OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bigarren motako Stirling zenbaki

Konbinatorian, bigarren motako Stirling zenbakia n elementuko multzo bat k azpimultzotan zatitzeko era kopurua da. Honela izendatu eta kalkulatzen da:
$S(n,k)=\left\{{n \atop k}\right\}={\frac {1}{k!}}\sum _{j=0}^{k}(-1)^{k-j}{k \choose j}j^{n}.$
Konbinatorian lehen motako Stirling zenbakiak ere badaude, permutazioen azterketan eraibltzen direnak.
n eta k balio zenbaitetarako, bigarren motako Stirling zenbakien taula da honako hau:
| n \ k | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 0 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 2 | 0 | 1 | 1 |
| 3 | 0 | 1 | 3 | 1 |
| 4 | 0 | 1 | 7 | 6 | 1 |
| 5 | 0 | 1 | 15 | 25 | 10 | 1 |
| 6 | 0 | 1 | 31 | 90 | 65 | 15 | 1 |
| 7 | 0 | 1 | 63 | 301 | 350 | 140 | 21 | 1 |
| 8 | 0 | 1 | 127 | 966 | 1701 | 1050 | 266 | 28 | 1 |
| 9 | 0 | 1 | 255 | 3025 | 7770 | 6951 | 2646 | 462 | 36 | 1 |
Adibidez n=3 elementuko {a, b, c} multzoa k=2 azpimultzotan 3 eratara zatitu daiteke: a-bc, b-ac, c-ab.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2601117
# Bigarren lerroko (errugbia)

Bigarren lerroko edo bigarren lerro (ingelesez: lock edo second row; frantsesez: deuxième ligne) uztartze bateko jokalari-lerroa; jokalari horien aurrean kokatuak dauden aurreneko lerroko jokalariei heldu eta bata bestearen ondoan kokatuak dauden bi aurrelarik osatzen dute. Ezkerreko jokalariak 4 zenbakia darama; eskuinekoak, aldiz, 5 zenbakia. Bigarren lerroak eratzen du uztartze geldo baten muina.

## Bigarren lerroko ospetsuak

* Bill Beaumont
* Frik du Preez
* John Eales
* Martin Johnson
* Willie John McBride
* Colin Meads
* Lucien Mias
* Fabien Pelous
* Brodie Retallick
* Keith Rowlands
* Wavell Wakefield

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Errugbia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2270355
* Multimedia: Rugby union locks / Q2270355
# Bigarren jatorrizko makinizkribua

Bigarren jatorrizko makinizkribua, jatorrizko edizioan Mecanoscrit del segon origen zientzia fikzioko eleberri oso ezaguna da. Manuel de Pedrolok katalaneraz idatzita, hizkuntza horretaz iraukurrienetarikoa da. Hizkuntza askotara itzulia izan da. Eleberrian gizarte distopikoa deskribatzen da. Nahiz eta helduentzak idatzia izan, joaera handia dago gazte literatuta bezala sailkatzeko.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Protagonistak hamalau urteko neska bat da, Alba, eta bederatziko mutila, Didac. Hondamendi handi baten ondorioz, estralurtarren erasoa, munduan biak ia bakarrik gelditu dira; aurkituko dituzten beste gizaki gutxi batzuk etsaiak izango dira. Bizimodu berri bati ekingo diote gogoz eta beste mundu berri bat sortzeko aukera izango dute, inolako taburik gabe eta erabateko askatasunean. Alba eta Didac Adan eta Eba berriak izango dira, seme bat izanik, Mar. Liburuaren amaieran artikulu periodistiko bat jasotzen da; horretan, aurkitutako makinizkribu bati esker, Alba aipatzen da gizateria berriaren ama bezala. Horrek eleberriaren izenburua justifikatzen du.

## Eleberria zineman

Eleberria telebistara eraman zuten telesail moduan. TV3 kateak emititu zuen.
Kataluniako ikusentzunezko enpresa ekoizle batek, Antàrtida Produccions, eskubideak erosi zituen. Hasierako proiektuan Bigas Luna zuzendaria izan behar zen; honen heriotza gertatuez gero, azkenik, Carles Porta izan da zuzendaria eta 2015ean estrenatu da, Segon origen izenburupean, Sitgeseko Zinemaldian.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.vilaweb.cat/noticia/4166683/20140113/carles-porta-dirigira-segon-origen-portara-lestany-divars-vila-sana-gran-pantalla.html
* ↑ http://www.ccma.cat/324/segon-origen-de-carles-porta-arriba-al-festival-de-cinema-de-sitges-el-mateix-dia-que-sestrena-en-sales/noticia/2689983/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3163999
# Bigarren mailako ondorio

Bigarren mailako eraginak edo bigarren mailako ondorioak botika batek onuraz gainera izan dezakeen balizko eragin kaltegarria da, botika behar den neurrian hartuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45959
* Multimedia: Drug-induced diseases / Q45959
# Bigarren orbanaren abentura

Bigarren orbanaren abentura, jatorrizko ingelesezko izenburua The Adventure of the Second Stain, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1905eko Sherlock Holmesen Itzulera liburu bilduman argitaratutako 13 kontakizun laburretako bat da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lord Bellinger, Erresuma Batuko lehen ministroak, eta Trelawney Hope, Atzerri Gaietako estatu idazkariak, lapurtu berri duten gutun diplomatiko konprometigarri bat berreskuratzeko asmoz Sherlock Holmesi laguntza eskatuko diote, gutun horretako edukia jendaurrean ezagutzera emanez gero Erresuma Batua gerra batean sar baidezake.
Kasu honen larritasun eta garrantziak Watson doktoreak zein urte nahiz zein hamarkadaten jazo zen ez esateko adinekoa da.
Paraleloki, kasuaren atzean dama batek bere gaztaroan izandako hanka-sartze bat ezagutzera ez emateko txantaia dago.

## Ikus gainera

* Sherlock Holmesen Itzulera (1904)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1199885
* Multimedia: The Adventure of the Second Stain / Q1199885
# Boada

Boada Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 323 biztanle zituen.

## Emigrazioaren gutun ezaguna

Boada herriak Argentinako Errepublikari herri osoa hartzeko eskaria egin zion agiri ezagun baten bitartez:
| « | Errepublikako Lehendakaria. Boada, 1905eko urriak 13. Jaun agurgarria: Badakigu zure Gobernuari biztanle gehiago edukitzea komeni zaiola, horko lur garbia kolonizatzeko eta lautadak eta parke handiak landu eta produziarazteko, eta badakigu zure herri eder emankorrean inmigrazioa bultzatu nahi duzula. Hori dena kontuan hartuta, agiria sinatu dugunok, nazio biotako herritarren ama Espainia honetan dagoen gerri honetako sendagileak eta udal eta Epaitegiko idazkariak, zugana jotzeko ausardia eta ohorea hartu dugu gobernu horri herri osoa edo gehiena hartuko lukeen galdetzeko. Herri horretako gizarte-klase guztiak joango lirateke: nekazariak, arotzak, errementariak, igeltseroak, sendagilea, botikaria, zapatagina eta abar. Eta erantzuna baiezkoa balitz, baldintzak eta onurak azaltzeko eskatuko genizuke. Hartu gure agurrik beroena eta errespetu osoa. Udaleko idazkari, erregidore, sendagile, Carlos de Sena, Epaitegiko idazkaria, Juan Rodríguez. Oharra: Aipatutako gehienak bidaia doan izanez gero joango lirateke. | » |
| El Adelanto, 1905eko abenduak 9 ||

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1777965
* Multimedia: Boada, Salamanca / Q1777965
* ↑ R. Robledo "Anales de Economía", 1974
# Boadilla del Monte

Boadilla del Monte Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Madrilgo metropolitar gunea eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 43.414 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1641013
* Multimedia: Boadilla del Monte / Q1641013
# Boaco

Boaco Nikaraguako udalerria eta Boacoko departamenduko hiriburua da. Managuatik 88 km ekialdera dago, mendiz inguratutako goi-ordoki batean. 1.086,81 km²ko eremua du eta 2012an 58.496 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012 Inide.gob.ni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887488
* Multimedia: Boaco / Q887488
# Boada de Campos

Boada de Campos Palentziako udalerria da, Merindadeetako eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 19 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q775826
* Multimedia: Boada de Campos / Q775826
# Boadilla

Boadilla udalerri askoren izena izan daiteke:
* Boadilla del Monte, Madrilgo Erkidegoko udalerria.
* Boadilla de Rioseco, Palentziako probintziako udalerria.
* Boadilla del Camino, Palentziako probintziako udalerria.

## Bestelakoak

* Empresas Boadilla, Boadilla del Monteko udal enpresa publikoaren izena.
# Boadilla del Camino

Boadilla del Camino Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 37 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q592699
* Multimedia: Boadilla del Camino / Q592699
# Boacoko departamendua

Boaco erdialdeko Nikaraguako departamendua da. 1938an sortu zen, Chontalesko departamendutik bereizita. 4.244 km²ko eremua du eta 2012an 174.682 biztanle zituen. Hiriburua Boaco da.

## Erreferentziak

* ↑ Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012 Inide.gob.ni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q280973
* Multimedia: Boaco Department / Q280973
# Boadilla de Rioseco

Boadilla de Rioseco Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 137 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1923892
* Multimedia: Boadilla de Rioseco / Q1923892
# Boadella i les Escaules

Boadella i les Escaules Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 10,76 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 241 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Bi herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak |
| Boadella d'Empordà | 150 |
| les Escaules | 90 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 512 | 516 | 508 | 553 | 471 | 429 | 418 | 307 | 231 | 209 | 215 | 241 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) Boadella i les Escaulesi buruzko informazioa
* Datuak: Q11238
* Multimedia: Boadella i les Escaules / Q11238
# Boaedon

Boaedon Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan eta Arabiar penintsulan bizi dira.

## Espezieak

* Boaedon fuliginosus (Boie, 1827)
* Boaedon lineatus Duméril, Bibron & Duméril, 1854
* Boaedon maculatus Parker, 1932
* Boaedon olivaceus (Duméril, 1856)
* Boaedon virgatus (Hallowell, 1854)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2907511
* Multimedia: Boaedon / Q2907511
* Espezieak: Boaedon
# Bordele-5 kantonamendua

Bordele-5 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Bordele da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724526
# Bordele-Montaigne Unibertsitatea

Bordele-Montaigne Unibertsitatea edo Michel de Montaigne Unibertsitatea edo Bordele 3 (frantsesez: Université Bordeaux-Montaigne edo antzinan Bordeaux III edo Université Michel de Montaigne ), Akitania Berriko eskualdeko unibertsitate nagusietako bat da. Bordeleko Akademian (hezkuntza-barrutian) dago Bordeleko unibertsitatea eta Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatearekin batera.
Lehenago "Université Michel-de-Montaigne - Bordeaux-III" izena izan zuen 1990etik 2014ra. Eta 2014an errefusatu zuen Bordeleko beste unibertsitateekin fusioan parte hartzea.
Frantziako unibertsitatea da Pessac-en (Gironda), Talence Pessac Gradignan-eko unibertsitate eremuan. 17.000 ikasle baino gehiago daude matrikulatuta. Irakaskuntza eta ikerketaren bere arlo nagusiak hauek dira: hauek lantzen ditu : Arteak, Letrak, Historia, Artearen historia, geografia, antolaketa, urbanismoa, komunikazioa eta kazetaritza.
Etxepare Euskal Institutuarekin lankidetzan Jean Haritschelhar Katedra kudeatzen du.

## Lehendakarien historia

* Hélène Velasco-Graciet 2016-
* Jean-Paul Jourdan 2012- 2016
* Patrice Brun, berriz 2012-2012
* Jean-Paul Jourdan , 2012-2012
* Patrice Brun , 2009-2012
* Singaravelou , 2004-2009
* Frédéric Dutheil, 1999tik 2004ra
* Anne-Marie Cocula, 1994tik 1999ra
* Régis Ritz, 1989tik 1994ra
* Jacques Monférier, 1983tik 1989ra
* Joseph Pérez, 1978tik 1983ra
* Robert Escarpit, 1975tik 1978ra
* Yves Lefèvre, 1971tik 1975era
* Harrera-eraikina.
* Eraikinak A-tik G-ra
* Eraikinak I eta J.
* L eraikina eta administrazio eraikina aparkalekutik ikusita.

## Bibliografia

* François Cadilhon, Bernard Lachaise, Jean-Michel Lebigre, Histoire d'une université bordelaise : Michel-de-Montaigne, faculté des arts, 1441-1999], Talence, Presses universitaires de Bordeaux, ISBN: 2-86781-241-0.
* Bernard Lachaise, L'Université de Bordeaux au XXe siècle ,
* AERES-S1-Bordeaux3, rapport d'évaluation, AERES. Agence d'évaluation de la recherche et de l'enseignement supérieur, 2010.

## Erreferentziak

* ↑ «Etxepare Euskal Institutuak eta Bordeleko Université Bordeaux Montaigne unibertsitateak Jean Haritschelhar Katedra sortu dute» www.etxepare.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-11).

## Ikus, gainera

* Bordeleko Unibertsitatea (Bordeleko beste unibertsitate bat da)
* Michel de Montaigne (unibertsitateari izena ematen diona)
* Anuntxi Arana
* Aurelia Arkotxa
* François Bayrou
* Bernard Blancan
* José Bové
* Jon Casenave
* Antton Elosegi Aldasoro
* Ixabel Etxeberria Muxika
* Jean Haritxelhar
* Hector Iglesias
* Itziar Madina
* Argia Olçomendy
* Jean-Baptiste Orpustan
* Joseph Pérez
* Jasone Salaberria
* Simplice Sarandji
* Txillardegi

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q13342
* Multimedia: Université Bordeaux 3 / Q13342
# Bordeleko Antzoki Handia

Bordeleko Antzoki Handia (frantsesez: Grand Théâtre de Bordeaux) Frantziako Akitania eskualdeko Gironda departamentuan dagoen Bordele hirian kokatzen den antzoki bat da. Victor Louis (1731-1800) arkitektoak eraiki eta 1780ko apirilaren 7an inauguratua izan zen. Monumentu historikoa da.

## Eraikina

88 metro luzez eta 47 metro zabaleraz ditu, 1.100 ikusleentzako gaitasuna duen areto bat duelarik. Arteen tenplua modura eraikia izan zen, neoklasiko estiloan altxatua izan zelarik. Atarian Korintoar ordenako hamabi zutabe ditu: bertan hamabi musak, Juno, Venus eta Minervaren irudiak daude.

## Iruditegia

* Gauez.
* Eskailera nagusia.
* Aurrealdea.

## Kanpo estekak

* Bordeleko Antzoki Handiaren webgunea (Frantsesez)
* Datuak: Q1541186
* Multimedia: Grand Théâtre de Bordeaux / Q1541186
# Bordele-Merinhac aireportua

Bordele-Merinhac aireportua Bordeleko hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
2012an 4.428.072 pertsonek erabili zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) (pdf) Service d'information aéronautique. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Frantsesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q612731
* Multimedia: Bordeaux - Mérignac Airport / Q612731
# Bordele II Unibertsitatea

Bordele II Unibertsitatea edo Bordele-Segalen Unibertsitatea, “Bordele Segalen Unibertsitatea” izenez ezagutzen dena, 1971 eta 2013 artean izandako unibertsitate frantsesa da. 2014ko urtarrilaren 1ean, Bordeleko beste bi unibertsitaterekin elkartu zen Bordeleko Unibertsitatea osatzeko
Bere arlo nagusiak bizitzaren zientziak, osasun zientziak eta giza zientziak dira thumb|Logotipoa 2010eko abendura arte.

## Erreferentziak

* ↑ USB - Université Bordeaux SEGALEN - Bordeaux - université - Le Parisien Etudiant. .

## Bibliografia

* Comité national d'évaluation, L'Université Victor Segalen - Bordeaux II, rapport d'évaluation, Paris, septembre 1994, 164 p.
* Agence d'Évaluation de la Recherche et de l'Enseignement Supérieur (AERES), AERES-S1-Bordeaux2, rapport d'évaluation, juillet 2010, 46 p.
* Louis Desgraves (dir.) et Georges Dupeux (dir.), Bordeaux au XIXe siècle, Bordeaux, 1969, 560 p.

## Ikus, gainera

* Victor Segalen
* Terexa Lekumberri
* Klaudio Harluxet

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13340
* Multimedia: Université Bordeaux 2 / Q13340
# Bordeleko Akademia (hezkuntza)

Bordeleko akademia (frantsesez: Acadèmie de Bordeaux) Frantziako hezkuntza-barrutia da, Akitaniako unibertsitate-errektore batek kudeatzen duena. Bordeleko akademia Frantziako A eremuko parte da 2015-2016 ikasturtea hasi zenetik.
Akitania Berria eskualdeko bost departamentu biltzen ditu, bakoitza akademia-ikuskatzaile baten agintaritzapean kokatuta, Hezkuntza Nazionaleko sailaren zerbitzuetako zuzendaria dena, (errektorearen ikuskaritzapean jarduten du lehen eta bigarren hezkuntzako irakaskuntzan dituzten eskumenak erabiltzeko, baina ez goi-mailako hezkuntzan) :
* Dordoina
* Gironda
* Landak
* Lot eta Garona
* Pirinio Atlantikoak
2014 baino lehenago barruti honetan baziren unibertsitate gehiago (zeuden (Bordele I, II, III eta IV), baina 2014an berrantulatu zirenetik hiru bakarrik geratzen dira:
* Bordeleko Unibertsitatea (Université de Bordeaux) fusio baten ondorio da. Fusioa gertatu zen hainbat unibertsitateen artean, hala nola : Bordeaux IV (Montesquieu) + Bordeaux I + Bordeaux II (Segalen) 2014. urtean gauzatu zen fusioa. Arloak : Zuzenbidea eta zientzia politikoak, Ekonomia, kudeaketa eta administrazioa, Management, Medikuntza, Farmazia, Onkologia, Osasungintza, Medikuntza inguruko formakuntzak, Biologia, Fisika, Informatika, Kimika, Matematikak, Ingenieritzako ingurumena eta lurreko zientziak, Arnogintza, Soziologia, Antropologia, Hezkuntza zientziak, Kirol eta aktibitate fisikoeri lotutako zientziak eta teknikak, Pedagogia eta hezkuntza, Hezkuntza teknologikoa.
* Bordele-Montaigne unibertsitatea (Université Bordeaux-Montaigne edo Bordeaux III). Errefusatu zuen 2014ko fusioan parte hartzea. Arloak : Arteak, Letrak, Historia, Artearen historia, geografia, antolaketa, urbanismoa, komunikazioa eta kazetaritza.
* Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatea Arloak: Letrak, Hizkuntzak, Gizarte eta Giza zientziak, Ekonomia, Kudeaketa, Zuzenbidea, Kirola, Zientziak eta teknologiak.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Universités de l'académie de Bordeaux» Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Innovation (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).

## Ikus, gainera

* Frantziako hezkuntza sistema
* Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioa
* Goi Mailako Hezkuntza eta Ikerketa Ministerioa
* Zientzia guztientzako liburu saria - Bordeleko Errektoregoak sortu zuen 2006an

## Kanpo estekak

* Bordeleko Akademia
* Datuak: Q2822287
# Berta Vázquez

Birtukan Tibebe (ukraineraz: Біртукан Тібебе; Kiev, Ukrania; 1992ko martxoaren 28a), Berta Vázquez izenez ezaguna, etiopiar jatorriko ukrainar aktore eta abeslaria da, espainiar herritartasuna duena. Antena 3 telebista kateko Vis a vis telesailean Estefanía Kabila "Rizos" pertsonaia antzeztearren da ezaguna.

## Filmografia
### Pelikulak

| Urtea | Pelikula | Pertsonaia |
| 2015 | Palmeras en la nieve | Bisila |
| 2017 | Las leyes de la termodinámica | Helena |

### Telesailak

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Atalak |
| 2015 – 2016 | Vis a vis | Estefanía Kabila "Rizos" | 24 |
| 2016 | Paquita Salas | Berta Vázquez | 1 |
| 2017 | El accidente | | ? |

### Bideokipak

| Urtea | Abestia | Pertsonaia |
| 2015 | Lady (Carlos Jean) | Protagonista |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=gsTvGix8H4A
* Datuak: Q21001794
* Multimedia: Berta Vázquez / Q21001794
# Berta Holandakoa

Berta Holandakoa (1055-Montreuil-sur-Mer, Frantzia, 1094) Frantziako erregina ezkontidea izan zen 1072tik 1092ra, Filipe I.a Frantziakoa erregearekin ezkondu ostean, eta Luis VI.a Frantziakoaren ama ere izan zen.

## Biografia

Florentzio I.a Holandakoa kondearen eta Gertrudis Saxoniakoaren alaba gazteena zen. Bernardo III.a Saxoniakoa dukearen biloba zen, amaren aldetik.
Aita 1061ean hil zenean, ama berriz ezkondu zen Roberto I.a Flandriakoarekin. 1072an Roberto I.ak bake-itun bat lortu zuen Filipe I.a Frantziakoarekin, eta puntu bat Bertaren ezkontza izan zen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Constance of France, Princess of Antioch
Bohemond II of Antioch
Dirk III, Count of Holland
Philip of France
Floris I, Count of Holland
Othelindis
Luis VII.a Frantziakoa
Berta Holandakoa
Bernard II
Henry of France, Archbishop of Reims
Gertrude of Saxony
Eilika of Schweinfurt
Robert I, Count of Dreux
Luis VI.a Frantziakoa
Peter I of Courtenay
Constance of France, Countess of Toulouse
Isabelle de France
Philip of France, Archdeacon of Paris :

## Erreferentziak

* ↑ William (of Malmesbury), Gesta Regum Anglorum: The History of the English Kings: General introduction and commentary, Volume 2, Roger Aubrey Baskerville Mynors, Rodney M. Thomson and Michael Winterbottom, (Oxford University Press, 1999), 244.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77254
* Multimedia: Bertha of Holland / Q77254
# Berta Italiakoa

Berta Italiakoa (c. 1075- c. 1110) Aragoi eta Iruñeko erregina ezkontidea (1094-1097) zen.
Ezer gutxi dakigu Bertari buruz. Italiakoa zen baina aita eta ama ezezagunak ziren. Badaude batzuk Italiako Piarres markesaren eta Potiouko Inesaren alaba zela esan dutenak eta Berta Suzekoaren senidea zela ere esan dutenak baina ezin da ezer frogatu.
1097ko abuztuaren 16an Huescan Piarres I.a Nafarroakoa ezkondu zuen. Ez zuten seme-alabarik izan.
Senarra hil ondoren, urtebete eman zuen Gortean seme bat izan zezakeelakoan. Gero "Mallosen erreinua" izenaz ezaguneko eskualdea (Agüero, Murillo, Riglos, Marcuello, Ayerbe, Sangarrén eta Calen) gobernatu zuen "senarra hildakoaren graziaz" eta "Alfontso koinataren onespenaz". Azkenean, desagertu zen Italia edo Frantziara ihes egiten. Aragoien abesti herrikoia omen dago non erregina bat bere maitalearekin ihes egin zuenaren istorioa azaltzen duen.
# Berta Handia

Berta Handia (alemanez: Dicke Bertha, hitzez hitz 'Berta lodia' esan nahi duena) setio-obus bat izan zen, 420 milimetroko kalibrea zuena. Krupp industria taldeak garatu zuen Alemanian Lehen Mundu Gerran. Fritz Rausenbergerrek diseinatu zuen eta Bertha Krupp oinordekoaren omenezko ezizena jarri zion.
Askotan «Berta Handia» ezizena oker erabiltzen dute eta alemaniar beste artilleria-piezekin nahasten dituzte, batez ere «Langer Max» edota «Pariser Kanonen» piezekin. Zinez, «Berta Handia» soilik 42 zentimetroko kalibrea zuen M-Gerät pieza baino ez zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q168706
* Multimedia: Big Bertha / Q168706
# Berta Luisi

Berta Luisi (Montevideo, Uruguai, 1924ko ekainaren 22a – Ibidem, 2008) uruguaitar poeta, margolaria eta irakaslea izan zen, Torres García Tailerrean parte hartu zuena. Gutxienez 15 erakusketa kolektibotan parte hartu zuen Latinoamerikako eta Ameriketako Estatu Batuetako hainbat herrialdetan. Bere lanak Argentina, Espainia, Italia, Alemania, Suedia eta Ameriketako Estatu Batuetako bilduma pribatuetan daude.

## Bizitza

Pocitos auzoan jaio eta hezi zen. Paulina Luisi mediku, irakasle eta aktibistaren, Clotide Luisi abokatu eta aktibistaren eta Luisa Luisi poeta, pedagogo eta aktibistaren iloba zen. 1945ean sartu zen Torres García Tailerrean, eta 1964ra arte egon zen bertan, 1950etik 1951ra arte izan ezik, tarte horrean Italiara joan baitzen. Bere estiloak Torres García Tailerraren ildoari jarraitu zion. Marcos Torresek, Torres Garcíaren bilobak, honelaxe definitu zuen:
   “Intelektuala zen, musikaz, zinemaz, literaturaz eta metafisikaz hitz egiten zuen. Bere sintesi-gaitasunak eta dentsitate kontzeptualak definitzen zuten bere nortasuna eta estetika”
Marrazketa eta pintura irakaslea izan zen Jose Pedro Varela lizeoan.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1958an Marcha astekariaren pintura lehiaketa batean saritu zuten “Abstracto con fondo blanco” lanagatik.
* 2022an, Gurvich Museoak atzera begirako bat egin zuen bere ibilbidea nabarmentzeko, María Eugenia Méndez komisarioa zela. Erakusketa horri "No son molinos: entre poética y estética" (Ez dira errotak: poetikaren eta estetikaren artean) izena jarri zioten.

## Erreferentziak

* ↑ «LUISI Berta (1924-2008) | Pintor» Arcadja.com.
* ↑ Voces, Semanario. (2022-03-22). «Berta Luisi: El Quijote invisible por Alejandra Waltes» Semanario Voces.
* ↑ «Catálogo Taller Torres García. Junio 2018 by BMR Productora Cultural - Issuu» issuu.com.
* 1 2 3 4 Observador, El. «Uruguay al rescate de las artistas desconocidas del taller Torres García» El Observador.
* ↑ ElPais. «¿Quiénes son las artistas olvidadas del Taller Torres García? Uruguay busca recordarlas» Diario EL PAIS Uruguay.
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Berta Luisi: No son molinos: entre poética y estética | La Mañana. 2022-04-20 (Noiz kontsultatua: 2024-07-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111436287