OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Olinpiar jainko-jainkosak

Greziar mitologian, olinpiar jainko-jainkosak, greziar panteoiko jainkorik nagusienak ziren, Olinpo Greziako mendi garaienaren tontorrean bizi zirenak. Garai ezberdinetan, hamalau jainko onartu ziren olinpiar jainko bezala, baina sekula ez hamabi baino gehiago aldi berean. Hortik dator batzuetan hamabi olinpiarrak izena ematea.
Zeus, Hera, Poseidon, Ares, Hermes, Hefesto, Afrodita, Apolo, Atenea eta Artemisa beti hartu dira olinpiar jainkotzat. Hestia, Demeter, Dioniso eta Hades dira hamabikoa osatzen zuten jainko aldagarriak. Hestiak, bere olinpiar postua utzi zion Dionisori, gizaki hilkorren artean bizi ahal izateko (azkenik, Olinpo mendian, suaren zaintzaile lana eman zitzaion). Persefonek sei hilabete igarotzen zituen behe munduan (negua eraginez), eta Olinpora itzultzea uzten zitzaion, bere ama Demeterrekin egoteko. Eta, Hades, beti, greziar jainko nagusienetako bat izan arren, behe munduan bizitzeak, bere harremana olinpiar jainkoekin oso gorabeheratsu bihurtzen zuen.
Olinpiar jainkoek euren nagusitasuna irabazi zuten jainkoen munduan Zeusek bere anai-arrebak garaipenera eraman ondoren jainkoek Titanen aurka izan zuten gerran. Zeus, Poseidon, Demeter, Hera, Hestia eta Hades anai-arrebak ziren, eta Hera Zeusen emaztea ere bazen. Gainontzeko olinpiar jainkoak Zeusen​ seme-alabatzat hartzen dira: Ares eta Hefesto Herarekin izan zuen, Artemisa eta Apolo Letorekin, Afrodita Dionerekin, Hermes Maiarekin, Dioniso Semele hilkorrarekin eta Atenea Metisekin. Batzuetan Atenea bera bakarrik Zeusengandik jaio zela esaten da eta, mendeku bezala, Herak berak bakarrik izan zuen Hefesto. Afrodita olinpiar jainkoen artean agertzen ez denean, Kronosek bere aita Uranori barrabilak moztu zizkionean itsasoan (Ponto jainkoa) eragindako bitsetik jaiotakotzat hartzen da.
Aipamena merezi duten gertaerak:

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Olinpiar jainkoak Theoi Projecten
* Datuak: Q101609
* Multimedia: Twelve Olympians / Q101609
# Olintla (udalerria)

Olintla Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 11.641 biztanle zituen 63,05 km²ko azaleran. Herriburua [[Olintla (Olintla)|Olintla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1997963
# Olinpita

Olinpita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Olinpita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na5Li(PO4)2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Olympite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Olinpo (Zipre)

    Artikulu hau Zipreko mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Olinpo (argipena)».
Olinpo (grezieraz: Όλυμπος, Olympos edo Ólimbos "argitsua") Zipre uharte eta herrialdeko mendirik garaiena da, 1.952 metrorekin.
Troodos mendilerroan, Platres udalerriaren barnean, dago. Neguan eski-estazio bat du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q819979
* Multimedia: Mount Olympus, Cyprus / Q819979
# Olinto

Olinto (antzinako grezieraz: Ὀλυνθος, Olunthos) antzinako greziar hiria izan zen, Kaltzidikan zegoena. Bertokoek olintoar zuten izena. Kassandra penintsulan, Potidea antzinako hiritik hurbil zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141669
* Multimedia: Olynthos / Q1141669
# Olinpo

    Artikulu hau Greziako mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Olinpo (argipena)».
Olinpo (grezieraz Όλυμπος, Olympos edo Ólimbos "argitsua") Greziako mendirik garaiena da, 2.917.727 metrorekin. Greziar mitologiak bertan kokatzen zituen jainko olinpikoak. Greziarrek kristalezko jauregiak zeudela eraikita uste zuten, non jainkoak bizi ziren. Munduan izen bereko beste 18 mendi daude, Greziako uharteetako batzuk eta Eguzki-sistemako mendirik altuenak ere barne.

## Geografia

Olinpo mendia Greziako mendirik altuena da, eta Balkanetako bigarren altuena. Greziako Tesalia eta Mazedonia eskualdeen artean dago, 1938tik Greziako natura erreserba da, eta Europar Batasuneko Natur Ondarea, Biosfera Erreserba kategorian, 1981etik. Olinpo mendia itsasotik 20 kilometrora dago. Olinpo, funtsean, ez da mendi bakarra; aitzitik, mendikate baten zati da, eta altuenak Mytikas gailurra (2.918,8 metro) eta Skolio (2.912 metro) dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* ↑ (Ingelesez) Ampatzidis, Dimitrios; Moschopoulos, Georgios; Mouratidis, Antonios; Styllas, Michael; Tsimerikas, Alexandros; Deligiannis, Vasileios-Klearchos; Voutsis, Nikolaos; Perivolioti, Triantafyllia-Maria et al.. (2023-04). «Revisiting the determination of Mount Olympus Height (Greece)» Journal of Mountain Science 20 (4): 1026–1034. doi:10.1007/s11629-022-7866-8. ISSN 1672-6316. (Noiz kontsultatua: 2023-05-13).
* ↑ «Olinpo - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Monte Olimpo: El día en que tres valientes desafiaron a los dioses griegos» La Voz de Galicia 2018-08-03 (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).
* 1 2 (Gaztelaniaz) López, Alberto. (2018-08-02). «Monte Olimpo: la primera ascensión cumple 105 años» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80344
* Multimedia: Mount Olympus / Q80344
# Olinpo (argipena)

Olinpo izan daiteke:
* Olinpo (Όλυμπος), Greziako mendirik altuena.
* Olinpo, Zipreko mendirik altuena.
* Olympus Mons, Marteko sumendia.
# Nonnweiler

Nonnweiler Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan dago, [[St. Wendel (barrutia)|St. Wendel]] barrutian. 2014an 8.705 biztanle zituen 66,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q550261
* Multimedia: Nonnweiler / Q550261
# Nonoai

Nonoai Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 13.719 biztanle ditu 468,909 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941207
* Multimedia: Nonoai / Q941207
# Nonoava (udalerria)

Nonoava Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 2.849 biztanle zituen 2.004,83 km²ko azaleran. Herriburua [[Nonoava (Nonoava)|Nonoava]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2997108
* Multimedia: Nonoava Municipality / Q2997108
# Nonsuch uhartea (Bermuda)

Nonsuch uhartea, jatorriz Nonesuch uhartea, Itsasoaz haraindiko britainiar lurralde den Bermudako uhartedia osatzen duten uharte multzoetako bat da, Ozeano Atlantikoan.
# Our Planet

Our Planet Netflixentzat egindako naturari buruzko telesail dokumental britainiarra da. David Attenborough naturalistaren lokuzioaren aurkeztua eta Silverback Films-ek ekoitzia. Telesail sortzaile nagusiak Alastair Fothergill eta Keith Scholey dira, zeinak BBCren Planet Earth telesail sortaren sortzaile izan ziren. BBCko frankiziako ekoizpen teknikoki aurreratu eta ikusgarriak errepikatzen dira Our Planet-en.
2019an 8 ataleko sorta bat egin zen. Our Planet II izenarekin irtendako bigarren denboraldia 2023an eman zuten, lau atalekoa zen, eta hau euskarazko azpidatziekin banatu zuen Netflixek. Lau atalak urtaroek animalien migrazioetan duten eraginaren inguruan daude egituratuak tematikoki. 2. denboraldi honetan zein aurrekoan, giza-eraginak kliman eta ekosistemetan duen inpaktua basa-bizitzan zein kaltegarri eta larria den nabarmentzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Azpitituluak-eus. «Our Planet» AZpiTituluak.eus (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) «The ‘Our Planet II’ Trailer Is So Stunning, It Almost Doesn’t Seem Real» Netflix Tudum (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Yong, Ed. (2019-04-01). «Netflix’s ‘Our Planet’ Says What Other Nature Series Have Omitted» The Atlantic (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60747233
# Our Boys in Crumlin

Our Boys in Crumlin (euskaraz Crumlingo Geure Mutilak) 1970eko hamarkadako Irlandar abesti errepublikar bat da.
Ipar Irlandako gatazkan girotua dago eta Belfast hiriko Crumlin espetxean zeuden preso errepublikarrei buruz mintzo da. 1996ean Crumlin espetxea itxi eta gaur egun kulturgunea, kontzertu aretoa, erakustokia eta museoa da.

## Kanpo estekak

* Our Boys in Crumlin abestia entzungai. Barleycorn musika taldearen bertsioa, Youtube.com (Ingelesez)
* Crumlin Road Gaol kulturgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q20493016
# Our Dynamic Earth

Our Dynamic Earth Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen zientzia museoa eta biltzar aretoa da.

## Kokapena

Holyrrod eremuan kokatzen da, Eskoziako Legebiltzarraren ondoan.

## Museoa

1999an ireki zituen ateak eta milurteko berrirako hiriaren berrizte planaren barneko lehenengo elementua izan zen.
Museoaren helburua Lurraren dinamika azaltzea da, hortik bere izena Our Dynamic Earth (Gure Lur dinamikoa). Erakusketak honako atalak ditu:
* Big Bang
* Biziaren jatorria
* Plaken tektonika
* Glaziazioak
Michael Hopkins and Partners konpainiak diseinatu zuen eraikina.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q3358350
* Multimedia: Our Dynamic Earth / Q3358350
# Our House (Madness)

Our House (euskaraz Geure Etxea) 1982an Madness ingeles musika taldeak The Rise & Fall diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak

* Madness musika taldearen Our House abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q1164580
# Our Lady J

Our Lady J (Chambersburg, Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak, 1985eko abuztuaren 22a) estatubatuar piano-jotzaile, telebistako gidoilari eta abesti-idazlea da. 2014an Urrezko Globo eta Emmy sariak irabazi zituen Transparent telesaileko gidoilaria izateagatik.
Pennsylvaniako Chambersburgen jaioa, 2013an ezagun bihurtu zen kritika onak jaso zituen Picture of a Man diskoagatik. Hainbat artista ezagunentzako piano-jotzaile aritu da, hala nola, Sia, Lady Gaga, Scissor Sisters, RuPaul eta Broadwayko Chita Rivera, Christine Ebersole eta Justin Vivian Bond izarrentzako.

## Diskografia

* Picture of a Man (2013)

## Filmografia
### Telebista

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 2014 | Watch What Happens: Live | Bere burua | "Rachel Zoe" eta "Isaac Mizrahi"rekon |
| 2014 | True Trans with Laura Jane Grace | Bere burua | "Not Alone" atalean |
| 2014 | RuPaul's Drag Race | Bere burua | Piano-jotzaile gonbidatuan"Shade: The Rusical" atalean |
| 2015 | RuPaul's Drag Race | Bere burua | Piano-jotzaile gonbidatua "Divine Inspiration" atalean |
| 2015 | Transparent | Yorna | Hainbat ataletan |
| 2015 - | Transparent | Gidoilaria/Ekoizlea | Hainbat ataletan |
* Datuak: Q15991600
* Multimedia: Our Lady J / Q15991600
# Our Brand Is Crisis (2015eko filma)

Our Brand Is Crisis 2015eko David Gordon Green estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jane Bodine aholkularia, eskandalu lazgarri baten ostean, "Calamity" ezizena jarri zioten, eta lanik gabe gelditu zen. Orain, ordea, Boliviako Presidentetzarako hautagai batek kontratatu ditu bera eta bere taldea, inkestetan oso datu txarrak dituela-eta, bere irudia hobetzen lagundu diezaion. Lan honek, ordea, arazoak ekarriko dizkio Bodine aholkulariari, Pat Candy bere betiko etsaia aurkarietako baten kanpainan lanetan ari baita.

## Aktoreak

* Sandra Bullock: 'Calamity' Jane Bodine
* Scoot McNairy: Richard Buckley
* Billy Bob Thornton: Pat Candy
* Anthony Mackie: Ben
* Ann Dowd: Nell
* Joaquim de Almeida: Pedro Castillo
* Zoe Kazan: LeBlanc
* Reynaldo Pacheco: Eduardo
* Dominic Flores: Hugo
* Louis Arcella: Rivera
* Octavio Gómez Berríos: Pepe
* Luis Chavez: Abraham
* Tilda Del Toro: Pedro Castilloren idazkaria

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2019/05/24). Sandra Bullocken 'Expertos en crisis' filma estreinatuko du ETB2k gaur gauean. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18209382
# Our Flag Means Death

Our Flag Means Death estatubatuar umorezko telesaila da, David Jenkinsek HBO Maxerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1717an, Stede Bonnet aristokrata bat zen, bere bizimodu erosoa eta familia alde batera uzten zituena pirateriaren urrezko aroan pirata gisa zuen balioa erakusteko, nahiz eta horretarako inolako gaitasunik ez izan.
Bere itsasontzian nabigatuz, Bonnet kapitaina eta bere tripulazio disfuntzionala borrokatzen ari dira Armadako gerraontzien eta beste pirata odoltsu batzuen mehatxu hilgarrien aurka.

## Aktoreak

* Rhys Darby: Stede Bonnet
* Taika Waititi: Edward "Ed" Teach
* Con O'Neill: Israel "Izzy" Hands
* Rory Kinnear: Nigel Badminton / Chauncey Badminton
* Nathan Foad: Lucius Spriggs
* Kristian Nairn: Wee John Feeney
* Joel Fry: Frenchie
* Samson Kayo: Oluwande Boodhari
* Vico Ortiz: Jim Jimenez
* Matthew Maher: Black Pete
* Samba Schutte: Roach
* Nat Faxon: "the Swede"
* Ewen Bremner: Nathaniel Buttons

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Petski, Denise. (2020-9-15). «HBO Max Orders Period Comedy 'Our Flag Means Death' From Taika Waititi & David Jenkins» Deadline Hollywood.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107324490
# Our Town (Alabama)

Our Town Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tallapoosa konderrian dago, Alabama estatuan. 605 biztanle ditu, 30,859794 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tallapoosa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1263419
# Oural

Oural Sarria udalerriko Chorente parrokiko auzoa da, Galizian kokatuta.
2017. urtean 323 biztanle ditu.
* Datuak: Q56810044
* Multimedia: O Oural, Chorente, Sarria / Q56810044
# Ophisops

Ophisops Lacertidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldetik Europako hegoaldera hedatzen dira.

## Espezieak

* Ophisops beddomei (Jerdon, 1870)
* Ophisops elbaensis Schmidt & Marx, 1957
* Ophisops elegans Ménétries, 1832
* Ophisops jerdonii Blyth, 1853
* Ophisops leschenaultii (Milne-Edwards, 1829)
* Ophisops microlepis Blanford, 1870
* Ophisops minor Deraniyagala, 1971
* Ophisops occidentalis Boulenger, 1887

## Kanpo estekak

* Datuak: Q289519
* Multimedia: Ophisops / Q289519
* Espezieak: Ophisops
# Ophirita

Ophirita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Ophirita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2Mg4[Zn2Mn3+2(H2O)2(Fe^{3+}W9O34)2] * 46H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ofirite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ophisaurus

Ophisaurus Anguidae familiako narrasti genero bat da. Ipar Amerika, Asiako hego-ekialdean eta Afrikako iparraldean aurki daitezke.

## Espezieak

* Ophisaurus attenuatus Baird, 1880
* Ophisaurus ceroni Holman, 1965
* Ophisaurus compressus Cope, 1900
* Ophisaurus koellikeri (Günther, 1873)
* Ophisaurus mimicus Palmer, 1987
* Ophisaurus ventralis (Linnaeus, 1766)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1518954
* Multimedia: Ophisaurus / Q1518954
* Espezieak: Ophisaurus
# Okieita

Okieita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Okieita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mg3[V10O28]*28H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Okieite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Okil

Okilak Piciformes ordeneko Picidae familia osatzen duten hegaztiak dira. Okil izenak balio du izendapen generiko bezala, baina pizido izen zientifikoa, berez, zehazki okil gisa identifikatzen ez diren beste txori batzuei ere aplikatzen zaie, adibidez lepitxuliari.

## Ezaugarriak

Okilak intsektujaleak dira, eta zuhaitz-enborretan, azalean nahiz zuraren barnean, bizi diren ornogabeez elikatzen dira. Horretarako moko luze eta sendoa dute, eta berari esker zura zulatu eta puskatzeko gai dira. Bestalde, hegazti hauen mihia protraktila eta oso luzea da, eta muturrean zetaz hornituta ageri da bere ehizakiei hobeki eusteko, listu itsaskorra ere lan honetan lagungarri gertatzen delarik.
Hanka laburrak hatzamar luze eta indartsuz armatuta dauzkate. Izan ere denbora gehiena zuhaitz-enborretan gora eta behera ematen bait dute ehizaki bila. Joera lauzikatzaile honen ondorioz halaber, okilen isatseko lumetako ardatzak alanbrea bezain gogorrak izaten dira. Hegaztia berauetan sostengatzen da enbor bertikalari atzaparrez eutsita tente mantentzeko.

## Okilak Euskal Herrian

Okil izena nahikoa hedatua dago tokiko euskara jaso ahal izan den eremuetan, baina aldaerak ere erabiltzen dira txori hauek izendatzeko: Okilo, Tokil, Kokil, Ükhül...
Munduan diren okil espezie ugarietatik, sei bizi dira Euskal Herrian (zazpi, lepitxulia zenbatuz gero).
Arruntak dira:
* Okil handia (Dendrocopos major)
* Okil berdea (Picus viridis)
* Okil txikia (Dendrocopos minor)
Urriak edo eremu txikikoak dira:
* Okil ertaina (Dendrocopos medius)
* Okil gibelnabarra (Dendrocopos leucotos)
Hedatzen ari da bere eremua:
* Okil beltza (Dryocopus martius)
Ez da okil izenez ezagutzen, baina pizidoen familiakoa da txori arrunt hau ere;
* Lepitxulia (Jynx torquilla)

## Munduko beste okil batzuk

* Okil grisa (Picus canus)
* Okil hegalzuria (Dendrocopus leucopterus)
* Okil hiruhatza (Picoides tridactylus)
* Okil sabelgorria (Melanerpes carolinus)
* Okil siriarra (Dendrocopus syriacus)
* Okil arabiarra (Dendrocopus dorae)

## Erreferentziak

* 1 2 «Okil beltza, zuhaitz-txikitzaile zoroa - Zientzia.eus» zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2018-05-13).
* ↑ «Okil berdea» txoriak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-05-13).
* ↑ «Asier Sarasua on Twitter» Twitter (Noiz kontsultatua: 2018-05-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25439
* Multimedia: Picidae / Q25439
* Espezieak: Picidae
# Okil sabelgorri

Okil sabelgorria (Melanerpes carolinus) Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Melanerpes
* Picidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q569535
* Multimedia: Melanerpes carolinus / Q569535
* Espezieak: Melanerpes carolinus
# Okemah (Oklahoma)

Okemah Oklahomako hiri bat da. Okfuskee konderrian kokatua dago. 2010ean 3.223 biztanle zituen, 6,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Okfuskee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3032300
* Multimedia: Okemah, Oklahoma / Q3032300
# Okendo etxea

Okendo etxea edo Okendo jauregia Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen jauregi bat da. Gros eta Ategorrieta-Ulia auzoetan eta Ulia mendiaren magalean dago. Zehazki, Okendo Kulturetxea eta Groseko gasolindegiaren gaineko parkean dago. Gipuzkoako kultura ondasun izendapena du.
XVI. mendearen erdialdera Miguel Okendok itsasoz haratago lortuta aberastasunarekin eraiki zuen. 1939an haren ondorengo San Millango markesak Donostiako Udalari eman zizkion Okendo etxearen edo Manteo baserriaren gaineko jabetzak. Harrezkero, udalak bi aldiz eraberritu du: 1950ean eta 1986an; bigarren aldi horretan, kultur etxe gisa erabili ahal izateko lanak egin zituzten. 1964ko urtarrilaren 17ko Ministerioaren Aginduaren bidez, Okendo etxea probintziako monumentu izendatu zuten.
* Aurrealdea.
* Armarria.
* Leihoa.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak
* Uliako parkea
* Ategorrieta-Ulia Donostiako auzoa
* Gros Donostiako auzoa

## Erreferentziak

* ↑ Donostiako Udala. Okendo etxearen berri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20493000
* Multimedia: Okendo etxea / Q20493000
# Okendo jauregia (Arrasate)

Okendo jauregia Gipuzkoako Arrasate udalerriko jauregi bat da. Maalako Errabala Aldea kaleko 13. zenbakian dago, Arrasateko Alde Zaharran.

## Historia

XVII. mendean eraikitako jauregia da eta harlanduzko aurrealdea dauka. Herreriano barroko estiloko jauregi honek, burdin sarez apaindutako balkoiak ditu eta aurrealdean Barrutiarren armarria ikusgai du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43093163
* Multimedia: Okendo jauregia / Q43093163
# Okemos (Michigan)

Okemos Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ingham konderrian kokatuta dago, Michigan estatuan. 25.121 biztanle ditu, 43,799242 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ingham konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1870758
* Multimedia: Okemos, Michigan / Q1870758
# Okela

Okela jateko haragia da, hegaztiena eta bereziki abereena. Normalean, hitzak eskeleto-giharra eta inguruko koipea adierazi nahi ditu, baina litekeena da organo bat ere adieraztea (gibela, azala, burmuina, hezur-muina, giltzurruna edo birika).
Animaliaren arabera, euskaraz izen ezberdina har dezake haragia:
* Aharirena, ahariki.
* Ardiarena, ardiki.
* Basurdearena, basurdeki.
* Behiarena, behiki.
* Gameluarena, gameluki.
* Idiarena, idiki.
* Katuarena, katuki.
* Txerriarena, txerriki.
* Urdearena, urdeki.
* Zaldiarena, zaldiki.
Jaten dugun haragi gehiena ugaztunekoa da, batez ere, ungulatuena. Hala ere, 3.000 ugaztun-espezietatik gutxi batzuk baino ez dugu jaten. Lehen haragia lortzeko iturri nagusi, eta batzuetan bakarra, ehiza bazen ere, egun abeltzaintza da, harakintza sortuz.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Okela. .
* ↑ Lawrie, R. A.; Ledward, D. A. (2006). Lawrie’s meat science. Cambridge: Woodhead Publishing Limited. ISBN 978-1-84569-159-2
* ↑ Elton D. Aberle (2001), Principles of Meat Science, Kendall Hunt

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q12265050
* Multimedia: Meats / Q12265050
# Okendo almirantearen estatua

Okendo almirantearen estatua Donostiako Okendo plazan dagoen XIX. mendeko estatua bat. Antonio Okendo almirantearen omenez Martzial Agirre Lazkano eskultoreak egina.

## Ezaugarriak

Donostiako Udalak sustatutako herri-harpidetzak eraikitako obra da. Brontzez urtua (Gerra Ministerioak kanoi zaharrak urtzetik emanda) Bartzelonako Masriera tailerretan, eta Mutrikutik datorren harrizko harmaila baten gainean kokatua. 1894ko irailaren 5ean jarri zen lehen harria, Pernambucoko guduaren urteurrenarekin bat eginez. Inaugurazio egunean igeltsuzko erreplika bat jarri zen, jatorrizkoa fundizioan zatitu eta berriro urtu behar izan baitzen, behin betiko pieza 1895eko martxoaren 18an jarriz. Gerra eta Itsas Armadaren estatua alegorikoak ere, marmolezkoak, Agirreren lanak dira. Karmelo Etxegaraik idatzi zituen estatuaren inskripzioak (hauek Historiaren Akademiaren oniritzitik pasatu ondoren).
Eskultorea Martzial Agirre Lazkano bergararra izan zen. Hainbat ezberdintasun egon ziren eskultorearen eta San Fernandoko Errege Akademiaren artean obraren gauzatzeari buruz.

## Ondarea

Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

## Argazki galeria

* Okendo Almirantearen brontzezko estatua
* Karmelo Etxegaraik idatzitako inskripzioa
* Atzekaldeko ikuspegia
* Monumentua osotasunean

## Erreferentziak

* 1 2 «Almirante Antonio de Oquendo - Esculturas en San Sebastián» www.santelmomuseoa.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Se inaugura este día el monumento a Oquendo» El Diario Vasco 2010-09-12 (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Inscripción de la estatua de Oquendo en San Sebastián / Cesáreo Fernández Duro | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes» www.cervantesvirtual.com (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
* ↑ «Okendo almirantearen estatua. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65718403
* Multimedia: Monument to Antonio de Oquendo, Donostia-San Sebastián / Q65718403
# Okendo aparkalekua

Okendo aparkalekua Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen lurpeko aparkaleku bat da.

## Kokalekua

Erdialdea auzoan dago, Okendo plazaren azpian eta Urumea ibaiaren alboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25476636
# Okendo

Okendo euskal abizena da.
* Donostian dagoen Okendo etxea XVI. mendearen bukaeran Miguel Okendok eraiki zuena.
* Arrasaten (Gipuzkoan) dagoen jauregi bat da.

## Ikus, gainera

* Okondo (Aiaraldeko herria, Araba)