# Tomie Ohtake

Tomie Ohtake (japonieraz: 大竹富江, Ōtake Tomie, Nakakubo (japonieraz: 中久保) jaioa; Kyoto, Japonia, 1913ko azaroaren 21a – São Paulo, Brasil, 2015eko otsailaren 12a) brasildar-japoniar artista bisuala izan zen. Bere obrak, pinturak, grabatuak eta eskulturak biltzen ditu. Brasilgo abstrakzionismo informalaren ordezkari nagusietako bat izan zen.

## Bizitza

Ohtake 1913an jaio zen, Kyoton. 1936an, hogeita hiru urte zituela, Ohtake Brasilera joan zen neba bat bisitatzera, baina ezin izan zuen Japoniara itzuli, Bigarren Mundu Gerra zela eta. Beraz, Ohtake São Paulon gelditu zen bizitzen. Ushio Ohtake nekazaritza ingeniaria ezagutu zuen eta berarekin ezkondu zen, ondoren bere seme Rui, arkitektoa, eta Ricardo, São Pauloko estatuko kultura idazkari ohia erditu zituen. Familia eta etxea zaintzen urte asko eman ondoren, 39 urte zituela, Ohtake Keya Sugano artistaren erakusketa batera joan zen São Pauloko Arte Modernoko Museoan, eta laster hasi zen genero pinturak eta paisaiak ekoizten, bere babespean.

### Artista ibilbidea

Bere ibilbidearen hasieran, Ohtake pintura figuratibo barruan kokatu zen, baina gero funtsezko figura bihurtu zen abstrakzio geometrikoko mugimendu brasildarrean. Kolore primarioak eta marko geometrikoak arakatzeagatik ezaguna, 1957an egin zuen bere lehen erakusketa São Pauloko Arte Modernoko Museoan, eta 1961ean São Pauloko biurtekoan parte hartu zuen. Une horretan hasi zuen bere "pinturak itsu-itsuan" saila, Ohtakek Brasilgo arte garaikidean muturreko arrazionalismoa hedatzearen aurkako erreakzio gisa begiak estali zituen lan sorta hau burutzeko. Bere lana Mendebaldeko zein Japoniako tradizioetatik sortua bezala deskribatuz, Ohtakek japoniar bertsoa eta pentsamendu espirituala aipatzen ditu bere lanetarako inspirazio iturri:
   "Haiku poemek munduaren ikuspegi bat transmititzen dute hamazazpi silabatan. Nire pintura formak sintetizatzen ere saiatzen da, irudiak bere oinarrizko minimora murriztuz, eta, beraz, unibertsala da".
Geroago, bere lana grabatura eta eskulturara zabalduz, 1972an Veneziako Biurtekoko Grabatuen sailean parte hartu zuen, Seibi Taldeko kide gisa, artista japoniarren elkarte bat, eta 1978an Tokioko Biurtekoan erakutsi zuen.
Ohtakeren 27 lan, obra publikoak dira, eta Brasilgo hiri batzuetan daude: mosaiko handiak São Pauloko metroko Consolação geralekuko lau panel handiak, arku formako monumentu bat, São Pauloko Kultur Zentroaren ondoan japoniarrek Brasilera egindako immigrazioaren historia ohoratzen duena. 1988an, Ohtake Rio Brancoko Ordenarekin saritu zuten, São Pauloko immigrazio japoniarraren 80. urteurrena ospatzeko eskultura publikoagatik, eta 2006an Kultura Merituaren Ordenarekin saritu zuten. Tomie Ohtake Institutua 2001ean inauguratu zuten São Paulon, artistaren lanak erakusten dituen irabazi-asmorik gabeko museo gisa, baita arkitektura garaikidea eta kultura bisuala egiten dituzten tokiko eta nazioarteko erakusketak ere. Bere seme eta arkitekto Ruy Ohtakek diseinatu zuen, eta orduz geroztik, arte-hezkuntzarekin, zinemarekin, antzerkiarekin eta literaturarekin lotutako beste ekitaldi batzuk gehitu zaizkio erakundearen programa publikoari.
2013an, bere bizitzaren amaiera aldera, Ohtakek pintura monokromatiko batzuk hasi zituen, eta horietan lan egin zuen bere bizitzaren amaierara arte. Forma geometrikoei eta itzalpekoei arreta bera eskainiz, obra hauetan inastoa eta testura erabili zituuen lerroa nabarmentzeko, hirurogeita hamarreko hamarkadan beren lanaren ezaugarri izan ziren kolore-aldaketen ordez.
Tomie Ohtake 2015eko otsailaren 12an hil zen, 101 urte zituela, São Pauloko Sirio-Libanês ospitalean, pneumoniak jota. Geroago, krematua izan zen.

## Legatua

Ohtakeren lana Arte Museo Metropolitanoaren, San Frantziskoko Arte Modernoaren Museoaren eta Tateren bilduman dago.
2023an, Londresko Whitechapel Galerian Ekintza, Keinua, Pintura: Emakume Artistak eta Abstrakzio Globala 1940-1970 erakusketan sartu zuten haren lana.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1988an, Rio Brancoko Ordena, São Pauloko immigrazio japoniarraren 80. urteurrena ospatzeko eskultura publikoagatik.
* 2006an Kultura Merituaren Ordena.

## Iruditegia

* Tomie Ohtake monumentua Santosen (2008)
* Quatro Estações mural mosaikoa São Pauloko metroan
* Monumento Guaracuí (2002)
* Izenburu gabea (2008), São Pauloko Unibertsitatea
* Tomie Ohtakeren maisulana, [MAC-USP] aurrez aurre.
* Tomie Ohtakeren monumentua (2004) Ipatingan, Minas Geraisen.
* Japoniar Immigrazioaren 80. urteurrenaren omenezko monumentua (2017) maiatzaren 23an Avenue, São Paulon.

## Erreferentziak

* ↑ «Tomie Ohtake, grande dama da arte nacional, morre aos 101 anos em SP - 12/02/2015 - Ilustrada» Folha de S.Paulo 2024-11-22 (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Desk, News. (2015-02-12). «TOMIE OHTAKE (1913–2015)» Artforum (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ (Portugesez) «Tomie Ohtake» Pitoresco.
* 1 2 3 4 Hinish, Heidi. (1998). «Review of Tomie Ohtake: New Paintings» Woman's Art Journal 19 (2): 57–57. doi:10.2307/1358414. ISSN 0270-7993. (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ (Portugesez) «Ohtake, Tomie (1913)» Enciclopédia Itaú Cultural.
* 1 2 3 (Ingelesez) AnOther. (2016-10-11). «Imperfect Geometry: The Sculptural Works of Tomie Ohtake» AnOther (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* 1 2 (Ingelesez) Article, Lorena Muñoz-Alonso ShareShare This. (2015-02-13). «Abstraction Legend Tomie Ohtake Dead at 101» Artnet News (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* 1 2 3 «TOMIE OHTAKE - Arts of the Americas» www.oas.org (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ (Ingelesez) Article, Lorena Muñoz-Alonso ShareShare This. (2015-02-13). «Abstraction Legend Tomie Ohtake Dead at 101» Artnet News (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* 1 2 (Ingelesez) «Tomie Ohtake: Painter and sculptor who moved to Brazil, where she» The Independent 2015-02-15 (Noiz kontsultatua: 2024-11-22).
* ↑ (Ingelesez) «Tomie Ohtake» artreview.com.
* ↑ (Ingelesez) «Instituto Tomie Ohtake | My Art Guides» My Art Guides | Your Compass in the Art World.
* ↑ (Ingelesez) «Tomie Ohtake | Untitled» The Metropolitan Museum of Art.
* ↑ «Ohtake, Tomie» SFMOMA.
* ↑ «‘Untitled (from the series Blind Paintings)‘, Tomie Ohtake, 1962» Tate.
* ↑ (Ingelesez) «Action, Gesture, Paint» Whitechapel Gallery.

## Ikus, gainera

* Ehun urtetik gorako artisten zerrenda

## Kanpo estekak

* Tomie Ohtake Institutua
* Datuak: Q946076
* Multimedia: Tomie Ohtake / Q946076