 1 | 2 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 | 2 |
| Amorebieta | Denera | Denera | 8 | 1 | 2 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 | 2 |
| Numancia | 2.F | 2021/22 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Numancia | 1.F | 2022/23 | 2 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
| Numancia | Denera | Denera | 4 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 | 0 |
| Algeciras | 1.F | 2023/24 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Algeciras | Denera | Denera | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Tudelano | 2.F | 2023/24 | 14 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 14 | 3 |
| Tudelano | Denera | Denera | 14 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 3 |
| Arenas | 2.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 196 | 59 | 5 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 201 | 60 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q107458498
# Salah Shehade

Salah Mustafa Muhammad Shehade'', Shehadeh edo Shahadeh, arabieraz: صلاح مصطفى محمد شحادة, Ṣalāḥ Muṣṭafà ʿAlī Xaḥāda‎ (1953ko otsailaren 23a, Beit Hanoun, Gazako zerrenda - 2002ko uztailaren 22, Gaza Hiria, Gazako zerrenda), Hamasko kidea eta Izz ad-Din al-Qassam Brigadak adar militarreko buruzagi bat izan zen.
# George Oihanekoa

George Oihanekoa (ingelesez: George of the Jungle) kanado-estatubatuar marrazki bizidun telesaila da. Izen bereko film estatubatuarraren ondorengoa da, baina istorioari eta pertsonaiei dagokienez ezberdintasun batzuk ditu. Euskal Herrian ETB1ean euskaraz aireratu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
George oihanean hazitako mutil bitxia da. Bertako biztanleei laguntzen saiatzen da beti eta zeregin horretan alboan izaten ditu Ed gorila, Sheep elefantea, Maggie eta Ursula lagunak. Baina beti bukatzen du bere burua larrialdiren batean sartuz.

## Erreferentziak

* ↑ eitb.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1867501
# Espainiar elezahar beltza

Espainiar elezahar beltza (gaztelaniaz: leyenda negra española) kontzeptuarekin Espainiako historiaren ikuspuntu negatiboa adierazten da. Horren arabera, Espainia intolerantzia, erlijio fanatismoa, krudelkeria eta obskurantismoaren lurraldea izango litzateke. Elezahar horren oinarrian absolutismoa, Europan zehar egindako protestanteen aurkako sarraskiak eta Amerikako espainiar kolonizazioan egindako izugarrikeriak egon daitezke; izan ere, elezahar hori sarritan era manikeistaz erabili izan da. Kontzeptua 1914an La leyenda negra y la verdad histórica liburuan Julián Juderías historiagile espainiarrak definitu zuen nahiz eta aurretik Emilia Pardo Bazán eta Vicente Blasco Ibáñez idazleek erabilia izana. Historikoki Filipe II.a Espainiakoa erregearen agintaldiaz hasiko litzateke. Espainian, haien aurkako gezurrezko kanpaina ideologiko eta propagandistikoa bezala ulertu izan da kontzeptu hau.

## Bibliografia

* Julián Juderías: La leyenda negra y la verdad histórica: contribución al estudio del concepto de España en Europa, de las causas de este concepto y de la tolerancia política y religiosa en los países civilizados. Madril: Tip. de la Revista de Archivos, 1914.
* Julián Juderías: La leyenda negra: estudios acerca del concepto de España en el Extranjero. Bigarren argitalpen berritua eta osatua. Bartzelona: Araluce, 1917.
* Joseph Pérez: La légende noire de l'Espagne. Fayard:2009. ISBN :9782213652917.

## Erreferentziak

* ↑ http://books.google.fr/books?id=SSfRdITxWm4C&pg=PT5
* ↑ http://elpais.com/diario/1991/01/02/opinion/662770813_850215.html Ernesto Sabatoren iritzia.

## Ikus, baita ere

* Inkisizioa
* Odol garbitasun
* Antisemitismo

## Kanpo estekak

* (Ingelesez): Elezahar beltza Encyclopaedia Britannican.
* Datuak: Q1501447
* Multimedia: Spanish black legend / Q1501447
# Ziri

Ziria gai solidoan sartuz irekidura bat egiteko gai den material gogorrezko (zura, harria, metala...) gailu muturzorrotza da. Falka ere deitzen zaio, baina soilik metalezkoa bada. Indarra mailuz eragin ohi zaio; edota, ziria aizkora denean, kirtenaren bidez. Hiru helburu hauetarako erabiltzen da ziria: objektu bat bitan zatitzeko, objektu bat altxatzeko, edo objektu bati bere tokian eusteko. Burdinazko edo altzairuzko ziria da aizkora, eta ziriak dira harria edo zura pitzatzeko erabiltzen diren lanabesak. Ziriak dira, baita ere, ate azpian jartzen direnak, atea zabalik edukitzeko.

## Ikus, gainera

* Ziriharri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131408
* Multimedia: Wedges / Q131408