# Akerbeltz Espeleologia eta Kultura Elkartea

Akerbeltz Espeleologia eta Kultura Elkartea 2019an Tolosan sortu zen. Taldearen helburu nagusia espeleologia, ingurumena eta kultura herritarrengana gerturatzea da. Gipuzkoa osoko bazkideak ditu.

## Historia

Tolosako Amarotz auzoko mendi elkartetik garatu zen Akerbeltz Espeleologia eta Kultura Elkartea, Iñaki Alonso tolosarrak sortua. Mendi elkarteak ez zuen espeleologia talderik. Lehen urteak mendi taldean egin ostean, 2019an sortu zuten Akerbeltz. Esku artean zituzten proiektu handiagoak aurrera ateratzeko beharrezko ikusi zuten talde hori sortzea. Egun, Gipuzkoa guztiko kideak daude taldean, eta ez espeleologoak bakarrik; espeleologiaren bueltan, arkeologoak, geografoak, etnografoak eta biologo bat ere badaude. Tolosako Antxon Bandres Bidaiarien Txokoan dute kokalekua.

## Helburu nagusiak

Hauek dira haien estatutuetan jasotako batzuk:
* Espeleologiaren bitartez kultura ezagutaraztea.
* Gipuzkoako leizeen ikerketa, batez ere Oria ibaiaren eta Araxes ibaiaren arroan.
* Haitzulo eta leizeen fauna biltzea eta ikertzea.
* Kobazuloetako ustezko aztarnategi arkeologiko eta paleontologikoak bilatzea eta katalogatzea (esku-hartze zuzenik gabe).
* Leizeen eta haien inguruen aurkako erasoak salatzea.
* Beste elkarte espezializatuekin elkar lana.
* Dibulgazioa.
* Kirola bultzatzea, tartean bidezidor kirola.
* Ezintasun duten pertsoneei mendia eta espeleologia egiten laguntzea; horretarako Joëlette aulkiak erabiliko dituzte

## Nor gara eta zer egiten dugun

Akerbeltz E. & K. Elkarteak lurpeko mundua zabaltzeko eta ezagutarazteko asmoz lan egiten du, eta, horrez gain, elkarren artean erlazionatuta dauden beste zientzia batzuekin erlazionatu eta lan egiten du modu transdiziplinarrean.
Horrela, lehenik eta behin, azterketa-eremu espezifiko bat mugatu zen, non, hasiera batean, Araxes ibaiaren arro hidrografikoan zentratu ginen. Gaur egun, elkartearen bilakaerarekin batera, eremu hori Oria ibaiaren arro hidrografikoko erdi- eta goi-eremuetara zabaldu zen, bai Nafarroako isurialdean, bai Gipuzkoakoan. Lan-eskala horren barruan sartzen dira urak Oria ibaira isurtzen dituzten gainerako adarrak (besteak beste, Bidania-Albiztur, Elduain, Aiztondo eta abar).
Bestalde, taldearen hastapenetan, espeleologia ez dela soilik "metroak jaistea" irakatsi ziguten. Hain zuzen ere, zientzia desberdinekin duen harreman garrantzitsua ere irakatsi ziguten, eta ezin dugula alde batera utzi zorrotzak izan nahi badugu eta gure ingurunea ondo ulertu nahi badugu. Zientzia horietako batzuk honako hauek dira: Geologia, Arkeologia, Paleontologia, Biologia, Etnografia, etab.
Horrenbestez, taldeak beste erakunde publiko eta pribatu batzuekin lan egiten du, biztanleria osoarentzat zientzia eta ezagutza sortu eta sozializatzeko helburuarekin. Horrela, azkenik, gure kultura- eta natura-ondarea zabaltzea elkartearen funtsezko zutabeetako bat da. Ezagutza eta kontzientziazioa da gure inguruneak eta kulturak jasaten dituzten erasoen aurkako armarik onena.

## Jarduera nagusiak

Oro har, jarduerak mendien eta haien barrunbe karstikoen esplorazioan eta/edo prospekzioan oinarritzen dira (Antropoespeleologia eta Bioespeleologia); eta, aldi berean, hainbat eremutako espezialista profesionalekin lankidetzan aritzea: geologoak, arkeologoak, biologoak, etnografoak, etab. Profesional independenteez gain, beste talde eta elkarte kultural, sozial eta zientzifiko batzuekin elkarlanean aritzen dira, hala nola: Asociación Cultural Hojarasca, Antxon Bandres Bidaiarien Txokoa, Montes Solidarios, Astitzko Kobak, Aranzadi Z.E. eta abar. Horretaz gain, elkartean ikertzen eta lantzen diren eduki guztiak modu aktiboan zabaltzen dira. Informazio hori guztia Web plataforma ofizialaren bidez sozializatzen da, baita ere taldearen sare sozialen bidez (Twitter, Facebook eta Instagram), baita ikastaroak, tailerrak, hitzaldiak, hitzaldiak eta abar ere.

## Erreferentziak

* ↑ «amaroz mendia» www.sites.google.com (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ «Guk Amaroztaurrak, Amarotz auzoko dinamizazio talde berria» El Diario Vasco 2021-12-06 (Noiz kontsultatua: 2021-12-15).
* ↑ https://gipuzkoa.hitza.eus/2021/04/30/lur-azpiko-mundu-ezezaguna-bistaratzen/
* ↑ https://www.euskadi.eus/elkartea/asociacion-akerbeltz-espeleo-kultura/web01-ejeduki/es/
* ↑ Aitziber, Lasa Iglesias. (2002-12-15). «Ilun, isil, heze... dagoen munduan barna» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Asociación Cultural Hojarasca» Asociación Cultural Hojarasca (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ «Antxon Bandres Bidaiarien Txokoa» www.facebook.com (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Montes Solidarios» www.montesolidarios.org (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ «CUEVA DE MENDUKILO - Turismo Rural en Astiz, Navarra.» Cueva de Mendukilo (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) Aranzadi | Zientzia Elkartea · Society of Sciences · Sociedad de Ciencias · Societé de Sciences. (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).
* ↑ «Lizartzako historia ezagutzeko bidean» El Diario Vasco 2021-06-26 (Noiz kontsultatua: 2021-12-15).

## Kanpo estekak

* Elkartearen blog ofiziala.
* Atarian plazaratutako erreportaia.
* Elkarte-erregistroa: Asociación AKERBELTZ ESPELEO & KULTURA (Euskadi.eus)
* Datuak: Q109331701