OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Thomas Merton

Thomas Merton (Prades, Ekialdeko Pirinioak, 1915eko urtarrilaren 31 – Bangkok, Tailandia, 1968ko abenduaren 10a) estatubatuar olerkari, pentsalari eta zistertar-trapatar monjea izan zen. 1938an katolizismora bihurtu eta handik gutxira Gethsemaniko abadian (Kentucky, AEB) sartu zen. Entzute handia erdietsi zuen, espiritualtasunari buruzko idazle, poeta eta militante sozial gisa. Azken urteetan erlijioen arteko elkarrizketa landu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Marco GALLONI: Thomas Merton. La via monastica al dialogo interreligioso Adistaonline.it

## Kanpo estekak

* Euskarari ekarriak: Thomas Merton Ekarriak.armiarma.eus
* Datuak: Q335011
* Multimedia: Thomas Merton / Q335011
# Thomas McElwee

Thomas McElwee, irlanderaz Tómas Mac Suialli (1957ko azaroaren 30a, Bellaghy, Derry konderria – 1981eko abuztuaren 8a, Maze espetxea) irlandar errepublikarra, gose grebalaria eta Behin-behineko IRAko kidea izan zen. 1981eko Irlandako gose greban hil zen 10 errepublikar presoetako bat izan zen.
Francis Hughes lehengusuarekin batera Behin-behineko IRAko Hego Derryko Errepublikar Unitate Independientea osatu zuen, hainbat urtez britainiar soldaduei segadak burutu eta Magherafelt, Castledawson eta Maghera udalerrietan atentatuak burutzearen erantzuleak.
1976ko urrian McElweek Ballymena hirian lehergailuak jartzeko ekintza azkar batean parte hartu zuen. Beste IRAkide batzuekin batera lehergailuak garraiatzen ari zirela, bat lehertu eta bere eskuin begia galdu zuen. Ondoren atxilotua izan zen. Lehergailuaren jabetzarengatik 20 urteko espetxealdiaz zigortu zuten, eta bonba atentatu batean bere arropa dendan zegoen 26 urteko neska gazte protestante baten hilketarengatik 26 urteko espetxealdia ezarri zitzaion. Bere hilketa kargua nahigabeko hilketa kargura murriztu zen, baina bere espetxealdi zigorraren urte kopurua bere hartan jarraitu zuen.
Espetxean zegoela burusien protestan parte hartu zuen.
1981eko Irlandako gose grebara batu eta ekainaren 8an gose grebari ekin zion. Abuztuaren 8en 23 urte zituela zendu zen, 62 egunez gose-greban egon ondoren.

## Ikus gainera

* 1981eko Irlandako gose greba
* Datuak: Q220236
# Thomas McLeod (itsasgizona)

Thomas Frank McLeod Hego poloko hiru espediziotan parte hartu zuen Eskoziako marinel bat izan zen. Glasgow-n jaio zen Barbara McLeod-engandik, Stornoway-n, Kanpoko Hebridetako uharte batean hazi zen. 14 urterekin itsasora joan zen lehen aldiz, eta 1910. urtean Terra Nova espedizioan sartu zen, Robert Falcon Scott (AS) buru zela. Espedizioan, Scott eta beste taldekide batzuk hil ziren, eta Terra Nova Ingalaterrara itzuli zen 1913an. McLeod-ek eta beste marinel batzuek Polar Domina irabazi zuten.
Urte bat geroago, 1914an, McLeod Trans-Antartika Espedizio Inperialean sartu zen, Ernest Shackleton buru zela eta, berriro ere, marinel profesional gisa zerbitzatu zuen. Espedizio horretan, Endurance ontzia hondoratu egin zen itsasoaren izotzean harrapatuta. Horrek tripulatzaileak izotzean kanpatzera behartu zituen, eta, ondoren, segurtasun erlatiboko Elefante uhartera arraunez jarraituz, non Shackleton-ek erreskatatu zituen eta gizon batzuk Hego Georgietara arraunez iritsi ziren laguntza lortzeko. Garai hartan, McLeodek Shackletonek baztertu zuen biblia bat jaso zuen (orrialde batzuk kendu ondoren). McLeod-ek geroago bigarren Polar Domina lortu zuen.
McLeodek Hego polorako hirugarren espedizioan sartu zen 1921ean, Shackleton-Rowett espedizioan. Shackleton buru izan zen hasiera batean, baina geroago, Frank Wild izan zen, agintean bigarrena. Espedizioak ez zuen arrakastarik izan eta itsasontzia 1922an itzuli zen etxera.
1923an, McLeodek Kanadara emigratu zuen, hasieran arrantzale gisa lan egin zuen eta, ondoren, eskoletako laguntzailea eta gaueko zaindaria. Kingston-eko (Ontario) erretiro etxera joan zen bizitzera, eta bertan hil zen 1960ko abenduaren 16an, 87 urte zituela. Hilobia Cataraqui hilerrian dago.
# Thomas Ming Swi Chang

Thomas Ming Swi Chang (Shantou, Txina, 1933ko apirilaren 8a) kanadar medikua da, zelula artifizialaren asmatzailea.
Aitona sendagilea zuen, eta bizikletan joan ohi zen aldirietan zituen gaixoez arduratzera. Montréalgo McGill Unibertsitatean (Kanada) egin zituen ikasketak, eta, artean ikaslea zela, munduko lehen zelula artifiziala asmatu zuen, 1957an. Changen burutazioa eragile biologikoak (entzimak, esate baterako) eduki zitzaketen plastikozko mikrokapsula ultrameheak egitea izan zen: plastikozko mintzaren irazkortasuna kontrolatzen bazuen, zelula artifizialaren pareta zeharkatzen zuena ere kontrola zezakeen, eta hala, benetako zelulen funtzio asko imitatzeko modua izan zezakeen. Fisiologiako espezialitatean Fisikako doktoregoa eskuratu ondoren, Changek odol artifiziala garatu zuen, lehen aldiz, eta giltzurrun, gibel eta pankrea artifizialak ere landu zituen. Nahiz eta organo artifizial horiek eragozpenak ere badituzten, Changen asmakizunak askotan erabili izan dira denboraldi baterako soluzio gisa. Kanadako Ordena jaso zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q7788330
# Thomas Mann (aktorea)

    Artikulu hau aktoreari buruzkoa da; idazlea gaitzat duena beste hau da: «Thomas Mann»
Thomas Randall Mann Jr. (Portland, Oregon; 1991ko irailaren 27a) estatubatuar aktorea da. Bere lan ezagunena Project X pelikulan eginiko Thomas Kuben antzezpena da.

## Lehen urteak

Mann Portlanden, Oregon, jaio zen, baina Dallasen bizi izan da bi urte zituenetik. Molly izeneko arreba gazteago bat dauka. Haurra zenean bere eskolako antzerki obretan parte hartu zuen. Gaur egun oso harreman onak mantentzen ditu Project Xeko lankideekin.

## Aktore ibilbidea

2009.urtean, Mannek hasiera eman zion bere aktore ibilbideari Nickelodeon kanalak emitituriko iCarly deituriko programa batean. 2010eko urrian, Mannek lehen aldiz pelikula batean hartu zuen parte. Hau It's Kind of a Funny Story deituriko komedia-dramazko pelikula zen eta bertan Emma Roberts eta Zach Galifianakisekin egin zuen lan. Urte berean, Mann aukeratu zuten Project X komediazko pelikulako protagonista gisa. Filmaketa urte bereko ekainean hasi zen Los Angelesen, Kalifornia, 12 milioi dolarretako aurrekontuarekin. Nahiz eta pelikulak kritika negatiboak jaso kritikoen eskutik, hau oso arrakastatsua izan zen eta mundu mailan 100 milioi dolar baino gehiago bildu zituen. 2011ko apirilean Thomas Mann Paramount Picturesek produzituko zuen Fun Size pelikulako protagonista gisa baieztatu zuten.

### Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 2010 | It's Kind of a Funny Story | Aaron Fitzcarraldo |
| 2012 | Project X | Thomas Kub |
| 2012 | Fun Size | Roosevelt Leroux |
| 2013 | Hansel and Gretel: Witch Hunters | Benjamin "Ben" Wosser |
| 2013 | Beautiful Creatures | Wesley "Link" Lincoln |
| 2013 | As Cool as I Am | Kenny |
| 2014 | Welcome to Me | Rainer Ybarra |
| 2015 | The Stanford Prison Experiment | Prisoner 416 |
| 2015 | Barely Lethal | Roger Marcus |
| 2015 | The Preppie Connection | Tobias Hammel |
| 2015 | Me and Earl and the Dying Girl | Greg Gaines |
| 2015 | Some Freaks | Matt |
| 2015 | Blood Father | Jason |
| 2015 | Outliving Emily | |
| 2016 | Brain on Fire | Stephen |
| 2016 | Kong: Skull Island | |
* Datuak: Q171687
* Multimedia: Thomas Mann (actor) / Q171687
# Thomas Mayne Reid

Thomas Mayne Reid (Ballyroney, Downeko konderria, 1818ko apirilaren 4a - Londres, 1883ko urriaren 22a). irlandar-estatubatuar idazlea eta militarra izan zen.
Mexikon eta Estatu Batuetan bizi izan zen. 1840. urteko Texaserako espedizioan parte hartu zuen, kazetaria izan zen Filadelfian, eta Mexikoren aurkako espedizioko kapitain (1845). Idazteari ekin zion 1850. urtetik aurrera, eta gazteentzako kontakizun-liburuak idatzi zituen, indiarren bizimoduan oinarrituta.

## Obra nagusiak

* The Rifle Rangers (1850, Esploratzaileak)
* The Scalp Hunters (1851, Adats-ehiztariak)
* The War Trail (1857, Gerrarako xendra)
* The White Chief (1859, Buruzagi zuria)
* The Headless Horseman (1866, Zaldun burugabea).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Thomas Manterola

Thomas Manterola (Ziburu, 1927ko abenduaren 19a - Lurda, 2013ko irailaren 20a) lapurtar errugbilaria izan zen. Hamabosteko eta hamahiruko errugbian aritu zen. Marinel arrantzalea izan zen anaiarekin. Hamahiruko errugbian aritu zen Dax XIIIrekin. Saint-Jean-de-Luz Olympique taldean jokatu zuen 1945 arte. Gero, FC Lourdes, Stadoceste Tarbais, RC Toulon eta Saint-Girons SC taldeetan. Bi aldiz jokatu zuen Frantziako errugbi selekzioan, 1955ean eta 1957an. Garai hartako harroinik onena izan zen.

## Palmaresa

* Frantziako errugbi txapelketa: 1952, 1953, 1956, 1957, 1958, 1960
* Yves du Manoir errugbi txapelketa: 1953, 1954, 1956
* Frantziako errugbi kopa: 1950, 1951

## Bibliografia

Aimé Mouret, Le Who's who du rugby à XIII, Dax, Toulouse, Éditions de l'Ixcea, 2011ko abendua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3525387
# Uerkheim

Uerkheim Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zofingen barrutia barrutian. 2014an 1,334 biztanle zituen 7,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64376
* Multimedia: Uerkheim / Q64376
# Uelzen

Uelzen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Uelzen barrutia|Uelzen]] barrutian. 2014an 33.269 biztanle zituen 135,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q15989
* Multimedia: Uelzen / Q15989
# Uenoko Zoologikoa

Uenoko lorategi zoologikoa Japoniako zoo zaharrena da eta Tokioko erdialdean dago. Hamalau hektarea baino gehiagotan 464 espezietako 2.600 animalia baino gehiago ditu. Fauna behatzeko aukera emateaz gain, galzorian dauden animaliak zaintzen eta babesten ditu.
Zoologikoa bi zona handitan banatuta dago: Ekialdeko Lorategian, panda erraldoiak, uretako ugaztunak, hegaztiak, felidoak, tximinoak, hartzak eta elefanteak daude besteak beste; eta Mendebaldeko Lorategian, berriz, panda txikiak, krokodiloak, hipopotamoak, kanguroak, gaueko ugaztun txikiak, narrastiak, aintzira bat hegazti handiekin, okapia (San Diegoko zoologikotik eraman zituzten). Bi lorategiak lotutta daude 1957an inauguratu zen hiru kilometroko errailbakar baten bidez.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Zoológico de Ueno» artikulutik itzulia izan da, 202021-07-21 data duen 137156901 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 202021-07-21 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Tokyo Zoological Park Society. «About Ueno Zoo» Tokyo Zoo Net.
* ↑ Tokyo Zoological Park Society. «Zoológicos de Tokyo» Tokyo Zoo Net.
* ↑ Tokyo Zoological Park Society. «Map Ueno English» Tokyo Zoo Net.
* ↑ The Monorail Society. «Monorails of Japan - Ueno Zoo» The Monorail Society.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162722
* Multimedia: Ueno Zoo / Q162722
# Uelvesbüll

Uelvesbüll Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 286 biztanle zituen 10,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q572986
* Multimedia: Uelvesbüll / Q572986
# Ueno parkea

Ueno parkea (japonieraz: 上野公園, Ueno Kōen) , Japoniako hiriburu den Tokioko Taitō auzoko Ueno barrutian kokatua dagoen parke publiko zabal bat da. Tokioko museo garrantzitsuenak bertan daude. Natur eta aisialdi baliabide garrantzitsua ere bada, baita etxerik gabeko zenbait pertsonen bizilekua ere.

## Historia

Tokugawa Ieyasuk 1625ean Kan'ei-ji tenplua eraiki zuen lurrek osatzen dute, tenplu hau Edo gaztelua ipar-ekialdearen aurka zaintzeko eraiki zuten. 1868ko Boshin gerran suntsitua izan zen tenplua, borroka honetan Tokugawa shogunerriaren porrotan Meiji berrezarkuntza ekarri zuen.
Hainbat proposamen izan ziren lur hau aprobetxatzeko, azkenean Bauduin mediku herbeheretarraren ideia gailendu eta parke publiko bihurtu zen 1873an.

## Kultur baliabideak

* Tokioko eta Japoniako museorik garrantzitsuenak daude bertan.
** Tokioko Museo Nazionala
** Japoniako Zientzia Museo Nazionala
** Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala
* Auditorio Metropolitarra
* Uenoko Zooa

## Erlijio baliabideak

Kan'ei-ji tenpluaren atal batzuk gelditu dira, bost solairutako pagoda, Tōshōgū santutegia eta Bentendō kaperak.

## Natur baliabideak

8.800 zuhaitz ingur daude bertan landatuta. Tartean Ginkgoak, Cinnamomum camphorak, zelkovak eta hainbat gereziondo mota. 24.800 m²-ko sastrakadia ere badago. Aintzira txiki bat ere badu, Shinobazu lakua, udan loto-loreak estaltzen duena.

## Ueno parkea fikzioan

Ueno parkea, japoniar fikzioko pertsonaia ospetsuen irudiez inguratua dago, horien artean, Mori Ogaik asmatutako Gan pertsonaia.

## Galeria

* Tokioko Museo Nazionala, Honkan eraikina.
* Infernuko Ateak Mendebaldeko Artearen Museo Nazionalean
* Saigo Takamori samuraiaren estatua bere zakurra ibiltzera ateraz.
* Tren makina baten erakusketa bat Japoniako Zientzia Museo Nazionalaren parean
* Mendebaldeko Artearen museoa
* Tokioko Arte Metropoliarraren museoa
* Ueno parkearen ikuspegi panoramikoa
* Kan'ei-ji tenpluko pagoda
* Shinobazu aintzira aisialdirako gunea da
* Shinobazu aintzira loto-loreak estalita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746216
* Multimedia: Ueno Park / Q746216
# Uelitz

Uelitz Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 491 biztanle zituen, 15,09 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692992
* Multimedia: Uelitz / Q692992
# Uelsen

Uelsen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Grafschaft Bentheim barrutia|Grafschaft Bentheim]] barrutian. 2014an 5.458 biztanle zituen 19,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q572300
* Multimedia: Uelsen / Q572300
# Uelsby

Uelsby Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Schleswig-Flensburg barrutia|Schleswig-Flensburg]] barrutian. 2014an 434 biztanle zituen 10,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q560988
* Multimedia: Uelsby / Q560988
# Uelversheim

Uelversheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mainz-Bingen (barrutia)|Mainz-Bingen]] barrutian. 2014an 1.070 biztanle zituen 7,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q678859
* Multimedia: Uelversheim / Q678859
# Txalo

Txaloa esku-zartaka sortutako hotsaren bitartez onespena adierazteko modua da. Ohikoa da musika-kontzertu baten bukaeran, diskurtso bat entzun ondoren, antzerki-lan ikusi ondoren eta, orokorrean, publiko batek bere gustuko zerbait ikusi duenean txaloak egitea. Komunikazio ez berbalean txaloa talde baten iritzi-adierazpen sinplea da; testuinguru horretan gero eta txalo luzeagoa eta ozenagoa izanez gero, oniritziaren neurria altuagoa da.

## Txaloaren ezaugarriak

Txalo batek hiru ezaugarri ditu:
* Intentsitatea: txaloan erabiltzen den energia maila da.
* Erritmoa: esku-zartakaren abiadura.
* Iraupena: txaloak irauten duen denbora.
Hiru ezaugarri hauen arabera txaloak sei kategorietan sailka daitezke:
* Uhukaldia
* Txaloen eza
* Eskasa
* Orokorra
* Indartsua
* Txaloaldia

## Txalo-mota desberdinak

Ia adierazpen unibertsala izanik, hala ere txaloa ez da berdina lurralde guztietan. Esaterako, arabiarrek eta Afrika beltzaren pertsonek beste eskuen posizioak erabiltzen dituzte. Aldaera horietatik kanpo, bi txalo-mota oso ezagunak dira:
* Txalo amerikarra edo in crescendo, baita txalo geldoa ere («slow clap»): hasiera batean pertsona batek txalo egiten du eta, poliki-poliki, jende gehiago hari batzen zaio, azkenik, publiko osoa bilduz eta, batzutan, zutik jarrita. Txalo-mota honek dramatismoa bilatzen du eta filme estatubatuarretan oso ohikoa izan da.
* Gorren txaloa: soinua entzun ezin dutenez, bi eskuak altxatzen dituzte alde batera eta bestera mugituz.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Txaloaren ezaugarriak.
* Datuak: Q814696
* Multimedia: Applause / Q814696
# Txamantxoia

Txamantxoia edo Maze Mendebaldeko Pirinioetan dagoen euskal mendia da. 1.941 metro ditu eta Huescarekin muga egiten du.
Belagua eta Anso haranen artean egiten du muga. Anson Maze deitzen dute (aragoieraz Maz) eta Nafarroan Txamantxoia.
Ez duzu aurkituko Belagua eta Zurizako bailara eta mendien gaineko ikuspegi hoberik eskaintzen duen beste mendirik, izan ere Nafarroako Pirinio 'harro'a osatzen duten mendi gailenen erdi-erdian dago: Kartxela, Lakora, Au.

## Ikus, gainera

* Pirinioak
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Kanpo estekak

* Txamantxoia luberri.net webgunean
* Txamantxoia / Maze, http://www.euskal-herria.org/.
* Datuak: Q3573794
* Multimedia: Txamantxoia / Q3573794
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Txamantxoia (Mendikat)
# Txamantxoiako mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txamantxoia».
Txamantxoiako mendilerroa Nafarroa Garaia eta Aragoia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Txamantxoia mendia da, 1.941 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Txamantxoia mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Txamantxoia edo Maz, 1.941 m 42°54′08″N 0°49′01″W﻿ / ﻿42.9022705°N 0.8169963°W﻿ / 42.9022705; -0.8169963 (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
* Iturruburua, 1.587 m 42°53′13″N 0°49′27″W﻿ / ﻿42.8869657°N 0.8242592°W﻿ / 42.8869657; -0.8242592 (Nafarroa Garaia)
* Garbisa Oriental, 1.564 m 42°52′58″N 0°49′45″W﻿ / ﻿42.8828827°N 0.8292762°W﻿ / 42.8828827; -0.8292762 (Nafarroa Garaia)
* La Contienda, 1.556 m 42°53′17″N 0°48′50″W﻿ / ﻿42.8880026°N 0.8139363°W﻿ / 42.8880026; -0.8139363 (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
* Garbisa, 1.544 m 42°52′52″N 0°50′12″W﻿ / ﻿42.8810946°N 0.8366121°W﻿ / 42.8810946; -0.8366121 (Nafarroa Garaia)
* Igardakua, 1.499 m 42°53′15″N 0°51′36″W﻿ / ﻿42.8873684°N 0.8599412°W﻿ / 42.8873684; -0.8599412 (Nafarroa Garaia)
* Argibiela, 1.433 m 42°52′19″N 0°49′13″W﻿ / ﻿42.8719238°N 0.8202704°W﻿ / 42.8719238; -0.8202704 (Nafarroa Garaia eta Aragoia arteko mugan)
* San Zolo, 1.281 m 42°52′26″N 0°53′39″W﻿ / ﻿42.8740115°N 0.894255°W﻿ / 42.8740115; -0.894255 (Nafarroa Garaia)
* Belabartsaitsa, 1.274 m 42°52′00″N 0°54′12″W﻿ / ﻿42.8665965°N 0.9033579°W﻿ / 42.8665965; -0.9033579 (Nafarroa Garaia)
* Murua, 1.246 m 42°52′43″N 0°53′03″W﻿ / ﻿42.8786592°N 0.8840691°W﻿ / 42.8786592; -0.8840691 (Nafarroa Garaia)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Txamantxoiako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56837253
# Txamorro

Txamorro izan daiteke:
* Txamorro, Marianetako etnia indigena;
* Txamorro, austronesiar hizkuntza.
# Txameni

Txameni Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1299 metroko garaiera duena. Mendizaleek, Txemiñe bezala ezagutzen dute, baina izen hau, bere benetako izenaren aldaera bat da, Txamenirena alegia. Lekoain eta Urdangoene lepoen artean dago, lehena, mendebaldean, eta bigarrena ekialdean dituelarik. Azken honek, Txameni Belokitik banatzen du. Txameniren ekialdeko aurretontorra Txorrotxeta deitzen da.

## Irispideak

Tontor honetara igotzeko ibilbide bat, Guardetxetik abiatzen da. Aukera bat, Erregeneako basoak zeharkatzea da Urdangoene lepora iristeko, eta Txameniren ekialdeko gailurra jarraitu, Lerritz izena duena, Txorrotxetako aurretontorretik igaroz. Basoa zeharkatzerako orduan, kontu handiz ibili behar da, mapa eta iparrorratzarekin, ez galtzeko. Beste aukera bat, Intzazelaira daroan bide zabala hartzea da. Iparralderantz, Eulatz mendia inguratu eta Ipuzmeaka lepora iristen da, nondik, ekialderantz, Pago Mariko benetako lautadak ikus daitezkeen. Iparralderantz, lenarrean sartu behar da, eta tontorrera, mendebaldeko gailurretik heltzen da.
Albiko lautadetatik, Lekunberritik Aralarko San Migelen basilikaranzko errepidean, zuzengune handi baten amaieran, Guardetxera heldu baino 2 kilometro lehenago. Hemendik, seinalatutako bide zahar eta trakets bat abiatzen da Erregeneako toki nahaspilatsuetatik, Mugardiko tokiak eta Bustintzako txabola kupularrak zeharkatzen dituena, eta ondoren haran karstiko bat, Urdangoene leporantz irtetzeko, jada toki zabalean. Txamenira, Lerritzeko gailurretik igotzen da, mendebaldetik.

## Kanpo estekak

* euskal-herria.org webgunean
* Datuak: Q12268319
# Txalo Produkzioak

Txalo Produkzioak Hernanin egoitza duen euskal antzerki taldea da.

## Antzezlanak

* Xomorroak
* Sommer jaunaren istorioa
* Pottola
* Pizti dominatzailea
* Natatxa
* Mollie Malonen ipuin sinestezina
* Magia teilatuetan
* Kanpanila
* Kafe txinatarra
* Hitzak patriketan
* Grönholm metodoa
* Erreleboa
* Datorren urtean hobeto
* Cantervilleko mamua
* Bota patsa!
* Bi izarren kalenturak
* Artea
* Arrastoa
* Ali
* 100 m²
* Ondoko hilobiko tipoa
* Mendi tontorrean
* Magia lapurra
* Jon Beldurgabea
* Jainko basatia
* Heroiak
* Etxeko saltsak
* Erdibana
* Ergela

## Erreferentziak

* ↑ «Txalo Producciones» Redescena (Noiz kontsultatua: 2018-01-18).
* ↑ Historikoa – Txalo. (Noiz kontsultatua: 2018-01-18).
* ↑ Ergela, Txalo Produkzioak. (Noiz kontsultatua: 2018-01-18).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko antzerki taldeen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q61363548
# Txalupa pneumatiko

Txalupa pneumatikoa edo zodiaca airez edo gasez puzten den txalupa da. Txalupa txikienetan, zorua eta kroskoa ere malgua izaten da askotan. Hiru metrotik gorako luzera duten txalupa pneumatikoetan, zorua hiru edo bost kontratxapatu edo aluminio xaflakoa da, hodien artean finkatuta, baina ez daude elkarri lotuta. Askotan, estanpa zurruna izaten da, karelez kanpoko motorra muntatzeko egitura ahalbidetzen duena. Hodi presurizatuaz inguratutako kroskoa duten txalupa pneumatikoei txalupa erdizurrunak esaten zaie..
Oro har, txalupa pneumatikoak zodiac ere esaten zaie, Zodiac marka frantsesaren marka erregistratua substantibo komun bihurtzen baita.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Ertzaintza Lexikoa] [2013]
* ↑ (Frantsesez) Baudet, Marie-Béatrice. (2007-11-30). «Tibor Sillinger, figure de proue» Le Monde ISSN 1950-6244...

## Kanpo estekak

* Datuak: Q830356
* Multimedia: Inflatable boats / Q830356
# Tschermakita

Tschermakita silikato motako minerala da eta tschermakita root name taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tschermakita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {\square (Ca2)(Mg3Al2)(Al2Si6O22)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tschermakite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tsarmitunturi Eremu Basatia

Tsarmitunturi Eremu Basatia (Finlandieraz: Tsarmitunturin erämaa-alue), Finlandiako Inari udalerrian dagoen natura-eremu basati bat da. 1991. urtean sortu zen eta 150 km²-ko azalera dauka eta Errusiarekin egiten du muga ekialdean.

## Ikus, gainera

* Inari

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Tsarmitunturiri buruzko informazioa
* Datuak: Q7849427
* Multimedia: Tsarmitunturi Wilderness Area / Q7849427