OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gluzina

Gluzina fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Gluzina fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaBe4(PO4)2(OH)4 * 0.5H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Glucine: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Glycerophthora

Glycerophthora Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Glycerophthora clavicularis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Glycerophthora clavicularis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5572567
# Goiena Telebista

Goiena Telebista edo GoiTB Goienak egina, Debagoienean (Gipuzkoa) euskaraz emititzen duen telebista katea da. 2000ko maiatzaren 22an hasi zen emititzen, Arrasate Telebista oinarri nagusi izan zuelarik.

## Historia

Arrasate Telebista (ATB) eta Atxabalta Telebistaren egoitza eta tresneria bat egin eta 2000ko maiatzaren 22an ekin zion emititzeari.

## Kanpo estekak

* GoiTB
* Datuak: Q61068786
# Goienetxe jauregia (Madril)

    Artikulu hau Espainiako Madril hiriburuko jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Goienetxe jauregia».
Liriako jauregia Espainiako Madril hiriburuan dagoen jauregi churrigueresco bat da. XVIII. mendearen amaieraldetik San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren egoitza da.

## Kokalekua

Erdialdea barrutiko Alcalá kalearen 13. zenbakian dago.

## Historia

Antzina "Mesón de la Miel" (Eztiaren Ostatua) zeritzon solairu batean dago. 1724an Juan Goienetxe Gaston baztandar finantzari eta bankulariak bere abizena eramango zuen jauregia eraikitzeko asmoz solairua erosi zuen. Proiektuaren arduraduna José Benito de Churriguera arkitektoa izan zen, baina zendu zenez, haren anaia Alberto de Churriguera arkitektoak jauregia eraikitzez amaitu zuen.
* Alboko ikuspegia.
* Barnealdea.
* Ekitaldi aretoa.

## Ikus gainera

* San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademia

## Kanpo estekak

* Goienetxe jauregia. Madrilgo Arkitektoen Eskola (Gaztelaniaz)
* Goienetxe jauregia. Monumentamadrid.es (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q6058031
* Multimedia: Palace of Goyeneche, Madrid / Q6058031
# Goiena papera

Goiena papera edo Goiena da Debagoiena osoan, ostiraletan, doan banatzen den informazio orokorreko astekaria. Goiena Komunikazio Taldeak kudeatzen du eta astero 19.000 ale banatzen ditu: politika, ekonomia, hezkuntza, gizartea, kirola, kultura…, arloko ibarreko berriak jasotzen ditu, asteak emandakoari eta datorrenari erreparatuz.
Elkarrizketak, iritzi orriak eta zerbitzuetako zein entretenimenduzko informazioa ere badakar. 56 orrialde dauzka, prentsa paperean inprimatzen da eta egunkari formatukoa da.
GOIENArekin batera, urtean zehar, hainbat gehigarri tematiko, komertzial edota ibarreko herrietako jaien gaineko bereziak ere argitaratzen dira.

## Ikus, gainera

* Topagunea
* Idoia Etxeberria Elortza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188069
# Goienetxe jauregia (Iruñea)

    Artikulu hau Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Goienetxe jauregia».
Goienetxe jauregia Iruñeko Alde Zaharrean dagoen jauregi bat da.

## Kokalekua

Gazteluko plazaren ekialdeko sarbidean dago, Xabier kalekoa, Gazteluko plazako 7. zenbakian. ERaikinaren atzealdea Estafeta kalera begira dago.

## Historia

XVIII. mendeko eraikina da, laukizuzen oinplanoa eta hiru aurrealde dituelarik, bat Estafeta kalera ematen du, besteak Xabierko jaitsierara eta azkenak Gazteluko plazara. Estafeta kaleko aurrealdeak armarria dago, ondorioz alde hau eraikinaren jatorrizko aurrealdea lizatekela adierazten du, halere, gaur egun Gazteluko plazako aldea eraikinaren aurrealdetzat jo ohi da, XIX. mendean alde horretako baoetako markoetan hainbat apaindura jarri zirenean protagonismoa hartu baitzuen. Gazteluko plazara begira dagoen aldea, gainontzeko eraikina bezala adreilu koloreztatuz eraikia dago, sei baoetako lau multzotan osatua dagoelarik, lehenbiziko hiruak zuzenak eta beste hiruak erdi puntuko arkupe sekuentzia batez.

## Ikus gainera

* Iruñeko Kultura Ondasun zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20493023
* Multimedia: Palace of Goyeneche, Pamplona / Q20493023
# Goiena Komunikazio Taldea

Goiena Komunikazio Taldea 2000. urtean Debagoienean (Gipuzkoa) sortutako euskarazko hedabide taldea da. Enpresa honek sortu zuten Debagoieneko euskara elkarteek ibarreko euskarazko komunikabideak indartu eta garatzeko asmoarekin. Elkarteek kooperatiba bat bultzatu zuten bertan eskualdeko udalak eta Goienako langileak integratzeko asmotan.
Urte hauetan guztietan, paperean garapen handia erdietsi du, bere produktuak astean bi egunez kaleratuz (Goiena eta Puntua). Telebistan (Goiena Telebista) eskualde osora zabaldu da eta seinalea, Lurreko Telebista Digitalaren bidez eta zuntz optikoz Debagoieneko barrutian ez ezik, Euskal Autonomia Erkidego osoan hedatzen delarik. Interneten Goiena.eus eskualdeko ataria sareratu du. Horretaz gain, Arrasateko Udalarena den Arrasate Irratia ere kudeatzen du Goienak.

## Zerbitzuak

* Prentsa idatzia: Puntua, Goiena.
* Telebista: Goiena Telebista.
* Internet: Goiena.eus, Sustatu.com eta Zugaz.
* Irratia: Arrasateko Udalarena den Arrasate Irratia kudeatzen dute.

## Zuzendaritza

Multimedia taldea da GOIENA eta bertako kazetariek edozein hedabidetarako lantzen dituzte albisteak. 2005eko aurrekontua bi milioi eurotakoa da.
Presidentea: Monika Belastegi
Zuzendari nagusia: Iban Arantzabal
Gizarte baliabideak-Administrazioa: Agurtzane Gaintzarain
Eduki zuzendaria: Eneko Azkarate
Telebistako zuzendaria: Oihane Agirre
Komertzial saileko zuzendaria: Mireia Larrañaga.

## Erreferentziak

* ↑ «Goienak 'Puntua' astekaria banatuko du ostiralero», Berria, 2015-01-17
* ↑ Goiena Komunikazio Taldea- Nortzuk Garen. .

## Kanpo estekak

* Goiena Komunikazio Taldea
* Datuak: Q12258599
# Goienetxe jauregia (Irurita)

    Artikulu hau Baztango Irurita herrian dagoen jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Goienetxe jauregia».
Goienetxe jauregia, Goienetxe Dukeen jauregia, Indakoetxea edo Iriarteko Gastonen dorretxea Iruritako jauregia da, Nafarroa Garaiko Baztan udalerrian dagoena. Herrigunean dago, plaza nagusiaren albotik igarotzen den errepidearen albo batean. Indakoetxea edo Bidexkaren Etxea, antzinako izena etxea zegoen tokiaren ondorioa izan zen, Iruñeara joateko Errege Bidearen ondoan.

## Historia

Eraikina XV. mendearen amaieran altxatu zen. Egiteko Baztango harlandua erabili zen eta estiloan garaiko Pirinioetako etxeen estetika jarraitu zen. Jauregiak lau solairu eta ganbara ditu, beraz, garapen bertikala erakusten du. Eraikina bi zaharberritze garrantzitsuak ezagutu zituen: lehenengoa, sute handi baten ondorioz, XVIII. mendearen bukaeran; bigarrena XX. mendeko 70. hamarkadan, etxea garaiko beharretara egokitzeko. Aldaketak barrualdean egin ziren, kanpotik berdin mantentzeko.

## Eraikina

Barrokoa da. Bi dorre ditu, eta aitzinaldean arranoa eta bi armarri blasonatu.

## Kanpo estekak

* Goienetxe jauregia eta Iruritako jauregien inguruko argibidea
* Datuak: Q15732191
# Goienetxe anaiak

Goienetxe anaiak Nafarroako Hip hop taldea da, euskara hutsean aritzen dena.

## Ibilbidea

2009ko maiatzean Mr. Fru eta ZKH elkartu ziren eta irailean DJ Biguriarekin bat eginda Goienetxe anaiak taldea sortu zuten.

## Diskografia

* Heriotz artio (2010)
* Anaia Nagusia (2012)
* Lekuz estu (2014)

## Bitxikeriak

Anaia Nagusia diskoaren Zabor gehiegi abestia Fe de etarras filmean agertzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Goienetxe Anaiak. (Noiz kontsultatua: 2017-06-22).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q31188479
# Goienetxe jauregia

Goienetxe jauregia hau izan daiteke:
* Goienetxe jauregia (Iruñea), Iruñean dagoen jauregia.
* Goienetxe jauregia (Irurita), Baztango Irurita herrian dagoen jauregia.
* Goienetxe jauregia (Arizkun), Baztango Arizkun herrian dagoen jauregia.
* Goienetxe jauregia (Madril), Espainiako Madril hiriburuan dagoen jauregia.
# Goiena.eus

Goiena.eus (aurretik Goiena.net) Goiena Komunikazio Taldeak kudeatzen duen atari digitala da, euskara hutsezkoa. Debagoiena eskualdea osatzen duten Antzuola, Aramaio, Aretxabaleta, Arrasate, Bergara, Elgeta, Eskoriatza, Leintz Gatzaga eta Oñati udalerrietako albisteak biltzen ditu. Horrez gain, blog komunitate bat ere badu, guztiak ere euskaraz.

## Historia

2003ko abenduaren 2an sareratu zen.

## Helburuak

Goiena.eus-en helburu nagusiak hurrengoak dira:
* Gertutasuneko informazioaren sorkuntza eta hedapena.
* Debagoiendarron topaleku izatea.
* Euskara bultzatzea eta indartzea.

## Blog komunitatea

2007ko uztailean 123 blog zituen, komunitate geografikorik handiena izanda Euskal Herrian.

## Kanpo estekak

* Goiena.eus
* Goiena.eus-eko blog komunitatea
* Datuak: Q12258598
# Goienburu

Goienburu Nafarroa Garaiko gailurra da, Zaraitzu (Itzaltzu) eta Erronkari (Uztarroze) ibarrak bereizten dituena; 1.549 metroko garaiera du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Goienburu (Mendikat)
* ↑ Gailurraren izena: Goienburu (Mendikat webgunean)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q12258601
# Gomené

Gomené (bretainieraz Gouvene) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q218536
* Multimedia: Gomené / Q218536
# Gombosure Enkhtaivan

Gombosure Enkhtaivan arkularia da. Mongolia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Gombosürengiin Enkhtaivan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78171728
# Gomera

Gomera Afrikako kostaldeko uharte bat da, Ozeano Atlantikoan kokatua, Espainiarena. Kanariar uharte txikienetan bigarrena da (Hierro baizik ez da txikiagoa). Santa Cruz Tenerifekoko probintzian dago. 21.952 biztanle zituen 2006an, eta 369 km$^2$ ditu. Hiriburua San Sebastián de la Gomera da.

## Toponimia guantxea

Kolonizazioaren eraginez, jatorrizko guantxe hizkuntza galdu zen, eta gaur egun gaztelania hitz egiten da gehienbat. Hala ere, oraindik badira hainbat toponimo guantxe: Arure, Alajeró, Alojera, Agulo, Arguamul, Garajonay, Guadá, Taguluche, Tazo, Tesina, Tajaque, Chipude eta abar.

### Udalerriak

Uhartean 6 udalerri daude:
| Agulo Alajeró Hermigua | San Sebastián de la Gomera Vallehermoso Valle Gran Rey |

## Inguru naturala

Garajonay mendia (1.487 m) uharteko mendirik garaiena da, erdialdean kokatutakoa. Haren inguruan, natura parkea sortu dute.
| « | Kanarietako Gomeran kontatzen duten elezaharrak dioenez, bertako Gara printzesaren edertasunak Tenerifeko Jonay printzea erakarri omen zuen. Garak, leinukide ez zirenekiko harremanak debeku zituenez, ezezkoa eman zion hasieran; baina gerora, ikusiz Jonayk zion amodioa benetakoa zela, eta harekin alde egitera deliberaturik, atxilo zeukaten Jonay askatu eta Tenerife aldera ihes nahi izan zuen berarekin. Bikoteak ez zuen lortu, baina, itsasoratzea, eta, bertakoek jazarririk, uharteko gailurrik gorenean inguratu eta bakartu zituzten; harrapatuko zituzten beldur eta amore eman nahi ez zutenez, txilar adar baten bi muturrak zorroztu, bien artean jarri, eta elkar besarkatu zuten betiko. Harrezkero, Garajonay deritzo gailur horri. | » |
| —Xabier Artola Zubillaga |||

## Klima

Kanarietako uharte batzuetan, oso bitxia da klima: ipar-ekialdetik jotzen duten alisioek urez kargatutako hodeiak ekarrarazten dituzte itsasotik lehorrera, eta ipar aldera jotzen duten mendi mazelekin topo egitean hantxe geratzen dira itsatsirik —behe laino heze, lanbro zuri—, dakarten ura bertako zuhaitzen adar-hostoetan kondentsaraziz; alisioen laztan horrek oparitutako ihintz gozoa, gero, tantaka-tantaka erortzen da lurrera, dena blaituz. Hartara, oso maiz, uharteotako ipar aldean egiten duen eguraldiak ez du zerikusi handirik hego aldean egiten duenarekin, ez eta milioika urtetan zehar bi aldeetan sorturiko paisaiak ere: ipar aldeko berde-heze emankorrak eratutako oihan epela —bertakoek monteverde esaten diote, mendi berdea— hego aldeko basamortu hori-antzu eta idorraren ifrentzua da, inondik ere, eta halaxe agertuko zaio supituki edozein bidaiariri, iparretik hegorantz –edo alderantziz– iragatea suertatzen zaiolarik. Gomera da uharte horietako bat, Atlantikoaren erdian eta Saharako basamortuaren latitude bertsuan dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 70. araua: Mundu zabaleko uharte nagusiak. (Noiz kontsultatua: 2012-5-21).
* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* 1 2 Artola Zubillaga, Xabier. (2021). «Gara eta Jonay» blogoetak (Noiz kontsultatua: 2021-07-21).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)(Alemanez) Gomerako turismo partzuergoaren webgunea
* (Gaztelaniaz) Todo Gomera
* Datuak: Q105967
* Multimedia: La Gomera / Q105967
# Gomerako Batasun Sozialista

Gomerako Batasun Sozialista (jatorrizko izena: Agrupación Socialista Gomera), ASG siglak dituena, Gomeraren aldeko alderdi zentro-ezkertiar bat da, egoitza nagusia Gomera (Kanariak) uhartean duena. 2015ean sortu zen Casimiro Curbeloren eskutik, Gomerako kabildoko lehendakari izandakoa. Alderdiren sortzaileak uharteko PSOE alderdiaren barnean zeuden antzina, baina irtetea erabaki zuten desadostasunak zirela eta.

## Hauteskundeetako emaitzak

Azken urteetako hauteskundeetan Gomerako Batasun Sozialistak lortu dituen ordezkaritzak ageri dira azpiko taulan, Gomera uhartean du indarrik aipagarriena. Kontuan hartu azpian ageri diren emaitzak Gomerako uharteak hauteskunde bakoitzean dituen eserlekuen arabera ageri direla, hau da, adibidez, Kanarietako Parlamenturako hauteskundeetan ez dira ageri parlamentu hori osatzen duten 60 eserlekuetatik alderdiak lortu dituenak, baizik eta Gomeran soilik aurkezten denez, uharte horretan eskuratu zitzakeenetatik eskuratu dituenak.
| Urtea | Hauteskundeak | Hautagaia | Botoak | Botoen %a | Eserlekuak | Uhartean lortutako postua |
| 2015 | Kanarietako Parlamenturako hauteskundeak | Casimiro Curbelo | 5.090 | %0,55 | 3 / 4 | 1. |
| 2015 | 2015eko Udal hauteskundeak | - | 4.287 | - | 24 / 53 | 1. |
| 2015 | Gomerako Kabildorako hauteskundeak | Casimiro Curbelo | 5.972 | %50,19 | 10 / 17 | 1. |
| 2015 | 2015eko Senaturako hauteskundeak (Gomera uhartean) | Yaiza Castilla Herrera | 4.435 | %42,93 | 1 / 1 | 1. |
| 2016 | 2016ko Senaturako hauteskundeak (Gomera uhartean) | Yaiza Castilla Herrera | 4.337 | %42,54 | 1 / 1 | 1. |
| 2019 | 2019ko Senaturako hauteskundeak (Gomera uhartean) | Yaiza Castilla Herrera | 5.409 | %51,9 | 1 / 1 | 1. |

## Erreferentziak

* 1 2 «Contacto - Agrupación Socialista Gomera (ASG)» web.archive.org 2016-02-23 (Noiz kontsultatua: 2019-05-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21001704
* Multimedia: Agrupación Socialista Gomera / Q21001704
# Gomerako txistua

Gomerako txistua, Gomera uharteko txistukatutako hizkuntza (Kanariar Uharteak)$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Gizon bat txistu egiten ||
| Mota | Kultura Ondare Immateriala |
| Erreferentzia | 00172 |
| Kokalekua | Espainia |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Ipar Amerika |
| Izen ematea | 2009 (XXXIII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Gomerako txistua (gaztelaniaz: silbo gomero) txistukatutako hizkuntza da, Gomerako sakanetan elkarrekin harremanetan jartzeko erabilia. Guantxeek sortua, uhartediko beste lekuetan galdu zen. XVI. mendean, Kanariar Uharteetako konkista eta gero, azken guantxeek txistua gaztelaniara moldatu zuten. 2009an UNESCOk Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Trujillo, R.. (1978). El silbo gomero: análisis lingüístico. Santa Cruz Tenerifekoa: I. Canaria ISBN 84-85543-03-3..
* ↑ El Silbo Gomero, lenguaje silbado de la isla de La Gomera (Islas Canarias). unesco.org.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Azalpenak eta adibide bat.
* (Gaztelaniaz):Gomerako txistua.
* Datuak: Q415
* Multimedia: Silbo gomero / Q415
# Gombrèn

Gombrèn Kataluniako udalerria da, Ripollès eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 232 biztanle zituen. 43,3 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 719 | 731 | 784 | 641 | 512 | 537 | 481 | 329 | 264 | 239 | 231 | 232 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Gombrèngo udalaren webgunea.
* Datuak: Q12251
* Multimedia: Gombrèn / Q12251
# Gomecello

Gomecello Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 594 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1651769
* Multimedia: Gomecello / Q1651769
# Gomer

Gomer (okzitanieraz Gomèr) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843706
* Multimedia: Gomer / Q843706
# Gomerako aireportua

Gomerako aireportua (gaztelaniaz Aeropuerto de La Gomera) Gomerako uharte kanariarra zerbitzatzen duen aireportua da. Alajeró udalerriko erremuetan kokatzen da eta uharteko hiriburutik, San Sebastián de La Gomeratik, 34 kilometrora dago. 1999 urtean ireki zuten eta Kanarietako aireporturik berriena da.
2012an 19.690 pertsonek erabili zuten.

## Estatistikak

Aireportuko bidaiari kopuruaren garapena:
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 15.503 | 23.404 | 24.612 | 28.588 | 30.774 | 34.496 | 38.852 | 40.569 | 41.903 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) (pdf) AENA. (Noiz kontsultatua: 2013-01-12).
* ↑ aena.es revisado en marzo de 2008

## Kanpo estekak

* Aireportuaren webgunea AENAren atarian
* Datuak: Q604275
* Multimedia: La Gomera Airport / Q604275
# Grabenstetten

Grabenstetten Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Reutlingen (barrutia)|Reutlingen]] barrutian. 2014an 1.610 biztanle zituen 14,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81539
* Multimedia: Grabenstetten / Q81539
# Grabfeld (Turingia)

Grabfeld Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Schmalkalden-Meiningen (barrutia)|Schmalkalden-Meiningen]] barrutian. 2014an 5.448 biztanle zituen 116,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q532678
* Multimedia: Grabfeld (Thüringen) / Q532678
# Grabitazio-kolapso

Grabitazio-kolapsoa edo kolapso grabitazionala izar gorputz baten barneko kolapsoa da, bere grabitateak zulo beltza eratzeko duen eraginaren ondorioz. Grabitatea oinarrizko beste indarrak baino ahulagoa denez, grabitazio kolapsoa masa handiekin bakarrik da posible sisteman grabitazio elkarrekintzaren eragina gainerako indarren efektua baino garrantzitsuagoa denean. Grabitatearen kolapsoa jasan dezaketen sistemak izarrak dira (supernobak, neutroi izarrak edo zulo beltzak sor ditzakete) edo izar talde masiboak, hala nola multzo globularrak edo galaxiak beren zatirik trinkoenean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Astronomia Hiztegia] [2021]
* ↑ Elhuyar Hiztegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q329273
# Grabitate-zentro

Grabitate-zentroa gorputz bati eragiten dioten grabitate-indarren erresultantea pasatzen deneko puntua da. Gorputz baten grabitate-zentroa ez dagokio nahitaez gorputzeko puntu material bati. Horrela, esfera huts baten grabitate-zentroa esferaren erdian dago, eta esfera hori ez dago gorputzean.
Gorputz baten grabitate-zentroa gorputzaren formaren eta masaren banaketaren araberakoa da.

## Kalkulua

Gorputz baten grabitate-zentroa honako hau betetzen duen bektore bakarrak ematen du:
       $M\mathbf {g} (\mathbf {r} _{\text{GZ}})=\int _{V}\mathbf {g} (\mathbf {r} )\rho (\mathbf {r} )dV$
       $\mathbf {r} _{\text{GZ}}\times M\mathbf {g} (\mathbf {r} _{\text{GZ}})=\int _{V}\mathbf {r} \times \mathbf {g} (\mathbf {r} )\rho (\mathbf {r} )dV$
Non M gorputzaren masa osoa den, GZ grabitate-zentroa den eta $\times$ biderketa bektoriala adierazten duen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gorputz Hezkuntza Hiztegia] [2012]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]

## Ikus, gainera

* Masa-zentro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114084
* Multimedia: Center of gravity / Q114084
# Grabenstätt

Grabenstätt Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Traunstein (barrutia)|Traunstein]] barrutian. 2014an 4.298 biztanle zituen 37,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q254786
* Multimedia: Grabenstätt / Q254786
# Grabica udalerria

Grabica Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Piotrków barrutian kokatuta. 127,62 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6096 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1956454
* Multimedia: Gmina Grabica / Q1956454
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Grabill (Indiana)

Grabill Indianako herri bat da. Allen konderrian kokatua dago. 2010ean 1.053 biztanle zituen, 1,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Allen konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2192937
* Multimedia: Grabill, Indiana / Q2192937
# Grabitazio-eremu

Grabitazio-eremua fisikan grabitatea ordezkatzen duen indar eremu bat da. Eremu horren gune batean M masa bat baldin badago, M-ren inguruko eremuak aurretik M ez zegonean ez zituen ezaugarri batzuk bereganatzen ditu. Gertakari hau beste m masa bat hurbildu eta elkarrekintza hau jazotzen denean egiaztatzen da. M-ren inguruan zeozer badagoela baieztatzea espekulazioa da, eremu honen eragina beste m ezartzean nabaritzen baita, masa honi lekuko masa deritzo. Eremu honek jasotzen duen tratamendua arazoaren beharren arabera ezberdina izan liteke:
* Newtondar fisika edo fisika ez-erlatiboan grabitazio-eremua bektore-eremuak adierazten du.
* Fisika erlatiboan, grabitazio-eremua bigarren mailako eremu tentsorial batek adierazten du.

## Grabitazio-eremua Newtondar fisikan

    ${\vec {F}}=m{\vec {g}}$
    $g={\frac {GM}{r^{2}}}\qquad (1)$

## Grabitazio-eremua fisika erlatiboan

    $R_{ik}-{1 \over 2}g_{ik}R={8\pi G \over c^{4}}T_{ik}$

## Ariketak

* Grabitazio-eremua
* Grabitazio-eremua lantzeko ariketa.
* Ilargia eta lurraren mugimendua kalkulatzeko ariketa.
* Grabitazio unibertsala lantzeko ariketa I.
* Grabitazio unibertsala lantzeko ariketa II.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q558066
# Gwenvred Latimier-Kervella

Gwenvred Latimier-Kervella (Dijon, Borgoina-Franche-Comté, Frantzia, 1988a) bretainiar idazlea da. Lanbidez liburuzaina da. 2004an Huñvreoù (Ametsak) izeneko eleberria argitaratu zuen bretoiz.

## Lanak
### Eleberria

* 2004: Huñvreoù, Keit Vimp Bev arg., ISBN 2868240550
* Datuak: Q17680881
# Gwernaffield

Gwernaffield edota Gwernaffield-y-Waun, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Flintshire konderria. Mold udalerritik 3 milia mendebaldera dago, Clwydian mendikatearen ekialdean.
2011ko erroldaren arabera 1.941 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5623557
* Multimedia: Gwernaffield-y-Waun / Q5623557
# Gwernesney

Gwernesney, galesez: Gwernesni, Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5623562
* Multimedia: Gwernesney / Q5623562
# Gwernyfed

Gwernyfed, Galesko komunitate bat da, Powys konderrian. 2005eko erroldaren arabera 995 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5623558
* Multimedia: Gwernyfed / Q5623558
# Gwenteko Polizia

Gwenteko Polizia (ingelesez Gwnet Police) Blaenau Gwent, Caerphilly, Monmouthshire, Newport eta Torfaeneko barrutiez arduratzen den polizia da. Erresuma Batuko Barne ministerioaren agindupean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1774842
* Multimedia: Gwent Police / Q1774842