OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# American Palestine Line

American Palestine Line lurrunontzien konpainia bat izan zen 1924an AEBetan sortu zena eta New Yorketik Palestinara bidaiari zuzeneko zerbitzua eskaintzen ziona. Juduak jabe zituen lehen lurrunontzien konpainia izan zen. 1925. urtean inauguratu zen New York eta Palestinaren arteko zerbitzua non 15.000 lagun itsasoratu ziren eta bertan mota askotako zeremoniak ikusi zituzten. Konpainiak emakumezko ofizialak izan zituen lehen ozeano-ontzia izan zela esan zuen eta baita Arthur presidentea izan zela bandera sionista itsasoan jarri zuen lehen ozeano-ontzia ere.
Lineak lan-zailtasunak eta finantza-zailtasunak izan zituen bere existentzia osoan (matxinaden zurrumurruak…), hori dela eta, 1925. urtearen amaieran enpresa hartzaile baten eskuetan jarri zen.

## Aurrekaria

American Palestine Linea, juduen menpe zegoen lehen bapore-enpresa, New Yorketik Palestinara bidaiatzeko negoziazioak egiten hasi zen Ameriketako Bidalketa Batzordearekin. Bertan zera lortu nahi zuen: Alemaniako hiru itsasontzi ohi, Fillmore presidentea eta Arthur presidentea eta Mount Clay txikiagoa erostea. 1924ko urriaren 9an, American Palestine Lineko presidenteak, Arthur presidenteak, Palestinako zerbitzua hurrengo martxoan hasteko zuen asmoa plazaratu zuen. Dena den, Fillmore presidentearen eta Mount Clayren planak ez ziren gauzatu.

## Itsasontzia

SSko presidente Arthur lehen Kiautschou zen, 1900eko irailean Hamburg America Line-ren Ekialde Urruneko bidaiari eta posta zerbitzurako Barbarossa klaseko ozeano-ontzia. Hamburgo Amerika zerbitzutik atera zenean, ontzia Ipar Alemaniako Lloyd-era saltzen zen, Alice printzesa izen berriarekin, Ipar Atlantikoko zein Ekialde Urruneko bidaiarien bideetan. Ontzia AEBek kontrolatutako Filipinetan sartu zuten Lehen Mundu Gerraren hasieran. Ontzia garraio-ontzi gisa erabiltzen zen. Gerraostean bidaiarientzako itsasontzi gisa erabili zen eta ondoren eta beste izen-aldaketaren bat izan ondoren, Chester A. Arthur AEBetako 21. presidentearen omenezko hau, zerbitzutik kanpo utzi zuten AEBetako lege berri bati esker, migrazioen kopurua asko murriztu behar izan zenean.
Hurrengo hilabetean Arthur presidentearen erosketa-prezioa 60.000 dolarretan finkatu zuten. Berrikuntza planei dagokionez, bidaiari kopurua 675era murriztea nahi zen beste hainbaten artean. Horrez gain, igerilekuak, gimnasioak, antzerkiak, etab. zeuden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4744647
# Alderdi Sionista Erlijiosoa

Alderdi Sionista Erlijiosoa (hebreeraz: הציונות הדתית‎, HaTzionut HaDatit) edo Tkuma (hebreeraz: תקומה‎) eta 2021era arte egun ofizialki Batasun Nazionala–Tkuma (hebreeraz: האיחוד הלאומי-תקומה‎, HaIchud HaLeumi–Tkuma) deitua, Israelgo alderdi politiko erlijiozale sionista da.
Tkuma 1998an jaio zen, Hanan Poratek eta Zvi Hendelek Alderdi Nazional Erlijiosoa (Mafdal) utzi zutenean. Moledet eta Herut-Mugimendu Nazionala alderdiekin batera, Batasun Nazionala koalizioa osatu zuten, 1999ko Israelgo hauteskunde orokorretan lau eserleku irabazita. 2003ko Israelgo hauteskunde parlamentarioetan, Yisrael Beiteinu Batasun Nazionala koalizioan sartu zen (nahiz eta Herut-Mugimendu Nazionala joan), eta alderdien koalizioak zazpi eserleku irabazi zituen.
2022an Benjamin Netanyahuren aldeko blokean parte hartu zuten eta 14 eserleku lortu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ «Tkuma (Revival: The First 50 Years) 22 Chapters» Amazon.com.
* ↑ «Netanyahuren aldeko blokeak gehiengo osoa berreskuratu du Israelen» Berria 2022-11-03 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2665610
* Multimedia: Religious Zionist Party / Q2665610
# Erresuma Batuko eta Irlandako Federazio Sionista

Erresuma Batuko eta Irlandako Federazio Sionista, batzuetan Britainiar Federazio Sionista edo sinpleki Federazio Sionista, 1899an sortutako elkartea da, juduentzat herrialde bat sortzeko indarrak biltzeko asmoz. Federazio Sionistak beste hainbat elkarte batzen zituen bere azpian, Erresuma Batuko 120 elkarte eta 50.000 kide baino gehiagorekin.

## Historia

1917an Britainiako Kanpo Aferen Idazkaria zen Arthur Jamesek Balfour deklarazioa eman zion Lord Rothschild judu komunitateko nagusiari Federazio Sionistari eman ziezaion. 1920 Federazio honek Nazioarteko Emakume Sionisten Elkartea sortu zuen, Keren Hayesod buru. FSak gazte mugimendua ere sortu zuen beranduago.
2010ean bere liderra Harvey Rose da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2047532
* Multimedia: Zionist Federation of Great Britain and Ireland / Q2047532
# Israelgo Alderdi Laborista

Israelgo Alderdi Laborista (hebreeraz: מפלגת העבודה הישראלית‎‎, Mifleget HaAvoda HaYisraelit), HaAvoda (hebreeraz: העבודה‎) izenaz ezaguna, Israelgo alderdi politiko sozialdemokrata eta sionista da. Internazional Sozialista eta Europako Alderdi Sozialista erakundeetan behatzailea da. 1968an sortu zuten Mapai, Ahdut HaAvoda eta Rafi batuz. 1977ra arte, herrialdeko lehen ministro guztiak kideak izan ziren. 2011n zatiketa bat izan ostean, Shelly Jatximovitx hautatu zuten buruzagi.

## Buruzagiak

* Levi Eshkol (1968–1969)
* Golda Meir (1969–1974)
* Yitzhak Rabin (1974–1977)
* Shimon Peres (1977–1992)
* Yitzhak Rabin (1992–1995)
* Shimon Peres (1995–1997)
* Ehud Barak (1997–2001)
* Binyamin Ben-Eliezer (2001–2002)
* Amram Mitzna (2002–2003)
* Shimon Peres (2003–2005)
* Amir Peretz (2005–2007)
* Ehud Barak (2007–2011)
* Michael Harish (2011)
* Shelly Jatximovitx (2011–2013)
* Isaac Herzog (2013-2017)
* Avi Gabay (2017–egun)

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q210703
* Multimedia: Israeli Labor Party / Q210703
# Yisrael Beiteinu

Yisrael Beiteinu (hebreeraz: יִשְׂרָאֵל בֵּיתֵנוּ‎, euskaraz: «Israel Gure Etxea da») Israelgo alderdi politiko sionista moderatua da. Bere oinarri demografikoa errusiar etorkinen artean zegoen. Estatu bien konponbidearen aldekoa, egungo hirugarren alderdirik inportanteena da.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q514442
* Multimedia: Yisrael Beiteinu / Q514442
# Xas

Xas (hebreeraz: ש״ס‎), ofizialki Toraren Zaindarien Higikunde Sefardia (hebreeraz: התאחדות הספרדים העולמית שומרי תורה‎, Hit'akhdut ha-S'pharadim ha-Olamit Shom'rei Torah), Israelgo alderdi politiko erlijiozale ultraortodoxoa da, batez ere, judu sefardi eta mizrahi ultraortodoxoen ardurak ordezkatzen dituena. 1984an Ovadia Josef errabinoak sortu zuen, israeldar errabinoburu sefardi ohia, 2013an hil zen arte alderdiaren buruzagi espiritual izaten jarraitu zuena. Alderdia erkidego sefardi eta mizrahiaren aurkako aurreiritzi eta bereizkeria amaitzeko lanean dihardu, eta arazo ekonomiko eta gizarte-zuzentza nabarmentzen ditu.
Jatorriz, talde politiko etniko txikia zen, baina, gaur egun, Xas hirugarren eta bosgarren alderdi bozkatuenen artean egoten da. 1984tik koalizio agintedunaren kide izan da ia beti, alderdi aginteduna langiletiarra edo Likud izan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Hareidi Party Joins WZO» Israel National News (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ Political Parties as of 2013 | EIPA. (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ (Ingelesez) «Guide to Israel's political parties» BBC News 2013-01-21 (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ (Ingelesez) Tharoor, Ishaan. «A guide to the political parties battling for Israel’s future» Washington Post ISSN 0190-8286. (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ (Ingelesez) Stanislawski, Michael. (2017). Zionism: A Very Short Introduction. Oxford University Press ISBN 978-0-19-976604-8. (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ (Ingelesez) Images, Getty. «Shas Sets Up Shop in U.S.» The Forward (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).
* ↑ (Ingelesez) «Shas | political party, Israel» Encyclopedia Britannica (Noiz kontsultatua: 2021-03-26).

## Ikus, gainera

* Judaismo ultraortodoxo
* Sefardi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q904635
* Multimedia: Shas / Q904635
# Camarón de la Isla

José Monje Cruz (San Fernando, 1950eko abenduaren 5a - Badalona, 1992ko uztailaren 2a), Camarón de la Isla edo Camarón izengoitiaz ezagunagoa, espainiar ijito flamenko-abeslaria handienetakoa izan zen. Berrikuntza estilistiko ugari ekarri zizkion flamenkoari.
Hemezortzi urte zituela grabatu zuen lehen diskoa, Paco de Lucía gitarra-jotzailea lagun zuela. 1979an La leyenda del tiempo (Denboraren elezaharra) grabatu zuen. Azken disko horrekin urrats handia egin zuen flamenkoaren berrikuntzan, rock eta jazzeko tresnak erabili baitzituen. Garbizaleek ondo hartu ez bazuten ere, arrakasta handia izan zuen; Espainiako zenbait poetaren testuak sartu zituen, hala nola Federico García Lorcarenak. Disko horretan Tomatito zuen gitarra-lagun. 1980ko hamarkadan izugarrizko arrakasta izan zuen, eta Parisen eta New Yorken eman zituen kontzertuak. Beste lan aipagarri batzuk ditu: Calle Real (1983, Errege kalea), Te lo dice Camarón (1986, Camarónek esaten dizu), Soy Gitano (1989, Ijitoa naiz, Londresko Royal Philarmonic Orchestrarekin), Autorretrato bilduma (1990) eta Potro de rabia y miel (1992, Amorruaren eta eztiaren zaldia). 1992ko uztailaren 2an hil zen, biriketako minbiziak jota.

## Diskografia

* Al verte las flores lloran (1969)
* Cada vez que nos miramos (1970)
* Son tus ojos dos estrellas (1971)
* Canastera (1972)
* Caminito de Totana (1973)
* Soy caminante (1974)
* Arte y majestad (1975)
* Rosa María (1976)
* Castillo de arena (1977)
* La leyenda del tiempo (1979)
* Como el agua (1981)
* Calle Real (1983)
* Viviré (1984)
* Te lo dice Camarón (1986)
* Flamenco vivo (1987)
* Soy gitano (1989)
* Potro de rabia y miel (1992)

### Bildumak eta hilondoko albumak

* Disco de oro (1988)
* Autorretrato (1990)
* Una leyenda flamenca (1992)
* Camarón nuestro (1994)
* Nochebuena gitana (1994)
* Antología (1996)
** 1. Fundamentos
** 2. Grandeza
** 3. Apoteosis
* París 1987 (1999)
* Rarezas (1999)
* Legends of Flamenco (1951-1992) (1999)
* Antología inédita (2000)
* Camarón por descubrir 20 Cd's (2000)
* Alma y corazón flamencos (2004)
* Venta de Vargas (2005)
* Camarón La película (BSO) (2005)
* Reencuentro (2008)
* La chispa de Camarón (2009)
* Camarón guitar tab con voz (2009)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Antonio YÉLAMO / Carlos RODRÍGUEZ: Muere Camarón de la Isla, el cantaor gaditano que revoluciono el flamenco desde la pureza absoluta Elpais.com

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Camarónen eta flamenkoaren web-orria
* Datuak: Q312093
* Multimedia: Camarón de la Isla / Q312093
# Estatu Judua

Estatu Judua, literalki "Juduen Estatua", alemanez: Der Judenstaat, mugimendu sionismoaren hastapen mugarritzat jotzen den liburu bat da. 1896ko otsailean Theodor Herzlek Viena eta Leipzig hirietan argitaratu zen.
Idazlan honen ideia nagusia antisemitismoaren arazoa mundu osoko juduak elkartu eta Estatu independiente batean bizitzen jartzean konponduko zela da.
* Datuak: Q1141090
* Multimedia: Der Judenstaat / Q1141090
# Haganah

Haganah (hebreeraz: הַהֲגָנָה‎, euskaraz: «Defentsa») 1920 eta 1948 bitartean ihardun zuen sionisten defentsarako erakundea izan zen, britainiarren menpeko Palestinan. Kibbutz eta moshavetako kideek osatu zuten, arabiarren erasoei aurre egiteko. Britainiar agintariek, gainera, ez zuten ahaleginik egiten juduak babesteko. Haganah egungo Israelgo armadaren aurrekari zuzenena da.

## Jatorria

Palestinako juduek 1909an sortu zuten Hashomer deituriko talde armatua beduino eta arabiarren erasoetatik babesteko. Garai hartan ez zuen babes handirik (100 kide inguru).
1920-1921eko Jerusalem, Yafo, Hebron eta Haifako pogromoen ostean, buruzagi juduek beraien komunitateak babesteko talde bereziak sortzeko beharra ikusi zuten, batez ere britainiarrek zuten jarrera pasiboa zela eta. 1929ra arte, Haganahren miliziak gaizki armatutako talde batzuk ziren, kibbutzen kontrako erasoak aurreikustea zen beraien zeregin garrantzitsuena.
1929an Hebronen gertatutako sarraskiaren ondoren sionistek armada sendo baten beharra ikusi zuten, eta aginte zentral argi bat ezarri zuten talde horren gidaritza burutzeko. Kibbutzetako gazteria gehiena sartu zen Haganah. Hala, 1936rako 10000 soldadu izatera iritsi zen.
1936-1939 bitarteko altxamendu arabiarrari aurre egin zion armada britainiarrarekin batera. Britainia Handiak ez zuen Haganah ofizializatu, baina altxamendu horretan jasotako esperientzia ezinbestekoa izan zitzaien juduei 1948ko gerraterako. Hala ere, garai horretara arte joera moderatua agertu zuen eraso eta mehatxu arabiar zein britainiarren aurrean. Pasibotasun hori zela eta, zenbait talde bereizi egin ziren, hala nola Irgun eta Stern.

## Bigarren Mundu Gerra

II Mundu Gerra lehertu zenean, britainiarren eta sionisten arteko harremanak ez ziren batere erosoak. Hala ere, David Ben-Gurionek bere ahalegin guztiak egin zituen Palestinako juduak Ardatzaren kontra mobilizatzeko. Bere esaldi famatuetako bat hau izan zen:
| « | Hitleren kontra borroka egin behar dugu Liburu Zuria egongo ez balitz bezala, eta Liburu Zuriaren kontra borroka egin behar dugu gerrarik egongo ez balitz bezala. | » |
Gerrako brigada judua Italian ezarri zen, Ardatzeko estatuen kontra borroka eginez. Historia garaikidean lehen aldiz, juduek beraien banderapean parte hartu zuten gerran. Guztira britainiarren alde eta Hitlerren kontra borroka egin zuten 30000 judu palestinar hil ziren gerran.

## Gerraren ondoren

Gerraren ostean Haganahk errefuxiatu juduak Palestinara eramateko saioak egin zituen, sarri britainiarren aurkako politikak eginez. Israelgo estatua aldarrikatu ostean, Gobernuak Ejertzitoa antolatu zuen, eta bestelako talde armatu guztiak legez kanpokoak zirela aldarrikatu zuen. Horrela, Haganah gaur egungo Israelgo armadaren oinarrietako bat da.
Irgun eta bestelako taldeek ez zuten erabaki hori onartu, eta horrek gatazka labur bat sortu zuen. Hala ere, berehala Menahem Begin Irguneko buruak bere talde armatua ezabatu eta Herut deituriko talde eskuindarra osatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q252054
* Multimedia: Haganah / Q252054
# Irgun

Irgun (hebreeraz: ארגון‎), jatorrizko izena Irgun Zevai Leumi (hebreeraz: ארגון צבאי לאומי‎, euskaraz: «Erakunde Militar Nazionala») 1930 eta 1940ko hamarkadetan zehar Britainia Handiaren mandatupean zegoen Palestinan jardun zuen talde armatu sionista zen.

## Historia

Vladimir Jabotinskyk 1931n sortu eta zuzendutako taldea izan zen, Haganako zatiketa baten ondorioz. Haren helburua arabiarrek egiten zituzten ekintza terroristen aurrean erantzutea zen, bereziki 1929ko sarraskien ondoren.
Britaniarren agintearen amaieran jarrera gogortu zen, bai arabiarren eta baita britaniarren aurkako atentatu gogorrak eginez, Menahem Beginen gidaritzapean. Bortitzena Jerusalemgo King David hotelaren kontrakoa izan zen (kolonialismo britaniarraren gune garrantzitsuena zen), 1946ko uztailaren 22an: 91 pertsona hil ziren, tartean 17 judu. Irgunek hiru aldiz leherketaren berri eman arren, agintari britaniarrek ez zuten hotela hustu. Erakunde horrek eta arabiar talde armatuek sortutako giroak Britainia Handiak Palestinako agintea 1948an uztea eragin zuen.
Lehen gerra arabiar-israeldarrean parte hartu zuen, besteak beste, Jafo konkistatuz eta Jerusalemgo auzo judua defendatuz. Dena dela, Deir Yassingo sarraskiak fama txarra eman zion erakundeari; arabiarren herri horretan egindako sarraskiaren ondorioz ehun arabiar hil ziren. Antzeko sarraskiak beste hainbat herri palestinarretan ere gertatu ziren, eta horren ondorioz, zenbait arabiarrek inguruko estatuetan babesa aurkitu zuten.
Gerra hartan, Irgunek Israelgo armadarekin bat egin zuen eta armak eman zizkion.

## Kanpo estekak

* Irgunen historia
* Irgunen webgune ofiziala (ingelesez)
* Deir Yassini buruzko artikulua (ingelesez)
* Datuak: Q207913
* Multimedia: Irgun (group) / Q207913
# Israelgo Lurraldea

Israelgo Lurraldea (hebreeraz: ארץ ישראל‎, Eretz Israel), tradizio judu eta kristauan, Juda eta Israelgo erresumei erreferentzia egiteko izen historiko bat da, hau da, antzinako israeliten lurraldeari. Israelgo Lurraldea, juduek, Agindutako Lurraldea ere deitzen dute. Kristauek, sarri, Lur Santua izena erabiltzen dute.
Israelgo Lurraldea, Palestina bezala ezagutua izan da (batzuetan, Jordania, Siria eta Egiptoko lurralde batzuk hartuz), Erromatar garaitik egundaino. Gaur egun, mugimendu sionistek, kontzeptua erabiltzen jarraitzen dute, Israelgo estatu modernoarekin lotuz.

## Ikus, gainera

* Israelgo historia
* Palestinako historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155321
* Multimedia: Eretz Israel / Q155321
# Angelina Acuña

María Angelina Acuña Sagastume de Castañeda, Angelina Acuña izenez ezaguna (Jutiapa, 1905eko urtarrilaren 31 – Guatemala, 2006ko ekainaren 14a), Guatemalako prosa eta poesiaren ordezkari izan zen. XX. mendeko lehen garaiko Hispanoamerikako olerkien forjatzaile nagusietakoa eta bere garaiko emakume ospetsuenetakoa. 102 urte zituela hil zen Guatemalako Jutiapa parrokia-elizaren alboko bere etxean..

## Biografia

Francisco Acuña eta Acela Sagastume de Acuñaren alaba. Guatemalako hiriburura joan zen, eta Belen Andereñoen Institutu Normal Zentralean Lehen Hezkuntzako eta Batxilergoko irakasleentzat ikasi zuen.
Graduatu ondoren, Belen Institutuan, Amerikako Institutuan eta Erdialdeko Amerikako Institutu Nazionalean —INCA— aritu zen lanean. Bikaina izan zen bertso klasikoaren erabileran, baina batez ere sonetoan nabarmendu zen; beraz, Gabriela Mistral eta Sor Juana Inés de la Cruzen oinordeko duin gisa eratu zen. Hizkuntzaren Guatemalako Akademiako kide ere izan zen.

## Aintzatespenak

* 1960ko maiatzaren 1ean «Ameriketako Emakumea» titulua jaso zuen UMAk (Amerikako Emakumeen Batasuna) NYn, Estatu Batuetan.
* 1960ko maiatzaren 10ean, Miguel Ydígoras Fuentes presidentearen agintaldian Quetzal Ordenarekin aitortu zuten, letren arloan zituen dohain eta betearazpen garrantzitsuengatik.
* 1974an Marokoar Frantziskoren Ordena jaso zuen.1
* Guatemalako San Carlos Unibertsitateko Humanitate Fakultateak Emeritissimum saria eman zion.
* Jutiaparen alaba kutun izendatu zuten.
Asko izan ziren Angelina Acuñari bere urte luze eta emankorrengatik eman zitzaizkion diploma, domina eta kondekorazioak.

## Lanak

* «Para que duerma un indito» (1952)
* «Fiesta de Luciérnagas» (1953)
* «Madre Américas [poemas, selección mínima]» (1960)
* «El llamado de la cumbre [prosas]» (1960)
* «Canto de amor en latitud marina» (1968)
* «Elogio del soneto» (1999)

## Erreferentziak

* 1 2 González, Ana Lucía. (9 de febrero de 2014). «Angelina Acuña, maestra del soneto» Prensa Libre (Guatemala).

## Kanpo estekak

* Biografía Angelina Acuña Angelina Acuña de Castañeda. .
* Biografía de Angelina Acuña. .
* Artículo de opinión sobre Angelina Acuña. .
* Datuak: Q16143622
# Joy Adamson

Friederike Victoria "Joy" Adamson ( 1910eko urtarrilaren 20a - 1980ko urtarrilaren 3a ) Austriako naturalista izan zen, batez ere Born free (Libre jaioa) liburuagatik ezaguna, Elsa izeneko lehoia salbatzeko bizi izandako esperientziak kontatzen zituena. Eleberriak izen bereko telesail bati esker lortu zuen ospea.

## Biografia

Bere benetako izena Friedericke Victoria Gessner zenSilesian (gaur egun Opava, Txekiar Errepublika) jaio zen Troppaun. George Adamson bere hirugarren senarrarekin batera Kenyara joan zen bizitzera Naivasha lakuaren ertzera. Bertan, oihaneko animaliak aztertzen eta margotzen jardun zuen eta 1960an Born Free (Libre jaioa) argitaratu zuenean ospetsu egin zen. Animaliei buruzko beste lan batzuk ere argitaratu zituen, eta oihaneko bere bizitza zinemara ere eraman zuten.
1980ko urtarrilaren 3an, Joyren gorpua urrutiko leku batean aurkitu zuen Peter Morson laguntzaileak. Lehoi batek eraso eta hil egin zuela adierazi zuten; Hori izan zen hedabideek hasieran jakinarazi zutena, baina poliziaren ikerketek zauriak zorrotzegiak zirela eta lehoiak ezin zituela egin ondorioztatu zuten, tresna zorrotz batekin hil zutela ondorioztatuz. Antza denez, simi bat erabili zuten (Afrikako bi ahoko ezpata ezaguna).Langileak ikertu ondoren, Paul Wakwaro Ekai hilketaren erruduntzat jota atxilotu egin zuten. Biziarteko kartzela zigorra ezarri zioten, adingabe izateagatik heriotza zigorretik salbatuta.

## Erreferentziak

* ↑ «Nacida libre | Entre páginas» Mujeres con ciencia 2019-12-28 (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* ↑ «Joy Adamson letters» www.fatheroflions.org (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* 1 2 «Joy Adamson Biography - life, family, childhood, parents, story, death, wife, young, book» www.notablebiographies.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* ↑ «Joy Adamson, naturalista | Efemérides» Mujeres con ciencia 2015-01-20 (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* ↑ EFE.. «Silencio en torno a la muerte de la autora de "Nacida libre"» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* ↑ «Elsa's Legacy: The Born Free Story ~ Adamson Timeline | Nature | PBS» Nature 2012-09-06 (Noiz kontsultatua: 2021-01-31).
* Datuak: Q93645
* Multimedia: Joy Adamson / Q93645
# Maylis Adhémar

Maylis Adhmar (Frantzia, 1985) idazlea eta kazetaria da. Bénie soit Sixtine (Julliard) bere lehen eleberriarekin eman zen ezagutzera, 2020an.

## Biografia

1985ean jaioa, Maylis Adhémar Tarneko herri txiki batean hazi zen, lau alabako familia katoliko tradizionalista batean. Haurtzarotik idazten ditu istorioak eta antzezlanak. Nekazaritzako batxilergoa lortu zuen, egurgile bihurtzeko asmoz. Historia masterra egin ondoren, Patagoniara joan zen, eta, gero, prentsan ikastaro ugari egin zituen. Frantseseko irakaslea ere izan zen Txinan. 2010etik, Toulousen bizi da, kazetari independentea da, eta idazteko eta kazetaritzan hasteko tailerrak antolatzen ditu gazteentzat, landa-eremuetan. Maylis Adhémar bi seme-alabaren ama da.

## Lanak

* Bénie soit Sixtine, Paris, Éditions Julliard, 2020, 295 p. ISBN 978-2-260-05454-2
* La grande ourse, Stock, 2023, 288 p. ISBN 9782234093645

## Sariak

* Prix A livre ou verre 2021, Bénie soit Sixtine lanagatik
* Prix des lecteurs de la Maison du livre 2021, Bénie soit Sixtine lanagatik
* Prix des lecteurs de Loudéac communauté 2021, Bénie soit Sixtine lanagatik
* Prix littéraire Féminin Pluriel Montpellier Méditerranée 2021, Bénie soit Sixtine lanagatik

## Lotutako artikulua

* Bénie soit Sixtine, Sophie Reineren telefilma (2023-2024)

## Erreferentziak

* ↑ Béni soit ce premier roman signé de la jeune autrice Maylis Adhémar. 2020-11-13.
* ↑ Maylis Adhémar : « Dans ma jeunesse, on me disait que Jean-Paul II était l’Antéchrist ». 2020-09-09.
* ↑ "Bénie soit Sixtine" : un magnifique plaidoyer pour la tolérance et la liberté. 2020-11-19.
* ↑ Premier roman de la toulousaine Maylis Adhémar : une chronique fascinante de la bourgeoisie ultra catholique. 2020-08-10.
* ↑ Génération stress : cinq premiers romans puissants pour un tour de France social et littéraire. 2020-09-09.
* ↑ Maylis Adhémar, lauréate du prix À livre ou verre 2021. .
* ↑ Maylis Adhémar récompensée par le prix des lecteurs de la Maison du livre. .
* ↑ Loudéac - Maylis Adhémar remporte le Prix des lecteurs de Loudéac communauté. 2021-10-10.
* ↑ Montpellier : le prix littéraire Féminin Pluriel remis à Maylis Adhémar. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100256324
# Denise Affonço

Denise Affonço (Nom Pen, Kanbodia, 1944) idazlea da.

## Bizitza

Aita frantsesa eta ama vietnamdarra. 1975ean Khmer Gorrien estatu-kolpea gertatu zenean, idazkari lanetan aritu zen Phnom Penh-eko enbaxada frantsesean. Affonçok senarrarekin eta seme-alabekin Kanbodian geratzea erabaki zuen. Handik gutxira landa eremura erbesteratu zituzten, eta era guztietako zigorrak jaso zituzten. Alaba eta senarra hil egin ziren.

### Testigantza

1979an, Vietnamgo inbasioak Khmer Gorrien erregimenetik libratu zuen herrialdea, eta, handik hilabete gutxira, Affonçok testigantza eman zuen erregimeneko buruzagi ziren Ieng Sary eta Pol Pot-en aurkako epaiketan. Bere testigantza prestatzean idatzi zituen oharrak El infierno de los jemeres rojos lanaren oinarria izan ziren, Frantzian 2005ean argitaratua. Ondoren Denise Affonço Parisera joan zen bizitzera.

## Erreferentziak

* ↑ «Denise Affonço» CCCB.
* ↑ País, Ediciones El. (13 de noviembre de 2010). Entrevista | "Si nadie habla, nadie recuerda". ISSN 1134-6582..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5257611
* Multimedia: Denise Affonço / Q5257611