OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lydia Mackenzie Falconer Miller

Lydia Mackenzie Falconer Miller, jaiotzez Fraser (Cromarty, 1812 – Lochinver, 1876ko martxoaren 11), Harriet Myrtle izengoitiaz ere ezaguna, eskoziar haur literaturako idazlea izan zen.

## Bizitza

Lydia Mackenzie Falconer Fraser Elizabeth Lydia McLeod irakaslearen (?-1865) eta William Fraser merkatariaren (1789-1828) alaba zen. 1812an bataiatu zuten. Aitaren negozioak huts egin ostean, amaren familiak bere hezkuntza ordaintzen lagundu zion. Invernessen eta gero Edinburgon ikasi zuen.
Ingalaterran denbora batez egon ondoren, Eskoziara itzuli zen eta eskola txiki bat sortu zuen Cromartyn. Herri horretan Hugh Miller geologo, idazle eta folklorista ezagutu zuen. Lydiaren familiak aurka egin zuen, baina 1832an ezkon-hitza eman zioten elkarri eta 1837ko urtarrilaren 7an ezkondu ziren. Bizirik iraun zuten lau seme-alaba izan zituzten. Hugh Edinburgoko The Witness aldizkaria kudeatzeko izendatu zutenean, Lydiak lagundu zion lan horretan.
Harriet Myrtle izengoitia erabiliz, haurrentzako 20 liburu didaktiko eta moral idatzi zituen gutxi gorabehera. 1847an helduentzako eleberri bakarra argitaratu zuen modu anonimoan, Passages in the Life of an English Heiress, or, Recollections of Disruption Times in Scotland, bere eta bere senarraren hezkuntza eta haien eztabaidak oinarritzat hartuz.
Hugh Miller, ondoezik eta deprimituta, agian zoratzeko beldurrez zegoela, bere burua tirokatu zuen 1856ko abenduaren 24an. Haien alaba, Harriet Miller Davidson poeta eta eleberrigilea, horrek ikaratuta geratu omen zen bizitza osoan. Lydiak senarraren amaitu gabeko lanen argitalpena osatu zuen, eta Peter Bayneri lagundu zion haren biografia idazten. 1857an, pentsio bat eman zioten. 1863an Invernessera itzuli zen eta haurrentzako liburuak idazten jarraitu zuen.
Lydia Miller 1876ko martxoaren 11n hil zen Lochinverren, suhiaren etxean, eta martxoaren 20an lurperatu zuten Edinburgoko Grange hilerrian, senarraren ondoan.

## Lan hautatuak

* Adventure of a Kite
* The water lily
* Passages in the life of an English heiress : or, Recollections of disruption times in Scotland (1847)
* Two dear friends
* The duck house
* Home and its pleasures : simple stories for young people
* Bertha and the bird
* Little Amy's birthday
* Going to the cottage
* A story-book of country scenes
* The little foundling : and other tales
* The man of snow and other tales
* Amusing tales for young people
* A story book of the seasons: Spring

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Johnston, Marian McKenzie. (2004). «Miller (née Fraser), Lydia Mackenzie Falconer (pseud. Mrs Harriet Myrtle)» Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).
* 1 2 (Ingelesez) Sutherland, John. (2014). «Contents» The Longman Companion to Victorian Fiction. ISBN 978-1317863328..
* ↑ (Ingelesez) Blaikie, W. G. (2004). «Davidson, Harriet Miller (1839–1883)» in Perkins, Pam Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
* ↑ (Ingelesez) «Harriet Myrtle (Myrtle, Harriet, 1811?-1876)» The Online Books Page (Noiz kontsultatua: 2024-12-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18733000
# Joaquina Lopez de Madariaga

Joaquina Lopez de Madariaga (Argantzon, Araba, 1813ko irailaren 12a - Gasteiz, Araba, 1876) poeta eta antzerkigilea izan zen. «La Alavesa» izengoitiz, karlistaldietan Elisabet II.aren aldeko poemak argitaratu zituen egunkarietan. Blas Domingo Lópezen alaba, bere garaiko emakume ilustratuen ikurra izan zen.

## Antzezlanak

* La Promesa se cumplió (2 akto)
* La Romántica de Salas (3 akto)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Criado y Domínguez, Juan Pedro. (1889). Literatas españolas del siglo XIX: Apuntes bibliográficos. Madril: Imprenta de A. Pérez Dubrull, 118 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19447701
# Erika Letamendi Hurtado

Erika Letamendi Hurtado (Gasteiz, Araba, 1985eko abenduaren 17a) erizain laguntzailea eta politikaria da.
2023ko ekainaren 17an Donemiliagako alkate bilakatu zen, bigarren aldiz, 2023ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia

Erika Letamendi Hurtado, hiru haurren ama. Erizain laguntzaile teknikari gisa egiten du lan San Prudentzioko egoitzan, Gasteizen. Jatorriz gasteiztarra izan arren, Arabako Lautadako Axpuru herrian ditu arbasoak, eta Narbaizako herrian kokatu zaigu bere famiarekin, herriko bizitzaz gozatuz. Donemiliagako alkate bilaketu zen 2019. urtean.
2022ko azaroaren 2023ko udal hauteskundeetako zerrendaburu izango ziren pertsonak hautatzeko prozesua amaitu zen eta Erika Letamendiren haugaitza berritsu zuten.
2023ko ekaikaren 17an, Donemiliagako alkate bilakatu zen, bigarren aldiz Euskal Herria Bilduk lau eserleku lortu ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ «Hego Euskal Herriko alkatetzen mapa, herriz herri eta alderdiz alderdi» EITB 2023-06-18 (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).
* 1 2 «EH Bilduko kideek zortzi udalerrietako hautagaitzak berretsi dituzte Araban» ehbildu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).
* ↑ Hoy, Gasteiz. (2022-11-05). «EH Bildu confirma sus candidaturas en 8 municipios de Álava» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120025920
# Cortinarius saginus

Cortinarius saginus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus luteus, Cortinarius cliduchus var. saginus, Gomphos saginus.

## Deskribapena

Kapela: 8 cm arteko diametrokoa, mamitsua, hasieran hemisferikoa, gero ganbila, ertza inbolutua. Kapelaren azala likatsua, marroi-gorrixka kolorekoa, marroi-laranja, hori-gorrixka ertzean, distiratsua ezkata marroi txikiz zipriztindua (errezelaren hondarrak).
Orriak: Ertz gabekoak, nahiko trinkoak, zuri-buztin kolorekoak, gero herdoil kolorekoak.
Hanka: Sendoa, zilindrikoa, ubelduta, erraboilduna, zurixka, fibrilosoa, laranja-marroi koloreko errezel hondarrez estalia.
Errezela: Hori-arrexka koloreko errezel orokorra, kapelan ezkata txikietan eta oinean atxikitako fibrila flokulenteekin.
Haragia: Irmoa, zurixka, usain atseginekoa eta zapore leunekoa. Erreakzio makrokimikoak, KOH: Kapelaren azalean marroia eta haragian laranja kolorea. LT4: Kapelaren azalean horixka eta haragian bat ere ez.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Ezezaguna.

### Nahasketa arriskua

Cortinarius triumphans delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan. Izeien basoetan.

### Banaketa eremua

Alaska, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Islandia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Italieraz) A. M. B. gruppo di pesaro.
* ↑ Cortinarius saginus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1517956
* Multimedia: Cortinarius saginus / Q1517956
# Cortinarius salor

Cortinarius salor Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate eskaseko jangarria. Urria Euskal Herrian. Mixacium bat da, hau da, kapela eta oin likatsua, more kolorekoak kapela, orriak eta oina, erraboilduna, eta orriak zabal.
Sinonimoak: Gomphos salor, Myxacium salor.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, gero ganbila eta azkenik laua. Gainazala leuna, likatsua, mingotsa ez dena, morea, okre kolorerako joera du, batez ere erdian.
Orriak: Kolore morea dute, kapelaren kolore berea gaztetan, esporak heltzen direnean marroi-kanela kolorea hartzen dute. Oso zabal, eta 1 edo 2 orritxorekin tartean.
Hanka: Likatsua, zilindrikoa edo klabiformea, 4-12 x 0,5-2 cm-koa, kapelaren kolore berekoa, baina esporak direla eta goiko aldean okrez tindatutako gortina hondarrekin eta oinarria mehetua dagoen erraboil batekin.
Haragia: Zuria, tonu biolazeoekin. Usain eta zapore hautemanezinak.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Jangarria, baina ez da preziatua, bere itxuragatik eta lirdingatsua delako.

### Nahasketa arriskua

Erraz ezagutzen da, bere lila kolore ederragatik eta oinaren eta kapelaren lirdinga handiagatik.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, bai hostoerorkorren basoetan , bai mendiko koniferoen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Europa, Islandia, Errusia, Papua Ginea Berria, Japonia, Taiwan, Zeelanda Berria, Kamerun.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda, 545 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 211 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 402 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 302 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Cortinarius salor: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3694827
* Multimedia: Cortinarius salor / Q3694827
# Cortinarius saniosus

Cortinarius saniosus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Flammula saniosa, Hydrocybe saniosa, Gomphos saniosus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, haragi mehe samarrekoa, laster zabaldua edo titi estu batekin, laranja-arrexka-orein koloretik herdoil samarrera doan kolorekoa, hasieran ertza pixka bat apendikulatua eta horia.
Orriak: Okre-gorrixka kolorekoak, zabal.
Hanka: 5 cm inguruko garaierakoa eta 0,4 cm inguruko diametrokoa, ia zilindrikoa, kolore berekoa, ezkata horixka galkor batzuekin.
Haragia: Kolore berekoa eta usaingabea.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria. Susmagarria, ez da jaso behar.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Zuhaitz hostozabalen azpian, sahatsak bezalako zuhaitzen azpian, askotan leku hezeetan

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Islandia, Svalbard uhartedia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 222 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Cortinarius saniosus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10510729
* Multimedia: Cortinarius saniosus / Q10510729
# Cortinarius scutulatus

Cortinarius scutulatus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Telamonia scutulata, Gomphos scutulatus, Hydrocybe scutulata.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, kamutsa, hasieran morea, gero erdigunetik hasita, gehiago laranja-marroi kolorekoa, arre-sepia koloreraino, erradialki pitzatua.
Orriak: Lodiak, zabal, unziformeak edo koska batez dekurrenteak, hasieran more ilun kolorekoak gero arre-kanela kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 3 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 0,5 eta 2 cm bitarteko diametrokoa. More-ezkutu kolorekoa, goialdean zurbiltzen, errezelak sortutako armila galkor bat edo gehiagorekin.
Haragia: Errefauaren usain handiarekin. More-antzekoa.
Etimologia: Cortinarius hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Scutulatus epitetoa latinetik dator, ezkutu esan nahi duen “scutum” hitzetik. Kapelak titia duelako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua

Udan. Baso mistoetan edo koniferenetan, leku hezeetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 232 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 211 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius scutulatus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81009272
# Cortinarius sebaceus

Cortinarius sebaceus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Gomphos sebaceus, Phlegmacium sebaceum.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa. Haragitsua, hemisferikoa eta gero zabaldua ere bai, hori-okre antzekoa zurbiltzen, distiratsua eguraldi lehorrarekin, erdigunea lehoi kolorearekin, errezel zurixkarekin, zetaduna, inoiz pruinaduna, ez oso likatsua; kapelaren azala bereizgarria.
Orriak: Estu samar, meheak, argiak, zurixkak gero kafesne kolorekoak, itsatsiak edo hankara biribildu samarrak.
Haragia: Zuria, usaingabea, zapore gozokoa.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Sebaceus epitetoa, sebo esan nahi duen “sebun” hitzetik dator. Ziurrenik zeharrargia delako.

## Jangarrirasuna

Jangarri ona.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran eta udazkenean. Koniferen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Euskal Herria, Alpeak, Alemania, Norvegia, Espainia, Frantzia, Suitza, Austria, Txekia, Erresuma Batua, Irlanda, Finlandia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 217 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 133 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius sebaceus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107598492
* Multimedia: Cortinarius sebaceus / Q107598492
# Cortinarius sodagnitus

Cortinarius sodagnitus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Toxikoa dela uste da. Ez kontsumitu.
Sinonimoak: Phlegmacium sodagnitum, Calonarius sodagnitus.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik lau-ganbilera. Kapelaren azala leuna eta likatsua, hori bizi kolorekoa ertzetan, eta okre kolorez iluntzen da erdirantz, marroi-gorrixka kolorekoa da, gamuza okre antzekoa edo burdin kolorekoa.
Orriak: Finak eta estu, eskotatu samarrak, hasieran lila antzeko kolorekoak eta gero okre antzeko argiak esporengatik.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Nahiko liraina, 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 8 eta 10 mm bitarteko diametrokoa, zilindrikoa eta zertxobait flexuosoa, erraboil marjinatu oso motz baten amaitua, ia ez da iristen 15-20 mm-ko diametrora. Kolore hori argikoa edo zuri-horixkakoa eta hori bizia erraboilean, gortina zuriaren filamentu hondarrekin eta esporek okre antzeko kolorez tindatzen dituzte.
Haragia: Fina eta trinkoa, lila antzeko kolorekoa kapelan, eta gainerakoan zuria. Potasa eta sosa bezalako base indartsuek erreakzio positibo nabarmena berehala ematen dute, gorri bizian edo gorri-purpuran gainazal guztietan, bai kapelan bai oinean, baina ez kapelaren haragian.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna

Jangarritasuna zalantzazkoa da, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Cortinarius terpsichores delakoarekin nahas daiteke, baina honek ez du gorriz erreakzionatzen potasarekin.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Pagadietan. Urria.

### Banaketa eremua

Euskal Herria, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Suedia, Alpeak, Frantzia, Erresuma Batua, Espainia, Danimarka, Estonia, Eslovenia, Hungaria, Austria, Alemania, Norvegia, Italia, Siberia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 214 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velaz Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Banco de setas.
* ↑ Cortinarius sodagnitus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10408277
* Multimedia: Cortinarius sodagnitus / Q10408277
# Cortinarius spectabilis

Cortinarius spectabilis Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Phlegmacium spectabile.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametroarekin, horixka-boli kolorekoa edo krema, okre argia diskoan, pruina arin bat bezalako errezel batez estalia, morea, iraunkorra, denbora luzez beherantz kizkurtuta geratzen da ertzean. Kapelaren azala bereizgarria.
Orriak: Hasietan lila bizi kolorekoa, gero arrexka-lila, oinera biribilduak eta bertan beheragune batekin; batzuetan itsatsiak.
Hanka: 4 eta 7 cm bitarteko garaierarekin eta 1 eta 1,8 cm bitarteko diametroarekin, erraboil lodiarekin; zurixka-lila kolorekoa goialdean. Gortina zurixkarekin.
Haragia: Zuria hankan tonalitate moreren batekin; ez dauka usain berezirik; zapore gozoarekin edo garratz samarrarekin.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Spectabilis epitetoa latinetik dator, miresgarri, esan nahi duen, “spectabilis” hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Cortinarius aleuriosmus delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Koniferoen basoetan, Picea excelsa izeien azpian, kare-lurretan. Altuera handian.

### Banaketa eremua

Euskal Herria, Frantzia, Alpeak, Suedia (batez Gotland uhartea ere), Norvegia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 143 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius spectabilis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81010323
# Cortinarius spilomeus

Cortinarius spilomeus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus araneosus, Gomphos spilomeus, Dermocybe spilomea, Cortinarius lebretonii var. spilomeus, Cortinarius anomalus var. spilomeus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, ez oso mamitsua, ganbil konkorduna, kaskoaren formakoa, ertz lauarekin; geruza lehorra, gorrixka, gris-arrea, kafesne kolorekoa edo gris lila, azkenik lehoi-gorrixka koloreko berezko fibrilekin ildaskatua, ondoren haritsua, pixka bat ezkatatsua, feltro itxurakoa.
Orriak: Zabal samar, meheak, okertu-subdekurrenteak edo sinuado-itsatsiak, buztin kolorekoak, batzuetan lilaz lausotuak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 0,5 eta 0,8 cm bitarteko diametrokoa, zilindriko samarra, fibrilosoa, fistulosoa, lehoi-gorrixka kolorekoa hasieran, morea goialdean, gainjarritako eraztun-errodeteek apaindua, fibriloso-ezkatatsuak edo gorri-odol koloreko tanta oso txikiz punteatua. Gris koloreko gortina ugarirekin.
Haragia: Urria, zurixka, morea oinaren goialdean. Ia usaingabea eta zaporegabea.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Spilomeus epitetoa grekotik dator, orbana, esan nahi duen "spiloma" hitzetik. Hankan dituen orbantxoengatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Oinean dituen dekorazioengatik Cortinarius bolaris delakoaren antzekoa izan daiteke, baina honek kolore ikusgarriagoak eta gorriagoak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran. Koniferoen eta urkien basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 217 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 173 or. ISBN 84-282-00541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Cortinarius spilomeus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10658918
* Multimedia: Cortinarius spilomeus / Q10658918