OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alfred Einstein

Alfred Einstein (Munich, 1880ko abenduak 30 – El Cerrito, Kalifornia, 1952ko otsailak 13) alemaniar musikologo eta musika kritikari garrantzitsu bat izan zen.

## Biografia

Alfred Einstein Münicheko merkatari familia baten jaio zen eta Albert Einstein fisikari ospetsuaren urruneko senidea zen. Zuzenbidea ikasi zuen, baina bere bizitza guztia musikologiara dedikatu zuen. Bere Doktore titulua Municheko Unibertsitatean XVI. mendean eta XVII. mendean viola da gambari buruzko tesi batekin lortu zuen.
1933an, lehenik Ingalaterra eta Italiara joan zen, 1939an behin betiko Ameriketako Estatu Batuetan ezarri aurretik.
Berta Heubergerrekin ezkondu zen, honekin alaba bat izan zuelarik: Eva Einstein (Munich, 1910eko abenduak 5-Orinda, Kalifornia, 2005eko azaroak 23). Berau bere gurasoen ondarea antolatzeaz arduratu zen eta Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitateari eman zion.

## Bere lana

Liburu ugari argitaratu zituen, bereziki konposatzaile ospetsuen biografiak. Zenbait konposatzaileren lanak ere editatu zituen. Zeitschrift für Musikwissenschafteko erredaktorerik ezagunenetako bat izan zen, zeinen erredakzio buru izan zen 1918tik 1933an erbesteratu zen arte, Hitler boterera iritsi ondoren. Alemanian Münchner Posteko (1918tik) eta Berlinr Tageblatteko (1927)tik musika kritikaria ere izan zen.
Bere Wolfgang Amadeus Mozarten biografia eta Ludwig von Köchelek eginiko konposatzaile honen lanen katalogoaren erreforma sakona (Köchel Katalogoa edo Köchel-Verzeichnis ezaguna) mugarriak dira XX. mendeko musikologian.
Einsteinen meriturik handienetako bat musikagatik interesatuak zeuden pertsonentzat idazten jakitea izan zen, pertsona hauek adituak izan ez arren. Horregatik sarritan aipatua da. Bere biografia eta saiakerak bere epaiketa pertsonal eta ausartengatik bereizten dira, etengabeko interesa ematen diotena.

## Iturriak

* Malina Gehring: German-speaking musicologists in exile: Was Europe's loss America's gain?, in: The Orel Foundation, Januar 2010.
* "Alfred Einstein", in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
* Datuak: Q60197
* Multimedia: Alfred Einstein / Q60197
# Amirat

Amirat (okzitanieraz Amirat, frantsesez eta ofizialki: Amirat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 69 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Amirat udalerrian erroldatutako biztanleak 35 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 5 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak), 5 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 50 etxebizitza zeuden, 17 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 37 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 17 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 3 etxek bost zituzten. 5 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Amirat udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 14 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 14 pertsona aktiboetatik 13 lanean zeuden (7 gizon eta 6 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Amirat udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1060272
* Multimedia: Amirat / Q1060272
# Amiralgoaren Arkua

Amiralgoaren Arkua (ingelesez: Admiralty Arch) Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen eraikin bat da, The Mall errepidea eta Trafalgar Square plazaren artean.
1910ean Aston Webb arkitektoak diseinatu eta 1912an John Mowlem & Co. enpresak eraiki zuen. Britainiar Almirantegoaren eraikinaren alboan dago, hortik bere izena.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q359256
* Multimedia: Admiralty Arch / Q359256
# Amirteo

Amirteo edo Amenirdis, Egiptoko XXVIII. dinastiako faraoi bakarra izan zen, eta K.a. 404 eta K.a. 398 bitartean gobernatu zuen.
Sexto Julio Afrikano eta Eusebio Zesareakoaren arabera, Amirteos Saisekoak, 6 urteko erregealdia izan zuen. Amyrtes deitua da Eusebioren bertsio armeniarrean.
Egiptoko okupatzaile persiarrak garaitu zituen matxinada baten buru bezala Artaxerxes II.aren erregealdiaren hasieran.
Kronika Demotikoa bezalako dokumentu greziarretan eta Elefantinako judu elkartearen Papiro Aramearretan ematen den informazioari esker ezagutzen da.
Kronika Demotikoan, honako hau irakur daiteke: "Atzerritar mediarren (persiarrak) ondoren iritsi zen lehen erregea, Amenirdis faraoia izan zen".
Amirteok, Egiptoren zati bat baino ez zuen kontrolatzerik lortu. Bere heriotza, Brooklyngo Papiro Aramearrean erregistratua dago. Bere ondorengoa eta Egiptoko XXIX. dinastiako lehen faraoi eta sortzailea, Neferites I.a izan zen.
* Datuak: Q318000
* Multimedia: Amyrtaeus / Q318000
# Amisfield

Amisfield, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4746795
* Multimedia: Amisfield / Q4746795
# Amish

Amish edo amishsak (Pennsylvaniako alemanaz Amisch, alemanez Amische) anabaptismo doktrinako kristau talde bat da. Gehienbat euren bizimodu xehe, usadiozko jazkera, eta gaur egungo erosotasun zein teknologia bereganatzeko jartzen duten erresistentziarengatik ezagunak dira. 384.000 pertsona inguru dira, batez ere Estatu Batuetako Pennsylvania eta Kanadako Ontario estatuetan.
Amishek estuki lorturiko kultura eta etnia talde bat osatzen dute, nagusiki Suitzatik joandako aleman hiztun emigranteen ondorengoak dira. Mugimendua Jacob Amman suitzarrak sortu zuen, XVII. mendearen amaieran, bere Elizaren lasaikeria moraltzat jotzen zuenari erantzunez. XVIII. mendean, amish askok Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuten. Itun Berrian oso modu literalean sinisten dute eta kanpoaldeko mundutik isolaturik bizitzen saiatzen dira. Bakezaletasuna eta bizimodu xehearen zaleak dira. XVI. eta XII. mendeko jazkeraz jazten dira. Gehienak aleman garaieraren dialekto batez mintzatzen dira: Pennsylvaniako alemana, nahiz eta euren buruei "suitzar amishak" deitzen dietenak "suitzeraz" (Swiss) mintzatzen diren. Pennsylvania Dutch talde ugarietako bat besterik ez da, orokorrean alemaniar jatorrikoak dira (Dutch hitza —"herbeheretarra" eta "nederlandera", ingelesez— behinolako Deutsch —"alemaniarra" eta "alemana"— hitzetik eratorria da).
Komunitateko arauak ez dira berak leku batzuetan eta besteetan; komunitate batean debekatuta dagoena baimenduta beste batean egon liteke baina, oro har, denek aurrerapen teknologikoak eta gizarte-garapena baztertzen dituzte eta gehienek, estatuaren laguntzak eta gizarte-zerbitzuak ere bai. Beachy Amish izenekoak "aurreratugoak" dira, bereziki 1960eko hamarkada ondoren jaiotakoak: adibidez, etxean ingelesez mintzatzen dira. Aipatzekoa da amishek gainontzeko estatubatuar ingeles hiztunei English ("ingeles") deitzen dietela.
Haien bizimodua, alderdi batzuetan, ez dator bat Estatu Batuetako legearekin, batez ere hezkuntzari eta haurren lanari dagokienez. Amish haurrak goiz hasten dira komunitatean lanean, eta hezkuntza beren eskoletan jasotzen dute. Gainera, oinarrizko hezkuntza amaitutakoan, eskola uzten dute.

## Zinema

Nazioartean, Peter Weir zuzendariak zuzendutako Witness filmak amish jendea ezagun bilakatu zuen. Film horretan, Harrison Ford, Kelly McGillis, Lukas Haas, Danny Glover, Alexander Godunov, Josef Sommer eta Viggo Mortensen aktoreek parte hartu zuten.

## Kanpo estekak

* Amish Studies - Amish Ikaskuntza (Ingelesez)
* Datuak: Q104444
* Multimedia: Amish / Q104444
# Amir Naderi

Amir Naderi (Abadan, 1946) irandar zinemagilea da.
Oso familia pobrean jaio zen, eta, beharrak eraginda, ume-umetan hasi zen lanean. Txirotasuna da bere filmen gai nagusia. Argazkilari-lanak egin zituen zinema-estudio batzuetan modu erabat autodidaktan. Gero, zinema-zuzendaritzara jo zuen. Lehen filma (Khoda hafez rafiq) 1972an zuzendu zuen. Nazioartean, Irango iraultzaren ondorengo lehen filmarekin (Davande) egin zen ezagun (1985). Hurrengo filma ez zen agintarien gustukoa izan, eta gorderik eduki zuten hainbat urtez. Naderik Estatu Batuetara alde egin zuen; New York hartu zuen bizilekutzat, eta zinemagintzan jarraitu zuen han bere estilo minimalista eta dotorea landuz. Hauek ditu filmik aipagarrienak: Entezar (1974), Sazdahani (1974), Marsiye (1976), Manhattan by Numbers (1993), A, B, C... Manhattan (1997), Marathon (2002), Sound Barrier (2005), Vegas: Based on a True Story (2008).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2717537
* Multimedia: Amir Naderi / Q2717537
# Amir Talai

Amir Talai (San Francisco, Kalifornia, 1977ko ekainaren 24a), Estatu Batuetako aktore eta umorista da.

## Filmografia

| Urte | Film | Pertsonaia | Oharrak |
| 2003 | Legally Blonde 2: Red, White & Blonde | Associate | |
| 2004 | November | George | |
| 2004 | Homeland Security | Babir Alkazar | Telefilm |
| 2006 | More, Patience | Hypochondriac | Telefilm |
| 2006 | The Pursuit of Happyness | Clerk | |
| 2007 | Fighting Words | Ralphie | |
| 2008 | The Onion Movie | Ahman | |
| 2008 | Harold & Kumar Escape from Guantanamo Bay | Raza | |
| 2010 | Fractalus | Lee | |
| 2011 | Best Player | Wendell | TV movie |
| 2012 | What to Expect When You're Expecting | Patel | |
* Datuak: Q1976929
# Amiri Baraka

Amiri Baraka, Everett LeRoi Jones jaioa, (Newark, New Jersey, 1934ko urriaren 7a - ibidem, 2014ko urtarrilaren 9a) estatubatuar antzerkigile, olerkari eta politikaria izan zen. Bere ustez, literatura eta artea baliagarriak dira ekintza politiko gisa erabiltzen badira; bere lanaren helburua Amerika zuriaren suntsipena da, hots, menderakuntza zuriaren kontrako iraultza sortzea. 1960ko hamarkadako intelektual beltz nagusietako bat da.

## Ibilbidea

1954an Howardeko Unibertsitatean lizentziatu zen, eta 1958an beat aldizkari bat sortu zuen bere emazte Hettie Cohenekin batera, Yugen. 1964an estreinatu zen, New Yorken, Barakaren lehen antzerki-lan garrantzitsua, Holandarra, arrazakeriaren ondorio latzei buruzkoa. 1964an Black Arts Repertory Theater sortu zuen (Arte Beltzaren Errepertorio Antzerkia). 1960ko hamarraldiaren hasieran beat mugimendutik eta, oro har, zurien kulturatik aldentzen hasi zen, eta 1965ean (Malcolm X hil zuten urtean) bizkarra eman zion zurien munduari. Emaztearengandik banandu (zuria baitzen), izena aldatu, eta nazionalista beltz bilakatu zen. Harlemen kokatu zen eta artearen bidez kultura beltz bat sortzeari ekin zion. Garai hartan Congress of African People erakundea sortu zuen (Afrikar Herriaren Biltzarra), eta 1972an, berriz, Black National Political Convention (Beltzen Konbentzio Nazional Politikoa). 1974an nazionalismo beltzaren mugimendua utzi eta marxismo-leninismoaren aldera lerratu zen. 1983an New York Estatuko Unibertsitateko afrikar ikasketen programaren zuzendari izendatu zuten. 1984. urtean Rutgers Unibertsitateko irakasle izan zen, eta 1989an American Book eta Langston Hughes sariak irabazi zituen. Poesiak, ipuinak eta saiakerak idatzi ditu.

## Obra

* Preface to a Twenty Volume Suicide Note, poems, 1961
* Blues People: Negro Music in White America, 1963
* Dutchman and The Slave, drama, 1964
* The System of Dante's Hell, eleberria, 1965
* Home: Social Essays, 1965
* A Black Mass, antzerkia, 1966
* Tales, 1967
* Black Magic, poemak, 1969
* Four Black Revolutionary Plays, 1969
* Slave Ship, 1970
* It's Nation Time, poemak, 1970
* Raise Race Rays Raize: Essays Since 1965, 1971
* Hard Facts, poemak, 1975
* The Motion of History and Other Plays, 1978
* Poetry for the Advanced, 1979
* New Music, New Poetry, 1980
* reggae or not!, 1981
* Confirmation: An Anthology of African American Women, 1983
* Daggers and Javelins: Essays 1974-1979, 1984
* The Autobiography of LeRoi Jones/Amiri Baraka, 1984
* The Music: Reflections on Jazz and Blues, 1987
* Transbluesency: The Selected Poems of Amiri Baraka/LeRoi Jones, 1995
* Wise, Why’s Y’s, poema, 1995
* Funk Lore: New Poems, 1996.
* Somebody Blew Up America, 2001
* The Book of Monk, 2005
* Tales of the Out & the Gone, 2006
* Billy Harper: Blueprints of Jazz, Volume 2, Audio CD, 2008
* Ancient Music

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q354783
* Multimedia: Amiri Baraka / Q354783
# Altikon

Altikon Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Winterthur barrutia barrutian. 2014an 674 biztanle zituen 7,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65929
* Multimedia: Altikon / Q65929
# Altinaghree gaztelua

Altinaghree gaztelua edo Liscloon Etxea utzita eta hondakinetan dagoen gaztelu bat da, Irlandako Tyroneko konderriko Donemana herriaren kanpoaldean kokatua. 1860 inguruan agindu zuen William Ogilbyk gaztelu hau eraikitzea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4736708
* Multimedia: Altinaghree Castle / Q4736708
# Altino

Altino Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 3.067 biztanle ditu, 15,33 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Altinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Archi Atessa Casoli Perano Roccascalegna Sant'Eusanio del Sangro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51179
* Multimedia: Altino / Q51179
# Altilia

Altilia Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 677 biztanle ditu, 10,56 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Altiliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belsito Carpanzano Grimaldi $^{(en)}$ Martirano Motta Santa Lucia Pedivigliano Scigliano Malito

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53825
* Multimedia: Altilia / Q53825
# Altimetro

Altimetroa neurtzeko tresna bat da, kokatuta dagoen puntua eta erreferentzia-puntuaren arteko altitude diferentzia adierazten duena; normalean puntu bateko itsas mailaren gaineko altuera ezagutzeko erabiltzen da.
Erabilera handiena aeronautikan egiten da, segurtasuneko elementu gisa, hegazkineko hegaldi-tresna garrantzitsuenetako bat izanik.
Mendizaletasuna, trekking, txirrindularitza, eskia, eskalada, parakaidismoa, mendi-lasterketa, eta abar bezalako kirol edo jardueretan gainditzen ari diren altuerak ezagutzeko erabiltzen da. Bitxikeria gisa, bizikletako abiadura-neurgailu modernoenek altimetro bat dute eta eguneko profilak sor ditzakete ordenagailu baten laguntzarekin.

## Erreferentziak

* ↑ A Dictionary of Aviation, David W. Wragg. ISBN 10: 0850451639 / ISBN 13: 9780850451634, 1st Edition Published by Osprey, 1973 / Published by Frederick Fell, Inc., NY, 1974 (1st American Edition.)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216197
* Multimedia: Altimeters / Q216197
# Altinho

Altinho Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 20.674 biztanle ditu 452,523 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1844246
* Multimedia: Altinho / Q1844246
# Altino Arantes eraikina

Altino Arantes eraikina, Brasilgo São Paulo hirian dagoen bulego etxe orratza da. Guztira 161 metro eta 40 solairu dauzka eta 1947an amaitu zuten eraikitzen. Estatu Batuetatik kanpo dagoen munduko etxe orratz altuena izan zen, beraz, Latinoamerikako altuena 1947an, 1956. urtera arte, Dorre Latinoamerikarraren eraikuntza amaitu zen arte. Gaur egun ez da São Pauloko etxe-orratzik altuena, baina bai ospetsuenetakoa eta sinbolikoenetakoa, hamarkada askotan São Pauloko Estatuaren Bankua bezalako erakunde publiko oso ezagun baten egoitza izan zelako, hiriko gune tradizional eta turistikoenetako baten hiri-paisaian presentzia handia zuelako arkitektura ikaragarriarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q169420
* Multimedia: Edifício Altino Arantes / Q169420
# Anderson Gils de Sampaio

Anderson Gils de Sampaio (1977ko otsailaren 15a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1824370
# Anderson Luis de Souza

Anderson Luís de Souza "Deco" (São Bernardo do Campo, Brasil, 1977ko abuztuaren 27a) Brasilen jaiotako futbolari portugaldarra da. Portugalgo futbol selekzio nazionalarekin internazionala da. Gaur egun Chelsea FC futbol talde ingelesean jokatzen du.

## Taldeak

| Taldea | Herrialdea | Urteak |
| Alverca | Portugal | 1997-1998 |
| Salgueiros | Portugal | 1998-1999 |
| Porto | Portugal | 1999-2004 |
| FC Barcelona | Espainia | 2004-2008 |
| Chelsea FC | Ingalaterra | 2008-gaur egun |

## Palmaresa
### Txapelketa nazionalak

| Txapelketa | Taldea | Herrialdea | Urtea |
| Portugalgo Liga | FC Porto | Portugal | 1998-99 |
| Portugalgo Superkopa | FC Porto | Portugal | 1999 |
| Portugalgo Superkopa | FC Porto | Portugal | 2001 |
| Portugalgo Liga | FC Porto | Portugal | 2002-03 |
| Portugalgo Superkopa | FC Porto | Portugal | 2003 |
| Portugalgo Liga | FC Porto | Portugal | 2003-04 |
| Liga | FC Barcelona | Espainia | 2004-05 |
| Espainiako Superkopa | FC Barcelona | Espainia | 2005 |
| Liga | FC Barcelona | Espainia | 2005-06 |
| Espainiako Superkopa | FC Barcelona | Espainia | 2006 |
| FA Kopa | Chelsea FC | Ingalaterra | 2009 |
| Community Shield | Chelsea FC | Ingalaterra | 2009 |

### Nazioarteko txapelketak

| Txapelketa | Taldea | Urtea |
| UEFA Kopa | FC Porto | 2002-2003 |
| UEFAren Txapeldunen Liga | FC Porto | 2003-2004 |
| UEFAren Txapeldunen Liga | FC Barcelona | 2005-2006 |

### Sari pertsonalak

| Saria | Urtea |
| FIFAko Kluben Munduko Koparen urrezko baloia | 2006 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659634
* Multimedia: Deco / Q659634
# Anderson Mesa Station

Anderson Mesa Station 1959an AEBen eraikitako behatoki astronomikoa da. Eraikuntzaren tokia aukeratzeko argi kutsadura gutxi zuen espazioa aukeratu zen; kasu honetan Mars Hill aukeratu zen, Arizonako Coconino konderria. Anderson Mesa Station, berez Lowell Behatokiaren sukurtsala da, Behatokiren egoitzatik, Flagstaff, 12 miletan. Behatoki honetan teleskopio desberdinak daude Lurretik gertu dauden objektuak aztertzeko.

## Aurkikuntzak

* 2675 Tolkien

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20110927105749/http://home.europa.com/~telscope/lowell.txt

## Ikus, gainera

* Lowell Behatokia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Sitio web del Observatorio Lowell.
* (Ingelesez):Clear sky clock (Eguraldiaren pronostikoa Anderson Mesa Stationen).
* Datuak: Q2446595
# Anerood Jugnauth

Sir Anerood Jugnauth (Palma, 1930eko martxoaren 29a - Floréal, 2021eko ekainaren 3a) Maurizioko 4. presidentea 2003tik 2012ra eta hiru aldiz lehen ministro (1982-95), (2000-03) eta (2014-17) izan zen.
Familia hindu batean jaio zen. Zuzenbidea ikasi zuen Erresuma Batuan eta abokatu eta epaile lanetan aritu zen gero. Ministro izan zen Seewoosagur Rangoolamen gobernuan. 1970ran alderdi berri bat sortu zuen, Maurizioko Mugimendu Militantea (MMM) eta 1983an Mugimendu Militante Sozialista. Maurizioko politikan nagusi izan zen 1980 eta 1990eko hamarkadetan, eta 1992an errepublika aldarrikatu zuen. Oposizioan bost urtez egon ondoren, 2000. urtean boterera itzuli zen lehen ministro gisa eta hiru urte geroago presidente hautatu zuten. 2014an aukeratu zuten azken aldiz lehen ministro, eta 2017an dimisioa eman zuen, adinagatik, eta Pravind Jugnauth semeak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217566
* Multimedia: Anerood Jugnauth / Q217566
# Anestesia

Anestesia hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
* Anestesia: gorputz osoa edo atal baten sentikortasuna ezerezten duen prozesua.
* Anestesia: Zarauzko musika taldea.
# Anestesiko lokal

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anestesiko lokala gorputzeko zona jakin eta mugatu batean, berehalako eta erabateko sorgortasun edo sentikortasunik eza eragiten duen substantzia da. Sendagai honen efektuak modu iragankorrean eta hautemangarrian nerbio eta muskulu lokalizatuen mintzen bidez bulkada elektrikoa bideratzea eragozten du. Beraz, funtzio motorra ere blokeatzen da, gihar leunean izan ezik, oxitozinak (hipofisiak askatutako hormona) estimulatzen jarraitzen baitu.
Gaur egun erabiltzen diren anestesiko lokal asko krema edo aerosol (lidokaina) edo ahoko piluletan (benzokaina) erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Traumatologia Hiztegia] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1868462
* Multimedia: Local anesthetics / Q1868462
# Anerley

Anerley, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen auzo bat da, Ingalaterran.
* Datuak: Q2253734
* Multimedia: Anerley, London / Q2253734
# Anerdi

Anerdia edo erregua aleetarako edukiera-neurria da, sei lakariren baliokidea, anega-erdia hain zuzen ere.

## Neurria

Anerdiaren neurria ez zen zehatza eta herriz herri aldaketa txikiak zituen. Fermin Leizaola etnografoak «Donostiako anega bat Gipuzkoakoa baino hamarren bat handiagoa zen» dio. Gipuzkoan, anega bat garik 48-44 kilo zituen -udako edo neguko gariaren arabera-. Anerdia, hortaz, 24 kilo zen.
Gaztelan almud zuen izena. Hitza andalustar arabierazko almúdd hitzetik dator. Hispanoamerikan oraindik unitatea erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Erregu. .
* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Anerdi. .
* ↑ Lasa, Irune. (2009-11-18). «Neurriari neurri bila» Berria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q137958