OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alfredo Donnay

Alfredo Donnay Gómez (Gasteiz, 1894ko urtarrilaren 21a - Gasteiz, 1986ko martxoaren 1a), poeta eta Arabako herri-abestien konpositorea.

## Datu biografikoak

Ipar Euskal Herrian eta Belgikan zuen familia-jatorria aitaren aldetik; ama, ordea, Burgoseko Busto de Bureba herrikoa zen. Gaztetan, 17 urterekin, Argentinara joan zen bi urtez, haren arreba bat bizi baitzen bertan. Handik itzuli ondoren, 1915ean Águeda Monreal-ekin ezkondu eta zazpi ume izan zituzten, lau mutil eta hiru neska. Ogibidez altzarien distira-emailea zen, baina poesia eta musikarekiko zaletasunagatik nabarmendu zen beti.

## Anarkismoa

Gaztea zelarik bere militantzia anarkistarengatik nabarmendu zen, 1920an CNT sindikatuaren Gasteizko atalaren sortzaileetako bat izanik, besteak beste, Isaac Puente medikua anarkismora erakarriz. Garai horretan, Donnay aldi berean arotz moduan eta Bilboko Solidaridad Obrera egunkarian berri-emaile moduan zebilen, Lacras Sociales errubrika idatziz. Hala ere, bere militantzia libertarioa alde alde batera utzi eta arreta guztia musika eta poesia sortzean jarri zuen.

## Musika

Bizitzan zehar erritmo eta doinu sinplez betetako kantutegi bat sortu zuen, arabarren herri-kantutegia handiagotuz, Arabako paisaiari buruzko konposizio sinpleekin.
Arabako herri-kantutegia osatzen duten obra musikal askoren sortzailea da Donnay; horien artean Deportivo Alavés futbol talde arabarrearen ereserkia, haren lanik ezagunena. Gasteizen eta Araban oso ezagunak diren beste abesti batzuk honako hauek dira: Del solar alavés, Los Chinos, Zurbano, Blancas como palomas, Viejo molino, Recordando, Marcha de los montañeros alaveses, etab.
Zenbait kantutegi argitaratu zituen:
* Senderos de ilusión (1930)
* Nuevas y viejas canciones alavesas (1942)
* Nuevas canciones vitorianas (1960)
* Selección de canciones (1971)
* Senderos de ilusión (Prosa y verso) (1974)
* Mis canciones (1977)
* Del solar alavés (1992)

## Omenaldiak

1978an Gasteizko Udalak haren izena ipini zion Arriaga auzoko kale bati; lehen aldia zen horrelako zerbait gertatzen zela gasteiztar bizi batekin. Gainera, oroigarri gisa, plaka bat jarri zioten haren jaiotetxean Errioxa kalean, eta Zurbao herrian busto bat, haren abestietako bat eskaini baition. 1986an hil zen. 1993an hiriaren seme kutun izendatu zuten.
1994an, Donnayren jaiotzaren mendeurrena zela eta, El Correo, Radio COPE Vitoria eta Publicidad Masla enpresen artean Alfredo Donnay Saria sortu zuten urteko arabar onenarentzat.

## Kanpo loturak

* https://web.archive.org/web/20120113002418/http://www.alfredodonnay.com/
* http://www.eitb.com/es/audios/detalle/714146/homenaje-alfredo-donnay/%5B%5D
* Datuak: Q8195354
* Multimedia: Alfredo Donnay / Q8195354
* ↑ (Gaztelaniaz) Puente, Isaac – Memoria Libertaria. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
# Gibela tipularekin

Gibela tipularekin gastronomia askotan tipikoa den platera da.

## Prestakuntza

Osagai nagusiak gibela (normalean txerriarena, arkumearena edo txahalarena) eta tipula (normalean karamelatua) dira.
Gibela tipularekin plater ospetsua izan da Erresuma Batuko eta Alemaniako sukaldarientzat, baita Erdialdeko Europako herrialde askotan ere, patata egosiarekin edo patata-purearekin laguntzen baita. XX. mendean, oso plater ezaguna zen Kataluniako etxeko sukaldaritzan ere, non nahasketari baratxuri frijitua gehitzen zitzaion.

## Aldaerak

Gibelak eta tipulak, bi osagai nagusiek, hain ondo konbinatzen dutenez, badirudi plater hau berez sortu dela gastronomia askotan. Frantziako errezeta tradizionalean gibela gurinarekin eta urdaiarekin frijitzen dute.
Estatu Batuetan, gibela tipularekin oso plater arrunta izan zen bertako jatetxeetan, baina ospea galdu du eta gaur egun hegoaldeko estatuetako etxeko sukaldaritzara mugatuta dago.
Plater honek Erdialdeko Amerikako eta Hego Amerikako sukaldaritzan oso presente dagoen platera izaten jarraitzen du. Bertan, arto tortilla edo arroz zurirekin zerbitzaten dute.
Peruko gastronomian, gibela tipularekin kreolera erarak lotura estua du lomo saltadoarekin; izan ere, plater horretan txahalaren okela gibelekin ordezka daiteke. Arroz zuriaz gain, tapioka edo patata egosia ere eraman ohi da.
Oilasko-gibela oinarri hartuta prestatutako plater horren aldaerak daude, batez ere Espainiako gastronomian.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]
* ↑ (Alemanez) Leber mit Zwiebeln. .
* ↑ (Alemanez) Leber mit Kartoffelpüree. .
* ↑ (Katalanez) «Fetge de vedella amb ceba» Gastroteca.
* ↑ (Frantsesez) Foie aux oignons. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Fetzer, Erika. (2004). Sabores del Perú: la cocina peruana desde los incas hasta nuestros días. Viena, 147 or. ISBN 9788483302491..
* ↑ (Gaztelaniaz) Higaditos de pollo en salsa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1811076
* Multimedia: Liver and onions / Q1811076
# Atuna tipularekin

Atuna tipularekin edo hegaluzea tipularekin prestaketa errazeko marinel-platera da, non bi osagaik bakarrik parte hartzen duten: tipula kantitate handian eta atuna takoetan moztuta. Atuna mendrezkatik edo lepogaindik badator (atunaren zatiketaren zati desberdinak), plater hau zaporetsua da. Gisatua ereinotz-hostoekin eta Jerezko ardoarekin usaindu ohi dute. Plater hau bero zerbitzatzen dute. Tokiko errezetan atun-espeziea aldatu egiten da, Euskal Herrian hegaluzea gehien erabilia izanda.
Atuna tipularekin Cádizko probintziako atun-gisatu tradizional bat da. Bertoko gaztelaniaz atún encebollao diote.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]
* ↑ Butrón Parra, Inés. (2009). Ruta gastronómica por Andalucía. (2. argitaraldia), 103 or..
* ↑ «hegaluzea tipularekin» sukaldean.com.
* ↑ Spínola Bruzón, Carlos. (2005). Gastronomía y Cocina Gaditana. (11. argitaraldia), 109 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16489181
# Hegaluze-mendrezka

Hegaluze-mendrezka hegaluzearen zatiketaren zati bat da, arrainaren behealdean dagoena, burutik gertu. Gastronomian duen erabilgarritasuna hegaluzearen zatiketaren beste zati batzuekin alderatuta ematen duen zapore eta testuran oinarritzen da. Arrainaren zati hori kontserbetan merkaturatzen dute (Portugalen, Espainian eta Italian). Freskoa denean, aperitiboetan kontsumitzen dute eta labean prestatzen dute.
Mendrezkaz hitz egitean, normalean hegaluzearena esan nahi dugu, nahiz eta beste arrainena ere jaten den (ad. legatz-mendrezka).

## Erabilerak

Gastronomian, Mediterraneoko zenbait eremutan kontsumitu ohi dute. Kontserban edo freskoan, batzuetan gazituta. Pieza honek ez du inolako arantzarik. Bere zapore eta testura garbia dela eta, entsaladak bezalako plateretan parte hartzen du. Hegaluzearen zati bat oso preziatua izaten da haragiaren antzeko elaborazioetan, hala nola erreketan, labean edo parrillan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009] eta [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Lorena Gallart Jornet, Isabel Escriche Roberto, Pedro Fito Maupoei. (2005). La salazón de pescado: una tradición en la dieta mediterránea. Madril, 55 or..
* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Preelaboración y conservación de los alimentos. Madril, 195 or..
# Céline Joséphine Bidard de la Noë

Céline Joséphine Bidard de la Noë (Rennes, 1835eko apirilaren 7a – Le Mans, 1926ko azaroaren 4a), Paria Korigan izengoitiaz ere ezaguna, frantziar idazlea izan zen.

## Bizitza

Théophile Bidard zuzenbide irakaslearen eta Léonie Belloisen alaba, Céline Joséphine Bidard Rennesen jaio zen 1835ean. 1854an Aristide Louis Barbe-Mintière abokatuarekin ezkondu zen hiri berean, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen.
1881ean lehen bi idazlan argitaratu zituen La Nouvelle Revue aldizkarian, Récits de la Luçotte eta Deux contes. Hurrengo urtean alargundu zen, eta 1883an Émile Lévy margolariarekin ezkondu zen Parisen.
La Nouvelle Revue, La Revue politique et littéraire, La Grande Revue eta Le Gaulois aldizkarietan kolaboratu zuen, eta geroago ipuinak eta eleberriak liburu moduan argitaratzen hasi zen.
1890ean bigarren senarra ere hil zitzaion. 1901ean azken eleberria, Miséricorde, kaleratu zuen Jules-Amédée Barbey d'Aurevillyren aitzinsolasarekin.
Azken urteak Le Manseko Maillets kaleko 98. zenbakian eman zituen, eta 1926an han hil zen, 91 urte zituela, «Renée [sic] Bidart de la Noë, Lévyren alarguna» bezala.

## Omenaldiak

2017ko martxoaren 20an, Rennesko pasealeku bati Paria-Korigan izena jarri zioten.

## Lanak
### Eleberriak

* L’Idiot (1882)
* Just Lhermenier (1884)
* Une passion (1886)
* Les Ardents (1887)
* Le Tréfonds (1888)
* La Grande-Janic (1889)
* L’Infirme (1889)
* Miséricorde (1901)

### Ipuin bildumak

* Récits de la Luçotte (1882)

### Ipuinak

* Le Lac de Thun (1882)
* Le Cerisier (1883)
* Le Mutilé (1883)
* L’Aile de papillon et les Fourmis (1884)
* Confession d’une femme (1884)
* Le Chat enragé (1885)
* Un début (1888)
* Ludibria ventis, L’oiseau abandonné (1888)
* Madame Lebreton (1891)

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Martineau, René. (1938). Aspects méconnus de Barbey d'Aurevilly. Paris: F. Sorlot, 35-40 or. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Frantsesez) «Acte de naissance no 377» Archives départementales d'Ille-et-Vilaine. Rennes (argitaratze data: 1835-04-07).
* 1 2 (Frantsesez) «Promenade Paria Korigan» WikiRennes (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Frantsesez) «Acte de mariage no 695» Archives de Paris. Paris 17e (argitaratze data: 1883-06-25).
* ↑ (Frantsesez) «État civil du 5 novembre...» L'Ouest-Éclair: 6. 1926-11-07 (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
* ↑ (Frantsesez) «Tables de l'enregistrement 1926-1927» Archives départementales de la Sarthe (Le Mans): 24/174. (Noiz kontsultatua: 2024-10-22).
# Aginaga (Arriasgoiti)

    Artikulu hau Lizoainibarko herri hustuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aginaga».
Aginaga (ofizialki: Aginagako Jaurerria) Lizoainibar-Arriasgoiti udalerriko Arriasgoiti ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1940an jada despopulatu gsa ageri zen. Bere lurrak Lizoainibar-Arriasgoitiko Udalera iragan ziren.
Bertako biztanleak aginagarrak ziren.

## Izena

Aginaga toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Aguinaga (1268)
* Aguynaga (1366)
* Aguinaga (1534)
* Aguinaga (1800)
* Aginaga (1974)

## Historia

1366an jendez hustu zen, eta Galdurozko bizilagunei pasatu zitzaien. Koroaren mendekoa izan behar zuen, baina XV. mendean Martin Gil Erredingoa beaumontarren jaurerrira iragan zen. 1534an itzuli zioten Gurpide familiari. 1646an basoberritu egin zen eta hiru su zituen. Jaurerritzat jotzen den arren, errealengoen jarraibideen arabera administratzen zen. Ibarrak izendatutako diputatu batek eta bere herritarren artean hautatutako erregidore batek gobernatzen zuten. 1852 (17 biztanle), 1887 (10 biztanle) eta 1930 (14 biztanle) urteetako biztanleria-izendegietan baino ez da ageri.

## Ondasun nabarmenak

* San Antonio baseliza, Erdi Aroko kristiau eliza eta gaur egun baseliza.

## Oharrak

* ↑ /aɣ̞ináɣ̞a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren silaban
* ↑ /aɣ̞ináɣ̞akò jauɾéri.à/ ahoskatua (laguntza)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Aginagako Jaurerria (-a) - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Arriasgoiti
* Lizoainibar-Arriasgoiti
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Lizoainibar-Arriasgoitiko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q12252845
# Aideko

Aideko euskal mitologiako naturaz gaindiko jeinu edo irelu bat da; kasuan kasuko giza ekintzak zaildu edo errazten zituena.
Berez ikusiezina da, baina zenbait itxura har ditzake, lainoarena esate baterako. Batzuetan gaizkilea eta zenbaitetan ongile edo neutroa izan daiteke. Hori arrunta da euskal mitologiaren pertsonaien artean.

## Etimologia

Airekoa dena esan nahi du. Airetik mugitzen dena eta airetik datorrena.
Beste izenak: Aide, Aidetikako. Lauso eta Lainaide lainoa bezala azaltzen denean. Lainaide Laino-z eta Aideko-z konposatzen da, Aidekoaren lainoa.

## Ezaugarriak

Munduak eta gizakiak bi alde dauzkate; bata da "berezko", bere kabuz dena, naturala. Bestea "aidekoa" da, airekoa. Naturaz gaindikoa, magikoa, mistikoa...
Beraz, aurrenekoari eragiteko, bere mundu naturalean azaltzen denean, indar eta bitarteko naturalak erabili behar dira, baina bigarrenari eragiteko, otoitza eta magia besterik ez dugu.
Ajangiz herriko Ruperto Arruek, Gernikalde guztian azti lanak egiten zituena joan den mendeko aurreko hamarkadetan, zera kontatu zion Jose Miguel Barandiarani; "Badaude zenbait gertaera teknikoaren menpe daudenak. Badaude beste batzuk apaizaren menpe daudenak, baina beste batzuk erabat nire eskumenean daude", hau da, magiaren menpe.
Zergatia agerian ez duten gaixotasun guztien ardura Aideren gain dago. Aideren sinesmena gorde duen gune geografikoak euskal Herriaz gain, Pirinio guztia eta Iberiar Penintsulako alde kantabriarra hartzen ditu.

## Elezaharrak eta sinesmenak

* Goierrin uste zuten lainoak Aide ekartzen zuela, eta horregatik lainoa zerbait kaltegarritzat zuten.
Behe-lainoa kaltegarria den ustea nahikoa zabalduta dago Euskal Herrian. "Laino ustela"ren egun luzeek uztak eta baratzeak honda ditzakete, eta kaltegarriak izan daitezke abere zein gizakientzat. Halakoetan Aidekok Lainaide itxura hartzen du.
Itsasoa da Aide behe-laino itxuran bidaltzen duena uztak eta belarra galtzeko.
* Zerain eta Zegama aldean esaten denez, behe-laino txikiaren itxura hartutako Aidek ekarri bide zuen kolera-izurritea XVIII. urteko erdialdean.Kontatzen dutenez, behe-lainotxo bat iragan zen Segurako kaleetan barrena, eta biharamunean sukar beltzaren izurritea inguruko jendea sarraskitzen hasi zen.
Izurritearekin amaitzeko, ardi taldeak eraman zituzten Segurara eta hango kaleetatik pasarazi. Horrela, uste zutenez, ardiek beraganatuko zuten gaixotasuna eta gizakiak salbatu.

## Bibliografia

* Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
* La primitiva religión de los vascos. Egilea José Dueso. argitaletxea, Orain, 1996. ISBN 84-89077-56-8.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252907
# Manu Etxezortu Egibar

Manu Etxezortu Egibar (Andoain, 1969) irrati esataria da. Nahiz eta Andoainen jaio Zarautzen bizi da 2008 urtetik aurrera.
1991 urtetik EITBn egiten du lan. Hasieran, bekadun gisara urteren bat egin zuen telebistan. Bertatik aurrera beti aritu da irratian. Uhinen hedabidean gauza ugari egin izan ditu kirolaz gain: erreportajeak, lehiaketak aurkeztu, goizeko albistegietako esatari, ia hamarkada oso bat pasatu zuen goizeko albistegia eta tertulia aurkezten, eta gero magazinera iragan zen, 2007an. 2022ra arte "Faktoria" irratsaio goiztiarreko esataria izan zen, "Euskadi Irratian". 2022ko irailetik, "Beste 40 urtean" saioa gidatzen du irrati berean (ostegunero, 21:00etan).

## Familia

Joseba Egibar euskal politikariaren lehengusua da.

## Erreferentziak

* ↑ Hasierak EITBn
* ↑ Bekadun hasierak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21209195
* Multimedia: Manu Etxezortu / Q21209195
# Ross Errilly monasterioa

Ross Errilly monasterioa, irlanderaz: Mainistir an Rois, Irlandako Headford herritik milia bat ipar-mendebaldera dauden Erdi Aroko frantziskotar monasterio baten hondakinak dira, Galway konderriaren mugan eta Mayo konderritik hurbil.
Luke Wadding frantziskotar fraidea eta Lau maisuen urte-liburuaren arabera monasterioa 1351n fundatu omen zen.
* Datuak: Q691603
* Multimedia: Ross Errilly Friary / Q691603
# Headford

Headford (irlanderaz Áth Cinn) Irlandako Galwayko konderriaren iparraldean dagoen udalerri bat da. 2006ko erroldaren arabera 1.350 biztanle zituen.

## Leku nabarmenak

* Ross Errilly monasterioa

## Kanpo estekak

* Headford udalerriaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q2015820
* Multimedia: Headford / Q2015820
# Mairu

    Artikulu hau Magrebeko musulmanei buruzkoa da; euskal mitologiako izakia gaitzat duena beste hau da: «Mairu (mitologia)»
Mairu Iparraldeko Afrikako eta, batez ere, antzinako Mauritaniako herritarrak, Al Andalusko herritar musulmanak edo, zentzu zabalean, musulman guztiak deitzeko hitza da. Zenbaitetan gutxiespenez erabili izan da.
Antzinako greziarrek eta erromatarrek antzinako Mauritaniako Erresumako herritarrei eta Mauretania Tingitana eta Mauretania Caesariensis bere probintzien herritarrei maurus (pluralean mauri) zioten eta handik Europara iragan zen; Erdi Aroan musulman guztietara (sarrazeno, agareno edo ismaelita hitzak bezala) hedatu zen eta baita beltzetara edo larruazala beltzarana zutenetara ere. Adibidez Ludovico Sforza condottieroak Ludovico il Moro edo Ludovico Mairua ezizena zuen.
Era berean, Al Andalus izendatzeko Mairuen lurrak esamoldea erabiltzen zuten, baita Dar al-Islam izendatzeko ere.

## Erreferentziak

* ↑ «Mairu» Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. .
* ↑ Brentjes, Burchard. (1989). Die Mauren. Der Islam in Nordafrika und Spanien (642–1800). Viena ISBN 3-7008-0381-8..

## Ikus, gainera

* Mairu (Filipinak)
* Mairu Guardia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q169260
* Multimedia: Moors (people) / Q169260
# Kortrijkeko udaletxea

Kortrijkeko Udaletxea Belgikako Kortrijk/Courtrai hiriko plaza nagusian dago. Gotiko berantiar eta Pizkunde hasierako udaletxearen fatxada Flandriako kondeen estatuekin apainduta dago.

## Historia

XIV. mendean jada, Kortrijk udaletxe baten jabe izan zen, 1382an Westrozebekeko garaipenaren ostean frantses armadak guztiz suntsitu zuena. 1420an, udaletxe handiago bat eraiki zuten gotiko berantiar estiloan.Beheko solairuko atariko eta goiko solairuko arku zorrotzak dira eraikin horren aztarna bakarrak.
Gaur egungo udaletxea 1520 inguruan altxatu zen elementu gotiko eta errenazentistaz osatutako estilo batean. Aurrekoa baino dezente handiagoa zen. Aurrealdea urreztatua eta polikromatua zegoen (Bruselako udaletxearen aurrealdea oraindik dagoen bezala).1526an, Flandriako konde nagusien estatuak jarri zituzten nitxoetan, orain arte profeten estatuak zeuden lekuetan. 1616an udaletxea berriz ere handitu zen, aurrealdearen zati bat gaur egungo estiloan.
XVII.aren amaieratik eta XVIII. mendean zehar, fronteak hainbat aldaketa eta mutilazio jasan zituen. Ez zuten zalantzarik izan pikota bat jartzeko.
1807an, Frantziako okupazioaren garaian, estatuak eta haien teilatutxoak kendu eta aurrealdea berdindu egin zuten garaiko izpirituaren arabera. 1850 inguruan aurrealdea berritu zuten, baina arrakasta handiegirik gabe. Abian dagoen bitartean ere, zaharberritzearen balio artistikoa zalantzan jarri zen. 1854an, Leopoldo II.a erregearen eta erreginaren bisitaren harira egokitu zuten jai-aretoa. 1934an, Kontzejuen Ganbera historikoa ere hartu zuten.
1938an, eraikina XVI. mendeko egoerara berreskuratzeko lehen planoak marraztu ziren. Benetako lanek 1958tik 1961era iraun zuten.

## Barrualdea

Udaletxean, Erregidoreen Areto ederra eta XVI. mendeko tximiniak zizelkatuta dituen Kontseiluaren Aretoa ere badaude. Beirate, horma-irudi eta mapa topografiko bereziekin apainduta daude.

### Zinegotzien Ganbera, Vierschaar

Duela zenbait urtetik, 1787. urtera arte auzitegi izan zen Zinegotzien Ganbera historikoa ezkontza-gela eta harrera-areto gisa erabiltzen da. Estilo gotiko berantiarreko tximinia bikaina 1527an amaitu zen. Garai hartako moda erromantikoaren arabera 1875ean egindako horma-pinturek Kortrijk-en historiako eszena nabarmenak irudikatzen dituzte. Beirateetan hiriko armarria eta XIII. mendeko artisauen gremioak (ehungintzako langileak nagusiki) agertzen dira.

### Kontseiluko aretoa

Areto honetan, arku gotiko finak eta zurezko arkupe eder bat aurki daitezke. Tximinia dotorea, harriz egindako benetako parpail-lana, Kortrijkeko udaletxearen erakusgarri da, zalantzarik gabe.

## Kanpo estekak

* Kortrijkeko Udaletxea
* Datuak: Q2264678
* Multimedia: Town hall of Kortrijk / Q2264678
# Urazamendik

Urazamendik Mutrikuko auzoa da. Deba herriaren aurrez aurre dago, ibaiadarraren beste aldean.

## Demografia

* Urazamendikeko biztanleria

## Ikus, gainera

* Mutriku

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123693022
# Julio Medem

Julio Medem Lafont (Donostia, Gipuzkoa, 1958ko urriaren 21a) Euskal Herriko zinema zuzendari bat da. Medikuntza ikasi zuen EHUn, eta horrek ukituak utzi dizkio bere lanetan.
1992an bere lehenengo pelikula estreinatu zuen: Behiak. Ordutik aurrera, arrakasta lortu du mundu osoan bere film luzeekin, berezkoa duen estiloa landuta (La ardilla roja, Tierra, Los amantes del círculo polar eta Lucía y el sexo).
2003an aurkeztu zuen polemika handia ekarriko zion lana, Euskal Herriko egoera sozio-politikoa aztertzen duen Euskal pilota: larrua harriaren kontra film dokumentala.
Azken urteotan biribildu du bere ibilbidea Caótica Ana eta Room in Rome lanekin.

## Bizitza

EHUn medikuntza ikasketak egin zituen arren, aspalditik zetorkion zinemarako zaletasuna.
Kritikari aritu zen La Voz de Euskadi eta Cinema 2002 agerkarietan.
1987. urtean, medikuntza alderatuta, zinema profesionalean murgiltzea erabaki zuen. Zuzendari laguntzaile eta muntatzaile bezala aritu ondoren, Michel Gaztanbideren gidoi batan oinarrituta, bere lehen film luzea egin zuen, Vacas (1991), zuzendari berriei ematen zaien Goya saria jaso zuena.
Ondoren zuzendu zituen bi filmek, Tierra (1996) eta La ardilla roja (1993), nazioartean arrakasta handia izan zuten, beren ukitu esperimental eta abangoardistagatik.
Los amantes del círculo polar (1998) filmean amodiozko drama landu zuen.
Sexua du ardatz nagusia Lucía y el sexo bere hurrengo filmak (2000).
Zuzendari ez ezik, bere film gehienen gidoien egilea ere bada, eta beste batzuentzako gidoiak ere idatzi izan ditu, Itziar Bollainen Hola, ¿estás sola? (1995) filmarena, esaterako.

## Filmografia

| Urtea | Filma |
| 2018 | El árbol de la sangre |
| 2015 | Ma ma |
| 2010 | Room in Rome |
| 2012 | 7 días en La Habana |
| 2007 | Caótica Ana |
| 2003 | Euskal pilota: larrua harriaren kontra |
| 2000 | Lucía y el sexo |
| 1998 | Los amantes del círculo polar |
| 1995 | Tierra |
| 1993 | La ardilla roja |
| 1992 | Behiak |
| 1988 | Martín |
| 1987 | Las seis en punta |
| 1985 | Patas en la cabeza |
| 1981 | Si yo fuera un poeta |
| 1977 | El jueves pasado |

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko zinema

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Webgune ez ofiziala
* Euskadiko Filmategia
* Julio Medem: "Eskuindar askorentzat zine espainiarra 'gorri'en zinea da" Elkarrizketa Argia astekarian (2007-07-29)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q365616
* Multimedia: Julio Medem / Q365616