# 2011ko Thailandiako uholdeak

2011ko montzoi denboraldian, uholde handiak gertatu ziren Thailandian, hainbat ibairen uraldien ondorioz, hala nola Chao Phraya, eta Mekong arroaren ibaiadarrak. Uztailetik, uholdeek 13 milioi pertsona baino gehiago etxerik gabe utzi zituzte, 1.425 milioi baht (45.700 milioi dolar) baino gehiago eta sei milioi hektarea inguru ur azpian, eta horietatik 300 mila laborantza-lurretan zeuden kalteak eraginez. Urrirako, urak Chao Phrayaren bokalera iritsi ziren eta Bangkok hiriburuko sektoreak gainezka egin zituzten. 2012ko urtarrilaren erdialdera arte uholdeek iraun zuten zenbait eremutan, eta 815 hildako eragin zituzten (hiru desagertuz gain).
Hondamendi natural hau "ur kantitate eta kaltetutako pertsonen aldetik uholde larrienak" direla adierazi zuten. Zazpi industria gune nagusi urpean geratu ziren, batzuk 3 metroko altueran. Munduko Bankuak kalkulatu zuen 2011ko Thailandiako uholdeak orain arteko laugarren hondamendirik garestiena izan zirela, 2011ko Japoniako lurrikarak eta tsunamiak, 1995eko Kobeko lurrikarak eta 2005eko Katrina urakanak baino ez gaindituta.

## Aurrekariak

Thailandiako hainbat eskualde klima tropikal lehorreko sasoiko uholdeak izateko joera dute. Herrialdearen iparraldean gertatzen dira eta Chao Phrayan zehar hedatzen dira erdialdeko lautadetan zehar, ipar-ekialdean Mekong-era isurtzen diren Chi eta Mun ibaietan zehar edo Thailandiako hegoaldeko kostaldeko muinoetan. Vietnam edo hego penintsulan jo duten ekaitz tropikalen aztarnek prezipitazioak areagotu ohi dituzte, eta ondorioz, uholde arriskua areagotzen da. Drainatze-kontrol-sistemak ezarri dira, hainbat presa, ureztatzeko ubide eta babes-atxilotze-eremuak barne, baina ez dira nahikoak ibaien uholdeen kalteak saihesteko, batez ere landa-eremuetan. Hainbat ahalegin, drainatze-tunelen sistema barne, 2001ean hasi ziren, eta uholdeak saihesteko ezarri dira Chao Phrayaren bokaletik gertu dagoena eta uholdeak izateko joera duena, arrakasta handiz 1995eko uholde handitik hona hiriburuak uholde labur eta txikiak baino ez ditu jasan. Beste eskualde batzuetan, ordea, uholde larriak jasan dituzte, 2010ean esaterako.

## Uholdeak

Ibai-uholde nagusiak Nock-ten ekaitz tropikalak Vietnam iparraldean lehorrera jo ostean sortu ziren, eta eurite handiak eragin zituzten Thailandiako iparraldean eta ipar-ekialdean, eta probintzia askotan uholdeak eragin zituen uztailaren 31n. Lehen astean, hamahiru hildako izan ziren, uholdeekin Chiang Mai, Lampang, Lamphun, Mae Hong Son, Nan, Phrae eta Uttaradit probintzietan iparraldean, eta Bueng Kan, Nakhon Phanom, Nong Khai, Sakon Nakhon eta Udon Thani ipar-ekialdeko goiko aldean. Phichit, Phitsanulok eta Sukhothai erdialdeko probintziek ere uholdeak izan zituzten Yom eta Nan ibaien gainezka egitearen ondorioz. Kostaldeko Prachuap Khiri Khan ere kaltetua izan zen.
Uholdeek abuztuaren amaieran jarraitu zuten, eta La Niñaren eraginez ohi baino euri zaparrada gehiago iragarri zen. Ura 50 cm-ko altuera iritsi zen Nan hiriaren erdialdean eta azken 16 urteetan Phitsanulok probintzian erregistratutako altuena bihurtu zen, eta Nakhon Sawan, Ang Thong, Ayutthaya eta Nakhon Nayok probintzietako eremu zabalak gero eta kaltetuagoak izan ziren eta heriotza. bidesaria 37ra igotzen jarraitu zuen abuztuaren 22tik aurrera. Bhumibol eta Sirikit presak isurketa-tasak handitu behar izan zituzten, emari handiagoak konpentsatzeko.
Irailaren 19tik aurrera, herrialdearen erdialdeko probintzia baxuko ia guztiak uholdeek jasan zituzten, hau da. Uthai Thani, Chai Nat, Sing Buri, Ang Thong, Suphan Buri, Ayutthaya, Pathum Thani eta Nonthaburi, azken bi hauek Bangkokeko iparraldeko mugan daudenak. Uholdeen leherketak Chao Phraya-ko ura ureztatzeko kanaletatik igaro eta Sing Buri, Ang Thong eta Ayutthaya-ko arroz-eremu handi bat ureztatu zuen, eta horrek, hala ere, uholde baten presioa murrizten lagundu zuen. Bangkoken, arroz-soroak ura atxikitzeko gune gisa balio zutenez. Ibaiaren korrontearen aurka nabigatzen zuten itsasontziak erabili ziren, ibaiaren isurketa-tasa handitu nahian ainguratuta zeudenak.
Urriaren hasieran, dika gehienak edukiera gertu edo gainditzen zituzten, eta isurketa-tasak handitzera behartu zituzten, ibaian behera uholdeak okertuz. Ayutthaya hiri historikoa, Siam erreinuko hiriburu ohia, urez gainezka egon da hainbat astez, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatutako tenplu eta monumentuak erortzeko arriskuan. Industria guneetako babes-hesiek huts egin zuten, eta ondorioz, dozenaka lantegi handiren uholdeak eta nazio mailako hornikuntza-kateak eten zituzten. Azaroaren 10ean, Hondamendi Naturalak Prebenitzeko eta Arintzeko Departamentuak jakinarazi zuen herrialdeko 77 probintzietatik 24 partzialki urez beteta jarraitzen zutela, eta egoera larriagoa zen Bangkok mendebaldean dagoen Nakhon Sawan probintzian . Nakhon Sawan-en ur-maila igotzeak erdialdeko goi-ordokia herrialdearen hegoaldearekin lotzen zuen autobidea igaroezin bihurtu zuen, Bangkok ia setiatuta utzi zuen uholdeek.

## Kalteak

Uholdeak "ur-kantitateari eta kaltetutako pertsonei dagokienez uholde larrienak" gisa deskribatu ziren, 13,6 milioi pertsona kaltetuta utziz. Kalteak gutxienez 185.000 milioi baht- koak izan ziren Thailandiako Industria Federazioaren datuen arabera, 95.000 milioi baht industrian, 25.000 milioi baht nekazaritzan eta 65.000 milioi baht etxeko kalteetan. Kalteen zati handi bat manufaktura-industrian izandako ondorioetatik dator, 28 probintzietako 930 lantegi kaltetu baitituzte, Ayutthaya eta Pathum Thani probintzietako hainbat industria-gune gainezka barne. Uste da uholdeen ondorioz Thailandiako ekonomia ehuneko 0,6 eta 0,9 artean murriztu dela eta enpresa ertain eta txikien kalteak 25.819 milioi dolar ingurukoak direla. Eskolak klaseak goiz ixtera behartu zituzten, 1 Horietatik 053 kaltetuak irailaren 19tik aurrera.
Urriaren 8an, fabrikazio planta ugari biltzen dituen Nikom Rojna industriaguneko 10 metroko uraren defentsa erori egin zen. Korronte indartsuak berreraikuntza-ahaleginak oztopatu ditu eta eremu osoa zerbitzutik kanpo geratu da. Fabrikazio lantegietako bat, Honda, ia eskuraezin geratu zen, kaltetutako beste industria batzuk bezala, Toyota, Nikon, Sony eta Western Digital . Azken honek, merkatuko disko gogorren fabrikatzaile handienak, Thailandiako lantegi guztiak itxi behar izan zituen, ordenagailuen eta prozesatzeko unitate grafikoen ekoizpen globalan eraginez.
Azaroaren hasieran jadanik uholdea Bangkokera iritsi zen, eta, datu ofizialen arabera, hiriaren azaleraren %20tik gertu gainezka zegoen. Gobernuaren kalkuluen arabera, azaroaren 8ra arte, hiriburuko auzo periferikoetan 800.000 pertsona inguru kaltetuta zeuden, kaleak metro bat baino gehiagoko urez estalita. Bangkokeko finantza zentroa babesteko, gobernuak iparraldeko uholdeetatik Bangkokeko kanpoaldera bideratu behar izan zuen ura. Yingluck Shinawatra lehen ministroak agindu zuen eremuak lehor egongo zirela urtea amaitu baino lehen.

## Larrialdi-lanak eta laguntza humanitarioa

Uholdeen zaintza eta sorospen operazio zentralizatuak abuztuaren erdialdean hasi ziren. Orduan izendatu berria zen Yingluck Shinawatra lehen ministroa urez betetako probintzietara bidaiatu zuen abuztuaren 12tik aurrera eta kabineteko kideei eta parlamentariei esleitu zizkien kaltetutako pertsonak bisitatzeko, tokiko administrazioko erakundeei laguntza emanez. Abuztuaren 20an larrialdi-eragiketen zentro bat ezarri zen, Barne Ministerioko Hondamendiak Prebenitzeko eta Arintzeko Sailaren arabera, alerta publikoak eta sorospen ahaleginak koordinatzeko. Gobernuak kaltetutako probintzietako aurrekontuetan funts gehigarriak esleitu zituen sorospen ahaleginak laguntzeko, eta ia 100.000 milioi baht (3.300 milioi dolar AEB) berreraikitzeko ahaleginetarako bideratuko zirela iragarri zuen.
Thailandiako Errege Indar Armatuak biktimei laguntza banatzeko mobilizatu ziren, baita hainbat talde eta erakunde zibilek parte hartu zuten boluntarioekin bizirauteko kitak paketatuz eta zenbait eremuri laguntza ematen. Don Mueang Nazioarteko Aireportuan laguntza-eragiketen zentro bat sortu zen laguntza ematea koordinatzeko. Thammasat Unibertsitateko Rangsit campuseko estadioa eskuragarri jarri zen ebakuatuentzat, batez ere Ayutthayakoak.
Bederatzi milioi biztanle dituen Bangkoken, ia 11.000 pertsona ebakuazio zentroetan zeuden azaroaren 2tik aurrera, baina uholdeek beste asko jasan zituzten. Don Mueang auzoan bakarrik, gobernuaren arabera %100ean gainezka zegoen, 166.000 pertsona bizi ziren gaur arte. Azaroaren 10ean, Ureztatze Departamentuko agintariek jakinarazi zuten hiriburuaren erdigunetik gertu dauden hainbat auzo gainezka egiten duten ura husteko lanak egingo zirela, 8 baino gehiago itsasora bideratzea lortu ostean. 500 milioi metro kubiko. Bi aste geroago, Bangkok iparraldeko zazpi industrialdeetatik bost hustu egin ziren eta bere 93 lantegietatik 47k berriro ekin zioten.
Azaroan, gobernu zentralak 11ko funtsa onartu zuen 112 milioi baht (362 milioi dolar edo 260 milioi euro inguru) uholdeen ondorioak arintzeko, baliabideen % 98 kaltetutako familien lehen beharrak arintzeko bideratuta, 5 mila baht-eko familia- laguntzaren bidez ( 160 dolar edo 118 euro inguru), edo 30 mila baht (977 dolar edo 710 euro) gehiago etxea konpondu behar duten familientzat. Beste 112,8 milioi baht (3,67 milioi dolar edo 2,67 milioi euro) urak gainezka dauden industrialdeak birgaitzeko erabiliko lirateke. Bestalde, Exekutiboak 2012tik aurrera sozietateen gaineko zerga guztiak %23 murriztea aurreikusi du, uholdeek eragindako galerak konpentsatzeko.

## Galeria

* Urpean dagoen errepidea Ayutthayan.
* Urriaren 31n Pathum Thani-ko urez gainezka dagoen etxearen aurrean baltsa batean gizona.
* Uholdeak Lopburi probintzian.
* Bangkokeko auzoetan uholdeak kontrolatzeko harea-poltsako hesi ugari eraiki ziren.

## Erreferentziak

* 1 2 Telesur. (2011ko azaroaren 29a). A 628 se eleva el número de fallecidos por lluvias en Tailandia. .
* 1 2 รายงานสรุปสถานการณ์ อุทกภัย วาตภัย และดินโคลนถล่ม ฉบับที่ 129 วันที่ 17 มกราคม 2555 (Flood, storm and landslide situation report). 2012ko urtarrilaren 17a.
* ↑ The New York Times. (2011ko urriaren 21a). Bangkok Opens Floodgates as Government Response Is Criticized. .
* ↑ Bo Zhang,. (2011ko martxoaren 30a). Top 5 most expensive natural disasters in history. .
* ↑ The Nation. (2010eko irailaren 4a). Govt to build 190 'Monkey Cheeks'. .
* ↑ The Bangkok Post. (2010eko azaroaren 11). BMA building flood drainage tunnel system. .
* ↑ Uholde denboraldiaren hasiera data ofizialki uztailaren 25erako dago aurreikusita.
* ↑ Observador Global. (2011ko azaroaren 20a). Inundaciones en Tailandia: podrían derrumbarse templos de Ayutthaya. .
* 1 2 La Tercera. (2011ko azaroaren 10a). Ascienden a 553 los muertos causados por las inundaciones en Tailandia. .
* ↑ Copia archivada. .
* ↑ Prensa Latina. (2011ko abenduaren 9a). Inundaciones en Tailandia costarán pérdidas millonarias a privados. .
* 1 2 Hoy. (2011ko urriaren 31a). Aumentan precios computadores por inundaciones. ..
* ↑ Ribeiro, John. (2012ko urtarrilaren 29a). El impacto de las inundaciones en Tailandia sigue afectando a la industria tecnológica. ..
* ↑ La Tercera. (2011ko azaroaren 4a). Tailandia lucha contra las inundaciones y el peligro de ataque de cocodrilos. .
* ↑ EMOL. (2011ko azaroaren 8a). Tailandia: 800 mil personas viven en calles cubiertas por un metro de agua. .
* ↑ El Comercio (Ecuador). (2011ko abenduaren 29a). Cifra muertos por inundaciones en Tailandia asciende a 790. .
* ↑ Foreign Policy. (2011ko azaroaren 6a). Floods approach Bangkok’s rail systems, as northern provinces start cleaning up. .
* ↑ Yahoo News en Español. (2011ko azaroaren 2a). Inundaciones en Tailandia complican las labores de rescate. .
* ↑ Telesur. (2011ko azaroaren 8a). Las lluvias en Tailandia han afectado a más de 11 millones de habitantes. .

## Kanpo estekak

* Galería de imágenes de las inundaciones en Tailandia en 2011
* Datuak: Q181481
* Multimedia: 2011 Thailand floods / Q181481