OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Diabetes insipidus

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Diabetes insipidusa edo diabetes zaporegabea basopresina hormonaren gabeziak (batez ere) eragiten duen gaixotasuna da, uraren galera handia dakarrena, giltzurrunek ez baitute uraren birxurgapena egiten. Gaitzaren sintoma nagusia oso diluituta dagoen gernuaren gehiegizko ekoizpena da (egunero 10 l. baino gehiago kanporatzen dira), gaixoari egarri oso handia eragiten diona (ur galerei aurre egiteko asko edaten baitu).
Antzekotasun semantikoa badu ere, diabete insipidusak ez du ezer ikusirik diabetes mellitus-arekin, bien jatorria eta sintomak oso desberdinak baitira.
Basopresina edo hormona antidiuretikoa (ADH) hipotalamoak ekoizten du, eta hortik hipofisi guruinera (neurohipofisira, hain zuzen) abiatzen da. Hipotalamoa kaltetzen duten hainbat gaitzek (tumorek, traumatismok, gaitz infekziosok...) basopresinaren sintesia inhibitzen dute. Basopresinak uraren birxurgapena areagotzen du giltzurrunetan, gehiegizko ur galerak eragotziz (gernuarekin). Hormonaren ezean giltzurrunetako jarduera okertzen da eta gernuaren iraizketa izugarri handitzen da.
Basopresinaren gabeziaz gain, giltzurrun-tubuluek basopresinarekiko duten erantzun ezak ere diabetes geza eragin dezake.
Gaitzaren ondoriorik larriena balizko deshidratazioarena izaten da.
Tratamenduari dagokionez gaitzaren jatorria aztertu behar da. Basopresinaren gabezia dagoenean, hormonaren hartzea ezinbestekoa da, pilula moduan edo sudur-aerosolaren bidez. Giltzurrunek hormonaren aurrean erantzun egokia ematen ez dutenean, aldiz, beste botika batzuk eman behar dira, gernuaren gehiegizko iraizketa ekiditen dutenak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015] eta [Nefrourologia Hiztegia] [2016]
* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220551
* Multimedia: Diabetes insipidus / Q220551
# Diablo Grande (Kalifornia)

Diablo Grande Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Stanislaus konderrian dago, Kalifornia estatuan. 1.669 biztanle ditu, 13,241509 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Stanislaus konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5270165
# Diablock (Kentucky)

Diablock Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Perry konderrian dago, Kentucky estatuan. 409 biztanle ditu, 0,54799 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Perry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5270177
# Diablo

Diablo (euskaraz: «deabru») izan daiteke:

## Toponimoa

* Diablo, Kaliforniako herria;
* Diablo, Washingtongo herria;
* Diablo mendilerroa, Kaliforniako mendilerroa;

## Entretenimendua

* Diablo, Marvel Comicseko superbilaua;
* Diablo, 2012ko Nicanor Loretiren filma;
* Diablo, 2015eko Timothy Williamsen filma;
* Diablo, bideo-jokoa;

## Besteak

* Lamborghini Diablo, kirol-automobila.
# Diablo (bideo-jokoa)

    Artikulu hau bideo-jokoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Diablo».
Diablo 1996an Blizzard Entertainment estatubatuar enpresak garaturiko fantasiazko bideo-jokoa da. Funtsean, hiru pertsonaietako bat aukeratu behar duzu (gerlari, harpia eta azti), bilaketa eta erronkei aurre egin beharko diena. Bere abenturetan irabazitako esperientziak pertsonaia indartsuago bihurtzen du. Joko honek jokalariak bere pertsonaia trebetasun, arma, sorginkeria eta armadura ugarirekin pertsonalizatzeko aukera ematen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220960
* Multimedia: Diablo (video game) / Q220960
# Diablo III

Diablo III 2012ko Blizzard Entertainmenten bideo-joko bat da, ARPG motakoa. Garai guztietako bideo-jokorik salduenetariko bat da.
Fantasia ilun eta beldurgarriko gaiak jorratzen ditu eta saileko jokorik ospetsuena izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244030
* Multimedia: Diablo III / Q244030
# Dawson (Ipar Dakota)

Dawson Ipar Dakotako hiri bat da. Kidder konderrian kokatua dago. 2010ean 61 biztanle zituen, 0,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kidder konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2444373
# Dawn of the Dead (2004ko filma)

Dawn of the Dead (euskaraz Hildakoen Egunsentia), 2004ko Zack Snyder estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko eta ekintza film bat da. George Romerok zuzendutako 1978ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da. David Emge, Ken Foree, Scott Reiniger eta Gaylen Ross aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2004, azalpenik gabeko izurrite batek ia gizaki guztiak hil edo haien haragi eta odolez elikatzen diren zonbi bilakatu ditu. Bitartean, AEBetako Wisconsin estatuan, bizirautea lortu duen mota ezberdineko pertsona talde bat merkatalgune batean babestuko da, bertan zonbi oldeei aurre egiteaz gain beren artean elkarbizitzen ikasi beharko dute.

## Aktoreak

* Sarah Polley: Ana Clark
* Ving Rhames: Kenneth Hall
* Jake Weber: Michael
* Mekhi Phifer: Andre
* Ty Burrell: Steve Marcus
* Michael Kelly: C.J.
* Kevin Zegers: Terry
* Michael Barry: Bart
* Lindy Booth: Nicole
* Jayne Eastwood: Norma
* Boyd Banks: Tucker
* Inna Korobkina: Luda
* R. D. Reid: Glen
* Kim Poirier: Monica
* Matt Frewer: Frank
* Bruce Bohne: Andy
* Blu: Chips, txakurra
* Justin Louis: Luis
* Tom Savini: Cahill sheriffa
* Scott Reiniger: Jenerala
* Ermes Blarasin: Emakume lodia
* Ken Foree: Telepredikatzailea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q749011
# Dawson's Creek

Dawson's Creek estatubatuar nerabeentzako telesail dramatikoa izan zen, Kevin Williamsonek WB Television Networkerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dawson Leery 15 urteko mutikoa da, Capeside herrixkan bizi dena. Amets bakarra du: zinema zuzendari izatea, baina nola jarraitu helburu horrekin, bere adinaren eta lagunen arazoak beren bizitza txikiak nahasten direnean. Sei denboraldietan, gizarte gaiak jorratu zituzten (homofobia, drogak, minbizia, heriotza).

## Aktoreak

* James Van Der Beek : Dawson Leery
* Katie Holmes : Josephine «Joey» Potter
* Joshua Jackson : Pacey Witter
* Michelle Williams : Jennifer «Jen» Lindley
* Kerr Smith : Jack McPhee
* Meredith Monroe : Andrea «Andie» McPhee
* Busy Philipps : Audrey Liddell
* Mary Beth Peil : Evelyn «Grams» Ryan
* Mary-Margaret Humes : Gail Leery
* John Wesley Shipp : Mitch Leery
* Nina Repeta : Bessie Potter

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461357
# Dawn of the Planet of the Apes

Dawn of the Planet of the Apes (euskaraz Simioen Planetaren Egunsentia) 2014ko Matt Reeves estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Andy Serkis, Jason Clarke, Gary Oldman, Keri Russell, Toby Kebbell eta Kodi Smit-McPhee aktoreek antzeztu zuten.
Planet of the Apes saileko film bat da. Planet of the Apes (1968), Beneath the Planet of the Apes (1970), Escape from the Planet of the Apes (1971), Conquest of the Planet of the Apes (1972), Battle for the Planet of the Apes (1973) eta Planet of the Apes (2001) eta Rise of the Planet of the Apes (2011) filmeen jarraipena da, era berean, War for the Planet of the Apes (2017) jarraipena izan du.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2011. urtea, ALZ-113 birusak gizakien zibilizazioaren etena eta lege martziala eragin ditu. Zesarren (Andy Serkis) buruzagitzan hedatuz doan genetikoki garatutako tximinoez osatutako nazioak biziraun duen gizaki talde baten mehatxupean dago. Bake hauskor bat iritsi da, baina denbora gutxirako, bi aldeak Lurraren nagusitasuna zein arrazak bereganatuko duen zehaztera doan gerra bat hastear baidaude.

## Aktoreak
### Simioak

* Andy Serkis: Zesar
* Toby Kebbell: Koba
* Nick Thurston: Begi Urdin
* Karin Konoval: Maurice
* Terry Notary: Rocket
* Doc Shaw: Ash
* Judy Greer: Cornelia
* Lee Ross: Grey

### Gizakiak

* Jason Clarke: Malcolm
* Gary Oldman: Dreyfus
* Keri Russell: Ellie
* Kodi Smit-McPhee: Alexander
* Kirk Acevedo: Carver
* Jon Eyez: Foster
* Enrique Murciano: Kemp
* Jocko Sims: Werner
* Keir O'Donnell: Finney
* Kevin Rankin: McVeigh
* Lombardo Boyar: Terry
* James Franco: Will Rodman

## Kanpo estekak

* Dawn of the Planet of the Apes filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q11220194
* Multimedia: Dawn of the Planet of the Apes / Q11220194
# Dawson (Iowa)

Dawson Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 131 biztanle zituen, 1,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dallas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1933548
* Multimedia: Dawson, Iowa / Q1933548
# Dawn of the Dead (1978ko filma)

Dawn of the Dead (euskaraz Hildakoen Egunsentia), nazioartean Zombie gisa ezagutua (Zonbi) 1978ko George A. Romero estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. David Emge, Ken Foree, Scott Reiniger eta Gaylen Ross aktoreek antzeztu zuten.
Night of the Living Dead (Bizidun Hildakoen Gaua, 1968) filmaren jarraipena da, era berean Day of the Dead (Hildakoen Eguna, 1985), Land of the Dead (Hildakoen Lurraldea, 2005) eta Survival of the Dead (Hildakoen Biziraupena, 2009), bai eta zuzendari berdinak zuzendu eta lehenbiziko filma honek kontatutako Diary of the Dead (Hildakoen Egutegia, 2008) izeneko jarraipenak izan zituen, bai eta 2004ko Dawn of the Dead berregokitzapena ere.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mundu osoan barna hedatu den izurriak hildakoak berpiztu eta giza haragiaren gose diren izaki bilakatu ditu, ondorioz hiriak hutsik gelditu dira. Bizirautea lortu duten gizaki taldeak eremu militarretan babes hartu dute, zonbiek euren senideak ere hil eta jaten baitituzte.
Filadelfia hirian lau gizakiek osatutako talde batek biziraun du: Francine (Gaylen Ross) telebista aurkezle ezaguna; haren senargaia eta pilotua den Stephen (David Emge); bere adiskidea den Roger (Scott H. Reiniger), Filadelfiako SWAT polizia; eta Peter (Ken Foree), hau ere SWAT polizia. Taldea zonbiez inguraturiko merkataritza-gune batean gotortuko dira.

## Aktoreak

* David Emge: Stephen "Flyboy" Andrews
* Ken Foree: Peter Washington
* Scott Reiniger: Roger "Trooper" DeMarco
* Gaylen Ross: Francine Parker
* Dave Crawford: James Foster doktorea
* David Early: Sidney Berman jauna
* Richard France: Millard Rausch doktorea, zientzialaria
* Howard Smith: Telebista aurkezlea
* Daniel Dietrich: Dan Givens jauna
* Fred Baker: Poliziaburua
* Jim Baffico: Wooley, SWAT polizia
* Rod Stoufer: Rod Tucker, teilatuko SWAT polizia
* Jese del Gre: Apaiz zaharra

## Kanpo estekak

* Dawn of the Dead filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Dawn of the Dead filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q219155
* Multimedia: Dawn of the Dead (1978 film) / Q219155
# Dawn

NASAk bidalitako eta Kaliforniako JPLk zuzendutako espazio-ontzian datza Dawn misioa. Haren zeregina da Marte eta Jupiter arteko asteroide gerrikoan diren Zeres planeta nanoa eta Vesta asteroidea aztertzea. 2007ko irailaren 27an bidali zuten. 2012-2013 urteen bitartean, Vesta esploratuko du; eta 2015ean, aldiz, Zeres.
Lurretik egindako bi objektuen azterketek diote nahiko konposizio desberdina dutela eta euren sorkuntzatik osorik dirautela, orain dela 4600 miloi urte.
Hasiera batean Dawnek bidean hartu eta birabidetu behar izango du 8 hilabeteko denbora tarteaz Vesta asteroidea. Horren ostean, zundak noranzkoa Zereserantz aldatuko du.
Ioi propultsagailu batek (espazioko propultsio sistemetan eraginkor eta aurreratuena) bultzatutako eta helburu zientifiko hutsa duen lehenengo espazio zunda estatubatuarra da.

## Misioaren ezaugarriak

* Misioaren arduradun nagusia: Jet Propulsion Laboratory
* Helburuak: Zeres eta Vesta 25-4.500 km-ko altuera bitartean orbitatu.
* Propultsioa: Eguzki energiaz baliatutako motore ionikoa.
* Energia: 10 kW Lurrean eta 1,4 kW Zeresen.
* Masa: 1.237 kg botaldian, erregaiko (Xenon) 425 kg barne.
* Misioaren iraupena: 10 urte.
* Egungo etapa: garapenean.
* Botaldi data: 2007ko ekainean.
* Koete mota: Delta IV 2925H modeloa.

## Jaurtiketa

Zundaren botaldia programatuta zegoen Delta 7925-H kohete baten bidez Cañaveral lurmuturrean kokatuta dagoen botaldirako plataforma 17-B-tik egiteko. 2007-ko apirilaren 10ean, Titusville, Florida-ra ailegatu zen zunda, non SPACEHAB Inc.-ko instalazioetan jaurtiketarako prestatu izan zuten. Ekainaren 20rako programatuta zegoen jaurtiketa, hainbat arazoengatik 30a arte atzeratu zuten. Botaldi eremuan apurtu egin zen garabi batek jaurtiketa aste bat atzeratu zuen, uztailaren 7a arte. Gertatutako ezuste gehiagok eta eguraldi txarrak atzeratu zuten uztailaren 8a arte. Ondoren, 15a arte eta azkenean irailaren 26a arte, Martitzerako Phoenix misioaren jaurtiketa saihesteko. Berriz ere eguraldi txarra zela medio, atzerapen berri bat gertatu zen, irailaren 27a arte. Azkenik, zunda botal ahal izan zuten baina ezuste berri bat igarota, itsasontzi baten inbasioa eremuan jaurtiketa baina pixka lehenago. Zundak botaldirako arrapal 11:34ean GMT utzi zuen.

## Hegaldirako aurreikusitako programa

* Jaurtiketa: 2007ko irailean.
* Martera hurbilpen grabitazionala egitea: 2009ko otsailean.
* Etorrera Vestan: 2011ko urrian.
* Vestatik abiatzea: 2012ko maiatzean
* Zeresera iristea: 2015ko abuztuan.
* Misioaren amaiera: 2016ko urtarrilean

## Ikus, gainera

* Delta II
* Ceres (planeta nanoa)
* 4 Vesta

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Dawn misioaren webgune ofiziala
* (Ingelesez) University of California (UNCLA), Dawn zundari buruz
* (Ingelesez) Dawn news coverage.
* Datuak: Q48558
* Multimedia: Dawn (spacecraft) / Q48558
# Dawson (Georgia)

Dawson Georgiako estatuko hiri bat da. Glascock konderrian kokatua dago. 2010ean 4.540 biztanle zituen, 9,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Glascock konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1028058
* Multimedia: Dawson, Georgia / Q1028058
# Dawson (Illinois)

Dawson Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 509 biztanle zituen, 2,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sangamon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q922394
# Dawlish

Dawlish, Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen kostaldeko udalerri turistiko bat da. 2021ean 15.257 biztanle zituen.
* Datuak: Q1248368
* Multimedia: Dawlish / Q1248368
# Dover (Arkansas)

Dover Arkansasko hiri bat da. Pope konderrian kokatua dago. 2010ean 1.378 biztanle zituen, 4,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pope konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79470
* Multimedia: Dover, Arkansas / Q79470
# Dover

Dover hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:

## Geografia

* Ingalaterran
** Dover (Ingalaterra)
* Australian
** Dover (Australia)
* Kanadan
** Dover (Kanada)
* Singapurren
** Dover (Singapur)
* Ameriketako Estatu Batuetan
** Dover (Arkansas)
** Dover (Delaware)
** Dover (Florida)
** Dover (Idaho)
** Dover (Illinois)
** Dover (Ipar Carolina)
** Dover (Kentucky)
** Dover (Masachusets)
** Dover (Minnesota)
** Dover (Misuri)
** Dover (New Hampshire)
** Dover (New Jersey)
** Dover (New York)
** Dover (Ohio)
** Dover (Oklahoma)
** Dover (Pennsylvania)
** Dover (Tennessee)
** Dover (Vermont)
** Dover Plains (New York)
** Dover (Buffaloko konderria), Wisconsinen
** Dover (Racineko konderria), Wisconsinen
** Dover Township, Michiganen

## Besteak

* Dover, musika talde madrildarra.
# Dover (Ingalaterra)

    Artikulu hau Ingalaterrako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Dover».
Dover Ingalaterrako hegoekialdean dagoen kostaldeko udalerria da, Kenteko konderrian kokatutakoa, Mantxako kanala delakoan. Bere alboan Folkestone hiri eta portu garrantzitsua dago, bi udalerri hauen artean Calaisko itsasartea gurutzatzen duen Eurotunel ospetsua kokatzen delarik.

## Leku interesgarriak

* Doverreko itsaslabar zuriak
* Dover gaztelua

## Iruditegia

* Dover.
* St Mary in Castro eta Erromatar itsasargia.
* Dover gaztelua.
* Portua eta ferriak.

## Ikus, gainera

* Via Francigena

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Doverko udal webgunea
* Datuak: Q179224
* Multimedia: Dover, Kent / Q179224
# Dover (Delaware)

Dover AEBtako Delaware estatuko hiriburua da. Hiriak 2010. urtean 36.047 biztanle zituen erroldaren arabera.

## Klima

Datu klimatikoak (Dover) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7 | 8 | 13 | 19 | 24 | 28 | 31 | 30 | 26 | 21 | 15 | 9 | 19 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −2.8 | −1.9 | 2 | 7 | 12 | 17 | 20 | 19 | 16 | 9 | 4 | −0.33 | 8 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 100 | 77 | 112 | 88 | 109 | 96 | 106 | 120 | 116 | 83 | 80 | 89 | 1175.5 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) | 10.7 | 9.1 | 10.5 | 10.9 | 10.9 | 9.3 | 9.7 | 8.4 | 8.3 | 7.8 | 8.3 | 10.1 | 114.0 |
| Elur egunak (≥ 0.1 in) | 2.1 | 1.8 | .6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | .8 | 5.3 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 |
| 5.517 | 6.223 | 7.250 | 17.488 | 23.512 | 27.630 | 32.135 | 36.047 |

## Erreferentziak

* ↑ http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/de/072730.pdf NOAA

## Kanpo estekak

* Doverko Udalaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q33518
* Multimedia: Dover, Delaware / Q33518
# Dover (Florida)

Dover Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hillsborough konderrian dago, Florida estatuan. 3.266 biztanle ditu, 6,835512 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hillsborough konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2464119
* Multimedia: Dover, Florida / Q2464119
# Dover (Illinois)

Dover Illinoiseko herri bat da. Bureau konderrian kokatua dago. 2010ean 168 biztanle zituen, 0,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Bureau konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2671211
# Dover-Foxcroft (Maine)

Dover-Foxcroft Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Piscataquis konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. 2.776 biztanle ditu, 22,298696 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Piscataquis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3885843
# Dover (Idaho)

Dover Idahoko hiri bat da. Bonner konderrian kokatua dago. 2010ean 556 biztanle zituen, 83,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Bonner konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733687
* Multimedia: Dover, Idaho / Q733687
# Dover (Ipar Carolina)

Dover Ipar Carolinako herri bat da. Craven konderrian kokatua dago. 2010ean 401 biztanle zituen, 2,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Craven konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2023219
# Dover (Kentucky)

Dover Kentuckyko hiri bat da. Mason konderrian kokatua dago. 2010ean 252 biztanle zituen, 1,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mason konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2435102
* Multimedia: Dover, Kentucky / Q2435102
# Edipo konplexu

Edipo konplexua gizonezkoen amarenganako neurriz gaindiko maitasuna da. Maitasun horrek aitarenganako ezinikusia sortzen du alde batetik, baina bestetik, haurrak, aita bera izan nahi du, aitaren tokia hartu nahi du. Haurrak 3 urte dituenetik 6 urtera bitartean izaten du konplexu horrek bere gehieneko maila. Freudek eman zion izena, haurtzaroko konplexu horrek Edipo erregearen tragediarekin zuen antzekotasuna zela eta. Mutikoak eduki ohi duen konplexuari Edipo konplexua deitu ohi zaio soilik, baina Freud-ek bi sexuetarako izendatu zuen; hau da, haurrak (neskatoa izan zein mutikoa izan) bere gurasoekin osatzen duen hirukotean hartzen duen posizioaz duen ideia da, gurasoenganako sentimendu eta emozioen multzoa da.
Haurrek izaten dituzten konplexuen artean Ediporena da nagusia, eta eztabaida ugari sortu da horren inguruan. Oso zabaldua dago, eta jendearen ametsetan askotan azaltzen dira Edipo konplexuaren ezaugarriak (irentze-konplexua, etab.), sinbolo gisa.
Psikoanalisian, Ediporen konplexua kontzeptu nagusietakoa da, Freuden teoriaren gunea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2010]

## Ikus, gainera

* Elektra konplexua

## Kanpo estekak

* Edipo konplexua, Gizapedian.
* Datuak: Q131246
# Edipo re

Edipo re (euskaraz: «Edipo errege») 1967ko Pier Paolo Pasolini italiar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da. Sofoklesen izen bereko tragedian oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1920ko hamarkadan, Lonbardiako familia burges batean, haur bat jaio zen, Edipo. Argumentua, bat-batean, Antzinako Greziara eraman ondoren, Laio eta Jokasta, Tebasko erregeak, euren seme Edipok, Laio hilko duen eta Jokastarekin ezkonduko den orakulu baten berri izango dute. Beraz, esklabo bati enkargatuko diote jaioberria Ziteron mendian hil dezala. Zerbitzaria umeaz errukiko da eta bizirik utziko du. Haurra Korintoko artzain batek jasoko du eta hiri horretako erregeari emango dio, honek, bere semea balitz bezala heziko duelarik.

## Aktoreak

* Franco Citti: Edipo
* Silvana Mangano: Giocasta / ama
* Alida Valli: Merope
* Julian Beck: Tiresia
* Carmelo Bene: Creonte
* Ninetto Davoli: Ánghelos
* Luciano Bartoli: Laio / aita
* Ahmed Belhachmi: Polibo
* Francesco Leonetti: Laioren esklaboa
* Giandomenico Davoli: artzaina
* Ivan Scratuglia: apaiza
* Pier Paolo Pasolini: apaiz nagusia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1086921
* Multimedia: Edipo re (film) / Q1086921
# Edingtonita

Edingtonita silikato motako minerala da eta zeolite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Edingtonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ba[Al2Si3O10] * 4H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Edingtonite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Edingen-Neckarhausen

Edingen-Neckarhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Neckar barrutia|Rhein-Neckar]] barrutian. 2014an 13.811 biztanle zituen 12,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81099
* Multimedia: Edingen-Neckarhausen / Q81099