OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Breaking the Silence

Breaking The Silence (hebreeraz: שוברים שתיקה‎‎‎, Shovrim Shtika; euskaraz: «Isiltasuna apurtuz») Israelgo Gobernuz kanpoko erakundea (GKE) da. Herrialde hartako soldadu ohiek osatutako erakundea da, 2004an sortutakoa, eta ordutik haiek armadan edukitako bizipenak eta testigantzak biltzen dituzte, beti ere Zisjordanian, Gazako zerrendan eta Ekialdeko Jerusalemen gertatukoa Bigarren Intifadatik aurrera.
Mendebaldeko Jerusalemen kokaturik, GKE honek ahalbidetzen die aktiboan edo armadatik kanpo dagoen hainbat militarri okupatutako lurraldeetan euren esperientzia modu konfidentzialean kontatzeko. J.J. Goldberg kazetariak erakundea "The Jewish Daily Forward" egunkarian deskribatu zuen "soldadu ezkertiarren protesta-erakunde" moduan, Lawrence Swain idazleak ordea aniztasun demografikoa eta ideologikoa ikusten duen bitartean.
Hain zuzen ere, erakundearen helburua da soldaduen isiltasuna apurtzea bizitza zibilera itzultzen direnean, eta "lurralde okupatuetan bizitako errealitatea eta etxean topatutako isiltasunaren arteko tartea" deskubritzen dutenean. Horretarako "Soldiers Speak Out" 1.000tik gora testigantzen bilduma martxan ipini dute urte hauetan. Horrela, espero dute Israelgo gizartea errealitateaz konturaraztea eta abusuen egiaren aurrean ipintzea.
Benjamin Netanyahu lehen ministroak, beste agintari batzuen moduan, erakundearen aurka hitz egin du. Baina aldi berean beste agintari batzuk defendatu egin dute jardun bakezale hau hain zuzen ere Israelgo armadaren eta estatuaren alde.

## Ikus, gainera

* Israel-Palestina Gatazka
* Women Wage Peace

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Hebreeraz)GKEaren webgunea.
* Datuak: Q1514756
* Multimedia: Breaking the Silence / Q1514756
# Breaksea Sound

Breaksea Sound edo Te Puaitaha, Zeelanda Berriko fiordo bat da. Hego uhartean dago.
* Datuak: Q24189522
* Multimedia: Te Puaitaha / Breaksea Sound / Q24189522
# CDN (argipena)

CDN hainbat esanahi dituen akronimoa da:
* Nafarroako Demokraten Konbergentzia: Nafarroako alderi politikoa (gaztelaniaz eta ofizialki Convergencia de Demócratas de Navarra)
* Edukien banaketarako sarea: datuen kopiak gordetzeko ordenagailu sarea (ingelesez Content delivery network edo Content distribution network)
* Kanada estatuaren akronimoa (Canada)
# CDS

CDS esanahi desberdineko hainbat gauzaren akronimoa izan daiteke:
* Zentro Demokratiko eta Soziala, Espainiako alderdi politikoaren izena.
* Credit default swap, finantza merkatuen swap motako kontratua.
# Canis anthus anthus

Senegalgo otsoa, Senegalgo txakala edo Slender txakala (Canis anthus anthus) Canis anthus espeziearen Senegalgo azpiespeziea da, oro har, Senegaletik ez ezik Afrikako mendebaldeko beste herrialdetatik ere hedatua dagoena.

## Erreferentziak

IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2947305
* Espezieak: Canis aureus anthus
# Canis anthus lupaster

Egiptoko otsoa edo txakala (Canis anthus lupaster) Egiptoko inguruetatik bizi den eta larriki mehatxatuta dagoen kanidoen azpiespeziea da. Txakal arrunten itxura handia du eta aditu batzuek Canis anthus-en azpiespezie bat izan beharrean, benetan Canis aureus-en azpiespezie bat izan zitekeela diote, dagokion izen zientifikoarekin (Canis aureus lupaster).

## Erreferentziak

IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q728631
* Multimedia: Canis lupaster lupaster / Q728631
* Espezieak: Canis anthus lupaster
# Canis dirus

Canis dirus ("txakur beldurgarria") Canis generoko espezie desagertu bat da. Ipar Amerikako historiaurreko haragijale ospetsuenetako bat da, bere desagertutako lehengusua den Smilodon fatalis katu zorrotzarekin batera. Otso direkologoak Ameriketan bizi izan ziren Pleistozeno Aro Zaharreko eta Holoken garaiko garaietan (orain 125.000-9.440 urte). Espeziea 1858an izendatu zuten, lau urte lehenagoko alearen ondoren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496689
* Multimedia: Aenocyon dirus / Q496689
* Espezieak: Canis dirus
# Canis lupus albus

Tundrako otsoa (Canis lupus albus) Eurasiako tundratik hedatzen den otso azpiespeziea da, batez ere Siberiatik Eskandinaviaraino.
Azpiespezie handia da, arrak 118-137 zentimetro luze dira, 40-50 kilo pisatuz. Emeak, ordea, 112–136 cm luze dira eta 37-41 kilo artean pisatzen dute.
Europako otsorik handiena gisa kontsideratzen zen, baina, berriki, neurri berdineko eta handiagoak diren beste azpiespezie batzuetako aleak neurtu dira.
5-9 alez osaturiko taldetan antolatzen da eta elur-oreinak, erbiak, azeriak eta abereak ehizatzen ditu elikatzeko.

## Erreferentziak

IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q932176
* Multimedia: Canis lupus albus / Q932176
* Espezieak: Canis lupus albus
# Canis anthus soudanicus

Canis anthus soudanicus Sudanetik eta Somaliatik hedatzen den Canis anthus-ren azpiespezie bat da. Espezie bereko Egiptoko azpiespeziearekin alderatuta, Canis anthus soudanicus-ek belarri handiagoak ditu, kolore gris-marroixka du bere ilajea eta bizkarraren erditik marra beltza du lepotik hasi eta isatseraino iristen delarik.
Haragijale honek ugaztun eta hegazti txikiak ehizatzen ditu elikatu ahal izateko, sarraskiak ere ez ditu baztertzen. Oro har, harrapari guztiak bezalaxe, animalia oportunista da.

## Erreferentziak

IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126678458
* Espezieak: Canis anthus soudanicus
# Canis Minor

Canis Minor edo Txakur Txikia —latinez: Canis Minor— egungo 88 konstelazioetako bat da. Modu nabarmenean izan zen Claudio Ptolomeok bere Almagesto lanean deskribatutako jatorrizko 48 konstelazioetako zati, lan honen iturrian agertzen baita: Manilio Antiokiakoaren Astronomica lan handia. Zakur txikiaren irudia sinplea da: bi izar elkartzen dituen lerro bat. Bere izarrik distiratsuena den Procyonek Oriongo Betelgeuse eta Canis Maior konstelazioko Sirius izarrekin "Neguko Hirukia" eratzen du.

## Mitologia

Zakur txikia Eratostenesek Orionen zakurra bezala identifikatzen zuen, bere jabearen aldi berean katasterizatua, beti egon baitzen bere abentura guztietan. Baina Zakur Nagusiarekin gertatzen den bezala, Mera zakur emea izan daitekeenaren aldaera ere erregistratzen du, bere jabeak ziren Ikario eta Erigoneren gorpuak aurkitu izanaren ondoriozko bere aieneekin jendea erakarri zituelarik lurpera zitzaten. Beste aldaera bat Zefaloren zakurra izango litzatekeela da, Teumesoko azeria ehizatzen saiatu zena.
Konstelazio honetako izarrik distiratsuenak Procyon izena darama, "zakurraren aurretik" esan nahi duena, zakur izarra den Siriusen aurretik agertu izateari erreferentzia eginez.

## Izar nagusiak

* α Canis Minoris (Procyon), zeruko zortzigarren izarrik distiratsuena. Gure eguzki-sistematik gutxi gora-behera 11 argi-urtera dago. 13 magnitudeko nano zuri ilun bat du lagun.
* β Canis Minoris (Gomeisa), +2,89ko itxurazko magnitudeko izar zuri-urdinxka, inguruan materia disko bat duena. Gainera, Gamma Casiopeiae izar aldakor bat da.
* γ Canis Minoris, 4,33 magnitudeko erraldoi laranja eta izar bitar espektroskopikoa.
* δ Canis Minoris, hiru izarrek konpartitzen duten izena: δ$^1$ Canis Minoris, δ$^2$ Canis Minoris eta δ$^3$ Canis Minoris. δ$^1$ Canis Minoris 760 argi-urteko distantziara dagoen erraldoi zuri-hori bat da.
* ε Canis Minoris, 4,99 magnitudeko izar erraldoi argitsu horia
* ζ Canis Minoris, 5,13 magnitudeko erraldoi argitsu zuri-urdinska; merkurio-manganesozko izar bat da
* η Canis Minoris, 5,24 magnitudekoa, hau ere erraldoi zuri-hori bat da.
* 14 Canis Minoris, 5,30 magnitudeko erraldoi laranja.
* U Canis Minoris, 338 eguneko periodoan bere magnitudea 7,3 eta 11,0 artean aldatzen duen Mira izar aldakorra.
* YZ Canis Minoris (Gliese 285), aldi berean izar ñirñirkaria eta BY Draconis izar aldakor bat den nano gorria, gure eguzki sistematik 19,3 argi urteko distantziara.
* Luytenen izarra, 12,37 argi urteko distantziara dagoen nano gorria.

## Zeru sakoneko objektuak

* NGC 2485, Procyon izar distiratsutik 3,5º ipar-ekialdera dagoen galaxia.

## Oharrak

* ↑ Euskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa".

## Erreferentziak

* ↑ «Konstelazioak (88 konstelazio ofizialak)» 173. Astroen izenak. Euskaltzaindia, 18 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9305
* Multimedia: Canis Minor / Q9305
# Canis adustus

Canis adustus Canis generoko eta Canidae familiako ugaztun haragijale bat da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)Mammals - full taxonomy and Red List status Ugaztun guztien egoera 2008an

## Kanpo estekak

* Canis adustus espeziearen deskribapena Mammal species of the world webgunean
* Canis adustus IUCN-ko zerrendan
* Datuak: Q208079
* Multimedia: Canis adustus / Q208079
* Espezieak: Canis adustus
# Bucconidae

Bucconidae Piciformes barruan sailkatzen den hegazti familia bat da. Mexiko eta Hego Amerikan bizi dira, ingurune tropikaletan. Galbulidaeren senideak dira, baina eurek duten kolorea falta zaie. Marroi, arreak eta gorriak izan ohi dira.

## Generoak

* Notharchus
* Bucco
* Nystalus
* Hypnelus
* Micromonacha
* Nonnula
* Hapaloptila
* Chelidoptera
* Malacoptila
* Monasa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q621861
* Multimedia: Bucconidae / Q621861
* Espezieak: Bucconidae
# Bucephalacra

Bucephalacra Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Bucephalacra scoliosema da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Bucephalacra duplex | | daturik gabe |
| Bucephalacra scoliosema | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4982513
* Espezieak: Bucephalacra
# Calders

Calders Kataluniako udalerria da, Moianès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 899 biztanle zituen. 33,1 km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak

* Calders (Herriburua)
* Urbanització la Guàrdia
* Viladecavalls de Calders

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.703 | 1.795 | 1.825 | 1.611 | 746 | 762 | 676 | 551 | 494 | 581 | 788 | 899 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Caldersko udalaren webgunea.
* Datuak: Q16680
* Multimedia: Calders / Q16680
# Caldiero

Caldiero Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 7.924 biztanle ditu, 10,37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Caldierok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belfiore Colognola ai Colli Lavagno San Martino Buon Albergo Zevio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46625
* Multimedia: Caldiero / Q46625
# Caldes d'Estrac

Caldes d'Estrac, herri izenez Caldetes, Kataluniako n kostaldean dagoen udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian kokaturik.
Toponimoa latinezko "caldarios"-etik dator, ur termaletatik alegia, XVIII. mendetik aurrera bereziki garatutakoak. Eta bestela "Astaracum" pertsona izenetik ere bai, Akitaniatik datorrena, zehazki Astarac lurralde historikotik.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 2.799 biztanle zituen. 0,90 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 691 | 748 | 771 | 843 | 886 | 846 | 1.042 | 1.055 | 1.162 | 1.463 | 1.974 | 2.799 |

## Jaiak eta ospakizunak

* Festa Local: Irailean.
* Festa Petita: Abenduaren 13an.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Caldes d'Estraceko udalaren webgunea.
* Datuak: Q12102
* Multimedia: Caldes d'Estrac / Q12102
# Caldhame

Caldhame, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5019083
* Multimedia: Caldhame / Q5019083
# Caldisericum

Caldisericum exile bakteria espezie bat da. Nahikoa berezia da beste bakterioekin alderatuta, eta horregatik bere familia, orden, klase eta filum propioa du. OP5 filum kandidatoen artean lehenengo termofiloa da kultibatu eta deskribatua izateko.
Zelulek ile motako egitura multizelularrak sortzen dituzte, eta flagelo polar bakarra dute. 65 °Cko tenperaturan garatzen dira hoberen.

## Erreferentziak

* ↑ PMID 19628600 (PubMed) Citation will be completed automatically in a few minutes. Ilara saltatu edo eskuz egin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1138211
* Espezieak: Caldisericum
# Caldes de Malavella

Caldes de Malavella Kataluniako barnealdeko udalerria da, Selva eskualdean eta Gironako probintzian kokatua, Costa Brava eta Serra de les Guilleries artean. Ur termalak dira herriko ondare nagusia eta hortik datorkio izena hain zuzen ere, erromatar garaiak eta XIX. mendeko balnearioak (Prats eta Vichy) barne hartuta.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 6.710 biztanle zituen. 57,4 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.851 | 2.051 | 2.118 | 2.194 | 2.158 | 2.280 | 2.264 | 2.895 | 2.812 | 3.106 | 4.225 | 6.710 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Caldes de Malavellako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13064
* Multimedia: Caldes de Malavella / Q13064
# Caldes de Montbui

Caldes de Montbui Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.885 biztanle zituen. 37,5 km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak

* Caldes de Montbui
* els Lladoners
* Urbanitzacions Can Valls
* i Torre del Negrell
* Urbanització els Saulons
* i la Finca Ribó

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 3.570 | 3.761 | 4.055 | 4.622 | 4.645 | 4.598 | 5.889 | 8.091 | 10.153 | 11.293 | 13.848 | 16.885 |

## Pertsona ezagunak

* Raül Romeva (1971-), Generalitateko kontseilaria eta preso politikoa.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Caldes de Montbuiko udalaren webgunea.
* Datuak: Q15400
* Multimedia: Caldes de Montbui / Q15400
# Calderónita

Calderónita fosfato motako minerala da eta brackebuschite supertaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Calderónita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb2Fe^{3+}(VO4)2(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Calderónite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Caldes

Caldes Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.102 biztanle ditu, 20,81 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Caldesk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bresimo Cavizzana Cis Cles Malè Terzolas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q257221
* Multimedia: Caldes / Q257221
# Caldicot (Monmouthshire)

Caldicot, galesez: Cil-y-coed, Galesko hego-ekialdeko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian eta Severn ibaiaren itsasadarra eta Bristolgo kanalaren mendebaldeko ertzean. M4 eta M48 autobideetan dago, Chepstow eta Newport udalerrien artean.
2011ko erroldaren arabera 11.424 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q722585
* Multimedia: Caldicot, Monmouthshire / Q722585
# Carmen Mir

Carmen Mir i Llusada (Balsareny, Katalunia, 1903 – Bartzelona, 1986), modista, moda-diseinatzailea eta nazioarte mailan enpresari ospetsua izan zen. Espainiako goi-mailako joskintzan parte hartu zuen, "Carmen Mir" bere moda etxearekin, eta geroago, 1969an, "boutiques" izenarekin Bartzelonan eta Madrilen.
70eko hamarkadaren bigarren erdian, Elisa Lacambra errainari pasatu zion lekukoa; goi-mailako joskerari eutsi zion, eta prêt-à-porter negozioari ekin zion. 2006an behin betiko erretiratu zen.

## Biografia

Manresako ehun-fabrika eta ehun-merkatari baten jabe zen familia batean jaio zen, eta XX. mendeko 20ko hamarkadan hasi zen modista jardueran. Bere lantegia ireki zuen Bartzelonan 1949an.
Bere moda-estiloa ezaguna zen 1960. eta 1970. urteetan, batez ere Ingalaterratik hartutako minigona eta «Barbarella» modagatik. Nazioarteko ospeak Washingtonen desfilatzera eraman zuen, bezeroak izan zituen Houstonen 60ko hamarkadan.
1977an, Elisa Lacambra errainari pasatu zion Carmenek negozioa, eta haren marka joskintzako marka tradizionala bihurtu zen.

## Sorkuntzak

Goi-mailako Joskintzako Kooperatibarekin desfilatu zuen Bruselan, Mexikon, Sindeyn eta Estatu Batuetan. 1964ko New Yorkeko Mundu Ferian parte hartu zuen, eta gertaera hori erabakigarria izan zen 1965eko ‘Los Importantes’ tituluetako bat eman ziezaioten —Diario de Barcelonak eta Radio Bartzelonak urteko pertsona ospetsuak nabarmentzeko sortua—.
Espainiako goi-mailako joskintzak erakundeen laguntza izan zuen kanporako proiekzioan; orduko Informazio eta Turismo Ministerioak prentsa eta atzerriko erosleak gonbidatu zituen Madrilgo eta Bartzelonako bildumak ikustera —horietako lehena Udazken-Negua 1968-1969 izan zen —. Espainiako Modaren Ganberak, berriz, plus ekonomikoa ematen zien urteko jostunei, tartean Carmen Mir.
1968an, Carmen Mir izan zen Mexikoko Joko Olinpikoetako Espainiako ordezkaritzaren uniformeen diseinatzailea.

## Erreferentziak

* ↑ Paulina Botella. (28 de febrero de 1976). «La alta costura no puede dormirse en los laureles» Revista «Blanco y Negro».
* ↑ «Barcelona, alta costura» Cátalogo de la exposición en el Palau Robert (Barcelona) diciembre de 2010.
* ↑ «Carmen Mir: Una purista de la moda» Yo Dona 26 de junio de 2013.
* 1 2 «Carmen Mir i Llusada (1903 - 1986)» Manresanes que han fet història.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17300984
# Carmen Martín Gaite

Carmen Martín Gaite (Salamanca, 1925eko abenduaren 8a - Madril, 2000ko uztailaren 23a) espainiar idazlea izan zen.

## Bizitza

Eleberriak eta ipuinak idatzi zituen batez ere. Espainiako berrogeita hamarreko belaunaldiko kidetzat jotzen da. El balneario (1953) izan zen argitaratu zuen lehen liburua. 1954an Rafael Sánchez Ferlosio idazlearekin ezkondu zen. 1958an Nadal saria irabazi zuen, Entre visillos eleberriarekin. Giro barnerakoia da nagusi idazlan horietan.
Zenbait antzerki lan idatzi ostean, 1960ko 1970eko hamarkadetan kontakizungintza landu zuen, bereziki. 1974an bere eleberri onenetako bat argitaratu zuen: Retahílas. 1978an Espainiako Narratiba Sari Nazionala eskuratu zuen, El cuarto de atrás lanarengatik. Besteak beste, Literaturako Asturiasko Printzea Saria (1988), José Angel Valenterekin batera, eta Espainiako Letren Sari Nazionala jaso zituen.
Haur-literaturaren alorrean, gazte hil zen bere alabari eskaini zion El castillo de las tres murallas, Lumen argitaletxeko Esther Tusquetsek eginiko eskaera bati erantzunez, laguna zen Juan Carlos Eguillor ilustratua..
Literatura kritikari, itzultzaile eta kazetari (Diario16, Cuadernos hispanoamericanos, Revista de Occidente, El País, El Independiente eta ABCn) ere jardun zuen.

## Lanak
### Eleberriak

* Entre visillos (1957)
* Ritmo lento (1963)
* Retahílas (1974)
* Fragmentos de interior (1976)
* El cuarto de atrás (1978)
* Nubosidad variable (1992)
* La Reina de las Nieves (1994)
* Lo raro es vivir (1996)
* Irse de casa (1998)
* Los parentescos (2001)
* Usos amorosos de la posguerra española

### Ipuinak

* El balneario (1954)
* Las ataduras (1960)
* Cuentos completos (1978)

### Umeentzako liburuak

* El castillo de las tres murallas (1981)
* El pastel del diablo (1985)
* Caperucita en Manhattan (1990)

### Antzerkia

* A palo seco (1957)
* La hermana pequeña (1959)

### Telebista

* Teresa de Jesús (1984ko saioa)

### Poesia

* A rachas (1976)

### Saiakerak

* El proceso de Macanaz (1969)
* Usos amorosos del dieciocho en España (1972)
* La búsqueda de interlocutor y otras búsquedas (1973)
* El cuento de nunca acabar (1983)
* Usos amorosos de la postguerra española (1987)
* Desde la ventana (1987)
* Agua pasada (1992)
* Cuadernos de todo (2002)

### Itzulpenak

* Madame Bovary

## Erreferentziak

* ↑ ABC 2000ko uztailaren 24a
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Carmen Martín Gaite Escritoras.com
* ↑ (Gaztelaniaz)Tusquets, Esther.- Confesiones de una editora poco mentirosa. Barcelona: Lumen, 2020. (epub, or. 126) ISBN 9788426405791
* ↑ Carmen Martín Gaite Cervantes.es

## Kanpo estekak

* Joannes Jauregiren "Solas betea" artikulua, Berrian, 2022ko maiatzaren 22an.
* Datuak: Q268582
* Multimedia: Carmen Martín Gaite / Q268582
# Carmen McRae

Carmen Mercedes McRae (Harlem, New York, 1922ko apirilaren 8a. Beverly Hills, Kalifornia, 1994ko azaroaren 10a) jazz musika egiten zuen konpositorea, pianista, kantari eta aktore estatubatuarra izan zen.

## Biografia

Haren gurasoak jamaikarrak ziren. Zortzi urte zituenetik ikasi zuen pianoa eta konposizioa, eta hamabost zituenean Billie Holiday ezagutu zuen. 1944an Benny Carterren taldean eta Count Basierekin lan egin zuen. 1948an Chicagora joan zen bizitzera, eta Ike Isaacs baxu-jotzailearekin ezkondu zen 1950ean.
Kantarien kantari ezizenez ezaguna, Ella Fitzgerald eta Sarah Vaughanen garaikidea izan zen eta Billie Holidayren oinorde birtualtzat hartu zuten. XX. mendeko jazz-kantari eta konpositore garrantzitsuenetako bat izan zen: 60 album erregistratu zituen eta bere ibilbide profesinalak Europa, Hego Amerika eta Japoniara eraman zuen. Billie Hollidayn inspiratu zen McRae baina kantuen letren interpretazio ironikoak ahaztezin bihurtu zituen ahots propio eta ezaguna sortu zuen.
Bere ibilbidean zehar Sammy Davis Jr, Noel Coward, Sarah Vaughan, Nat King Cole, Dave Brubeck, Duke Ellington eta Thelonious Monk bezalako musikari ospetsuekin lan egin zuen. 1991n erretiroa hartu behar izan zuen erretzeko zuen ohiturak eragindako biriketako enfisema baten ondorioz. Handik gutxira hil zen, odol-isuri baten ondorioz.
Zazpi aldiz izendatua izan zen Grammy sarietarako

## Bibliografia

* Gourse, Leslie.' Carmen McRae: Miss Jazz, Billboard Books, (2001) ISBN 0-8230-7904-X

## Kanpo estekak

* Bio gazteleraz
* Gune ofiziala
* Telebistan kantari
* Datuak: Q240371
* Multimedia: Carmen McRae / Q240371
# Busto (argipena)

Busto izenak hainbat adiera ditu:

## Toponimoak
### Euskal Herrian

* Busto, Arabako herria, Trebiñu udalerrian. Bustu herriaren gaztelanierazko izena.
* El Busto, Nafarroako udalerria.

### Espainian

* Busto de Bureba, Burgosko udalerria.
* Busto de Valdés, Asturiasko herria, Valdés udalerriko Canero parrokian.
* O Busto, Lugoko herria A Pobra do Brollón udalerriko Santa María de Saa parrokian.
* San Facundo de Busto, Pontevedrako parrokia, Lalín udalerrian.

### Italian

* Busto Arsizio, Lombardiako udalerria.
* Busto Garolfo, Lombardiako udalerria.

## Abizenak

* Busto, Arabako abizena. Bustu abizenaren gaztelanierazko aldaera.

## Pertsonak

* Jaime Busto Fernández de Larrinoa (1997-), Gorlizen jaiotako trial motoziklista.
* José María Busto Llano (1923-2012), Portugaleten jaiotako futbol jokalaria.
* Javier Busto Sagrado (1949-), Hondarribian jaiotako konpositore eta abesbatza-zuzendari.
* Pedro del Busto Rodríguez (1650-1707), Vianan jaiotako katedraduna, alkate eta Nafarroako Errege Kontseiluaren entzulea.

## Beste batzuk

* Busto Mendibike, Gorlizen egoitza izan zuen mendiko bizikletako taldea.
* Bustoa, giza gorputzaren goialdearen irudikapen eskultorikoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Pedro del Busto Rodríguez» Real Academia de la Historia (Noiz kontsultatua: 2023-12-12).

## Ikus, gainera

* Bustu, hainbat adierari buruzko argipen orria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1017783
# Busto Arsizio

    Artikulu hau Busto Arsiziori buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Busto (argipena)».
Busto Arsizio Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 82.951 biztanle ditu, 30,66 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Busto Arsiziok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cassano Magnago Castellanza Dairago Fagnano Olona Gallarate Legnano Magnago Olgiate Olona Samarate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1155
* Multimedia: Busto Arsizio / Q1155