# Natxo de Felipe

Natxo de Felipe Alonso (Bilbo, 1949ko irailaren 6a) euskal abeslari eta musikaria da, folk musikaren arlokoa. Ahotsaz aritzeaz gain, gitarra eta perkusioa jotzen ditu.
Oskorri taldearen sortzaileetariko bat izan zen 1971n, eta 2015eko bukaera arrakastatsua arte iraun zuen, Anton Latxa eta Bixente Martinezekin batera. 2015eko ekainean, iragarri zuten taldea desegingo zela: irailetik azarora bitartean agurreko zazpi kontzertu eman zuten.
Horiez gain, beste hainbat kide izan zuen taldeak, besteak beste Xabier Zeberio (biolina eta ahotsa), Gorka Eskauriaza (baxua), Iñigo Egia (perkusioa), Josu Salbide (alboka, txirula, eta gaita), eta Iker Goenaga (trikitia).

## Biografia

Bilboko Zazpikaleetan jaio zen eta bertan bizi da De Felipe. Ikasketei dagokienez, Medikuntza hasi zuen, bukatu ez zuen arren.
Euskara gaztetan ikasi zuen, 16 urte zituenean. Garai hartan, Gabriel Aresti poeta ezagutu zuen, eta Arestik harengan eragin handia izan zuen.

## Musikagile

Bertsotarako baliagarri diren 26 doinu jaso dizkio Bertsozale Elkarteak: Aita-semeak tabernan daude, Andre eder gentil batek, Basa andere maitagarria, Behin batean mendi batean, Biba gure arbola, Biribil-bao zer polita dan, Elikatzen gaituzu, Euskal Herrian euskaraz, Ez naiz kexatu neure denboran, Fueristak gera eta izango, Fueristak gera eta izango II, Gizon asko dabil hortik, Gizona pobre edo aberats, Gure euskera eder maitea II, Gure sukaldaria, Gure Violeta maitea, Heldu behar duen gauza, Horra zenbait zortziko, Itsasoa hasarre dago, Mosen Bernat jakin bahu, Oi euskara lauda ezak II, Pausorik pauso beti, Preso gaudenon ahoetatik, Sareak hedaturik, Zorioneko batasunean, Zu zara gure ama maitia.
Badok.eus atarian 156 kantutan agertzen da egile moduan. Musikagile gutxik lortu dute kopuru hori. Etxahun Iruri-ren mailan dago Natxo de Felipe.
Oskorri taldea nola sortu zen kontatu zuten Amaia Okariz-ek eta Jon Sarasuak lau bertsotan ("Amaiaren ipuina").
| « | Behin batean mendi batean gizon lodi bat zegoen ta egun batez sasi artean gitarra topatu zuen polita baitzen jotzen hasi zen bi eskuetan harturik ai zer musika! pozez jauzika inguruan elkarturik baso hartako animaliak adiskide egin zituen. [...] Sinestu zuen lagunak ere gitarraren komeria eta beste bat ekarri zuten atzeman zezan egia sinestu zuen eta ondoren beste batzuei hotsegin laugarrengoak boskarrengoak eta seigarrenak berdin ikusi eta sinestu zuten musikaren miraria. Ordurarte seik sinistu eta heldu zen zazpigarrena animaliak hurbildu eta konprenitu zuen dena zazpi lagunak musikadunak bihurtu ziren erabat denak elkartu eta osatu zuten musika talde bat eta taldetxo horri oskorri jarri zioten izena honela bazen ala ez bazen hau da kontatzen dutena. | » |
| —Amaia Okariz eta Jon Sarasua. "Amaiaren ipuina". |||

## Bilboko Aste Nagusiko konpartsakidea

"Txomin Barullo" konpartsa bilbotarraren kidea da, bai eta Bilboko Aste Nagusiaren hasierako bultzatzaileetarikoa ere. 1978an sortu ziren Mari Jaia, konpartsak eta Aste Nagusi parte hartzailea, eta bera izan zen orduko Jai-Batzorde hartako kideetako bat.
Zortzi urte geroago, 1986an, Bilboko Aste Nagusiko pregoilaria izan zen.
1997an Badator Mari Jaia Bilboko Aste Nagusiaren abesti ofizial edo ereserkiaren grabazioan parte hartu zuen, ahotsa jarriz. Edorta Jimenez idazleak letrak eta Kepa Junkera trikitilariak musika eta moldaketa egin zituzten, eta parte-hartzaileen artean Ibon Koteron musikaria eta Natxo de Felipe, Anton Latxa, Alex Sardui, Francis Diez, Gorka Sarriegi eta Ixiar Oreja abeslariak agertu ziren.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 1986an Blboko Aste Nagusiko pregoilaria izan zen.
* 2014an Joseba Sarrionandia poetak Alegrantziaren aldeko konjura abestian Natxo Soinulari aipatzen zuen (Gose taldearen Gosariak diskoan)
| « | [...] Bob Marley ere heldu da eta Anbotoko Mari, Txaho, Marilyn, Marcos, Natxo soinulari. Zergatik dugun hemen hainbeste algara? Sekretu handia da, marabillosoa: bizipozaren alde konjuratu gara! Ez diamante ez perla ez urre gorririk; alegrantzia baino ez dago hoberik. | » |
| —Joseba Sarrionandia. Alegrantziaren aldeko konjura. Gosariak |||

## Erreferentziak

* ↑ Iñigo Astiz: «Natxo de Felipe, musikaria: "Handiagoak dira kontatzeko ditugunak kontatutakoak baino"», Berria, 2013-04-05.
* ↑ (Gaztelaniaz) Gorospe, Pedro. (2015-11-22). «Santa Cecilia llora por Oskorri» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-12-05).
* ↑ Igor Susaeta: «Ikurretako baten agurra», Berria, 2015-06-16.
* ↑ «Natxo de Felipe: "Aresti hil zenez gero, euskara gelditu da erdi funtzionario diren batzuen eskutan"» Berria 2013-04-04 (Noiz kontsultatua: 2023-12-05).
* ↑ Xabier Mendiguren Elizegi: «Gabriel, Natxo, Oskorri», Nire uste harroan bloga, 2015-06-28.
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Natxo De Felipe - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
* ↑ «"Natxo de Felipe" egile moduan bilatzearen emaitza Badok.eus atarian (156 abesti)» Badok (Noiz kontsultatua: 2023-01-28).
* ↑ Amaiaren ipuina, Oskorri-ren "Landalan" diskotik. Musikasten (Noiz kontsultatua: 2023-01-28).
* ↑ Oskorri. (1995). «Landalan» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-28).
* 1 2 Arteaga, Maialen. «Matxinada txikietatik loratutakoa» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-08-25).
* ↑ Torre, Josu. (2016-08-25). «Pregoilaria» Deia (Noiz kontsultatua: 2023-12-05).
* ↑ Astiz, Iñigo. «Marijaia kantuan hasi zenekoa» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-08-26).
* ↑ «Gosariak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-08-17).

## Kanpo estekak

* "Entzun" aldizkariko webgunean elkarrizketa
* Elkarrizketa Berria egunkarian, 2013/04/04
* Datuak: Q6168713
* Multimedia: Natxo de Felipe / Q6168713