OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cetonia aurata

Cetonia aurata Scarabaeidae familiako kakalardoa da. Europa erdialdean eta hegoaldean bizi da, baita Euskal Herrian ere.

## Deskribapena

Tamaina ertaineko kakalardoa da, 15-20 mm artean neurtzen dituena. Erraz identifikatzen da kolore berde iluna baitu, distira metaliko urdinxka duena. Batzuetan kobre kolorekoa edo urdin-more iluna ere izan daiteke. Gorputz nahiko zapala du eta elitroen amaiera zuzena da. Elitro bien artean "V" itxurako eskuteloa du. Gorputzarekin alderatuta burua txikia da eta bi antena nabarmenen muturrean orrazien antzeko egitura du. Animaliaren azpialdea kobre kolorezkoa da eta oso iletsua da.
Beldarrek gorputz zimurra eta iletsua dute, "C" itxurakoa. Hiru hanka pare txiki dituzte eta burua kertinizaturik dute.
Hegaldi azkarra eta zaratasua du.

## Banaketa eta habitata

Europa erdialdean eta hegoaldean aurkitzen da, Britainia Handiaren hegoalderaino. Ingelesez rose chafer esaten zaie, izan ere landare apaingarriak dauden lorategietan, bereziki arrosak daudenetan, izurritea izatera iristen direlako.

## Bizi zikloa eta elikadura

Orokorrean udaberrian agertzen dira helduak eta usteltzen ari den materia organikoan jartzen ditu emeak arrautzak, konpostean, simaurrean edo egur usteletan. Arrautzak ipini ondoren hil egiten da.
Beldarrak inguruko materia horretaz elikatzen dira eta azkar hazten dira eta udazkenerako bi muda jasaten dituzte. Bi urteko zikloa osatzen dute. Hurrengo ekaina eta uztaila artean pupa eratzen dute.
Helduak landareetako nektarraz, polenaz, loreetaz, kimuetaz, hostioetaz eta fruituetaz elikatzen dira.

## Iruditegia

* Heldua hegalak irekita.
* Brontze koloreko kakalardoa.
* Beldarra.
* Pupa.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Cetonia aurata (Linnaeus, 1758)» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Cetonia aurata (Linnaeus, 1758)» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q731970
* Multimedia: Cetonia aurata / Q731970
* Espezieak: Cetonia aurata
# Chlorocebus aethiops

Chlorocebus aethiops, tota edo zerkopiteko berdea, Chlorocebus generoko espezieetako bat da. Generoko guztiak bezala, Afrikan bizi da. Askotan Cercopithecus generoan sailkatua izan da, eta eztabaidan dago haren sailkapena zein ote den.
* Datuak: Q257470
* Multimedia: Chlorocebus aethiops / Q257470
* Espezieak: Chlorocebus aethiops
# Chrysanthia viridissima

Chrysanthia viridissima edemeridoen familiako kakalardoa da. Europa guztian zabaldurik dago, baita Euskal Herrian ere.

## Deskribapena

Kakalardo txikia da, 7-10 mm hartzen baititu gehienez. Gorputz biguna eta luzanga du, burua ere luzea da. Baraila bifidoak ditu eta antena luze filiformeak ditu hamaika segmentuz osatuak. Pronotoa ere luzanga da, bihotz itxurakoa.
Gorputzak kolore metalikoak ditu, berde edo kobre distira dutenak, eta oso puntukatuak dira. Espeziearen viridissima izena latinetik dator eta "oso berdea" esan nahi du euskaraz. Hakak eta adarrak ilunak dira.

## Habitata

Europa guztian aurkitzen da, Iberiar penintsulatik Errusiaraino eta Balkanetaraino. Lore ugari dituzten zelaiak eta koniferoen basoak atsegin ditu.

## Bizi zikloa

Kakalardo helduak uda aldean ikusten dira, maiatzetik uztailera. Apiazeoen loreetako polenaz eta nektarraz elikatzen dira. Arrautzak usteltzen ari diren enbor edo sustraietan jartzen dituzte eta handik jaiotzen diren beldarrak xilofagoak dira.

## Iruditegia

* Chrysanthia viridissima lore artean.
* Chrysanthia viridissima, alboko ikuspegia.
* Chrysanthia viridissima, azpialdea.

## Erreferentziak

* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 «Chrysanthia viridissima | Animalandia.» animalandia.educa.madrid.org (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).
* ↑ «Fauna Europaea : Taxon Details» web.archive.org 2012-10-19 (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Magazine, Waste. «Guía de insectos en Waste Magazine» Waste Magazine (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1088451
* Multimedia: Chrysanthia viridissima / Q1088451
* Espezieak: Chrysanthia viridissima
# Chrysopa perla

Krisopa (Chrysopa perla) Neuroptera generoko intsektu espezie da, Chrysopidae familiakoa. Paleartikoan aurkitzen da: ia Europa osoan eta Asiako klima epeleko lurraldetan.

## Ezaugarriak

Adultoek 10 eta 12 mm tartean dute, 25tik 30 mm-ko hego luzera. Aphididaeak, Coccidaeak eta beste intsektu txikien depredatzaileak dira.

## Erreferentziak

* ↑ J.K. Lindsey – Commanster
* ↑ Colin L. Plant (1994)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Biolib
* (Ingelesez):Uniprot
* (Ingelesez):Insektenbox
* (Ingelesez):Kielo.luomus
* Datuak: Q775974
* Multimedia: Chrysopa perla / Q775974
* Espezieak: Chrysopa perla
# Cimex lectularius

Cimex lectularius Cimicidae familiako intsektu hemipteroa da, ohe-zimitzen artean ezagunena dena. Bere elikadura hematofagoa da, hau da, gizakien odolarekin eta odol beroko beste animalia batzuekin elikatzen da. Bere izen arrunta sarri erabiltzen den habitatetik dator: koltxoiak, sofak eta beste altzari batzuk. Gauez egiten du lan gehien, baina ez gauez bakarrik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2000]

## Ikus, gainera

* Ohe-zimitz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q940337
* Multimedia: Cimex lectularius / Q940337
* Espezieak: Cimex lectularius
# Cistus ladanifer

Cistus ladanifer Cistaceae familiako landare loreduna da. Adar gorrixkak, hosto estu lantza modukoak ditu, 1,50-2 m garai egiten dena. Bost hostoko lore handi zuriak izaten ditu, erdialdea gorria dutenak. Mediterraneo Itsasora ematen duten lurraldeetan hazten da. Gai usaintsu bat izaten du, lurringintzan asko erabiltzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789800
* Multimedia: Cistus ladanifer / Q789800
* Espezieak: Cistus ladanifer
# Cicindela campestris

Cicindela Campestris kakalardo espezie bat da, Carabidae familiakoa, zientziarako Lineok 1758an deskribatu zuena. Finlandia hegoaldetik Iberiar penintsularaino aurkitzen dira nagusiki, Euskal Herrian ere bai.

## Deskribapena

12-15 mm arteko luzera du eta toraxa beta elitroak berdeak ditu. Berde tonoa iluna edo argia izan daiteke, gama zabal batean, eta eguzki argitan iridiszentzia azaltzen du. Krema koloreko puntu ugari ditu elitroetan, nabarmenenak erdi-atzealdean. Hankak marroiak dira eta ile zurixkak dituzte. Begiak beltzak dira. Antena luze zuzenak ditu.

## Habitata

Lurzoru lehorretan bizi da. Hanka luze horiekin azkar egiten du korrika, 60 cm segundoko, eta hegan ere azkar egiteko gai da.

## Elikadura

Kakalardo haragijalea da eta intsektutaz elikatzen da. Lokatzetan hainbat cm-tako zuloa egiten du eta zain egoten da intsekturen bat tranpan erortzeko. Baraila indartsuak ditu erasotzeko.

## Bizi zikloa

Ale helduak maiatzetik urrira ikusten dira. Emeak arrautzak jartzen ditu eta handik jaiotzen dira beldarrak. Zurixkak dira eta buru beltz handia dute. Hauek ere baraila indartsuak dituzte eta harrapariak dira. Helduek bezala zuloa egiten dute eta han gordetzen dira.

## Ekologia

Cicindela campestris kakalardotik Entomoplasma freundtii bakterioa isolatu da.

## Iruditegia

* Cicindela campestris hosto lehorraren gainean.
* Burua eta barailak.
* Beldarra.
* Beldarra zuloan (ilustrazioa).

## Erreferentziak

* ↑ ondrej.zicha(at)gmail.com, Ondrej Zicha;. «BioLib: Biological library» www.biolib.cz (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ «Green tiger beetle maps - Encyclopedia of Life» eol.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cicindela campestre, Cicindela campestris (Coleoptera, Carabidae)» El desinsectador y desratizador 2017-05-03 (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Cicindela campestris – El medi natural del Bages i del Moianès. (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ TULLY, JOSEPH G.; WHITCOMB, ROBERT F.; HACKETT, KEVIN J.; WILLIAMSON, DAVID L.; LAIGRET, FREDERIC; CARLE, PATRICIA; BOVÉ, JOSEPH M.; HENEGAR, ROBERTA B. et al.. (1998). «Entomoplasma freundtii sp. nov., a new species from a green tiger beetle (Coleoptera: Cicindelidae)» International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology 48 (4): 1197–1204. doi:10.1099/00207713-48-4-1197. ISSN 1466-5034. (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q717055
* Multimedia: Cicindela campestris / Q717055
* Espezieak: Cicindela campestris
# Coenonympha arcania

Coenonympha arcania intsektu lepidoptero Papilionoidea da, Nymphalidae familiakoa. (Linnaeus, 1761).

## Banaketa

Europan, Turkian, Transkaukasia, Errusia hegoaldea eta Uralen hego eta erdia aldean. Iberiar Penintsulan ere aurki daiteke, iparraldean eta erdialdean. Euskal Herrian ere ikus daiteke.

## Sinonimoak

* Coenonympha adenda (Caruel, 1944)
* Coenonympha anticaeca (Lempke, 1957)
* Coenonympha baltica (Goltz, 1932)
* Coenonympha biocellata (Pionneau, 1932)
* Coenonympha cephalidarwiniana (Verity, 1953)
* Coenonympha confluens (Lempke, 1957)
* Coenonympha crassolimbo (Verity, 1953)
* Coenonympha diaphana (Schawerda, 1942)
* Coenonympha heroides (Caruel, 1944)
* Coenonympha infraparvocellata (Lempke, 1957)
* Coenonympha lecerfi (De Lesse, 1949)
* Coenonympha lineigera (Lempke, 1957)
* Coenonympha lundbladi (Bryk, 1946)
* Coenonympha luxurians (Lempke, 1957)
* Coenonympha marmorata (Caruel, 1944)
* Coenonympha mattiaca (Metz, 1928)
* Coenonympha pallida (Revon, 1939)
* Coenonympha rufobrunnea (Warnecke, 1942)
* Coenonympha secunda (Verity, 1953)
* Coenonympha venata (Lempke, 1957)
* Philea orientalis (Rebelde, 1904

## Ezaugarri batzuk

Zuhaixka- eta belar-eremuak, lore eta soilgune heze edo lehorretan bizi dira.
Beldarra Poa pratensis, Melica ciliata eta Holcus lanatus bezalako gramineoez elikatzen da.
Urte beteko zikloa duta eta maiatzatik abuztu erdira arte egiten dute hegan.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.biodiversidadvirtual.org/insectarium/Coenonympha-arcania-(Linnaeus-1761)-cat5871.html
* ↑ https://euskalherriamendizmendi.blogspot.com/2018/07/
* ↑ https://www.asturnatura.com/especie/coenonympha-arcania.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Asturnatura
* (Gaztelaniaz):Biodibertsitate birtuala.
* (Ingelesez):Lepidoptera and their ecology.
* Datuak: Q938009
* Multimedia: Coenonympha arcania / Q938009
* Espezieak: Coenonympha arcania
# Coluber

Coluber Colubridae familiako narrasti genero bat da. Afrikan, Amerikan, Ekialde Hurbilean eta Indian bizi dira.

## Espezieak

* Coluber anthonyi (Stejneger, 1901)
* Coluber aurigulus (Cope, 1861)
* Coluber bholanathi Sharma, 1976
* Coluber bilineatus (Jan, 1863)
* Coluber constrictor Linnaeus, 1758
* Coluber flagellum Shaw, 1802
* Coluber fuliginosus (Cope, 1895)
* Coluber gracilis (Günther, 1862)
* Coluber insulanus Mertens, 1965
* Coluber lateralis (Hallowell, 1853)
* Coluber manseri Leviton, 1986
* Coluber mentovarius (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* Coluber schotti (Baird & Girard, 1853)
* Coluber scortecci Lanza, 1963
* Coluber sinai (Schmidt & Marx, 1956)
* Coluber taeniatus (Hallowell, 1852)
* Coluber taylori Parker, 1949
* Coluber thomasi Parker, 1931
* Coluber vittacaudatus Blyth, 1854
* Coluber zebrinus Broadley & Schätti, 2000

## Kanpo estekak

* Datuak: Q226788
* Multimedia: Coluber / Q226788
* Espezieak: Coluber
# Convolvulus

Convolvulus Konbolbulazeo familiaren genero bat da, 200 espezie inguru ditu, banaketa kosmopolita eta klima askotan aurki daiteke.
Genero honen espezien artean urteroko landareak daude gehien bat eta gutxi batzuk bizikorrak. Urterokoak belarkarak izaten dira, igokariak edo herrestariak; apaingarrirako landatzen diren gehienak meheak eta txikiak. Bizikorrak, aldiz, mulu-eitekoak izaten dira.
Guztiek hosto bakunak eta txandakatuak dituzte, espiralean jarriak. Loreak zabalak dira, inbutu-formakoak, gehienetan zuriak edo arrosak, nahiz eta zenbait espezietan urdin, bioleta, gorri edo hori koloreak ere egon.
Convolvuluseko espezie asko belar txartzat hartzen dira, arazo izaten baitira beste landare landatu batzuentzat, hauen gainera igo eta ito egin ditzaketelako. Dena dela, kasu askotan propio landatzen dira euren lore eder eta apaingarriengatik.
Convolvulus espezie asko elikagai suertatzen dira Lepidoptera espezien harrentzat, adibidez, Bucculatrix cantabricellak Convolvulus cantabrica espeziearen hostoak besterik ez ditu jaten; Bedellia annuligerak Convolvulus arvensis; Bedellia somnulentella eta Orthonama obstipata

## Convolvulusetako espezieak

Euskal Herrian hauek katalogatu egin dira:
* Convolvulus althaeoides L.
* Convolvulus arvensis L. (ezkerte beltza, ziurda)
* Convolvulus cantabrica L.
* Convolvulus lineatus L.
* Convolvulus tricolor L. (hau apaingarri gisa landatu eta basatuta aurki daiteke)
Beste espezie batzuk:
* Convolvulus angustissimus
* Convolvulus assyricus
* Convolvulus boissieri
* Convolvulus calvertii
* Convolvulus calycina
* Convulvulus canariensis
* Convolvulus capensis
* Convolvulus carrii
* Convolvulus cataonnicus
* Convolvulus chilensis
* Convolvulus cneorum
* Convolvulus compactus
* Convolvulus dorycnium
* Convolvulus equitans
* Convolvulus erubescens
* Convolvulus eyreanus
* Convolvulus floridus
* Convolvulus fractosaxosa
* Convolvulus graminetinus
* Convolvulus hermanniae
* Convolvulus holosericeus
* Convolvulus humilis
* Convolvulus incanus
* Convolvulus ipomoeeae
* Convolvulus nodiflorus
* Convolvulus ocellatus
* Convolvulus nyctagineus
* Convolvulus oleifolius
* Convolvulus pentapetaloides
* Convolvulus persicus
* Convolvulus phrygius
* Convolvulus pilosellifolius
* Convolvulus remotus
* Convolvulus sabatius
* Convolvulus scammonia
* Convolvulus secundus
* Convolvulus scoparius
* Convolvulus siculus
* Convolvulus suffruticosus
* Convolvulus tricolor
* Convolvulus valentinus
* Convolvulus verecundus
* Convolvulus waitaha
* Convolvulus wallichianus

## Erreferentziak

* ↑ Eusko Jaurlaritza. (2004). Euskal Herriko Landareak eta inguruetakoak sailkatzeko gako irudidunak. .

## Kanpo estekak

* Flora Europaea: Convolvulus
* Flora of China: Convolvulus
* Datuak: Q147507
* Multimedia: Convolvulus / Q147507
* Espezieak: Convolvulus
# Copris lunaris

Copris lunaris Scarabaeidae familiako kakalardoa da. Europa kontinentalean eta Ekialde Hurbilean bizi da, baita Euskal Herriko basoetan ere.

## Deskribapena

Tamaina ertaineko kakalardoa da, 16-24 mm artean neurtzen dituena. Kolorez erabat beltza da eta distira metalikoa du. Elitroak marraturik daude, ez hala pronotoa. Hanka luze eta sendoak ditu, gorotzetan zuloak egiteko indartsuak behar dute izan. Burua abaniko antzera zabaltzen da eta sexu dimorfismo nabarmena agertzen du, arrak ondo garaturiko adar bat dauka aurrealdean, errinozero kakalardoen antzera, emeena askoz txikiagoa da. Arren pronotoa ere asko altxatzen da, emeena aldiz borobiltsuagoa da.

## Banaketa eta habitata

Europa kontinentaldean aurkitzen da. Uharte britainiarretan eta iparraldean ez eta Iberiar penintsulari dagokionez iparraldeko eremuan soilik. Mediterraneoko uharteetan ere bizi da. Abereak ibiltzen diren zelaietan aurkitzen da.

## Bizi zikloa eta elikadura

Behien gorotzetan aurkitzen da. Gorotzen azpian galeriak egiten ditu eta bertan jartzen ditu arrautzak. Beldarrak jaio ondoren emea galeriatan ibiliko da erabat garatzen diren artean. Helduak zein beldarrak gorotzetaz elikatzen dira.

## Iruditegia

* Arra.
* Arraren burua.
* Emea.
* Hanka indartsuak ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Copris lunaris (Linnaeus, 1758)» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).
* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ Heiko Bellmann. (2011). Nueva Guía de Campo de Insectos. Barcelona, España: Ediciones Omega., 174 or. ISBN 978-84-282-1549-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Copris lunaris (Linnaeus, 1758)» Mi blog de bichos 2018-12-01 (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).
* ↑ (Ingelesez) «Copris lunaris» uk beetles (Noiz kontsultatua: 2023-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1944241
* Multimedia: Copris lunaris / Q1944241
* Espezieak: Copris lunaris
# Corylus

Hurritzak, adaburu zabaleko zuhaixka edo zuhaitzak dira eta Corylus generoa osatzen dute. Hosto erorkorreko zuhaitz hauek, Ipar Hemisferioko eskualde epeletan dute jatorria. Kontrobertsia dago familiaren sailkapenean, izan ere, botaniko gehienek Betulaceae familiaren barnean sailkatzen dute,$^$$^{[2]}$$^{[3]}$ baina Corylaceae familiaren aldekoak ere badira.$^{[4]}$$^{[5]}$

## Ezaugarri morfologikoak

Hurritzen ernamuinak forma boide-kamutsa dute eta ezkatadunak dira. Hosto erorkor, biribil eta bakunak dituzte eta txandakatuta agertzen dira. Orokorrean hostoetan bigarren mailako 8 nerbio pare baino gutxiago agertzen dira eta ertzak bitan (bi aldetan) zerratuak izaten dira. Loreak monoikoak dira, sexu bakarreko gerbetan elkartuta eta hostoak baino lehen sortzen dira, udaberri hasieran.
Lore arrak biluziak dira, braktea bakoitzaren galtzarbean bakarka ezarrita eta 2 brakteolaz hornituta daude. Aurreko urteetako adar txikietan jaiotako gerbetan elkartuta eta zintzilik agertzen dira, 2-5 subfaszikuluekin. Gerba arrak hori argiak eta 5-12 cm luzeera dute, aldiz, gerba emeak oso txikiak eta kimuetan gordeta agertzen dira, soilik,1-3 mm luzeerako estigma gorriak agerian uzten dituelarik. Lore emeak, begi ezkatadun txiki batean sartuta daude eta infloreszentziak zima dikotomiko eran (dikasioetan) antolatuta daude.
Corylusen fruituak akenioak (hurrak) dira, 1-4 glomeruluetan antolatuta daude eta fomar biribil edo oboideak dituzte. 1-2,5 cm luzeera eta 1-2 cm diametrodunak dira eta zurezko oskol batez guztiz edo erdi estalita daude, barneko hazia inguratuz eta babestuz.
Hurritzen lore-hautsa, handipenei esker (x600) identifikatu daiteke eta negu amaieran eta udaberri hasieran alergien eragilea izan ohi da.

## Espezieak

Genero honek 15 espezie hartzen ditu bere baitan, jatorriz Europa, Ipar Amerika eta Asiako iparraldekoak:
* Corylus americana
* Hurritza (Corylus avellana)
* Corylus chinensis
* Corylus colchica
* Corylus colurna
* Corylus cornuta
* Corylus fargesii
* Corylus ferox
* Corylus heterophylla
* Corylus jacquemontii
* Corylus maxima
* Corylus sieboldiana
* Corylus tibetica
* Corylus wangii
* Corylus yunnanensis

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 I., Aizpuru,. (2010). Euskal herriko zuhaitz eta zuhaixken gida. (2. [argit.]. argitaraldia) Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco ISBN 9788445730515. PMC 868798162. (Noiz kontsultatua: 2019-03-10).
* 1 2 (Ingelesez) Hazel. 2018-12-20 (Noiz kontsultatua: 2019-03-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145889
* Multimedia: Corylus / Q145889
* Espezieak: Corylus
# Crotalus

Crotalus Viperidae familiako narrasti genero bat da. Amerika osoan zehar aurki daitezke.

## Espezieak

* Crotalus adamanteus Palisot de Beauvois, 1799
* Crotalus aquilus Klauber, 1952
* Crotalus atrox Baird & Girard, 1853
* Crotalus basiliscus (Cope, 1864)
* Crotalus catalinensis Cliff, 1954
* Crotalus cerastes Hallowell, 1854
* Crotalus cerberus (Coues, 1875)
* Crotalus culminatus Klauber, 1952
* Crotalus durissus Linnaeus, 1758
* Crotalus enyo (Cope, 1861)
* Crotalus ericsmithi Campbell & Flores-Villela, 2008
* Crotalus horridus Linnaeus, 1758
* Crotalus intermedius Troschel, 1865
* Crotalus lannomi Tanner, 1966
* Crotalus lepidus (Kennicott, 1861)
* Crotalus mitchellii (Cope, 1861)
* Crotalus molossus Baird & Girard, 1853
* Crotalus oreganus Holbrook, 1840
* Crotalus ornatus Hallowell, 1854
* Crotalus polystictus (Cope, 1865)
* Crotalus pricei Van Denburgh, 1895
* Crotalus pusillus Klauber, 1952
* Crotalus ravus Cope, 1865
* Crotalus ruber Cope, 1892
* Crotalus scutulatus (Kennicott, 1861)
* Crotalus simus Latreille, 1801
* Crotalus stejnegeri Dunn, 1919
* Crotalus stephensi Klauber, 1930
* Crotalus tancitarensis Alvarado-Díaz & Campbell, 2004
* Crotalus tigris Kennicott, 1859
* Crotalus totonacus Gloyd & Kauffeld, 1940
* Crotalus transversus Taylor, 1944
* Crotalus triseriatus (Wagler, 1830)
* Crotalus tzabcan Klauber, 1952
* Crotalus viridis Rafinesque, 1818
* Crotalus willardi Meek, 1905

## Kanpo estekak

* Datuak: Q463637
* Multimedia: Crotalus / Q463637
* Espezieak: Crotalus
# Culex

Culex eltxo genero bat da. Garrantzi berezia du, hainbat gaixotasunen bektorea delako: Mendebaldeko Niloko birusa, Japoniako entzefalitisa, Saint Louisko entzefalitisa eta hegaztien malaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q276595
* Multimedia: Culex / Q276595
* Espezieak: Culex
# Cupido minimus

Cupido minimus Lycaenidae familiako tximeleta espezie bat da. Hainbat tokitan tximeleta "urdin txikia" esaten bazaio ere ez da berez urdina. Europan eta Asia iparraldean aurkitzen da, Siberian eta Mongolian.
Johann Kaspar Füssli entomologoak deskribatu zuen 1775. urtean.

## Deskribapena

Tximeleta txikia da, hegal zabalera 16-27 mm-koa baino ez da. Tximeleta marroia bada ere arrek ezkata urdin batzuk dituzte eta dizdira urdina egiten dute, benetako kolorea ezkutatuz. hegalen ertzak zuriak dira. Sexu dimosfismoa kolorean bakarrik ez dute, izan ere emeak arrak baino handiagoak baitira.
Hegalen azpialdea zilar kolorekoa da eta eraztun zuriko puntu beltz solteak agertzen ditu.

## Bizi zikloa

Arrak oso lurraldekoiak izaten dira eta haien lurraldetan sartzen diren emeak gorteiatzen dituzte. Bikotea duen emeak gainerako arrak uxatu egingo ditu. Kopularen ondoren emeak arrautzak jarriko ditu landare osasuntsu batean. Beste tximeleta batzuek landare berean arrautzak jar ez ditzaten abdomena igurtzi egingo du haren usaina bertan uzteko.
Arrautzetatik beldarrak jaioko dira. Beldar hauek kanibalak dira eta gainerako arrautza eta beldarrak jango dituzte. Beldarrak urdin argiak dira, ia zuriak, eta heldu ahala oso iletsuak bihurtzen dira. Ondoren pupatu eta udan tximeleta helduak agertzen dira.

## Habitata

Kareharrizko lurzoruetako belardietan bizi dira, basoen irekigunetan eta bertan behera utzitako harrobietan.

## Iruditegia

* Emea eta arra.
* Arra eta emea elkarturik.
* Hegalen azpialdea.
* Arrautzak.
* Beldarra.

## Erreferentziak

* ↑ www.learnaboutbutterflies.com (Noiz kontsultatua: 2022-11-04).
* 1 2 «UK Butterflies - Small Blue - Cupido minimus» www.ukbutterflies.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-11-04).
* ↑ The millennium atlas of butterflies in Britain and Ireland. Oxford University Press 2001 ISBN 0-19-850565-5. PMC 45121710. (Noiz kontsultatua: 2022-11-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q243913
* Multimedia: Cupido minimus / Q243913
* Espezieak: Cupido minimus
# Daphnis nerii

Daphnis nerii (lehen Deilephila nerii) Sphingidae familiako sitsa da. Euskal Herrian udan aurki daitekeen lepidoptero bat da.
Hego berdeak dituen tximeleta handi iletsua, 10 cm inguru luze dena. Afrikako eta Mediterraneo inguruko lurraldeak ditu ohiko bizileku, baina urte beroetan Danimarkaraino eta Suediaraino ere igotzen da.
* Daphnis nerii ♂
* Daphnis nerii ♂ △

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137159
* Multimedia: Daphnis nerii / Q1137159
* Espezieak: Daphnis nerii
# Datil handi

Datil handia (Ensis siliqua) molusku kuskubiko bat da, Pharidae familiakoa. Mendebaldeko Europan eta Mediterraneon jatorria duen datil hau jateko ona da.

## Erreferentziak

* ↑ World Register of Marine Species

## Kanpo estekak

* Datuak: Q338353
* Multimedia: Ensis siliqua / Q338353