# Isona Passola

Isona Passola Vidal (Bartzelona, Katalunia, 1953) bartzelonar zinema-ekoizlea, gidoilaria, zuzendaria, aktorea eta irakaslea da. Zinema Katalanaren Akademiako presidentea ere izan da. Ezaguna egin zen Agustí Villaronga zuzendari mallorcarraren Pan Negro (Pa Negre, 2011) eta Incierta Glòria (Comproa Glòria, 2017) filmen arrakastarengatik, baita Cataluña-Espanya (2009) edo L'endemà (2014) dokumental sozial eta politikoengatik ere, biak berak zuzenduak.

## Bizitza

Ermengol Passola enpresari katalanaren alaba da. Historia Garaikidean lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan.

### Lan ibilbidea

1992an, Massa d'Or Produccions ekoiztetxea sortu zuen, eta, ordutik, batez ere zinema ekoizpenean eta zuzendaritzan jardun du. Produkzio-etxe horren sorrerako helburuen artean nabarmendu ziren, katalanezko zinemaren gorputz indartsu bat lortzeko borroka ankerra, kultura norberaren hizkuntzan egitearen garrantzia eta ikus-entzunezko kultura indartsua ez duen herrialde indartsurik ez dagoen uste sendoa. Berak eta Agustí Villarongak osatutako bikoteak gerra zibilari buruzko trilogia tematiko bat bultzatu zuen, El mar (1999), 9 Goya sari eta 13 Gaudí sari irabazitako Pan negro (Pa Negre, 2010), eta Incierta Gloria (Comproí Glòria, 2017) filmek osatua. Jesús Garay, Mario Gas edo Joaquim Jordá zuzendarien filmak ere ekoitzi ditu, baita hamar bat dokumental eta TV movie ere.
Bere alderik politikoena, bere ibilbide profesionalean zehar mantendu duena, ikus-entzunezko moduan Cataluña-Espanya (2009) edo L'endemà (2014) produkzioetan gauzatu da, berak zuzendu zuena independentismoaren dibulgazioa sortzeko xedearekin. Bide beretik, Junts pel Sí taldearen zerrendan agertu zen 2015eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetarako, eta U-1eko erreferendumerako Baiezkoaren kanpainan ere inplikatu zen.
Era berean, Kultura eta Arteen Kontseilu Nazionaleko (CoNCA) kidea izan zen (2012-2019), Zinema Katalanaren Akademiako presidentea izan zen (2013-2021), eta Ramon Llull Unibertsitateko Blanquerna Komunikazio Fakultateko unibertsitate-irakaslea izan zen hainbat urtez; Betevéko Kontseiluko presidentea; Lluís Carulla Sarien eta Ramon Llull Sariaren epaimahaikidea da, eta hainbat hedabidetako tertuliakide gisa parte hartzen du sarritan.
2021eko otsailean Ateneo Barcelonès-eko presidente izendatu zuten, eta erakundearen 160 urteko historian lehen emakume presidentea izan zen. 2023ko otsailean Bartzelonako Letren Errege Akademian sartu zen.

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Ekoiztetxea | Zuzendaria | Gidoilaria | Oharrak |
| 1990 | Despertaferro (film luzea) | Bai | | | Jordi Amorósena. Ekoizle exekutiboa. |
| 1993 | Les gens d'en face (film luzea) | Bai | | | Jesús Garayrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 1995 | El pasajero clandestino (film luzea) | Bai | | | Agustí Villaronga. Ekoizle exekutiboa. |
| 1998 | Mensaka (film luzea) | Bai | | | Salvador García Ruiz. Ekoizle elkartua. |
| 1998 | El pianista (film luzea) | Bai | | | Mario Gasena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2000 | El mar (film luzea) | Bai | | | Agustí Villarongarena. Ekoizle exekutiboa |
| 2000 | Valèria (TV movie) | Bai | | | Sílvia Querrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2001 | Germanes de sang (TV movie) | Bai | | | Jesús Garayrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2002 | Mucha sangre (film luzea) | Bai | | | Pepe de las Herasena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2003 | De nens (dokumentala) | Bai | | | Joaquim Jordàrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2004 | Desaparegut (dokumentala) | Bai | | | Julien Cunillerarena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2004 | El manifest groc (dokumentala) | Bai | | | Xavier Montanyàrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2005 | Maria i Assou (TV movie) | Bai | | | Sílvia Querrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2007 | Mirant al cel (film luzea) | Bai | | | Jesús Garayrena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2008 | Les veus del català (dokumentala) | Bai | | | Sergi Doladérena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2009 | Cataluña-Espanya (dokumentala) | Bai | Bai | Bai | Isona Passolarena. Ekoizle exekutiboa, zuzendaria eta gidoilaria. |
| 2010 | Pa negre (film luzea) | Bai | | | Agustí Villarongarena. Emili Teixidorren Pa Negre eleberrian oinarritua. |
| 2013 | L'endemà (dokumentala) | Bai | Bai | Bai | Isona Passolarena. Ekoizle exekutiboa, zuzendaria eta gidoilaria. |
| 2014 | Per on passa el futur (dokumentala) | Bai | Bai | Bai | Isona Passola eta Joan Dolçena. Ekoizle exekutiboa, codirectora y coguionista |
| 2016 | El testament de la Rosa (dokumentala) | Bai | | | Agustí Villarongarena. Ekoizle exekutiboa. |
| 2017 | Incerta Glòria (film luzea) | Bai | | | Agustí Villarongarena. Joan Salesen Incerta glòria filmean oinarritua. |
| 2018 | Utopia Iogurt (dokumentala) | Bai | | | Anna Thompson Teixidor eta David Bakshena. Ekoizle exekutiboa. |

## Sariak eta aintzatespenak

* 2011: Lluis Carulla Ohorezko Saria
* 2012: San Jordi gurutzea

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) Picazo, Sergi. «"Votar és una forma de fer canviar els polítics" - 08 abril 2011» El Punt Avui (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* ↑ Data del estreno del documental "Cataluña-Espanya". .
* ↑ Entrevista a Isona Passola (Tornaveu). .
* ↑ «Isona Passola i Vidal | enciclopedia.cat» www.enciclopedia.cat (Noiz kontsultatua: 2024-10-30).
* 1 2 (Katalanez) «Isona Passola i Vidal» L'Enciclopèdia.cat. Bartzelona: Grup Enciclopèdia Catalana http://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0520957.xml.
* ↑ Isona Passola, primera dona que presideix l'Ateneu Barcelonès. VilaWeb 2021.
* ↑ «Passola agradece a la Acadèmia de Bones Lletres que tenga en cuenta al cine» La Vanguardia 09-02-2023.
* ↑ «Isona Passola, Premi d'Honor de la Fundació Lluis Carulla». Diari Ara [Barcelona, 18-11-2011, p.31. ISSN: 2014-010X. ].
* ↑ El Govern distingeix 25 personalitats i 15 entitats amb la Creu de Sant Jordi. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11926950
* Multimedia: Isona Passola / Q11926950