OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Asiako Futbol Kopa

Asiako Futbol Kopa :
| Antolatzailea | Asiako Futbol Konfederazioa |
| Lehen ekitaldia | 1956 |
| Eremua | Asia |
| Parte hartzaileak | 16 |
| Garaipen gehien | Japonia (4) |
| 2019ko txapelduna | Qatar |
Asiako Futbol Kopa (ingelesez AFC Asian Cup) Asiako Futbol Konfederazioak (AFC) antolatzen duen selekzio nazionalen arteko futbol txapelketa da.

## Historia

1956an antolatu zen lehen aldiz eta Amerika Koparen ondoren kontinenteko bigarren txapelketa zaharrena da. Lau urtean behin jokatzen da eta Japonia da garaipen gehien lortu dituen selekzioa.
2007an Australiako selekzioa sartu zen txapelketan eta 2015ean berak antolatutako txapelketan txapelduna gelditu zen.

## Palmaresa

| Urtea | Antolatzailea | Txapelduna | Emaitza | Finalista | Hirugarrena |
| 1956 | Hong Kong | Hego Korea | Ligaxka | Israel | Hong Kong |
| 1960 | Hego Korea | Hego Korea | Ligaxka | Israel | Txina |
| 1964 | Israel | Israel | Ligaxka | India | Hego Korea |
| 1968 | Iran | Iran | Ligaxka | Myanmar | Israel |
| 1972 | Thailandia | Iran | 2-1 (luz) | Hego Korea | Thailandia |
| 1976 | Iran | Iran | 1-0 | Kuwait | Txina |
| 1980 | Kuwait | Kuwait | 3-0 | Hego Korea | Iran |
| 1984 | Singapur | Saudi Arabia | 2-0 | Txina | Kuwait |
| 1988 | Qatar | Saudi Arabia | 0-0 (pen:4-3) | Hego Korea | Iran |
| 1992 | Japonia | Japonia | 1-0 | Saudi Arabia | Txina |
| 1996 | Arabiar Emirerri Batuak | Saudi Arabia | 0-0 (pen:4-2) | Arabiar Emirerri Batuak | Iran |
| 2000 | Libano | Japonia | 1-0 | Saudi Arabia | Hego Korea |
| 2004 | Txina | Japonia | 3-1 | Txina | Iran |
| 2007 | Indonesia, Malaysia Thailandia, Vietnam | Irak | 1-0 | Saudi Arabia | Hego Korea |
| 2011 | Qatar | Japonia | 1-0 (luz) | Australia | Hego Korea |
| 2015 | Australia | Australia | 2-1 (luz) | Hego Korea | Arabiar Emirerri Batuak |
| 2019 | Arabiar Emirerri Batuak | Qatar | 3-1 | Japonia | Iran eta Arabiar Emirerri Batuak ‡ |
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
‡ Ez zen 3. eta 4. posturako partidarik jokatu.

## Txapeldunak
### Podiuma

* Japonia 1992, 2000, 2004, 2011 ||
* Iran 1968, 1972, 1976 ||
* Saudi Arabia 1984, 1988, 1996 ||

### Garaipenak

| Selekzioa | Garaipenak | Urteak |
| Japonia | 4 | 1992, 2000, 2004, 2011 |
| Iran | 3 | 1968, 1972, 1976 |
| Saudi Arabia | 3 | 1984, 1988, 1996 |
| Hego Korea | 2 | 1956, 1960 |
| Israel | 1 | 1964 |
| Kuwait | 1 | 1980 |
| Irak | 1 | 2007 |
| Australia | 1 | 2015 |
| Qatar | 1 | 2019 |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Asiako Futbol Koparen webgunea
* Datuak: Q157894
* Multimedia: AFC Asian Cup / Q157894
# Asiago gazta

Asiagoko gazta behi esnearekin eginiko gazta. Vicenza probintzian Benetoneko eskualde eta Asiago hiriaren inguruan burutzen den gazta da. Europako jatorri izendapena du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q727210
* Multimedia: Asiago cheese / Q727210
# Asiako Gripea

Asiako Gripea edo Asiar Gripea, 1957an Pekin hirian hasitako Influenzavirus A generoko Influenzavirus A azpitipo H2N2 gripearen birusak eragindako pandemia bat izan zen.
Urte hartako apirila inguruan Txinatik Hong Kong eta Singapur hirietarako igaro zen, handik India eta Australiara hedatuz. Maiata eta ekaineko hilabeteetan zehar Ekialde osoan zehar hedatu zen. Uztaila eta abuztuan Afrikara jauzi egin eta urria eta azaroaren artean Europa eta AEBetara pasa zen. Hamar hilabete eskasetan mundu guztian barna hedatu zen.
Pademia honen hedapen azkarra bi faktore nagusien ondorioz jazo zen:
* Nazioarteko garraio eta hegaldien abiaduraren garatzea.
* Birusak jasandako mutazioa.
# Asiako Kontseilu Olinpikoa

Asiako Kontseilu Olinpikoa (ingelesez, Olympic Council of Asia, OCA) gobernuz kanpoko nazioarteko kirol-erakundea da. Asiako herrialdeetako batzorde olinpiko nazionalek osatzen dute, eta Nazioarteko Batzorde Olinpikoak (COI) ofizialki onartzen ditu. Bere helburu nagusia printzipio olinpikoak Asian zabaltzea da. Gainera, Asiako gazteen artean kirola garatu nahi du, eta kirolaren bidez nazioarteko errespetua, borondate ona, adiskidetasuna eta bakea sustatu.
Batzorde Olinpiko Nazionalen Elkarteko bost erakunde kontinentaletako bat da. Hawallin (Kuwait) du egoitza, eta 46 batzorde olinpiko nazionalen afiliazioa du. Jarduneko lehendakaria, 1991tik, Kuwaiteko Ahmed Al-Fahad Al-Sabah jekea da.

## Ekitaldiak

Hauek dira AKOk erregularki antolatzen dituen kirol anitzeko ekitaldiak:
* Asiako Jokoak (AG). Joko Olinpikoen bertsio murriztua, lau urtean behin egiten dena eta Asiako Kontseilu Olinpikoko kide diren Asiako herrialde guztietako kirolariek parte hartzen dutena.
* Asiako Neguko Jokoak (AWG). Neguko Joko Olinpikoak lau urtean behin izaten dira, eta elurretan jokatzen diren neguko kirol olinpikoek osatzen dute.
* Asiako hondartza-jokoak (ABG). Bi urtean behin egiten den ekitaldia. Kirol modernoek osatzen dute, hondartzan jokatzeko kirol tradizionalen aldaerekin.
* Gazteriaren Asiako Jokoak (AYG). Kirol anitzeko ekitaldi bat da, eta lau urtean behin egiten da, 2009an, Singapurren. 14 eta 17 urte bitarteko atletek hartzen dute parte.
* Borroka-arteetako eta Barne Arteetako Asiako Jokoak (AIMAG).

## Erreferentziak

* 1 2 Consejo Olímpico de Asia (OCA). Olympic Council of Asia 2010.
* ↑ Estatutos y reglamentos Consejo Olímpico de Asia (OCA). Consejo Olímpico de Asia noviembre de 2010.
* ↑ Asian Games. Consejo Olímpico de Asia 2010.
* ↑ Asian Winter Games. Consejo Olímpico de Asia 2010.
* ↑ Asian Beach Games. Consejo Olímpico de Asia 2010.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q844293
* Multimedia: Olympic Council of Asia / Q844293
# Asiago

Asiago Italiako udalerri bat da. Vicenzako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 6.285 biztanle ditu, 162,95 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Asiagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Enego Foza Gallio Lusiana Conco $^{(en)}$ Roana Rotzo Borgo Valsugana Castelnuovo Grigno Levico Terme Ospedaletto Castel Ivano $^{(en)}$ Caltrano Calvene Lugo di Vicenza Valbrenta $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47066
* Multimedia: Asiago / Q47066
# Asiagoko gudua

Asiagoko gudua (Mesetako gudua) edo Trentino Ofentsiba (italieraz: Battaglia degli Altipiani) 1916ko maiatzaren 15tik ekainaren 10ra Italiar Frontean gertatutako gatazka militarra izan zen. Austriarrek Strafexpedition ( "zigor-espedizioa ") deitu zioten. Gudu honen emaitza italiar defentsaren garaipena izan zen.
Borroka honetan borrokatu zutenak gogoratzeko Asiagoko Gerra Memoriala eraiki zen.

## Bibliografia

* Enrico Acerbi, Strafexpedition, Gino Rossato Editore, 1992
* Gerhard Artl: Die "Strafexpedition": Österreich-Ungarns Südtiroloffensive 1916 . Verlag A. Weger, Brixen 2015, ISBN 978-88-6563-127-0
* Fritz Weber: Alpenkrieg . Artur Kollitsch Verlag, Klagenfurt 1939.
* Walter Schaumann: Dall'Ortles all'Adriatica irudi del fronte italo-austriaco 1915-1918 . Wien 1993.
* L'esercito italiano grande guerra LEINGG (1915-1918) I. liburukia - IV / Ministero della Guerra - Ufficio Storico, Roma 1929-1974.

## Erreferentziak

* ↑ Thompson, Mark (2008). The White War: Life and Death on the Italian Front, 1915-1919. London: Faber and Faber, p. 163.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q298614
* Multimedia: Battle of Asiago / Q298614
# Artesia (Mississippi)

Artesia Mississippiko herri bat da. Lowndes konderrian kokatua dago. 2010ean 440 biztanle zituen, 1,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lowndes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q892401
* Multimedia: Artesia, Mississippi / Q892401
# Artesiaga

Artesiaga Nafarroa Garaiko iparraldeko mendatea da, Eugi (Esteribar) eta Irurita (Baztan) herriak lotzen dituena.
990 metro inguruko altuera du eta Kintoa mendigunean kokatuta dago, alde batetik Saioa mendira (1.419 m) igotzeko abiapuntua delarik eta bertzetik Alduderanzko (Nafarroa Beherea) errepidea eta Urkiagako mendatea hurbil daudelarik ekialderantz.
Artesiago errekako urak Bidasoa ibaira doaz. Mizpirako erreka ere esaten zaio.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendateak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254205
# Artesia udalerria, Iroquois konderria

Artesia udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Iroquois konderrian. Azken zentsuaren arabera 854 biztanle zituen, 57.42 milia karratu (148.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Artesia udalerrian 341 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.107 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2835644
# Artesiar Arro Handia

Artesiar Arro Handia (ingelesez: Great Artesian Basin) Australia barneko ur gezaren iturri nagusia da. Arroa munduko artesiar putzurik sakonena eta zabalena da, 1.700.000 km2 baino gehiago izanik. Kontinentearen %23aren azpian, tartean Queensland ia osoaren azpian, dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2013-07-13). 168. araua: Ozeaniako toponimia. .
* 1 2 Spanevello, M.D.. (2001eko azaroa). The phylogeny of prokaryotes associated with Australia's Great Artesian Basin. in: Ph.D. Thesis.. Griffith University.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q656985
# Arteta (Ollaran)

    Artikulu hau Ollarango herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arteta (argipena)».
Arteta Nafarroa Garaiko kontzejua da, Ollaran udalerrikoa. 28 biztanle zituen 2020an.

## Demografia

Artetako biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 42 | 40 | 38 | 35 | 35 | 32 | 30 | 29 |

## Ondarea

* Fantikorena, Nafarroako Erresumako Museo Etnografikoa
* Artetako gatzagak

## Argazki galeria

* Fantikorena
* Gatzagak

## Erreferentziak

* ↑ Arteta: datos de la entidad. (Noiz kontsultatua: 2021-7-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254206
* Multimedia: Arteta / Q12254206
# Arteta (Galdakao)

    Artikulu hau Galdakaoko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arteta (argipena)».
Arteta Galdakaoko hegoaldean dagoen auzoa da, Usansolorekin mugan. Hegoaldean Arteta mendiak daude, Galdakaoko hegoaldeko mugan.

## Jaiak eta ospakizunak

Artetako jaiak uztaileko bigarren asteburuan ospatzen dira.

## Ikus, gainera

* Galdakao

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Artetako 2008ko jaien programa.
* Datuak: Q12254207
# Artesonraju

Artesonraju, Andeetako mendi bat da, Cordillera Blanca mendikatean eta Peruko erdialdean. 6.025 metroko garaiea du.
Maiz Paramount Pictures zinemagaintza ekoiztetxearen logoan agertzen den mendiaren eredua dela aipatzen da.
* Datuak: Q707934
* Multimedia: Artesonraju / Q707934
# Arteta (Gorbeia)

    Artikulu hau mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arteta (argipena)».
Arteta Bizkaiko mendia da, 1173 metro ditu eta Gorbeia-Itxinako mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Arteta (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) (Gorbeia) Arteta (Gorbeia) (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56927361
# Arteta (argipena)

Arteta hitzak adiera batzuk ditu.

## Toponimia

* Arteta: Ollarango herria, Nafarroan.
* Arteta: Bizkaia ibarreko herri hustua, Nafarroan.
* Arteta: Galdakaoko auzoa, Bizkaian.
* Arteta: mendia, Bizkaian.

## Deitura
### Euskal herritarrak

* Fermín Arteta (1796 - 1880), politikaria.
* Aurelio Arteta (1879 - 1940), margolaria.
* Aurelio Arteta Aísa (1945 -), filosofoa.
* Iñaki Arteta (1959 -), argazkilari eta zinema zuzendaria.
* Ainhoa Arteta (1964 -), sopranoa.
* Mikel Arteta (1982 -), futbolaria.
* Jose Antonio Oar-Arteta (1900 - 1979), euskal idazlea.

### Beste herrialde batzuetakoak

* Diego de Noboa y Arteta, Ekuadorreko presidentea.
* Pedro José de Arteta, Ekuadorreko presidenteorde-ohia.
* Nicolás Joaquín de Arteta, aurrekoaren anaia eta Quitoko lehen artzapepikua.
* Miguel Arteta (1965 -), Puerto Ricoko zinema zuzendaria.

## Ikus, gainera

* Artieta, administrazioz Burgosko probintzian baina Aiaraldearekin harreman estua duen herria.
# Bal Harbour (Florida)

Bal Harbour Floridako herri bat da. Miami-Dade konderrian kokatua dago. 2010ean 2.613 biztanle zituen, 1,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Miami-Dade konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804577
* Multimedia: Bal Harbour, Florida / Q804577
# Bala zauri

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Bala zauriak arma edo munizioen deskarga baten bidez egiten dituzte. Trauma honen kausa arruntena suzko armen erabilera da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2140674
* Multimedia: Gunshot wounds / Q2140674
# Bala

    Artikulu hau jaurtigaiari buruzkoa da; uzta-sorta lotua gaitzat duena beste hau da: «fardel»
Bala su-armetako kalibre txikiko jaurtigaia da, gehienetan berunezkoa. Hala ere, badaude altzairuzkoak, burdinazkoak edo harrizkoak ere. Armaren arabera, tamaina ezberdinekoa dute eta hori neurtzeko kalibre erabiltzen dute.

## Ikus, gainera

* Balagabe

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Bala2. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q174583
* Multimedia: Bullets / Q174583
# Bala Town F.C.

Bala Town Football Club Galesko futbol taldea da, Bala hirikoa.

## Historia

Galesko talde zaharrenetakoa da, 1880 urtean sortu baitzen. Hala ere Balako talde bat aritu zen 1877-78 denboraldiko Galesko Kopan.
Lehen mailara 2004an igo zen. Azken urteetan maila bikaina lortu du, 2015 eta 2016ko Lgetan bigarren postua eskuratuz eta 2017an Kopa irabaziz. 2013tik aurrera Europako txapelketetan ere ibili da baina ez du lehenengo kanporaketa gainditzerik lortu.

## Irabazitako txapelketak
### Galesen: 1

* Liga (0): bigarren 2014-15 eta 2015-16an.; 2021/22
* Kopa (1): 2017
* Ligako Kopa (0): bigarren 2013-14 eta 2014-15ean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q280727
# Balacet

Balacet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 19 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Balacet udalerrian erroldatutako biztanleak 19 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 40 etxebizitza zeuden, 11 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 29 bigarren erresidentzia ziren. 39 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 11 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;4 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten eta 1ek lau zituen. 2 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Balacet udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 12 ziren, horien artean 7 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 7 pertsona aktiboetatik 5 lanean zeuden (3 gizon eta 2 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1082513
* Multimedia: Balacet / Q1082513
# Balaam profeta eta bere astoa

Balaam profeta eta bere astoa Rembrandt margolari herbeheretarrek 1626an egindako olioa ohola gaineko margolana da. Beraz, Leiden garaikoa da; 1625ean han estudioa ireki zuen, Italiako eragin zuzenarekin, bere maisua izan zen Pieter Lastmanen eta Elsheimer zein Caravaggioren eragin zuzenarekin.

## Azterketa

Balaam eta bere astoaren gaia kristautasunaren hasierako gai ohikoa izan zen. Gaia katankunbetan zein sarkofagoetan askotan agertzen zen. Erromanikoaren kapiteletan ere askotan ikusten dugu baina gero desagertzen joan zen. Bibliaren arabera Balaamek, Mesopotamiako igarleak, herri juduaren gainean bere madarikazioa bota behar zuen, baina haren bidean aingeru bat agertu zen eta astoa hantxe bertan gelditu zen, ez aurrera ez atzera. Rembrandtek une hori jaso du bere margolan honetan: hark ikusten ez duen aingerua astoaren bidean jarri da eta, nahiz eta bere mehatxu guztiak erabili, ezin du mugitu arazi.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Bible Gateway passage: Números 22:21-36 - Reina-Valera 1960» Bible Gateway (Noiz kontsultatua: 2024-07-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q650086
* Multimedia: Balaam and his Ass (Rembrandt) / Q650086
# Bal Gangadhar Tilak

Lokmanya Tilak (maratheraz: बाळ गंगाधर टिळक) (Ratnagiri, 1856ko uztailaren 23a - Bombay, 1920ko abuztuaren 1a) Indiako politikari abertzalea, matematikaria eta filosofoa izan zen. Kesari («Lehoia»), marathera hizkuntzazko astekaria, eta The Mahratta ingelesezko egunkaria sortu zituen, eta britainiarren agintearen aurka jardun zuen hasieratik. 1906an ingelesen aurkako boikotaren eta erresistentzia pasiboaren aldeko deia egin zuen India osoan barrena; harengandik hartu zuen Gandhik ingelesen lankide ez izateko borroka-xedea. 1908an ingelesek preso hartu zuten terrorismoa bultzatzen zuelakoan, eta Birmanian eduki zuten preso hurrengo sei urteetan. Garai hartan idatzi zuen, maratheraz, bere lan nagusia, Bhagawadgita-Rahasya, Bhagawadgita hinduen erlijio-liburu sakratuari eginiko iruzkin-liburua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q312555
* Multimedia: Bal Gangadhar Tilak / Q312555
# Bal des Ardents

Bal des Ardents 1393ko urtarrilaren 28an Parisen egindako maskara-dantzaldi edo txaribari bat izan zen, non Karlos VI.a Frantziakoak dantza bat egin zuen Frantziako nobleziako bost kiderekin batera. Lau dantzari su batean hil ziren, Luis Valoisekoak, Karlosen anaiak zeraman zuzi baten ondorioz. Karlosek eta beste dantzari batzuek bizirautea lortu zuten.
Dantza hau, aurreko udan erotzea izan zuen errege gaztea entretenitzea helburu zuten hainbat ekitalditako bat zen. Gertaera hark ahuldu egin zuen Karlosek gobernatzeko zuen gaitasunean zuen konfiantza; paristarrek gortearen gainbeheraren frogatzat hartu zuten gertaera hori, eta nobleziako kide boteretsuenen aurka matxinatzeko mehatxua egin zuten. Herriaren haserreak erregea eta Orleanseko bere anaia behartu zituen, kronikari garaikide batek erregizidio eta sorginkeria saiakera leporatu ziona, ekitaldiagatik barkamena eskatzera. Isabel Bavariakoak, Karlosen emazteak, dantza antolatu zuen konpainiako dama baten ezkontza berria ospatzeko. Adituek, txaribari tradizional bat izan zitekeela uste dute, Gizon Basatia bezala mozorrotutako dantzariekin. Ekitaldia idazle garaikideek kontatu zuten, hala nola, San Deniseko monjeak eta Jean Froissartek, garaiko kroniketan, eta XV. mendeko zenbait eskuizkribu ilustratutan, Antonio Borgoinakoaren Maisua bezalako margolariek ilustratu zuten.

## Èrreferentziak

* ↑ Tuchman, Barbara W. (Barbara Wertheim), 1912-1989.. (1978). A distant mirror : the calamitous 14th century. (1st trade ed. argitaraldia) Knopf ISBN 0-394-40026-7. PMC 3870107. (Noiz kontsultatua: 2020-08-09).
* ↑ Veenstra, Jan R., 1939-. (1998). Magic and divination at the courts of Burgundy and France : text and context of Laurens Pignon's Contre les devineurs (1411). Brill ISBN 90-04-10925-0. PMC 37675726. (Noiz kontsultatua: 2020-08-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804566
* Multimedia: Bal des ardents / Q804566
# Bala (Gales)

Bala, galeseraz Y Bala, Galesko Gwynedd eskualdeko udalerria eta merkatal edo azoka-gunea da. Merionethshire konderriko hiriburu historikoa ere bada.
2011ko erroldaren arabera 1.9754 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Balako webgunea (Ingelesez)
* Bala-Snowdoniako Turismo Bulegoa (Galeseraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q171923
* Multimedia: Bala, Gwynedd / Q171923
# Asignatura pendiente

Asignatura pendiente 1977ko espainiar film dramatiko bat da, José Luis Garcik zuzendua. Espainiako trantsizioko film ospetsuenetariko bat izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
José eta Elena, 1950eko hamarkadan ezkongai izandakoak, urte luzez elkar ikusi gabe egon ondoren, bildu egingo dira. Biak ezkondurik dauden arren, antzinako maitasuna berpiztu egingo da, eta beren "gainditu gabeko irakasgaia" konpontzen saiatuko dira: sexu-harremanak izatea.

## Aktoreak

* José Sacristán (José)
* Fiorella Faltoyano (Elena)
* Antonio Gamero
* Silvia Tortosa
* Héctor Alterio
* Simón Andreu (Paco)
* María Casanova (Pili)

## Kanpo estekak

* IMDbko fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q4806943
# Asilah

Asilah (arabieraz: صيلة،‎, Aṣīla; gaztelaniaz: Arcila; portugesez: Arzila; frantsesez: Assilah) Marokoko iparraldeko hiria da, Tanger-Tetuan eskualdean dagoena. 2014an 31.147 biztanle zituen.

## Historia

Assilah-ko kostaldea greziar eta fenizioen egonaldiak ezagutu zituen antzinarotik, K.a. 1500ean, feniziar merkatal-gunea bilakatu arte. Gaur egungo Assilahk Zéli, Zilil, Zilis, Zília edo Zeles izena hartu zuen kartagotarren koloniari hasiera eman zion. Hainbat mende eta gero, 1471ko abuztuaren 24an, Portugalgo Erresumak, Alfonso V.ren erregealdian hiria menderatu zuten 500 ontzi eta 30 000 gizon inguru baliatuz, Pastranako tapizagaraiko artelanean ikus daiteke. 1549ko krisialdi ekonomikoa zela eta, Joanes III.ak uzteko agindua eman zuen. Gaur egun ere Portugaldarren ekarpen nagusia ikus daiteke, Medina inguratzen duen harresia.
1692an Mulay Ismailek hiria hartu zuen. Piraten eremua, 1829an austriarrek hiria bonbardatu zuten.
1912 eta 1956 artean, Espainiar Marokoaren barnean izan zen. 1978an zaharberritua, egun turismo-gune bilakatu da.

## Herri eta hiri senidetuak

* Sintra (Portugal)

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Royaume du Maroc. Data.gov.ma. POPULATION LEGALE DES REGIONS, PROVINCES, PREFECTURES, MUNICIPALITES, ARRONDISSEMENTS ET COMMUNES DU ROYAUME D'APRES LES RESULTATS DU RECENSEMENT GENERAL DE LA POPULATION ET DE L'HABITAT DE 2014. .
* ↑ (Ingelesez) Monumental 15th c. Portuguese tapestries tour US – The History Blog. (Noiz kontsultatua: 2023-05-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Muralla» Minube (Noiz kontsultatua: 2023-05-09).
* ↑ Encyclopaedia Britannica. (2010). 'Abd ar-Rasham. I: A-Ak - Bayes (15. argitaraldia) Chicago, IL, 17 or. ISBN 978-1-59339-837-8..
* ↑ Euronews. The murals of Asilah. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q730328
* Multimedia: Asilah / Q730328
# Asimowita

Asimowita mineral bat da eta olivine taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Asimowita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Fe2SiO4}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Asimowite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58822206
# Asinara

Asinara, Italiako Sardiniako ipar-mendebaldean dagoen uharte bat da.