OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fermin Martzillakoa

Fermin Gartzeitz Martzillakoa infantzoi noble bat izan zen, eta, basailuekin batera, Navas de Tolosako guduan parte hartu zuen. Hori dela eta, Antso VII. Azkarra Nafarroako erregeak Nafarroako kateak bere armarrian jartzeko baimena eman zion Martzilla hiribilduari.
Fermin eta bere basailuek Navas de Tolosan egindako emanalditik Julio Altadill atera zuen, eta, horren ondorioz, Martzillak, hasiera batean, Nafarroako kateak zituen gaztelu bat eraman zuen armarri gisa, eta ez 1912an udal-blasoian zegoen zuhaixka bat, non egiazkotasunaren zalantza sortu baitzen. Martzillak Navas de Tolosan parte hartu zuen Nafarroako berrogeita bederatzi herrirekin, eta guztiei eman zitzaien herriko armetan kate kontsabidatuak izateko ohorea. Berrogeita hamar herrietatik hogei herrik, besteak beste Martzillak, galdu zuten blasoi-marka hori.

## Erreferentziak

* (Gaztelaniaz) Pertsonaia ospetsuak – Martzillako Udala. (Noiz kontsultatua: 2022-07-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5859049
# Fermin Izurdiaga

Fermin Izurdiaga Lorca (gaztelaniaz: Fermin Yzurdiaga) (Iruñea, 1903ko urriaren 25a-ibidem,1981eko abenduaren 10a) eskuin muturreko apaiza izan zen. Ideologikoki falangista, "Apaiza urdina" izengoitiarekin ezagutu zitzaion, Espainiako Gerra Zibilean FET y de las JONS erakundearen Prentsa eta Propagandaren delegatua izan zen. Frankisten publikazio batzuk ere zuzendu zituen, besteak beste, Arriba España eta Jerarquía aldizkaria. Bere jarduera politikoak eta faxismoaren aldeko jarrerek Espainiako Elizaren hierarkia batzuekin gatazkak izatera eraman zuten. Frankistek Uztarri eta Gezien Ordena Inperialarekin saritu zuten. Adolf Hitlerren jarraitzaile sutsua zen. Frankismoan goi karguak bete zituen.
| « | "Judaismoa, masoneria, marxismoa eta separatismoa jazarri behar dituzu. Haien egunkariak, haien liburuak, haien aldizkariak, haien propagandak suntsitu eta erre egin behar dituzu . Jainkoa eta Aberriarengatik! " | » |

## Obra

* «Poema de Navarra»,
* «Concilio de Santa María y dogma de España», Mariano de Cavia saria 1937an.
* El Cardenal Cisneros (1945)
* Novena a Santa María la Real de Pamplona (1946)

## Erreferentziak

* ↑ https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/31/24/105martinezsanchez.pdf
* ↑ http://www.enciclopedianavarra.com/?page_id=12077
* ↑ https://www.eusko-ikaskuntza.eus/es/fondo-documental/cultura-vasca-prensa/ku-3146/
* ↑ Payne, Stanley G. (1999). Fascism in Spain, 1923–1977. Madison: University of Wisconsin Press.
* ↑ https://www.congreso.es/es/web/guest/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=59317
* ↑ https://www.lavozdelarepublica.es/2019/08/curas-implicados-en-los-crimenes.html
* ↑ https://es.wikidat.com/info/fermin-izurdiaga
* ↑ https://datos.bne.es/obra/XX2565152.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5859039
# Fogars de la Selva

Fogars de la Selva Kataluniako udalerria da, Selva eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.513 biztanle zituen. 32,1 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 505 | 486 | 458 | 449 | 473 | 443 | 369 | 244 | 252 | 397 | 806 | 1.513 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Fogars de la Selvako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13083
* Multimedia: Fogars de la Selva / Q13083
# Fogars de Montclús

Fogars de Montclús Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokaturik dagoena. Udalerria 6 auzok osatzen dute.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 465 biztanle ditu.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 838 | 841 | 781 | 740 | 911 | 672 | 586 | 361 | 278 | 245 | 352 | 465 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Fogars de Montclúsi buruzko informazioa
* Datuak: Q15411
* Multimedia: Fogars de Montclús / Q15411
# Fontcouverte (Aude)

Fontcouverte ( frantsesez eta ofizialki: Fontcouverte) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377724
* Multimedia: Fontcouverte (Aude) / Q377724
# Fonte

Fonte Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 5.992 biztanle ditu, 14,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Asolo Pieve del Grappa $^{(en)}$ Riese Pio X San Zenone degli Ezzelini

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46752
* Multimedia: Fonte (Italy) / Q46752
# Fontcoberta

Fontcoberta Kataluniako udalerria da, Pla de l'Estany eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.251 biztanle zituen. 17,3 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 561 | 658 | 640 | 645 | 640 | 629 | 607 | 518 | 628 | 923 | 1.178 | 1.251 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Fontcobertako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13608
* Multimedia: Fontcoberta / Q13608
# Fontarón

Fontarón Lugoko (Galizia) ekialdeko parrokia bat da, Becerreá udalerrikoa.

## Auzoak

* As Cabanas
* Caldoval
* Foncova
* Fontarón
* O Lago
* Pedrelada
* Regochao
* Regosmil
* O Teso

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fontarón» www.concellobecerrea.es (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fontarón» Mapcarta (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12388699
* Multimedia: Fontarón, Becerreá / Q12388699
# Fonte Boa (Amazonas)

Fonte Boa Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. 25.871 biztanle ditu 12.155,427 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Amazonaseko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1793768
* Multimedia: Fonte Boa / Q1793768
# Fonte Nuova

Fonte Nuova Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 32.684 biztanle ditu, 19,94 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fonte Nuovak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mentana Erroma Guidonia Montecelio Monterotondo Sant'Angelo Romano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242637
* Multimedia: Fonte Nuova / Q242637
# Floridia

Floridia Italiako udalerri bat da. Sirakusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 21.182 biztanle ditu, 26,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Floridiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sirakusa Solarino Palazzolo Acreide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q490900
* Multimedia: Floridia / Q490900
# Florilegus condignus

Florilegus condignus erle espezie bat da, Florilegus generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Florilegus condignus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2849172
* Multimedia: Florilegus condignus / Q2849172
# Floridatown (Florida)

Floridatown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Rosa konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. 319 biztanle ditu, 1,0439 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Rosa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5863215
# Florien (Louisiana)

Florien Louisianaeko herri bat da. Sabine parrokian kokatua dago. 2010ean 633 biztanle zituen, 5,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sabine parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2345249
* Multimedia: Florien, Louisiana / Q2345249
# Floridako itsaslasterra

Floridako itsaslasterra Mexikoko golkotik Ozeano Atlantikorantz isurtzen den itsaslaster bat da. Juan Ponce de León esploratzaile espainolak aurkitu zuen 1513an.
Lurraren errotazioak eraginda (ekuatorean indar handiagoa egiten baitu) Atlantikotik Karibe itsasorantz bultzatutako uraren ondorioz sortzen da itsaslasterra. Ura pilatu egiten da Erdialdeko Amerikako kosten inguruan, iparralderantz abiatzen da Yucatango kanalean barrena eta Mexikoko golkora iristen da. Golkoan berotu egiten da, eta kanporantz bultzatua da Floridako itsasartean zehar, Kuba eta Florida artean, eta Estatu Batuetako ekialdeko kostaldean zehar jarraitzen du iparralderantz desegin arte. 1,8 m/s-ko abiadura du, batez beste.
Batzuetan, Golkoko itsaslaster ospetsuarekin nahasi izan da Floridako itsaslasterra, zeren Floridako ekialdeko kostaldean bat egiten baitu harekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1263083
# Florilegio

Florilegio bat literatura lanen zatiekin osatutako bilduma, antologia edo miszelanea bat da. Hitzaren jatorria latinean dago, florilegium (plurala, florilegia), bi hitzekin osatua: flos ('lorea') eta legere ('bildu', 'hautatu'). Florilegio bat, literalki, lore-sorta bat da, eta zentzu figuratiboan beste lan batzuetatik ateratako zatiekin osatutako bilduma bat. Etimologiaren aldetik antologiaren jatorri berbera du, grezieraz ἀνθολογία.

## Erdi Aroan

Erdi Aroko florilegioak Elizako Gurasoek eta beste idazle kristau batzuek idatzitako lanen zatiekin egindako bildumak ziren. Maiz filosofo paganoak sartzen ziren, Aristoteles kasu. Tomas Irlandakoaren Manipulus florum adibide garrantzitsua da, XIV. mendearen hasieran amaitua. Florilegio hauen helburua zen gai, doktrina edo eztabaida batzuekin osatutako zatiak hartzea eta, horrekin, argudioen bilduma bat ilustratzea. Erdi Aroaren ostean lan zientifiko edo literarioen bilduma miszelaneoak aipatzen zituen terminoak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q354326
# Floridako itsasartea

Floridako itsasartea (ingelesez: Straits of Florida; gaztelaniaz: Estrecho de Florida) AEBetako Florida penintsula eta estatua eta Kuba elkarbanatzen dituen itsasarte bat da. Ozeano Atlantikoko eta Mexikoko Golkoko urak ere banatzen ditu, eta Golkoko itsaslasterrak zeharkatzen du, mendebalde-ekialdeko norantzan Golkotik Atlantikora ur beroa igaroaraziz.
Bere gutxiengoko zabalera, Florida Keys uhartediko Key West uhartea eta Kubako kostaldearen artean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232912
* Multimedia: Straits of Florida / Q232912
# Formigal

Formigal (O Fornigal aragoieraz) Huescako iparraldeko herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan. Bertan, eski estazioa dago.

## Iruditegia

* Formigal elurpean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)Eski estazioaren webgunea
* Datuak: Q15071938
* Multimedia: Formigal / Q15071938
# Formiga (Minas Gerais)

Formiga Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 68.248 biztanle ditu 1.501,915 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1791720
* Multimedia: Formiga (Minas Gerais) / Q1791720
# Formicola

Formicola Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.367 biztanle ditu, 15,68 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Formicolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Giano Vetusto Pietramelara Roccaromana Camigliano Rocchetta e Croce Pontelatone

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58591
* Multimedia: Formicola / Q58591
# Formigara

Formigara Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 997 biztanle ditu, 12,64 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Formigarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelgerundo Castiglione d'Adda Pizzighettone San Bassano Gombito

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42681
* Multimedia: Formigara / Q42681
# Gaëtan de Rochebouët

Gaëtan de Rochebouët (Angers, 1813ko martxoaren 16a – Paris, 1899ko otsailaren 23a) frantziar militar eta politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1877ko azarotik abendura.
Artilleriako militarra izan zen eta Bigarren Inperioaren Ekialdeko kanpainetan esku hartu zuen. 1870eko Frantzia-Prusia gerran ere borrokatu zuen.
1877ko krisi politikoan eta errepublikanoen garaipenean, Patrice de Mac Mahon presidenteak Rochebouët jenerala izendatu zuen gobernuburu azaroan. Biltzarrak berarekin hitz egiteari uko egin zionez, Rochebouëtek dimisioa eman zuen abenduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q524668
* Multimedia: Gaëtan de Rochebouët / Q524668
# Gaël Prévost

Gaël Prévost (Clermont-Ferrand, 1994ko martxoaren 8a) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Gaël Prévost
* ↑ Gael PREVOST

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1706218
* Multimedia: Gaël Prevost / Q1706218
# Gaël Touya

Gaël Touya (Longeville-lès-Metz, 1973ko urriaren 23a) sable modalitateko frantziar eskrimalari bat da. Urrezko domina bat irabazi du Olinpiar Jokoetan.

## Palmaresa
### Olinpiar Jokoak

* Urrezko domina 2004ko Udako Olinpiar Jokoetako taldekako sable proban (Atenas)

### Munduko Eskrima Txapelketa

* Urrezko domina 1997ko Munduko Eskrima Txapelketako taldekako ezpata proban (Lurmutur Hiria)
* Zilarrezko domina 1998ko Munduko Eskrima Txapelketako taldekako ezpata proban (La-Chaux-de-Fonds)
* Datuak: Q544570
# Gaëtan Bernoville

Gaëtan Bernoville (Donibane Lohizune, 1889ko azaroaren 26a - Paris, 1960ko azaroaren 11) Euskal Herriko frantsesezko idazlea izan zen.

## Biografia

Donibane Lohizune jaioterrian bizi izan zen haurtzaroan. Sakonki katolikoa zen eta bere lehen idazkietan karlismoaren eragin argia dago. 1913an Les Lettres aldizkaria sortu zuen.
Parisen finkatu eta Grasset argitaletxeko bilduma bat zuzendu zuen. Frantses Akademiako kide izendatu zuten. Gure Herria, Revue Régionaliste des Pyrénées, L'Illustration eta beste argitalpen batzuetan idatzi zuen.

## Lanak
### Euskal Herriaz

* La croix de sang. Histoire du curé Santa Cruz, Paris, 1928. Sortu zuen zalapartagatik berehala espainierara itzuli zuten.
* Au service de Don Carlos, Paris, 1932.
* Un saint basque. Saint Michel Garicoits, Paris, 1936.
* Le pays des Basques, 1937.
* Visages du Pays Basque, Paris, Éditions des Horizons de France, 1946.
* Pierres le contrebandiste.
* Zinemaren alorrean Au Pays des Basques 1930eko filmeko gidoigilea izan zen.

### Beste lan batzuk

* Itinéraire spirituel de France, 35 liburukiko lan itzela; horrek donibandarra XX. mendearen lehen erdialdean gertatutako "berpizkunde literario katolikoan" kokatzen du. Horietako batzuk hemen jasota daude.
* Sainte Thérese de l'enfant Jesus, 1926.
* Les Jésuites, 1934.
* Grignion de Montfort, apôtre de l'école et les Frères de Saint-Gabriel, 1946.
* La Salette (1946).
* Monseigneur Jarosseau et la mission des Gallas; l'épopée missionnaire d'Éthiopie, 1950.
* Le catholicismo dans l'oeuvre de François Mauriac, 1950.
* L'Épopée des Lućs et les Saints Innocents de la Vendée, 1970.

## Bere omenez

Donibane Lohizune jaioterrian bere izena daraman karrika dago.

## Bibliografia

* Vovard, A.: Un écrivain basque: Gaëtan Bernoville. Revue Régionaliste des Pyrénées, 1958.

## Erreferentziak

* ↑ Declin social et revendication identitaire : la « renaissance littéraire catholique » de la première moitié du XXe siècle, Cairn.com.

## Ikus, gainera

* Au Pays des Basques
* Frantses Akademia

## Kanpo loturak

* Bernoville Auñamendi Eusko Entziklopedian.
* Datuak: Q12258328
* Multimedia: Gaëtan Bernoville / Q12258328
# Gać udalerria

Gać Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Przeworsk barrutian kokatuta. 35,96 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4616 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2328456
* Multimedia: Gmina Gać / Q2328456
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Gaïnas

Gaïnas (400ean hila), Teodosio I.a Handiaren eta honen seme eta oinordeko izan zen Arkadioren erregealdietan zerbitzatu zuen Bizantziar Inperioko buruzagi godo anbiziotsu bat izan zen.
Gaïnasek, bere karrera militarra, oinezko soldadu bezala hasi zuen, eta, aurrerago, Teodosioren armadako barbaroen talde bat zuzendu zuen Flavio Eugenio usurpatzailearen aurka, 394an. 395ean, Flavio Estilikon eta Eutropiorekin indarrak bateratu zituen Ekialdeko pretorioaren prefektua zen Rufino erorrarazteko. 399an, Leoren ordezko izan zen magister militum karguan, azken honek, Tribigildo buruzagi ostrogodoak zuzendutako inbasioak gelditzeko saiakeran huts egin ondoren. Gaïnasek ere huts egin zuen inbasio horiek geldiarazteko orduan, Arkadio enperadorearen aholkularia zen Eutropiori errua bota zion arren. Etsaitasun hau, Gaïnasen eta Eudoxia enperatrizak bultzatutako Eutropioren exekuzioarekin amaitu zen.
Egoera kontrolatzeko bere ezintasunagatik geroz eta atsekabetuago, Gaïnasek, ministro gehiago kargutik kentzea eskatu zuen. Gaïnasek Tribigildorekin zituen konpromisoek, honekin azpijokoan ari zenaren zurrumurruak sustatu zituzten, eta, Konstantinoplara 400ean itzuli zenean, herri matxinada bat piztu zen, eta bere lagunetako 7.000, jendilajeak erailak izan ziren, Eudoxia enperatrizak bultzatu zuena.
Erantzun bezala, Gaïnas eta bere soldaduak, Helespontotik ihes egiten saiatu ziren, baina bere flota, Fravitta izeneko hirugarren buruzagi godo batek aurkitu eta suntsitu zuen. Gudu honen ondoren, Gaïnas eta honi geratzen zitzaizkion soldaduak, Uldin buruzagi zuten hunoek harrapatu zituzten, Danubiotik iparraldera ihes egiten saiatzen ari ziren bitartean. Gaïnas eraila izan zen, eta bere burua, Uldinek bidali zion Arkadiori opari bezala.
# Gaúcha do Norte

Gaúcha do Norte Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. 8.646 biztanle ditu 16.930,665 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805569
* Multimedia: Gaúcha do Norte / Q1805569
# Gaúcho

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Gautxo (argipena)»
Gaúcho edo gautxo Brasilgo hegoaldeko muturreko Rio Grande do Sul estatuko biztanleak izendatzeko erabiltzen den jentilizio herrikoia da. Haientzat jentilizio hau ohikoa da, benetako jatorri gautxorik ez badu ere. "U" letraren azentua portugesak gaztelaniazko gaucho hitzari egindako ekarpena da.
Jentilizio hau idiosinkrasia komun baten adierazlea da, eta agerian uzten du Argentinako itsasertzak, Paraguaik eta Uruguaiko iparraldeak Brasilgo hegoaldean izan duten eragina, eta, era berean, Brasilgo inguru horrek ere aipatutako eskualdeetan izandakoa. Idiosinkrasia honen adibideak matea (chimarrão), musika folklorikoak (chamamé), guaranierak (batez ere Paraguaiko mugan) eta landarako zaletasuna dira. Izaera honen ezaugarriak aurki ditzakegu guarani jatorriko biztanleen artean eta baita Europako ondorengoen artean ere, hala nola Polonia, Italia, herrialde eslaviar eta Alemaniako komunitateetan (eta, noski, portugaldarretan eta espainiarretan ere). Eredu kultural garrantzitsu honek oso erregionalismo partikularra sortu du eskualdean, batzuetan baita independentziazalea ere, XIX. mendeko Rio Grande do Sul-eko iraultza federalista sorraraziz.

## Ikus, gainera

* Brasilgo Hegoaldeko Eskualdea
* Rio Grande do Sul-eko iraultza federalista
* Parana estatua
* Rio Grande do Sul estatua
* Santa Katarina estatua
* Gautxo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3759115
# Gaîté (Parisko metroa)

Gaîté —Joséphine Baker azpititulua duena— Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 14. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 13. linea (Parisko metroa)
* Joséphine Baker

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q377782
* Multimedia: Gaîté (Paris Metro) / Q377782
# Gañeta

Gañeta Aralarko mendilerroan dagoen mendi bat da. Izen bereko zirkua eratzen du inguruko beste hainbat mendirekin. Zirku hau, iparraldetik, Enirioko labarrari nagusitzen zaio.

## Irispideak

Larraitzetik, mendi honen tontorrera joateko, Alotzako larreetatik pasa behar da. Guardetxetik abiatuz gero, berriz, Irazustako leporantz abiatu behar da, Errenagako babeslekuetatik. Zaldibiatik, ur gordetegietatik Uidui izeneko bordara iristen da, Aralarren aurkitzen direnen artean, handienetako bat, bertan, bere antzinatasunaren lekuko diren trikuharriak daudelarik. Zearragoene izeneko trikuharria igaroz igotzen da. Iparralderantz hartuz, Uelogoena izeneko trikuharrietarantz heltzen da, lautadatxo batean. Gorago, lepotxo batetara iristen da, Gañeta eta Bustiako Punta artean dagoena. Hemendik, tontorrera berehala heltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258327
# Francis Thompson

Francis Thompson (Preston, Lancashire, 1859ko abenduaren 16a - St. John´s Woods, Londres, 1907ko azaroaren 13a) ingeles poeta eta saiakera-idazlea izan zen.
Medikuntza-ikasketak hasi zituen, baina azterketak gainditu ez zituenez Londresa joan zen, eta noraezean bizi izan zen aldi batez. 1888an Merry England aldizkari katolikoko argitaldariaren laguntza jaso zuen bere lan lirikoak kaleratzeko. 1893. urtean, erlijioan eta mistizismoan oinarrituriko The Hound of Heaven (Zeruko erbi-zakurra) poema-bilduma idatzi eta kaleratu zuen, arrakasta handia izan zuena. Hurrengo urteetan idatzi zituen New Poems (1897, Poema berriak) poema-bilduma eta Shelley saiakera (1909), Inazio Loiolakoaren bizitzari eta San Joan La Sallekoari buruzko biografiak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q367745
* Multimedia: Francis Thompson / Q367745
# Francis Peyton Rous

(Francis) Peyton Rous (Baltimore, 1879ko urriaren 5a - New York, 1970eko otsailaren 16a) estatubatuar medikuntza-ikertzailea izan zen. Johns Hopkins Unibertsitatean eskuratu zuen sendagile-titulua, 1905ean; 1909an, Ikerketa Medikoetako Rockefeller Institutuan (gaur egun, Rockefeller Unibertsitatea) sartu zen, eta 60 urtetik gora egin zituen hango ikertzaile gisa. 1915-1916 urteetan, Lehen Mundu Gerraren garaian, odol-transfusioak egin ahal izateko odola gordetzeko metodo bat asmatu zuen, eta teknika hari esker antolatu ahal izan ziren odol-bankuak. Dena dela, minbizi-mota batzuen ikerketan nabarmendu zen Rous bereziki; horrela, 1910ean, oilasko batean tumore minbizidunak hazi zituen eta birus moduko likido gisako bat atera zuen haren gorputzetik, beste oilasko batzuen gorputzean txertatuz gero, minbizia eragiten zuena. Zientzialariek ez zuten Rousen teoria ontzat eman, ez baitzuten uste minbizia eragin zezakeenik tumore batek, ez delako eritasun kutsakorra. Dena dela, 1966an, Medikuntzako Nobel saria eman zioten egindako ikerketengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q298707
# Francis Pélissier

Francis-Maurice Pélissier (Paris, 1894ko ekainaren 13a - Mantes-la-Jolie, 1959ko otsailaren 22a) frantziar txirrindulari bat izan zen. 1919tik 1931ra profesionala izan eta gero, La Perle taldeko zuzendaria izan zen hiru hamarkadaz.
Euskal Herriko Itzuliko lehen ekitaldia irabazi zuen. Bere ardurapean, Jacques Anquetil debutatu zuen. Henri Pélissierren anaia izan zen.

## Taldeak

* JB Louvet (1919-1923).
* Automoto (1924-1925).
* Dilecta-Wolber (1926-1928).
* JB Louvet (1929).
* Wolber (1930-1932).

## Palmaresa

1919
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* Bordele-Paris.
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
1920
* Hego-mendebaldeko Tourra.
1921
* Paris–Tours.
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
* 2. Paris-Roubaixen
1922
* Bordele-Paris
1923
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
1924
* Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketa.
* Bordele-Paris.
* Euskal Herriko Itzulia eta etapa 1
1926
* As Criteriuma.
* Wolber Saria.
1927
* Frantziako Tourreko etapa bat.

## Kanpo estekak

Francis Pélissier - ProCyclingStats
* Datuak: Q784916
* Multimedia: Francis Pélissier / Q784916
# Francis Salagoiti

Francis Salagoiti (1955eko urriaren 13a) lapurtar enpresaburu eta idazkari judiziala da. 1999 eta 2011 artean Aviron Bayonnais errugbi taldeko presidentea izan zen baina Alain Afflelou akziodun nagusiarekin ika-mika izan ondoren dimititu zuen. 2015ean, Manu Merinek Baiona eta Miarritze errugbi taldeen arteko bateratze ahaleginak porrot egin ostean dimisioa eman eta berriro hautatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Salagoiti, presidente» Berria 2015-06-28.
* Datuak: Q27514702