# Euskararen hotsak

Euskaraz erabiltzen diren hotsak Nazioarteko Alfabeto Fonetikoaren (NAF) hurrengo ikurren bidez irudikatu ohi dira:
Kontsonanteak :
| NAF | Adibidez | NAF | Adibidez |
| b | bat | m | maisu |
| β̞ | alaba | n | nire |
| c | kuttun | ɲ | ikurrina |
| d | doa | ɲ | ñarro |
| ð̞ | adar | p | piztu |
| f | foru | pʰ | phake |
| ɡ | gauak | r | urre |
| ɣ̞ | hego | ʁ | urre |
| h | hamar | ɾ | zauri |
| j | jakintsu | ʁ̞ | zauri |
| x | jakintsu | s̺ | uso |
| ʃ | jakintsu | s̻ | zeru |
| ɟ | onddo | ʃ | xehe |
| k | ke | t | talde |
| kʰ | khate | tʰ | athari |
| l | lagun | t͡s̺ | urretsu |
| ʎ | zailenak | t͡s̻ | aitzin |
| ʎ | gillotina | t͡ʃ | tximist |
| ɟʝ | iheslari | ʒ | mendije |
Bokalak :
| NAF | Adibidez | Ahoskuntza |
| a | gela | |
| e | eder | |
| i | nire | |
| o | aho | |
| u | hiru | |
| y | hirü | |
| ʉ | hirü | |
| ã | orɡã |
| ũ | ardũ |
| ỹ | hügü̃ |
| ĩ | lĩ |
| . | gauak | Silaba muga markatzen du |

## Oharrak

* 1 2 3 Bokalartean eta beste zenbait testuingurutan herskari ahostunak hurbilkari egiten dira.
* 1 2 3 Herskari hasperendunak Zuberoa eta Amikuzen gordetzen dira, gutxienez.
* ↑ Iparraldeko hainbat hiztunek [ʁ] ebakitzen dute, frantsesezko r bezala, frantsesaren eraginez eta Euskaltzaindiak gaitzetsia. Hegoaldean [r] egiten da, gaztelaniazko rr bezala.
* ↑ Iparraldean /h/ ahostuna da bokal artean ([ɦ]). Hegoaldean ez dago /h/rik gaur egun.
* ↑ Iparraldeko hainbat hiztunek [ʁ̞] ebakitzen dute, frantsesezko r leuna bezala, frantsesaren eraginez eta Euskaltzaindiak gaitzetsia. Hegoaldean [ɾ] egiten da, gaztelaniazko r bezala.
* ↑ Gipuzkoaren eta Bizkaiaren ahoskera [x] da, gaztelaniazko j bezala. Arabako eta Iparraldeko ahoskera [j] da, gaztelaniazko yren antzekoa. Tradizionalki, Nafarroa Garaian x ([ʃ]) bezala mintzatu izan da.
* ↑ Bizkaieraz eta Zubereraz.
* ↑ Zubereraz aitzineko bokal itxi biribildua, Amikuzeraz erdiko bokal itxi biribildua.
* 1 2 3 4 Bokal sudurkariak gaur egun zubereraz soilik aurki daitezke, lau guztira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Hualde, José Ignacio; Ortiz de Urbina, Jon. (2003). A grammar of Basque. de Gruyter Mouton ISBN 978-3-11-089528-5. PMC 858861869. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 (Ingelesez) Hualde, José Ignacio. (1991). Basque phonology. Routledge ISBN 0-415-05655-1. PMC 22767008. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ Oñederra, Miren Lourdes. (2004). Fonetika fonologia hitzez hitz. E.H.U., Argitalpen Zerbitzua = U.P.V., Servicio Editorial ISBN 84-8373-659-4. PMC 433371647. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ (Ingelesez) Hualde, José Ignacio; Lujanbio, Oihana; Zubiri, Juan Joxe. (2010). «Goizueta Basque» Journal of the International Phonetic Association 40 (1): 113–127. doi:10.1017/S0025100309990260. ISSN 0025-1003. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) Egurtzegi, Ander; Carignan, Christopher. (2020). «An acoustic description of Mixean Basque» The Journal of the Acoustical Society of America 147 (4): 2791-2802. doi:10.1121/10.0000996. ISSN 0001-4966. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ (Ingelesez) Nadeu, Marianna; Hualde, José Ignacio. (2015-09). «Biomechanically conditioned variation at the origin of diachronic intervocalic voicing» Language and Speech 58 (3): 351–370. doi:10.1177/0023830914554727. ISSN 0023-8309. (Noiz kontsultatua: 2021-01-13).
* ↑ Gaminde, Iñaki; Hualde, José Ignacio; Salaberria, Jasone. (2002). «Zubereraren herskariak: azterketa akustikoa» Lapurdum 7: 221–236. doi:10.4000/lapurdum.1000. ISSN 1273-3830. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ Mounole, Céline. (2004). «Zubererazko herskarien azterketa akustikoa» ASJU 38 (1): 207-248. ISSN 0582-6152. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* 1 2 https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0087.pdf <r, rr> euskaraz beti (eta areago hizkera zainduetan) hortzobikari dira eta gaitzetsi egin behar da frantsesezko ahoskera ubularra (frantsesezko rue hitzaren lehen kontsonantea, alegia).
* ↑ Gaminde, Iñaki; Etxebarria, Aintzane; Eguskiza, Naia; Romero, Asier; Iglesias, Aitor. (2017). «Dardarkari anizkunaren aldakortasunaz» FLV 123: 29–63. ISSN 0046-435X. (Noiz kontsultatua: 2021-01-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) Egurtzegi, Ander. (2013). Diferentes tipos de aspiración en vasco (con análisis espectrales del dialecto suletino actual). in: Iberia e Sardegna. Legami linguistici, archeologici e genetici dal Mesolitico all'Età del Bronzo., 151–169 or. ISBN 9788800744492. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).
* ↑ Gaminde, Iñaki; Romero, Asier; Eguskiza, Naia; Etxebarria, Aintzane. (2016). «Dardarkari bakunaren alofonoez testu irakurrietan» FLV 121: 121–140. ISSN 0046-435X. (Noiz kontsultatua: 2021-01-13).
* ↑ (Ingelesez) Egurtzegi, Ander. (2015). «Different distributions of contrastive vowel nasalization in Basque» Loquens 2 (1): e017. doi:10.3989/loquens.2015.017. ISSN 2386-2637. (Noiz kontsultatua: 2021-01-12).

## Ikus, gainera

* Euskara
* Euskal alfabetoa
* Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109331682
| Euskarari buruzko artikuluak | Euskalkien mapa |
| Euskararen historiaEuskararen jatorriaAntzinaroaEuskararen ahaideak • Aitzineuskara • AkitanieraErdi AroaHuescako euskara • Codex Calixtinus • Donemiliagako glosak • Euskara Nafarroako ErriberanAro ModernoaEuskara arkaikoa • Euskararen debekuaAro GaraikideaEuskararen bilakaera • Euskara Bigarren Mundu Gerran • Euskal pizkundea • Euskara batuaPidginak eta pagadolektoakErromintxela • Euskara-islandiera pidgina • Algonkin-euskara pidgina • Zelta hizkuntzak eta euskara • EuskañolaEuskal literaturaAhozkoaBertsolaritza • Euskal baladak • Bereterretxen khantoria • Brodatzen ari nintzen • Kopla zaharrak • Euskal kantagintza berria • Euskal abeslariakOlerkigintzaEtxahun • Iparragirre • Bilintx • Elizanburu • Arrese Beitia • Lizardi • Lauaxeta • Gabriel Aresti • Atxaga • Sarrionandia • Koldo Izagirre • Pako AristiEleberrigintzaEtxepare (Linguae vasconum primitiae) • Lazarraga (Lazarragaren eskuizkribua) • Leizarraga • Axular • Larramendi • B. Mogel • J.A. Mogel • Agirre • Txillardegi • Saizarbitoria • Urretabizkaia • Atxaga • Anjel LertxundiAntzerkigintzaPastoralak • Lartzabal • ElizegiEuskalgintza eta politikaXX. mendera arteHiztegi Hirukoitza • El Imposible Vencido • Xaho • Uskal-Herriko Gaseta • Euskal Lore Jokoak • Euskal Pizkundea • Bonaparte • Nafarroako Euskal Elkargoa • Euskal-Erria elkartea • Euskal-ErriaXX. mendea- GaurEuskara garbia • Euskaltzaindia • Koldo Mitxelena • Euskara hezkuntzan • Ez Dok Amairu • Ikastolen bultzatzaileak • Euskararen aldeko jaiak • Euskaraldia • AEK • Korrika • Seaska • Ikastolak • EHU • Euskararen normalizazioa • Euskararen Foru Legea • Euskaldunon EgunkariaHedabideakETB 1 • ETB 3‎ • Berria • Euskal Irratiak • ArgiaBestelakoakEuskararen hotsak • Euskal hizkuntzalaritza • Euskal musika • Euskaltzaletasun | Egizu klik euskalki bakoitzaren lurraldean haren orrialdera joateko. Ezkerraldeko mapan 2011. urtean euskaraz ulertzen zutenen kopurua ageri da, herriz herri.  > % 80 > % 60 > % 40  > % 20 > % 0 |