OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Diva (abestia)

    Artikulu hau Dana International abeslariaren abestiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Diva».
Diva Dana International israeldar abeslariaren abesti bat da. 1998ko Eurovision Abesti Lehiaketan irabazle suertatu zen.

## Kanpo estekak

* Diva abestia entzungai (Hebreeraz)
* Datuak: Q906519
# Divernon udalerria, Sangamon konderria (Illinois)

Divernon udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Sangamon konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.434 biztanle zituen, 27.28 milia karratu (70.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Divernon udalerrian 625 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.512 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2893748
# Divernon (Illinois)

Divernon Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 1.172 biztanle zituen, 2,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sangamon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2672285
# Divers centre

Zentro anitza (divers centre, DVC), Frantziako politikan, alderdi politiko nagusi baten kideak ez diren zentro politikoko hautagaiak bere barnean hartzen dituen deitura da. Terminoak zentroko alderdi txikien hautagaiak, alderdi handien disidenteak eta zentroko independenteak biltzen ditu. DVC deitura Frantziako barne-ministerioak 2020ko Frantziako udal hauteskundeetarako sortu zuen.
# Divers gauche

Ezker anitza (divers gauche, DVG), Frantziako politikan, alderdi politiko nagusi baten kideak ez diren ezkertiar hautagaiak bere barnean hartzen dituen deitura da. Terminoak ezkertiar alderdi txikien hautagaiak eta alderdi handien disidenteak biltzen ditu. Tokiko hauteskundeetan hainbat divers gauche-ko hautagaik postua lortzen du, baita hauteskunde nazionaletan ere.
# Divers droite

Eskuin anitza (divers droite, DVD), Frantziako politikan, alderdi politiko nagusi baten kideak ez diren eskuindar hautagaiak bere barnean hartzen dituen deitura da. Terminoak eskuindar alderdi txikien hautagaiak eta alderdi handien disidenteak biltzen ditu. Tokiko hauteskundeetan hainbat divers droite-ko hautagaik postua lortzen du, baita hauteskunde nazionaletan ere.
# Cuatro Caminos (Madril)

Cuatro Caminos, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Tetuán barrutian. Hiriko 62. auzoa da.
Auzoaren hego-ekialdean AZCA finantzagunea dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5824684
* Multimedia: Cuatro Caminos neighborhood, Madrid / Q5824684
# Cuatro estaciones en La Habana

Cuatro estaciones en La Habana hispano-kubatar polizia-telesaila da, Leonardo Padurak Netflixerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mario Conde tenientea bizitza kaotikoa duen polizia nostalgikoa da, arazo asko baina balio etiko oso indartsuak dituen gizona, eta literaturaren zale amorratua, ustelkeriaren, moral bikoitzaren eta oportunismoaren aurkako borroka etikoari eusten diona.
Condemafia-sarez eta droga-trafikoz kutsatutako hiri batean modo ez-orotdoxo batean gaizkile bila dabil.

## Aktoreak

* Jorge Perugorría: Mario Conde
* Carlos Enrique Almirante: Manolo Palacios
* Luis Alberto García: Carlos El Flaco
* Mario Guerra: Candito El Rojo
* Enrique Molina: Antonio Rangel
* Jorge Martinez: Andrés
* Alexis Díaz: Conejo
* Vladimir Cruz: Fabricio
* Néstor Jiménez: epaitegi-medikua
* Ernesto del Cañal: Crespo
* Saul Rojas: El Greco
* Yudith Castillo: Vilma

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Marcos, Natalia. (2017/01/27). «El ‘noir caribeño’ de ‘Cuatro estaciones en La Habana’» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39546001
# Cuatro Ciénegas (udalerria)

Cuatro Ciénegas Mexikoko udalerri bat da. Coahuila de Zaragoza estatuan kokatua dago. 2010ean 13.013 biztanle zituen 10.669,8 km²ko azaleran. Herriburua [[Cuatro Ciénegas de Carranza (Cuatro Ciénegas)|Cuatro Ciénegas de Carranza]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3850589
* Multimedia: Cuatro Ciénegas Municipality / Q3850589
# Cuatro Vientos (Madril)

Cuatro Vientos, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Latina barrutian. Hiriko 107. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 3.382 biztanle zituen.
Auzoaren zatirik handiena Madril - Cuatro Vientos aireportuaren eremuak osatzen du, antzina Espainiako Aireko Armadaren base militarra izana, eta 1970tik aurrera erabilera zibila duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5191881
* Multimedia: Cuatro Vientos neighborhood, Madrid / Q5191881
# Cuatro Vientos zubia

Cuatro Vientos zubia edota Lauhaizeko zubia Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Cuatro Vientos bidegurutzean kokatzen da, Arrotxapea eta Trinitarioak elkarlotzen ditu, Lauhaizean dago, San Salbador elizatik hurbil. Gipuzkoa etorbideak zeharkatzen du.

## Historia

Zubi hau 1789. urtean eraiki zuten, Iruñearen iparraldearekin eta Gipuzkoarekin zegoen jarduera handiari erantzun ahal izateko. Lehenago, 1785ean, bi probintziak elkartzen zituen errepidea egiten hasi ziren. Ordura arte, iparraldera joateko Dona Grazia zubia erabili behar izaten zuten. Horren ondorioz, eraikuntza berri horri Dona Grazia Zubi Berria izena eman zioten. Dena den, herritarren artean Cuatro Vientos zubia nagusitu zen, izen bereko bidegurutze ezagunaren ondoan baitago. Kronikagileak honako hau dio horren gainean:
| « | Gure lurraldean "Ebroaldeko ipar haize, sargori haize, Gaztelako haize eta ekialdeko haize" deitu ohi diegun lau haizeek perpendikular bat egiten zuten tokia zelako "Cuatro Vientos" izena eman zitzaion. | » |
Zubia harriz eta betoiz egina dago, eta hiru arku handi apaldu ditu. XX. mendearen lehen erdialdean handitu egin zen.

## Kanpo estekak

* Cuatro Vientos zubia. Arga ibaia: Arrotxapeako zatia. Iruñeko Ibai Parkea
* Datuak: Q12256014
* Multimedia: Brigde of Cuatro Vientos / Q12256014
# Cuatre Cortz

Cuatre Cortz (katalanez: Quatrecorts) Huescako probintziako herria da, La Litera eskualdekoa, Peralta de Calasanz udalerrian kokatuta, Aragoin. 626 metrotan dago eta ia biztanlerik ez du.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.enciclopedia.cat/gran-enciclopedia-catalana/quatrecorts

## Ikus, gainera

* Peralta de Calasanz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29896276
# Cuatro

Cuatro Espainiako telebista kate bat da. 2005ean sortu zen, Canal + kateak seinalea irekian emateko baimena jaso zuenean. Fikziozko programa asko ematen ditu, bereziki telesail estatubatuarrak, eta arrakasta handia lortu du horiekin.
2009ko abenduaren 18an Telecincok eta Cuatrok bat egin zuten, eta horren ondorioz, enpresa berria Telecincoren menpe geratu zen.

## Teleikusleen bilakaera

| urtea | urtarrila | otsaila | martxoa | apirila | maiatza | ekaina | uztaila | abuztua | iraila | urria | azaroa | abendua | urteko bataz bestekoa |
| 2005 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | % 4,2 | % 4,9 | % 4,6 |
| 2006 | % 5 | % 5,3 | % 5,6 | % 5,8 | % 7,7 | % 7,5 | % 7,1 | % 6,8 | % 6,5 | % 6,7 | % 7 | % 7,2 | % 6,5 |
| 2007 | % 7,5 | % 7,5 | % 7,7 | % 7,8 | % 8,1 | % 8,1 | % 7,8 | % 7,3 | % 7,2 | % 7,4 | % 7,8 | % 7,8 | % 7,7 |
| 2008 | % 8,3 | % 8,6 | % 8,7 | % 9,1 | % 7,8 | % 13,1 | % 8 | % 7,6 | % 7,7 | % 7,5 | % 8,2 | % 8,4 | % 8,6 |
| 2009 | % 8,5 | % 9 | % 9 | % 9 | % 8,6 | % 8,9 | % 7,5 | % 7,5 | % 7,4 | % 7,9 | % 7,8 | % 7,6 | % 8,2 |
| 2010 | % 7,3 | % 6,3 | % 6,9 |
* Azaroaren 7an hasi zen emititzen

### Telebista

| Logotipoa | Deskribapena |
| | Telecinco kate nagusia da. Era guztietako ikus-entzuleentzakoa da. Reality showak, lehiaketak, entretenimendurako programak... eskaintzen dituzte. |
| Cuatro | Cuatro: bigarren kate garrantzitsuena da. Nerabe eta gizonentzakoa da, eta Estatu Batuetako telesailak eta programak eskaintzen ditu, besteak beste. |
| | Factoría de Ficción: fikzio eta nerabe entretenimendurako katea da. |
| | Boing: umeentzako katea da. Telesail, marrazki bizidunak eta filmak eskaintzen dituz. |
| | Divinity: emakumeentzako katea da. Famatuak, joerak eta gizarte kronikak agertzen dira. |
| | Energy: gizonentzako katea da.</ref> |

## Kanpo estekak

* Cuatro-en webgunea (Gaztelaniaz)
* Cuatro karta bat (Gaztelaniaz)
* Cuatro bizi en mitele.es (Gaztelaniaz)
* Cuatro erabiltzailearen orria, Facebook zerbitzuan
* Cuatro erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan
* Datuak: Q962340
* Multimedia: Cuatro (television channel) / Q962340
# Cuatro Caminos geltokia

Cuatro Caminos geltokia, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Chamberí eta Tetuán barrutietan.
1919ko urriaren 17an inauguratu zen.
* Datuak: Q2420839
* Multimedia: Estación de Cuatro Caminos (Metro de Madrid) / Q2420839
# Cuatro Torres Business Area

Cuatro Torres Business Area edo CTBA, Espainiako Madril hiriaren iparraldean eraikitako bulego edo finantza barruti txikia da.

## Eraikinak

| Postua | Izena | Altuera | Solairuak | Zabaltze urtea |
| 1 | Torre Bankia | 250 m | 45 | 2009 |
| 2 | Torre de Cristal | 250 m | 52 | 2008 |
| 3 | Torre PwC | 236 m | 52 | 2008 |
| 4 | Torre Espacio | 224 m | 53 | 2008 |

## Ikus, gainera

* Espainiako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) CTBAri buruzko informazioa Peri enpresaren webgunean.
* Datuak: Q503109
* Multimedia: Cuatro Torres Business Area, Madrid / Q503109
# Cuatro Vientos (argipena)

Cuatro Vientos izenak esanahi zenbait ditu:
* Cuatrovientos, Nafarroako Iruñeko auzune bat.
* Cuatro Vientos aireportua, Madrilgo aireportu bat;
* A los cuatro vientos, 1987 urtean Euskal Herrian eginiko filma.
* Cuatro Vientos zubia, Nafarroako Iruñea hiriburuko zubia.
# Cyclostomata

Ziklostomatuak (Cyclostomata) agnatuen superklasea da, gaur egungo lanproiak eta mixinak bere baitan hartzen dituena eta batzuetan Agnatha-ren ordezko izen gisa erabiltzen dena; talde honetako arrainek beren hezurrezko eskeletoa galdu dute eta ez dute hegal bikoitirik. Taxoi hau, sarri, Agnatha superklase parafiletikoaren barnean dago, honek, ostrakodermoak deritzon arrain armatu iraungien zenbait talde ere barne hartzen dituelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q500266
* Espezieak: Cyclostomi
# Dienheim

Dienheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mainz-Bingen (barrutia)|Mainz-Bingen]] barrutian. 2014an 2.142 biztanle zituen 9,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q650305
* Multimedia: Dienheim / Q650305
# Dienethal

Dienethal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 229 biztanle zituen 1,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q553818
* Multimedia: Dienethal / Q553818
# Dienezes

Dienezes edo Dienekes (grezieraz: Διηνέκης, doriar grezieraz "etengabe" esanahia duen διανεκής hitzetik eratorria) espartar soldadua izan zen. K.a. 480. urtean Termopiletako gudu ospetsuan Greziar Estatu Hirien alde borrokatu zen, eta bertan hil zen Akemenestar Inperioko gudarostearen erasoei hiru egunez eutsi ondoren. Herodoto greziar historialariak Dienezes Termopiletako guduko soldadurik gailenentzat hartzen du Historiak (VII. liburukiaren 226. sarreran).

## Erreferentziak

* ↑ Liddell, Henry George; Scott, Robert & Jones, Henry Stuart Jones. (1940). «διανεκής» A Greek-English Lexicon. .
* ↑ Naberan, J.. (1997-06-24). Historiak II, Herodoto. ISBN 9788488303998. (Noiz kontsultatua: 2020-03-25).
* Datuak: Q2247008
# Diemerswil

Diemerswil Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Münchenbuchsee barrutian. 2014an 206 biztanle zituen 2,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70266
* Multimedia: Diemerswil / Q70266
Münchenbuchsee Kirchlindach Schüpfen
# Diemtigen

Diemtigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 2,248 biztanle zituen 129,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65957
* Multimedia: Diemtigen / Q65957
Reichenbach im Kandertal
# Diemen

Diemen (entzun) Herbehereetako Ipar Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 24.630 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ipar Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q9913
* Multimedia: Diemen / Q9913
# Dekanovec

Dekanovec Kroaziako udalerri bat da, Međimurje eskualdean. Azken zentsuaren arabera 739 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q912794
* Multimedia: Dekanovec / Q912794
# Dekagrama

Geometrian, dekagrama (antzinako grezierazko δεκάγραμμον hitzetik: "hamar lerro") hamar zuzenkirekin eraikitako izar-poligonoa da, hamar puntako izar bat. Dekagramaren zuzenkiak elkartzean dekagono bat sortzen da barruan.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Decagram" MathWorld-en.
* Datuak: Q3753278
* Multimedia: Ten-pointed stars / Q3753278
# Dekantatze-ontzi

Dekantatze-ontzia botila formako ontzi mota bat da, gorputz zabala duena, ardoaren hondar solidoak dekantatzeko helburu bikoitzarekin, arnasa hartzeko aukera emateaz gain, eta, horrela, aromak hobeto erakusteko. Dekantatze-ontziak aldatu egin daitezke bolumenean, forman eta diseinuan. Oro har, material bizigabeak presta daitezke (beira, adibidez), eta ardo botila estandar bat eduki dezakete bolumenean (0,75 litro).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3917316
* Multimedia: Decanters / Q3917316
# Dekalitro

Dekalitro bat 10 litroren baliokidea den bolumen unitatea da. Hau da, Dl 1 = 10 litro da. 10 dezimetro kubikoren baliokidea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2637946
# Dekametilziklopentasiloxano

Dekametilziklosiloxanoa edo D$_5$ konposatu organosilizikoa da [(CH$_3$)$_2$SiO]$_5$ formula duena eta siloxanoen familikoa. Likido kolorge usanik gabea da. Kosmetikan oso erabilia da, adibidez, desodorante, eguzki-krema, ile-spray eta azala zaintzeko produktuetan.

## Sintesia

Dekametilziklopentasiloxanoa dimetildiklorosiloxanoa hidrolixatuz sintetizatzen da. Hidrolisiak nahaste bat sorrarzten du non dimetilsiloxano ziklikoak eta polidimetilsiloxanoa dauden. Nahastetik D$_5$ erraz bereizten da destilazioz.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Decamethylcyclopentasiloxane» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2023-03-07).
* ↑ Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry. (Sixth edition. argitaraldia) 2002 ISBN 978-3-527-30673-2. PMC 751968805. (Noiz kontsultatua: 2023-03-07).

## Ikus, gainera

* hexametilziklotrisiloxano
* oktametilziklotetrasiloxano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q414350
# Dekametro

Dekametro bat metro baten hamarkoitza da, hau da dekametro batek 10$^1$ metroko balioa du. Nazioarteko Unitate Sisteman dauden atzizki guztiekin unitateak egin badaitezke ere (kasu honetan deka- erabilita) ez da oso neurri erabilia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q848856
# Dekano

Dekanoa honakoa izan daiteke:
* Diplomazian, dekanoa misio diplomatiko batean antzinatasun handiena duen kideari ematen zaion izena da.
* Unibertsitatean dekanoa fakultate bateko agintaria da.
* Kimikan, dekanoa alkeno mota bat da.
* Astronomian, dekanoa Antzinako Egipton gaueko ordua emateko erabiltzen zen 36 izarretako edozein da.
* Kolegio Kardenalizioko dekanoa, bere pareek aukeratutako kardinal bat da, kolegioa zuzentzen duena.
# Dekano (kimika)

Dekano hidrokarburo alkano bat da, ${\ce {C10H22}}$ formula kimikoarekin. Dekanoarentzat 75 isomero posible badira ere, normalki terminoa normal-dekanoa ("n-dekano") izendatzeko erabiltzen da, ${\ce {CH3(CH2)8CH3}}$ formula duena. Isomero guztiak likido sukoiak dira. Dekanoa gasolina eta kerosenoan aurki daiteke, %1 baino gutxiago. Beste alkano batzuk bezala, disolbatzaile ez-polarra da, ez da uretan disolbagarriak eta erregai gisa erabil daiteke. Erregai askoren parte bada ere, ez da kimikoki garrantzitsua, beste alkano batzuk bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150717
* Multimedia: Decane / Q150717
# Cádizko Renfe Aldiriak

Cádizko Renferen Aldirikoen Sarea Cádizko probintziarako Renfe Operadoraren aldirien zerbitzua da. Sareak guztira 52 kilometro eta 12 geltoki ditu. Cádiz, San Fernando, Puerto Real, El Puerto de Santa María eta Jerez de la Fronteran ditu geltokiak hain zuzen ere.
Aldirien sare hau Cádiz-Sevilla sare nagusian dago.

## Lineak eta geltokiak

| Linea | Ibilbidea |
| | Cádiz - Jerez |
| | Las Aletas - Unibertsitatea |
| Geltokia | Gunea | Udalerria |
| Cádiz | 1 | Cádiz |
| Cortadura | 1 | Cádiz |
| El Puerto de Santa María | 4 | El Puerto de Santa María |
| Estadio | 1 | Cádiz |
| Jerez de la Frontera | 5 | Jerez de la Frontera |
| Las Aletas | 3 | Puerto Real |
| Puerto Real | 3 | Puerto Real |
| San Fernando | 2-3 | San Fernando |
| San Fernando-Bahía Sur | 2 | San Fernando |
| San Severiano | 1 | Cádiz |
| Segunda Aguada | 1 | Cádiz |
| Unibertsitatea | 3 | Puerto Real |

## Kanpol loturak

* Cádizeko Renfe Aldirikoen webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1054745
* Multimedia: Cercanías Cádiz / Q1054745
# Cádizen defentsa ingelesen aurka (Zurbarán)

Cádizen defentsa ingelesen aurka (gaztelaniaz: Defensa de Cádiz contra los ingleses), Ingelesen gerra lehorreratzea Cádiztik hurbil 1625ean, Lesteko kondearen gidaritzapean (Desembarco hostil de los ingleses cerca de Cádiz en 1625, al mando del Conde de Lest) izenez ere ezaguna edo, besterik gabe, Cádizen defentsa (Defensa de Cádiz) deitua, Francisco de Zurbaránen margolan bat da, Pradoko Museoan, Madrilen, ikusgai dagoena. Oihal gaineko olio-margolana da, eta 302 cm garai eta 323 cm zabal da.
Eszenak 1625ean espainiar tropek Edward Cecilen gidaritzapeko ontzidi anglo-herbeheretarraren aurka egindako defentsa irudikatzen du. Lehen planoan Fernando Girón Cádizeko jaurlaria ageri da (eserita, gaixorik baitzegoen), bere menekoei aginduak ematen. Aurrez aurre du Diego Ruiz landa-lotinant Maisua, eta hondoan tropa erasotzaileek Cádizko badian, El Puntalen, egiten ari diren lehorreratzea ikus daiteke.
Hasiera baten Eugenio Caxesi esleitua, margolana Zurbaránek margotu zuen Erretiro onaren jauregiko "Salon de los Reinos"erako enkargu dekoratibo baten parte gisa. Margolan honetaz gain, Heraklesen lanei buruzko beste hamar ere burutu zituen, gaur egun, Pradoko museoan daudenak.

## Erreferentziak

* ↑ Eusebi, Luis. Noticia de los cuadros que se hallan colocados en la galería del Museo del Prado. , 25-26 or..
* ↑ Pradoko Museoa: Galería on-line.

## Kanpo-estekak

* Margolanaren fitxa ARTEHISTORIA webgunean
* Datuak: Q5801323
* Multimedia: Defensa de Cádiz contra los ingleses by Francisco de Zurbarán / Q5801323
# Cádizko badia

Cádizko badia (gaztelaniaz: bahía de Cádiz) Cádiz parean itsasoak duen sargune bat da. Badiaren arkua osatzen duten udalerriak Rota, El Puerto de Santa María, Puerto Real, Chiclana de la Frontera, San Fernando eta Cádiz dira. Bertan Guadalete, Iro eta río Salado de Rota ibaiak itsasoratzen dira. Padurez eta zingirez beterik, Cádizko badiako Natura Parkeak zati handi bat babesten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q662059
* Multimedia: Bay of Cádiz / Q662059
# Cádizko Dama

Cádizko dama museologiaren ikuspegitik Cádizen aurkitutako emakumezko sarkofago feniziar bati deitzen zaio.

## Aurkikuntza
### Pelayo Quinteroren saiakera

1904an, Pelayo Quintero arkeologoa Andaluziako Cádiz hirira iritsi zen, “ustezko” Cádizko Dama aurkitzeko. 1887an, Punta de la Vaca izeneko inguruan basogabetze lanetan ari zirela, ezustean sarkofago antropoide bat topatu zuten. Gizonezko irudia zeukan sarkofago feniziarrak, eta Pelayo Quinterok pentsatu zuen kutxa hura ez zela bakarra izango Cádizen, bikotekidea behar zuela, eta Cádizko Damarekin obsesionatuta, haren bila hasi zen.
Nekropoli punikoak eta erromatarrak induskatu zituen, hipogeoetako ehorzte-ostilamenduetatik urrezko bitxiak, kutxak, anforak, ukendu ontziak eta argi-armiarmak berreskuratu zituen eta Cádizko ehorzketen lehen tipologia zehatza ere ezarri zuen. Baina damaren arrastorik ez zuen atzeman.
1939an Pelayo Quintero Tetuanera (Espainiar Maroko) joan zen bizitzera. Baina erbestaldiak ez zion obsesioa arindu. Arkeologoak berak esaten zuen Cádizko Damarekin amets egiten zuela ia gauero. Marokon lanean jarraitu zuen: Afrika iparraldeko arkeologiaren bultzatzaile nagusietakoa izan zen eta 1940an Espainiar Museoa sortu zuen Tetuanen. Hiri horretan hil zen 1946an, 79 urte zituela.

### Ezusteko aurkikuntza

1980ko irailaren 26an, Ruiz de Alda kaleko orube batean, hondeamakina baten hortzek marmolezko plaka handi bat jo zuten. Langileak eskua marmolezko kutxan sartu zuenean, hezur zatiak topatu zituen. Obrak geldiarazi zituzten eta Ramon Corzo arkeologoa hurrengo astelehenean joan zen orubera. Aurkitutako pieza eskerga ondo garbitu eta emakumezko aurpegi bat geratu zen agerian. Emakume itxurako sarkofago feniziarra zen, Pelayo Quinteroren ametsetako Cádizko Dama, alegia.
Pelayo Quinterok 35 urte eman zituen hirian, eta horietatik gehienak Ruiz de Alda kaleko etxe batean. Patioan itzala eskertuko zuelakoan palmondo batzuk landatuarazi zituen. Palmondo horien azpian aurkitu zuten mende erdi geroago Cádizko Dama.
Pasadizoak ipuina dirudi eta ipuin horri Felipe Benítez Reyes (Cádiz, 1960) idazleak erantsi zion irakaspena Mercado de Espejismos (Liluren merkatua) lanean:
| « | Quintero Ataurik, finean, amets bat izan zuen, baina sekula ez zuen jakin amets horren gainean lo egiten zuela. Sekula ez zaigu bururatzen zapaltzen dugun lurrari begiratzea, nahiz eta, gehienetan, zanpatutako lur hori eskura dugun altxor bakarra den: toki ezdeusa unibertsoan. | » |

## Erreferentziak

* ↑ Irazustabarrena, Nagore. (2015-02-08). Cadizko Dama: hain urrun eta hain gertu. Argia.eus., CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5797722
* Multimedia: Phoenician sarcophagi, Museo de Cádiz / Q5797722
# Cádizko Unibertsitatea

Cádizko Unibertsitatea (gaztelaniaz: Universidad de Cádiz edo UCA) Andaluziako unibertsitate publikoa da, hiriburuan, Algecirasko badian, Jerez de la Fronteran eta Puerto Realen campusak dituena.
Bere berezitasunen artean, azpimarratzekoa da itsas-zientzietan, zientzia nautikoetan eta ontzi-ingeniaritzetan unibertsitateak duen espezializazioa. Guztiak Itsas Ikasketen Goi Mailako Andaluziako Zentroan ematen dira, Puerto Realgo campusean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2000065
* Multimedia: Universidad de Cádiz / Q2000065
# Diosdado Cabello

Diosdado Cabello Rondón (El Furrial, Monagas, Venezuela, 1963ko apirilaren 15a) Venezuelako politikaria eta militarra da. Miranda Estatuko gobernaria eta errepublikako bitarteko presidentea izan zen 2002ko apirilaren 13an, Herri Lan eta Etxebizitza ministroa izan zen eta Venezuelako Batzar Nazionaleko seigarren presidentea izan zen. Cabello Marleny Contrerasekin ezkonduta dago, gaur egun, Venezuelako Gobernuko Turismo ministroa, eta harekin lau seme-alaba ditu. Gaur egun, Biltzar Nazional Konstituziogilean dago.
* Datuak: Q1227076
* Multimedia: Diosdado Cabello / Q1227076
# Dioskorides

Dioskorides (antzinako grezieraz: Πεδάνιος Διοσκουρίδης, latinez: Pedanius Dioscorides; Anazarbus, c. 40 - c. 90) Ziliziako medikua izan zen.
Erromatar armadan lan egin zuen eta Neron enperadorearen agintaldian baita Erroman ere. 50 eta 70. urteen artean Dioskoridesek Περὶ ὕλης ἰατρικῆς (Gai medikoaz) izeneko bost liburukiko eskuliburua idatzi zuen, egungo farmakologia guztien arbaso bilakatu zena. Izan ere, Erdi Aroan Hasdai ben Xaprut mediku eta diplomatiko juduak, 949an, Kordobako_Kalifa-herriko enbaxadore gisa, Abd ar-Rahman III.aren agintaldian, Bizantzioko Konstantino VII.aren gortean, Dioskoridesen lana ezagutu eta itzuli zuen grezieratik; horrela XVIII. mende arte erreferentziazko lana bilakatu zen farmakologia alorrean.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* ↑ Greek Medicine. National Institutes of Health, USA 2002-9-16.
* ↑ Forbes, Andrew ; Henley, Daniel; Henley, David. (2013). Pedanius Dioscorides. in: Health and Well Being: A Medieval Guide. Txiang Mai: Cognoscenti Books.
* Datuak: Q297776
* Multimedia: Pedanius Dioscorides / Q297776