OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sallagriffon

Sallagriffon (frantsesez eta ofizialki: Sallagriffon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 45 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Sallagriffon udalerrian erroldatutako biztanleak 53 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 80 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sallagriffon udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 8 |
| 8 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (10 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q988883
* Multimedia: Sallagriffon / Q988883
# San Pascual (Ávila)

San Pascual Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 52 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q773901
* Multimedia: San Pascual, Ávila / Q773901
# San Pasqual (Kalifornia)

San Pasqual Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 2.101 biztanle ditu, 0,66068 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7415074
# San Patricio (Texas)

San Patricio Texasko hiri bat da. San Patricio konderrian kokatua dago. 2010ean 395 biztanle zituen, 9,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* San Patricio konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q974215
# San Patrizio eguna

San Patrizio eguna (ingelesez: Saint Patrick's Day eta irlanderaz: Lá 'le Pádraig edo Lá Fhéile Pádraig) San Patrizioren (386-493) omenez urtero martxoaren 17an ospatu ohi den jaieguna da. San Patrizio Irlandako santu zaindaria da eta herrialde horretan egun hor jai edo festa nazionala da (Ipar Irlandan ere usadioz ospatu ohi da, nahiz eta legez jaieguna ez izan). Beste hainbat herrialdetan ere santu zaindaria denez, haren eguna ospatu ohi da: adibidez, Montserraten edota Kanadako Ternua eta Labrador probintzian. Irlandako ingelesezko herri hizkeran, St. Paddy's Day edo soilik Paddy's Day ere esaten zaio.
Nazioartean San Patrizio eguna irlandar jatorria duten guztiek ospatzen dute, eta jatorri hori ez dutenak ere batzen zaizkie sarritan. Ospakizunaren gai nagusia irlandarra eta berdea den guztia da. Kristau nahiz ez kristauek jaiegun hau berdez jantzita ospatzen dute, eta ohikoak dira irlandar jan-edariak eta kaleetako desfileak.
Irlanda, Erresuma Batua, Estatu Batuak, Kanada, Australia edota irlandar jatorriko biztanle kopuru handia duten herrialde guztietan badira berdez tindatutako garagardoa saltzen duten taberna edo saltokiak ere.

## Eskualdekako ospakizunak
### Irlandan

Antzinaroan ospakizun erlijioso bat zen, gaur egun ordez ospakizun publikoa da 1903an.San patrizio eguneko pasarelak irlandako estatu librean egin ziren Dublinen. 1990ean gobernuak ospakizun honi berrizkuntzak, sorkuntzak egiteaz gain, hasierako egoerara bueltatu zuen.Lehenengoa 1996. urtean. Beste herrialde batzuetan ere garrantzi handikoa izan da ospakizun hau:Mánchester, Birmingham, Londres, Cambridge, Montreal, Boston, Filadelfia, Chicago, Kansas, Savannah, Denver, Buenos Aires, París, Scranton y Toronto,

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181817
* Multimedia: Saint Patrick's Day / Q181817
# San Pascual (Madril)

San Pascual, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 155. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 19.782 biztanle zituen.

## Ondarea

* Kuboen eraikina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165612
* Multimedia: San Pascual neighborhood, Madrid / Q165612
# San Patrizio eliza (San Frantzisko)

San Patrizio Eliza Katolikoa, ingelesez St. Patrick's Catholic Church, AEBetako San Frantzisko hirian dagoen eliza katoliko bat da, Kalifornia estatuan. Mission Street kalearen 756. zenbakian dago, 3. eta 4. kaleen artean, Yerba Buena hiri-parkearen inguruan.
1851n inauguratu zen eta San Patriziori sagaratua dago.
* Datuak: Q7590915
* Multimedia: St. Patrick's Catholic Church (San Francisco) / Q7590915
# San Patrizio eta San Colman katedrala (Newry)

San Patrizio eta San Colman katedrala edota Newryko katedrala, ingelesez: Cathedral of Saint Patrick and Saint Colman eta Newry Cathedral, Ipar Irlandako Newry udalerrian dagoen katedral katoliko bat da.
1825-1829 artean Thomas Duff arkitektoak eraikiarazi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2942410
* Multimedia: Newry Cathedral / Q2942410
# San Patrizio katedral katolikoa (Armagh)

San Patrizio katedrala, ingelesez: Saint Patrick's Cathedral, Ipar Irlandako Armagh hirian dagoen katedral katoliko bat da. San Patriziori sagaratua dago.
1840-1904 artean eraiki zen, hainbat arkitektoen lanari esker: Thomas Duff (1838), JJ McCarthy (1853), William Hague (1899) eta George Ashlin (1904).

## Ikus gainera

* San Patrizio katedral protestantea (Armagh)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q934908
* Multimedia: St Patrick's Cathedral, Armagh / Q934908
# San Patricio (Paraguai)

San Patricio Paraguaiko udalerri bat da, Misionesko departamenduan kokatua. 195 km²ko azalera du eta 2018ko estimazioen arabera 3735 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1749429
# San Patricio konderria (Texas)

San Patricio konderria (ingelesez: San Patricio County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sinton da. 2010eko zentsuaren arabera 64.804 biztanle zituen, San Patricio kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

San Patricio konderriak 1.833,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,54 ura dira. Beste 1.796,03 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 35,34 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 64.804 pertsonetatik 62.578 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 35.248 dira. 902 beltzak edo afroamerikarrak. 169 amerikar natiboak ziren eta 46 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 506 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 53 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 550 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q113132
* Multimedia: San Patricio County, Texas / Q113132
# San Pantaleón de Losako baseliza

San Pantaleón de Losako baseliza (gaztelaniaz: ermita de San Pantaleón de Losa) Lausa Haraneko baseliza erromanikoa da, Burgosko Merindadeetan dagoena. 1207an sagaratua, arkeologoek bere barnean XII eta XVII. mendeen arteko hilobiak zituen nekropoli bat topatu zuten.
1931n Espainiako gobernuak Sionesko eliza hau Bien de Interés Cultural izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Valdivielso Ausín, Braulio. (1999). Rutas del románico en la provincia de Burgos. Castilla Ediciones, 103-105 or. ISBN 8486097754..
* ↑ Del Rivero, Enrique. (1997). Rincones singulares de Burgos. El norte de Las Merindades-I. Caja de Burgos, 74-75 or. ISBN 8487152309..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5836175
* Multimedia: Hermitage of San Pantaleón de Losa / Q5836175
# San Paolo

San Paolo Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 4.406 biztanle ditu, 18,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barbariga Borgo San Giacomo Offlaga Orzinuovi Verolanuova

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111723
* Multimedia: San Paolo (Italy) / Q111723
# San Paolo Cervo

San Paolo Cervo Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo Cervok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andorno Micca Biella Campiglia Cervo Sagliano Micca Quittengo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18160
* Multimedia: San Paolo Cervo / Q18160
# San Paolo Solbrito

San Paolo Solbrito Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.159 biztanle ditu, 11,87 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo Solbritok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dusino San Michele Montafia Roatto Villanova d'Asti Villafranca d'Asti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17863
* Multimedia: San Paolo Solbrito / Q17863
# San Paolo Albanese

San Paolo Albanese Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. 209 biztanle ditu, 30,22 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo Albanesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alessandria del Carretto Noepoli San Costantino Albanese Cersosimo Terranova di Pollino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52664
* Multimedia: San Paolo Albanese / Q52664
# San Paolo Bel Sito

San Paolo Bel Sito Italiako udalerri bat da. Napoliko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 3.378 biztanle ditu, 2,95 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo Bel Sitok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Liveri Nola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q72514
* Multimedia: San Paolo Bel Sito / Q72514
# San Paolo d'Argon

San Paolo d'Argon Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 5.840 biztanle ditu, 5,25 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo d'Argonk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Scanzorosciate Gorlago Torre de' Roveri Albano Sant'Alessandro Cenate Sotto Trescore Balneario Montello

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101548
* Multimedia: San Paolo d'Argon / Q101548
# San Paolo di Jesi

San Paolo di Jesi Italiako udalerri bat da. Anconako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 894 biztanle ditu, 10,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo di Jesik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cupramontana Jesi Monte Roberto Staffolo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124836
* Multimedia: San Paolo di Jesi / Q124836
# San Pantaleón de Losa

San Pantaleón de Losa Lausa Haraneko herria da, Burgosko probintzian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2007an 13 biztanle zituen.
Gorobelen hegoaldean eta Jerea ibaiaren haranean kokaturik, 1931n Espainiako gobernuak bertoko baseliza Bien de Interés Cultural izendatu zuen. Herri hustu bilakatzekotan dago.

## Erreferentziak

* ↑ «50 núcleos más se asoman a la desaparición en los últimos 10 años» Diario de Burgos 2014-3-23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2834300
* Multimedia: San Pantaleón de Losa / Q2834300
# San Paolo di Civitate

San Paolo di Civitate Italiako udalerri bat da. Foggiako probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 5.460 biztanle ditu, 91,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

San Paolo di Civitatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Apricena Lesina Poggio Imperiale San Severo Serracapriola Torremaggiore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51956
* Multimedia: San Paolo di Civitate / Q51956
# Sanikole eta Kanala

Sanikole eta Kanala Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Sukarrietan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 49 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %19,14.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266964
# Sanibel (Florida)

Sanibel Floridako hiri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 6.469 biztanle zituen, 85,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q284242
* Multimedia: Sanibel Island / Q284242
# Sanidine

Sanidine silikato motako minerala da eta feldspar taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Sanidina silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K(AlSi3O8)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sanidine: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sanilac konderria (Michigan)

Sanilac konderria (ingelesez: Sanilac County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sandusky da. 2010eko zentsuaren arabera 43.114 biztanle zituen, Sanilac kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Sanilac konderriak 4.117,93 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.624,89 ura dira. Beste 2.493,04 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,47 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 43.114 pertsonetatik 42.291 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.439 dira. 142 beltzak edo afroamerikarrak. 157 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 125 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 373 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q82510
* Multimedia: Sanilac County, Michigan / Q82510
# Sanislău

Sanislău Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. 3.223 biztanle ditu, 74,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Sanislău $^{(en)}$ Horea $^{(en)}$ Marna Nouă $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12150559
* Multimedia: Sanislău, Satu Mare / Q12150559
# Sanitz

Sanitz Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 6.564 biztanle zituen, 82,4 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q645382
* Multimedia: Sanitz / Q645382
# Sanin Kaigan Parke Nazionala

Sanin Kaigan Parke Nazionala (japonieraz: 山陰海岸国立公園, Sanin Kaigan Kokuritsu Kōen) Japoniako Honshu uhartearen mendebaldean dagoen Parke Nazionala da. 1963ko uztailaren 15ean ezarri zen.

## Geografia

Japoniako itsasoaren kostaldean zabaltzen da, Tottori hiritik Kyōtangora. 87'83 km²-ko azalera dauka eta bereziki ezagun bihurtu dute arroka formazio bitxiek, uharteek, leizeek eta kostaldeko dunek.

## Ondasun nabarmenak

* Uradome kostaldea: Tottori prefeturako 9-10 kilometroko kostaldea hartzen du eta itsasoaren higadurak labar, horma, tunel, leize eta arroka bitxiak sortu ditu.
* Tottoriko dunak: Japoniako duna sistemarik handiena da eta 30 km² azalera hartzen du. Sendai ibaiak ekarritako sedimentuek sortu dituzte duna hauek.

## Iruditegia

* Kamogaiso, Uradome kostaldean.
* Seganmatsu uhartea, Uradome kostaldean.
* Takeno hondartza.
* Tottoriko hareazko dunarik handiena.
* Gamelua dunatan.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Sanin Kaigan Nazionalaren webgunea
* Datuak: Q485859
* Multimedia: Sanin Kaigan National Park / Q485859
# Sanité Bélair

Suzanne Bélair, baita ere Sanité Bélair (Verrettes, 1781-1802ko urriaren 5), Haitiko iraultzailea izan zen, Toussaint Louvertureren armadan tenientea. Haitiko Iraultzan hartu zuen parte. Frantziako armadak heriotz-zigorra ezarri zion.

## Biografia

Jaiotzez affranchi bat zen, hau da, esklabo askatua. 1796an Charles Bélairrekin ezkondu zen. Belair brigadako komandantea zen eta, ondoren, jenerala, Haitiren independentziaren aldeko borrokan. Emakumeek ere borrokan parte hartu zuten. Sanité, bere aldetik, hasieran sarjento izan zen eta Saint Domingue espedizio frantsesari aurre egiteko unean, teniente. Frantseak errebolta itzaltzeko uhartean zabaldu ziren.
Faustin Répussardek zuzendutako armada frantsesaren zutabeak jazarri zituen, eta Sanité bere bikotekidearekin Artibonito departamenduan babestu ziren. Répussardek ezusteko eraso bat egin zuen Corail-Mirraulten, eta Sanité harrapatu zuen. Charlesek, orduan, emaztearengandik ez banantzeko bere burua entregatu zuen. Biak hiltzera kondenatu zituzten: gizona fusilatu egingo zuten, eta Sanité, emakume izateagatik, burua moztuko zioten. Saniték bere senarraren exekuzioaren lekuko izan zen, eta hark ausardiaz hiltzeko esan zion; gero, senarra bezain lasai joan zen bere heriotzara, eta ez zuen bendarik erabili begietarako. Harrapatzean, burua moztuko ziotela mehatxu egin ziotenean, heriotza ohoragarri bat onartu zuen, mosketearekin, eta ahoa estali baino lehen, oihu egin zuen: A ba esclavaj! («Gora askatasuna, behera esklabotza !»).
Beste hiru emakumekin (Catherine Flon, Cécile Fatiman eta Dédée Bazile) Haitiko Iraultzaren benetako heroia izan zen. 2004an bere irudia hamar gourderen bileteetan jaso egin zen, Haitiren berrehun urtemuga oroitzeko sailan.

## Erreferentziak

* ↑ James, Cyril Lionel Robert (1963). The Black Jacobins; Toussaint L'Ouverture and the San Domingo Revolution. (segunda edición). Nueva York: Vintage Books. p. 252. ISBN 0394702425. OCLC 362702.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Mémoire de Femmes: Sanité Bélair.
* Datuak: Q3472292
# San Roman eliza (Etxarren)

San Roman eliza Mañeruibarreko Girgillao udalerriko Etxarren kontzejuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

## Eraikina

Herriaren muturrean eta goian, XII. mendearen amaieran aurregotiko estiloan eraikitako parrokia dago. 1603an, Joan Urbieta harginak burualde trapezoidal batekin handitu zuenean, goitik behera aldatu zen. Erdi Aroko eraikinari dagokionez, barrualdean nabe angeluzuzena dago, eta bi kapera atxikitzen zaizkio, Ebanjelioaren aldekoa, burualde erdizirkularra duena; halaber, koruaren atalaren gainean kanoi zorrotzeko ganga bat dago, dagokion fajoiarekin eta biribilkizko modiloiekin apaindutako mentsulekin. Elizaren gainerakoa ganga gotiko-errenazentistak estaltzen du. Ganga horren nerbioak errege-erregina katolikoen estiloko bolak dituzten mentsula zilindrikoetan bermatuta daude, eta hori guztia XVII. mendearen hasierako eraberritzean egin zen. Aldi berean, jauregiko jaun Etxarrengo patronatu-kapera eraiki zen, Ebanjelioaren aldetik buru aldera irekia eta tertzeletezko ganga batez estalia. Kanpoaldean ere ikusten dira bi eraikuntza-faseak, eta Erdi Arokoak dira alboetako hormak eta kontrahormak, baina XVII. mendean handitu egin ziren berria eraiki zenean.
Pieza garrantzitsua da erretaula nagusia, Joan III.a Inbertok egina. 1618an egin zuen, estilo erromanistaren barruan, eta arkitektura-trazan zein erliebe eta fardelen indarrean ikus daiteke. Hala ere, zenbait ezaugarri errealistak, bereziki San Roman titularraren aurpegian islatuak, barrokoa iragartzen dute. Imbertotarren tailer berarekin lotzen da XVII. mende hasierako Gurutziltzatu bat, buru ederrekoa eta gorputz erromatarraren tratamendukoa.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ETXARREN. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Etxarren
* Girgillao
* Mañeruibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113487188
# San Roman eliza (Ezkerekotxa)

San Roman eliza Ezkerekotxako (Iruraiz-Gauna) eliza parrokiala da, Roman Zesareakoari eskainia. Ezkerekotxari buruzko lehenengo erreferentzia 1040. urtekoa bada ere, bere elizaren lehen arrastoak XII. mendekoak dira. Barnean duen harrizko erretaulagatik nabarmena da. Eusko Jaurlaritzako ondasun babestuen artean sailkatu zuen, eta Euskal Herriaren barnealdeko Donejakue bidearen baitan sartu zuen.

## Historia

Elizan aurkitzen ditugun arrastorik zaharrenak XII. mendekoak dira. XIII. mendearen bukaera aldera egoera ekonomikoa ona izango zen, elizaren absidea handitu zutelako. Pizkundean bere harrizko erretaula gehitu zuten, oso elementu arraroa. Hurrengo mendeetan sakristia, eliz ataria eta apaiz-etxea gehitu ziren, gaur egun parrokiaren espazio multzo osatzen dutenak.

## Artea eta arkitektura
### Atea

Inguruko herrietan parekorik ez duen ate bat du, Arabako arkitektura erromanikoaren hasierakoa. Xake itxurako dekorazioa du kanpoko arkiboltan, eta inongo dekoraziorik ez gainontzekotan. Kapitelak oso higatuak daude, baina hosto batzuk, aingeru bat eta motibo geometrikoak antzematen dira.

### Absidea

Absidea beranduago eraiki zen, XIII. mendean, erromaniko eta gotikoaren arteko trantsizioan. Landareak, fruituak eta zuhaitzak ikus daitezke bertan. Natura-elementuez gain, belodun emakume bat eta eskuartean liburu bat duen gizon bat daude. Animalia fantastiko bat, untxi bat ehizatzen ari den arrano bat, aurpegi leun bat eta munstro itxurako beste aurpegi bat ere ikusten ditugu, azkenengo hau, kolometako fuste bat irensten ari delarik. Lehenago, beste leiho bat ere bazegoen, baina sakristiaren eraikuntzarekin hau itxi zen.

### Barnealdea

Elizak kredentzia bat du, sakristiak eraiki aurretik elizan behar ziren elementuak gordetzeko armairu bat paretan. Normalki, koloma batez lotzen ziren bi arku egon ohi ziren paretan, eta dekorazio eskultorikoa jartzen zitzaion. San Romanen bi arkuak ikus daitezke eta gainarku bat, emakume belodun baten aurpegia markozkatzen du; bertan jatorrizko polikromia antzematen da.

### Erretaula

Erretaula berezia da, harrizkoa delako. Romanen martirioaren pasarteak agertzen dira bertan. Italiako arkitekturan ohikoa den elementua du erdian.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 «San Erroman eliza, Ezkerekotxa» Álava Medieval / Erdi Aroko Araba 2018-12-29 (Noiz kontsultatua: 2021-07-14).
* ↑ «San Román Eliza. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-07-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65936636
* Multimedia: Saint Roman church (Ezkerekotxa) / Q65936636