OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Club de Remo Pontejos

Club de Remo Pontejos (euskaraz: Pontejos Arraun Kluba) Marina de Cudeyoko Pontejos auzoko arraun taldea zen. Egun KAE Ligan aritutakoa, Jose Luis Valdueza zen bere traineruaren izena.
Tosta finkoan, mota guztietako kategorian hartu izan du parte: bateletan, trainerilletan eta traineruetan.

## Historia

Elkartea 1964ko apirilaren 18an sortu zuten baina 1994 arte ez zuen trainerua atera. Zuzendaritza taldeko kide batzuk ez zuten begi onez ikusi trainerua atera eta eliteko taldea bihurtzea eta 1995ean taldea banatu eta harrobiarekin lan egingo zuen talde berria osatu zuten, Club de Remo San Pantaleón.
CR Pontejosek aurrera jarraitu zuen bere traineruaren proiektuarekin eta emaitzak onak izan zituen, hainbat bandera irabazi eta txapelketa garrantzitsuak jokatuz, hala Espainiako txapelketak eta KAE Ligak. Urterik onenak 2005, 2006 eta 2007 izan ziren, bandera ugari irabazi eta Kantabriako txapelketan hirugarren egiteaz gain KAE Ligako seigarrena izan baitzen bi aldiz. 2006an Espainiako Txapelketan laugarren egin zuen. 2008an, arazo ekonomikoak zirela eta ezin izan zuen KAE Ligan parte hartu eta desegin zen.
Gaur egun Ligetan parte hartzen ez duen arren kantabriarren arteko estropadetan aritzen da, Kantabriako txapelketan ere bai.

## Palmaresa
### Txapelketak

* Espainiako txapelketa
** Laugarrena (1): 2006an.
** Parte hartu: 2000, 2003, 2006.
* Kantabriako txapelketa
** Hirugarrena (1): 2006an.

### Ligak

* KAE Liga:
** Seigarrena: 2006, 2007.

### Irabazitako banderak

* Pontejosko Bandera (2): 2004, 2005.
* Santurtziko Bandera (1): 2005.
* Santoñako Bandera (1): 2005.
* Marina de Cudeyoko Bandera (1): 2005.
* Portugaleteko Bandera (1): 2005.
* Algortako Bandera (1): 2005.
* Ría del Asón Bandera (1): 2005.
* Getariako Bandera (1): 2006.

## Azken denboraldiak

| Urtea | Liga | Kontxa |
| 2003 | Federazio Liga, 19.a | - |
| 2004 | Federazio Liga, 7.a | - |
| 2005 | Federazio Liga, 9.a | - |
| 2006 | KAE 1 Liga, 6.a | - |
| 2007 | KAE 1 Liga, 6.a | - |
| 2008- | ez | |

## Beteranoak

2012an sortu zuen trainerua eta urte berean ABE Traineruen Ligan bigarren postua lortu zuen, 2013an errepikatu zuena. Arraunlari beteranoekin osaturiko traineru kantabriar bakarra izan da urte hauetan eta podiumetik gertu ibili da urtero. 2021ean hirugarren aldiz izan zen txapeldun ordea.

### Palmaresa

* ABE Traineruen Liga (0): bigarrena 2012, 2013 eta 2021ean.

### Denboraldiak

| Urtea | ABE Liga |
| 2012 | 2.a |
| 2013 | 2.a |
| 2014 | ? |
| 2015 | 5.a |
| 2016 | 4.a |
| 2017 | 4.a |
| 2018 | 6.a |
| 2019 | 6.a |
| 2020 | - |
| 2021 | 2.a |
| 2022 | 3.a |
| 2023 | 7.a |

## Erreferentziak

* ↑ «C.R. PONTEJOS» traineras.es (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) C.R. San Pantaleón – Federación Cántabra de Remo. (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* ↑ «Campeonato de España» traineras.es (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) Fraile, Iban Camino. (2021-05-31). «Badok domina las traineras de veteranos» La Grada Sports (Noiz kontsultatua: 2024-11-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2980108
* Multimedia: Club de Remo Pontejos / Q2980108
# 2005eko Arraun Federazioaren Liga

2005eko Arraun Federazioaren Liga Arraunketaren Euskal Federazioak antolatutako hirugarren Liga izan zen, TKE Ligan sartu ez ziren traineruentzako. Hurrengo urtetik aurrera KAE Liga osatu zen eta bi maila eratu ziren. Ligaren bukaeran bi onenek eta TKE Ligako bi azkenek play-offak jokatu zituzten. Zumaia izan zen txapelduna eta zumaiarrekin batera Zarautz igo zen TKE Ligara. Laredo laugarrena izan zen baina TKE Ligan Astillero zigortua izan zenean haren tokia hartu zuen, Kantabriarren kupoa betetzeko.

## Partehartzaileak

Guztira 20 traineruk hartu zuten parte, 9 gipuzkoarrek, 8 bizkaitarrek eta 3 kantabriarrek. Maila desberdineko estropadak jokatu ziren eta horren arabera puntuazio desberdinak eman ziren.

## Sailkapena

| # | Taldea | Puntuak | Garaipenak |
| 1 | Zumaia | 21,80 | 9: Laredo, Petronor, Zumaia, Zarautz-Prom, Ondarroa, Pasaia, Getaria, San Pedro, Santoña Hiria |
| 2 | Zarautz | 20,20 | 2: Koxtape, Donibane Lohitzune |
| 3 | Zierbena | 19,20 | - |
| 4 | Laredo | 18,60 | - |
| 5 | Ciudad de Santander | 18,40 | 1: Santander |
| 6 | Getaria | 17,11 | 2: Portu Zaharra, Getxo |
| 7 | Ondarroa | 16,90 | - |
| 8 | San Pedro | 16,20 | - |
| 9 | Pontejos | 13,75 | 6: Santurtzi, Pontejos, Asón, Santoña, Portugalete, Portu Zaharra-B |
| 10 | Santurtzi | 11,89 | 3: Bilbo Hiria, Areeta, Hondarribia-Prom |
| 11 | Koxtape B-Ur Joko | 12,17 | 2: Erandio, Zumaia-Prom |
| 12 | Lutxana | 11,55 | - |
| 13 | Hondarribia B | 10,45 | - |
| 14 | Portugalete | 10,18 | - |
| 15 | Zumaia B | 10,00 | - |
| 16 | San Pedro B | 9,00 | - |
| 17 | Algorta | 8,18 | - |
| 18 | Donostia Arraun Lagunak | 8,18 | - |
| 19 | Deustu | 7,58 | - |
| 20 | Raspas del Embarcadero | 6,36 | - |

## Playoffak

* Hondarribian eta Portugaleten.
| # | Taldeak | Puntuak | 1 | 2 | Emaitza |
| 1 | Zumaia | 7 | 4 | 3 | Igo |
| 2 | Zarautz | 7 | 3 | 4 | Igo |
| 3 | Isuntza | 4 | 2 | 2 | Jeitsi |
| 4 | Trintxerpe | 2 | 1 | 1 | Jeitsi |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61360924
# New York Mets

New York Mets AEBtako New York hiriko Queens auzoan egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Citi Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa

* MLBko txapelketak (2): 1986, 1969
* Liga Nazionaleko Txapelketak (5): 1969, 1973, 1986, 2000, 2015
* Ekialdeko Dibisio Txapelketak (6): 1969, 1973, 1986, 1988, 2006, 2015

## Iruditegia

* Tom Seaver.
* David Wright.
* Johan Santana.

## Kanpo estekak

* New York Mets taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q692417
* Multimedia: New York Mets / Q692417
# 79ko Vesuvioren erupzioa

K. o. 79ko Vesuvioren erupzioa urte hartako urriaren 24/25ean izan zen eta Ponpeia, Herkulano, Oplontis eta Estabia erromatar hiriak suntsitu zituen. Tradizionalki, abuztuaren 24an gertatu zela esan ohi da, baina gaur egungo hipotesiak leherketa urriko egun batean kokatzen du.

## Kontaketa tradizionala

Kontaketa tradizionalaren arabera, abuztuaren 24ko goizean, Vesuvio sumenditik kezko zutabe bat atera zen. Bertokoek aurreko urtean izandako beste kezko isuri bat besterik ez zela uste zuten. Baina honakoa bi eratan azaldu zen: Oplontisen eta Herkulanon, lokatzaz, errautsez eta labaz osatutako euriak bete zituen kaleak, teilatuak estali eta lehiatia eta zirrikituetatik sartu zen. Biztanleak ikaraturik etxeetatik ihesi joan ziren, baina gutxi irten ziren bizirik. Ponpeian, berriz, errautsezko zirimiri egin zuen, ia nabaritzen ez zutena. Gero lapilli erori zitzaizkien, zenbait kiloko apar-harri modukoak. Sufrezko baporeak hiriko etxe eta villako leiho eta ateetatik sartu ziren eta ahoa togaz estaltzea ere ez zen nahikoa. Gorriak ikusi zituzten bertan bizi ziren ponpeiatarrek. Ihes egiten saiatu zirenak apar-harriek jota hil ziren. Etxeetan babestu zirenek ere ez zuten zorte handirik izan: teilatuak eraitsi eta haien gainean erori ziren.
Abuztuaren 26an eguzkia berriro atera eta Vesuviori kezko zutabe ahul bat baino ez zerion. Hemezortzi kilometroko eremuan paisaia samingarria zen: lorategia zokortsuak, erretako larreak... Errautsak Magreb, Siria eta Egiptoraino iritsi ziren. 24 orduan, 3.000 lagun inguru hil ziren.

## Ikus, gainera

* Avellino erupzioa

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Verdú, Daniel. (2018-10-17). «Pompeya ardió dos meses después» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2018-10-17).
* ↑ Wallace-Hadrill, Andrew. (2010-10-15). Pompeii: Portents of Disaster. in: BBC History..
* ↑ Ceram, C. W.. (1949). Dioses, tumbas y sabios. Editorial Orbis ISBN 84-7530-941-0..
* ↑ Sigurdsson, Haraldur; Cashdollar, Stanford; Sparks, R. Stephen J.. (1982ko urtarrila). «The Eruption of Vesuvius in A. D. 79: Reconstruction from Historical and Volcanological Evidence» American Journal of Archaeology (American Journal of Archaeology) 86 (1): 39–51. doi:10.2307/504292..
* ↑ Margossian, Nichan. (2006). Risques et accidents industriels majeurs. Dunod, 5 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2411998
* Multimedia: Vesuvius eruptions in 79 / Q2411998
# Anselma de Salces

Anselma de Salces y Salas (Bilbo, Bizkaia,1815eko apirilaren 21a - 1885) Bilboko ongilea izan zen.
Besteak beste, Euskaraz hitz egiten zekiten bilbotar neska pobreen ikasketak sustatzeko diru-kopuru handia utzi zuen testamentuan.

## Biografia

Eusebio Maria de Salces bermiotarraren eta Esperanza de Salas bilbotarraren alaba, Bilboko Alde Zaharreko San Nikolas basilikan bataiatu zuten jaio hurrengoko biharamonean, Anselma Luisa Theresa izen hirukoitza jarriz. Bere bataio-agirian irakurri daitekeenez, ama eta aita besoetakoaren izenak ere ipini zizkioten aurreneko Anselmaren lagun.
Ongile gisa, besteak beste, Bolsas de Estudios erakundea sortu zuen, Arte Ederretarako bokazioa zuten hiru bilbotar gazteri urtero pentsioa emateko.
Rafael Miniorekin ezkondu zen eta Murtziara joan ziren bizitzera familiarekin; handik ere bilbotarrei zein bizkaitarrei laguntzen jarraitu zuen. Esaterako, 1883ko Markinako Euskal Jaietarako sariak eskaini zituen; 200 erreal palankaririk onenarentzat, Aulestiko Ignacio Onandiak lortu zuena, eta urrezko larrosa bat euskal prosarik onenaren egilearentzat, Felipe Arrese idazleak eskuratuko zuena, Jaungoikoaren probidentzia lanarekin.
1885ean hil zen eta testamentuan diru-kopuru handia utzi zuen euskaraz hitz egiten zekiten bilbotar dontzeila pobreen ikasketak sustatzeko, baita Arte Ederrak ikasteko ere.

## Aitortzak

Bilboko Uribarri auzoan, Udaletxe ostean, kale batek bere izena darama.
* Anselma Salces Kalea
* Kalearen hasiera
* Kalearen bukaera ezkerrean Uribarri kalera heltzen

## Erreferentziak

* ↑ «SIGA-AKIS .:. AHEB-BEHA» internet.aheb-beha.org (Noiz kontsultatua: 2022-03-13).
* ↑ Educatec@. (2018-04-25). «Berdinak: Anselma de Salces» Berdinak (Noiz kontsultatua: 2022-02-14).
* 1 2 Bilbaopedia-Salces, Anselma de. Calle
* ↑ (Gaztelaniaz) Basas, Manuel. (1991). Diccionario Abreviado de las calles de Bilbao. Bilboko Udala, 245 or. ISBN 84-606-0152-8..
* ↑ Bilbao Aretxabaleta, Miguel Angel. (1990). Las Fiestas Eúskaras de Markina, Año 1883 / Markiña´ko Euskal Jaiak, 1883 urtea. Bizkaiko Foru Aldundia / Markinako Udala, 34 eta 139 or. ISBN 8440000472..
* ↑ (Gaztelaniaz) González Oliver, Javier. (2007). Calles y rincones de Bilbao. Bilboko Udala, 239 or. ISBN 978-84-88714-99-2..
* ↑ «Kaletarrak - Calle Anselma de Salces, Estrada Anselma de Salces - Kaletarrak - Podcast en iVoox» iVoox (Noiz kontsultatua: 2022-02-14).
* ↑ Mujeres en el callejero bilbaíno I. Archivo del ayuntamiento de Bilbao.

## Kanpo estekak

* Kaletarrak. Ansema de Salces Audioa
* Datuak: Q105888329
* Multimedia: Anselma de Salces / Q105888329
# Filomena Baldezate

Filomena Baldezate (Canalejas de Peñafiel, Valladolid, 1895eko azaroaren 4a - Miranda de Ebro, 1980ko abuztuaren 10a) erizaina eta emagina izan zen. Doña Filo izenarekin zen ezaguna.

## Biografia

1914an iritsi zen Bilbora, neskame gisa. Ezkondu ondoren, Errekaldera joan zen bizitzera, bere neba-arreba txikiekin batera. Ezkonduta egon zen lehen urteetan Irakasle ikasketak egin zituen, baina inoiz ez zuen lanbide horretan jardun. Gero, urte gutxiren buruan, bi alaba eta seme bat izan zituen. 31 urterekin alargun geratu zen. Bere ezkontzako azken urteetan eta alarguntzako lehen urteetan, bere etxean apopiloak izan behar izan zituen familiaren gastuei aurre egiteko.
Alargundu ostean erizain izateko azterketak gainditu zituen, ondoren, 1929an Valladolideko Medikuntza Fakultatean Erditze irakasle titulua lortu zuen eta emagin lanetan hasi zen. Errekalde auzoan igaro zituen berrogeita hamar urteetan, oroitzapen sakona utzi zuen bere sinpatia eta adeitasunagatik. Beti zegoen bere zerbitzuak emateko prest, nahiz eta gero, zenbait kasutan, kobratzera heldu ez.

## Heriotza

Miranda Ebron trafiko istripu batean hil zen 1980an.

## Aitortzak eta omenaldiak

* 1968an Errekaldeberrin herri omenaldi bat eskeini zitzaion
* 1983an, herritarren eskariz, Bilboko Udalak erabaki zuen bere izena jartzea bizi izan zen kaleari, Errekaldeko plazaren goiko aldean zegoena eta ordura arte Marinos voluntarios de la Armada izenetik ezaguna..

## Erreferentziak

* 1 2 Bilbaopedia-Baldezate, Filomena. Calle
* ↑ Educatec@. (2016-09-08). «Berdinak: Filomena Baldezate #mujeresquesonhistoria» Berdinak (Noiz kontsultatua: 2021-03-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) González Oliver, Javier. (2007). Calles y rincones de Bilbao. Bilboko Udala, 61-62 or. ISBN 978-84-88714-99-2..
* 1 2 3 Filomena, un nombre que abriga - Deia 16/1/2021
* 1 2 (Gaztelaniaz) Basas, Manuel. (1991). Diccionario Abreviado de las calles de Bilbao.. Bilboko udala, 291 or. ISBN 84-606-0152-8..
* ↑ «Calle de Filomena Baldezate - Callejero de Bilbao - Callejero.net» bilbao.callejero.net (Noiz kontsultatua: 2021-03-24).

## Kanpo estekak

* Filomenaren argazkia
* Datuak: Q106168786
* Multimedia: Filomena Baldezate / Q106168786
# Arturo Arbizu

Arturo Arbizu Sanz, pilota arloan Arbizu deituraz ezaguna (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1972ko azaroaren 19a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,84 m luze da, eta 87 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2000ko urtarrilaren 8an jokatu zuen, Iruñeko Labriten. 2007ko abenduaren 22an jokatu zuen profesionaletako azken partida, pilotaleku berean.

## Erreferentziak

* ↑ «Arbizuk ez du Asegarcen jarraituko», Asegarce.com, 2007-12-31.
* Datuak: Q12254231
# Itxaso Paia

Itxaso Amaia Payá Ruiz (Algorta, Getxo, 1988ko azaroaren 19a) bertsolari, bertso-irakasle, gidoilari eta aktore bizkaitarra da.

## Biografia

Arte dramatiko eta ikus-entzunezko komunikazio ikasketak ditu. Bertsolari aritzeaz gain, bertso eskoletako irakasle ibili da, Algortako Bertsolari Eskolan, Ikastolen Elkartean eta Uribe Kostako hainbat eskolatan. Emon, Kupela eta Gibelurdinek musika taldeekin elkarlanean aritu izan da batzuetan letragile eta besteetan abeslari gisa.
Antzezle gisa honako lanetan parte hartu du: Hainbat lan: 'Go!azen' (2009, Pausoka), 'TestiGU ginen' (2012, EHU), 'Zonbi eguna' (2015, Zinebi), 'Mari eta gaileta fabrika' (2018, Eidabe), 'Nor da Maurizia' (2022, Zelako Kultur Ideiak), azken honetan (Maurizia Aldeiturriaga pandero-jolearen inguruko lana) gidoilari gisa ere bai.
2023an eMcumeak, umorea eta kritika uztartzen dituen antzezlana jarri zuen martxan Maria Riverorekin batera.
   Emakume sortzaileak izarrak bezain ugariak dira, baina ez dago konstelaziorik

## Erreferentziak

* ↑ «Itxaso Paia Ruiz» albe.eus (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Itxaso Paia - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ruiz, Payá. «Payá Ruiz» Pikara Magazine (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
* ↑ Maurizia pandero-jolea erreferente bihurtzen ari da. Baina ba al dakite gaztetxoek nor zen?. (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
* ↑ r01epd0122e4ed314423e0db04c97a47b5baa317f, r01etpd158aa64558419b9ec5ed77644af02263cda. (2023-10-11). «Maria Rivero eta Itxaso Payá, 'eMcumeak' ikuskizunaren egileak: «Emakume sortzaileak izarrak bezain ugariak dira, baina ez dago konstelaziorik»» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).
* ↑ «Ofizioko bizipenak, umorez» Berria 2023-11-24 (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117774945
* Multimedia: Itxaso Paia / Q117774945
# Enrique Agirre

Enrique Aguirre, Euskal Herriko txirrindulari profesionala izan zen.

## Palmaresa
### 1925

Altsasuko Saria

### 1926

5. Kantabriako Itzulian

### 1927

9. Euskal Herriko Itzuliko etapa batean

### 1929

Ordiziako Sari Nagusia
# Pedro Maria Ugarte

Pedro María Ugarte, Euskal Herriko txirrindulari ohia da. Karpy taldean izan zen profesionaletan.

## Palmaresa
### 1970

9. Nafarroako Sari Nagusia
# María del Carmen Árraga

María del Carmen Árraga (Montevideo, 1840ko maiatzaren 14a - ezezaguna) margolari uruguaitarra izan zen, José Gervasio Artigasen lehen erretratuetako baten sortzailea, pertsonaia itzaltsua hil eta 15 bat urtera egina.

## Biografia

Irakaskuntza artistikoa Juan Manuel Blanesengandik jaso zuen, eta bere ibilbide artistikoaren hasieran paisaia batzuk sortu zituen. Geroago, 1869an erakutsi zituen erretratuen eta izadi hilen sorkuntzan zentratu zen. 1869an, Uruguaiko Batzar Nagusiari eskainitako Joaquín Suárezen koadro bat margotu zuen, eta horri esker, Uruguaiko Senatuak artistari 1.000 pesoko saria emateko erabakia hartu zion. Sari hori bere arte ikasketekin jarraitzeko Europara joateko beka batekin ordezkatzea eskatu zuen Árragak. Dena den, familia arazoak zirela eta, artistak ezin izan zuen beka baliatu eta 1882an Senatarien Ganberari eskatu zion hasierako esleipen-ebazpenera itzultzeko, zeina hurrengo urtean eman zioten.
Orain arte iraun duten lanen artean, garai hartako hainbat politikari eta pertsona ezagunen erretratuak aipa daitezke, hala nola Venancio Flores, Tomás Gomensoro eta Alejandro Chucarro. Halaber, Museo Historiko Nazionalak oihalaren gainean bi oleo ditu, Juan Méndez Caldeirori eta José Gervasio Artigasi eskainiak. Azken erretratu hori izan zen independentziaren pertsonaia itzaltsuaren ezagutzen den lehenengoetako bat, eta Árragak margotu zuen 1863 inguruan.
Margolari honen heriotza data eta lekua ezezaguna da, nahiz eta bere figura Luis Montero artista peruarrak 1866an Montevideon egin zuen egonaldian egindako erretratu bati esker ezagutu daitekeen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42381294
# Dolores Martí de Detrell

Dolores Martí de Detrell (Igualada, XIX. mendea – Bartzelona, 1880ko abuztuaren 20a) kataluniar maistra eta idazlea izan zen.

## Biografía

Bartzelonako Igualada herrian jaioa, irakasle lanetan jardun zuen eta Bartzelonan Pilar Pascual de Sanjuanek zuzendutako eskolako laguntzaile izan zen. Hainbat ikastetxetako zuzendaria ere izan zen hiri horretan bertan, baita Vicen eta Badalonan ere. Hiri kondalean, Lehen Hezkuntzako Monitorean kolaboratu zuen eta honako lan hauek argitaratu zituen: La educación en imágenes, Formulario de contabilidad doméstica (1876), La urbanidad en acción, bilduma hartan oinarritutako ipuin moralen bilduma (1878) eta Tiernos diálogos entre una señora amiga de la infancia, y una niña de noble corazón (1877).
1880ko abuztuaren 20an hil zen 37 urterekin.

## Erreferentziak

* 1 2 Ossorio y Bernard 1889, 189-190 orr. .
* 1 2 Ossorio y Bernard 1889, 189 orr. .

## Bibliografia

* Ossorio y Bernard, Manuel (diciembre de 1889). Martí de Detrell (Doña Dolores). «Apuntes para un diccionario de escritoras españolas del siglo XIX». La España Moderna (XII) (Madrid: imprenta de Antonio Pérez Dubrull). pp. 181-192. ISSN 1697-4514. Wikidata Q18962266.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114774991
* Multimedia: Dolores Martí de Detrell / Q114774991
# Fonseca (argipena)

Fonseca hainbat pertsonaren deitura da. Hona hemen euskarazko Wikipedian artikulua dutenen zerrenda:
* Antonio de Fonseca (?-1557), gaztelar elizgizona.
* María de Mendoza y Fonseca (1516-1580), espainiar noble eta arte-bildumagilea.
* Manuel Pinto da Fonseca (1681-1773), Maltako Ordenako Printze eta Maisu Handia.
* Deodoro da Fonseca (1827-1892), brasildar militar eta politikaria.
* Adélia Fonseca (1827-1920), brasildar poeta.
* Rubem Fonseca (1925-2020), brasildar kronikari eta eleberrigilea.
* Carlos Fonseca (1936-1976), nikaraguar irakasle, politikari eta iraultzailea.
* Jorge Carlos Fonseca (1950-), caboverdetar politikari, abokatu eta irakaslea.
* Inés Fonseca (1960-), espainiar abeslari, musikagile eta poeta.
* Edivaldo Martins Fonseca (1962-1993), brasildar futbolaria.
* Graça Fonseca (1971-), portugaldar soziologo eta politikaria.
* Juan Fernando Fonseca (1979-), kolonbiar abeslari eta ekoizlea.
* Wilson Rodrigues Fonseca (1985-), brasildar futbolaria.
* Lyndsy Fonseca (1987-), estatubatuar aktorea.
* Armindo Fonseca (1989-), frantziar txirrindularia.
* Jorge Fonseca (1992-), portugaldar judo borrokalaria.
* Victoria Fonseca González, espainiar fisikaria.
# Tricholoma subsejunctum

Tricholoma subsejunctum Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Tricholoma subsejuntum noizbehinka hazten da udazkenean, bakarrik edo zohikatzean, baso hezeetan, Ipar Amerikako iparraldeko izei zuriarekin, tsugarekin eta haritz gorriarekin batera.
Tricholoma viridilutescens espezie europarra Tricholoma subsejuntum-en sinonimoa izan liteke, ezaugarrien zehaztapena bat baitator.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, koniko kamutsa, ia ganbila, gero zabaldua erdian titi handi batekin eta ertza ere batzuetan altxatua, mehea, gainazala fibrilekin nabarmen apaindua, sorta beltzez. Hasieran oliba antzeko ilun kolorekoa da, erdian biziagoa, ertzean tonalitate horixkak izan ditzake. Onddo helduan arrexka kolorea ere har dezake apaingarri beltzengatik.
Orriak: Ertza koska nabari tipikoekin, zabal samar eta lodia, orritxoekin, oso mehetuak eta koska batez dekurrenteak, baina oinaren ondoan hondoratze nabari bat du, ezaugarria. Hasieran zuria, gero horiz zikintzen da, hau ere bizia.
Hanka: Zilindrikoa edo pixka bat loditua goian eta behean, mehetua oinarrian, ia leuna, zuria bero horixka; luzetarako arrexka koloreko fibrila batzuekin.
Haragia: Funtsean zuria, baina horixka eta oliba antzeko koloreko zatiekin ertzerantz. Irinaren usainarekin baina ez oso handiarekin eta zaporea ere antzekoa.
Etimologia: Tricholoma terminoa grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. Subsejunctum epitetoa, Tricholoma sejunctum delakoaren antzekoa delako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Dudarik gabe Tricholoma sejunctum-aren taldekoa da eta kapelaren kolore ilunagoa eta berdeagoagatik bereizten da.

## Sasoia eta lekua

Koniferoen basoetan, baina baita hostozabalen basoetan ere.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 311 or. ISBN 84-282-0887-X (T. 4). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Tricholoma subsejunctum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81162612
* Multimedia: Tricholoma subsejunctum / Q81162612
# Ojos-Albos

Ojos-Albos Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 65 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1614718
* Multimedia: Ojos-Albos / Q1614718
# Omakase

Omakase (japonieraz: お任せ) japonierazko hitza da. Esanahia euskaraz "fio izan" edo "chefen eskuetan jartzea" izango litzateke. Nolabait bezeroak sukaldariaren eskuetan uzten du jateko atera behar duena, berak erabakitzeko.

## Ezaugarriak

Sushi jatetxeetan hitza ohikoa da baina baita, orokorrean, edozein jatetxe japoniarretan ere. Zerbitzariari esaldi hau esan behar zaio: omakase onegaishimasu (japonieraz: お任せお願いします) onegaishimasu ; hau da, "faborea egin, arren". Horrekin sukaldariburuak, haren ustez, momentu horretako platerik onena prestatuko dizu. Halako kasuetan, bezeroak kalitate handiko jakiak, arrain freskoena, eta aurkezpen onena jasoko du. Orokorrean, harreman horretan chefak prestatzen duena kartaren antzeko platerak baino merkeagoa izaten da.
Jatetxe guztiek ez dute omakase eskaintzen, eta egokiena ezagutzen diren jatetxeetan (edo ezagunak direnetan) eskatzea da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.cocinayvino.com/destacado/omakase-tradicion-japonesa/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Omakase inguruko azalpenak.
* Datuak: Q7089494
# Čaňa

Čaňa Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 11,55 km²ko azalera du eta 5836 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1164. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q337978
* Multimedia: Čaňa / Q337978