OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Urarte (Gordexola)

    Artikulu hau Gordexolako auzoari buruzkoa da; Bernedoko auzoa gaitzat duena beste hau da: «Urarte»
Urarte (El Pontón gaztelaniaz) Gordexolako erdialdean dagoen auzoa da.
Hainbat dorretxe eder topa daiteke ingurune honetan.

## Erreferentziak

* ↑ EODA: Gordexola

## Kanpo estekak

* Gordexolako udalaren webgunea.
* Datuak: Q12268607
# Uras

Uras Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q389339
* Multimedia: Uras / Q389339
# Tupelo

Tupelo izan daiteke:
* Tupelo, Arkansasko hiria.
* Tupelo, Mississippiko hiria.
* Tupelo, Oklahomako hiria.
* Nyssa generoaren sinonimoa.
# Tupelo (Arkansas)

Tupelo Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jackson konderrian dago, Arkansas estatuan. 70 biztanle ditu, 0,798608 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Jackson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2593606
# Tupelo (Mississippi)

    Artikulu hau Mississippiko hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tupelo».
Tupelo Lee konderriko (Mississippi, Estatu Batuak) hiririk handiena da, eta Mississippi estatuko zazpigarren hiririk handiena da. 2007ko udaberrian Toyotak Tupeloko zonaldea, zehazki Blue Springstik gertuko herrixka bat, Estatu Batuetako hamaikagarren fabrika ezartzeko aukeratu zuen.
Estatu Batuetako 2000ko erroldaren arabera 34.211 biztanle ziren. 2013an 35.827 biztanletakoa izatera ailegatu zen. Bertan, Elvis Presley abeslari eta aktorea jaio zen.

## Historia
### Europar kolonizazioa

Han bizi ziren indigenak milaka urtetan zehar jarraituak izan ziren muskoguean hizkuntzako Chicasaw eta Choctaw taldeengatik.
1736ko maiatzaren 26an, gaur egungo Tupelotik hurbil, Ackiako gudan gerlari bretainiarrek eta chicasawtarrek aurre egin zioten frantsen eta choctawdarren erasoari.

## Klima

Datu klimatikoak (Tupelo, Mississippi) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 27 | 29 | 31 | 34 | 38 | 42 | 43 | 42 | 40 | 36 | 31 | 27 | 43 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 10 | 13 | 18 | 23 | 27 | 31 | 33 | 32 | 29 | 24 | 17 | 12 | 22.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -1 | 1 | 5 | 9 | 14 | 19 | 21 | 20 | 17 | 9 | 4 | 1 | 9.9 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -26 | -19 | -14 | -5 | -1 | 6 | 10 | 11 | 3 | -4 | -13 | -19 | -26 |
| Euria (mm) | 131 | 119 | 160 | 125 | 147 | 122 | 93 | 68 | 85 | 86 | 127 | 155 | 1419 |
| Elurra (mm) | 33 | 23 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 71 |
| Hezetasuna (%) | 48.5 | 73.5 | 71.5 | 70.0 | 71.5 | 74.0 | 75.0 | 76.5 | 75.5 | 74.5 | 71.5 | 72.5 | 76.5 |
| Iturria (1): Weather.com ||||||||||||||
| Iturria (2): Climate-zone.com ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Weather.com. (2013-01-14). Average Weather for Tupelo, MS - Temperature and Precipitation. .
* ↑ Climate-zone.com. Climate Information for Tupelo - Mississippi - South - United States - Climate Zone. .

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q667727
* Multimedia: Tupelo, Mississippi / Q667727
# Tupelo (Oklahoma)

Tupelo Oklahomako hiri bat da. Coal konderrian kokatua dago. 2010ean 329 biztanle zituen, 1,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Coal konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3146940
# Tupi Paulista

Tupi Paulista Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 15.854 biztanle ditu 244,77 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760131
* Multimedia: Tupi Paulista / Q1760131
# Tupilați

Tupilați Errumaniako udalerri bat da, Neamț konderrian. 1.991 biztanle ditu, 32,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Tupilați $^{(en)}$ Arămoaia $^{(en)}$ Hanul Ancuței $^{(en)}$ Totoiești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5066437
# Tuperssuatsiaita

Tuperssuatsiaita silikato motako minerala da eta palygorskita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tuperssuatsiaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Fe3Si8O20(OH)2 * 4H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tuperssuatsiaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Troumouse

Troumouse, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.089 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzia eta Frantziako Pirinio Garaiak departamenduaren artean dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2420237
* Multimedia: Pic de Troumouse / Q2420237
# Trouble in Paradise (filma)

Trouble in Paradise 1932ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Venezian, bere burua kondesatzat aurkezten duen Lily izeneko karteristak baroi baten itxurak egiten dituen Gaston Monescu lapur ospetsua ezagutu eta harekin maiteminduko da.

## Aktoreak

* Herbert Marshall: Gaston Monescu / Gaston Lavalle
* Miriam Hopkins: Lily Vautier
* Kay Francis: Mariette Colet
* Charles Ruggles: alkatea
* Edward Everett Horton: François Filiba
* C. Aubrey Smith: Adolph J. Giron
* Robert Greig: Jacques
* Leonid Kinskey: komunista

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q256416
* Multimedia: Trouble in Paradise (film) / Q256416
# Trouley-Labarthe

Trouley-Labarthe (frantsesez eta ofizialki: Trouley-Labarthe) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 85 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Trouley-Labarthe udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 15 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 40 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 36 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Trouley-Labarthe udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 8 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 8 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 4 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (19 gizon eta 15 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Trouley-Labarthe udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q595016
* Multimedia: Trouley-Labarthe / Q595016
# Trouble with the Curve

Trouble with the Curve 2012ko Robert Lorenz estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Gus Lobel eskarmentu handiko beisbol begirale bat da. Ikusmena galtzen hasia dela eta, Atlantara joango da alabarekin, talentu handiko kirolari gazte bat behatzera.

## Aktoreak

* Clint Eastwood: Gus Lobel
* Amy Adams: Mickey Lobel
* Justin Timberlake: Johnny Flanagan
* Matthew Lillard: Phillip Sanderson
* Jack Gilpin: Schwartz
* John Goodman: Pete Klein
* Robert Patrick: Vince
* Scott Eastwood: Billy Clark
* Ed Lauter: Max
* Chelcie Ross: Smitty
* Raymond Anthony Thomas: Lucious
* Matt Bush: Danny
* George Wyner: Rosenbloom
* Bob Gunton: Watson
* Tom Dreesen: Rock
* James Patrick Freetly: Todd
* Joe Massingill: Bo Gentry
* Jay Galloway: Rigoberto "Rigo" Sanchez
* Sammy Blue: blues gitarra-jotzailea

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2016/01/26). Clint Eastwooden 'Golpe de efecto' filma, gaur gauean, 'LND' saioan. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112747
# Trouble Every Day

Trouble Every Day 2001eko Claire Denis frantziar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Shane eta June ezkondu berri dira eta Parisera joan dira eztei-bidaian. Baina Paris aukeratu izana ez da kasualitate hutsa; egiaz, Shane Léo Semeneau doktorearen bila dabil ezkutuan.

## Aktoreak

* Vincent Gallo : Shane Brown
* Tricia Vessey : June Brown
* Béatrice Dalle : Coré
* Alex Descas : Léo Sémeneau
* Florence Loiret : Christelle
* Nicolas Duvauchelle : Erwan
* Raphaël Neal : Ludo
* José Garcia : Choart doktorea
* Hélène Lapiower : Malécot

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63991
# Upper Victoria

Upper Victoria, Eskoziako etxalde bat da, Angus eskualdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7898983
# Upper West Side

Upper West Side (ipar-mendebaldea Manhattanen erabiltzen diren terminoen arabera) New Yorkeko Manhattan barrutian dagoen auzoa da, Central Park eta Hudson ibaiaren artean kokatua, 59. kalearen mendebaldean.

## Kokapena

Central Parkearen eta Hudson ibaiaren artean, 59. kalearen mendebaldean.
Upper East Side bezala (ipar-ekialdea) Upper West Side bizileku eta merkataritza gunea da batez ere, non beste egoiliar askok Midtown Manhattango eta Lower Manhattango gune komertzialetan lan egiten duten.

## Demografia

2010ean auzoak 209.084 biztanle zituen.
Langile artistikoen, kulturalen eta liberalen egoitza izateko ospea du, Upper East Side auzokoen aldean, non kontserbadoreak, salerosleak eta merkatariak baitira.

## Ikus, gainera

* Upper East Side

## Kanpo estekak

* Datuak: Q429687
* Multimedia: Upper West Side / Q429687
# Upperlands

Upperlands (irlanderaz: Áth an Phoirt Leathain) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena. 2001ko erroldaren arabera 535 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482376
* Multimedia: Upperlands / Q482376
# Uppershausen

Uppershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 79 biztanle zituen 3,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q553471
* Multimedia: Uppershausen / Q553471
# Upperton (Iparraldeko Lanarkshire)

Upperton, Eskoziako udalerri bat da, Iparraldeko Lanarkshire konderrian. Airdrie eta Cumbernauld udalerrien artean dago, Glasgow hiritik 32 kilometro ipar-ekialdera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7899078
* Multimedia: Upperton, North Lanarkshire / Q7899078
# Upper udalerria, Lawrence konderria (Ohio)

Upper udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Lawrence konderrian. Azken zentsuaren arabera 14.451 biztanle zituen, 24.9 milia karratu (64 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Upper udalerriak 5840 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.769 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7898965
* Multimedia: Upper Township, Lawrence County, Ohio / Q7898965
# Upperchurch

Upperchurch (irlanderaz An Teampall Uachtarach) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderrian dagoen herri txiki bat da. 2006ean 314 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Bihotz Sakratuaren eliza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4068172
* Multimedia: Upperchurch / Q4068172
# Uppermill

Uppermill, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.
2016an 13.849 biztanle zituen.
* Datuak: Q7899068
* Multimedia: Uppermill / Q7899068
# Uppingham

Uppingham, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Rutland konderrian.
2011n 4.745 bitanle zituen.
* Datuak: Q630417
* Multimedia: Uppingham / Q630417
# Uppland

Uppland (suedieraz ˈɵpːland ahoskatua) Suediako ekialdeko kostaldean dagoen probintzia historikoa (landskap) da, Stockholm hiriburutik iparraldera dagoena. Södermanland, Västmanland eta Gästrikland probintziak, Mälaren aintzira eta Baltikoa mugakideak ditu.

### Hiriak

* Djursholm (1913)
* Enköping (1300 inguru)
* Lidingö (1926)
* Norrtälje (1622)
* Sigtuna (990 inguru)
* Solna (1943)
* Stockholm (1252)
* Sundbyberg (1927)
* Uppsala (1286)
* Vaxholm (1652)
* Öregrund (1491)
* Östhammar (1300 inguru)

### Barrutiak

* Bro Hundred
* Bälinge Hundred
* Frösåker Hundred
* Färentuna Hundred
* Hagunda Hundred
* Håbo Hundred
* Lagunda Hundred
* Ly Hundred
* Lång Hundred
* Norunda Hundred
* Närding Hundred
* Oland Hundred
* Rasbo Hundred
* Seming Hundred
* Simtuna Hundred
* Sju Hundred
* Sollentuna Hundred
* Torstuna Hundred
* Trögd Hundred
* Ulleråker Hundred
* Vaksala Hundred
* Vallentuna Hundred
* Våla Hundred
* Åsunda Hundred
* Ärling Hundred
* Örbyhus Hundred

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203509
* Multimedia: Uppland / Q203509
# Unbreakable

Unbreakable (euskaraz Suntsiezina) 2000ko M. Night Shyamalan indiar-estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigileak zuzendu, ekoitzi eta idatzitako superheroi thriller film bat da. Bruce Willis, Samuel L. Jackson, Robin Wright Penn eta Spencer Treat Clark aktoreek antzeztu zuten.
Denboraren poderioz kultuzko filma bilakatu da. 2017ko Split filmean Bruce Willis aktoreak film honetan antzezten duen David Dunn pertsonaia bera antzeztuz kameo edo agerpen labur bat burutu zuen. 2019an Glass filma Unbreakable eta Split filmeen jarraipen bezala aurkeztu zen, hirurek Eastrail 177 Trilogy deituriko trilogia osatzen dute.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Tren istripu baten ondoren, bertan zihoazen bidaiari guztiak hilko dira, David Dunn (Bruce Willis) izan ezik. Elijah Price (Samuel L. Jackson), ezezagun misteriotsuak, Davidi ezbehar horretatik bizirik zergatik atera den azalduko lukeen hipotesi bitxia aipatuko dio, baina azalpen honek, egia balitzateke, David eta bere familiaren bizitzak behin betiko aldatuko lituzke.

## Aktoreak

* Bruce Willis: David Dunn
* Samuel L. Jackson: Elijah Price
* Robin Wright Penn: Audrey Dunn
** Laura Regan: Audrey, 20 urterekin
* Spencer Treat Clark: Joseph Dunn
* Charlayne Woodard: Price andrea
* Eamonn Walker: Mathison doktorea
* M. Night Shyamalan: Estadioko droga banatzailea
* Richard E. Council: Noel
* Michael Kelly: Dubin doktorea

## Kanpo estekak

* Unbreakable filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q650613
# Uncastiello

Uncastiello (aragoieraz: Uncastiello; gaztelaniaz: Uncastillo) Aragoiko Cinco Villas eskualdeko bost udalerrietako bat da, Zaragozako probintziaren mendebaldean kokatua.
Eskualdeko herririk txikienetan bigarrena da (Sause da txikiena).

## Mugakideak

Zangoza eta Kaseda ipar-ekialdean eta Zarrakaztelu ekialdean (Nafarroa Garaia) ditu. Hego-mendebaldean, Sádaba.

## Historia
### Uncastilloko ituna

1363. urtean, Karlos II.a Nafarroakoaren eta Petri IV.a Aragoikoaren artean itun bat sinatu zuten. Itunaren arabera, Joana, Karlos II.aren arreba, Joanekin (Aragoiko koroaren ondorengoarekin) ezkonduko zen. Hitzarmenaren arabera, elkarri lagundu behar zioten Nafarroako Erresuma eta Aragoikoak, eta gerrara hots egin behar zieten Gaztelari lehenik eta Frantziari, ondoren. Gaztela konkistatuz gero, lurralde hura banatzeko akordioa ere sinatu zuten. Gaztelako erregeak ezer suma ez zezan, Nafarroako eta Aragoiko erregeen arteko itxurazko gerrari eman zioten hasiera.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1842 | 1877 | 1887 | 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 |
| 1.905 | 2.571 | 2.562 | 2.814 | 2.758 | 3.094 | 3.439 | 3.832 | 3.629 | 3.120 |
| 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2004 | 2007 |
| 2.729 | 1.506 | 999 | 961 | 883 | 863 | 819 |

## Erreferentziak

* ↑ «Uncastiello - Places - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-08-15).
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udal webgunea
* Datuak: Q583280
* Multimedia: Uncastillo / Q583280
# Unbe-Mendi

Unbe-Mendi Laukiz udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 412 biztanle ditu. Auzoa Unbe mendiaren magalean dago.
Laukizko udalerriaren goialdean dago, itsasoaren mailatik 300 bat metroko garaierara. 1970eko hamarkadan sortutako 130 sendibakarreko etxebizitzak osatutako etxadi pribatua da. Etxeak handiak dira, 300 m² ingurukoak.

## Demografia eta biztanleria

Unbe-Mendiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 475 | 480 | 469 | 452 | 430 | 425 | 402 | 405 | 412 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) elpais.com (2007-03-04)

## Ikus, gainera

* Laukiz
* La Bilbaina
* Euskal Herriko urbanizazioen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268571
# Unbe

Unbe mendiak Butroe harana eta Erandioko Goierri auzoa banatzen du. 302 metroko garaiera du. Unbe auzoan kokatuta dago.

## Unbeko Ama Birjina

Mendia oso ospetsua da Ama Birjina agertu omen zelako 1941ean. Urte horretan Felisa Sistiagari Ama Birjina agertu omen zitzaion bere baserrian (Unbe mendiaren ondoan). Hurrengo agerkundea 1968ean izan zen; oraingoan San Pedro agertu omen zitzaion. 1969ko martxoan berriro agertu zen Ama Birjina. Ordutik, bere etxe ondoko iturriari darion urak sendatzeko balio duela esaten da.
Urte horretan bertan kasua argitara atera zen. Ordutik, hainbat eta hainbat agerpen izaten dira (azkena 1988an). Eta Espainia osotik hainbat eta hainbat erromes joaten da Unbera. Felisa Sistiaga 1990ean hil zen.

## Igoerak

Unbe mendia urbanizatuta dago goitik behera. Izan ere, mendiaren postontzitik gertu txaletak daude Unbe-Mendi izeneko urbanizazio pribatuan. Igotzeko lekurik arruntena Akarlandako landetatik da. Igoera oso leuna da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Unbeko Andre Mariaren inguruko web gune erlijiotsua
* Datuak: Q6155386
# Unberto I.a Galeria

Unberto I.a Galeria, italieraz: Galleria Umberto I, Italiako Napoli hirian dagoen merkataritza galeria bat da. Trieste eta Trento plazan eta San Carlo antzokiaren parean.
1887-1890 artean eraikia izan zen, Hunberto I.a Italiakoa, orduko Italiako erregearen omenezko izena darama.
* Datuak: Q1007726
* Multimedia: Galleria Umberto I (Naples) / Q1007726
# Unboto

Unboto, Nafarroa Garaian, Baztanen dagoen mendia da, Alkurruntz / Legate mendilerroan eta 802 metroko garaiera duena. Beste izen hauke ere ematen zaizkio: Unboto, Unbotoko Kaskoa, Omboto, Onboto eta Anboto.
Euskal Herriko mendien katalogoan jasota dago, nahiz eta aldamenean, hura baino altuagoak diren tontorrak egon, Eskitz, 831 metro dituena, eta Larrondo, 812 metrokoa, besteak beste.
Iparraldeko aldea pagadiak betetzen du eta hegoaldean larreak daude.
Igotzeko, Lekarotzetik edo Elizondotik egin daiteke.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Urrutia, Javier. «Mendikat → Unboto (802 m)» www.mendikat.net (Noiz kontsultatua: 2023-06-27).
* ↑ «Ezkitz (831 m) - Mendiak.eus» mendiak.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112785219
Unboto, http://www.euskal-herria.org/.
# Unbeko Ama Birjina

Unbeko Ama Birjina (edo Unbeko Ama Birjin Garbi Mingarria) Laukiz (Bizkaia) udalerriko Unbe mendian dagoen izen bereko santutegian agertu ei zen Andre Mariaren deitura da. Unbeko Ama 1941 eta 1988 artean hainbat aldiz agertu ei zitzaion Felisa Sistiaga plentziar iragarleari. Agerkunde horien sinestunek diotenez, Ama Birjinaren aginduz kapera altxatu zen Unben. Ordutik aurrera hamaikatxo lagun joaten dira Unbera euren minak sendatzeko mirari bila. Iraileko lehenengo zapatua Ama Birjinaren egunik garrantzitsuena da; horren ondorioz, Unbera autobus eta beribil ugari joaten dira egun horretan. Antza denez, hango putzuko ura, edateko ona izan barik, miraritsua da. Ama Birjinaren kaperan ustezko sendatuen makina bat opagai dago.

## Historia

Sinestunek diotenez, 1941eko martiaren 25ean lehenengo aldiz agertu zitzaion Ama Birjina Felisa Sistiagari (1908-1990). Handik aurrera beste hamarnaka agerkunde jazo ziren. Birjinaren azken mezua 1988ko abenduaren 8an izan zen.
Felisa 1990eko zezeilaren 10ean zendu zen. Euren amaren mandatuari jarraituz, seme-alabek, notarioaren aurrean, martiaren 10ean, Felisak bera hil ostean ireki zezaten utzitako gutun-azala ireki zuten. Gutun-azalak mezu bat eta gauzaki bat zeuzkan, Felisaren esanetan Ama Birjinaren mandatuz.

## Bibliografia

* Francisco Sánchez-Ventura y Pascual; Y el agua seguirá curando: Apariciones de la Virgen en el Alto de Umbe (Bilbao). Círculo Argitaletxea, Zaragoza (1973), 171 or.
* Jesusa de Irazola y Elorduy; Las Maravillas de Umbe. Círculo Argitaletxea, Zaragoza (1974), 129 or.

## Ikus, gainera

* Ezkioko Ama Birjina
* Unbe

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Unbeko Ama Birjin Garbi Mingarria
* (Gaztelaniaz) Unbeko Ama Birjinarenganako jaieradunak
* Datuak: Q6163443
* Multimedia: Unbeko Santutegia / Q6163443