OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andrew Slack

Andrew Gerard Slack (Brisbane, 1955eko irailaren 24a) australiar errugbilari ohia da, erdiko postuan aritzen zena. 1975 -1987 bitartean, 133 partida jokatu zituen Queenslandekin. 1978ko ekainaren 11n egin zuen debuta Australiako selekzioarekin, Brisbanen, Galesen aurka; harrezkero, 39 aldiz jokatu zuen talde nazionalarekin. Australiako kapitaina izan zen 1984ko Grand Slameko biran eta 1987ko Munduko Errugbi Kopan.

## Palmaresa
### Australiako selekzioa

* 39 test-partida, 1978 eta 1987 bitartean.
* 40 tanto (10 entsegu)

## Erreferentziak

* ↑ Andrew Slack. classicwallabies.com.au (Noiz kontsultatua: 2024-9-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2846734
# Antonio Acuña

Antonio Osorio de Acuña (Valladolid, 1453 – Simancas, 1526ko martxoaren 24a) gaztelar apezpikua izan zen.
Gaztea zenean, Calatravako Ordenan sartu zen. 1492an errege-erregina katolikoen aitor-entzule bilakatu zen. 1506an Julio II.ak Zamorako apezpiku izendatu zuen.
1512an Nafarroako konkistan parte hartu zuen. Inbaditzaileak laguntzeko, 400 lagun zuzendu zituen, tartean iparraldeko Afrikatik etorritako Bejaiako tertzioak.
1521ean Gaztelako Komunitateen Gerra piztu eta Acuña matxinoen buruzagietako bat bihurtu zen. Matxinoek Toledoko artzapezpiku edo administratzaile hautatu zuten. Villalarreko guduan menderatua, Simancasko gazteluan preso izan zen. Alkaidea erail eta Karlos I.a Espainiakoak hala aginduta, heriotza-zigorra jasan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Clavería, Carlos. (1971). Historia del Reino de Navarra. Iruñea: Gómez ISBN 84-239-4828-5...
* ↑ Esarte Muniain, Pedro. (2001)). Navarra, 1512-1530. Iruñea: Pamiela ISBN 84-7681-340-6..
* Datuak: Q2857509
* Multimedia: Antonio de Acuña / Q2857509
# Antoninotar izurria

Antoninotar izurria edo Galenoren izurria, 165-180 artean Erromatar Inperioan jazotako izurri bat izan zen. Lehen izendapena Antoninotar dinastiaren agintaldian jazo izanagatik datorkio, eta bigarrena Galeno greziar medikuak baztanga edo elgorri pandemia bat bezala deskribatu izanagatik.
Ekialde Hurbiletik itzulitako soldaduek ekarria izan zen. Baliteke izurriak Luzio Vero enperadorearen heriotza eragin izana, 169an Marko Aurelioren erregeorde bezala zendu zena. Gaixotasuna handik bederatzi urtera berragertu zen, Dion Kasio erromatar historialariaren arabera, eta Erroman bakarrik egunero 2.000 heriotza eragin zituen, alegia, kutsatutako jende kopuruaren laurdena.
Denera milioi bat heriotza eragin zituela uste da, zenbait eremuetan biztanleen herena, eta gainera, Erromatar Armada murriztu zuen.
# Antonio Abertondo

Antonio Abertondo (Béccar, Buenos Aires Handia, Argentina, 1918ko abuztuaren 1a – 1978ko uztailaren 6a), Mantxako Kanalean joan-etorria igerian egin zuen lehen pertsona izan zen. Santiago Jakas (1936-V-6, Wheelwright-en) entrenatua, 1961eko irailaren 21ean amaitu zuen proba, 43 h eta 10 min. Beste hiru alditan ere igeri egin zuen Mantxako kanalean, 1950, 1951 eta 1954an bb nn mm dd ff gg
Antonio Abertondok errekor eta probak pilatu zituen Argentinan eta munduan eta bere izena San Isidro Udal Kiroldegiko 1. zenbakiko igerileku olinpikoan ezarri zen [Int. Neyer 1220].
Dover hirian, Ingalaterran, 1961ean Mantxako Kanala zeharkatu zuenean, joan-etorrian, bere balentria gogoratzen duen monolito bat dago.
Oraingo hartan, garai hartako astekari batek honako hau idatzi zuen:
«Mantxako Kanala joko bihurtu da Antonio Abertondorentzat. Aurrera eta atzera zeharkatu zuen. Eta horrekin konforme ez, gure herrira (Argentina) itzuli berri du ziurrenik hura zeharkatuko duela, gero, ur azpian.
Eta garai hartako egunkari batek honako txosten hau argitaratu zuen:
"Doverrek mundu osoan arreta lortu zuen. Beccar bat-batean sortu zen nazioartean. Balentria bat lortzen denean, datu biografikoak ahaleginaren tamaina bezain baliotsu bihurtzen dira. Eta Antonio Abertondo Beccarrekoa da. Han jaio zen. Hazi zen. Gaur egun, familia, bere familiak ere bertan du egoitza».

## Erreferentziak

* ↑ Dover Life - Antonio's Successful Crossings (en inglés)

## Kanpo estekak

* http://www.portalunoargentina.com.ar/contenidosver.asp?id=25531&cat=Historias
* Datuak: Q4776385
# Antonio Aldonza

Antonio Aldonza Lobato (Leioa, 1926ko urtarrilaren 21a - ibidem, 2014ko apirilaren 11) euskal herritar futbolaria izan zen.

## Biografia

Futbolari moduan Indautxu Kirol Elkartean hasi zen. Handik Athleticera pasa zen, hasieran harrobikoa zen Arenasen eta 1948an Harry Baggeren eskutik debutatu zuen. Sestaon ibili ondoren, Errealean aritu zen. Xerezen amaitu zuen bere kirol ibilbidea.

## Taldeak

| Kluba | Urteak |
| Indautxu KE | 1944 – 1945 |
| Getxoko Arenas | 1945 – 1947 |
| Athletic Club | 1947 – 1949 |
| Sestao Sport | 1949 – 1950 |
| Real Sociedad | 1950 – 1953 |
| Xerez CD | 1953 – 1956 |

## Erreferentziak

* ↑ Muere el exrojiblanco Antonio Aldonza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16323881
# Antoninotar dinastia

Antoninotar dinastia Erromatar Inperioa gobernatu zuen Domizianoren hilketatik (K.o. 96) Komodorena arte (192). Bost Enperadore Onez gain (Nerva, Traiano, Hadriano, Antonino Pio eta Marko Aurelio), Luzio Verok eta Marko Aurelioren semeak, Komodok, osatzen dute dinastia. Historialari asko, ordea, ez dituzte Luzio Vero eta Komodo Antoninoen dinastian sartzen. Gehienak ez dira senideak jaiotzez, adopzioz baizik, Erroman ohikoa izan zen prozedura legala.
"Bost Enperadore Onen" agintaldia Erromatar Inperioko urrezko garaia izan zen. Barne bakea eskuratu zen, hein handi batean, ondorengotza-sistema baketsua zelako. Izan ere, Enperadoreak bizirik zegoelarik hautatzen zuen oinordekoa. Gainera, Inperioko gizon trebatuenen artean aukeratzen zuten, ez senide hurbilenen artean.
Garaian honetan kultura grekoaren loraldi nagusia gertatu zen.
Honako hauek dira dinastia honetako enperadoreak:
* Nerva (96-98)
* Traiano (98-117)
* Hadriano (117-138)
* Antonino Pio (135-161)
* Marko Aurelio (161-180)
* Luzio Vero (161-169)
* Komodo (180-192)

## Erreferentziak

* ↑ 182 Araua. Dinastien izenak. Euskaltzaindia 3. orr.
* ↑ «Erromatar Goiz-Inperioa - hiru» www.hiru.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-23).
* ↑ Alexandro eta Zesar. in: Klasikoak 2000. Bilbo: Klasikoak ISBN 84-96455-17-3..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3202662
* Multimedia: Nerva–Antonine dynasty / Q3202662
# Antoninoren Ibilbidea

Antoninoren Ibilbidea edo Antonio Augusto Karakalaren Ibilbidea (Latinez: Itinerarium Antonini Augusti) Antzinako Erromako dokumentu bat da, ustez III. mendean idatzia, non Erromatar Inperioko bideak bilduta aurkitzen diren. Ibilbide honetatik mantentzen den gauza bakarra, Diokleziano enperadorearen agintaldiaren amaierako kopia bat baino ez da (IV. mendea). Garaiko Erromako egitura ulertzeko lehen mailako dokumentua da.
Bide bakoitzean mansioak, korrespondentziak eta miliak identifikatzen ziren. Bere ezaugarri eta adierazpenengatik, zergak biltzeko herriguneak aurkitzea errazteko pentsatuago dagoela dirudi, bidaiarien laguntzarako baino. Hala ere, aipaturiko ibilbideko distantziei buruzko adierazpenek, desagertutako herri ugari aurkitzea ahalbidetu du erromatar galtzada sare osoan zehar, baita beste iturri batzuk dokumentatu gabeko erromatar galtzada batzuk ere.
Antoninoren Ibilbideak Pretoreen erregistroan agertzen ziren ibilbideak baino ez ditu kontutan hartzen, edo gaur esango litzatekeen bezala, Estatuko galtzadak. Plinio, Estrabon eta beste idazle batzuei esker erreferentziatuta dauden tokiko bideak falta dira. Horregatik, Ibilbidea ez da erromatar galtzada guztien bilketa bat, nagusienak baino ez dira kontuan hartzen.

## Erromatar galtzaden azterketarako beste antzinako iturri batzuk

* Vicarelloko Edalontziak edo Baso Apolinarrak
* Ravenako izengabea
* Peutingeriar taula
* Astorgako buztinezko taulak
* Valentziako Tegula
* Guidonis Geographica
* Itinerarium maritimum

## Ikus, gainera

* Ab Asturica Burdigalam
* Ravenako kosmografia
* Peutingerren taula

## Kanpo estekak

* Datuak: Q512256
# Antonio Alberdi

Antonio Alberdi Agirrezabal (Durango, 1893ko urriaren 21a - Bilbo, 1986ko azaroaren 5a) bizkaitar musikagile eta organista izan zen. Secundino Esnaolaren ikaslea, Bartzelonan lan egin zuen, askotan Kataluniar Musikaren Jauregian.
* Datuak: Q25432014
* Multimedia: Antoni Alberdi Aguirrezábal / Q25432014
# Antonio Altarriba

Antonio Altarriba Ordóñez (Zaragoza, 1952) espainiar idazlea da. Frantses Literaturako katedraduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Idazketaren alderdi bisualak eta irudiaren aukera narratiboak interesatzen zaizkio. Zenbait liburu idatzi ditu horren inguruan (Ensayo sobre una década de historieta española, 1987; La España del tebeo. La historieta española de 1940 a 2000, 2001), eta baita artikulu ugari ere bertako zein atzerriko aldizkarietan. Bereak dira, besteak beste, El filo de la luna (1994) eleberria, Cuerpos entretejidos (1996) kontakizun erotikoen bilduma, eta La memoria de la nieve eleberria. Azken liburu horrek 2003ko Euskadi Saria irabazi zuen gaztelaniazko literaturaren alorrean. Artikuluak idazten ditu hainbat hedabidetako iritzi- eta kultura-ataletan, eta haien arteko onenen hautaketa bat argitaratu zuen 2000an, Contracorriente izenburupeko liburuan. El arte de volar (2009) komikiarekin sari asko irabazi ditu, Espainiako Komikiaren Sari Nazionala, besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q8201122
* Multimedia: Antonio Altarriba / Q8201122
# Antoninoren Harresia

Antoninoren Harresia (ingelesez: Antonine Wall) harriz eta lohiaz egindako horma da, zein erromatarrek gaur egungo Eskozian eraiki zuten iparraldeko herriengandik defentsa bat izan ahal izateko.
142an hasi zen harresi honen eraikuntza, Antonino Pioren agintaldian. 144an bukatu zen. 60 km. luzera du. Hadrianoren Harresia ordezkatzeko asmotan egin zen honen iparrean baita. Hala ere, erromatarrek Harresiaren iparraldean gotorlekuak eta akanpalekuak eraiki bazituzten ere, ezin izan zuten lurralde hori haien menpe jarri. Hortaz, Antoninoren Harresiak eraso andana jasan behar izan zituen.
Hadrianoren Harresia baino txikiagoa da Antoninorena, baina hala eta guztiz ere, egundoko eraikuntza da, batez ere bi urtetan eta Inperioko iparraldeko puntan, etsaiez beteko eremu hotz batean egin zela kontuan hartuta. 4 metro altuera zeukan. Iparraldeko aldean zanga bat zuen, eta hegoaldekoan, errepide bat. Erromatarren lehendabiziko asmoa gotorleku bat 6 milia oro eraikitzea zen. Nolanahi ere, bi milia oro egin ziren azkenean. Honela, 19 gotorleku burutu ziren. Hobeki gorde dena Rough Castle Fort izenekoa da, txikienetako bat bada ere.
20 urteren buruan harresia abandonatu zen. 164an Hadrianoren Harresia mugatzat hartu zen berriro. 197an, Septimio Severo berriro Antoninoren Harresiraino iritsi zen, eta konpontzeko agindu zuen. Berrokupazio horrek urte batzuk baino ez ziraun arren, erromatar historialari batzuek Severoren Harresia deitu zioten.
Harresiaren gehiena guregana ailegatu ez bada ere, zatia batzuek zutik jarritzen dute Bearsden, Kirkintilloch, Twechar, Croy, Falkirk eta Polmont hirietan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210957
* Multimedia: Antonine Wall / Q210957
# Antonio Aldama

Antonio Aldama Mendibil (Amurrio, 1867ko maiatzaren 10a-Azpeitia, 1930eko otsailaren 1a) arabar enpresaburu eta politikari integrista izan zen. Sanlúcar de Barramedara ezkondu, ardogintza munduan lan egin zuen.
Cádizko El Observador egunkaria sortu eta Alderdi Integristaren kidea izan zen. Bere bizitzaren amaieran, Jesusen Lagundian sartu eta apaiz bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18711058
* Multimedia: Antonio Aldama y Mendívil / Q18711058
# Amikazina

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Amikazina bakterio-infekzioak tratatzeko erabiltzen den aminoglukosidoen taldeko antibiotiko bat da. Bakterio-infekzio hauen barruan P. aeruginosa ondorengo bakteriemia, artritis septikoa, abdominen barruko infekzioak, meningitisa, pneumonia, sepsia eta gernu-infekzioak daude. Tuberkulosi multierresistentearen tratamenduan, oinak eta besapeak tratatzeko ere erabiltzen dute. Zain barneko edo muskulu barneko injekzio gisa ematen dute. Amikazina 1971n patentatu zuten eta 1976an sartu zen merkatuan.

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Thomson PLM. (2008). José Antonio Solís Sánchez ed. Amikacina. in: Vademécum de genéricos intercambiables. Mexiko Hiria.
* ↑ Jose Angel Alava Menica eta besteak. «Pseudomonas aeruginosa ondorengo bakteriemia: 14 urteko berrikusketa» Osasungoa Euskalduntzeko Erakundea.
* 1 2 (Ingelesez) Amikacin Sulfate. The American Society of Health-System Pharmacists.
* ↑ (Ingelesez) Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin. (2006). Analogue-based Drug Discovery. John Wiley & Sons, 507 or. ISBN 9783527607495..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q408529
* Multimedia: Amikacin / Q408529
# Amikuzeko ikastola

Amikuzeko ikastola Nafarroa Behereako ikastola bat da. Donapaleu herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Historia

1973an sortua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38086794
# Amigurumi

Amigurumi (japonieraz: 編み包み, jatorrizko japonierazko ami, puntuz egin, eta nuigurumi, panpina betea, hitzetatik eratorria) panpina txikiak kakorratz-lanez egiteko artea da, Japonian sortua. Gehienetan animaliak irudikatzen dituzte, baina herri kulturako pertsonaiak eta landare, lore eta fruituen pertsonifikazioak irudikatzeko ere erabili dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q471235
* Multimedia: Amigurumi / Q471235
# Amiidae

Amiidae arrain amiiformeen familia da. Egun kide bakarra- Amia calva hain zuzen ere- du baina badaude lau subfamilia Jurasikon, Kretazeon eta Eozenon bizi zirenak..

## Generoak

Familiak 11 genero ditu:
* Amiinae subfamilia
** Amia
** †Cyclurus
** †Pseudoamiatus
* †Amiopsinae subfamilia
** †Amiopsis
** †Solnhofenamiinae
** †Solnhofenamia
* †Vidalamiinae subfamilia
** †Calamopleurus
** †Maliamia
** †Melvius
** †Pachyamia
** †Vidalamia
* incertae sedis
** †Nipponamia

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* 1 2 Grande, L.; Bemis, W.E.. (1998). «A Comprehensive Phylogenetic Study of Amiid Fishes (Amiidae) Based on Comparative Skeletal Anatomy. An Empirical Search for Interconnected Patterns of Natural History» Memoir (Society of Vertebrate Paleontology) 4: 1–679..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141948
* Multimedia: Amiidae / Q141948
* Espezieak: Amiidae
# Amilamia

Amilamia euskal mitologiako irelu edo jeinua da, Agurain aldekoa. Entziako mendilerroko Lezao haitzuloan bizi omen zen. Ile horia zeukan ("urrea bezalakoa") eta izaeraz zintzo eta eskuzabala zen.
Batzuetan ikusi omen dute haitzuloaren alboko putzua ispilutzat hartuta urrezko orrazi batekin bere ilea orrazten. Adatsa lurreraino heltzen zitzaion. Ilea orrazten zuen bitartean hizkuntza ezezagun batean abesten omen zuen eta sarritan egun guztia ematen zuen lantegi hartan.
Sekretu eta tresna miresgarri askoren jabe zenː esate baterako, galbahe huts batetik irina ateratzeko gai zen.
Jende txiroaren laguntzailea zen.
Laminarekin berdintasun asko ditu. Batzuetan Amilamia euskal mitologiaren aparteko pertsonaiatzat azaltzen da eta bestetan Amilamiak pertsonaia-multzoa bezala.

## Amilamiaren kondaira

Egun batean Aguraingo plazan zenbait mutil bildu ziren. Honetaz eta hartaz hitz egiten Lezaoko Damaren kontua atera zen. Zenbaitzuen arabera horiek zaharren kontuak besterik ez ziren, batzuek berriz dama hori amilamia bat zela esaten zuten.

## Bibliografia

* Jose Migel Barandiaran: Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. La Gran Enciclopedia Vasca argitaletxea. Bilbo, 1976.
* Federico Baraibar: Palabras alavesas. Gasteiz, 1907.

## Kanpoko loturak

* (Gaztelaniaz) Amilamiaren kondaira
* Amilamiari buruzko antzerki eta jaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253363
# Amilasa

Amilasa almidoia eta gisako konposatuak hidrolizatzeko gauza den entzima da. Bi eratako amilasak bereizten dira, almidoiari eragiteko moduaren arabera: alfa-amilasa eta beta-amilasa. Lehenak destrina sortzen du almidoitik, eta horretatik abiatuta sortzen da maltosa. Pankreako urinean eta listuan dago. Bigarrenak, berriz, maltosa sortzen du. Azken hau garagarraren maltan dagoen azukrea da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17153
* Multimedia: Amylases / Q17153
# Amblyptila

Amblyptila Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amblyptila cynanchi da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Amblyptila cynanchi | | daturik gabe |
| Amblyptila strophanthina | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q649460
* Espezieak: Amblyptila
# Amblypygi

Amblypygi izen bereko ordenako araknidoak Chelicerata azpifiluma artropodo filuma dira. Armiarmaren eta eskorpioiren antzekoak dira, eta ozka pozoitsua dute. Tropikaleak dira eta Afrikan, Asia hegoaldean eta Ameriketan bizi dira gehienak. 5 familia eta 136 bat espezie ezagutzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19111
* Multimedia: Amblypygi / Q19111
* Espezieak: Amblypygi
# Amblyphylla

Amblyphylla Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amblyphylla lophozancla da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Amblyphylla lophozancla | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4741571
* Espezieak: Amblyphylla
# Amstallita

Amstallita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Amstallita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: CaAl[(Al,Si)₄O₈(OH)₂](OH)₂*(H₂O,Cl). Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Amstallit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q478080
* Multimedia: Amstallite / Q478080
# Amsoldingen

Amsoldingen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Thun barruti administratiboa barrutian. 2014an 812 biztanle zituen 4,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64776
* Multimedia: Amsoldingen / Q64776
Zwieselberg Reutigen Thun Stocken-Höfen Thierachern Uebeschi
# Amrullah Saleh

Amrullah Saleh (darieraz eta paxtuneraz: امرالله صالح) (Panjshir, 1972ko urriaren 15a) Afganistango de iure presidentea da 2021eko abuztuaren 17tik, Afganistango Konstituzioaren arabera. Aurretik, Afganistango presidenteordea izan zen 2020tik, bai eta eta Afganistango barne-ministro 2018-2019 urteen artean. Segurtasun Zuzendaritza Nazionaleko (NDS) buru izan zen ere 2004tik, 2010ean dimisioa eman zuen arte.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Byrnes, Jesse. (2021-08-18). «Biden says troops will stay in Afghanistan until all Americans are out» TheHill (Noiz kontsultatua: 2021-08-19).
* ↑ (Ingelesez) «Afghan vice president says he is "caretaker" president» Reuters 2021-08-17 (Noiz kontsultatua: 2021-08-19).
* ↑ (Ingelesez) «Officials resign over attack» www.aljazeera.com (Noiz kontsultatua: 2021-08-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q477828
* Multimedia: Amrullah Saleh / Q477828
# Amselina

Amselina Symmocidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amselina olympi da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Amselina adornata | daturik gabe |
| Amselina africana | daturik gabe |
| Amselina amaura | daturik gabe |
| Amselina aspergata | daturik gabe |
| Amselina cedestiella | daturik gabe |
| Amselina effendi | daturik gabe |
| Amselina emir | daturik gabe |
| Amselina eremita | daturik gabe |
| Amselina kasyi | daturik gabe |
| Amselina manisadjiani | daturik gabe |
| Amselina minorita | daturik gabe |
| Amselina monorita | daturik gabe |
| Amselina odynera | daturik gabe |
| Amselina olympi | daturik gabe |
| Amselina parapsesta | daturik gabe |
| Amselina parapsestra | daturik gabe |
| Amselina stagonophora | daturik gabe |
| Amselina virgo | daturik gabe |
| Amselina wiltshirei | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9611449
* Espezieak: Amselina
# Amskroud

Amskroud (Amazigeraz: ⴰⵎⵙⴽⵔⵓⴹ) Agadir-Ida-Ou-Tanane prefekturan dagoen herria da, Souss-Massa eskualdean, Maroko. Agadirretik 40 kilometrora dago, errepidez. 2014ko zentsoaren arabera 9.351 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2844501
* Multimedia: Amskroud / Q2844501
# Amstel

Amstel (nederlanderaz ˈɑmstəl ahoskatua) Herbehereetako ibaia da, Amsterdam zeharkatzen duena. Izena antzinako nederlanderazko Aeme-stelle hitzetik dator, euskaraz "ur-eremu" esan nahi duena.
Amstel garagardoak bere izena du, garagardoa ekoizteko bere ura erabiltzen zuten eta.
Hasieran bi ibai txikien, Drecht eta Kromme Mijdrecht, lotunean iturria zuen, Uithoorndik hegoaldean. Baina Amstel-Drecht ubidea eraiki zutenean, Drecht ibaia eta Aarkanaal ubidearen lotunean, Nieuwveen herritik gertu, jaioa da. Ibaiadar nagusiak Kromme Mijdrecht, Bullewijk eta Waver ibaiak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Navorscher. J.C. Loman, Jr., 93 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185405
* Multimedia: Amstel / Q185405
# Amrus ibn Yusuf

Amrus ibn Yusuf (arabieraz: عمروس بن يوسف المولد‎; Huesca, 760 – Talavera de la Reina edo Zaragoza, 813 edo 814) andalustar militar eta politikaria izan zen, Al Hakan I.aren wali izan zena.

## Bizitza

Nahiz eta bere jaiotze datari buruz zalantzak izan, litekeena da 760an izatea. Aita Yusuf al-Muladi omen zuen eta Aysunen morroia izan zen. Carolus Handiarekin Zaragozaren aurka borrokatu ostean areriotu eta baskoiekin batera aritu zen Orreagako guduan. Kordobako emirraren alde egin eta honek Talavera de la Reinako (Medina al-Talabaira) vali izendatu zuen. Bertan ezkondu eta Yusuf ibn Amrus izeneko semea izan zuen.
Al-Tagr al-Alako gobernadore bilakatuta, 799an Bahlul ibn Marzuq menderatu eta Zaragoza konkistatu zuen. 802an jaioterria eta Tutera konkistatu zituen, eta Yusuf semea bertoko vali izendatu zuen. Hurrengo urtean Banu Qasitarrek, aritzatarren laguntzarekin, hiria berreskuratu zuten. 809an Aureolus Aragoikoa hil zenean Aragoiko konderria konkistatu zuen.
Bere heriotza data ere ezezaguna da, edonola ere, Banu Amrus izeneko berak sorturiko leinuak (بنو عمروس) beti kordobatarren alde egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 11 or..
* ↑ Amrus el Muladí. in: Gran Enciclopedia Aragonesa. Zaragoza: El Periódico de Aragón ISBN 978-84-95490-00-1..
* ↑ Méndez-Cabeza, Miguel. (2005). Leyendas y curiosidades de la Historia de Talavera de la Reina. Toledo ISSN 681-2005. OCLC .433267379.
* ↑ Cañada Juste, Alberto. (1980). Los Banu Qasi (714-924). 41 Vianako Printze Erakundea, 5–95 or..
* Datuak: Q3751064
# Amset

Egiptoar mitologian Amset (edo Imsety, Imset, Mesti eta Mesta) hil jainkosa bat da, Horusen lau semeetako bat, ontzi kanopoekin lotuta dagoena, bereziki, gibela edukitzekoarekin. Bere anaiak ez bezala, Amset ez dago animalia baten buruarekin lotua, baizik eta giza buruarekin. Isis jainkosa hartzen da babesletzat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1128502
* Multimedia: Imset / Q1128502
# Arlingtongo Hilerri Nazionala

Arlingtongo Hilerri Nazionala (ingelesez Arlington National Cemetery) AEBetako Virginia estatuko Arlington konderrian dagoen Ameriketako Estatu Batuetako Armadaren hilerri militar bat da. Potomac ibaitik hurbil dago, Pentagonoaren inguruan. Denera 253 hektareako azalera du.
Hilerri honetan AEBek parte hartutako gerra guztietako beteranoen gorpuak lurperatuak daude, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerratik hasi eta Afganistan eta Irakeko inbasioetaraino.
Hilerria Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilaren ondoren sortua izan zen, Robert E. Lee jeneral konfederatuaren emaztea izan zen Mary Anna Custis Leeren familiaren lursailetan (Martha Washingtonen birbiloba zena).

## Kanpo estekak

* Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q216344
* Multimedia: Arlington National Cemetery / Q216344