OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Daisy Ashford

Margaret Mary Julia Devlin, jaiotzez Ashford (Petersham, Richmond upon Thames, 1881eko apirilaren 3a – Norwich, 1972ko urtarrilaren 15a), Daisy Ashford izenez ezagunagoa, ingeles idazlea izan zen. Bederatzi urte baino ez zituela, The Young Visiters eleberri laburra idatzi zuen. 1919an argitaratu zen, jatorrizko ortografia eta puntuazioa gordeta.

## Bizitza

Emma Georgina Walker eta William Henry Roxburgh Ashforden hiru alabetatik zaharrena, Daisy Ashford 1881eko apirilaren 3an jaio zen Petershamen. Etxean ikasi zuen Maria Veronica (Vera) eta Angela Mary (Angie) ahizpekin batera.
Lau urte zituela, Daisyk bere lehen ipuina, The Life of Father McSwiney, diktatu zion aitari; 1983an argitaratua izan zen.
1889tik 1896ra, Lewesen bizi izan zen familiarekin, St Anne's Crescent kaleko 44. zenbakian, non The Young Visiters eleberria idatzi zuen. Beste hainbat lan ere idatzi zituen, horien artean A Woman's Crime antzezlana eta The Hangman's Daughter eleberri laburra. Ashforden hainbat idazlan galduta daude gaur egun.
Nerabezaroan idazteari utzi zion. 1896an Leweseko Wallands auzora joan zen bizitzera, 1904an Bexhill-on-Seara, eta gero Londresera, non idazkari gisa lan egin zuen. Lehen Mundu Gerran, taberna bat zuzendu zuen Doverren. 1919an argitaratu zenean, The Young Visitors eleberriak berehalako arrakasta izan zuen. Beste hainbat istorio 1920an argitaratuak izan ziren. Eleberriarengatik irabazitako diruarekin, Ashfordek etxalde bat erosi zuen.
1920an, 38 urte zituela, James Devlinekin ezkondu zen eta harekin lau seme-alaba izan zituen. Lorezaintzako negozio bat zuzendu zuten Norwichetik gertu eta geroago Reephamgo King's Arms hotela. 1956an senarra hil zitzaion.
Daisy Ashford 1972ko urtarrilaren 15ean hil zen Norwichen, Ingalaterran, eta Earlham Road hilerrian lurperatu zuten.

## Lan argitaratuak

* The Young Visiters, or, Mr Salteena's Plan (1919)
* Daisy Ashford: Her Book: A Collection of the Remaining Novels (1920)
* Love and Marriage: Three Stories (1965)
* Where Love Lies Deepest (1966)
* The Hangman's Daughter and Other Stories (1983)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Daisy Ashford Is Dead at 90; Wrote ‘Young Visiters’ at 9» The New York Times: 34. 1972-01-18 (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Ashford, Daisy. (1983). The Hangman's Daughter and other stories. Oxford University Press ISBN 9780192814036..
* 1 2 (Ingelesez) «Lewes (Southdown House)» The Culture Trail jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011-08-14) (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).
* ↑ (Ingelesez) Brunner, Hugo. «Ashford (married name Devlin), Margaret Mary Julia (Daisy)» Oxford Dictionary of National Biography (Oxford University Press) 2004-09-23 (Noiz kontsultatua: 2024-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3496447
* Multimedia: Daisy Ashford / Q3496447
# Dietanolamida

Dietanolamina disolbatzaileetan, emultsionatzaileetan eta detergenteetan erabiltzen den gai elkartu kimiko organikoa da. Sarritan DEA laburtua, bigarren mailako amina nahi dialkohol bat da.
Dietanolamina lortzeko, etileno oxidoa amoniakoarekin erreakzionatzen da, tenperatura eta presio handiko egoeran.

## Erreferentziak

* ↑ Klaus Weissermel, Hans-Jürgen Arpe, Charlet R. Lindley, Stephen Hawkins. (2003). Industrial Organic Chemistry. Wiley-VCH, 159–161 or. ISBN 3527305785..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q418437
* Multimedia: Diethanolamine / Q418437
# Metro-Goldwyn-Mayer

Metro-Goldwyn-Mayer Studios Inc. (baita Metro-Goldwyn-Mayer Pictures ere, normalean Metro-Goldwyn-Mayer edo MGM) estatubatuar zinema eta telebistako ekoiztetxe erraldoi bat da. Bestalde MGM Studios Inc., United Artists Corporation eta Orion Pictures Corporation (1997an bereganatua) ekoiztetxeen jabea ere bada. Halere, 2005ean Sony Pictures Entertainment buru zuten (aurretik Columbia Pictures zena) ekoiztetxe multzo batek MGM ekoiztetxea erosi zuen.

## Historia

1924an hiru konpainiok elkartu eta MGM Studios ekoiztetxea sortu zuten: Metro Picture Corporation (1915ean sortua), Goldwyn Picture Corporation (1917an sortua) eta Louis B. Mayer Pictures (1918an sortua), hortik dator MGM izen konposatuaren jatorria. Garai hartan Louis B. Mayer ekoiztetxeko zuzendari nagusia bilakatu zen, eta Irving Thalberg ekoizpen zuzendaria izan zen. Leloa Ars Gratia Artis da ("Artea artearen kariaz") eta 1928an ikur gisa ekoiztetxe horren filmen hasieran orro eginez agertzen den lehoia hartu zuten.

## Kanpo estekak

* Metro-Goldwyn-Mayer ekoiztetxearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q179200
* Multimedia: Metro-Goldwyn-Mayer / Q179200
# Dacrymyces stillatus

Dacrymyces stillatus Dacrymycetes familiako onddo espezie bat da. Jakina, ezin da kontsumitzeko erabili.
Sinonimoak: Tremella punctiformis, Tremella miliaria, Tremella deliquescens, Tremella abietina, Dacrymyces abietinus, Dacrymyces deliquescens, Calloria stillata, Calloria deliquescens, Hormomyces abietinus, Dacrymyces abietinus, Dacrymyces deliquescens f. oidifera, Dacrymyces deliquescens var. oidifera, Dacrymyces flavus, Dacrymyces puroalba, Arrhytidia pustulata, Dacrymyces intermedius, Arrhytidia involuta.

## Deskribapena

Globo-itxurako edo lentiformeko fruktifikazioak, oso txikiak (0,1-0,5 diametrokoak), puntutxo edo pikortxo gelatinakarak ditu, baina irmoak, elastikoak, zeharrargiak. Azala leuna, glabroa, hori bizia, batzuetan laranja kolorekoa edo, eguraldia oso lehorra badago, baita gorrixka ere. Lehortzean, marroi bihurtu ohi dira. Hezetasunarekin berriz hidratatu, hedatu, eta handitu egiten dira. Egurrean eragiten duen lehen onddoa da, eta kanpotik barrurantz degradatzen hasten da, denbora gutxian, azalera cm karratu asko estaltzen ditu, ehunka aleren bidez.
Etimologia: Dacrymyces terminoa grekotik dator, malkoa esan nahi duen “dacry” hitzetik eta onddoa esan nahi duen “myces” hitzetik; bere morfologiagatik. Stillatus epitetoa latinetik dator, tanta esan nahi duen “stilla” hitzetik. Tantaren forma duelako

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Dacrymyces chrysospermus delakoarekin nahas daiteke, espora handiagoak ditu, baina gainerakoan oso antzekoa da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udan. Enborren parasito-saprofitoa, egurra eta adar erori berriak (oraindik pixka bat berdeak), koniferoak eta hostoerorkorrak. Banaketa kosmopolita.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 324 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 523 or. ISBN 84-282-0541-X (T.3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Dacrymyces stillatus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191646
* Multimedia: Dacrymyces stillatus / Q191646
# Aitor Zabaleta

Aitor Zabaleta Cortázar errealzalea izan zen, Madrilen eraila 1998ko abenduaren 8an. Familiak Donostiako Ibaeta auzoan jatetxe ezaguna du, Aratz jatetxea alegia.
Gaur egun, Anoeta estadioaren Hego Hondoak haren omenezko Aitor Zabaleta Harmaila izena darama.

## Gertaerak

Real Sociedad futbol taldearen jarraitzailea, labankadaz erail zuten 1998ko abenduaren 8an, 28 urte zituela, Madrilen, Vicente Calderón estadioaren inguruetan, UEFAko txapelketaren barruan Atlético de Madrid-Real Sociedad partida jokatu baino lehentxeago. Ultra talde faxista batek Errealaren jarraitzaileen aurka indarkeriaz jo zuenean, Aitorrek haur bat babestu zuen. Gero, bere neskalagunarengana joatean, ultra zenbaitek inguratu eta labankadaz zauritu zuten bihotzean. Abenduaren 9an hil zen ospitalean, eta Zegaman (Gipuzkoa) lurperatuta dago.
Hiltzailea Bastión izeneko ultra taldeko kide Ricardo Guerra izan zela frogatu zen, haren aurka egindako epaiketan, eta horren ondorioz 17 urteko espetxealdi zigorra ezarri zioten. Geroztik, hango ultra taldeek maiz egiten dituzte Zabaletaren eta euskal herritarren aurkako irain eta oihuak Vicente Calderón estadioan, Erreala bertaratzen denean.

## Omenaldiak

* Anoeta estadioaren kanpoaldean oroigarria jarri zuten, Aitorren oroimenez.
* Donostiako Udalak Ibaeta auzoan plaza bat eskaini zion.
* 2014an, urtemugan, beste omenaldi bat egin zioten, plaza horretan plaka berria ezarriz.
* Aitor Gorrotxategik abesti bat eskaini zion.

## Erreferentziak

* ↑ Constant, Alain. (19 décembre 1998). L'Atletico Madrid, fief néonazi du hooliganisme à l'espagnole. Le Monde, 26 or..
* ↑ http://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20141209/sencillo-homenaje-en-aitor-zabaleta-plaza-de-ibaeta-16-anos-despues
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=fvov44_AuEY

## Ikus, gainera

* Aitor Zabaleta Harmaila

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) El Crimen de Aitor Zabaleta y el grupo ultra neonazi Bastión, www.movimentocontralaintolerancia.com, 2011-04-15ean kontsultatua.
* (Gaztelaniaz) Ultra taldeak, Zabaletaren eta euskal herritarren aurka oihuka, www.youtube.com, 2011-04-15ean kontsultatua.
* Datuak: Q12252963
* Multimedia: Aitor Zabaleta / Q12252963
# Deconica crobula

Deconica crobula Strophariaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus scobrius, Naucoria crobula, Psilocybe simulans, Tubaria crobulus, Hylophila crobulus, Naucoria pelidna, Geophila crobula, Psilocybe crobula, Psilocybe inquilina var. crobula.

## Deskribapena

Kapela: 1,7 eta 2 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, ganbila, gero pixka bat zabalduagoa, arrexka kolorekoa, ertz ia leunarekin, soberako ezkata zuriz apaindua.
Orriak: Estu, ez oso zabalak, hankari itsatsiak, grisaxkak, gero beltzaxkak, zurixka koloreko ertzarekin.
Hanka: Tubularra, nahiko luzea, arrexka kolorekoa, batzuetan berdexka koloreko tonuekin behealdean.
Haragia: Hutsala, usaingabea.
Etimologia: Psilocybe hitza, grekozko bi hitzetatik dator: biluzik, esan nahi duen "psilos" hitzetik eta burua, esan nahi duen "kūbe" hitzetik. Pileotik askatzen den azal meheari egiten dio erreferentzia. Crobula epitetoa ere grekotik dator, zaldi-ilea, esan nahi duen "krobylos" hitzetik. Kapelaren apaindurengatik.

## Jangarritasuna

Susmagarria, Psilocybe guztiak bezala.

### Nahasketa arriskua

Nahiko erraza identifikatzeko, kapelako kolore bereizgarria dela eta

## Sasoia eta lekua

Udaberritik udazkenera. Basoetako belarretan edo adarren hondakinetan.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Kazakhstan, Australia, Zeelanda Berria, Taiwan, Papua Ginea Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 254 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 107 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Deconica crobula: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107616974
* Multimedia: Deconica crobula / Q107616974
# Esther Saville Allen

    Ez nahasi Lavilla Esther Allen idazlearekin.
Esther Saville Allen, jaiotzez Saville (Honeoye, 1837ko abenduaren 11 – Little Rock, 1913ko uztailaren 16a), Winnie Woodbine izengoitiaz ere ezaguna, estatubatuar idazlea izan zen. Bere garaian, Allenek ziurrenik Arkansasko beste edozein emakume idazle baino lan gehiago idatzi zituen.

## Bizitza

Esther (Etta) Saville Honeoyen jaio zen, New York estatuan, 1837ko abenduaren 11n. Bere gurasoak Joseph eta Esther Redfern Saville ziren, biak Ingalaterrakoak. Aitak aldizkari britainiarretan kolaboratu zuen. Estherrek hamar urte bete baino lehen, poema bat kaleratu zuen. Hamabi urte zituela, bere beste poema bat Home Journal aldizkarian argitaratu zuten. Mendebaldeko New Yorken eta Rushforden ikasten ari zela, poema asko idatzi eta argitaratu zituen, Winnie Woodbine izengoitia erabiliz.
Mendebaldeko New Yorken eskola publikoetan aritu zen irakasle eta ekialdeko paperetan idazten jarraitu zuen, Etta Saville izena erabiliz. 1857an Illinoisera joan zen bizitzera eta hango eskola publikoetan irakatsi zuen 1859an Samuel R. Allen abokatuarekin ezkondu zen arte. Ezkondu ondoren, bere literatura lan guztiak Mrs. S. R. Allen izenarekin argitaratuak izan ziren. 1872an, Little Rockera joan zen. Bere lanaren zati handi bat kopiatu eta birkopiatu zuten.
Little Rocken hil zen 1913ko uztailaren 16an, eta senarraren ondoan lurperatu zuten Little Rockeko Hilerri Nazionalean. Ordurako hilerri horretan lurperatutako emakume bakarra zen.

## Lan hautatuak
### Poemak

* Home Again (1908)
* The Home Coming (1910)

### Ipuinak

* The French School (1876)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Willard, Frances Elizabeth; Livermore, Mary Ashton Rice. (1893). A Woman of the Century: Fourteen Hundred-seventy Biographical Sketches Accompanied by Portraits of Leading American Women in All Walks of Life. Moulton, 19 or..
* ↑ (Ingelesez) «Obituary. Mrs. Etta S. Allen Claimed by Death» Daily Arkansas Gazette: 9. 1913-07-17 (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) The Rushford Centennial, August 16-21, 1908: With Data and Reminiscences. The Committee, 193 or. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) Gilbert, Helen Josephine White. (1910). «Great Celebrations. The Home Coming» Rushford and Rushford People. H.J.W. Gilbert, 498 or. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).
* ↑ (Ingelesez) Godey, Louis Antoine; Hale, Sarah Josepha Buell. (1876). «The French School. By Winnie Woodbine» Godey's Magazine (Godey Company): 550. (Noiz kontsultatua: 2024-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30812684
* Multimedia: Esther Saville Allen / Q30812684
# Dacrymyces chrysocomus

Dacrymyces chrysocomus Dacrymycetaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio.
Sinonimoak: Peziza aurea, Peziza subplana, Hymenoscyphus chrysocomus, Bulgaria chrysocoma, Calloria chrysocoma, Mollisia chrysocoma, Dacrymyces longisporus, Orbilia chrysocoma, Guepiniopsis chrysocoma.

## Deskribapena

Karpoforoa: Tremellidea, lentikularra, 3 eta 10 mm bitartekoa, freskotan horia, lehortzean hori-laranja kolorekoa bihurtzen da.
Haragia: Gelatinakara eta elastikoa.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzako baliorik.

### Nahasketa arriskua

Dacrymyces variisporus delakoarekin nahas daiteke eta baita Dacrymyces palmatus espeziearekin ere, biak pinuetan hazten dira.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan, talde txikiak osatuz eroritako pinu adarretan agertzen da,

## Banaketa eremua

Europa, Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Nikaragua, Costa Rica, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 672 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ Dacrymyces chrysocomus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10671072
* Multimedia: Dacrymyces chrysocomus / Q10671072
# Deconica merdaria

Deconica merdaria Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Sindrome toxiko edo haluzinogenoren bat sor dezake, psilozina eta psilozibina baitauzka.
Sinonimoak: Agaricus fimicola, Stropharia merdaria, Geophila merdaria, Agaricus merdarius var. major, Agaricus ventricosus, Stropharia ventricosa, Fungus ventricosus, Fungus merdarius, Psalliota merdaria, Psilocybe merdaria, Stropharia merdaria var. major.

## Deskribapena

Kapela: Tamaina txikikoa, 3 cm arteko diametrokoa, likatsu samarra, konikoa, helduaroan laua. Arre-horixka kolorekoa edo arre-oliba antzekoa, ertz argiagoarekin.
Orriak: Adnatuak, arre-grisaxka kolorekoak, zabal samar, ertz zuriarekin
Hanka: Mehea, zilindrikoa, elastikoa, eraztun gabea, baina eraztun eremu bat du, eremu honetatik behera marroi kolorekoa eta maluta zuriz estalia.
Haragia: Urria eta hauskorra. Okre zurbil kolorekoa, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Psilocybe hitza, grekozko bi hitzetatik dator: biluzik, esan nahi duen "psilos" hitzetik eta burua, esan nahi duen, "kūbe" hitzetik. pileotik askatzen den azal meheari egiten dio erreferentzia. Merdaria epitetoa bere habitatagatik du, batez ere koprofiloa delako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Simaurretako edo zaborretako beste Psilocybe batzuekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Belarjaleen (behiak, zaldiak) gorotzetan hazten da. Larreetan, basoetan, zangetan, ukuiluetan… Gorotz hezeetan.

### Banaketa eremua

Europa, Islandia, Svalbard, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, India, Australia, Zeelanda Berria, Hegoaldeko Georgiak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 254 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 87 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ Deconica merdaria: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104096689
* Multimedia: Psilocybe merdaria / Q104096689
# Deconica montana

Deconia montana Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Psilocibinarik ez duela dirudien arren, susmagarria da, hobe da ez biltzea.
Sinonimoak: Agaricus atrorufus, Agaricus aspersus, Agaricus montanus var. ß atrorufus, Pratella montana, Agaricus atrorufus var. b montanus, Psilocybe montana, Psilocybe atrorufa, Deconica atrorufa, Geophila atrorufa.

## Deskribapena

Kapela: Txikia, 0,5 eta 2 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabalera, titiduna, ertz ildaskatua. Kapelaren azala gelatinakara bereizgarria, glabroa, higrofanoa, erradialki ildaskatua, gorri–adreilu kolore bereizgarria, marroi iluna edo arre-gorrixka kolorekoa, ertzera argitu egiten da.
Orriak: Adnatu-subdekurrenteak, estu samar, sabeldunak, lamelulekin, gorrixkak, ertz zurixkak
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 1,5 eta 4 cm bitarteko garaierakoa, hauskorra, oinarrira zertxobait loditua, errezelaren hondar zurixkekin, hondo arre-gorrixkaren gainean.
Haragia: Arre kolorekoa, hutsala, aromatikoa. Espora-jalkina gris-marroi ilun kolorekoa.
Etimologia: Psilocybe hitza, bi hitz grekotik dator: biluzik esan nahi duen "psilos" hitzetik eta burua, esan nahi duen "kūbe" hitzetik. Pileotik askatzen den azal meheari egiten dio erreferentzia.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Bere gorri-adreilu koloreak beste espezie batzuetatik bereizten du, hala nola Psilocybe semistriata, Psilocybe inquilina …

## Sasoia eta lekua

Udaberrian edo edozein urtarotan. Bakarka edo taldeka. Baso hezeetan kota altuetan. Goroldioekin lotuta dago. Ondo drainatuak eta nutriente gutxi duten lurzoruetan. Belardietan, dunetan, sastrakadietan, zohikaztegietan …

### Banaketa eremua

Europa, Islandia, Groenlandia, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Kuba, Kolonbia, Bolivia, Txile, Errusia, Himalaiako eremuaren, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 254 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Deconica montana: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1891678
* Multimedia: Deconica montana / Q1891678
# Polimero eroale

Polimero eroaleak elektrizitatea eroaten duten polimero organikoak dira. Konposatu hauek eroaleak edo erdieroaleak izan daitezke. Polimero eroaleen abantaila nagusia da prozesatzeko errazak direla, batez ere sakabanaketaren ondorioz. Polimero eroaleak, oro har, ez dira termoplastikoak. Eroankortasun elektriko handia eskain dezakete, baina ez dituzte komertzialki eskuragarri dauden beste polimero batzuen antzeko propietate mekanikoak erakusten.

## Motak

Beheko taulan polimero eroale nagusien motak aipatzen dira.
| Nolako katea | Heteroatomorik ez | Heteroatomoak ditu | Heteroatomoak ditu |
| Nolako katea | Heteroatomorik ez | Nitorogenodunak | Sufredunak |
| Eraztun aromatikoak | poliflourenoa polifenilenoa polipirenoa poliazuleno polinaftaleno polibentzodifurandiona | N eraztun aromatiikoan: polipirrola (PPY) polikarbazola poliindola poliazepina N eraztun aromatikotik at dago: polianilina (PANI) | S eraztun aromatikoan dago: politiofeno (PT) poli(3,4-etilenedioxitiofeno) (PEDOT) S eraztun aromatikotik at dago poli(p-fenilen sulfuroa) (PPS) |
| Lotura bikoitzak | Poliazetilenoa (PAC) | | |
| Eraztun aromatikoak eta lotura bikoitzak | Poli(p-fenilen binileno) (PPV) | | |

## Erabilera

Oro har nitxo erabilerak dauzkate. Adibidez, telebistako pantaila lauak polimero eroalezko geruza fin batez estaltzen dira. Polipirrola, esaterako, sentsore kimiko gisa baliatzen da. Polianilina zirkuitu inprimatuen industrian usatzen da kobrea korrosioaz babesteko babes-geruza gisa.

## Erreferentziak

* ↑ Inzelt, György. (2008). Conducting polymers: a new era in electrochemistry. Springer ISBN 978-3-540-75929-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-22).
* ↑ Nalwa, Hari Singh. (2000). Handbook of nanostructured materials and nanotechnology. Academic Press ISBN 978-0-12-513760-7. (Noiz kontsultatua: 2024-09-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412798
* Multimedia: Conducting polymers / Q412798