OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# The Happening (2008ko filma)

The Happening (euskaraz Gertaera) 2008ko M. Night Shyamalan estatubatuar-indiar zinema zuzendariaren suspense filma bat da. Mark Wahlberg, Zooey Deschanel, John Leguizamo eta Betty Buckley aktoreak antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
New York hiriko hiritarrak modu bitxian jarduten hasi eta bere buruaz beste egiten ari dira. Nahiz eta hasieran jendeak eraso bioterrorista batean aurrean daudela uste izan, AEBtako ipar-ekialde guztian antzeko gertaerak jazotzen ari dira, hortaz, Filadelfiako Elliot Moore (Mark Wahlberg) irakasleak gertakari hauek ikertu eta bere familiarekin Harrisburgera joatea erabakiko du, bidean beraiei amesgaizto honetatik bizirik ateratzea lortu duten beste hainbat pertsona ere gehitzen joango zaizkielarik. Gerora Lur planeta eta landareek gizakietatik defendatzeko neurotoxinadun aire korronte antzekoa jaurtitzen ari dela jabetuko dira.

## Aktoreak

* Mark Wahlberg: Elliot Moore
* Zooey Deschanel: Alma Moore
* John Leguizamo: Julian
* Ashlyn Sanchez: Jess
* Betty Buckley: Jones andrea
* Spencer Breslin: Josh
* Robert Bailey, Jr.: Jared
* Frank Collison: negutegiko gizona
* Victoria Clark: negutegiko gizonaren andrea
* Jeremy Strong: Auster soldadua
* Brian O'Halloran: Jeepeko gidaria
* Alan Ruck: insititutuko zuzendaria
* M. Night Shyamalan: Joey
* Reggie Kania: Reggie
* Yonathan Parra: Zito
* Don Castro: Philadelphiako poliziako ofiziala

## Kanpo estekak

* The Happening filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q681092
* Multimedia: The Happening (2008 film) / Q681092
# Zoolander

Zoolander 2001eko Ben Stiller estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktorearen umorezko filma bat da. Bertan, Ben Stiller, Owen Wilson, Will Ferrell, Christine Taylor, Milla Jovovich, Jerry Stiller, David Duchovny eta Jon Voight aktoreek antzeztu zuten.
Zoolander 2 (2016) jarraipena izan du.

## Argumentua

Derek Zoolander (Ben Stiller) izaera txoriburua duen azken hiru urteetako gizonezko modelo preziatuena izan da. Bere laugarren urteko koroaketa izango den gaueko ekitaldian, bere harridurarako Hansel (Oewn Wilson) modelo berria koroatzen dute. Derek denentzako zalantzan eta ergel gisa gelditu da, atsekabeturik lanbidea uztea erabakitzen duelarik. Halere, Jacobim Mugatu (Will Ferrell) diseinatzaile prestigiotsuak berarantzat desfila dezan kontratatu du, nahiz eta Derek haren ezkutuko egitasmoa zein den ez jakin, hark Malasiako lehen ministroa hiltzea. Orain, Derekek, The Times aldizkariko emakumezko kazetati batek (Christine Taylor) eta Hansel modeloak hilketa hori gauzatu ez dadin saiatu beharko dira.

## Aktoreak

* Ben Stiller: Derek Zoolander
* Owen Wilson: Hansel McDonald
* Will Ferrell: Jacobim Mugatu
* Christine Taylor: Matilda Jeffries
* Milla Jovovich: Katinka Ingabogovinanana
* Jerry Stiller: Maury Ballstein
* David Duchovny: J.P. Prewitt
* Jon Voight: Larry Zoolander
* Alexander Skarsgård: Meekus
* Matt Levin: Archie
* Justin Theroux: Evil DJ
* Andy Dick: Olga the Masseusse
* Jennifer Coolidge: Estatubatuar diseinatzailea
* Nora Dunn: Ingeles diseinatzailea
* Tony Kanal: Frantses diseinatzailea
* John Vargas: Italiar diseinatzailea
* James Marsden: John Wilkes Booth
* Anne Meara: Manifestaria
* Woodrow Asai: Malasiako lehen ministroa
* Patton Oswalt: Derek tximinoarena egiten duen argazkiko zuzendaria

### Kameoak

* Vince Vaughn: Luke Zoolander
* Judah Friedlander: Scrappy Zoolander
* Donald Trump: Melania Trump
* Christian Slater
* Tom Ford
* Donatella Versace
* Cuba Gooding Jr.
* Steve Kmetko
* Tommy Hilfiger
* Fabio
* Lenny Kravitz
* Gwen Stefani
* Gavin Rossdale
* Heidi Klum
* Mark Ronson
* Paris Hilton
* David Bowie
* Tyson Beckford
* Fred Durst
* Lance Bass
* Lil' Kim
* Garry Shandling
* Claudia Schiffer
* Veronica Webb
* Lukas Haas
* Carmen Kass
* Natalie Portman
* Frankie Rayder
* Victoria Beckham
* Sandra Bernhard
* Emma Bunton
* Karl Lagerfeld
* Winona Ryder
* Billy Zane
* Terrell Owens
* Shavo Odadjian
* Little Kingz
* Irina Pantaeva
* Larissa Bondarenko
* Stephen Dorff

## Kanpo estekak

* Zoolander filmari buruzko IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q220192
* Multimedia: Zoolander / Q220192
# Village of the Damned (1995eko filma)

Village of the Damned (euskaraz Madarikatuen Herria) 1995eko John Carpenter estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko eta zientzia-fikziozko film bat da. Christopher Reeve, Kirstie Alley, Linda Kozlowski, Mark Hamill, Michael Paré eta Meredith Salenger aktoreek antzeztu zuten.
John Wyndham idazlearen The Midwich Cuckoos eleberrian oinarritua dago, eta era berean 1960ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da, baina hura Ingalaterrako landako herri txiki batean girotua zegoen bitartean, honako film hau Kaliforniako Marin konderriko kostaldeko herri txiki eta lasai batean girotu zen.
Film hau Christopher Reeve aktoreak antzeztu zuen azkena izan zen, 1994an filma hau burutu ostean, 1995eko maiatzaren 27an zaldiz zebilela erorketa izan eta lepotik beherako gorputz guztiaren paralisia jasan baitzuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kaliforniako Marin konderrian dagoen kostaldeko Midwich herri txiki eta lasaian bapatean jende guztiak konortea galduko dute. Handik gutxira jendeak konortea berreruskuratu eta bakoitzak bere bizitzarekin jarraitzean, gertakari bitxi horrekin zerikusia duen beste fenomeno arraro eta harrigarri bat jazoko da: Midwich herriko ia emakume guztiak haurdun daude, bai bikotedunak, nahiz bikoterik gabeak, edota alargunak eta adinean sartutakoak ere, honek bikote askotan eztabaidak eta mesfidantza piztuko ditu. Bere emaztea haurdun duen eta herriko medikua den Alan Chaffee (Christopher Reeve) eta AEBtako Gobernuak gertakaria ikuskatzera herrira bidali duen Susan Verner (Kirstie Alley) zientzialaria kasua ikertzen hasiko dira, era berean, haurdunaldi horietatik jaiotako haurrek naturazgaindiko portaera bitxi eta beldurgarriak erakusten hasiko dira, tartean jendearen borondatea kontrolatzeko botere telepatikoa eta taldean edonora joateko joera, gainera denek fisikoki antza handia dute, ilehoriak, azal argia eta dirdir egiten duen begirada beldurgarria ere.

## Aktoreak

* Christopher Reeve: Alan Chaffee doktorea, Midwich herriko medikua
* Kirstie Alley: Susan Verner doktorea, AEBtako Gobernu Federalarentzat lanean dabilen epidemologista eta haurdunaldien ikertzailea
* Linda Kozlowski: Jill McGowan, Daviden ama bilakatzen den alarguna
* Michael Paré: Frank McGowan
* Meredith Salenger: Melanie Roberts
* Mark Hamill: George erreberendoa, Midwich herriko apaiza protestantea

### Haurrak

* Thomas Dekker: David McGowan, Jill McGowanen semea
* Lindsey Haun: Mara Chaffee, Chaffee doktorearen alaba
* Cody Dorkin: Robert
* Trishalee Hardy: Julie
* Jessye Quarry: Dorothy
* Adam Robbins: Issac
* Chelsea DeRidder Simms: Matt
* Renee Rene Simms: Casey
* Danielle Keaton: Lily

## Kannpo loturak

* Village of the Damned filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Village of the Damned filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1167579
# THX 1138

THX 1138 1971ko George Lucas estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Walter Murch gidoigilearekin batera idatzi zuen zientzia-fikzioko film bat da. Robert Duvall, Donald Pleasence, Don Pedro Colley, Maggie McOmie eta Ian Wolfe aktoreek antzeztu zuten.
Gaur egun kultuzko filma da, garai hastan zinemagintza ikasle arrunta zen George Lucas gazteak zuzendutako lehenbiziko laburmetraia izan baitzen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Etorkizunean, krimenik handiena maitasuna da. THX 1138, LUH 3417 eta SEN 5241ek (Robert Duvall, Maggie McOmie eta Donald Pleasence) lurrazpian kokatua dagoen etorkizuneko gizarte batetik ihes egiten saiatuko dira, honetan sexua, debekatua dago, eta agintariek jendea drogen bidez kontropean dute.

## Aktoreak

* Robert Duvall: THX 1138
* Donald Pleasence: SEN 5241
* Don Pedro Colley: SRT holograma
* Maggie McOmie: LUH 3417
* Ian Wolfe: PTO preso zaharra
* Marshall Efron: TWA presoa
* Sid Haig:r NCH presoa
* John Pearce: DWY presoa
* James Wheaton: OMM 0910ren ahotsa

## Kanpo estekak

* THX 1138 filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q783365
# Arrasate Udalatx mendi lasterketa

Arrasate Udalatx mendi lasterketa Arrasaten jokatzen den mendi lasterketa da. 2015ean izan zuen lehenengo ekitaldia. Mondraitz Kirol Klubak antolatzen du.
2020ko eta 2021eko ekitaldiak ez ziren jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.

## Ibilbidea

21 kilometrotako ibilbidea da Arrasaten hasi eta amaitzen dena. Ibilbidean zehar Udalatx (1092m) mendira igotzen da. Handik Betsaidera joaten da eta Udalatik zehar Arrasatera jeisten da.
2023ko ekitaldian eguraldi txarraren ondorioz ez zen Udalatxera igo eta ibilbide alternatiboa osatu zuten korrikalariek, Arrasaten hasi, Udalatik Txukirrilora, handik Besaidera eta azkenik Arrasatera jeitsi. Ibilbide laburragoa bakarrik ez, desnibela ere 50 metro txikiagoa izan zen.

## Palmaresa

| Urtea | Gizonezkoa | Denbora | Emakumezkoa | Denbora |
| 2015 | Imanol Goñi | 1:49:17 | Oihana Kortazar | 2:13:50 |
| 2016 | Aritz Egea | 1:49:23 | Aitziber Ibarbia | 2:14:42 |
| 2017 | Markel Urigoitia | 1:54:16 | Oihana Azkorbebeitia | 2:13:55 |
| 2018 | Julen Larruzea | 1:47:39 | Ane Zabala | 2:23:58 |
| 2019 | Asier Larruzea | 1:47:37 | Oihana Azkorbebeitia | 2:11:06 |
| 2020- 2021 | ez zen jokatu | | | |
| 2022 | Gontzal Murgoitio | 1:47.23 | Onditz Iturbe | 2:07:32 |
| 2023 | Mikel Zabalegi | 1:32:31 | Oihana Azkorbebeitia | 1:51:41 |
| 2024 | Ibai Larrea | 1:47:10 | Ainara Urrutia | 2:17:15 |
* 2023ko ekitaldian ibilbidea laburragoa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Mondraberri. Abian da Arrasate-Udalatx mendi lasterketaren VII. edizioa [argazki galeria eta bideoa | Mondraberri Arrasateko Ataria. ] (Noiz kontsultatua: 2023-04-03).
* ↑ CLASIFICACIONES ARRASATE UDALATX MENDI LASTERKETA 2015 arrasate/mondragon. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ «Aritz Egea jaun eta jabe Arrasate-Udalatxen - Debagoiena» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ «Mujeres de Pyrenaica: Oihana Azkorbebeitia Urizar gana la III Arrasate-Udalatx Mendi Lasterketa» Mujeres de Pyrenaica 2017-04-02 (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ «Julen Larruzea larrabetzuarra eta Ane Zabala arrasatearra garaile Arrasate-Udalatx lasterketan - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ «Inoizko lasterketarik bizkorrena egin dute Asier Larruzeak eta Oihana Azkorbebeitiak Arrasaten - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ «Onditz Iturbek eta Gontzal Murgoitiok Arrasate-Udalatxeko errekorrak ondu dituzte - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* 1 2 «Oihana Azkorbebeitiak eta Mikel Zabalegik, eguraldi petralari, aurpegi ona eta hanka hobeak - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2023-04-03).
* ↑ «Ibai Larrea eta Ainara Urrutia nagusi Arrasate-Udalatx lasterketan - Arrasate» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).

## Kanpo estekak

* Mondraitz Kirol Klubeko webgunea
* Datuak: Q113884865
# Perushim

Perushim, hebreeraz: פרושים‎, Vilna Gaon lituaniar-judu buruzagiaren diszipuluek jasotako izendapena da. XIX. mendearen hasieran Lituania bizilekkua utzi eta orduan Otomandar Inperioaren lurraldea zen Israelgo Lurraldean bizitzen jarri ziren.
Misnagdim judu mugimenduaren atal bat osatzen zuten, hasidismoaren aurkariak zirenak.
# Santa Polako lurmuturra

Santa Polako lurmuturra, Espainiako Valentzia Erkidegoko Alacanteko probintzian dagoen lurmutur bat da, Santa Pola udalerriaren ipar-ekialdean. Lurmutur honetatik 4,5 kilometro hego-ekialdera Tabarca uhartea dago.
Ikuspegi geologikotik, Mediterraneoko itsasertzeko uharri fosilaren adibide bakanetako bat den egitura bat osatzen du, jatorri miopliozentrikoa duena. Muinoa barnealderantz hedatzen da, Santa Pola mendilerroa osatuz, udalerriko berdegune bat, Alepo pinuz eta eukalipto gorriz osatutako basoekin.
Gailurrean, itsas mailatik 131 metrora, lehen mailako erpin geodesiko bat dago, non Talaiola dorre zaharraren gainean eraikia itsas nabigaziorako itsasargi bat dagoena. Itsasertzean sortzen den itsaslabarraren azpitik, kala txikiak dituen errepide bat igarotzen da, Santa Pola eta Arenals del Sol lotzen dituena.

## Erreferentziak

* 1 2 Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana. Editorial Prensa Valenciana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11680389
* Multimedia: Cap de Santa Pola / Q11680389
# Santa Pola

Santa Pola (valentzieraz ˈsanta ˈpola eta gaztelaniaz ˈsanta ˈpola ahoskatua) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Vinalopó eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 31.760 biztanle zituen.

## Demografia

* Santa Pola
* INEren erroldak.

## Galeria

* Gazteluko atea
* Tamarit dorrea
* Egunsentia las Salinasen
* Gaztelua

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística (España). Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842. .

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q257707
* Multimedia: Santa Pola / Q257707
# Eukalipto urdin

Eukalipto urdina (Eucalyptus globulus) mirtazeoen familiako eta eukaliptoen generoko zuhaitza da, jatorriz Australia eta Tasmaniakoak.

## Ezaugarriak

Hosto iraunkorreko zuhaitz handia da eukaliptoa: 40 m garai izan daiteke.

### Zurtoina – Azala

Enborra lodia eta zuzena da, eta azala leuna eta gris-berdexka ─zerrendatan askatzen da kanpoko geruza─.

### Hostoak

Eukaliptoaren hosto gazteak aurkakoak eta eseriak dira; eta helduak, berriz, txandakatuak, peziolodunak, larrukarak eta lantza formakoak. Oso usaintsuak dira hosto guztiak.

### Loreak

Neguan loratzen da eukaliptoa. Loreak ─zurixkak─ ginbail bakanetan sortzen dira.

### Fruituak

Fruitua kono formakoa da; berde-urdinxka hasieran, eta arrea heltzean.

## Habitata

Jatorriz, Australiakoa eta Tasmaniakoa da eukaliptoa. Klima epela eta hezea behar du eukaliptoak, eta kostaldean kultibatzen da Euskal Herrian.

## Erabilera

Erleek eukaliptoen loreen nektarra biltzen dute eztia sortzeko. Eukaliptoaren zura horixka da, eta parketa fabrikatzeko erabiltzen da. Papera ere ekoizten da eukaliptoaren egurrarekin.
Hosto eta fruituen infusioak arnas aparatuko hanturak arintzeko erabiltzen dira. Zingiretan, garrantzi handia izaten dute eukaliptoek: inguruaren hezetasuna txikitu egiten dute ─ur asko behar dute eukaliptoek─, eta, horrela, intsektuen populazioak murriztu egiten dira, eta, bide batez, haiek sortutako gaixotasunak, malaria, kasu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159528
* Multimedia: Eucalyptus globulus / Q159528
* Espezieak: Eucalyptus globulus
# Merk

Merk antzinako zilarrezko txanpon eskoziarra zen. Jatorriz hitza "mark" (Marka euskaraz) zen eta zilarrezko neurri-unitate bat izendatzen zuen. Txanpon hau XVI. mende amaieratik XVII. mendean zehar erabili izan zen. Merk osoarekin batera, merk erdia eta merk laurdena erabili ziren.
Mark hitzatik "Markland" edo "Merkland" sortu zen Eskozian ere bai: dokumentuetan lur kantitate jakin bat adierazteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3855166
* Multimedia: Merk / Q3855166
# Eukalipto

Eukaliptoak (Eucalyptus) (grezieratik: ευκάλυπτος "estali") mirtazeoen familiako eta Eucaliptus generoko zuhaitzak edo zuhaixkak dira.
Hosto gazteak aurkakoak eta eseriak dituzte; helduek, berriz, txandakatuak, peziolodunak eta larrukarak. Loreak unbela bakanetan daude eta fruitua kapsula-motakoa da. Jatorriz Australia, Tasmania eta Zeelanda Berrikoak dira.

## Eukaliptoaren hazkuntza azkarra

Eukaliptoa ezaguna da bere hazkuntza azkarrarengatik. Ustiapen-zikloa 12 urte ingurukoa da eta ez 25 urtekoa pinuekin bezala, edo askoz urte gehiago espezie autoktonoekin (pagoa, haritza, gaztaina...). Baina horrek badauka bere alde txarra: prozesu azkar horrek lurraren kalitatea eta bizitza modu esanguratsuan ahultzen du.

## Eukaliptoaren ustiapenak dakarren arazoak

Arturo Elosegi ikertzaileak aztertu du eragin negatibo hori Euskal Herriko Unibertsitatean. Ikerketok erakutsi dute Euskal Herrian eukaliptadiek nabarmen hondatzen dituztela errekak. Eukaliptoaren orbela kalitate txarrekoa da, toxikoa animalia askorentzat. Eukaliptadiz inguratutako errekek orbel gutxiago eta kalitate okerragokoa jasotzen dute baso naturalez inguratutakoek baino. Horrek erreka inguruko onddoak eta ornogabeak kaltetzen ditu.
Gainera, eukaliptadiak matarrasaz mozten dira, alegia, zuhaitz guztiak batera, eta hori oso maiz egiten da, hamabi urtetik behin. Ikerketek erakutsi dute matarrasek kalte handia egiten dutela erreketan, haiek lokazten eta bertako bizidunentzat baldintzak guztiz okertzen. Horrekin batera, ustiapenerako egiten diren pista-sareak oso sarriak izaten dira, eta pista horiek, matarrasekin batera, lurzoruaren galera dakarte, eta erreken lokaztea areagotzen dute.
Euskal Herriko basoa ia erabat soilduta zegoela, XX. mende hasieran, foru-aldundiek hazkunde azkarreko espezieak bultzatu zituzten, bereziki intsinis pinua. Garai hartarako erabaki ulergarria izan zen. Mende bat geroago, ordea, mendiak eta gizartea guztiz aldatu dira, baina erakundeek pinuen eta eukaliptoen monokultiboa bultzatzen segitzen dute.
Basogintza intentsiboaren kalteak eskalarekin lotuta daude. Unada bat eukaliptoz landatzeak eragin txikia du, haran oso bat eukaliptoz estaltzea oso bestelakoa da. Errekei begira, gauza asko egin daitezke basogintzaren eragina murrizteko: ibarbaso naturalak manten daitezke, pista-sareak optimizatu eta basolanak kalterik txikieneko garaietara mugatu, maiz egindako matarrasa oso kaltegarria da eta.

## Espezie batzuk

600 espezie inguru dira.
* Eucalyptus camaldulensis (eukalipto gorria)
* Eucalyptus citriodora
* Eucalyptus globulus (eukalipto urdina)
* Eucalyptus gunii
* Eucalyptus radiata
* Eucalyptus regnans
* Eucalyptus smithii

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia
* 1 2 Elosegi, Arturo; Larrañaga, Aitor. (2019-04-16). «Basogintzan okerrera» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-05-01).
* ↑ Elosegi, Arturo. (2018-10-07). «Gure basoen etorkizuna erabakitzeko garaia» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-05-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45669
* Multimedia: Eucalyptus / Q45669
* Espezieak: Eucalyptus
# Qasr al-Nil zubia

Qasr al-Nil zubia (arabieraz: كوبري قصر النيل‎) Egiptoko Kairo hiriburuan dagoen zubi bat da, Nilo ibaia zeharkatzen duena. Brontzezko lehoi ezagunek zaintzen dute.
Hiriaren erdiguneko Tahrir plaza Gezira uhartearekin eta Zamalek barrutiarekin lotzen du, oinezkoentzako eta autoentzako zubia da.

## Historia

Aurrez XIX. mendean eraikitako Gezira zubia egon zen. Zubi birakaria zen. Haren tokian zubi berria eraikitzea erabaki zen. 1931ko otsailaren 4an Fuad I.a erregeak lehenengo harria ezarri zuen eta 1933ko ekainaren 6an inauguratu zuen. Fuad I.aren aita zen Khedive Ismail Paxaren izena eman zioten hasieran baina 1952ko iraultzaren ondoren Qasr al-Nil zubia izenak ordezkatu zuen, "Nilo gaineko jauregia" esan nahi du arabieraz.

## Egitura

1.932 metrotako luzera du eta zazpi arku ditu. Altzairuz eraiki zuten eta Ralph Anthony Freemanek diseinatu zuen. Zubiaren mutur bakoitzean brontzezko bina lehoiren estatuak daude, Henri Alfred Jacquemart eskultoreak XIX. mendearen amaieran egindakoak.

## Iruditegia

* Aire ikuspegia.
* Manifestazioa, 2011n.
* Zubia zaintzen duten lehoiak.
* Gezira zubi birakaria.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Kasr el Nil Bridge (Cairo, 1933)» Structurae (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).
* 1 2 3 (Ingelesez) Stephen, F W. (1935-01). «THE NEW KHEDIVE ISMAIL BRIDGE, CAIRO, EGYPT.» Minutes of the Proceedings of the Institution of Civil Engineers 240 (1935): 365–393. doi:10.1680/imotp.1935.15246. ISSN 1753-7843. (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).
* ↑ (Ingelesez) «Cairo's bridge of dreams» Los Angeles Times 2007-08-14 (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).
* ↑ (Ingelesez) Witnessing Cairo: How the Lions of Qasr al-Nil Saw it All | Egyptian Streets. 2022-08-11 (Noiz kontsultatua: 2024-10-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1973889
* Multimedia: Qasr al-Nil Bridge / Q1973889
# Eukalipto gorri

Eukalipto gorria (Eucalyptus camaldulensis) mirtazeoen familiako eta eukaliptoen generoko zuhaitza da. Munduko leku askotan landatutako espeziea da. Jatorrizko Australiakoa da, eta oso hedatuta dago, batez ere ur-ibilguetatik gertu. Australiako zuhaitz ezagun eta ikono bat da. Itzal ona sortzen du Australia erdialdeko muturreko tenperaturetarako, eta ibai-bankuak egonkortzen ditu, lurzorua atxikiz.

## Deskribapena

20 metroraino hazten da, eta batzuetan 45 metroko altuerara ere iristen da; bere azal lodia (3 cm) harrotua da, gorrixkak, grisak, berdexkak eta zurixkak nahastuz.
Eukalipto gorriak "alargun egile" ezizen erdeinagarria du, aurretik abisatu gabe adarrak galtzeko duen gaitasunagatik (sarritan, enborraren diametroaren erdia). Adarrak mozteak ura aurrezten laguntzen du eta/edo bere egur hauskorraren emaitza da.

## Laborea

E. camaldulensis azkar ernetzen da hazi freskoetatik zein hotz lehorreko baldintzetan biltegiratutakoetatik. Eta laster hartzen du lehortearen aurkako erresistentzia. Bonsai bikaina da, eta ondo ernetzen da oinarritik eta apize epikormikotik.

## Erreferentziak

* ↑ «Eukaliptoa» Tknika.
* ↑ Wilson, N.. (1995). The Flooded Gum Trees: Land Use and Management of River Red Gums in New South Wales. Sydney: Nature Conservation Council of New South Wales.
* ↑ (Ingelesez) Hill, Ken. Eucalyptus camaldulensis. Royal Botanic Garden Sydney.
# Mendikate Subbetikoa

Mendikate Subbetikoa (gaztelaniaz: Cordillera Subbética) Espainian dagoen mendigunea da, Mendikate Betikoetan. Mendikate Penibetikoaren iparraldean kokatuta, Gibraltarretik Granadaraino doa.

## Mendilerroak

Mendigunearen mendilerro nagusiak honako hauek dira:
* Grazalemako mendilerroa
* Kordobako Mendikate Subbetikoa
* Parapandako mendilerroa
* Lojako mendilerroa
* Jaéngo Hegoaldeko mendilerroa
* Haranako mendilerroa
* Huétorreko mendilerroa
* Alfaguarako mendilerroa
* Sierra Mágina
* La Sagra mendilerroa

## Tontorrak

Subbetikoaren mendirik altuenak honako hauek dira:
* La Sagra mendilerroa, 2.382 m.
* Mágina, 2.164 m.
* La Pandera, 1.872 m.
* Jabalcuz, 1.614 m.
* Tiñosa 1.570 m.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2508364