OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ren eta Stimpy

"Ren eta Stimpy-ren show-a" (Jatorrizko izenburua: The Ren & Stimpy Show) John Kricfalusi-k sortutako eta Spümcø eta Games Animation-ek ekoitzitako animaziozko telesail estatubatuarra da. Saio honen euskarazko bikoizketa ETB1en estreinatu zen 1995eko irailaren 21etik 1995eko urriaren 5era arte (bost denboraldietatik bi bikoiztuak izan ziren).

## Euskarazko bikoiztaileak
###### Bikoizketa estudioa: Edertrack (Bilbo)

* Txomin Madariaga: Ren Hoëk
* Joseba Etxebarria: Stimpson "Stimpy" Katua
* Kepa Cueto: George Liquor
* Jesus Eguskiza: Narratzailea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1361124
* Multimedia: Ren and Stimpy / Q1361124
* ↑ (Ingelesez) Berria.eus. (2024-11-20). «Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003.» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
# Koreako penintsula

Koreako penintsula edo Korea (Hego Korean hangul: 한반도, hanja: 韓半島, Han Bando; Ipar Korean chosongul: 조선반도, hanja: 朝鮮半島, Chosŏn Pando) Ekialdeko Asiako penintsula da. 1.100 kilometro luze da, Asia kontinentaletik Ozeano Bareraino, eta 220.847 kilometro koadroko eremua dauka. Ipar Korea eta Hego Korea estatuak daude penintsulan, 38° paraleloak bereizirik.
Txina dauka iparraldean, Errusia ipar-ekialdean, Japoniako itsasoa ekialdean, Ekialdeko Txinako itsasoa eta Koreako itsasartea hegoaldean, eta Itsaso Horia mendebaldean. Txinarekin 1.416 kilometroko muga du, eta 19 kilometrokoa Errusiarekin. Lurralde menditsua da, iparraldean eta ekialdean batez ere. Paektu da gailurrik garaiena (2.744 metro). Itsasertzak 8.460 kilometroko luzera du; oso malkartsua da.

## Ikus, gainera

* Korea
* Asiako geografia

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483134
* Multimedia: Korea / Q483134
# ND Gorica

ND Gorica (izen osoa Nogometno Društvo Gorica) Esloveniako futbol talde onenetakoa da, Nova Gorica hirikoa. Esloveniako 4 Liga eta 3 Kopa irabazi ditu.

## Historia

1947an sortu zuten taldea Šempeter pri Gorici hirian. 1963an Nova Goricara aldatu zen. Jugoslaviko garaian maila apalean ibili zen baina Esloveniako txapelketan hasi zirenean lehen mailan kokatua izan zen eta ordutik arrera beti egn da goren mailan. 1996an lehenengo liga irabazi zuen, bai eta superkopa ere. Guztira 4 liga eta 2 kopa irabazi ditu. 2016-17 denboraldian 2. postuan amaitu zuen liga. Ordutik mailaz jeitsi eta igo ibili da.

## Palmaresa
### Eslovenian: 7

* Esloveniako Liga (4): 1996, 2004, 2005, 2006.
* Esloveniako Kopa (3): 2001, 2002, 2014.
* Esloveniako Superkopa (1): 1996.

## Kanpo estekak

* (Eslovenieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q637514
# Barton Films

Barton Films zinema arloan lan egiten duen euskal enpresa da.
1992. urtean sortua, banaketaren barne, zine independentearekin egiten du lan batez ere, euskarazko film gehien duen banatzaile zinematografikoa izanik. Ekoizpenari dagokionez, hainbat luzemetrai eta laburmetraietan hartu du parte:
* Pastel magikoa (2000) - Film banatzailea
* Un día gris (2002)
* El Cid-en kondaira (2003)
* Unibertsolariak munduaren ertzaren bila (2004)
* Agujeros en el cielo (2004)
* P3K: Pinotxo 3000 (2004) - Film banatzailea
* Supertramps (2004)
* Daltondarrak Lucky Lukeren aurka (2004) - Film banatzailea
* Olentzero eta subilaren lapurreta (2005) - Film banatzailea
* Eutsi! (2007)
* Nocturna, abentura magiko bat (2007) - Film banatzailea
* Donkey Xote (2007) - Film banatzailea

## Erreferentziak

* ↑ Barton Films: Aurkezpena
* ↑ IMDB webgunea

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q19947837
# Lucy Elmina Anthony

Lucy Elmina Anthony (Kansas, AEB, 1859ko urriaren 24a – 1944ko uztailaren 4a) estatubatuar sufragista zen. Nazioartean ezaguna zen AEBetako lider bat izan zen Emakumeen Sufragioaren aldeko Elkarte Nazionalaren mugimenduan. Susan B. Anthony AEBetako gizarte-erreformistaren iloba zen, emakumeen eskubideen aldeko aktibista. Anna Howard Shaw sufragio femeninoaren liderraren data luzeko kidea.

## Biografia

Lucy Elmina Anthony 1859ko urriaren 24an jaio zen, Fort Scott Kansaseko Jacob Merritt Anthonyren (1834-1900) eta Mary Almina Lutherren (1839-1915) alabarik nagusiena. Daniel Luther Anthony; Anna Osborn Anthony y Richard Luther Anthony izan zituen neba-ahizpak izan ziren.
1883an Rochesterren Akademia Librean graduatu ondoren, sufragioa mugitzeko lan egin zuen, nazioarteko bileren batzorde antolatzailearen laguntzaile gisa. Urte askoan Susan B. Anthony izebaren idazkaria izan zen. 1890eko hamarkadan, Lucy Anthonyk Anna Howard Shaw ezagutu zuen, betiko lagun bihurtzeko. Lucy Anthonyk Susan B. Anthony eta Shawren kudeatzaile izan zen munduko biretan.
1891n, Shaw eta Alice Stone Blackwellekin batera, The Yellow Ribbon Speaker konpilatu zuen Anthonyk, emakumeen sufragioari buruzko idazki-bilduma bat.
1903an, Anna Howard Shawk etxe bat eraiki zuen Ridley Creek Rd., Mediaren 240. urtean, National American Woman Suffrage Associationeko presidente zela, eta hantxe bizi izan zen bere lankide Lucy Anthonyrekin, hil arte. Anthony eta Shaw elkarrekin egon ziren hogeita hamar urtez, eta Anthony Shaw-en ohearen ondoan zegoen bera hil zenean. Lucy Anthony izebaren nahiz Shaw-en jabetzaren betearazlea izan zen.
Lucy Elmina Anthony 1944ko uztailaren 4an hil zen Julia C. Kent lagunaren etxean, Swarthmoren (Pensilvania), eta testamentuan bere ondare gehiena Emakume Boto-emaileen Liga Nazionalari eta Filadelfiako Boto-emaileen LigaNationalari utzi zien.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Lucy Elmina Anthony (1859-1944) - Find a Grave...» www.findagrave.com (Noiz kontsultatua: 2023-05-12).
* 1 2 3 4 «Lucy E. Anthony Is Dead at 83 - 06 Jul 1944, Thu • Page 9» The Philadelphia Inquirer: 9. 1944.
* 1 2 «Lucy Elmira Anthony» geni_family_tree (Noiz kontsultatua: 2023-05-12).
* ↑ (Ingelesez) Wayne, Tiffany K.. (2014-12-09). Women's Rights in the United States: A Comprehensive Encyclopedia of Issues, Events, and People [4 volumes: A Comprehensive Encyclopedia of Issues, Events, and People. ] ABC-CLIO ISBN 978-1-61069-215-1. (Noiz kontsultatua: 2023-05-12).
* ↑ Pennsylvania Commission for Women, Legendary Ladies, A Guide to Where Women Made History in Pennsylvania
* ↑ Dr. Anna H. Shaw, Suffragist, Dies. New York Times 3 de julio de 1919.
* ↑ From the guide to the Papers, ca. 1863-1955, Schlesinger Library, Radcliffe Institute

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47035177
* Multimedia: Lucy Elmina Anthony / Q47035177
# Annie Arniel

Annie Arniel (Harrington, AEB, 1873ko maiatza - 1924ko otsailaren 9a) sufragista eta emakumeen eskubideen defendatzailea zen. 1910ean alargundua, funtsezko eginkizuna izan zuen Estatu Batuetako emakumeek bozkatu ahal izatea lortzeko, eta behin baino gehiagotan atxilotu zuten emakumeen botoaren alde agertzeagatik.

## Biografia

Harringtonen (Delaware, Estatu Batuak) jaio zen Anna L. Melvin izenarekin. Kanadako George Arnielekin ezkondu, eta 1910ean alargun geratu zen. Annie Arniel fabrikako langilea zen, eta Wilmington hiriaren (Delaware) zentroan bizi zen, Mabel Vernonek eta Alice Paulek kontratatu zutenean, Emakumearen Alderdi Nazionaleko (National Woman's Party NWP) kide izateko. Silent Sentinels-eko kide gisa, 1917ko ekainaren 27an atxilotutako eta Etxe Zurian kartzelaratutako lehen sei sufragistetako bat izan zen. Zortzi espetxe-zigor bete ditu sufragioaren alde agertzeagatik: hiru egun 1917ko ekainean; 60 egun Occoquango espetxean, Virginian, 1917ko abuztutik irailera, piketeengatik; 15 egun, mitin batengatik Lafayette Squaren, eta bost eguneko bost zigor 1919ko urtarrilean eta otsailean, NWPren zaintza-tiroen erakustaldiengatik.
Estatu Batuetako Kapitolioan manifestazio batean parte hartu ondoren 1919ko urrian, Annie Arniel “poliziak hain bortizki tratatu zuen, ezen bizkarrean zauritu eta kordea galtzen baitzuen. Ospitalera eraman zuten, eta poliziak esan zuen "pixka bat jazarria" izan zela, banderatxoa konfiskatu ziotenean. Ospitalean, poliziak ofizialei esan zien "auto-istripu batean zauritu zela”.
Delawaren egoera zibilaren arabera, 1924ko otsailaren 9an hil zen, 55 urte zituela. Heriotzaren arrazoia “gas argitzaileak eragindako itomena; bere buruaz beste egiteko asmoa” ei zen.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Annie Arniel» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* ↑ "Capitol Police Forced to Return Suffrage Banners." The Suffragist, vol. VI, no. 43, 1918, p. 5.
* ↑ Delaware Public Archives; Dover, Delaware; Delaware Vital Records, 1800-1933; Series Number: Death Certificates - 24

## Lotutako artikuluak

* Sufragisten zerrenda
* Sufragisten zapia
* Suffragette filma
* Emakumeen sufragismoa

## Kanpo estekak

* Tourning Point, Suffragist Memorial
* Suffragette City 100
* Datuak: Q4769227
* Multimedia: Annie Arniel / Q4769227
# Bertha Hirsch Baruch

Bertha Hirsch Baruch Alemanian jaiotako idazle estatubatuarra zen, gizarte langilea eta sufragista.
Alemaniako Posen probintzian jaio zen Baruch. Aitarekin, New Londonera, Connecticut-era, migratu zuen 1876an. Baruchek poesia idatzi zuen nerabe zela, eta Rose Hawthorne Lathrop-ek akuilatu zuen bere ahalegin literarioetan.College Settlement-en eta unibertsitate-hedapenean jardun zuen, eta Pennsylvania-ko Unibertsitatean eta Yale-n izan zen. Geroago, Los Angeles Times egunkariko argitalpen-taldean lan egin zuen.1906an 1168 W. 36th St.-en bizi izan zen, Los Angelesen, Kalifornian.
Baruch aktibo zebilen emakumeen mugimendu sufragistan. 1905ean, Los Angelesko Sufragioaren Elkarteko konderriko lehendakari bihurtu zen, bi konbentzio ospatu zirenean:
* Emakumearen Parlamentua, urriaren 10 eta 11, eta
* Urriaren 12ko Sufragio Parekidearen Ligako konderriko hitzarmena.
1908an, Los Angelesko Emakume Juduen Kanpo Laguntzarako Elkarteko diruzain bihurtu zen Baruch. Club Optimist-aren sukurtsal bat hasi zen Los Angeles-en, eta erakundean kargua hartu zuen hirugarren emakumea izan zen.Baruch Emakume Juduen Kontseilu Nazionaleko Los Angeles-eko sukurtsalaren sortzailea ere izan zen.
Dress as a Social Factor (Jazkera gizarte-faktore gisa) argitaratu zuen 1912an.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Ingelesez) James, George Wharton. (1909). The California Birthday Book: Prose and Poetical Selections from the Writings of Living California Authors, with a Brief Biographical Sketch of Each. Arroyo Guild Press (Noiz kontsultatua: 2024-11-03).
* ↑ «Women Demand Jurors' Right» Los Angeles Herald: 2. 1905-10-13.
* ↑ «Will Form Optimist Club in Los Angeles» Los Angeles Herald: 31. 1909-05-09.
* ↑ «Tribute to Labor» Norwich Bulletin 9 January 1912.

## Bibliografia

* Knoles, Tully C. "What Is Nationality?"(Zer da nazionalitatea?) Kalifornia Hegoaldeko Elkarte Historikoaren urteroko argitalpena 10, ez. 3 (1917): 5-12. Kontsulta 2020ko martxoaren 22an. doi:10.2307/41168739.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4895491
* Multimedia: Bertha Hirsch Baruch / Q4895491
# Nellie Bly

Elizabeth Cochran Seaman (Cochran's Mills, Pennsylvania, AEB, 1864ko maiatzaren 5a - New York, New York, AEB, 1922ko urtarrilaren 27a), Nellie Bly izenez ezagunagoa, estatubatuar kazetaria izan zen.

## Biografia

1890ean, Nellie Bly kazetari estatubatuarrak Jules Verneren Phileas Fogg pertsonaia ezaguna emulatu nahi izan zuen, munduari 80 egunean bira osoa eginez. Fikziozko balentria hobetu egin zuen: 1890eko urtarrilaren 25ean itzuli zen New Yorkera, eta Foggek baino zazpi egun gutxiago behar izan zituen planeta inguratzeko.
Ez zen hura izan Elizabeth Cochraneren lorpen bakarra. Besteak beste, 1887an, eritasun mental bat zuela itxuratuz, erietxe psikiatriko batean sar zezaten lortu zuen. Hamar egunean erietxeko baldintza onartezinak sufritu ondoren, New York World egunkarian salatu zuen bizi izandakoa. Kasua epaitegietara iritsi zen, eta erietxeko baldintzak hobetzea erabaki zutenean kazetariaren gomendioak aintzat hartu zituzten.

## Erreferentziak

* 1 2 Irazustabarrena, Nagore. (2015-02-08). «Munduari bira 72 egunean» Argia CC-BY-SA lizentzia.
* Datuak: Q230299
* Multimedia: Nellie Bly / Q230299
# Carrie Chapman Catt

Carrie Chapman Catt, (jaiotzaz, Carrie Clinton Lane; 1859ko urtarrilaren 9 – 1947ko martxoaren 9) Ameriketako Estatu Batuetako sufragisten buru izan zen, eta Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioaren Hemeretzigarren Zuzenketaren aldeko kanpaina egin zuen, Estatu Batuetako emakumeei botoa emateko eskubidea eman ziena. Catt National American Woman Suffrage Association erakundeko presidentea izan zen 1900etik 1904ra eta 1915etik 1920ra. Emakume Boto-emaileen Liga sortu zuen 1920an, eta Emakumeen Sufragioaren aldeko Nazioarteko Aliantza, 1904an, beranduago Emakumeen Nazioarteko Aliantza izan zena. Boto-eskubiderik gabeko emakumeen armada bat zuzendu zuen 1919an, Kongresuari presio egiteko, boto-eskubidea ematen zien konstituzio-zuzenketa onar zezan, eta estatuko legegintzaldiak konbentzitu zituen hura berrets zezaten 1920an. "XX. mendearen lehen erdian Estatu Batuetako emakume ezagunenetako bat izan zen, eta AEBetako emakume ospetsuen zerrenda guztietan agertzen zen".

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «CARRIE C.CATT DIES OF HEART ATTACK; Woman's Suffrage Pioneer, Long an Advocate of World Peace, Succumbs at 88» The New York Times 1947-03-10 ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2023-04-19).
* ↑ Van Voris, Jacqueline. (1996). Carrie Chapman Catt : a public life. (1st pbk. ed. argitaraldia) Feminist Press at the City University of New York ISBN 0-935312-63-3. PMC 34186678. (Noiz kontsultatua: 2023-04-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270207
* Multimedia: Carrie Chapman Catt / Q270207
# Mary Agnes Chase

Mary Agnes Meara Chase (Iroquois konderria, 1869ko apirilaren 29a – Bethesda, 1963ko irailaren 24a) estatubatuar botanikaria, ilustratzailea eta agronomoa izan zen, agrostologian espezializatua.
Bi urte zituela, aita hil zitzaion, eta familia Penelandiara joan da bizitzera.' 1903an hasi zen lanean USDAn, Washingtonen.
Sufragio femeninoaren aldeko aktibista izan zen eta sozialista. 1915ean eta 1918an atxilotu eta prozesatu egin zuten.

## Argitalpenak

* 1959. Primer libro de las gramineas. 184 pp. Bib. Orton IICA / CATIE. en línea
* 1922. First book of grasses: the structure of grasses explained for beginners. The Rural text-book series. Macmillan. 122 pp. Berrargitaratua Nabu Press, 2010. 148 pp. ISBN 1177559315

## Aintzatespenak

* 1958: honoris causa doktoretza Illinois-eko Unibertsitatean

## Kideak

* 1959: Smithsoniar Institutuaren ohorezkoa
* 1956: Botanical Society of America erakundearen meritu-ziurtagiria
* 1961: Londresko Linneana elkartekoa

## Eponimoak

* (Asteraceae) Agnesia Zuloaga & Judz.
* (Poaceae) Agnesia Zuloaga & Judz.

## Erabilitako bibliografia

* louise s Grinstein, karola Biermann, rose k Rose. 1997. Women in the biological sciences: a biobibliographic sourcebook. Arg. Greenwood Publishing Group. 609 orrialde ISBN 0-313-29180-2

## Erreferentziak

* ↑ «Mary Meara Chase, destacada botánica y activa feminista | Vidas científicas» Mujeres con ciencia 14 de mayo de 2019.
* ↑ Lara, Vonne. (18 de agosto de 2017). «Mujeres en la ciencia: Mary Agnes Chase, destacada botánica y activista» Hipertextual.
* ↑ «Chase, Mary Agnes (1869-1963) on JSTOR» plants.jstor.org doi:10.5555/al.ap.person.bm000001409..
* ↑ Novon 3: 306 1993 (GCI)
* ↑ Novon 3(3): 306 1993 (IK)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3822242
* Multimedia: Mary Agnes Chase / Q3822242
* Espezieak: Mary Agnes Chase
# Frederick Douglass

Frederick Douglass (c. 1818 – 1895eko otsailaren 20a) Ameriketako Estatu Batuetako afro-amerikarren eskubideen aldeko ekintzaile eta idazlea izan zen. Bera ere esklabo izandakoa, ihes egin eta, oratorian trebea abolizio-mugimenduaren ekintzaile nagusietako bilakatu zen. Emakumeen sufragioaren alde ere lan egin zuen. Aldi berean, Ameriketako Estatu Batuetako errepublikaren izaera eta etorkizunari buruzko ekarpen politiko garrantzitsuak egin zituen. Bere bizitza eta lanaren xehetasunak kontatzen dituzten hiru autobiografia idatzi zituen.
* Datuak: Q215562
* Multimedia: Frederick Douglass / Q215562
# Elizabeth Gurley Flynn

Elizabeth Gurley Flynn (1890eko abuztuaren 7a -1964ko irailaren 5a) politikari, sindikalista eta feminista estatubatuar bat izan zen.
Ezkertiar militanteen alaba izan zen. Bere lehenengo urratsak ehungintzaren munduan izan ziren. Interes politikoa oso txikitatik izan zuenez, debate politikotara joaten eta gero parte hartzen jarraitu zuen. Politikari garrantzitsua izan zen: Estatu Batuetako Alderdi Komunistaren buru izan zen 1961etik 1964ra.
* Datuak: Q463265
* Multimedia: Elizabeth Gurley Flynn / Q463265
# Euskal Sozialistak Elkartzeko Indarra

Euskal Sozialistak Elkartzeko Indarra (ESEI) 1976n sortutako alderdia zen, abertzale eta ezkertiarra, unibertsitate mundutik gertu zebilena. Euskal Herriko egoera ikuspegi marxistatik aztertzen zuen, Hego Euskal Herriarentzako autonomia zabala aldarrikatzen zuen, eta halaber borroka armatuaren etetea.
"Konpromiso autonomikoa" izeneko agiria sinatu zuen 1977ko maiatzean, EAJ, PSE-EE-PSOE, EAE-ANV, EPK eta EKDrekin batera. Bertan hauteskundeetan aukeratutako euskal ordezkariek Autonomia Estatutua garatzea aldarrikatzen zen. 1977ko hauteskundeetan Espainiako Senatura EAJ eta PSErekin batera Fronte Autonomikoaren barruan joan ziren, eta Gregorio Monreal aukeratu zuten senatari. 1979ko udal hauteskundeetan Euskadiko Ezkerrarekin batera aurkeztu ziren. 1980ko hauteskunde autonomikoetan bakarrik aurkeztu ziren eta 6.305 boto baino ez zituzten jaso. Honen ondorioz alderdia 1981eko urriaren 3an desegin zen. Hala ere, militante ohi batzuk, "ESEI kolektiboa" delakoan bilduak, Euskadiko Ezkerran sartzea erabaki zuten, EIA eta EPKren gehiengoaren arteko batasunaren ondorioz alderdi bilakatuko zen garaian.

## Erreferentziak

* ↑ Gaizka Fernández Soldevilla, Agur a las armas. EIA, Euskadiko Ezkerra y la disolución de ETA político-militar (1976-1985), Sancho el Sabio. Revista de cultura e investigación vasca, ISSN 1131-5350, Nº 33, 2010, 55-96 orriak Kontsultatua: 08-3-2011.

## Kanpo estekak

* Iñigo Imaz-en "Una aproximación al socialismo abertzale (II)", Euskonews&Median.
* Datuak: Q3326847
# Ellen Glasgow

Ellen Glasgow (Richmond, Virginia, 1873ko apirilaren 22a – ib., 1945eko azaroaren 21a) estatubatuar idazlea izan zen. Hogei liburu argitaratu zituen, horietatik bost best-sellerrak. Bere garaiko Hegoaldeko mundu aldakorra iruditako zituen. 1942an In This Our Life bere eleberriak Pulitzer Saria jaso zuen.

## Eleberriak

* The Descendant (1897)
* Phases of an Inferior Planet (1898)
* The Voice of the People (1900)
* The Battle-Ground (1902)
* The Deliverance (1904)
* The Wheel of Life (1906)
* The Ancient Law (1908)
* The Romance of a Plain Man (1909)
* The Miller of Old Church (1911)
* Virginia (1913)
* Life and Gabriella (1916)
* The Builders (1919)
* The Past (1920)
* One Man In His Time (1922)
* Barren Ground (1925)
* The Romantic Comedians (1926)
* They Stooped to Folly (1929)
* The Sheltered Life (1932)
* Vein of Iron (1935)
* In This Our Life (1941)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q433325
* Multimedia: Ellen Glasgow / Q433325
# Angelina Grimké

Angelina Emily Grimké (Charleston, Hego Carolina, 1805eko otsailaren 20a - Hyde Park, Massachusetts, 1879ko urriaren 26a) aktibista politikari estatu batuar bat izan zen, emakumeen eskubideen defendatzailea.

## Biografia

Estatu Batuetako hegoaldean hazi zen, guztiz hazi zenean iparraldean bizi izan zen bere heldutasuna. Bere onartze handien urteak 1836 inguruan eman ziren, William Lloyd Garrison-i eskutitz bat bidali ondoren, gutuna egunkari esklabista batean argitaratua izan zen, The Liberator, 1838ko maiatzean.
Garai hartan hitzaldi adoretsu eta bikain bat eman zuen abolizionistentzat Filadelfian, aretoaren kanpoan aurkako talde batek harriak botatzen eta ohiukatzen zioten bitartean. Bi urtez eskaintzen eta ematen zituen hitzaldien argudioak esklabismoa bukatzeko eta emakumeen eskubideen alde egiteko ziren.
Bere ikuspuntua erabakita zeukan natura eskubideen ideologiatik, Estatu Batuetako independentzia ezarri zenetik, bere konstituzioan eta Biblia kristauen sinesmenean. Gainera bere experintzia pertsonala aipatu zuen esklabismoa eta arrazakeria adierazteko hegoaldean gertatutakoa, eta gizon eta emakumeen askatasunaren injustiziagatik emakume eta gizonak defendatu zituen eta izan zen adierazgarria arraza arteko aurreiritziekin.

## Idatziak

Grimkéren bi historia garrantzitsuenak "An Appeal to the Christian Women of the South"(Hegoaldeko emakume kristauei deialdia) eta Catharine Beecher-ri idatzitako gutunak.
Bere Deialdia American Anti-Slavery Society-gatik argitaratua izan zen 1836. urtean, hegoaldeko emakumeak beraien apelazioak ez jasan izanagatik ezagutua da.
Grimkeren Apelazioa American Anti-Slavery Society-etik banatua izan zen, eta abolizionista erradikalengatik jasoaizan zen txaloaldi batekin.
Deialdia zazpi arrazoi dauka:
* Lehena: esklabotza Independentziaren daklaraziora kontra egiten dute.
* Bigarrena: esklabotza giza eskubideen deklarazioaren lehen ezarpenari kontra egiten dute.
* Hirugarrena: esklabotzaren argumentua ez da aitzakia, esklaboen jabeentzako esklaboen eskubide naturalak inbaditzeko.
* Laugarrena: suposatzen da esklabotza ez zuela inoiz existitu patriarkal dispensation.
* Bostgarrena: esklabotza ez zen existitu hebreko Bibliaren legean.
* Seigarrena: esklabotza Estatu Batuetan 'Txikitzen du gizona gauza batean'.
* Zazpigarrena: Jesukristoren eta apostoluen irakaskuntzaren kontrakoa da esklabutza.
* Datuak: Q2849426
* Multimedia: Angelina Emily Grimké / Q2849426
# Luella Johnston

Luella Johnston (Buckminster, AEB, 1861 – 1958ko martxoaren 11) XX. mende hasierako enpresari estatubatuarra izan zen, erreformatzaile zibiko eta sufragista, eta Sacramentoko Udalerako (orduan Hiriko Batzordea deitzen zena) aukeratutako lehen emakumea ere izan zen, 1912tik 1913ra zerbitzatu zuena. Emakume bat Kaliforniako hiri bateko edo AEBetako hiri garrantzitsu bateko kontseilu baterako hautatu zuten lehen aldia izan zen haren hautua.

## Biografia

1912an, Kalifornian emakumeek bozkatzeko eskubidea irabazi eta urtebetera, Johnston Hiriko Batzorde berrian postu baterako postulatu zen. Hautagai progresisten zerrenda baten parte izateko hautatu zuten, trenbidearekin lerrokatutako titularrak garaituta. Bere kanpainak Emakumearen Kontseiluaren babesa izan zuen, emakumeen kluben elkarte bat, hark fundatzen lagundu zuena.
Karguan zegoen bitartean Johnston "hezkuntzan, uholdeen kontrolean, kaleetako argiztapenean, parkeetan, haur parkeetan, liburutegietan, kulturan zentratu zen. instalazioak, ur, gas eta argi indar-tasak eta hiriaren moralaren aurrerapena".
Johnstonen karguan emandako urte bakarrak Pacific Gas & Electric Hego Pazifikoko Trenbideak zituen etsai boteretsuak eta bertako aretoen jabeak ekarri zituen. Ondo antolatutako kanpaina izan arren, 1913an garaitua izan zen berrautaketarako.

### Legatua

Nahiz eta Johnston Estatu Batuetan udal bulegorako aukeratutako lehen emakumeetako bat izan, bere hautaketa historikotik 100 urte baino gehiagora ez zen oroitzapenezko monumenturik egon Sacramento-n. 2018an, Angelique Ashby zinegotzia buru zela, Udalak Udaletxe Historikoan Udal Ganberen izena aldatzea bozkatu zuen Johnston-en ohorean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) account, City of Sacramento-admin. (2018-10-18). «City memorializes Luella Johnston, Sacramento's first councilwoman» City Express (Noiz kontsultatua: 2024-11-08).
* ↑ (Ingelesez) account, City of Sacramento-admin. (2018-10-18). «City memorializes Luella Johnston, Sacramento's first councilwoman» City Express (Noiz kontsultatua: 2024-11-08).
* 1 2 (Ingelesez) Luella Johnston. 2024-02-10 (Noiz kontsultatua: 2024-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Burg, William. (2019). Wicked Sacramento. Arcadia Publishing ISBN 978-1-4671-4059-1. (Noiz kontsultatua: 2024-11-08).

## Ikus, gainera

* Nicolas Heidorn, "California’s First Councilwoman – Part I," (Kaliforniako lehen zinegotzia – I. zatia) Sakramentalitatea (2018)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69866488
* Multimedia: Luella Johnston / Q69866488