OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Espérance ST

Espérance ST (izen ofiziala, Espérance Sportive de Tunis), Tunisiako futbol talde bat da, Tunis hiriburukoa. Tunisiako liga gehien irabazi ditu eta lau aldiz eskuratu du Afrikako Txapeldunen Liga.

## Palmaresa
### Tunisian: 53

* Tunisiako Liga (32): 1942, 1959, 1960, 1970, 1975, 1976, 1982, 1985, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022.
* Tunisiako Kopa (15): 1939, 1957, 1964, 1979, 1980, 1986, 1989, 1991, 1997, 1999, 2006, 2007, 2008, 2011, 2016.
* Tunisiako Superkopa (6): 1960, 1993, 2001, 2019, 2020, 2021.

### Nazioartean: 8

* Afrikako Txapeldunen Liga
** Txapelduna (4): 1994, 2011, 2018, 2019.
** Finalista (4): 1999, 2000, 2010, 2012.
* Afrikako Kopa (1): 1997.
* Afrikako Futbol Errekopa (1): 1998.
* Afrikako Futbol Superkopa (1): 1995.
* Afrika-Asiako Kopa (1): 1995.
* Arabiar Txapeldunen Liga (3): 1993, 2009, 2017.
* Arabiar Superkopa (1): 1996.
* Afrika Iparraldeko Txapelketa (0): finalista 2009an.
* Afrika Iparraldeko Kopa (1): 2008.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q44897
# Espírito Santo

Espírito Santo Brasilgo ekialdean dagoen estatua da.
46.077 km2-ko azalera dauka eta 3.412.746 biztanle zituen 2005ean (75.2 biz./km2).
Vitória hiriburua da eta Vila Velha hiri nagusia.

## Geografia

Atlantiko Ozeanoaren ertzean dago, Rio de Janeiro estatuaren iparraldean eta Minas Gerais estatuaren ekialdean.
Estatuko bi heren menditsuak dira. Doce ibaiak zeharkatzen du Espirito Santo estatua.

## Udalerriak

Afonso Cláudio Brejetuba Conceição do Castelo Domingos Martins Laranja da Terra Marechal Floriano Venda Nova do Imigrante Alfredo Chaves Anchieta Guarapari Iconha Piúma Rio Novo do Sul Itaguaçu Itarana Santa Leopoldina Santa Maria de Jetibá Santa Teresa São Roque do Canaã Cariacica Serra Viana Vila Velha Vitória Aracruz Fundão Ibiraçu João Neiva Linhares Rio Bananal Sooretama Montanha Mucurici Pinheiros Ponto Belo Conceição da Barra Jaguaré Pedro Canário São Mateus Água Doce do Norte Barra de São Francisco Ecoporanga Mantenópolis Alto Rio Novo Baixo Guandu Colatina Governador Lindenberg Marilândia Pancas São Domingos do Norte Águia Branca Boa Esperança Nova Venécia São Gabriel da Palha Vila Pavão Vila Valério Alegre Divino de São Lourenço Dores do Rio Preto Guaçuí Ibatiba Ibitirama Irupi Iúna Muniz Freire Apiacá Atílio Vivácqua Bom Jesus do Norte Cachoeiro de Itapemirim Castelo Jerônimo Monteiro Mimoso do Sul Muqui São José do Calçado Vargem Alta Itapemirim Marataízes Presidente Kennedy

## Ekonomia

Kafea eta kakaoa egiten da bertako klima bero hezeari esker. Burdin hobi guztiz garrantzitsuak daude Doce ibaiaren arroan.

## Ikus, gainera

* Brasilen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Estatuko webgune ofiziala
* Datuak: Q43233
* Multimedia: Espírito Santo / Q43233

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Espírito Santo do Dourado

Espírito Santo do Dourado Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 6.611 biztanle ditu 263,879 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q727483
* Multimedia: Espírito Santo do Dourado / Q727483
# Espírito Santo do Pinhal

Espírito Santo do Pinhal Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 39.816 biztanle ditu 389,235 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649813
* Multimedia: Espírito Santo do Pinhal / Q1649813
# Espírito Santo (Rio Grande do Norte)

Espírito Santo Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. 10.611 biztanle ditu 135,838 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Norte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064219
* Multimedia: Espírito Santo (Rio Grande do Norte) / Q2064219
# Espéraza

Espéraza ( frantsesez eta ofizialki: Espéraza) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q609690
* Multimedia: Espéraza / Q609690
# Espírito Santo do Turvo

Espírito Santo do Turvo Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 4.878 biztanle ditu 193,666 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760344
* Multimedia: Espírito Santo do Turvo / Q1760344
# Esqueixada

Esqueixada Kataluniako plater tipiko eta ezagunenetako bat da.

## Osaketa

Honako osagaiak dituen entsalada hotz bat da: hegaluzea, bakailao papurtua, italiar piper berdea eta gorria zati txikitan moztua, tipula, olibak eta tomatea (pirrindua edo dadotan moztua. Oliba olioarekin, ozpinarekin, eta, behar izanez gero, gatzarekin ontzen da.
* Tokiaren arabera lekale lehorrak ere gehitzen zaizkio (orduan empedrat deitzen zaio), edo arraultza egosia.

## Antzeko beste plater batzuk

* Xató
* Esgarraet
* Pericana
* Empedrat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3044741
# Enriquillo

Enriquillo XVI. mendearen lehen erdialdean bizi izan zen jauntxo edo buruzagi tainoa izan zen. Kristau bihurtu zen. 1520. urtean, Diego Colónen eta espainiarren aurka altxatu zen eta hamahiru urtez eutsi zion kolonizatzaileen aurkako borrokari.
Amore eman zuen, Karlos I.a Espainiakoaren gutun batek, bere eta jarraitzaile guztien askatasunarekin batera, okupaturiko lurraldeak erabiltzeko eskubidea aitortu zionean (1533). Manuel de Jesús Galván idazle dominikarrak eleberri bat idatzi zuen buruzagi honi buruz (Enriquillo, 1878-1882).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1344189
* Multimedia: Enriquillo / Q1344189
# Ens

Ens (frantsesez eta ofizialki: Ens) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 25 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Ens udalerrian erroldatutako biztanleak 25 ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 29 etxebizitza zeuden, 11 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 18 bigarren erresidentzia ziren. 21 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 11 etxebizitza nagusietatik 9 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ens udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 15 ziren, horien artean 11 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 11 pertsona aktiboak lanean(6 gizon eta 5 emakume) zeuden.. 4 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 1 ikasten zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2000. urtean Ens udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1327288
* Multimedia: Ens (Hautes-Pyrénées) / Q1327288
# Enriqueta Otero Blanco

Enriqueta Otero Blanco (Castroverde, Lugo, 1910eko otsailaren 26a — Lugo, 1989ko urriaren 31), María das Dores izeneko gerra-izena ere izan zuena, maistra, feminista, gerrillera komunista espainiarra izan zen. Espainiako gerra zibilean Dolores Ibárruriren idazkari izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Breve bio en galiciadigital.com
* ↑ Centro Social Henriqueta Outeiro - Quem somos?. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3394579
# Enron eskandalua

Enron eskandalua AEBetako Texas estatuko Houston hirian egoitza zuen Enron energia enpresaren eskandalua izan zen. 2001eko urrian ezagutzera eman zen eta enpresa hori porrotera eta Arthur Andersen, munduko bost auditoretza eta kontabilitate elkarte handienetako bat, desegitera eraman zuen. Bere garaian, Estatu Batuetako historia ekonomikoaren porrot bidezko berrantolaketarik handiena izan zen, eta, gainera, bere auditoretzako huts hori, "inoiz ikusi ez zen handiena" bataiatu zuten.
Enron Kenneth Layk sortu zuen 1985ean, Houston Natural Gas eta InterNorth enpresak batuz. Urte batzuk beranduago, Jeffrey Skilling kontratatua izan zenean, exekutibo talde bat bildu zuen, kontabilitate hutsuneak, helburu bereziko erakundeak eta finantza txosten pobreak erabiliz, huts egindako eskaintza eta proiektuen zorretan milaka milioi dolar ezkutatzeko gai izan zirenak. Andrew Fastow finantza zuzendariak eta beste exekutibo batzuek Enronen zuzendaritza batzordea eta ikuskaritza batzordea engainatzeaz gain, Anderseni arazoak saihesteko presioa egin zioten.
Akziodunek 11.000 milioi dolar inguru galdu zituzten Enronen akzioaren prezioa: 2000. urtearen erdialdean prezioa 90$ra iritsi zen eta 2001eko azaroaren amaieran dolar bat baino gutxiagokoa. Securities and Exchange Commission (SEC) erakunde publikoak ikerketa hasi zuen eta Dynegy lehiakide nagusiak enpresa merke erostea proposatu zuen. Akordioak porrot egin eta, 2001eko abenduaren 2an, Enronek porrot egin zuen Ameriketako Estatu Batuetako Porroten Legearen 11. kapituluan. Bere aktiboek, 63.400 milioi dolarreko balioa zutenak, Enronen porrota AEBetako historiako porrot korporatiborik handiena bihurtu zuten, hurrengo urtean WorldCom porrot egin zuen arte.
Enronen exekutibo askori hainbat kargu leporatu zizkieten eta, ondorioz, kartzelara kondenatu zituzten. Estatu Batuetako barruti-gorte batek Enronen auditorea, Arthur Andersen, erruduntzat jo zuen; baina, Estatu Batuetako Gorte Gorenak epaia ezeztatu zuenerako, konpainiak bezero gehienak galdu eta itxi egin zen. Langileek eta akziodunek kalte-ordain mugatuak jaso zituzten epaiketetan, pentsioen eta akzioen prezioetan milaka milioi galdu arren. Eskandaluaren ondorioz, burtsan kotizatutako konpainien finantza-zehaztasuna handitzeko erregulazio eta lege berriak aldarrikatu zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bratton, William W.. (2002ko maiatza). «Does Corporate Law Protect the Interests of Shareholders and Other Stakeholders?: Enron and the Dark Side of Shareholder Value» (PDF) Tulane Law Review (New Orleans: Tulane University Law School) (1275): 61..
* ↑ (Ingelesez) Benston, George J.. (2003-11-6). «The Quality of Corporate Financial Statements and Their Auditors Before and After Enron» (PDF) Policy Analysis (Washington Hiria: Cato Institute) (497): 12..
* ↑ (Ingelesez) Ayala, Astrid; Ibárgüen, Giancarlo, Snr.. (2006ko martxoa). «A Market Proposal for Auditing the Financial Statements of Public Companies» (PDF) Journal of Management of Value (Universidad Francisco Marroquín): 1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2723024
* Multimedia: Enron scandal / Q2723024
# Enryaku-ji

Enryaku-ji (japonieraz: 延暦寺) , Ōtsun dagoen tenplu budista bat da. 1994ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak multzoaren barnean.

## Historia

Tendai monasterioa da eta Hiei mendian eraiki zuen Saichō monjeak 788 urtean, Kyototik gertu, eta gaur egun oraindik Tendai sektaren tenplu nagusia da.
Kammu enperadorearen babesean Saichōk ehun ikasle ordenatu zituen 807an. Diziplina zorrotza ezarri zien Hiei mendian eta 12 urtez itxituran egon ziren ikasten eta meditatzen. Ondoren monasterioko eta gobernuko postu garrantzitusak eskuratu zituzten.
Enryaku-ji tenpluaren garai onenean 3.000 azpitenplu izan zituen eta monje gerlarien (僧兵 sōhei) armada boteretsua eratu zuen. X mendean Ōtsuko Enryaku-ji eta Mii-dera tenpluen artean borroka piztu zen Tendai tenplu nagusia nor izango eta monje gerlariek baretu zuten egoera. Eskualdeko tenpluen artean gatazkek jarraitu zuten eta 1571ean Oda Nobunagak Enryaku-ji erasotzearekin bukatu zuen egoera honekin, eraikinak suntsitu eta monjeen artean sarraski itzela eginez. Gaur egun dakusagun tenpluko pabiloi gehienak beraz XVI eta XVII mendetakoak dira.

## Egitura

Enryaku-ji tenpluko eraikinak hiru eremutan banaturik daude:
* Tō-dō (東塔, "Ekialdeko pagoda"): Bertan daude eraikin arrantzitsuenak.
* Sai-tō (西塔, "Mendebaldeko pagoda"): Tō-dō azpian dago.
* Yokokawa (横川): Isolaturik dago, oinez ordu eta erdira.

## Iruditegia

* Tō-dō, ekialdeko pagoda.
* Daikō-dō, liburutegi areto handia.
* Monju-rō atea.
* Shōrō, kanpaidorrea.
* Kaidan-in, ordenazio eraikina.
* Yokokawa eraikina.
* Hiei mendia.

## Ikus, gainera

* Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q917195
* Multimedia: Enryaku-ji / Q917195
# Ensaimada

Ensaimada (katalanez: ensaïmada, saïm hitzetik eratorria, "txerri gantza") Balear Uharteetako usadiozko gozopil bat da. Hartzitutako eta labetutako azukredun ore batez egina dago, ore hau irin, ur, azukre, arrautza, legamia natural eta txerri-gantzez egina dago.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q1344218
* Multimedia: Ensaïmada / Q1344218
# Eschert

Eschert Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bernako Jura barruti administratiboa barrutian. 2014an 376 biztanle zituen 6,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67574
* Multimedia: Eschert / Q67574
Court
# Eschfeld

Eschfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 190 biztanle zituen 4,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563854
* Multimedia: Eschfeld / Q563854
# Eschlkam

Eschlkam Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Cham (barrutia)|Cham]] barrutian. 2014an 3.372 biztanle zituen 60,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505997
* Multimedia: Kunstwanderweg Eschlkam / Q505997
# Eschershausen

Eschershausen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Holzminden barrutia|Holzminden]] barrutian. 2014an 3.438 biztanle zituen 23,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q58757
* Multimedia: Eschershausen / Q58757
# Eschlikon

Eschlikon Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Münchwilen barrutia barrutian. 2014an 4,372 biztanle zituen 6,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65026
* Multimedia: Eschlikon / Q65026
Bichelsee-Balterswil Fischingen Münchwilen (TG) Sirnach Wängi
# Eschmeyer nexus

Eschmeyer nexus Eschmeyer generoko animalia da. Arrainen barruko Eschmeyeridae familian sailkatzen da. Ozeano Barean, Fiji inguruan, baino ez bizi den espezie hau bere familia eta genero monotipikoen kide bakarra da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Eschmeyer nexus», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Eschmeyer
* Eschmeyeridae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q289456
* Espezieak: Eschmeyer nexus
# Escholzmatt-Marbach

Escholzmatt-Marbach Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Entlebuch Constituency $^{(en)}$ barrutian. 2014an 4,341 biztanle zituen 106,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14550
* Multimedia: Escholzmatt-Marbach / Q14550
# Erdibizitza (farmakologia)

Farmakologian eta Medikuntzan, botika baten erdibizitza, kanporatzearen batez besteko bizitza, edo batez besteko bizitza biologikoa gorputzak hartutako botika baten odol-kontzentrazioaren erdia kanporatzeko behar duen denbora da. Horrela idazten da: $t_{1 \over 2}\,$.
Hots, odol-plasman dagoen botika baten kontzentrazioa erdira jaisteko behar den denbora da botika horren erdibizitza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686886
# Erdiko Frondella

Erdiko Frondella edota Erdiko Frondella Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.055 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11923131
* Multimedia: Frondella Central / Q11923131
# Erdiko (errugbia)

Erdiko edo erdi (ingelesez: centre edo second-five-eighth; frantsesez: centre edo trois-quarts centre) hiru laurdenekoen lerroaren erdian, joko-zabaltzailearen eta hegalekoaren artean kokatzen diren bi jokalarietako bakoitza. Erdikoek 12 eta 13 zenbakiak daramatzate.

## Erdiko ospetsuak

* Fred Allen
* André Boniface
* Guy Boniface
* John Dawes
* Danie Gerber
* Mike Gibson
* Arthur Gould
* Jeremy Guscott
* Frank Hancock
* Tim Horan
* George MacPherson
* Jo Maso
* Jack Matthews
* Ian McGeechan
* Gwyn Nicholls
* Brian O'Driscoll
* Philippe Sella
* Richard Tsimba
* Bleddyn Williams
* Clive Woodward

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Errugbia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2270380
* Multimedia: Rugby union centres / Q2270380
# Erdiko Infierno

Erdiko Infierno edota Erdiko Infierno Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.082 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65395774
* Multimedia: Infierno Central / Q65395774
# Erdigune (geometria)

Geometrian, erdigunea edo erdiko puntua zuzenki bateko muturren artean erdian dagoen puntua da.
Planoan honela kalkulatzen da (x$_1$, y$_1$) eta (x$_2$, y$_2$) puntuak izanik:
    $\left({\frac {x_{1}+x_{2}}{2}},{\frac {y_{1}+y_{2}}{2}}\right)$
Espazioan ere definitzen da bi puntuen arteko erdiko puntua. Bi puntuen koordenatuak (x$_1$, y$_1$, z$_1$) eta (x$_2$, y$_2$ z$_2$) izanik, erdiko puntua honela kalkulatzen da:
    $\left({\frac {x_{1}+x_{2}}{2}},{\frac {y_{1}+y_{2}}{2}},{\frac {z_{1}+z_{2}}{2}}\right)$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1645406
# Erdijainko

Erdijainko hitzak, mitologian, jainko batek pertsona hilkor batekin izan duen seme edo alaba deskribatzen du. Aro helenistikoan, garai honetako musikari eta olerkariak ere erdijainkotzat hartzen ziren, jainkoen bizitzari buruzko istorioak kontatzen zituztenak. Erdijainkoei, heroi ere deitzen zaie.

## Erdijainko greziarrak

Heroi greziarren izaera bitarraren zatia, erdijainko hitza sorrarazi zuena, euren jaiotzan parte hartzen zuen gurasotasun bikoitza da, oso gai erabilia, errege batek eta jainko batek parte hartzen baitzuten. Izan ere, heroiaren ama, bi aitekin oheratu daiteke gau berean, Teseoren ama zen Etraren kasuan bezala, edo, sekretuki jainko batek bisitatua ere izan zitekeen, Pertseoren ama zen Danaeren kasuan bezala. Antzinatean uste zenez, bi aiten hazia umetokian nahasten zen, eta, semeek, jainkoen ahalmen batzuk zituzten. Adibidez, ohiz kanpoko energia eta indarra, bizitza eta heriotzaren arteko muga igaro eta minik jaso gabe itzuli, edo, heriotzaren ondoren, jainko eta gizaki hilkorren arteko bitartekari lanak egin.
Zeus heroi askoren aita izan zen, bere maite-joko ugarien ondorioz. Heroi hauek, hil ondoren, ohorez betetzen ziren, hauen ondorengo izatea aldarrikatzen zuten greziarren artean bereziki, eta jainkoren baten babesa eta patroitza lortzea espero zutenak heroi hauen bitartekaritza lanaren bidez. Heroien gurtza, Antzinako Greziako erlijioaren erritu ktonikoen zati izan zen. Erdijainkoak hilkorrak ziren, gainontzeko gizaki hilkorrekiko lehentasuna zuten arren, eta, batzuk, ez ohiko botereak zituzten. Salbuespen bakarra Herakles izan zen. Hil zenean, olinpiar jainkoen artean onartua izan zena, honela, pribilegiozko posizio bat lortuz.
Egiturari dagokionez, heroien mito narratiboak, eleberriaren generoaren barnean sartzen dira. Alexandro Handiak, bere segizioko mitografoak, bere sekretuzko aitatasun olinpikoaren elezaharra zabaltzera animatu zituen. Arrakasta izan zuen, eta bere elezaharrak bizirik iraun zion antzinateari, bere pertsonaiari buruzko Erdi Aroko eleberri ziklo bat eratzera heltzeraino.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466470
* Multimedia: Demigods / Q466470
# Erdikari

Geometrian, erdikaria angelu bat beste bi angelu berdinetan zatitzen duen zuzena da. Horrela, erdikariko puntuek distantzia berdina dute jatorrizko angelua osatzen duten zuzenetara.
Bi zuzenek sortzen dituzten lau angeluetatik bi barneko eta bi kanpoko dira. Barneko angeluetako erdikariek eta kanpoko angeluetako erdikariek angelu zuzen bat, 90º gradukoa alegia, sortzen dute.
Triangelu batean, barneko angeluetako erdikariek bat egiten dute intzentro izeneko puntu batean. Laukizuzenetan erdikariak bat datoz diagonalekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27809
* Multimedia: Angle bisection / Q27809
# Erdibizitza

Erdibizitza hitzak honako esanahiak izan ditzake: