OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Écorches

Écorches Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 97 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Écorches udalerrian erroldatutako biztanleak 97 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 69 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 69etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Écorches udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 8 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 8 |
| 8 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 8 |
| 20 | 35-39 | 12 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 12 |
| 20 | 10-14 | 12 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 8 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (23 gizon eta 11 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Écorches udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 774 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q597812
* Multimedia: Écorches / Q597812
# Écoquenéauville

Écoquenéauville Frantziako udalerria da, Mantxa (departamendua)Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 69 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Écoquenéauville udalerrian erroldatutako biztanleak 69 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 40 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 4 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Écoquenéauville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 8 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 16 |
| 12 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Écoquenéauville udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 248 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q273674
* Multimedia: Écoquenéauville / Q273674
# Yunque de Baracoa

Yunque de Baracoa ekialdeko Kubako mendia da, Baracoa hiritik gertu dagoena. Bere ezaugarri naturalak zirela eta, 1980an monumentu izendatu zuten. 575 metroko altuera du eta hegazti asko ditu (tartean Priotelus temnurus edo Columba junoniae)
1492ko azaroaren 27an Kristobal Kolonek ikusi eta bere nabigazio-egunkarian deskribatu zuen.

## Galeria

* Ikupegia
* Baracoako badiatik ikusita
* Argazkia
* Mendebaldetik ikusita

## Erreferentziak

* ↑ Hartmann, Alejandro. (2000). Baracoa, un paraiso cubano. Reproduccions Grafiques Montgros.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1324721
* Multimedia: El Yunque (Cuba) / Q1324721
# Westbrook (Minnesota)

Westbrook Minnesotako hiri bat da. Cottonwood konderrian kokatua dago. 2010ean 739 biztanle zituen, 2,01 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cottonwood konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2227746
# Westbrook (Texas)

Westbrook Texasko hiri bat da. Mitchell konderrian kokatua dago. 2010ean 253 biztanle zituen, 1,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mitchell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978889
# Westboro (Missouri)

Westboro Missourieko hiri bat da. Atchison konderrian kokatua dago. 2010ean 141 biztanle zituen, 0,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Atchison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960062
# Westborough (Massachusetts)

Westborough Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Worcester konderrian dago, Massachusetts estatuan. 21.567 biztanle ditu, 21,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Niagara konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q386170
* Multimedia: Westborough, Massachusetts / Q386170
# Westboro (Wisconsin)

Westboro Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Taylor konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 693 biztanle ditu, 125,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Taylor konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1888073
# Westbrook (Maine)

Westbrook Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Cumberland konderrian dago, Maine estatuan. 20.400 biztanle ditu, 44,891003 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Cumberland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q663724
* Multimedia: Westbrook, Maine / Q663724
# West udalerria, McLean konderria (Illinois)

West udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, McLean konderrian. Azken zentsuaren arabera 238 biztanle zituen, 48.6 milia karratu (126 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, West udalerrian 60 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 38.939 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7986696
# West udalerria, Montgomery konderria (Iowa)

West udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Montgomery konderrian. Azken zentsuaren arabera 162 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, West udalerriak 73 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 381.245 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10834495
# Westbourne (Mendebaldeko Sussex)

Westbourne, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian.
2021ean 1.940 biztanle zituen.
* Datuak: Q3289557
* Multimedia: Westbourne, West Sussex / Q3289557
# Westbrook (Connecticut)

Westbrook Connecticuteko herri bat da. Middlesex konderrian kokatua dago. 2010ean 6.938 biztanle zituen, 40,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Middlesex konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755283
* Multimedia: Westbrook, Connecticut / Q755283
# Xystrosoma vasconicum

Xystrosoma vasconicum Myriapoda cordeumatidae espeziea da, Chamaesomatidae familiakoa. Hego Euskal Herriko, bereziki Bizkaiko endemismoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Mauriès, J.-P.; Barraqueta, P. (1985). Myriapodes Diplopodes épigés nouveaux et peu connus de la Province de Viscaye (Espagne); Vascanthogona et Krauseuma, genres nouveaux de Craspédosomides. Bulletin du Muséum national d'histoire naturelle, 4e série, Section A, Zoologie, 7: 433-449.
* ↑ Spelda, J. 2015. Order Chordeumatida. IDE@ aldizkaria - SEA, 26A zk.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48817426
* Espezieak: Xystrosoma vasconicum
# Xàtiva

Xàtiva (valentzieraz ofizialki; gaztelaniaz Játiva) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Costera eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburu eta udalerririk populatuena da.

## Pertsonaia ezagunak

* Raimon (1940-), kantaria.

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Xativako udalaren webgunea
* Datuak: Q738013
* Multimedia: Xàtiva / Q738013
# Xystrologa

Xystrologa Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xystrologa invidiosa da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Xystrologa antipathetica | daturik gabe |
| Xystrologa fulvicolor | daturik gabe |
| Xystrologa grenadella | daturik gabe |
| Xystrologa invidiosa | daturik gabe |
| Xystrologa lactirivis | daturik gabe |
| Xystrologa nigrovitta | daturik gabe |
| Xystrologa sympathetica | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8045629
* Espezieak: Xystrologa
# Xàbia

Xàbia (valentzieraz; gaztelaniaz: Jávea; ofiziala: Xàbia / Jávea) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Alta eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 31.593 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q851020
* Multimedia: Xàbia / Q851020
# Xàtivako geltokia

Xàtiva Valentziar Herrialdeko Costera eskualdeko tren geltoki bat da, Xàtiva udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Valentzia: 48,4 kilometro-puntua

## Historia

Egungo geltokia 1876an inauguratu zen, antzinako geltokia suntsitu ondoren (gaur egungo estaziotik 1,4 km-ra dagoena), Bigarren Karlistaldian, 1854ko abenduaren 20an inauguratu zena, Valentzia eta Xàtiva lotu nahi zituen linearen Manuel-Xàtiva zatia irekitzean. Lehen geltokiko lanak Valentziako Graotik Xàtivara trenbidearen konpainiak egin zituen. Ondoren, konpainia hori Compañía del Ferrocarril de El Grao de Valencia a Almansa eta Sociedad de los Ferrocarriles de Almansa a Xàtiva y a El Grao de Valencia deitzera pasa zen, azkenean, 1862an, bere behin betiko izena izango zena hartu zuen arte, Sociedad de los Ferrocarriles de Almansa a Valencia y Tarragona (AVT), linea ematea lortu ondoren.
1889an, konpainiaren bultzatzaile nagusia zen José Campo Perezen heriotzak Iparraldeko Burdinazko Bideen Konpainiarekin bat egin zuen. 1893ko martxoaren 29an, Xàtiva-Albaida zatia jarri zuen martxan, Xàtiva Alcoirekin lotzeko lehen urratsa zena, José Campok berak hil baino lehentxeago lortu zuen kontzesio bat gauzatuz.
1939ko otsailaren 12an, Espainiako Gerra Zibila amaitu baino pixka bat lehenago, Italiako Abiazio Legionarioko bonbaketarien eskuadrila batek geldialdia egin zuen Xàtivako bonbardaketan. Erasoak geltokiko eraikina hondatu zuen eta tren-instalazioak larriki kaltetu zituen; gainera, 129 hildako eta 200 zauritu baino gehiago eragin zituen gerrako bonbardaketa txarrenetako batean.
1941ean, Espainiako trenbidea nazionalizatu ondoren, sortu berria zen Renfek kudeatzen zuen geltokia.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.

## Geltokia

Hirigunearen eta Játiva industrialdearen artean dago, Ausiàs March etorbidearen ondoan. Hasieran eraikitakoarekin bat ez datorren geltokiak bidaiarientzako eraikin zabal bat du, oinplano angeluzuzenekoa eta bi altuerakoa. Lau nasa, erdiko hiru eta alboko bat eta hamar bide ditu. Kanpoaldean aparkaleku bat dago.

## Zerbitzuak

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| Intercity | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Cambrils • l'Aldea–Amposta–Tortosa • Vinaròs • Benicarló–Peníscola • Benicàssim • Castelló de la Plana • Valentzia–Iparraldea • Xàtiva • Villena • Elda–Petrer | Alacant Terminal |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Xàtivak Espainiako bigarren tren geltoki zaharrena berreskuratuko du» valenciabonita 2015-12-24 (Noiz kontsultatua: 2021-01-17).
* ↑ Almansatik Valentziara eta Tarrakoara
* ↑ Xàtivatik Alkoira
* ↑ (Gaztelaniaz) «Xàtivako bonbardaketa tragikoa» Levante-EMV 2011-02-12 (Noiz kontsultatua: 2021-01-17).

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2894373
* Multimedia: Xàtiva train station / Q2894373
# Xyston

Xystona (grezieraz Ξυστόν, "lantza", "xabalina"), Antzinako Greziako lantza jaurtigarri bat zen. 3,5 eta 4,25 metro arteko luzera zuen, eta, ziuraski, soldaduak, bi eskuekin heltzen zion. Zurezko ardatz tradizional bat eta punta metalikoa zuen, mutur estu batekin. Xystona, orohar, hetairoien testuinguruan aipatzen da (antzinako grezieraz Εταίροι), "lagunak", antzinako Mazedoniako zalditeria tropak. Alexandro Handia hil ondoren, hetairoiak, xystophoroi (antzinako grezieraz Ξυστοφόροι", xystoforo singularrean, literalki, "xyston eramalea") Juduen Gerra izeneko lan greziarrean, Flavio Josefo historialari juduak, xyston izena, erromatarren xabalina jaurtigarria zen piluma deskribatzeko erabiltzen du.
Xystonari norberaren buruaren gainetik edo azpitik heltzen zitzaion, ustez, bakoitzaren gustuaren araberakoa zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1326525
# Zeinuen proba

Estatistikan, zeinuen proba hipotesi kontraste ez parametrikoa da, banaketa binomialean oinarritzen dena. Banako edo elementu berdinen gainean, tratamendu baten aurretik eta ondoren, neurtzen den aldagai koantitatibo edo ordinal bati buruz aldaketarik izan den erabakitzeko erabiltzen da. Testa tratamenduak aldagaiaren balioa gehitu edo murriztu (+ edo - alegia, eta hortik zeinuen test izena) egin duen bakarrik kontuan hartuz burutzen da. Aldagaiaren balioan tratamenduaren ondoren aldaketarik izan ez duten elementuak baztertu egiten dira.
Testaren alde biko bertsioan, hipotesi nulupean p=0.5 hartzen da (Ho:p=0.5), p tratamenduak aldagaiaren balioa gehitzeko (edo murrizteko) probabilitatea izanik. Hau da, hipotesi nulupean tratamenduaren ondoren sortutako aldaketak (gehitu edo murriztu) erabat zorizkoak direla jotzen da egiazkotzat, beste hitzetan, tratamendu aurretik eta ondoren aldagaiaren medianak berdinak direla. Hipotesi nulua gehikuntza kopurua oso handia zein oso txikia denean baztertuko da, gehikuntza kopurua B(n,0.5) banaketa binomialaren araberakoa izanik.
Zeinuen testaren alde bakarreko bertsioan, tratamenduak gehitu ala murriztu egiten duen erabaki behar denean alegia, gehikuntza kopurua oso handia (hipotesi nulupean tratamenduak aldagaiaren balioa gehitu egiten duela ezartzen bada) edo oso txikia (hipotesi nulupean tratamenduak aldagairen balioa murriztu egiten duela ezartzen bada) denean bakarrik erabakiko da tratamenduak eragina duela.

## Adibidea

12 urteko haur batzuek igande batean jan duten goxoki kopurua jaso da. Astean zehar, azukre gehiegi jataren arriskuaren berri eman zaie filme baten bitartez. Hurrengo igandean jan duten goxoko kopurua jaso da haur berdinen gainean. Emaitzak hauek dira: 5 haurrek goxoki kopuru berdina jan zuten, 9 haurrek goxoko gutxiago jan zituzten eta 1ek goxoko gehiago jan zituen. Filmeak goxoki gutxiago jatera bultzatu zituela baiezta al daiteke?
Adierazgarritasun maila %5 izanik,
$P[1\ gehikuntza\ EDO\ 0\ gehikuntza]=0.5^{9}\cdot 0.5^{1}\cdot {\frac {10!}{9!1!}}+0.5^{1}0\cdot 0.5^{0}\cdot {\frac {10!}{10!0!}}=0.01074$
Kalkulaturiko probabilitatea adierazgarritasun maila baino txikiagoa denez, filmeak eraginik izan ez duelako hipotesia baztertu egiten da. Eta beraz, filmeak goxoki kontsumoa murrizteko balio izan duela erabakitzen da.
Ohartu behar da kontrastea alde bakarrekoa dela, tratamenduak, filmeak alegia, murrizketa dakarren erabaki behar baita. Hau dela eta, probabilitatea adierazgarritasun maila osoarekin eraktu behar da. Alde biko kontrasteetan, probabilitatea adierazgarritasun maila erdiarekin eraktu behar da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2301904
# Zeiskam

Zeiskam Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Germersheim (barrutia)|Germersheim]] barrutian. 2014an 2.218 biztanle zituen 8,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q184983
* Multimedia: Zeiskam / Q184983
# Zeitlarn

Zeitlarn Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Ratisbona (barrutia)|Ratisbona]] barrutian. 2014an 5.786 biztanle zituen 16,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q186132
* Multimedia: Zeitlarn / Q186132
# Zeinu (hizkuntzalaritza)

Hizkuntzalaritzan, zeinua adierazgarriaren eta adieraziaren arteko lotura uztartzen duen unitate linguistikoa da. Zeinu linguistikoaren teoria Saussurek landu zuen. Haren arabera, zeinua bi aurpegi (adierazgarria eta adierazia) dituen batasuna da; horren ezaugarri nagusiak hauek dira: hautazkoa edo arbitrarioa izatea, egitura lineala izatea, une jakin batean aldaezina izatea, eta, denboran zehar bilakatuz doalako berriz, aldakorra izatea. Zeinua hautazkoa da, berez ez delako inolako loturarik adierazgarriaren eta adieraziaren artean (kontzeptu bera hots guztiz desberdinez adieraz daiteke hizkuntza batean eta bestean: euskaraz, mahai, gaztelaniaz mesa, frantsesez table, adibidez). Zeinua lineala da, hotsak denboran gauzatzen direlako, hots-kate bat eratuz (idazketan, hala ere, espazioak hartzen du denboraren lekua). Zeinua aldaezina da une jakin batean aztertzen denean, hiztun batek zeinuaren esanahia aldatuz gero ez baita komunikazio-funtzioa betetzen (batek mahaiari etxe deituko balio eta etxeari mahai, komunikazio-arazoak izango lituzke besteekin hitz egitean); zeinua hiztun-taldeak finkatzen du, eta gizabanakoak horretara makurtu behar du. Azkenik, zeinua aldakorra da, hizkuntza aldatuz doalako eta bere bilakaeran zehar zeinua ere (hotsaren eta haren esanahiaren arteko lotura) aldarazten duelako. Saussureren ondorengo hizkuntzalariek zehaztu eta, zenbaitetan, aldatu ere egin dute zeinuaren teoria, Benvenistek bereziki.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/1/9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q262246
# Zeist

Zeist Herbehereetako Utrecht probintziako herri bat da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldan, herriak 60.272 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Utrecht probintzia

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q10056
* Multimedia: Zeist / Q10056
# Zeithain

Zeithain Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan dago, [[Meißen (barrutia)|Meißen]] barrutian. 2014an 5.768 biztanle zituen 81,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q8838
* Multimedia: Zeithain / Q8838
# Zeinu

Zeinu hitzak, ikur edo marka adierazten duena, zenbait erabilera ditu:
* medikuntzan, zeinu edo (sintomak);
* matematikan, zeinu, zenbaki bat positiboa edo negatiboa den adierazten duen ikurra;
* zeinu, hizkuntzalaritzako kontzeptu bat;
* zodiako-zeinua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Zeitgeist

Zeitgeist (ˈt͡saɪ̯tˌgaɪ̯st ahoskatua) «denboraren espiritua», «unean uneko espiritua» edo «garaiko espiritua» itzul daitekeen alemanezko hitza da. Aro jakin bateko klimari, giroari edo giro intelektual eta kulturalari egiten dio erreferentzia.
Termino horrek ondorengo belaunaldi batean edo gehiagotan hedatzen diren pertsonen ezaugarri bereizgarriei egiten die erreferentzia, eta haien ikuspegi orokorra, adin-desberdintasunak eta ingurune sozioekonomikoa gorabehera, progresio soziokulturalaren aldi jakin horretarako gailentzen da. Zeitgeist kultura-giro nagusi baten esperientzia da, pertsona baten edo mundu osoaren progresio dialektikoan aro bat definitzen duena, bereziki hegeliar pentsamenduan.
Zeitgeist kontzeptua Hegelen historiaren filosofiarekin lotuta dago. 1769an, Christian Adolph Klotz filologoak idatzitako Genius Seculi lanaren kritika bat idatzi zuen, eta alemanez Zeitgeist hitza erabili zuen Genius Seculi-ren itzulpen gisa (latinez: genius - "espiritu zaindaria" eta "mendeko" saeculi).. Alemaniar erromantikoek, iragana bere esentziara murrizteko tentazioa izan ohi zutenek, Zeitgeist pertsonaia historiko gisa tratatu zuten, eskubide propioz, tresna kontzeptual gisa erabili beharrean.
Horrela norbanako baten egoera eta nazio baten espiritua alderatzen dituzte. Bere eratze-prozesuan, gizabanakoak hainbat aldaketa jasaten ditu bere nortasuna galdu gabe. Munduko historiaren zati bat bezala, nazio batek — bere Volksgeistean adierazitako joera bat erakutsiz — munduko historiaren prozesu osoan du bere rola. Baina munduko historiari dagokion zatiarekin laguntzen dionean, jada ez du zereginik munduko historiaren prozesuan. Erabateko prozesuan murgiltzeak nazioen berpizkunde kulturala saihesten du, beren sormena agortu dutelako gidatzen dituen espirituaren hazkunde historikoan.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) «DER HISTORIKER UND DER ZEITGEIST» www.neueste.uni-bayreuth.de.
* ↑ Satz nach Lemma Zeitgeist.. in: Mackensen Deutsches Wörterbuch. Munich: Südwest Verlag.
* ↑ Schischkoff, Georgi, ed. Zeitgeist. in: Philosophisches Wörterbuch.. Stuttgart: Alfred-Kröne, 768 or. ISBN 3-520-01321-5..
* ↑ Magee, Glenn Alexander. (2010). The Hegel Dictionary. Londres: A & C Black ISBN 978-1-847-06591-9..
* ↑ Heitmann, Matthias. (2015). Zeitgeisterjagd. Auf Safari durch das Dickicht des modernen politischen Denkens. Jena: TvR Medienverlag, 14 or..
* ↑ (Alemanez) «Wörterbuchnetz» woerterbuchnetz.de.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211679
* Multimedia: Zeitgeist / Q211679
# Zeinke

Zeinke 2014 urtean Lemoan sortutako musika taldea da.

## Diskografia

* Sormena, kemena (2016, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Sormena, kemena» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97207329