OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean Dubuffet

Jean Philippe Arthur Dubuffet (Le Havre, Frantzia, 1901eko uztailaren 31 – Paris, Frantzia, 1985eko maiatzaren 12a) frantses margolaria, marrazkigilea eta idazlea izan zen.
1945. urtean egin zuen lehen erakusketa eta handik hiru urtera «Sociêté de L´art brut» elkartea sortu zuen. Molde eta bide berriak urratu zituen, eta gai bereziak (alkaterna, ikatza eta harea) erabili zituen bere lanetan. Liburu ugari ilustratu zuen eta pinturari buruzko idazki teorikoak eman zituen argitara.

## Biografia

Ikasketak Le Havreko lizeoan egin zituen, eta 1916an hiri horretako arte ederretako eskolan sartu zen. 1918an Parisa joan zen eta sei hilabetez Julian Akademian aritu zen ikasten. Ikasketa haiek amaitu zituenean, bere kabuz lanean hastea erabaki zuen. Dena dela, 1925. urtetik aurrera merkataritzan aritu zen lanean, eta ez zen pinturara itzuli 1933. urtera arte. Handik bi urtera txotxongiloak zizelkatzen eta mozorroak egiten hasi zen. Baina 1937an, bigarren aldiz utzi zuen pintura, eta ez zen berriz itzuli 1942. urtera arte.
Lehenengo erakusketa 1944an egin zuen (Drouin galeria). Eguneroko bizitzako ikuskizunari egiten zion begirada zen haren lanen oinarria (Mirobolus Macadam et Cie / Hautes Pâtes). Parisko metroaren ikuspegiek (La Métromanie ou les dessous de la capitale), erretratuek (1947) eta biluziek (Corps de Dames, 1950) eskandalua eta kontrako iritziak sortu zituzten zuten haren elokuentzia suntsitzaileagatik. Lan-mota horiek, bestalde, berrikuntzak eskatzen zituzten teknikaren aldetik, eta ezohiko materialak erabiltzen hasi zen artista. Egitura naturalek asko erakartzen zuten Dubuffet (horma zaharrek, herdoilak, eta abarrek) eta metalezko paisaia monokromo trinkoak osatu zituen (Pâtes Battues, 1953; Petites statues de la vie précaire, 1954).
Litografiaren inguruan hainbat ikerketa egin ondoren (Les Phénomenes, 1958), Bizartzek saila osatu zuen (Fleur de barbe, 1960).
Erakusketek (lehenengoa 1949an izan zen Parisen) joeraren beraren iturriak erakutsi baino, Dubuffetek hartu zuen bidea azaltzen zuten: haur-marrazkiak, graffitiak hormetan, zirriborroak komunetan... 1962. urtetik aurrera Dubuffetek l’Hourloupe saila erakutsi zuen hainbat erakusketaren bidez. Sail horretan oso irudi konplexuak biltzen zituen, kolore askotako puzzle moduan bilduak; puzzle horietan eskailerak, bizikletak eta beste hainbat objektu jartzen zituen elkarren gainka. Dubuffeten azken hamar urteetako sail nagusiak hauek izan ziren: Théâtres de Mémoire (1975-1978), ordu arteko lanak hainbat zatitan puskatu eta zatiak elkarren ondoan jarrita agertzen ziren; Psycho-Sites (1981- 1982), pertsonaiak bakarturik uzten ditu espazio margotuan; Mires (1984), lerro urdin eta gorriak hondo zuri edo horian ; Non-Lieux; atzealde beltzeko lanak.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Dubuffet Fundazioaren webgunea

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q170076
* Multimedia: Jean Dubuffet / Q170076
# Jean Dunois

Jean Dunois (izengoitia: Orléansko Sasikoa; Paris, 1403 - L'Haÿ-les-Roses, 1468ko azaroaren 24a) Frantziako gerra-gizona izan zen. Orléansko Luis eta Enghiengo Marietteren semea. Joana Arc-ekoaren laguna izan zen. Joana hildakoan, ingelesen aurka borrokatzen segitu zuen. Normandia berriro konkistatzeko guduetan parte hartu zuen, eta ingelesak Guienatik bota zituen 1451. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q503809
* Multimedia: Jean de Dunois / Q503809
# Jean Dorey

Jean Dorey (Ville-ès-Nouaux, Saint Helier, 1831ko urtarrilaren 27a - 1872ko abuztuaren 23a) normandieraz idazten zuen idazle jerseytarra zen.
Saint Lawrence barrutiko La Blanche Pierre jatorriko familia zuen. JD, JDR etaJean des Ruettes goitizenekin jerseyeraz, frantsesez eta ingelesez idatzi zuen. Batzuetan jerseyeraren bertsio fonetiko batean ere. 1870. urtearen inguruan bere poema motzetako batzuk Nouvelle Année-n argitaratu zituzten. Horretaz gain liburu bat idatzi zuen. Fraînque Le Maistrek esaerak, erizaintzari buruzko errimak eta Jean Doreyren poemetako batzuk eskuizkribu batean idatzita jaso zituen. Gaur egun, eskuizkribu hori Société Jersiaiseko liburutegian dago.
Artikulu historiko, genealogiko eta artistikoak idatzi zituen frantsesez zein ingeleraz. Chronique de Jersey, Jersey Independent, Londresko l'Imprimerie de l'International eta Frantziako Le Phare de la Loire egunkarietan lan egin zuen.
# Jean Dorst

Jean Dorst (Mulhouse, Frantzia, 1924 – Paris, Frantzia, 2001) frantses zoologoa izan zen, ornitologian espezializatua.

## Biografia

Parisko Historia Naturaleko Museo Nazionaleko irakasle eta Zoologia Laborategiko zuzendari izan zen. Museo horretako zuzendari ere izan zen 1976tik 1985era. 1973an, Zientzia Akademiako kide hautatu zuten.
Hainbat lan idatzi zituen historia naturalari buruz, besteak beste, L'Univers de la vie (1975, Bizitzaren unibertsoa) eta La Force du vivant (1979, Biziaren indarra). Nolanahi ere, hegaztiei buruzko lanak idatzi ditu, batez ere: Les Migrations des oiseaux (1956-1962, Hegaztien migrazioak), la Vie des oiseaux (1972, Hegaztien bizitza), Les Oiseaux ne sont pas tombés du ciel (1995, Hegaztiak ez dira zerutik erori).
Dorsten lan nagusia Avant que la nature meure (Natura hil baino lehen) lana da, 1965ean argitaratua eta hamazazpi hizkuntzatara itzulia. Lan horretan, gizakiaren jarduerek izadian eragin dituzten hondamen guztiak aipatzen ditu, hasi desagertu diren edo desagertzeko zorian dauden animalietatik eta kutsadura arte. Lan hori oso lagungarria izan zen mugimendu ekologista sortzeko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q716473
* Multimedia: Jean Dorst / Q716473
* Espezieak: Jean Dorst
# Jean Dotto

Jean Dotto (1928ko martxoaren 27a - 2000ko otsailaren 20a) Frantziako txirrindulari profesionala 1948tik 1963 arte. Le vigneron de cabasse ezizena zeukan.
Mendiko etapetan oso ona zen eta bere garaipen garrantzitsuena 1955eko Espainiako Vuelta izan zen. Horretaz gain, Dauphiné Libéré bitan irabazi zuen (1952an eta 1960an) eta Frantziako Tourrean lau aldiz sailkatu zen lehengo hamarren artean.

## Palmaresa

1951
* Monakoko Sari Nagusia
1952
* Dauphiné Libéré eta etapa bat
* Monakoko Sari Nagusia
* 4. Paris-Nizan
* 8. Frantziako Tourrean
1954
* 4. Frantziako Tourrean eta etapa bat
* 6. Dauphiné Libérén
1955
* Espainiako Vuelta
* Italiako Giroko etapa bat
1956
* 8. Paris-Nizan
1957
* Vaucluseko Tourra
* 4. Dauphiné Libérén
* 10. Frantziako Tourrean
1959
* 4. Dauphiné Libérén
* 5. Suitzako Itzulian
1960
* Dauphiné Libéré
1961
* 8. Frantziako Tourrean
1962
* 6. Dauphiné Libérén

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | 17. | UT | — | — | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | 28. | 8. | UT | 4. | UT | 19. | 10. | UT | 15. | 35. | 8. | 58. | 28. |
| Espainiako Vuelta | X | X | X | X | 1. | UT | 13. | — | — | — | UT | — | — |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |
| X | Ez zen jokatu |

## Kirol ibilbidea

* 1948-1949 Indépendant
* 1950-1953 France sport
* 1954 Terrot et Magnat Debon
* 1955 Vampire
* 1956 Saint Raphaël-Dunlop
* 1957-1959 Liberia
* 1960-1962 Liberia-Grammont
* 1963 Margnat-Paloma

## Kanpo loturak

* Jean Dotto - ProCyclingStats
* (Frantsesez) Jean Dottoren garaipen guztiak
* Datuak: Q940528
# Jean Dumont

Jean Dumont (Ambérieu-en-Bugey, 1943ko abuztuaren 14a) frantziar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

1965
* Boucles Pertuisiennes
1968
* Frantziako Tourreko etapa bat
* 3. Paris-Camemberten
* 6. Romandiako Tourrean

## Kanpo estekak

Jean Dumont - ProCyclingStats
* Datuak: Q2018336
* Multimedia: Jean Dumont / Q2018336
# Jean Dominique Julien Sallaberri

Jean Dominique Julien Salaberri (Maule, 1837ko maiatzaren 16a - ib., 1903ko azaroaren 25a) euskal legegizona eta idazlea izan zen.
La tradition du Pays Basque bildumarako lan egin zuen 1889. urtean eta horretarako Zuberoako maskaradari buruzko azterketa sakon bat egin zuen.

## Lanak

* Chants populaires du Pays Basque, 1870eko edizioa.Uskaldunei! Bethi Aitzina. Chuchen, chuchena dabila euskalduna (1889)
* Chants populaires du Pays Basque paroles et musique originales recueillies et publiées avec traduction française (1870)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Jean Dominique Julien Sallaberri literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12260297
# Jokin Uria

Jokin Uria Lekuona (Lezo, 1965eko otsailaren 12a - ), futbol jokalari ohia da. 1980ko hamarkada amaieran eta 1990eko hamarkadan zehar Errealean jokatu zuen.

## Biografia

Ezker hegalekoa izatez, Errenteriako Sagrado Corazon de Telleri taldean hasi zen jokatzen. Jubenil mailan jokatzen zuenean, Sanse taldearekin proba batzuk egin zituen eta 1983. urtean bertan jokatzen hasi zen. Sansen jokatzen hasi eta urtebetera, lehen taldearekin egin zuen debuta, Errege Kopako partida batean, Amorebietaren aurka. Bertan 24 minutu jokatu zituen eta Errealak 0 eta 3 irabazi zuen. Hala ere, Sanse taldean jokatzen jarraitu zuen 1986. urtera arte.
1986/1987 denboraldian Errealean hasi zen jokatzen eta Espainiako ligan 1986ko Abenduaren 17an debutatu zuen, Cadizen aurka. 1987. urtean Espainiako Errege Kopa irabazi zuen, nahiz eta finaleko partida ez zuen jokatu. Hala ere, hurrengo urteko Madrilgo Kopako finalean jokatu zuen, nahiz eta orduan finala galdu zuten Bartzelonaren aurka. Urte honetan, Espainiar ligako eta Errege Kopako txapeldunordea izan zen Errealarekin.
1996/1997 denboraldi amaieran Erreala utzi zuen, hamaika urte talde txuri urdinean jokatu ondoren. Errealak, Klubaren er¡reserkia jarri zion orduan.
Donostiako ibilbidea amaitzean, urte betez jokatu zuen Eibar futbol taldean, Espainiar ligako bigarren mailan. Urte horretan, 31 partidu jokatu zituen. Nahiz eta denboraldi txukuna egin, bere kirol ibilbide profesionalari amaiera ematea erabaki zuen.
Jokin Uria oso jokalari kritikatua izan zen bere ibilbide guztian. Hala ere, jokatu izan zuen guztietan maila txukuna eman izan zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11928249
# Jokin Zeberioren suizidioa

Jokin Zeberio Laboa (Bilbo, 1990eko iraila – Hondarribia, 2004ko irailaren 21a) 2004 urtean, 14 urte zituelarik eta eskola jazarpena pairatu eta gero, suizidatu egin zen hondarribiar mutil bat zen. Jokinen suizidioak herrian eta gizartean sorrarazitako hunkipenaz gainera, kezka, polemika eta arreta biziak sortu ziren herritarren artean eta Hondarribian bereziki, jazarpena burutu zuten zortzi gaztetxo eta gurasoei kontuak eskatu eta berak ikasten zuen Talaia Institutu publikoko irakasle eta arduradunek Jokinek pairatzen zuten benetako egoeraz ohartu gabe, axolagabekeriaz jokatu ote zuten eztabaidatzerakoan. Auzia epaitegietara eraman ondoren, gazteak adin txikikoentzako zentro batean sartu eta horien gurasoak Jokinen gurasoei kalte-ordainketak ordaintzera derrigortuak izan ziren. Ikastetxeko irakasleek eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak suizidioan ardurarik izan ez zutela izan erabaki zen epaileen ebazpenetan.
# Jokioinen

Jokioinen :
| Armarria ||
| Berezko izena | Jokioisten kunta |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Jatorrizko Tavastiako esk. Forssako azpieskualdea |
| Alkatea | Jarmo Määttä |
| Sorrera | 1873 |
| Koordenatuak | 60°48′15″N 23°29′10″E﻿ / ﻿60.80417°N 23.48611°E﻿ / 60.80417; 23.48611 |
| Azalera - Ur-azalera | 181,95 km² 1,52 km² (%0,8) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 5.599 (2014.04.30) 31,03 bizt/km² (2012) % 97,9 (ofiziala) % 0,4 % 1,7 |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Ingelesez) |
Jokioinen (suedieraz, Jockis) Finlandiaren bihotzean dagoen herria da. Historia handiko herria da baina gaur egun biztanle gutxi batzuk bakarrik ditu (6 000 inguru), izan ere herriak gerrateen ondorioz gazte asko galdu zituen eta biziraun zutenak hirietara emigratu zuten. Hala ere, gaur egun herria zeharo gaztetua dago Finlandiako industria berrien hiria delako.

## Historia

XIII. mende bukaeran herria biztanletuta zegoela ziurtarazi daiteke. Jokioinen Tammela herriaren barne egon da XIX. mende hasierarte. Jokioinen auzo bezala ezagutzen zen, baina 1693. urtean Tammela herri barnean autonomia antzeko bat lortu zuen. Azkenik 1873. urtean Tammelatik bereizi eta gaur egun ezagutzen dugun herria sortua izan zen.
Industria garrantzitsuagatik herri XX. mende hasieran izugarri hazi zen, eta beste eskualde eta herrietan aurkitzen ziren konpainia asko eta asko Jokioinenera jo zuten. Gainera 1890. urtean Humppila-Jokioinen-Forssa trena inaguratua izan zen eta horrek hazkuntzan asko lagundu zuen ere.

## Zer ikusi

Nekazal eta tren museoak daude herrian, historia luze eta interesgarria ezkutatzen dutenak.

### Jokioinen Eliza

1631. urtean Johan Kruusek eraiki zuen hasierako eliza, baina gaur egun ezaguzten duguna honen gainean eraikitako eliza da 1862. urtean eraikitakoa. Hala ere, XVII. mendeko. urteko hainbat apaingarri (horien artean zurezko gurutze bat) kontserbatzen dira oraindik bertan. Kanpai handia aldiz, Johan Kruus gizonaren eskuz egina da, 1664. urtekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q997600
* Multimedia: Jokioinen / Q997600
* ↑ Suomen pinta-ala kunnittain. Maanmittauslaitos. 2014.04.30
* ↑ Suomen asukasluvut kuukausittain Väestörekisterikeskus. 2014.04.30
* ↑ Väestorekisterikeskus 2012
# Jokisuu

Jokisuu Finlandiako Keminmaa udalerrian dagoen herrixka bat da. Pörhöla herrixkaren hegoaldean dago, Kemijoki ibaiaren mendebaldeko ertzean eta Tornioko udalerriaren ondoan.

## Ikus, gainera

| Keminmaa | Kemijoki ibaia | Pörhöla herrixka |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6269794
# Jokin Uranga

Jokin Uranga Isuskitza (Azpeitia, 1980) bertsolari gipuzkoarra da.

## Ibilbidea

2000. urtean Lizardi Saria irabazi zuen. 2005ean Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartzeko sailkatu zen eta finalaurrekoetara iritsi zen. 2013an berriz jokatu zituen finalaurrekoak eta 12. postuan gelditu zen.

## Txapelketak

* Bertsolari Txapelketa Nagusia:
** Finalaurrekoak (2): 2005, 2013
* Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa:
** Finalaurrekoak (1): 2019

## Sariak

* Lizardi Saria (1): 2000
* Erniarraitz saria (1): 2004
* Orixe saria (1): 2011

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Jokin Uranga - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).
* ↑ «Elizondon abiatuko da larunbatean Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalaurrekoen bigarren itzulia - Elizondo» Erran.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).
* ↑ «Jokin Urangak Orixe Saria irabazi du - Azpeitia» uztarria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115589405
# Jokkmokk udalerria

Jokkmokk Suediako udalerria da. Norrbottengo konderrian kokatua dago. 19334,4 km² ditu eta 5.055 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fauske Sørfold Hamarøy Tysfjord Gällivare udalerria Boden udalerria Älvsbyn udalerria Arvidsjaur udalerria Arjeplog udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Padjelanta Parke Nazionala.
* Sarek Parke Nazionala.
* Muddus Parke Nazionala.
* Stora Sjöfallet Parke Nazionala.
* Sarektjåkkå mendia, Suediako bigarren altuena.

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q512048
* Multimedia: Jokkmokk Municipality / Q512048
# Kaltzio karbonato

Kaltzio karbonato konposatu kimiko bat da, CaCO$_3$ formuladuna. Oso substantzia ugaria da naturan, harkaitzak eratzen, osagai nagusi bezala, mundu osoan, eta hainbat animalien hezurduraren eta oskolen osagai nagusia da (soinberak, koralak...), baita arrautza oskolarena ere. Ur gogorraren jatorri nagusia da. Medikuntzan, kaltzio gehigarri, azido kontrako eta agente xurgatzaile gisa erabiltzen da. Beira eta zementuaren ekoizpenean ezinbestekoa da.
Honako mineral eta harkaitz hauen osagai nagusia da
* Haitzurdina
* Trabertinoa
* Kareharria
* Aragonitoa
* Kaltzita

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Espainiako Laneko Segurtasun eta Osasunaren Institutu Nazionala Kaltzio karbonatoaren segurtasun kimikoaren nazioarteko fitxa.
* Datuak: Q23767
* Multimedia: Calcium carbonate / Q23767
# Kaltzioanzilita-(Ce)

Kaltzioanzilita-(Ce) karbonato motako minerala da eta ancylite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kaltzioanzilita-(Ce) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ce,Ca,Sr)CO3(OH,H2O)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioancylite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltziocatapleiita

Kaltziocatapleiita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kaltziocatapleiita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaZr(Si3O9) * 2H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltziocatapleiite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltzioandyrobertsita

Kaltzioandyrobertsita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kaltzioandyrobertsita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {KCaCu5(AsO4)4(H2AsO4) * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioandyrobertsite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltzioburbankita

Kaltzioburbankita karbonato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kaltzioburbankita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na3(Ca,REE,Sr)3(CO3)5}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioburbankite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltziocopiapita

Kaltziocopiapita sulfato motako minerala da eta copiapite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kaltziocopiapita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaFe4(SO4)6(OH)2 * 10H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltziocopiapite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltzioanzilita-(Nd)

Kaltzioanzilita-(Nd) karbonato motako minerala da eta ancylite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kaltzioanzilita-(Nd) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca(Nd,La,Ce)(CO3)2(OH).H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioancylite-(Nd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltzioaravaipaita

Kaltzioaravaipaita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kaltzioaravaipaita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {PbCa2AlF9}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioaravaipaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Joseba Aldamiz-Etxebarria

Joseba Aldamiz-Etxebarria Koskorrotza (Lekeitio, 1920ko azaroaren 16a – Flor de Acre, 1966ko abenduaren 24a), Padre Jose Aldamiz izenaZ ere ezaguna, misiolari eta abiadore bizkaitarra izan zen.

## Misioak

Dominikoen ordenean apaiz bihurtu ondoren, Perura joan zen eta Ordenaren Bikario Probintziala izan zen. Han indigenek zituzten komunikazio zailtasunei erreparatu zien: haien komunikabide bakarra ibaia zen, eta ez zegoen errepiderik. Horrekin lotuta, Puerto Maldonadon “Madre de Dios” irrati emisora sortu zuen.

## Abiazioa

Indigenak ospitalera eraman ahal izateko, 1960ean aire-pilotu titulua atera zuen Liman. Gero “Cessna 695” hegazkin bat hartu zuen, “Fray Martin de Porres” izendatu zuena. Hegazkin hoRRekin Aldamiz-Etxebarria garraio lanetan hasi zen: mezuak trukatu, jendea eraman (gaixoak, ikasleak...) edo janaria garraiatzen zuen, indigenek herrien aldirietan apropos prestatutako aireportu txikiak erabiliz.

## Heriotza

1966ko abenduaren 24ean, Iberiako aireportutik atera zen Puerto Esperanza Misiorantz; Purús ibai inguruko lau neskato zeramatzan, Gabonetako oporrak familiarekin pasatzera. Motorrarekin arazoak izan ziren ordea, eta hegazkina amiltzera zihoala ikusi zuen. Aldamiz-Etxebarriak haurrei absoluzioa eman zien, eta haiek bere gorputzarekin babesten saiatu zen. Hegazkinak behea jo zuen Flor de Acreko baso batean: bi neskato salbatu ziren, eta beste biak eta Aldamiz-Etxebarria bera hil egin ziren.

## Omenaldiak

* Lekeitioko Aldamiz-Etxebarria auzoko monumentua.Lekeition Armintxeko muino gainean eraikitako auzoari haren izena eman zitzaion. 1968an, Anton Moral Etxebarrieta alkate zela, haren omenezko monolitoa ezarri zen bertan. Testu hau ageri da: Egazkin-gizon zinan / Peruko zeruan / Kristogaitik bizia / emon zenduan. 1966-XII-24. Aita Joseba Aldamiz-Etxebarriari Lekeitio'ko erriak. 1968-III-19".
* Perun, Errepublikako Lehendakariak Bakearen Gudako Heroi izendatu zuen, eta harrezkero Puerto Maldonado (Madre de Dios) hiriko aireportuak haren izena darama.

## Bitxikeriak

Estepan Aldamiz-Etxebarria kazetaria Joseba Aldamiz-Etxebarriaren anaia baten semea da: osaba-ilobak dira, beraz.

## Erreferentziak

* ↑ «ALDAMIZ, José - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-25).
* ↑ Koldo. «José Aldamiz» www.lekitxo.info (Noiz kontsultatua: 2018-10-25).
* 1 2 3 «Selvas Amazónicas - Misioneros Dominicos» www.selvasamazonicas.org (Noiz kontsultatua: 2018-10-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Papa Francisco en Perú: ¿Por qué el aeropuerto de Puerto Maldonado lleva el nombre de un padre?» Diario Correo (Noiz kontsultatua: 2018-10-25).
* ↑ (Frantsesez) «Lekeitio - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-25).
* Datuak: Q57742826