# Ekainaren 27

Ekainaren 27a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamazortzigarren eguna da, 179garrena bisurteetan. 187 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiotzak :
| Euskal Herrian Asier Etxeandia Jaiotza: Bilbo, 1975 Iñaki Bea Jaiotza: Amurrio, 1978 Pablo Altzola Jaiotza: Donostia, 1841 Heriotza: Bilbo, 1912ko urriaren 25a Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... | Munduan Helen Keller Jaiotza: Tuscumbia, 1880 Heriotza: Easton, 1968ko ekainaren 1a Emma Goldman Jaiotza: Kaunas, 1869 Heriotza: Toronto, 1940ko maiatzaren 14a Isabelle Adjani Jaiotza: Parisko 17. barrutia, 1955 Karlos XII.a Suediakoa Jaiotza: The Royal Court Parish $^{(en)}$ eta Stockholm, 1682 eta 1682 Heriotza: Halden, 1718ko abenduaren 11 Eskuz gaurkotu + Jaiotza gehiago... |
Heriotzak :
| Euskal Herrian Elias Borboi-Parmakoa Jaiotza: Biarritz, 1880ko uztailaren 23a Heriotza: Friedberg $^{(en)}$ , 1959 Jeronimo Xabierkoa Jaiotza: Beire, 1549 Heriotza: Goa Hiri Zaharra, 1617 Lucio del Álamo Jaiotza: Amurrio, 1913ko martxoaren 2a Heriotza: Madril, 1988 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... | Munduan Juliano Apostata Jaiotza: Konstantinopla, 331ko azaroaren 17a eta 331 Heriotza: Mesopotamia, 363 Tove Jansson Jaiotza: Helsinki, 1914ko abuztuaren 9a Heriotza: Helsinki, 2001 Joseph Smith Jaiotza: Sharon, 1805eko abenduaren 23a Heriotza: Carthage, 1844 Roger van der Weyden Jaiotza: Tournai, 1390(e)ko hamarkada, 1399 eta 1390(e)ko hamarkada Heriotza: Brusela, 1464 Eskuz gaurkotu + Heriotza gehiago... |
Gertaerak :
Robespierre.jpg
1549 - Frantzisko Xabier jesulaguna Japoniara itsasontziz iritsi zen.
1794 - Frantziako Iraultza: Maximilien Robespierre (irudian) atxilotu zuten 17.000 iraultzaren etsaien exekuzioa sustatu zuelako.
1960 - DRILen su-bonba batek Begoña Urroz haurra hil zuen Donostiako Amarako tren geltokian.
1967 - Munduko lehen kutxazain automatikoa ipini zen Londresen.
+ Gertaera gehiago... :
Egutegia :
Ekaina
Al
As
Az
Og
Or
Lr
Ig
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
2024 :
Aurreko eta hurrengo urteetan
2021: Igandea
2022: Astelehena
2023: Asteartea
2025: Ostirala
2026: Larunbata
2027: Igandea :
Izendegia :
Santutegia:
Zirilo Alexandriakoa, Ladislao I.a Hungariakoa, Gudena Kartagokoa, Zoilo Kordobakoa, Arialdo Milangoa
Seaska egutegia:
Aniotz, Sorospen eta Laguntza/Laguntzane. :

## Gertaerak
### Euskal Herria

* 1944 – Naziek sarekada egin zuten Zuberoako Ospitalepea herrian.
* 1960 – DRILen su-bonba batek Begoña Urroz haurra hil zuen Donostiako Amarako tren geltokian.
* 1977 – ETAk Valentin Godoy Cerezo polizia hil zuen Gasteizen.
* 2008 – Juan Jose Ibarretxe lehendakariaren herri galdeketa egiteko lege proiektuak, boto bakar bateko aldearekin, Eusko Legebiltzarraren onespena jaso zuen.

### Mundua

* 1549 – Frantzisko Xabier josulaguna Japoniara itsasontziz iritsi zen.
* 1794 – Frantziako Iraultza: Maximilien Robespierre atxilotu zuten 17.000 iraultzaren etsaien exekuzioa sustatu zuelako.
* 1967 – Munduko lehen kutxazain automatikoa ipini zen Londresen.
* 1973 – Juan María Bordaberry presidenteak estatu kolpea eman zuen Uruguain, Diktadura zibiko-militar odoltsua ezarriz.

## Arte eta kultura
### Mundua

* 1952 – Scaramouche filma estreinatu zen, George Sidneyk zuzendu eta Stewart Granger, Eleanor Parker, Janet Leigh eta Mel Ferrer aktoreek antzeztu zuten.
* 1956 – Moby Dick filma estreinatu zen, John Hustonek zuzendu eta Gregory Peck, Richard Basehart, Leo Genn eta Orson Welles aktoreek antzeztutako .
* 1973 – Live and Let Die (Bizi eta Hiltzen Utzi) filma estreinatu zen, Guy Hamiltonek zuzendu eta Roger Moore, Yaphet Kotto, Jane Seymour, David Hedison eta Bernard Lee aktoreek antzeztu zuten.
* 1990 – Days of Thunder (Trumoi Egunak) filma estreinatu zen, Tony Scottek zuzendu eta Tom Cruise, Robert Duvall, Randy Quaid, Nicole Kidman eta Cary Elwes aktoreek antzeztu zuten.

## Kirolak
### Euskal Herria
### Mundua

* 2009 – Valentino Rossi pilotu italiarrak Herbehereetako Sari Nagusia irabazi eta bere 100. garaipena lortu zuen motoziklismoan.

## Jaiotzak
### Euskal Herria

* 1841 – Pablo Altzola, gipuzkoar ingeniaria eta Bilboko alkatea (h. 1912).
* 1859 – Leon Intxausti, bizkaitar elizgizon agustindar errekoletoa (h. 1937).
* 1877 – Zoila Askasibar, gipuzkoar inprimatzailea eta editorea (h. 1945).
* 1879 – Martin Uriarte, bizkaitar predikaria eta euskal idazlea (h. 1960).
* 1887 – Pedro Landeta, bizkaitar karmeldar misiolaria (h. 1963).
* 1894 – Araceli Álvarez Calvo, nafarra, Espaniako Gerra Zibilean bere buruaz beste egin zuena. (h. 1936)
* 1940 – Jesus Montes, gipuzkoar margolaria.
* 1949 – Marisa Arrúe, PPko bizkaitar politikaria, Buenos Airesen.
* 1956 – Juan Luis Irigarai, nafar arkitekto eta Osasunako presidentea.
* 1964 – José Venancio López, bizkaitar areto-futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1965 – Óscar Vega, arabar boxeolari ohia.
* 1966 – Aitor Elizegi, bizkaitar sukaldaria eta Athleticeko presidentea.
* 1972 – Unai Urruzuno, bizkaitar politikaria, Euskal Herria Bildu alderdiaren bozeramailea.
* 1973 – Lurdes Alkorta azpeitiar trikitilaria eta musika irakaslea.
* 1975 – Asier Etxeandia, bizkaitar aktore eta abeslaria.
* 1978 – Iñaki Bea, arabar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1981 – Raphaël Larrieu, lapurtar izotz hockey jokalari ohia.
* 1995 – Jorge Bilbao, bizkaitar saskibaloi jokalaria.
* 1996 – Aritz Huete, gipuzkoar futbolaria.

### Mundua

* 1046 – Ladislao I.a Hungariakoa, Hungariako erregea (h. 1095).
* 1350 – Emanuel II.a Paleologoa, bizantziar enperadorea (h. 1425).
* 1462 – Luis XII.a Frantziakoa, Frantziako erregea (h. 1515).
* 1550 – Karlos IX.a Frantziakoa, Frantziako erregea (h. 1574).
* 1742 – José de Iturrigaray, espainiar jenerala eta Espainia Berriko Erregeorderriko burua (h. 1815).
* 1846 – Charles Stewart Parnell, irlandar politikari nazionalista, Irlandako Alderdi Parlamentarioaren sortzailea (h. 1891).
* 1850 –
** Ivan Vazov, bulgariar idazlea (h. 1921).
** Lafcadio Hearn (Yakumo Koizumi), Japoniako kultura ezagutzera eman zuen idazle nazioartekoa (h. 1904).
* 1854 – Niels Neergaard, Danimarkako lehen ministroa (h. 1936).
* 1862 – Manuela Solís, Valentziako Unibertsitatean medikuntzako lizentziatura lortu zuen lehen emakumea (h. 1910).
* 1869 –
** Emma Goldman, lituaniar anarko-komunista eta feminista (h. 1940).
** Hans Spemann, alemaniar biologoa, 1935eko Medikuntzako Nobel saria (h. 1941).
* 1880 – Helen Keller, estatubatuar idazle eta ekintzailea (h. 1968).
* 1884 – Gaston Bachelard, frantziar filosofoa (h. 1962).
* 1907 – Mercedes Romero Abella, galiziar irakasle errepublikanoa (h. 1936).
* 1908 – João Guimarães Rosa, brasildar idazlea (h. 1967).
* 1913 – Philip Guston, estatubatuar margolaria (h. 1980).
* 1919 – Manuel Ballester, kataluniar kimikaria (h. 2005).
* 1921 – Kisshomaru Ueshiba, aikidoko japoniar maisua (h. 1999).
* 1930 – Ross Perot, estatubatuar enpresaburu, milioidun eta politikaria (h. 2019).
* 1931 –
** Martinus J.G. Veltman, herbeheretar fisikaria, 1999ko Fisikako Nobel Saria (h. 2021).
** Grant Weatherstone, eskoziar errugbilaria (h. 2020).
* 1932 – Anna Moffo, estatubatuar koloratura sopranoa (h. 2006).
* 1933 – Robert Katz, estatubatuar idazle eta kazetaria (h. 2010).
* 1935 – Laurent Terzieff, frantziar antzezlea eta antzerki-zuzendaria (h. 2010).
* 1936 – Lola Cardona, espainiar aktorea (h. 2006).
* 1937 – Jesús Hermida, espainiar kazetaria (h. 2015).
* 1941 – Krzysztof Kieślowski, poloniar zinema zuzendaria, zinema garaikidean gehien eragin duen Europako zinemagileetako bat (h. 1996).
* 1942 – Jérôme Savary, argentinar-frantziar antzerkilaria (h. 2013).
* 1943 –
** Harm Ottenbros, herbeheretar txirrindularia, Munduko txapelduna (h. 2022).
** Ángel Parra, txiletar kantautore eta musikaria (h. 2017).
* 1947 – Hans Ooft, herbehereetar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1949 – Rafael Chirbes, gaztelaniazko valentziar idazle eta literatur kritikaria (h. 2015).
* 1951 – Mary McAleese, Irlandako presidente ohia, Ipar Irlandan jaiotako lehen Irlandako presidentea.
* 1955 – Isabelle Adjani, frantziar aktorea eta abeslaria.
* 1962 – Ollanta Humala, Peruko presidente ohia.
* 1964 – Marie Sara, frantziar burtzikari ohia, enpresaburua eta politikaria.
* 1965 –
** Juanjo Artero, espainiar aktorea.
** Simon Sebag Montefiore, ingeles historialari eta idazlea.
* 1966 – J. J. Abrams, estatubatuar zinema zuzendaria.
* 1969 – Javier Coronas, kataluniar umorista, idazle, irrati esatari eta telebista aurkezlea.
* 1970 – John Eales, australiar errugbilari ohia.
* 1971 –
** Dipendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (h. 1971).
** Marcelino García Alonso, espainiar txirrindulari ohia.
* 1974 –
** Gwennyn Louarn, bretainiar kantautorea.
** Markus Zberg, suitzar txirrindularia.
* 1975 – Tobey Maguire, estatubatuar zinema eta telebistako aktore eta ekoizlea.
* 1976 – Cristina Spínola, Kanarietako kazetaria, kirolaria, telebistako kazetaria, idazlea eta youtuberra.
* 1977 – Raúl González, espainiar futbolaria.
* 1978 - Igor Santos Salazar, bizkaitar historialari, mediebalista, unibertsitate irakasle eta autorea.
* 1980 – Takahiro Futagawa, japoniar futbolaria.
* 1981 – Rubén Castro, espainair futbolaria.
* 1983 – Alsou, errusiar abeslaria eta aktorea.
* 1984 – Khloé Kardashian, estatubatuar enpresaburua, telebista aurkezlea eta modeloa.
* 1985 –
** Svetlana Kuznetsova, errusiar tenislari ohia.
** Nico Rosberg, 1 Formulako alemaniar pilotua.
** Hiroyuki Taniguchi, japoniar futbolaria.
* 1987 – Ed Westwick, britaniar aktore eta musikaria.
* 1988 – Matthew Spiranovic, australiar futbolaria.
* 1989 – Vincent Luis, frantziar triatoilaria.
* 1990 – Sina Tkotsch, alemaniar aktorea.
* 1991 – Kyle Smaine, estatubatuar akrobaziazko eskiatzailea (h. 2023).
* 1994 – Mary Al-Atrash, palestinar igerilaria.
* 1995 – Colter Wall, kanadar folk-country kantautore, abeslari eta musikaria.
* 1996 – Lauren Jauregui, kubatar jatorriko estatubatuar abeslaria.
* 1998 – Dalila Abdulkadir, bahraindar atleta, distantzia luzeetan aditua.
* 1999 – Aitana, kataluniar abeslaria eta konpositorea.

## Heriotzak
### Euskal Herria

* 1194 – Antso VI.a Nafarroakoa, Iruñea/Nafarroako erregea.
* 1617 – Jeronimo Xabierkoa, nafar apaiz jesuita, Indian (j. 1549).
* 1851 – Valentin Olano, azkoitiar ahaldun eta politikari liberal foruzalea (j. 1808).
* 1874 – Manuel Gutiérrez de la Concha, espainiar militar eta politikaria, Lizarran (j. 1808).
* 1959 – Elias Borboi-Parmakoa, Parmako dukegaia, Austrian (j. 1880).
* 1988 – Lucio del Álamo, arabar kazetari eta idazlea, Madrilen (j. 1913).
* 1992 - María Abrisqueta de Zulueta, gipuzkoar idazle eta pedagogoa, Espainian eta Kuban Gidaritzaren sortzailetzat hartua (j. 1911).
* 1999 – Begoña Izquierdo, euskal margolari figuratiboa eta ilustratzailea, Madrilen (j. 1926).
* 2017 – Julián Agirrezabal, bizkaitar txirrindularia (j. 1923).

### Mundua

* 1458 – Alfontso V.a Aragoikoa, Aragoi, Mallorca, Sardinia, Sizilia, Korsika eta Valentziako erregea eta Bartzelonako kondea (j. 1396).
* 1540 – Antonio de Montesinos, espainiar fraile eta misiolaria (j. c. 1475).
* 1574 – Giorgio Vasari, italiar margolari eta arkitektoa (j. 1511).
* 1611 – Bartholomeus Spranger, flandriar margolari, marrazkilari eta eskultorea (j. 1546).
* 1641 – Michiel Jansz. van Mierevelt, herbeheretar margolaria (j. 1566).
* 1729 – Elisabeth Jacquet de la Guerre, frantziar musikagile eta klabezin jolea (j. 1665).
* 1794 – Wenzel Anton Kaunitz, austriar politikaria (j. 1711).
* 1800 – Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret, frantziar militarra (j. 1743).
* 1827 – Johann Gottfried Eichhorn, alemaniar historialaria eta teologo protestatea (j. 1752).
* 1831 –
** Sophie Germain, frantziar matematikaria (j. 1776).
** Konstantino Paulovitx Errusiakoa, Errusiako duke handia (j. 1779).
* 1839 – Ranjit Singh, Punjabeko Sikh Erresumaren sortzailea eta lehen maharaja (j. 1780).
* 1844 – Joseph Smith, estatubatuar buruzagi erlijiosoa, Azken Egunetako Santuen Mugimenduaren sortzailea (j. 1805).
* 1858 – Coralie van den Cruyce, belgikar idazle, poeta eta feminista (j. 1796).
* 1871 – Anna Sundström, Suediako lehen emakume kimikaritzat hartua (j. 1785).
* 1876 –
** Christian Gottfried Ehrenberg, alemaniar naturalista (j. 1795).
** Harriet Martineau, Ingalaterrako idazlea, ekonomilaria, soziologoa, filosofoa eta gizarte-ekintzailea (j. 1802).
* 1895 – Sophie Adlersparre, XIX. mendeko Suediako emakumeen eskubide mugimenduaren sortzaileetako bat (j. 1823).
* 1913 – Philip Sclater, ingeles abokatu, zoologo eta ornitologoa (j. 1829).
* 1944 –
** Milan Hodža, Txekoslovakiako lehen ministroa (j. 1878).
** Vera Mentxik, errusiar-txekiar-brinainiar xake jokalaria, emakumezkoen lehenengo munduko xake txapelduna (j. 1906).
* 1945 – Emil Hácha, Txekoslovakiako 3. Presidentea (j. 1872).
* 1953 – Mary Anderson, estatubatuar etxebizitza sustatzaile, mahastizain eta baserritarra, haizetako-garbigailuaren sortzailea (j. 1866).
* 1954 – Giovanni Rossignoli, italiar txirrindularia (j. 1882).
* 1957 – Hermann Buhl, austriar alpinista, munduko alpinista onenetakotzat joa (j. 1924).
* 1962 – Maria Dermoût, herbeheretar idazlea (j. 1888).
* 1970 – Pierre MacOrlan, frantziar idazlea (j. 1882).
* 1982 – Gunnar Malmquist, suediar astronomoa (j. 1893).
* 1986 – Jean Lacroix, frantziar filosofo katolikoa (j. 1900).
* 1989 – Alfred Jules Ayer, britainiar filosofoa (j. 1910).
* 1999 – Georgios Papadopulos, Greziako presidente eta diktadorea (j. 1919).
* 2000 – Pierre Pflimlin, Frantziako lehen ministroa (j. 1907).
* 2001 –
** Tove Jansson, suedierazko finlandiar idazlea eta ilustratzailea (j. 1914).
** Jack Lemmon, estatubatuar aktorea, bere belaunaldiko sarituenetakoa (j. 1925).
* 2002 – John Entwistle, The Who taldeko baxu-jotzailea (j. 1944).
* 2006 – Marta Mata Garriga, kataluniar politikari eta pedagogoa, Trantsizioan eskola publikoen berritzearen sustatzailea (j. 1926).
* 2009 – Victoriano Crémer, espainiar poeta (j. 1906).
* 2015 – Carmen Olmedo Checa, espainiar politikari sozialista eta feminista (j. 1949).
* 2016 –
** Bud Spencer, italiar aktorea (j. 1929).
** Alvin Toffler, estatubatuar soziologoa eta idazlea (j. 1928).
* 2017 –
** Peter L. Berger, estatubatuar teologo luteranoa eta soziologoa (j. 1929).
** Michael Bond, britaniar idazlea (j. 1926).
** Pierre Combescot, frantziar kazetari eta idazlea (j. 1940).
** Michael Nyqvist, suediar aktorea (j. 1960).
* 2018 – Joseph Jackson, estatubatuar talentu managerra eta Jackson familiaren burua (j. 1928).
* 2020 –
** Belaid Abdessalam, Aljeriako lehen ministroa (j. 1928).
** Belén Bermejo, espainiar editorea eta argazkilari feminista (j. 1969).
* 2023 –
** Evelyn Boyd Granville, AEBetan matematiketan doktore titulua lortu zuen bigarren emakume afro-amerikarra (j. 1924).
** Carmen Sevilla, espainiar aktore, dantzari eta telebista aurkezlea (j. 1930).
* 2024 – Cristina Alberdi, sevillar abokatu eta politikaria (j. 1946).

## Jaiak eta urteurrenak

* Kristau egutegia: Santa Natalia eta San Pantaleon.
* Sehaska egutegiko izendegia: Aniotz, Sorospen eta Laguntza/Laguntzane.
* Mestizo eguna (Brasilen)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2664
* Multimedia: 27 June / Q2664