OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arranomendiko mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arranomendi».
Arranomendi Nafarroa Garaiko ipar-erdialdeko mendilerroa da, Atetz, Txulapain eta Odieta udalerrietan hedatzen dena. Punturik altuena Arranomendi edo Ustelaga mendia da, 809 metrorekin. Gailur horrek ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Arranomendi, 809 m 42°55′11″N 1°40′32″W﻿ / ﻿42.9195855°N 1.6754168°W﻿ / 42.9195855; -1.6754168
* Txutxurru, 805 m 42°55′39″N 1°39′29″W﻿ / ﻿42.9275145°N 1.6580299°W﻿ / 42.9275145; -1.6580299
* Iturzubi, 768 m 42°55′29″N 1°40′42″W﻿ / ﻿42.9246095°N 1.6784583°W﻿ / 42.9246095; -1.6784583
* Tartazupe, 756 m 42°54′36″N 1°41′16″W﻿ / ﻿42.9098951°N 1.6878381°W﻿ / 42.9098951; -1.6878381
* Aztagibel, 749 m 42°55′45″N 1°40′59″W﻿ / ﻿42.9291021°N 1.6830679°W﻿ / 42.9291021; -1.6830679
* Ozin, 704 m 42°56′27″N 1°39′20″W﻿ / ﻿42.9409576°N 1.6556053°W﻿ / 42.9409576; -1.6556053
* Aizpea, 689 m 42°56′36″N 1°39′35″W﻿ / ﻿42.9432017°N 1.6596013°W﻿ / 42.9432017; -1.6596013
* Gaztaintxoko, 639 m 42°56′06″N 1°39′49″W﻿ / ﻿42.93502559°N 1.663737161°W﻿ / 42.93502559; -1.663737161
* Peña de Argain, 585 m 42°56′25″N 1°40′00″W﻿ / ﻿42.94016646°N 1.666739141°W﻿ / 42.94016646; -1.666739141

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Arranomendiko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60894723
# Arranomendi (Arranomendi)

Arranomendi edo Ustelaga Nafarroa Garaiko mendia da, gailurra Txulapainen duena, Atetz eta Odietako mugetatik hurbil. 809 metroko garaiera dauka. Ipar-ekialderantz, zelaigune batean, Gaskueko San Urbano ermita dago.

## Erreferentziak

* ↑ Arranomendi. Euskal Onomastikaren Datutegia - EODA, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-5).
* ↑ Arranomendi. mendikat.net (Noiz kontsultatua: 2023-12-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123682023
# Arrans

Arrans Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 72 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Arrans udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 44 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 43etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arrans udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 8 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 8 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 12 |
| 16 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 8 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 12 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 39 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 39 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (21 gizon eta 14 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Arrans udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q724369
* Multimedia: Arrans / Q724369
# Arranondo

Arranondo fikziozko herri euskalduna da, Txomin Agirrek asmatua Kresala eleberria kokatzeko. Anagrama bat da, Agirreren jaioterri Ondarroa izenarena, eta hura bezala herri arrantzalea da.
Fikziotik egiazko egitateetara ere igaro da izena Ondarroan urteekin. Arranondo aldizkaria sortu zuten Ondarroan, adibidez, eta kultur elkarte bat ere bada izena izen berekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Literaturaren Hiztegia (ELH). (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).
* ↑ lehenetsia, Gune. (2017-01-04). «Beatriz Zubikarai hil da, Ondarroako 'Arranondo' aldizkariaren koordinatzailea» Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).
* ↑ «Ondarroako Arranondo kultura elkarteak I. Olerki-lehiaketa antolatu du - GARA» gara.naiz.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124830426
# Arranpa (argipena)

Arranpa hitzak adiera zenbait ditu:
* arranpa edo karranpa, giharren uzkurdura;
* arranpa edo zurrunbiloa.
# Arrantxe

Arrantxe Lemoa udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 106 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Arrantxeko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 126 | 119 | 115 | 110 | 110 | 111 | 108 | 107 | 106 |

## Ikus, gainera

* Lemoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254076
# Arturo Tabera

Arturo Tabera Araoz (El Barco de Ávila, 1903ko urriaren 29a - Erroma, 1975eko ekainaren 13a) Espainiako kardinala izan zen, Iruñeko artzapezpiku eta Tuterako apezpikua izandakoa.

## Biografia

Klaretiarra 1915etik Erroman ikasi zuen Zuzenbide kanonikoa. 1928ko abenduaren 22an ordenatua, irakaslea izan zen Zafran. Pio XII.ak apezpiku bihurtua, 1950ean Albacetekoa izan zen. Vatikanoko II. kontzilioan hartu zuen parte.
1968an Paulo VI.ak Iruñeko artzapezpiku eta Tuterako apezpiku bihurtua, hurrengo urtean kardinal izendatu zuen. 1971an erretiratu zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) www.catholic-hierarchy.org
* Datuak: Q715554
# Arturo Ripstein

Arturo Ripstein (Mexiko Hiria, 1943ko abenduaren 13a) Mexikoko zinemagilea da. Aita zinema-ekoizlea zuen. Lehen film luzea, Tiempo de morir (1966), García Márquezek eta Carlos Fuentesek idatzitako western bitxi bat izan zen. Film independenteak, produkzio handiko filmak eta eleberrien egokitzapenak egin ditu. Bizirik irauteko zailtasuna eta baztertuen aldeko atxikimendua adierazten ditu bere filmetan. El lugar sin límites (1977) eta El imperio de la fortuna (1985) ditu film bikainenak. Beste film batzuk: Foxtrot (1975), La viuda negra (1977), La mujer del puerto (1991), Principio y fin (1993), Profundo carmesí (1998), La perdición de los hombres (2000), La virgen de la lujuria (2002), Las razones del corazón (2011).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q715461
* Multimedia: Arturo Ripstein / Q715461
# Arturo Soria

Arturo Soria y Mata (Madril, 1844ko abenduaren 15a - ib., 1920ko azaroaren 6a) espainiar hirigile, eraikitzaile, geometra eta kazetaria izan zen, Madrilgo hiri linealaren diseinu eta garapenagatik ezaguna.

## Biografia

Aragoiar jatorriko familia liberal bateko semea (aita Bijuescakoa zen ); hala ere, Madrilgo Caballero de Gracia kalean jaio zen. Batxilergoa ikasi ondoren, Manuel Becerra akademian sartu zen Espainiako hiriburuko Escuela de Caminos- en sartzeko prestatzeko. Becerraren ikasle ospetsua, ordea, aztertu zuen auzitegiko kideetako batek betoa ezarri zion. Arbitrario akademikoak gaixotasun sukartsu batean murgildu zuen Arturo Soria, eta bere irakasleak, Becerrak berak, «prozesu lotsagarrian parte hartu zuen auzitegiko kidea» duelurako erronka bota zuen bitartean.
1863an Telegrafoen Kidegoan postu bat lortu zuen oposizio bat gainditu ostean eta sortu berria zen Escuela del Catastrorako sartzeko bere burua prestatzen hasi zen. Eguerdiko Trenbide Estatistika Bulegoko funtzionarioa izan zen, Matematika irakasten ere lan egin zuen eta isabeldar zentsura presioa askatu nahi duten taldeekin elkarlanean hasi zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Calvo y García 1981.
* ↑ Maure Rubio, Miguel Ángel. «Arturo Soria» Biografía en la página "Correspondencia con la Historia" de la Real Academia de la Historia.
* ↑ Calvo y García —que en su biografía de Soria sitúan el suceso hacia 1863—, relatan que habiendo ya superado el examen «con brillantez», uno de los miembros del tribunal pidió al aspirante «que desarrollase la ecuación de los diámetros conjugados de la elipse». La originalidad del proceso de cálculo iniciado por Arturo Soria llevó al examinador a advertirle que iba errado; pero, para su bochorno, el examinando concluyó correctamente el desarrollo, lo que dejó al tribuno en entredicho, bochorno que provocó el veto del joven Soria. No sería la última ocasión en la que la brillantez (y probablemente la ideología liberal del geómetra urbanista en abierta oposición al régimen político de Isabel II de España) fueron saboteadas por el influyente «clan de los ingenieros» y los continuos problemas que tuvo a lo largo de su vida con el Ministerio de Fomento.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715548
* Multimedia: Arturo Soria / Q715548
# Arturo Soria kaleko atentatua

Arturo Soria kaleko atentatua ETA erakundeak 2000ko urriaren 30ean Madrilen bonba-autoz eginiko atentatua da, zeinaren ondorioz 3 pertsona hil ziren eta 64 zauritu izan ziren. Hildakoak Francisco Querol Lombardero Espainiako Auzitegi Goreneko epailea, bere bizkartzaina eta bere gidaria izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Car Bomb Kills 3 in Madrid, Including Judge» The New York Times 2000/10/31.
* ↑ «Eta blamed as Madrid car bomb kills three» The Guardian 2000/10/30.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55627271
# Arturo Umberto Illia

Arturo Umberto Illia (Pergamino, Buenos Airesko probintzia, 1900eko abuztuaren 4a - Córdoba, Argentina, 1983ko urtarrilaren 18a) argentinar mediku eta politikaria izan zen. Argentinako presidentea izan zen 1963tik 1966ra. Bere gurasoak Lombardia eskualdeko etorkin italiarrak ziren. Medikuntza ikasi zuen Buenos Aireseko Unibertsitatean eta 1963ra arte mediku lanetan aritu zen. Herritarren Batasuna Erradikalaren kide izan zen 1918tik. 1948tki 1952ra Argentinako parlamentuko kidea izan zen. 1963an presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen eta urte horretako urriaren 12an kargua hartu zuen. Politika moderatua jarraitu zuen eta peronismoaren murrizketak altxatu zituen. Gutxieneko soldata bat ere ezarri zuen eta hezkuntzarako aurrekontua handitu zuen. 1966ko ekainaren 28an boteretik kendu zuten estatu kolpe militar batean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270368
* Multimedia: Arturo Umberto Illia / Q270368
# Arturo Toscanini

Arturo Toscanini (Parma, 1867ko martxoaren 25a - New York, 1957ko urtarrilaren 16a) italiar orkestra-zuzendaria izan zen.
Biolontxelo eta Konposizio ikasketak egin zituen Parmako Kontserbatorioan. Hemeretzi urte zituelarik, Rio de Janeiroko Opera Etxean Verdiren Aida operaren zuzendaritzaz arduratu behar izan zuen ustekabean. Geroago, orkestra-zuzendari ospetsu bihurtu zen Italian. 1898. urtean Milango La Scalako musika-zuzendari izendatu zuten, eta 1908. urtean New York Metropolitan Operakoa. 1928-1936. urteetan New Yorkeko Orkestra Filarmoniko-Sinfonikoko zuzendari izan zen, eta mundu osoko orkestretan egin zituen agerpenak. 1937-1954. urteetan NBC Orkestra Sinfonikoko zuzendari izan zen. Verdi, Beethoven eta Wagnerren lanen zuzendari bikaina izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q13003
* Multimedia: Arturo Toscanini / Q13003
# Arturo Uslar Pietri

Arturo Uslar Pietri (Caracas, 1906ko maiatzaren 16a - Caracas, 2001eko otsailaren 26a) venezuelar ekonomista, politikari eta idazlea izan zen.
Kargu politiko askoren ardura izan zituen; Lehendakaritzako idazkari eta Hezkuntzako, Finantzetako eta Kanpo Arazoetako ministro izan zen, besteak beste, baina bere idazlanengatik da, batez ere, ezaguna. Kontakizunak, eleberriak, antzerki-lanak eta saiakerak idatzi zituen. Bere lanetan Venezuelako nekazarien bizitza, Venezuelako historiako pasarteak eta pertsonaien bizitza eta gizarte-gaiak landu zituen, batez ere. Venezuelako idazle berrizaleenetakoa izan zen. 1963an Lehendakaritzarako hauteskundeetara aurkeztu zen, baina 1972an politika utzi eta kazetari-lanetan jarraitu zuen harrezkero.
Bere lan aipagarri batzuk El camino de El Dorado (1947), Chúo Gil y las tejedoras (1960), Las vacas gordas y las vacas flacas (1968) eta La vuelta al mundo en diez trancos (1971) dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505949
* Multimedia: Arturo Uslar Pietri / Q505949
# Arturo Valls

Arturo Valls Mollá (Valentzia, 1975eko martxoaren 24a) espainiar umorista, aktore eta telebista aurkezle bat da.

## Filmografia
### Telebista

* Caiga Quien Caiga (1996-2002, 2005-2007), Telecinco.
* X cuánto? (2003), FORTA.
* Licencia para mirar (2003), Telemadrid.
* UHF (2004), Antena 3.
* Los Más (2004), Antena 3.
* ¡Allá tú! (2005), Telecinco.
* Camera Café (2005-2009), Telecinco.
* Gominolas (2007),Cuatro.
* ¡Fibrilando! (2009), Telecinco.
* Vaya tropa (2009-2010), Cuatro.
* Pelotas (2010), La 1.
* La isla de los nominados (2010), Cuatro.
* BuenAgente (2011), laSexta
* ¡Ahora caigo! (2011-gaur egun), Antena 3, aurkezlea.
* Museo Coconut (2011-gaur egun), Neox, kolaboratzailea/protagonista.
* Neox Fan Awards (2012-gaur egun), Neox, aurkezlea.
* Tu cara me suena (2012-gaur egun) Antena 3, lehiaketaria.

### Zinema

* Perdiendo el Norte (2014)
* 8 citas (2008)
* Bee Movie, Barry (ahots bikoizketa) (2007)
* Casual Day (2007)
* Torrente 2: Misión en Marbella (2001)
* Severo Ochoa. La conquista de un Nobel, Salvador Dalí aurkeztuz (telefilma) (2001).
* El corazón del guerrero (2000)

### Musika

"Los pitufos maquineros" diskoan abeslari bezala partehartuz.
* Datuak: Q3327786
* Multimedia: Arturo Valls / Q3327786
# Aroa Arrizubieta

Aroa Arrizubieta Barredo (Gasteiz, Araba, 2001) Arabako bertsolaria da. Euskal Herriko eskolarteko txapeldun izan zen eta 2024an Arabako txapelketa nagusia irabazi zuen.

## Biografia

Armentia ikastolan bertsozaletu zen eta 2013ko eskolarteko topaketan hartu zuen parte. 2016an eta 2017an Arabako Eskolartekoa irabazi zuen eta 2017an Euskal Herriko Eskolartekoa irabazten duen lehenengo arabarra izan zen. 2019 urtean Arabako Bertsolari Txapelketa nagusiko finalerako sailkatu zen eta hirugarrenez irabazi zuen Arabako eskolartekoa.
2024an bigarrenez sailkatu da Arabako Txapelketako finalera eta Manex Agirrerekin buruz burukoa jokatuta txapelduna izan zen.

## Palmaresa
### Txapelketak

* Arabako Bertsolari Txapelketa (1): 2014
** finalista 2019an eta 2024an.
* Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa (1): 2017.
* Arabako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa (3): 2016, 2017, 2019.

### Sariak

* Abra saria (1): 2018.
* Bertxoko sariketa (2): 2018, 2019

## Erreferentziak

* ↑ Berria.eus. «Aroa Arrizubietak gasteiztarrak irabazi du Eskolarteko txapelketa» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-05-12).
* ↑ «Iñaki Viñasprek jantzi du 2019ko Arabako Bertsolari Txapelketako txapela -» Alea.eus (Noiz kontsultatua: 2019-12-19).
* ↑ «Gasteiz, martxoak 16 — Arabako Bertsolari Txapelketa 2024» www.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-03).
* ↑ «Aroa Arrizubietak irabazi dau Abra Saria» bizkaie.biz (Noiz kontsultatua: 2018-05-12).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Plazak izan nahi ditut plazarako entrenatu ahal izateko Berria, 2024.03.19
* BDB Bertsolaritzaren datu-basea
* Datuak: Q53224320
* Multimedia: Aroa Arrizubieta / Q53224320
# Aroazes

Aroazes Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 5.369 biztanle ditu 821,663 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1940548
* Multimedia: Aroazes / Q1940548
# Aroa Gimeno

Aroa Gimeno Martinez (Barakaldo, 1985eko apirilaren 30a) bizkaitar aktorea da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aroa Gimeno (IMDb)
* (Gaztelaniaz) Aroa Gimenoren bloga
* Datuak: Q2329988
* Multimedia: Aroa Gimeno / Q2329988
# Aroa Uharte

Aroa Uharte Zubillaga (Leitza, Nafarroa Garaia, 1984) itzultzailea da.

## Bizitza
### Ikasketak

Arte Ederretako ikasketak egin zituen Aroa Uhartek. Erasmus egin zuen Errumanian, eta, errumaniera ikasita, bururatu zitzaion eslaviar filologia egitea eta Bartzelonara joan zen eslaviar filologia ikastera. Poloniera eta errusiera, eta hango historia, literatura, filosofia ikasi zituen eslaviar filologia egitean. Ondoren bigarren Erasmus bat egin zuen, Moskun eta masterra San Petesburgon. Etxera itzulita Errusiaren inguruko ikastaroa eskaintzen jardun zuen, Donostian, EHUn, errusiar hizkuntza, historia eta literaturaren inguruko ikastaroa hain zuen.

### Itzultzaile ibilbidea

Itzulpengintzan lehen pausuak Sergei Doblatoven Filiala (Katakrak, 2017) itzultzen eman zituen Amaia Apalauzarekin batera, eta ondoren, Txalapartak eskatuta, Leninen Estatua eta Iraultza itzuli zuen. Horrez gain, Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen elkarteak (EIZIE) urtero antolatzen duen Literatura Unibertsala bildumarako lehiaketa irabazi zuen, eta urtebeteko epean Aleksandra Kollontairen Erle langileen amodioak itzuli zuen.

## Lanak
### Itzulpenak

* Sergei Doblatoven Filiala (Katakrak, 2017) (Amaia Apaulazarekin)
* Leninen Estatua eta Iraultza (Txalaparta, 2020)
* Aleksandra Kollontairen Erle langileen amodioak (Erein, 2020).

## Erreferentziak

* ↑ Guallar, Saioa Alkaiza. «Aroa Huarte, errusiar kulturan aditua: “Ez dakit errusierak ospe txarra daukan edo zer!”» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-12-16).
* ↑ Errusia joan-etorriko bidean. Argia 2020.12.16.
* ↑ «Aroa Uharte | Katakrak» katakrak.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-16).
* ↑ Estatua eta iraultza - Lenin - Vladimir Ilich Ulianov. Txalaparta (Noiz kontsultatua: 2020-12-16).
* ↑ Aristondo, Amaia Igartua. «Aleksandra Kollontai, amodioaren iraultzailea» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-12-16).

## Kanpo estekak

* «Aroa Huarte, errusiar kulturaz maitemindurik», elkarrizketa. Euskadi Irratia, 2014.
* Datuak: Q104214113
# Askatasuna (alderdia)

    Artikulu hau alderdi politikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Askatasuna (argipena)».
Askatasuna Euskal Herriko ezker abertzaleko alderdi politiko bat izan zen, 1998ko abuztuaren 31n Espainiako Barne Ministerioko alderdi politikoen erroldan sartua. Bilbon eduki zuen egoitza, eta 2009an legez kanpoko izendatu zuen Espainiako Auzitegi Gorenak.

## Historia

Hilabete lehenago espetxeratu zuten Herri Batasunako Mahai Nazionala eta ezker abertzalea balizko legez kanporatze baten beldur zen. Horrek beste alderdi hau sortzera bultzatu zituen.
Dena dela, geroxeago, ETAk su-eten iraunkorra adierazi zuen, legez kanpo uzteko arriskua urrunduz; hauteskundeetan ezker abertzalea Euskal Herritarrok zerrendarekin aurkeztu zen, eta Askatasuna izena ez zuten erabili.
Hiru urte geroago, 2001eko maiatzean, testuingurua oso ezberdina zen, su-etena hautsita. Orduan, Askatasuna Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkeztu zen, Euskal Herritarrok ere aurkeztu zen arren. Hala ere, ez zuten kanpainarik egin, eta 663 boz jaso zuen. Hilabete geroago EH eta HB alderdi berri batean birsortu ziren, Batasuna alderdian. Hala ere, Batasuna Auzitegi Gorenak legez kanpo utzi zuen 2003ko martxoan, Alderdien Legearen bidez.
Nolanahi ere, Askatasunak legezko alderdia izaten jarraitu zuen, eta hala agertu zen alderdien erregistroan, 2001etik jarduerarik izan ez bazuen ere. Honek azterkari batzuk bultzatu zituen Askatasuna Batasunak uneren batean erabiltzeko «hautes-marka» zela esatera. 2009ko otsailaren 18an, Espainiako Auzitegi Nazionalak alderdia desegin zuen, D3M taldearekin batera. Konstituzio Auzitegiak epaia berretsi zuen geroago.
2012an, ordea, Justiziak bi taldeak sortzeko lan egin zuten lagunak asketsi zituen, ETAri lotuta ez zeudelakoan.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. «Espainiako Justiziak legez kanpo edo baliogabe utzitako alderdi edo koalizioak» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-03-16).
* ↑ Berria. «Espainiako Auzitegi Gorenak baliogabe utzi ditu D3M eta Askatasuna» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-03-16).
* ↑ «El Tribunal Constitucional confirma la anulación de las listas de Askatasuna y D3M | España | elmundo.es» www.elmundo.es (Noiz kontsultatua: 2020-03-16).
* ↑ Berria. «D3M eta Askatasunako auzipetu denak absolbitu egin dituzte» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-03-16).

## Ikus, gainera

* Dena da ETA
* Ezker abertzalea
* Datuak: Q2866675
# Askatasuna, herriaren gidari

Askatasuna, herriaren gidari Eugène Delacroixen oihal gaineko olio-margolana da, 1830ean egindakoa eta urte horretan gertatutako Uztaileko Iraultza inspirazio sorburu hartzen duena. Lehenik, 1831n erakutsi zen Parisko Saloian, Barrikadetako eszenak izenburuarekin. Ondoren, Parisko Luxenburgoko museora eraman zuten, eta hortik Louvre museora eraman zuten 1874an, non margolan bisitatuenetakoa izan baitzen.

## Oharrak

* ↑ Delacroix denboraldi batez margolana Barrikada izendatzea pentsatu zuen eta Barrikadetako eszenak bezala aurkeztu zen lehen erakustaldian, 1931ko uztailaren 28an.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* ↑ (Frantsesez) William Kidd, «Les Caprices anglais de Marianne», in La République en représentation : autour de l'œuvre de Maurice Agulhon, Paris, Publications de La Sorbonne, 2006.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29530
* Multimedia: La Liberté guidant le peuple (RF 129) by Eugène Delacroix / Q29530
# Askatasun karrika

Askatasun karrika Donibane Garaziko baxenabartar hiriburuko kale bat da, Alde Zaharra auzoan kokatuta.
Kaleak Espainiako karrika Plaza Berriarekin lotzen du.
Alde Zaharraren behealdean dago.

## Ikus, gainera

* Alde Zaharra
* Donibane Garazi

## Kanpo estekak

Autoritate kontrola
Wikimedia proiektuak
Datuak: Q107507183
Datuak: Q107507183
iea Donibane Garaziko kale garrantzitsuak Zitadelako karrika • Espainiako karrika • Frantziako karrika • Elizako karrika • Uharteko karrika • Iturriko karrika • Askatasun karrika • Zuharpetako karrikaiea Donibane Garaziko plaza garrantzitsuak Floquet enparantza • Charles de Gaulle enparantza • Trinketeko enparantza • Plaza Berriaiea Donibane Garaziko harresiakDonibane Garaziko harresiakAteakJondoni Jakobe atea • Frantziako atea • Elizako atea • Andredena Mariaren atea • Espainiako ateaKaleakZitadelako karrika • Espainiako karrika • Frantziako karrika • Elizako karrika • Uharteko karrika • Iturriko karrika • Askatasun karrika • Zuharpetako karrika • Floquet enparantzaZubiakErromatar zubia • Zubi berriaBarnealdeanMendiguren gaztelua / Donibaneko zitadela • Zubiburuko eliza :