# Gerhard Rohlfs

    Ez nahasi Friedrich Gerhard Rohlfs esploratzailearekin.
Gerhard Rohlfs (Berlin-Lichterfelde, 1892ko uztailaren 14a - Tübingen, 1986ko irailaren 12a), alemaniar hizkuntzalari, filologo eta erromanista izan zen.

## Biografia

Irakaslea izan zen Tübingen eta Municheko unibertsitateetan. Bere espezialitaterik nabarmenena geografia linguistikoa izan zen, non landa-lan izugarria egin zuen. Rohlfsen bibliografiak laurehun izenburu ditu gutxienez.
1913tik, Rohlfsek hizkuntza erromantzeak ikasi zituen Berlinen (eta Grenoblen) eta doktoretza lortu zuen (mendebaldeko frontean soldadutza egin ondoren) 1920an Heinrich Morfekin Ager, Area, Atrium. Eine Studie zur romanischen Wortgeschichte izeneko tesiarekin (Borna-Leipzig 1920). Frantseseko, latineko eta italierako azterketa estatalak ere gainditu zituen. Calabrian sei hilabeteko ikerketa-egonaldia egin ondoren, 1922an Eduard Wechsslerrekin osatu zuen bere gaikuntza Das romanische habeo-Futurum und Konditionalis-i buruzko ikerketa batekin, eta funtzionario hizlari pribatu bihurtu zen Berlingo Friedrich-Wilhelms Unibertsitatean, 1926an Tübingengo irakasle titularra, 1938an Municheko Filologia Erromanikoko katedrari dei bat egin zion Karl Vossler nahitaezko erretiratuaren ondorengo gisa. 1957an erretiroa hartu ondoren, Tübingenera itzuli zen eta ohorezko irakasle izendatu zuten 1958an.

## Gaskoia eta euskara

1935ean gaskoiari buruzko liburu bat atera zuen. Liburuaren erdia, gutxi gorabehera, hiztegiaren azterketari eskainita zegoen. Garai hartako hiztegi eta lexikoen osagarri gisa, Gerhard Rohlfs, bearnesarentzat, aragoierarentzat eta euskararentzat, Pirinioetako bi isurialdeetan, hitz uzta zabala bildu zituen.
Bereziki nekazari edo artzaintza-terminologiari eta toponimiari dagozkien hitzen alderaketak eginez, egileak Pirinioetako idiomen arteko elkargune zabalak erakutsi zituen. Horrela, hogeita hamar urte lehenago Édouard Bourciezek gaskoierari buruzko egindako ikerketak osatu zituen. Bat etortzeen gainetik, euskara, edo aitzineuskararen eragina azpimarratu zuen, Pirinioetako (hegoaldea eta iparraldea) eta Akitania-Pirinioetako hizkuntza eremuan latinezko eta galiar aurreko hitzen iturri gisa.

## Lan hautatuak

* Le Gascon. Etudes de Philologie Pyrénénne, Halle (Saale), Max Niemeyer Verlag, 1935.
* Romanische Sprachgeographie: Geschichte und Grundlagen, Aspekte und Probleme mit dem Versuch eines Sprachatlas der romanischen Sprachen. C. H. Beck, München 1971.
* Grammatica storica della lingua italiana e dei suoi dialetti, 3 Bde., Einaudi, Turin 1966–1969 und mehrere Nachdrucke.
* Rätoromanisch. Die Sonderstellung des Rätoromanischen zwischen Italienisch und Französisch; eine kulturgeschichtliche und linguistische Einführung. C. H. Beck, München 1975, ISBN 3-406-05730-6.
* Sermo vulgaris Latinus. Vulgärlateinisches Lesebuch. Niemeyer, Tübingen 1951 (Sammlung kurzer Lehrbücher der romanischen Sprachen und Literaturen; Band 13).
* Lexicon graecanicum Italiae inferioris. 2., erw. u. völlig neubearb. Aufl. Niemeyer, Tübingen 1964 (1. Aufl. u.d.T.: Etymologisches Wörterbuch der unteritalienischen Gräzität).
* Nuovo dizionario dialettale della Calabria. Con repertorio italo-calabro. Nuova ed. interamente rielab., ampl. ed aggiornata, 3. rist. Longo Ravenna 1982.
* Soprannomi siciliani. Palermo 1984 (Centro di Studi Filologici e Linguistici Siciliani. Lessici siciliani; Band 2).
* La Calabria contadina - Scavo linguistico e fotografie del primo Novecento, a cura di/Hrsg. Antonio Panzarella, Edizioni Scientifiche Calabresi, Rende 2006, ISBN 88-89464-10-0 (Bildband mit Fotos, die Rohlfs aufgenommenen und sprachwissenschaftlich kommentiert hat).
* Primitive Kuppelbauten in Europa. BAdW. Beck'sche Verlagsbuchhandlung München 1957 (it. Ausg. Primitive costruzioni a cupola in Europa, Firenze 1963)

## Erreferentziak

* ↑ Utz Maas: Verfolgung und Auswanderung deutschsprachiger Sprachforscher 1933-1945. Band 1: Dokumentation. Biobibliographische Daten A-Z. Stauffenburg Verlag, Tübingen 2010, S. 841
* ↑ Rohlfs, Gerhard. (1935). Le Gascon, Études de philologie pyrénéenne. Tubingen: Max Niemeyer Verlag, 252 or..
* ↑ (Frantsesez) Henry, René. (1936). «Rohlfs (Gerhard). Le Gascon. Études de Philologie Pyrénéenne» Revue belge de Philologie et d'Histoire 15 (3): 1023–1025..
* Datuak: Q77552
* Multimedia: Gerhard Rohlfs (linguist) / Q77552