OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Garbiñe Ubeda

Garbiñe Ubeda Goikoetxea (Ibarra, Gipuzkoa, 1967ko maiatzaren 4a) euskal idazlea, diseinatzailea eta politikaria da. Tolosako Udaleko zinegotzi hautatu zuten 1991ko maiatzaren 26ko udal hauteskundeetan, Herri Batasuna alderditik aurkeztuta. 2018ko martxoaren 17an Euskal Idazleen Elkarteko lehendakari izendatu zuten.

## Biografia

Lan bat baino gehiago eduki ditu bizitzan zehar, kazetari eta diseinatzaile lanetan ibili baita. Euskal filologia ikasten ere hasi zen, baina azkar batean jauzi egin zuen lan mundura, haren esanetan, garbi zeukalako lan egiteko sortu zela. Txikitatik hartu omen zion afizioa marrazteari; alabaina, ez zuen alor horretan lan egiteko betarik izan eta nahiago izan zuen idazketara jo, nahiz eta afizioa argi erakusten duen liburuak eta jolas grafiko interaktiboak sortu edo ilustratzean, besteak beste.
Kazetaritza mundura sartzeko Argia aldizkaria baliatu zuen, baina ez zen bertan finko gelditu, hara eta hona ibili baitzen hedabide desberdinen artean. 2018ko martxoan Euskal Idazleen Elkarteko lehendakaritza bere gain hartu zuen.

## Lanak
### Kronika

* Negu Gorriak - Ideia zabaldu tour 95 (1995, Susa)

### Saiakera

* Mila ezker (2009, Susa)

### Nobela

* Hobe isilik (2013, Elkar)
* Sasieskola (2018, Elkar)
* Esanezinak (2020, Elkar)

## Erreferentziak

* 1 2 «Garbiñe ubeda | Tabakalera - Donostia / San Sebastián» www.tabakalera.eu (Noiz kontsultatua: 2018-03-19).
* ↑ «Garbiñe Ubeda izango da Euskal Idazleen Elkarteko lehendakari berria» Argia 2018-03-19 (Noiz kontsultatua: 2018-03-19).
* ↑ Sarasola, Ainhoa. (2018-03-17). «Garbiñe Ubeda, Euskal Idazleen Elkarteko lehendakari berria» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-03-19).
* 1 2 Berria. «Garbiñe Ubeda» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-08-23).
* ↑ Olaziregi, Mari Jose.. «Garbiñe Ubeda: Hobe isilik, Elkar, 2013» Erlea (11) ISSN 1889-7576..
* ↑ Sarasola, Ainhoa. (2018-12-15). «Neska gazte baten begietatik» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-12-15).
* ↑ «Ubedak esanezinak argitaratu du - Google Bilaketa» www.google.com (Noiz kontsultatua: 2020-12-17).

## Kanpo estekak

* «Garbiñe Ubeda», Literaturaren Zubitegia.
* Datuak: Q12258193
# Iñaki Etxegoin

Iñaki Etxegoin Harriet, pilota arloan Etxegoin deituraz ezaguna (Donazaharre, Nafarroa Beherea, 1993ko urriaren 18a) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Asegarce enpresarekin.

## Kirol lorpenak

* 2015eko Nafarroako 2. mailako buruz buruko txapelduna
* 2015eko Nafarroako 2. mailako binakako txapelduna

## Kanpo loturak

* Enpresaren webguneko fitxa
* Datuak: Q30064076
# Yurre Ugarte

Yurre Ugarte Rodriguez (Tolosa, 1965) gipuzkoar idazle eta gidoilaria da. Euskal Herriko Unibertsitatean Kazetaritza ikasi zuen. Londresen zinema errealizazioa, gidoigintza eta argazkilaritza ikasi zituen, eta han idatzi eta zuzendu zituen lehendabiziko film laburrak. 1998tik Irunen bizi da.

## Film laburrak

Film labur hauek idatzi eta zuzendu zituen 1988-2004 artean:
Shopping around, A windy picnic, Fauna a fantastic bestiary, Siesta, Sallysnake, Amore eroa, Sueño mecánico, Sueño Rojo 35

## Gidoigintza

1991an ETBrako Penelope-Enea sitcoma asmatu eta idatzi zuen, eta harrezkeroztik gidoigintza profesionalean aritu da, fikzioaren alorrean, batez ere telesailetarako gidoiak asmatzen eta idazten, baita script editor edo gidoi gainbegiratzaile lanetan ere, adibidez Goenkaleko lehenengo bi denboraldietan. Besteak beste, Pocahontas II /John Smithen itzulera marrazki bizidunen filma, Barrebusa, Txikituko haut!, Teilatupean eta abar luze baten egilea da. Gaztelerazko telesailen artean, Tele 5 eta TV3rako egindako batzuk aipatzearren Vidas cruzadas, El súper...
Azken aldian marrazki bizidunetako film luzeen gidoiak idatzi ditu: Las aventuras del joven Félix (Dibulitoon 2018) eta Zutik! (Baleuko 2021)

## Literatura

Literaturgintzan, 2006 urtean Mugako loreak antzezlana idatzi zuen, eta handik gutxira, Ezin Ihesi, beste antzezlan bat. 2010an Gasolindegian (Alberdania) narrazio bilduma argitaratu zuen. Gazteentzako literaturaren barruan sailka daiteke Itsasoa maleta batean 2013an argitaratutako nobela. Naia eta Nabil detektibeak 2014an kaleratutako haurrentzako ipuin ilustratua da.
Komikigintzan aritu da: Katu Hegoduna sortu zuen Joseba Larratxe Josevisky marrazkilariarekin, eta 2019an Joana Maiz nobela grafikoa. Xabiroi aldizkarian ere argitaratu dira bere gidoia duten komiki laburrak, marrazkilari ezberdinek marraztuak.
Literatur sorkuntza tailerrak ere ematen ditu eta hainbat medioetan kolaborazioak egin izan ditu:7K astekarian elkarrizketak; iritzi artikuluak Iruneron, Tolosaldeko Atarian, Euskadi Irratian eta abar.

## Liburuak
### Narrazioa

* Gasolindegian (Alberdania, 2010, ISBN 9788498681970)
* Lilurabera (Alberdania, 2020),

### Haur literatura

* Itsasoa maleta batean (Denonartean, 2013, ISBN 9788415756101)
* Naia eta Nabil detektibeak (Denonartean,2014)

### Komiki-gidoiak

* Katu hegoduna (Sauré, 2013)
* Joana Maiz (Harriet ed. 2019) Nobela grafikoa
* Iris, XXII (Txalaparta, 2023). Ilustratzailea, Julen Ribas.

### Antzerkia

* Mugako loreak edo Himalaya blues (2006)
* Ezin ihesi (2007)

## Erreferentziak

* 1 2 Bio. (Noiz kontsultatua: 2019-09-04).
* ↑ Ubeda, Ima. (2013-11-24). «'Irrazionala den ororen aitortza da 'Katu hegoduna' komikia'» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-09-04).
* ↑ Sarasola, Ainhoa. «Lilurak zeharkatutako bizitzak» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-24).
* ↑ Iris, XXII. .

## Kanpo estekak

* Berria.eus "Erresistentziaren ahotsak".
* Yurre Ugarteren webgunea.
* Datuak: Q47013262
# Sigrid Undset

Sigrid Undset (Kalundborg, Danimarka, 1882ko maiatzaren 20a - Lillehammer, Norvegia, 1949ko ekainaren 10a) norvegiar idazlea izan zen. Marta Ulia anderea (1907) nobelarekin eman zen ezagutzera, eta haren ondotik Jenny (1911) eta Udaberria (1914) lanak argitaratu zituen. Bere garaiko feminismoaren aurka zegoen, eta nobela horietan maitasun librearen aldekoak kritikatu zituen eta emakumearen etxeko lana azpimarratu zuen ("Ez zaitezte feministak izan, izan zaitezte emakumeak, emazteak eta amak"). Kristin Lavransdatter (1920-1922) eta Olav Audunssön (1925-1927) nobelak dira ezagunenak; gizonaren eta emakumearen arteko lehia dute gaitzat. 1925ean, katolizismora bihurtu zen eta esperientzia hori kontatu zuen Gymnadenia (1929) eta Sasia sutan (1930) obren bidez. Erlijioaz zituen ideiak azaldu zituen Ida Elisabeth (1932), Emakume fidela (1936) eta Madame Dorthea (1936) lanetan. Nazismoaren aurka zegoen, eta alemaniarrek Norvegia okupatu zutenean, Estatu Batuetara erbesteratu behar izan zuen. 1928an Literaturako Nobel saria jaso zuen.

## Lanen zerrenda

* Marta Ulia andrerea (1907)
* Jenny ISBN 1-58642-050-X (1911)
* Udaberria (1914)
* Emakume jakintsuak (1918)
* Emakumearen ikusputua (1919)
* Kristin Lavransdatter: The Wreath ISBN 0-14-118041-2 (1923)
* Olav Audunssön (1925-1927)
* The Axe: The Master of Hestviken ISBN 0-679-75273-0 (1925)
* Kristin Lavransdatter: The Wife ISBN 0-14-118128-1 (1925)
* Kristin Lavransdatter: The Cross ISBN 0-14-118235-0 (1927)
* The Snake Pit: The Master of Hestviken ISBN 0-679-75554-3 (1928)
* In the Wilderness: The Master of Hestviken ISBN 0-679-75553-5 (1929)
* Gymnadenia (1929)
* The Son Avenger: The Master of Hestviken ISBN 0-679-75552-7 (1930)
* Ida Elisabeth ISBN 978-84-9840-807-2 (1932)
* Cristina, Lavransen alaba ISBN 978-84-7490-864-0
* Sasia sutan (1930)
* Emazte fidela (1936)
* Dorothea Madamea (1939)
* urte luzeenak (1934)
* Gunnar's Daughter ISBN 0-14-118020-X (1943)
* Sienako Katalina (1951)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Kristin Lavransdatter: The Wreath
* ↑ The Axe: The Master of Hestviken
* ↑ Kristin Lavransdatter: The Wife
* ↑ Kristin Lavransdatter: The Cross
* ↑ The Snake Pit: The Master of Hestviken
* ↑ In the Wilderness: The Master of Hestviken
* ↑ The Son Avenger: The Master of Hestviken
* ↑ Ida Elisabeth
* ↑ Gunnar's Daughter
* ↑ Sienako Katalina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80889
* Multimedia: Sigrid Undset / Q80889
# Margarita Unzalu Arana

Margarita Unzalu Arana "Amagoia" (Durango, Bizkaia, 1892 - ? 1973) euskal idazlea izan zen.

## Biografia

Emakume Abertzale Batzako kidea izan zen, Tabiratarra Batzokiaren propagandarako kultur jardueretan aktiboki parte hartu zuen. Euskal Esnalean kolaborazioak egin zituen.Euzkadi egunkarian, gerra aurreko urteetan, berrogeitaka kronika-artikulu idatzi zituen. Gerra garaian ihes egin behar izan zuen, eta bere senar Gregorio Ruiz Ertzilla “Gogorra”-rekin batera Ipar Euskal Herrian bizi izan zen exiliaturik hil arte.
Zenbait emakumek mende hasieran egindako lanak etorkizunean neskak hezkuntza sisteman pixkanaka-pixkanaka sartzeko bidea prestatu zuen. Horretan lagundu zuten zenbait euskal emakume idazlek ere. Beraien lanetan garai hartako emakumearen egoera errealak sortzen zien kezka adierazten zuten. Emakumeak formaziorako zituen gabeziak seinalatzen zituzten, eta baita orduan emakumeak zituen garapen aukerak ere. Margarita Unzalu izan zen horietako idazle bat, berarekin batera, Rufina Azkue, Robustiana Mujika, Jesusa Alfau, Maria Mercedes Alonso, Juana Mir, Maria Mutiozabal, Pilar Munarriz eta beste hainbat idazlek beren lanen bitartez emakumeak hezkuntza sisteman sartzeak zuen garrantzi izugarriaren kontzientzia hartzea bultzatu zuten.

## Lanak

* Txindokiko Marie. (Euskal Esnalea, 1925).

## Aitortzak

* Durangoko EAJren eta berorren egoitzaren, Batzoki Tabiratarraren, mendeurrena ospatzeko, Astarloa Kultur Taldea izeneko Durangoko kultur elkarteak eta Sabino Arana Fundazioak erakusketa antolatu zuten Durangoko Arte eta Historia Museoan (San Agustinalde, 16), bertan alderdi jeltzalearen garapenean protagonista izan zirenak. Durangaldeko politika, gizarte eta kultura bizitzan itzal handia izan zuten pertsonak omendu ziren, haien artean Margarita Unzalu “Amagoia” idazlea.

## Erreferentziak

* 1 2 «Unzalu, Margarita - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ «Euskera hobetzen: 'Gizonezkoak eta emakumezkoak' zuzen esanda dagoz?» Bizkaia Irratia (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ «Hik Hasi» www.hikhasi.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ Txindokiko Marie – ipuina.eus. (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ EAJ-PNV. «Durangoko EAJren historian zehar berorren mendeurrenean erakusketa bati esker» EAJ PNV (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q121466259
# Lourdes Unzueta

Lourdes Unzueta Zamalloa (Durango, Bizkaia, 1956ko otsailaren 11) euskal idazlea da. Ikasketaz eta lanbidez, Familiako Medikua da. Idatz&Mintz literatur aldizkariko kolaboratzailea.

## Biografia

Medikuntzako karrera egin zuen eta Familiako eta Komunitateko Medikuntzan espezializatu zen. Familiako mediku gisa lan egiten du. 1991z geroztik, Osasunaren Euskalduntzerako Erakundeko kidea da, eta Bizkaiko Medikuen Elkargoko Euskara Batzordean parte hartzen du. Idatz&Mintz literatura-aldizkariaren laguntzailea da. Idazle gisa, haurrentzako narrazio laburrak idatzi ditu, baita beste autore batzuekin batera liburuak ere.

## Lanak
### Narrazioa

* Argilunak begietan. (Galburu sorta. Labayru, 1991).
* Uharak zure begietan. (Galburu sorta. Labayru, 2005).
* Kaiuko bat elurretan. (Elkar, 2013).
* 9808 Narrazioak. (Egunkaria, 1998). (Beste egile batzuekin)
* Gutiziak. (Txalaparta, 2000). (Beste egile batzuekin)
* Bilbao, ipuin biltegia. (Alberdania, 2000). (Beste egile batzuekin)

### Edizioa eta itzulpena

* Durangaldeko ipuinak. Ebaristo Bustintza "Kirikiño" eta Errose Bustintza. (Bizkaiko Foru Liburutegia, 2015). (Seve Callejarekin batera)

### Itzulpena

* Cuentos-Ipuinak. Francisco de Iturribarria. (Seve Callejaren edizioa). (Bizkaiko Foru Liburutegia, 2016).

## Sariak

* Amiraren ametsa. Narrazio Laburrak VIII. Lehiaketa, Accesita. Santurtziko Udaleko Emakumearen Zerbitzua, 2007.
* Haragi minetan. I. BizkaIdatz Saria, Lehen Saria. Bizkaiko Foru Aldundia, 2008.
* Badator, badator, badatorrela otsoa. II. BizkaIdatz Saria, Accesita. Bizkaiko Foru Aldundia, 2009.
* Gata lurmuturretik, agata harribitxitik Berria egunkariak antolatutako Bidaia eta Mendi Kroniken Lehiaketako l. saria.2012
* Laranja-zuku gazi-gozoa. VIII. BizkaIdatz Saria, Bigarren Saria. Bizkaiko Foru Aldundia, 2016.
* Takoi-hotsa. Narrazio Laburrak XVIII. Lehiaketa, Accesita. Santurtziko Udaleko Emakumearen Zerbitzua, 2017.

## Erreferentziak

* ↑ Colegio de Médicos de Bizkaia. .
* ↑ revista literaria Idatz&Mintz. .
* ↑ narraciones cortas. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Argilunak begietan | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-05-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Uharak zure begietan | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-05-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Kaiuko bat elurretan | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-05-16).
* ↑ Unzueta, Lourdes. «Gata lurmuturretik, agata harribitxitik» Berria.
* ↑ «LA DIPUTACIÓN FORAL DE BIZKAIA ENTREGA LOS PREMIOS DEL VIII CONCURSO LITERARIO BIZKAIDATZ - Área de prensa - Bizkaia.eus» web.bizkaia.eus.

## Kanpo estekak

* Lourdes Unzueta literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12262640
# Steamboat Willie

Steamboat Willie (euskaraz: «Willie Lurrunontzia»), Walt Disneyk eta Ub Iwerksek 1928an zuzendutako marrazki bizidun film labur bat da. Zuri-beltzean sortua, Mickey Mouse eta Minnie Mouse pertsonaien lehenbiziko agerpena izan zen. Mickeyri buruz ekoitzitako hirugarren filma izan arren, banatzen lehenbizikoa izan zen. The Jazz Singer (1927) lehenbiziko soinudun film sinkronizatua ikusitakoan, eurek ere gauza bera egingo zutela erabaki zuten; alegia, sinkronizatutako soinudun marrazki bizidun filmak.
1998. urtetik, bere "balio historiko, kultural eta estetikoengatik", Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuaren Liburutegian gordea dago.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q816038
* Multimedia: Steamboat Willie / Q816038
# Sara Uribe Sánchez

Sara María Uribe Sánchez (Santiago de Querétaro, Mexiko, 1978), Sara Uribe izenez ezagunagoa, mexikar idazlea da. Queretaron jaio arren, 1996az geroztik Tampico, Tamaulipasen bizi da. Filosofian lizentziaduna da Tamaulipasko Goi Mailako Ikasketen Institutuan, eta maistra eta doktoregaia, letra modernoetan, Mexikoko Unibertsitate Iberoamerikarrean. FONCAko Gazte Sortzaileak programako (2006-2007) eta Sorkuntza eta Garapen Artistikoa Sustatzeko Programako (PECDA) bekaduna izan zen.

## Ibilbidea

Bere ibilbidean hainbat sari eta aintzatespen jaso ditu, besteak beste, Carmen Alardín ipar-ekialdeko Literatura Saria (2004), Clemente López Trujillo Poesia Sari Nazionala (2004-2005) eta Tijuana Poesia Sari Nazionala (2005).
Halaber, "El Oficio de Escribir" literatur sorkuntzako tailerra eman du eta Tamaulipas 2006 Munduko Letren Nazioarteko Literatura Jaialdian parte hartu zuen. Hainbat aldizkaritan parte hartu du: Blanco Móvil-en, Saloma letras entre ríos, Shearsman (Toshiya Kameiren itzulpena) eta Tierra Adentron (Enciclopedia de la Literatura (ELEM, s.f).

## Lan hautatuak

* Lo que no imaginas… (2005)
* Palabras más palabras menos (2006)
* Nunca quise detener el tiempo (2007)
* Antígona González (2012)
* Siam (2012)
* Abroche su cinturón mientras esté sentado (2017)
* Un montón de escritura para nada (2019)
* Antología Tsunami (Sexto Piso, 2018) del FONCA

## Sariak

* Ipar Ekialdeko Carmen Alardín Literatura Saria (2004)
* Clemente López Trujillo Poesia Sari Nazionala, Yucatango Literatura Biurtekoan (2004-2005)
* Tijuana Poesiaren Sari Nazionala (2005)

## Erreferentziak

* ↑ «29325734» Virtual International Authority File.
* ↑ ENTREVISTA Sara Uribe y Yolanda Segura. marzo de 2019.
* ↑ La poeta mexicana Sara Uribe visita Caracas. 31 de octubre de 2019.
* ↑ Presentan publicación sobre desaparecidos. 11 de marzo de 2013.
6. Enciclopedia de la Literatura en México, s.f. 2021eko abenduaren 10ean kontsultatua
7. Periódico de Poesía, Cuerpo ausentes: una conversación con Sara Uribe, Jim,K., 2021
* Datuak: Q47538734
* Multimedia: Sara Uribe Sánchez / Q47538734
# Enrique Iartza

Enrique Iartza Soraluze (Donostia, Gipuzkoa, 1930eko urriaren 21a - 2001eko abuztuaren 1a) euskal herritar futbolaria da izan zen. Atezain lanetan aritzen zen. 16 urtez aritu zen Zaragozan.

## Kirol ibilbidea

* Celta de Zaragoza (1948-1950)
* Fuenclara (1951-1952)
* Arenas de Zaragoza (1952-1953)
* Zaragoza (1953-1969)

## Erreferentziak

* ↑ Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3726168
# Olatz Urkia

Olatz Urkia Azurmendi (Aiete, Donostia, Gipuzkoa, 1986) kazetaria eta idazlea da. EITBko berriemailea Asia Pazifikoan eta Pekinen bizi da 2016tik. Lehenago Ukrainan eta Errusian bizi izan zen, non Errusiar Filologia ikasi zuen.Berria egunkariko kolaboratzaile ere bada.

## Biografia

Olatzek Humanitateak eta komunikazioa ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean. Krimeako Tavriski Natzionalni Universitet-en errusiar filologia ikasi zuen. Nazioarteko negozio eta harremanetan masterra Borgoinako Unibertsitatean. Grenobleko Stendhal Unibertsitatean gaztelania, errusiera eta frantses itzulpengintza ikasketak. Eusko Jaurlaritzaren Enpresa Nazioartekotzeko Titulua ere badu.
Txinan 2016tik bizi da eta pandemiaren eraginez 3 urte Txinatik irten gabe pasatu ondoren 2022ko abenduan Euskal Herrian izan zen. Txina 1400 milioi biztanleko herria da 56 etnia dituena eta hainbat hizkuntza ezberdin ditu, konplikatua da baina baita interesgarria ere Olatzen esanetan. Pandemia garaian egunero egin behar izan zuen PCRa, baina doakoa zen.

## Hizlari

* 2022an Txinako errealitatea kontatzen jardun zuen Donostiako Ernest Lluch kulturetxean.

## Argitalpenak

* El búho de Ravel (Txalaparta, 2022).

## Erreferentziak

* ↑ «Noticias de Olatz Urkia, última hora hoy de la corresponsal en Asia de EiTB - EITB» www.eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* ↑ «Olatz Urkia: "Cuando fui a Rusia tenía interiorizada la superioridad occidental"» EITB 2022-12-10 (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* ↑ Urkia, Olatz. «Olatz Urkia» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* ↑ «Mitos y realidades de la China actual - Olatz Urkia | Literatura - Donostia Kultura Irratia» irratia.donostiakultura.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* ↑ www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Libros de Olatz Urkia. Biografía y bibliografía» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).

## Kanpo estekak

* Olatz Urkiari elkarrizketa: Biztanleria osoa txertatu baino lehen kendu dira neurriak Berria, 20023
* Olatz Urkia. Biba Zuek programan EiTB, 2023.
* Datuak: Q116059377
# Zeev Jabotinski

Zeev Jabotinski, jaiotzez Vladimir Jevgenievitx Zhabotinski (1880ko urriaren 17a, Odesa, Errusiar Inperioa - 1940ko abuztuaren 3a, Hunter, New Yorkeko estatua), idazlea, poeta, hizlaria, soldadua eta sionista errebisionista bat izan zen. Odesako Autodefentsa Elkartearen sortzailea izan zen.
Bigarren Mundu Gerran zehar Joseph Trumpeldor errusiar juduarekin batera aliatuen aldeko Judu Legioan borrokatu zuen. Ondoren hainbat talde sionista paramilitarrretan parte hartu zuen, tartean Betar judu lituaniarren taldea, Hatzohar gazte mugimendua, eta Palestinako Britainiar Mandatuaren garaian Irgun talde armatu sionistako kidea ere izan zen.

## Oharrak

* ↑ hebreeraz: זְאֵב זַ׳בּוֹטִינְסְקִי‎, Ze'ev Zhabotinski
* ↑ yiddishez: וואלף זשאַבאָטינסקי
* ↑ errusieraz: Влади́мир Евге́ньевич Жаботи́нский, translit.: Vladimir Jevgenievitx Zhabotinski

## Kanpo estekak

* Datuak: Q319896
* Multimedia: Zeev Jabotinsky / Q319896
# Rosario Ustáriz Borra

Rosario Ustáriz Borra (Echo, 1927 – Jaca, 2009ko abuztuaren 28a) idazlea izan zen, eta poeta aragoiera hizkuntzan,

## Biografia

Echon jaio zen Rosario, Pirinioetako Echo Hiribilduan (gaur egun, 'Valle de Hecho" "Echo Ibarra" deitzen dioten udalerriko parte da), Huesca probintzian (Espainiako iparraldea), eta aragoierazko haran hartako hiztuna izan zen, bertako aragoieraz ari zena.
Aragoiera modernoko hiztun natibo bakanetakoa zenez gero, Ustariz oso preziatua izan zen Pirinioetako hizkera horretako adituen artean, batez ere argitaratu zituen lan batzuengantik.

## Idazle ibilbidea

Bere lehen poesia-lana 1982an argitaratutakoa
* Remerando a Pedro que se'n fue chugando (Jolasean zebilela hil zen Pedro gogoratuz) izan zen, eta horri esker, Onso d'Oro (Urrezko hartza) saria irabazi zuen Echo Ibarreko Kontseiluak antolatutako literatura-lehiaketan, eta, gero, beste bi Onsos d'Oro irabazi zituen, 1983an eta 1984an. Bere lanetan bere esperientzien deskribapenak agertzen dira, baita Echo Ibarreko paisaia, herri eta tradizioak ere.
* 2006an, Miquetas de l'alma (Arimako birrinak) izeneko olerki bilduma argitaratu zuen.

## Heriotza

2009ko abuztuaren 28an hil zen, Jakan (Huesca), 82 urte zituela.

## Sariak eta ohoreak

* 3 Onso d'Oro (Urrezko hartza)
* Aragoiko Akademiako ohorezko kidea izan zen 2007ko azarotik.
* 2007an inauguratu zen Echoko Udal Liburutegiari Rosario Ustáriz izena jarri zioten.

## Ikus, gainera

* Aragoiera
* Echoko aragoiera

## Erreferentziak

* 1 2 Ortega, Javier. (31 de agosto de 2009). «Autora de varios libros de poesía en aragonés» El Mundo.
* 1 2 Rosario Ustáriz Borra (Gaztelaniaz) -en Gran Enciclopedia Aragonesa
* ↑ Acerca de su deceso (Gaztelaniaz) - en RadioHuesca.com
* ↑ Lista de miembros de l'Academia de l'Aragonés
* ↑ «L'Academia de l'aragonés nombra cuatro miembros de honor» El Periodico de Aragón 15 de mayo de 2007.
* ↑ Biblioteca Pública de Hecho en el sitio oficial del Concejo de Hecho (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Rosario Ustáriz Borra» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* eloy Fernández Clemente. 1983. Gran enciclopedia aragonesa: Apéndice. Edición ilustrada de Unión Aragonesa del Libro, 400 pp. ISBN 84-85656-47-4, ISBN 978-84-85656-47-9
* Datuak: Q7367427