OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antzizar

Antzizar Beasaingo auzoa da. Herriaren hegoaldean mendi magal oso bat hartzen du. 4 biztanle baino ez ditu, Errezkarate baserrian.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 4 biztanle ditu.

## Demografia

* Antzizarko biztanleria

## Kanpo estekak

* Antzizar auzoa Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegituran
* Datuak: Q12253703
# Juan Beriain

    Artikulu hau euskal idazleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Beriain (argipena)».
Juan Beriain (Uterga, Nafarroa, 1566 – 1633) euskal idazlea izan zen. Jaioterriko abade izan zen 1602 eta 1633 bitartean.
Gutxienez bi liburu idatzi zituen, gaztelaniaz eta euskaraz eginikoak: Tratado de cómo se a de oyr misa, escrito en romance y bascuence (1621); eta Doctrina christiana (1626). Hauek dira guregana iritsi diren Hegoaldeko goi nafarreraz idatzitako dotrina zaharrenak.
Liburu batean euskaraz idazteko arrazoiak eskaintzen dizkigu (erdaraz):
| « | Munduan ez dago bere hizkuntza maite ez duen naziorik, eta eskoletan irakasten ez duen herririk. Hortaz, taxuzkoa da guk euskara estimatzea. | » |
| Juan Beriain (1566-1633). ||
Jose Maria Jimeno Juriok, euskal literaturaren pizkundeko beste idazle euskaldunen taldean sartzen du.

## Lanak
### Dotrina

* Tratado de como se debe oyr missa, escrito en romance y bascuence (1621): Elebiduna, gaztelaniaz eta euskaraz. Hegoaldeko goi-nafarreraz.
* Doctrina christiana (1626): Elebiduna, gaztelaniaz eta euskaraz. Hegoaldeko goi-nafarreraz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Jurío, José María Jimeno. «Juan de Beriain: escritor vasco de Navarra (Uterga, c.1566-1633)» Fontes Linguae Vasconum, 52. Zk. (1988), 241-266 or. (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).

## Ikus, gainera

* Hegoaldeko goi nafarrera.

## Kanpo estekak

* Juan Beriain literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12260957
# Grises

Grises 2009an Zestoan sortutako indie-pop musika taldea da, gaztelaniaz kantatzen duena.

## Ibilbidea

Zestoako musika eskolan ari ziren hainbat lagunek osatu zuten taldea. Aurrez beste taldeetan ibiliak ziren eta elektronikoa sartu nahian eratu zuten Grises taldea. Hasiera batean Grises Sueños izan zuen baina berehala Grises izenarekin gelditu ziren.
2011 urtean kaleratu zuten beren lehenengo diskoa, El hombre bolígrafo, eta honen ondoren diska berriak etorri ziren. 2014an Animal diskoa aurkezteko kontzertu ugari eman zituzten eta Mexikon ere bira egin zuten.

## Diskografia

* El hombre bolígrafo (Origami Records, 2011)
* No se alarme señora, soy soviético (Origami Records, 2013)
* Animal (Sony Music eta Origami Records, 2014)
* Erlo (Sony Music eta Octubre Records, 2016)
* Laberinto (Sony Music eta Octubre Records, 2017)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Taldearen webgunea
* Datuak: Q31723146

## Erreferentziak

* ↑ Solo los martes. (2014-09-30). Grises: entrevista acústica en Solo los Martes. (Noiz kontsultatua: 2017-05-27).
# Ananas

Ananas Bromeliaceae familiako landare genero bat da. Bere kide ezagunena Ananas comosus da, anana arrunta.

## Espezieak

* Ananas ananassoides (Baker) L.B. Smith
* Ananas bracteatus (Lindley) Schultes f.
** b. var. tricolor (Bertoni) L.B. Smith
* Ananas comosus (Linnaeus) Merrill
** b. var. variegatus (E. Lowe) Moldenke
* Ananas erectifolius
* Ananas fritzmuelleri Camargo
* Ananas lucidus Miller
* Ananas nanus (L.B. Smith) L.B. Smith
* Ananas parguazensis Camargo & L.B. Smith
* Datuak: Q147316
* Multimedia: Ananas / Q147316
* Espezieak: Ananas
# Jon Ander Izkoa

Jon Ander Izkoa Bilbao (Granada, 1976ko urriaren 16a) bizkaitar futbolari ohia da. Atezain lanetan aritzen zen. Bere aita Francisco Javier Izkoa Granada taldeko futbolaria zela jaio zen Granadan.

## Kirol Ibilbidea

2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Arenas | DH | 1995/96 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Bilbao Athletic | 2.B | 1996/97 | 8 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 8 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 1997/98 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 7 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 1998/99 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Bermeo | 2.B | 1999/00 | 33 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Bermeo | Denera | Denera | 33 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 33 | 0 |
| Atlético Levante | 3. | 2000/01 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Atlético Levante | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Levante | 2. | 2001/02 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Levante | Denera | Denera | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Eibar | 2. | 2001/02 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Eibar | Denera | Denera | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Gasteizko Aurrera | 2.B | 2002/03 | 31 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Gasteizko Aurrera | 3. | 2003/04 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Gasteizko Aurrera | Denera | Denera | 31 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Zamudio | 3. | 2004/05 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Zamudio | 3. | 2005/06 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Zamudio | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | 3. | 2006/07 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | 3. | 2007/08 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | 3. | 2008/09 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 253 | 6 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | 260 | 6 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q117749399
# Gentzane Aldai

Gentzane Aldai Calonge (Orozko, Bizkaia, 1993ko urriaren 16a) bizkaitar pilotaria eta telebista aurkezlea da. Futbolean ere aritu da.
2020an Emakume Master Cup txapelketako binakako pilota misto modalitateko txapeldunordea izan zen Olatz Arrizabalaga bikotekide zuela.

## Lanak
### Telebista saioak

| Urtea | Telebista saioa | Telebista katea | Oharrak |
| 2020 | Plazandreak | ETB 1 | |

## Erreferentziak

* ↑ Muñagorri Garmendia, Lander. (2020-07-03). «Gentzane Aldai, pilotaria eta aurkezlea: «Kirol denetan bezala, pilotan ikusgarritasuna eta abiadura behar da»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-07-03).
* ↑ «GENTZANE: Gentzane Aldai Calonge (Centrocampista) / Jugadora Fútbol Femenino» www.txapeldunak.com (Noiz kontsultatua: 2020-07-11).
* ↑ «Gentzane Aldai, Emakume Master Cupeko txapeldunorde - Orozko» Aiaraldea.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-11).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa "Perfiles de Mujer" 2019
* Datuak: Q96869898
# Wyclef Jean

Wyclef Jean (Croix-des-Bouquets, 1969ko urriaren 17a-), abeslari haitiar-estatubatuarra da.
Hip hop, rap eta reggae estiloak landu ditu, besteak beste. "The Fugees" taldeko kidea izan ostean, bakarkako ibilbideari ekin zion.
New Jerseyn hazi zenez, bi nazionalitate ditu. Bestalde, 2010eko Haitiko lurrikararen kaltetuen alde parte hartze aktiboa eduki zuen.

## Diskografia
### The Fugees

* 1994: Blunted on Reality
* 1996: The Score
* 1996: Bootleg Versions
* 2003: Greatest Hits

### Bakarka

* 1997: The Carnival (Columbia)
* 2000: The Ecleftic: 2 Sides II a Book (Columbia)
* 2002: Masquerade (Columbia)
* 2003: Greatest Hits (Columbia)
* 2003: The Preacher's Son (J)
* 2004: Welcome to Haiti: Creole 101 (Koch)
* 2007: Carnival Vol. II: Memoirs of an Immigrant (Columbia)
* 2009: From the Hut, To the Projects, To the Mansion (Columbia)
* 2010: Wyclef Jean (Columbia)

## Ikus, gainera

* Afroamerikar ezagunen zerrenda

## Kanpo loturak

* Artistaren webgunea
* Datuak: Q202663
* Multimedia: Wyclef Jean / Q202663
# Carla Bley

Carla Bley (Oakland, Kalifornia, 1936ko maiatzaren 11 – Willow, New York, 2023ko urriaren 17a) estatubatuar jazz-musikagilea, piano-jotzailea eta abeslaria izan zen. Abeslari baino gehiago, musikagile eta orkestra-zuzendari gisa nabarmendu zen Carla Bley. Aita ere musikagilea zuen, eta harekin ikasi zuen pianoa. Oso gazterik, familia utzi, eta bere partiturak saltzen eta piano-clubetan jotzen atera zuen bizimodua. Ondoren, New Yorkera joan zen. Han, zigarroak saltzen zituen jazz-areto batean. New Yorken, Paul Bley piano-jotzailea ezagutu zuen, eta harekin ezkondu zen 1957an. Carla Bleyren lanak asko gustatu zitzaizkien senarraren lagunei, eta musikari profesional bihurtu zen 1964an. Carla Bleyren karrera free-jazz joeraren sorrerarekin batera abiatu zen, eta mugimendu horretako musikari nagusiekin lan egin zuen, hala nola Pharoah Sandersekin. Alabaina, bere estiloa sortu zuen berehala, hainbat joera nahasten zituena. Bleyk, europar inpresionistek bezala, esperimentuak egin zituen masa soinudunekin, eta Amerikako herri-tradizioa baliatu zuen bere obretan. 1980ko hamarraldian, Steve Swallow ezagutu zuen, eta, horregatik, beharbada, rock-musikaren aldera jo zuen garai horretan. Orkestra handiak zuzentzen jarraitu zuen, baina talde txikiagoekin saioak eginez aldi berean. Aipagarria du, besteak beste, Escalator Over The Hill jazz-opera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Carla Bleyren web-orria
* Datuak: Q233721
* Multimedia: Carla Bley / Q233721
# Farah Pahlavi

Farah Pahlavi, Farah Diba haren jaiotza-izenarekin ere ezaguna (Teheran, 1938ko urriaren 14a ) Irango azken enperatriza eta xahbanua izan zen. Farah Mohammad Reza Pahlaviren hirugarren emaztea izan zen, Fawzia Egiptoko printzesaren eta Soraya printzesaren ondoren.

## Jaiotza eta hezkuntza

Teheranen jaio zen, Sohrab Diba kapitainaren eta emazte Farideh Ghotbiren alaba bakarra. Aita, bere haurtzaroan hil zena, erregimen inperialeko militar garrantzitsu bat izan zen.
Teherango Frantziako Eskolan eta Parisko Arkitektura Eskola Berezian ikasi zuen 1957 eta 1959 artean: han, Albert Bessonen ikasle izan zen.

## Ezkontza eta ondorengoak

Ardeshir Zahedik bere suhiak aurkeztu zion xahari, eta 1959ko abenduaren 21ean ezkondu ziren. Seme-alaba hauek izan zituzten:
* Reza Pahlavi printze oinordekoa (j. 1960ko urriaren 31).
* Yasmin Farahnaz Pahlavi printzesa (j. 1963ko martxoaren 12a ).
* Ali Reza Pahlavi printzea (1966ko apirilaren 28a – 2011ko urtarrilaren 4a).
* Leila Pahlavi printzesa (1970eko martxoaren 27a – 2001eko ekainaren 10a).

## Parte-hartze politikoa eta soziala

Enperatrizak xahari interesatzen zitzaizkion gizarte-ongizate eta kultura-gaietan parte hartu zuen eta bere mezenasgo eta eragin-zirkulua sortu. Xirazko nazioarteko jaialdiaren babeslea izan zen. Oro har, ez zuen inperioko gortearen ustelkeria eta errepresio ekintzetan parte hartu, baina bere familiak ordezkaritza zabala zuen kultur erakundeetan, bereziki lehengusu Reza Qotbik, Irango irrati-telebista nazionalaren zuzendari izendatu baitzuten.
Irmoki onartzen zuen xaharen modernizazio-politika, "iraultza zuria" deitua: latifundioen desjabetzea, emakumeen sufragioa, mendebalderatzea, etab. Azkenean erreforma horiek biztanleriaren zati txiki batera baino gehiagora iritsi ez baziren ere, petrolioari lotutako politika ekonomikoak botereari lotutako klasearen neurrigabeko aberastearen eta biztanleriaren geruza zabalen pobretzearen alde egin zuen.

## Iraultza eta erbestea

1979ko Irango Iraultzaren ondoren, xaharekin batera joan zen erbestera Maroko, Bahamak, Mexiko, Estatu Batuak, Ekuador, Panama eta Egipton: han, Anwar el-Sadat presidenteak hartu zituen, Xaha 1980ko uztailaren 27an hil zen. Egun, Connecticuten (Estatu Batuak) bizi da, bilobengandik hurbilago egoteko, Noor, Iman eta Farah printzesak; era berean, tarteka Parisen bizi da, seme zaharrenaren alaba han baita. Leila printzesa, haren alaba gazteena, anorexia eta depresioa pairatzen zuena, hilik aurkitu zuten Londresko hoteleko logelan 2001ean. 2011ko urtarrilaren 4an, bere hirugarren seme Ali Rezak, maiz depresioak jota ibiltzen zena, Bostonen (Massachusetts) bere buruaz beste egin zuen alabaren jaiotzaren zain zegoela (adierazpen ofiziala).

## Erreferentziak

* 1 2 Royal Ark
* ↑ El País. (4 de enero de 2011). Muere el hijo menor del último sah de Irán. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164111
* Multimedia: Farah Pahlavi / Q164111
# Egileta

Egileta Arabako kontzejua da, Dulantziko udalerrian kokaturik dagoena. Herriburuaren hego-mendebaldean dago kokaturik, beste udalerri batzuetako lurren artean enklabaturik.

## Demografia

* Egiletako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza) | Lizarra (geltokia) |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Azilu Burgu Dulantzi Ozeta | Elgea • Marieta • Matura • Mendixur • Gebara • Etura • Audikana • Deredia • Dallo • Arrieta • Txintxetru • Etxabarri Urtupiña • Arbulu • Argomaiz • Gazeta • Añua • Trokoniz • Ixona • Egileta • Eretxun | Azilu Burgu Dulantzi Ozeta |

## Ondasun nabarmenak

* San Roman eliza: XIII. mendeko portada erromaniko estilokoa da. Gainera, XV. mende amaierako kalbario gotikoa du.
* San Roman eliza
* San Roman elizako ataria

## Jaiak

* San Roman jaiak: iraileko aurreneko asteburuan ospatzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3049192
* Multimedia: Egileta / Q3049192
# Aloria

Aloria Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa baina 1976 arte Arrastaria Haranak osatzen zuen udalerrikoa.

## Demografia

Biztanleriaren beherakada nabarmena jasan du herriak: 1786an 85 biztanle zituen, baina 200 urte ondoren, 1986an, alegia, 37 baino ez.
* Aloriako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

San Joan Bataiatzailearen elizak aldare churriguerescoa du eta kanai-hormak hiru kanpai ditu.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Aloriari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* (Gaztelaniaz) Aloriako aztarnategiari buruzko artikulua euskonews.com webgunean
* Datuak: Q2839322
* Multimedia: Aloria / Q2839322
# Baranbio

Baranbio Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. Iparraldean Arbaitza (Orozko), hegoaldean Ziorraga, mendebaldean Lezama eta ekialdean Orozko berriro ere eta Gorbeiako mendilerroa mugakide ditu. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen.

## Demografia

* Baranbioko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

* Jasokundeko Amaren eliza.
* Garrastatzuko amaren baseliza.
* Jauregia dorrea: Altube eta Bergantza ibaiek bat egiten duten puntuan dago. 1625 urtean Hortuño de Ugarte y Martinez de Iturriaga zen dorrearen jabea. XVIII. menderarte Ugartetarren dorrea izan zen, ondoren Lekandetarrak eta Arriagatarrak bizi izan ziren bertan.

## Ahuntz Eguna

1996tik herrian "Ahuntz Eguna" ospatzen dute ekainaren aldean, animalia honen inguruko azoka antolatuz. Ekitaldien artean, Gorbeia aldeko arrazak diren Azpizuri eta Azpigorriren arteko lehiaketa eta Garrastatxuko baselizara egindako ibilaldia ditugu, besteak beste.

## Belaiki

Belaiki herriko euskara elkartea da, Baranbio eta Amurrioko euskaldunak eta euskaltzaleak biltzeko asmoz sortutakoa.

## Baranbioar ezagunak

* Jesus Etxebarria (1916-2009), eskultorea.
* Serapio Lopez (1960- ), bertsolaria.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa
* Merino, Aketza (2019): Aiaraldeko euskararen historia (VI): Euskararen galera Baranbion, Aiaraldea.eus

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Baranbiori buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q2883811
* Multimedia: Baranbio / Q2883811
# Artomaña

Artomaña Arabako herria da, egun Amurrioko udalerrikoa baina 1976 arte Arrastaria Haranak osatzen zuen udalerrikoa. Toponimoaren azentua bigarren silaban ezarri behar da.

## Demografia

* Artomañako biztanleria

## Historia

Aialatarren menpeko lurraldea izan zen. XIV mendean Zaratetaren dorrea izan zena gaur egun baserri bihurturik dago.

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

* San Jurgi eliza
* Artomaña dorretxea

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Artomañari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q2865842
* Multimedia: Artomaña / Q2865842
# Larrinbe

Larrinbe Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen.

## Demografia

* Larrinbeko biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 15 | Gasteiz (unibertsitatea) | Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Zaitegi • Murgia • Sarria • Murgia (Paularrak) • Ametzaga • Beluntza (Soleta) • Izarra • Lezama • Larrinbe • Amurrio • Amurrio (San Jose) • Luiaondo (Malato) • Luiaondo • Laudio (Gurutze Gorria) • Laudio • Areta • Laudio (Ugarte) • Okondo | Artziniega |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun abarmenak

* Done Jakue eliza: 1881 urtean berriztu zuten.

## Ospakizunak

* Uztailaren 25ean Done Jakueren omenezko jaiak ospatu egiten dira, Larrinbeko elizaren inguruetan biltzen dira herriko jaiak.
* Bestalde, Abuztuaren 7an Larrinbeko Ulibarri auzoan, Santimamiñe eguna dela eta jaiak ospatzen dira.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Larrinberi buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q3218002
* Multimedia: Larrimbe / Q3218002
# Lekamaña

Lekamaña (azentua bigarren silaban) Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen. Aiarako Kuadrillakoa da eta N-625 errepidean dago Amurrio eta Urduña artean (bietatik 5 minutura). Lekamañako hirigintza bertatik igarotzen den eta herria bitan banatzen duen trenbidearen inguruan egituratzen da: goiko auzoa eta beheko auzoa.
Garaiera: 427 m.
Larre berde eta zabalez inguratuta, Lekamaña San Migel elizaren inguruan dago eta Gorobel mendilerroaren (Sierra Salvada) ikuspegi zoragarriez gozatzen du.
Arabako Amurrio udalerriaren mende dago administratiboki.
Lekamañara iristeko, desbideratze txiki bat egin dezakegu Amurrio eta Urduña lotzen dituen A-625 errepidean, Saratxo igaro eta gutxira. Era berean, herri txiki horretara iristeko, paseo atsegina eman dezakegu Arbieto eta herrixka hori lotzen zituen bide zaharrean barrena. Bide hori Urduñako La Muera aisialdi-guneko alde altutik igarotzen da.
Lekamañak irailean ospatzen ditu San Migelen omenezko jaiak.

## Demografia

* Lekamañako biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

* San Migel eliza

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Lekamañari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q941473
* Multimedia: Lekamaña / Q941473
# Lezama (Araba)

Lezama Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa.

## Lezama udalerri-ohia

Herri honek bere izena eskaini zion denbora luzez udalerri bati. Bertan herri hauek zeuden, Lezamaz gain: Baranbio, Larrinbe, Lekamaña eta Saratxo. 1976an desagertu zen Arrastariarekin batera eta harrezkero Amurrio barruan dago, bereizteko saiakerarik egon bada ere. Baita ere, bere barnean desagertutako Astobitza zegoen.

## Ospakizunak

Herriko jaiak azaroaren 11n ospatzen dira, San Martinen.

## Artea

Lezamako ondare momumentalaren erakusgarri nagusien artean, San Martin eliza nabarmentzen da. Planta laukizuzena duen eliza hau XVI. mendearen amaierakoa da eta kanpoaldeko arkua aipagarria da, landare itxurako forma eta giza errepresentazioengatik.

## Demografia

* Lezamako biztanleria

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 15 | Gasteiz (unibertsitatea) | Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Zaitegi • Murgia • Sarria • Murgia (Paularrak) • Ametzaga • Beluntza (Soleta) • Izarra • Lezama • Larrinbe • Amurrio • Amurrio (San Jose) • Luiaondo (Malato) • Luiaondo • Laudio (Gurutze Gorria) • Laudio • Areta • Laudio (Ugarte) • Okondo | Artziniega |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

* Iruaritz baserria
* Landako baserria
* San Martin eliza
* San Prudentzio baseliza

## Erreferentziak

* ↑ Lezama Euskomedian.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Lezamari buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q3237452
* Multimedia: Lezama, Álava-Araba / Q3237452
# Saratxo

Saratxo Arabako herria da, Amurrioko udalerrikoa. 1976 arte Lezama udalerriaren zati izan zen.

## Demografia

* Saratxoko biztanleria

## Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 3 | Amurrio Urduña | Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) | Amurrio Urduña |

## Ondasun nabarmenak

* San Nicolas de Bari eliza: 1936an erre zen eta 1941ean haizeteak kaltetu zuen.

## Bibliografia

* Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak

* Saratxori buruzko informazioa Amurrioko Udalaren webgunean
* Datuak: Q3473480
* Multimedia: Saratxo / Q3473480