# Rosa Arjó Pérez

Rosa Arjó Pérez (Huesca, 1885 - Zaragoza, 1918) Aragoiko maistra izan zen, 1907 eta 1918 urteen artean Soria eta Zaragoza probintzietan lan egin zuena. Zaragozako Udalak San Antonio Abad kalean dagoen ikastetxeari eman zion bere izena.

## Bizitza

Amalia Perez Nayaren (Oviedo) eta Esteban Arjó Fraguas militarraren (Benabarre, Huesca) alaba izan zen. Irakasle ikasketak egin zituen Zaragozan, eta Eulogia Lafuenteren ikasle izan zen bertan.

### Lan ibilbidea

Ojuel Babes eskolan hasi zen laguntzaile lanetan, Zaragozan Montessori metodoa sartu zuen maistra. 1905ean lortu zuen lehen destinoa Almazángo eskolan. 1907an oposizioak onartu zituen eta handik gutxira Zaragozara joan zen, El Castillo eskola nazionalera, gaur egun Zaragozako Delicias auzoko Palomar Gazteluaren parkea den horretan zegoen eraikina gogorarazten zuen izena.
Uda partean, eskolako udalekuak zuzentzen jarraitzen zuen. 1912an, Biescasekoa zuzendu zuen. 1913an Segura de los Bañosekoan parte hartu zuen. Koloniara iritsi eta egun gutxira, tifus izurrite larria zegoela esan zuten. Kalterik jasan ez zuten neskatoak ebakuatu egin zituzten, baina Arjó gaixoekin geratu zen, eta uko egin zion haiek uzteari. Hurrengo asteetan, arreta eta zaintza ez ezik, egunero kronika bat ere bidaltzen zuen Heraldo de Aragón egunkarira, gurasoak gaixotasunaren eboluzioaren berri izan zezaten. Azkenean, uda igaro zen, eta neskatoak etxera itzuli ahal izan ziren. Maistrari Ongintzaren Gurutzea eman zion Zaragozako Udalak.
Geroago, 1914an, Arjó Julio Gargallorekin ezkondu zen, eta ezkontza horretatik neskato bat jaio zen. Maistra 1918an hil zen, Espainiako gripe epidemiaren ondorioz, Espainiako populazioa nabarmen murriztu zelarik. El Heraldo de Aragón egunkariak honako aipamen hau argitaratu zuen:
   … Nagusitzen ari zen gaixotasun biktima izanik atzo utzi zion bizitzeari Rosa Arjó Pérez de Gargallo andre prestu eta onberak, Zaragozako maisu-maistratzako maistrarik adimentsu eta txalotuenetako bat.
Une hartan, Zaragozako Delicias auzoko Castillo auzoko neskatoen eskolako zuzendaria zen Arjó.

## Aintzatespenak

* Segura de los Bañoseko kolonietan tifusaren izurriteak iraun zuen bitartean izan zuen jokaeragatik, 1914ko apirilaren 6an Zaragozako Udalaren Ongintzaren Gurutzea ezarri zioten. Urte horretan bertan, Francisco Bergamin ministroak Alfontso XII.aren Agindua eman zion.
* Zaragozako Udalak San Antonio Abad kalean dagoen ikastetxeari eman zion bere izena. Espainiako Bigarren Errepublikaren etorrerarekin izena aldatu zioten, Pablo Iglesiasena jarriz, eta Espainiako gerra zibila hastean berriz ere primitiboa jarri zioten. Zentroak 2000. urtean itxi zituen ateak, baina beste zerbitzu batzuetarako erabiltzen den eraikinak bere izena izaten jarraitzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Últimos días de la exposición dedicada a las Maestras. .
* ↑ «Escuelas dedicadas a maestras» Letras desde Mocade 19 de agosto de 2019.
* ↑ Últimos días de la exposición dedicada a las Maestras. .
* ↑ «Escuelas dedicadas a maestras» Letras desde Mocade 19 de agosto de 2019.
* ↑ «Escuelas dedicadas a maestras» Letras desde Mocade 19 de agosto de 2019.

## Bibliografia

Santiago Sancho, Rosa Arjó IPko maisuaren artikulua, 2000. urtean Heraldo de Aragonek argitaratutako ikastetxearen itxierari buruz.

## Kanpo estekak

* Eskola Ahantzia dokumentala (La escuela olvidada 59 min.). Hezkuntzaren azterketa, ikuspuntu historiko, ekonomiko, pedagogiko eta politikotik. Hezkuntzak Espainian izan duen mende baten errepasoa egiten du, XX. mendearen hasieran herrialdeak bizi izan zuen modernizazio-bultzadatik abiatuta.
* Aragoiko Gobernuaren Berrikuntza eta Berdintasunerako gunearen webean
* Datuak: Q29021231