OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ametza ikastola

Ametza ikastola Lapurdiko ikastola bat da. Hiriburu herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Historia

2004an sortu da. 2016an egoitza berrian sartu da.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Balc’h, Nathalie Possémé Le. (2016-09-21). Ametza Ikastola découvre ses locaux. ISSN 1760-6454. (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).

## Kanpo estekak

* Ikastolaren webgunea
* Datuak: Q100741599
# Arangoiti

Arangoiti zenbait lekuren izena izan daiteke:
* Arangoiti: Bilboko auzoa.
* Arangoiti: Altsasuko auzoa.
* Arangoiti: Nafarroako mendia.
# Arangoreneko erreka

Arangoreneko erreka Zuberoako ibaia da, Ühaitz ibaira isurtzen dena.

## Geografia

Garaibi izeneko lekuan jaiotzen da ibaia, Napale lepoaren gainean, Urdiñarben. Larhuntzunen isurtzen da Ühaitzara

## Zeharkaturiko udalerriak

* Urdiñarbe

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2859521
* Multimedia: Arangorena / Q2859521
# Arango sindiko

Arango sindikoa, araneraz: Sindic d'Aran, Kataluniako Aran Haraneko administrazioaren burua da, alegia, Arango Kontseilu Nagusiaren burunagusia. 1991an sorturiko kargu politikoa da.

## Sindikoak

| Zbk. | Izena | Hasiera | Amaiera | Alderdia |
| 1. | Pilar Busquet i Medan | 1991/VI/17 | 1993/VII/12 | CDA-CiU |
| 2. | Amparo Serrano Iglesias | 1993/VII/12 | 1995/VI/07 | UDA |
| 3. | Carlos Barrera Sánchez | 1995/VI/07 | 2007/VI/18 | CDA-CiU |
| 4. | Francés Boya Alòs | 2007/VI/18 | 2011/VI/18 | UA-PSC |
| 5. | Carlos Barrera Sánchez | 2011/VI/18 | 2019/VI/18 | CDA-CiU |
| 6. | Francés Boya Alòs | 2019/VI/18 | 2020/X/29 | UA-PSC |
| 7. | Maria Vergés Pérez | 2020/X/29 | gaur egun | UA-PSC |

## Ikus gainera

* Arango Kontseilu Nagusia

## Kanpo estekak

* Arango sindikoa
* Datuak: Q3326113
# Arangoiti (Bilbo)

    Artikulu hau Bilboko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arangoiti».
Arangoiti Bilboko auzoa da. Bilboko lehen barrutian kokaturik dago, Deustukoa, alegia. Banderas mendiaren magalean kokaturik, itsasoaren mailatik 100-150 bat metrora. Bilbo iparraldeko ikuspegi ederra dago auzo honetan. Auzoak 4.625 biztanle dauzka eta 12,79 hektareako azalera. Guztira 362 biztanle bizi dira hektareako. Auzoaren hegoaldean Buena Vista etxebizitza multzoa dago, auzoaren erdigunetik banandua. Azken urteetako immigrazio prozesuaren eraginez, hainbat etorkin etorri da auzora bizitzen (etxebizitzek eskaintzen dituzten prezio merkeak direla eta.
Azken urteetan auzoaren iparraldean babes ofizialeko etxebizitzak eraiki dira, eta horrez gain, txalet urbanizazio berri bat, "Deustuko begiratokia" izenez ezaguna. Gainera, Enekuriko sarbide berria egitearekin batera, auzorako sarbideak hobetu dira eraikitako errepide berri batekin.

## Garraiobideak

Arangoiti Bilbo erdigunearekin Bilbobusen 01 lineak lotzen du. Auzokoen kexa nagusia betidanik izan da garraioa, horregatik 2005. urtean aipaturiko autobus linea horren maiztasuna 30 minututik 15 minutura handitu zen. Horrez gain, linea Buena Vistako auzuneraino luzatu zen, eta bertan 30 minutuko maiztasuna eskaintzen du.
Deustuko San Pedrorekin batzen duen igogailua ere badago, Bilbo hiriak malda gehiegiko auzoetara heltzeko eraikitako lau igogailuetako bat. Dena den, igogailu zerbitzuaren emakidun enpresak urteetan zehar eginiko mantenu-lan eskasa dela eta, igogailua maiz matxuratu ohi da. 2006. urtean zehar igogailua asteetan zehar egon zen ibili gabe. Horrek eraginda, udalak mikrobus zerbitzu bat jarri zuen auzoa eta Deustuko San Pedro batzeko.

## Kale garrantzitsuenak

* Ganekogorta kalea
* Jata Mendia kalea
* Araneko kalea.

## Ikus, gainera

* Arangoiti (Altsasu)
* Arangoiti (mendia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11906360
# Aranguren (Zalla)

    Artikulu hau Zallako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aranguren (argipena)».
Aranguren Zallako (Bizkaia) ekialdean dagoen auzoa da, Gueñesko mugan kokatuta dagoena. Paper-fabrika herri guztiaren motor ekonomikoa izan zen, eta auzo honetan eraiki zuten XX. mendearen hasieran.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 1.835 biztanle zituen, udalerriaren bigarren populatuena izanda.

## Auzuneak

Txabarri, Oreña, Ojibar, San Juan, La Inmaculada, El Corso, Mendialde, Muñeran, Lasarte, La Perenal, El Torrejón, El Txakoli, Arangoiti, Oribe eta El Barranco.

## Paper-fabrika

1901ean La Papelera Española sortu zuten Arangurenen Nicolás María Urgoitiren eskutik, Zallako industriaren ikur nagusi bihurtuta. XX. mendearen amaieran Pastguren, Virtisú, Smurfit eta Kimberly-Clark enpresek osatu zuten herriko industriagunea, baina Pastguren krisialdi sakonean sartu ostean 2010ean jarduna eten egin behar izan zuten. Orue taldeak 2013an erosi eta martxan ipini zuten atzera.

## Gertaerak

2015eko urtarrilaren amaieran uholdeek auzoa kaltetu zuten, Kadagua ibaiak gainezka egin ondoren. Javier Portillo Zallako alkatearen esanetan "azken 40 urteetako kalterik handienak" jaso zituzten Arangurenen, 1983ko uholdeak baino okerragoak izanda.

## Demografia eta biztanleria

Arangurengo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 1.950 | 1.938 | 1.937 | 1.937 | 1.915 | 1.890 | 1.865 | 1.849 | 1.835 |

## Zerbitzuak

Fevek auzoan geltokia dauka, eta bertan banatzen dira Karrantza eta Santanderrera jotzen duen trenbidea eta Balmaseda eta Leonera jotzen duena, biak Bilbotik datozelarik. Bilbo-Balmaseda aldirikoen lineak ez du geldiunerik egiten, baizik eta zuzenean geralekura doa.
Bestela, Osakidetzako kontsultategi medikoa eta zentro sozio-kulturala (hiltegia zegoen tokian kokatuta) daude.

## Jaiak

Ekainaren 24an San Juan jaiak ospatzen dituzte, besteak beste pilota eta futbito txapelketekin eta berbenekin.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20150204085819/http://www.berria.eus/paperekoa/1791/008/001/2015-02-03/denboralearen_kalteak_handiak_dira_bizkaiko_enkarterrin.htm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5702296
# Arangoiti (mendia)

    Artikulu hau Nafarroa Garaiko mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arangoiti».
Arangoiti Nafarroako ekialdean dagoen mendia da, 1.355 metroko garaiera duena. Leireko mendilerroaren mendirik altuena da.
Arangoiti mendia Irati eta Eska ibaien artean dago. Horrez gain, mendi magalean Leireko monasterioa dago. Handik gertu, Ledea herrian erromatarren aztarna garrantzitsuak aurkitu dira.
Arangoiti mendira igotzeko, Irunberritik egin daiteke (3 ordu) edo Leireko monasteriotik (2 ordu).

## Jakingarriak

Mendiaren tontorretik gertu, Nafarroako eguraldi zerbitzuaren estazio meteorologikoa dago.

## Ikus, gainera

* Nafarroako mendien zerrenda
* Arangoiti (Bilbo)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253827
# Arangun

Arangun Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Lakuntzan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 300 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %45,18.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253829
# Apotomis turbidana

Apotomis turbidana sits espeziea da, Apotomis generokoa, Olethreutini tribukoa, Tortricidae familiakoa. Zientifikoki Jacob Hübnerrek deskribatu zuen, 1825ean.
Tamaina 19 – 23 milimetro ingurukoa da. Europan zehar banatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.tortricidae.com/catalogueSpeciesList.asp?gcode=76&chkLastInput=

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Apotomis turbidana Interim Register of Marine and Nonmarine Genera.
* Datuak: Q11958504
* Multimedia: Apotomis turbidana / Q11958504
* Espezieak: Apotomis turbidana
# Apotzagako hilerria

Apotzagako hilerria Eskoriatzako Apotzaga elizatean dagoen hilerri zirkular berezia da. San Migel eliza eta San Bernabe baselizaren artean kokaturik dago. 1994 urtean Eraikitako euskal ondare nabaria izendatua izan zen.

## Historia

Anastasio Otadui apaiz arrasatearra 37 urtez izan zen apaiz Apotzagan eta San Migel elizaren konponketak egitearekin batera hilerri berria diseinatu zuen euskal tradizioan oinarrituz. 1960. hamarkadan eraiki zen eta Galiziako harginak aritu ziren lanean.

## Egitura

Egitura zirkularra dauka, lau laurdenetan zatiturik dagoena. Laurden bakoitzean bost baserriren hilobiak daude. Hilobi bakoitzean disko itxurako hilarri modernoakdaude, baserri bakoitzaren izena dutenak. Hilerriaren erdiguneko bidegurutzean Marin auzotik ekarritako gurutze-muga landu bat dago eta ekialdeko ertzean San Migel goiaingerua ageri da harrizko aldare txiki batean. San Migel bera da Apotzagako zaindaria.
Hilerria altuera txikiko harresi batek inguratzen du eta sarreran dauden bi zutabeetan "Gero" eta "Arte" hitzak daude landuta.

## Erreferentziak

* 1 2 «Apozagako hilerria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-08-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65735744
* Multimedia: Apotzagako hilerria / Q65735744
# Apoxiomeno

Apoxiomeno (antzinako grezieraz: ἀποξυόμενος, apoxuómenos "garbitzen ari dena", ἀποξύω / apoxúô ) antzinako Greziako eskulturagintzako gai gogokoenetako bat da; atleta gazte bat irudikatzen du, marruska erabiliz hautsa, izerdia eta ukendua garbitzen ari dena.
Antzinatasun klasikoaren Apoxiomeno ospetsuena Sizion-eko Lisiporena da, Alexandro Handiaren gorteko eskultorea bera, K.a. 330. urtean egindako brontzezko eskultura hain zuzen ere. Jatorrizko eskultura galdu da, baina ezaguna da Plinio Zaharrak Naturalis Historia-n egindako deskribapenagatik .
Gaur egunera iritsi den adierazpen onena Lisipiok marmolez egindako K.a. 325 urteko Apoxiomenoa dugu. Brontzean egindakoen artean adierazgarriena K.a. IV mendeko Kroaziako Apoxiomenoa da.

## Bibliografia

* Gardner, P. (1905). Lisippoko Apoxyomenos " The Journal of Hellenic Studies " 25, pp. 234-249.
* Brunilde Sismondo Ridgway (2001). Eskultura helenistikoa, vol. I: “ca. K. a. 331-200. ", Madison, Wisconsin Press-eko Unibertsitatean ISBN 0-299-11824-), pp. 74-75.
* RRR Smith (trad. Anne eta Marie Duprat). (1996) The Sculpture hellénistique ["Eskultura helenistikoa"], Paris, Thames & Hudson, coll. «L’Univers de l’art», (jatorrizko edizioa, 1991). ISBN 2-87811-107-9, pp. 51-52.
* Leo Trümpelmann (1982). "Der Kanon des Lysipp", in: Boreas 5, or. 70-77.
* Datuak: Q431029
* Multimedia: Apoxyomenos Pio-Clementino / Q431029
# Apotomis sauciana

Apotomis betuletana sits espeziea da, Apotomis generokoa, Olethreutini tribukoa, Tortricidae familiakoa. Zientifikoki Frolich-ek deskribatu zuen, 1828an.
Tamaina 13 – 16 milimetro ingurukoa da. Alemanian aurkitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.tortricidae.com/catalogueSpeciesList.asp?gcode=76&chkLastInput=

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Apotomis sauciana Interim Register of Marine and Nonmarine Genera.
* Datuak: Q1760654
* Multimedia: Apotomis sauciana / Q1760654
* Espezieak: Apotomis sauciana
# Apozol (udalerria)

Apozol Mexikoko udalerri bat da. Zacatecas estatuan kokatua dago. 2010ean 6.314 biztanle zituen 292,94 km²ko azaleran. Herriburua [[Apozol (Apozol)|Apozol]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2651802
* Multimedia: Apozol Municipality / Q2651802
# Apotomis semifasciana

Apotomis semifasciana sits espeziea da, Apotomis generokoa, Olethreutini tribukoa, Tortricidae familiakoa. Zientifikoki Haworthrek deskribatu zuen, 1811an.
Tamaina 17 – 20 milimetro ingurukoa da. Erresuma Batuan banatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.tortricidae.com/catalogueSpeciesList.asp?gcode=76&chkLastInput=

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Apotomis semifasciana Interim Register of Marine and Nonmarine Genera.
* Datuak: Q13647867
* Multimedia: Apotomis semifasciana / Q13647867
* Espezieak: Apotomis semifasciana
# Apotomis sororculana

Apotomis sororculana sits espeziea da, Apotomis generokoa, Olethreutini tribukoa, Tortricidae familiakoa. Zientifikoki Zetterstedt-ek deskribatu zuen, 1839an.
Tamaina 17– 20 milimetro ingurukoa da. Suedian zehar aurkitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.tortricidae.com/catalogueSpeciesList.asp?gcode=76&chkLastInput=

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Apotomis sororculana Interim Register of Marine and Nonmarine Genera.
* Datuak: Q4780767
* Multimedia: Apotomis sororculana / Q4780767
* Espezieak: Apotomis sororculana
# Ambleston

Ambleston, galesez: Treamlod, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 382 biztanle zituen. Haverfordwest udalerritik 7 kilometro iparraldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4741541
* Multimedia: Ambleston / Q4741541
# Ambloma

Ambloma Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ambloma brachyptera da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Ambloma brachyptera | | daturik gabe |
| Ambloma klimeschi | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4741546
* Multimedia: Ambloma / Q4741546
* Espezieak: Ambloma
# Amblin'

Amblin' 1968ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko drama laburmetrai film bat da. Spielbergen 35 mm-ko lehenbiziko filma izan zen. Laburmetraiak 26 minutu irauten ditu.
1960ko hamarkadaren bigarren erdialdeko hippie kultur edo gazte mugimenduan girotua dago. Film honek Spielbergek sortu zuen Amblin Entertainment ekoiztetxeari izen eman zion.
Filmak isiltasuna errekurtso modura erabiltzen du, honi gitarra akustikoaren doinuak hasieratik amaieraraino lagunduz.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mutil eta neska gazte (Richard Levin eta Pamela McMyler) batzuk basamortuan ezagutu eta elkarrekin bidaiatzea erabakiko dute. Basamortutik abiatu eta Kaliforniako kostaldera autostop eginez bidaiatuko dute, baina berezitasun batekin, elkarri hitz egin gabe.
Neskak mutila hippie bat dela uste du eta harekiko erakarpena sortuko zaio, horregatik drogak probatzea eta lo-zakuan sexu harremanak izateaz irakokiko dio. Ondoren, bi gazteak hondartza paradisiko batera iritsi eta bertan mutilak surf taila batekin olatuetan barna ibiliko da, neskak une hori mutilaren gitarra kaxa arakatzeko aprobetxatuko du. Mutilak dituen objetuen artean hippiekin zerikusia duen ezer ez dagoela ikustean harengatik lilura galdu eta abandonatu egingo du.

## Aktoreak

* Richard Levin: Mutil gaztea
* Pamela McMyler (Pam McMyler izenaz): Neska gaztea
* Henry Axelrod: Porsche autoaren gidaria

## Kanpo estekak

* Amblin' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q457886
# Andrews (Indiana)

Andrews Indianako herri bat da. Huntington konderrian kokatua dago. 2010ean 1.149 biztanle zituen, 1,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Huntington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2929499
* Multimedia: Andrews, Indiana / Q2929499
# Andrews (Ipar Carolina)

Andrews Ipar Carolinako herri bat da. Cherokee konderrian kokatua dago. 2010ean 1.781 biztanle zituen, 4,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cherokee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2029028
* Multimedia: Andrews, North Carolina / Q2029028
# Andrew VanWyngarden

Andrew VanWyngarden (Columbia (Missouri), 1983ko otsailaren 1a) MGMT bandako abeslari nagusia eta gitarrista da.

## Biografia

Andrew VanWyngarden Columbia (Missouri)n jaio zen, 1983ko otsailaren 1ean. Aita Bruce VanWyngarden du, Memphis Flyer egunkariaren editorea.
Arrebaren grabazioak izan ziren bere lehenengo eragin eta aitaren gitarra elektrikoa ere gertu izan zuen. Hala ere, Andrew paleontologo izatearekin zebilen ametsetan eta dinosauroak ikertzearekin. White Station High School eskolara joan zen.
Bigarren Hezkuntzan ari zen bitartean sortu zuen lehen banda: Accidental Mersh. Hank Sullivant, MGMTko gitarra izango zena ere, banda horretako kide izan zen. Aldi berean, Andrew beste proiektu batean ere bazegoen murgilduta, Glitter Penis, eta, Dan Treharnerekin batera, abesti-parodiak sortu eta grabatu zituzten, baina ez zuten sekula zuzenean jo.
VanWyngarden Wesleyana unibertsitatera joan zen eta Super Volcano izeneko abestia idatzi eta abestu zuen han. Hortxe ezagutuko zuen Ben Goldwasser, MGMTren sortzaileetako bat. Hasiera batean, The Management izena jarri zioten taldeari, baina bazen britainiar talde bat izen berarekin eta MGMT deitu zioten gero. Kids izan zen lehenengotako abestia, We (Don't) Care EP-an sartu zutena (The Management izenez ere ezaguna)
Ez zen Andrew-ren proiektu bakarra izan; Kevin Barnes de Of Montrealekin izan zen Blikk Fang proiektuan.
Gustukoen dituen zuzendarien artean Werner Herzog, David Lynch edo Federico Fellini daude.
Berak idatzi ohi ditu MGMT bandaren abesti gehienak. Congratulations da azken ekoizpena eta Siberian Breaks da lan horretan gehien gustatzen zaion kanta.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.memphisflyer.com/TheBruceVBlog/archives/2010/04/25/live-its-saturday-night
* ↑ https://gesloten.blogspot.com.es/2008/04/andrew-vanwyngarden-mgmt-y-kevin-barnes.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20161104193941/http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/interview-mgmt-my-favorite-directors-are-werner-herzog-david-lynch-and-federico-fellini-all-of-them-do-more-far-out-ideas-in-their-movies/6796002
* Datuak: Q1384264
* Multimedia: Andrew VanWyngarden / Q1384264
# Andrew Wilson (igerilaria)

Andrew Lawrence Wilson (Londres, Ingalaterra (Erresuma Batua) 1993ko irailaren 16a) igerian aritzen den kirolari estatubatuarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat lortu zuen: 4x100 lau-estiloko erreleboan ere, urrezkoa eskuratu zuen AEBko taldeak, baita Munduko errekorra (ME) gainditu ere, 3.26,78 denboraz; honako hauek izan ziren taldekide: Ryan Murphy, Michael Andrew, Caeleb Dressel, Zach Apple, Hunter Armstrong, Andrew Wilson, Tom Shields eta Blake Pieroni.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | 4x100 lau-estiloko erreleboa, ME gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Andrew Lawrence Wilson» olympedia.org 2021-10-25ean begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Andrew Lawrence Wilson" Olympics.com 2021-10-25ean begiratua
* ↑ Igeriketa, 4x100 lau-estiloko erreleboa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65915036
# Andrew Wyeth

Andrew Newell Wyeth (Chadds Ford, Pennsylvania, 1917ko uztailaren 12a - ibidem, 2009ko urtarrilaren 16a) estatubatuar margolaria izan zen. Bere margolanetan inguruko jende eta lekuak jaso zituen batik bat, hala nola, Chadds Ford bere jaioterria, eta Cushing, Maine, bere udako opor-lekua. Batez ere erregionalismo deituriko estiloa landu zuen.
* Datuak: Q316325
* Multimedia: Andrew Wyeth / Q316325
# Andrew Stuart Tanenbaum

Andrew Stuart "Andy" Tanenbaum (New York, 1944ko martxoaren 16a -) Amsterdamgo Vrije unibertsitateko sistemak saileko zuzendaria da. Heziketa helburuekin UNIX sistema eragilearen doako berdina Minix sortzeagatik, ezaguna da Tanembaum. Baita informatikako liburuengatik ere.

## Hezkuntza

New York (AEB) hirian jaio zen, nahiz eta gero White Plainsen hazi. 1965. urtean Massachusettseko Teknologia Institutuan (MIT bezala ezagunagoa) fisikan lizentziatu zen. 1971. urtean Kaliforniako Berkeley Unibertsitatean doktoretza atera zuen. Geroago bere emaztearekin Herbehereetara bizitzera aldatzen da, baina oraindik Estatu Batuen herritartasuna mantentzen du. 2004. urtetik aurrera konputagailu arkitektura eta sistema eragileko irakaslea da Vrije unibertsitatean.

## Sistema eragileak

1987. Urtean Minix sistema eragilea sortu zuen, heziketa helburuekin UNIX sistema eragilearen doako berdina, geroago Linux sortzeko lagungarri zena.
199. urtean Linus Torvaldsekin, Linuxen sortzailea, eztabaida sutsua izan zuen Useneten bidez, sistema eragilearen nukleoa zelako izan behar zen, nukleo monolitikoa ala mikronukleoa. Tanembaumek mikronukleoaren aldekoa zen, bere ustetan etorkizuneko sistema eragileko nukleoak mikronukleokoak izango zirena ziur baitzegoen.
Vrije unibertsitateko beste kideekin batera mikronukleoan oinarritutako Amoeba izeneko sistema eragile banatua sortu zuen.
Globe, mundu-mailako sistema banaturako azpiegitura hornitzen duen softwarea sortzailea da ere.

## Liburuak

Informatikako liburuengatik oso ezaguna da, goi mailako ikastetxeetan gehien bat. Hauen artean nabarmenduko ditugu:
* Konputagailu-sareak (3. ed 2002), EHU ed. ISBN 84-8373-412-5
* Operating Systems: Design and Implementation, ISBN 0-13-638677-6
* Modern Operating Systems, ISBN 0-13-031358-0
* Structured Computer Organization, ISBN 0-13-148521-0
* Distributed Systems: Principles and Paradigms, ISBN 0-13-088893-1
Ondorengo esteketan Tanembaum-en liburuen eta argitalpenen zerrenda osoa aurki dezakezu.
* Prentice Hallek argitaratua
* DBLPek argitaratua

## Kanpo loturak

* Andrew S. Tanenbaum-ren webgune pertsonala Vrije Universiteit-eko Zenbaketa-Sistemako Sailean
* Minix Sisttema eragilearen-en webgune ofiziala
* Amoebaren webgune ofiziala
* Globoe-ren webgune ofiazala
* Tanenbaum-Torvalds-en arteko eztabaida Usenet-en (Google Groups)
* Datuak: Q92621
* Multimedia: Andrew S. Tanenbaum / Q92621
# Andrew Tate

Emory Andrew Tate III (Washington D. C., 1986ko abenduaren 1a) interneteko pertsona ezaguna eta kickboxer kirolari ohia da. Kickboxing-ean aritu ondoren, bere webgunearen bidez ordainpeko ikastaroak eta harpidetzak eskaintzen hasi zen eta, geroago, interneten ospea lortu zuen influencer gisa. Iruzkin misoginoak egiteagatik hainbat sare sozialek bere kontuak ezabatu dituzte.
2022ko abenduan Errumanian atxilotu zuten, bi neska bahitu, bortxatu eta bideo pornografikoetan erabili zituen krimen antolatuko unitate bat osatzea egotzita.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Holpuch, Amanda. (2022-08-24). «Why Social Media Sites Are Removing Andrew Tate’s Accounts» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-12-29).
* ↑ (Ingelesez) «Misogynist Influencer Andrew Tate Removed From TikTok, Facebook And Instagram» HuffPost 2022-08-20 (Noiz kontsultatua: 2022-12-29).
* ↑ (Ingelesez) Miranda, Shauneen. (2022-08-20). «Andrew Tate gets banned from Facebook, Instagram, TikTok for violating their policies» NPR (Noiz kontsultatua: 2022-12-29).
* ↑ (Ingelesez) «Andrew Tate: The social media influencer teachers are being warned about» Sky News (Noiz kontsultatua: 2022-12-29).
* ↑ (Errumanieraz) Andrei, Dumitrescu. (2022-12-29). «EXCLUSIV | Fostă polițistă, ridicată de DIICOT în dosarul de trafic de persoane deschis pe numele fraților Tristan și Andrew Tate» Gândul (Noiz kontsultatua: 2022-12-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18637166
* Multimedia: Andrew Tate / Q18637166
# Andrew konderria (Missouri)

Andrew konderria (ingelesez: Andrew County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Savannah da. 2010eko zentsuaren arabera 17.291 biztanle zituen, Andrew kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Andrew konderriak 1.130,35 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,65 ura dira. Beste 1.120,69 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,3 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 17.291 pertsonetatik 16.931 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 290 dira. 70 beltzak edo afroamerikarrak. 46 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 75 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 165 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q484748
* Multimedia: Andrew County, Missouri / Q484748
# Andrews (Florida)

Andrews Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Levy konderrian dago, Florida estatuan. 837 biztanle ditu, 14,810667 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Levy konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2096608