OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tabasaranera

Tabasaranera Lezgik subfamiliakoa den hizkuntza iparkaukasiarra da. Errusiako errepublika den Dagestan hegoaldean mintzatzen da.
Bi dialekto nagusi ditu: Ipar (Khanag) eta hego tasabaranera. Hizkuntza literarioa badu, hegoaldeko dialektoan oinarriturik, Dagestango seietatik bat izanik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34079
# Tabarkino

Tabarkinoa (jatorriz: tabarchin; italieraz: tabarchino) ligurieraren aldaera bat da, Sardiniako hego-mendebaldeko Sulcis artxipelagoko uharteetan mintzatua; zehazki, Carloforte (Uno Pàize) —San Pietro uhartean— eta Calasetta (Câdesédda) nukleoetan —Decerio uhartean— hitz egiten da. Hizkuntza galo-italikoen taldekoa da tabarkinoa.
Tabarkinoa hitz egiten zen antzina Tabarca uhartean (Herri Katalanetan, Alacanten); hango biztanleek oraindik ere liguriar jatorriko deiturak gordetzen dituzte (adibidez, Russo edo Parodi). Eta Tunisiako Tabarka uhartean ere hitz egiten zen, uharte hartatik baitatorkio izena hizkera honi.
2018an, Sardiniako gobernuak Sardiniako hizkuntza propioen artean izendatu zuen tabarkinoa, Alguerreko katalanarekin, sardinierarekin eta korsikar aldaerak diren gallurerarekin eta sassarierarekin batera.

## Historia

1540an, Liguriako Pegli herriko koral-arrantzaleen talde bat Tabarka uhartean (Tunisia) ezarri zen, Karlos V.a enperadoreak Lomellini familiari emaniko lurraldean. Komunitate horrek aurrera egin zuen kostako herriekin merkataritzan, 17. mendearen hasiera arte.
18. mendeko lehen erdian, baldintza politikoak aldatu egin ziren, eta 1741ean Tunisiako beyak uhartea bereganatu zuen. Orduan esklabo bihurtu ziren biztanleak, Sardiniako Karlos Emanuel III.ak biztanle horien parte bat erreskatatu eta San Pietro uhartera eraman zituen arte. Beste esklabo multzo bat Aljerreko beyari laga zizkioten, eta hauek Espainiako Karlos III.ak erreskatatu zituen ordainketa bidez, eta ezarri zituen Tabarca Nueva izendatutako uhartean, iberiar penintsulako ekialdeko kostaldean dagoen egungo Tabarkan. Populazioaren beste zati bat Tunisian finkatu zen, 1770. urtean Carloforteko Giovanni Porcilek Sant'Antioco uhartera joatera gonbidatu zituen arte. Etorkin horiek bertan sortu zuten Calasetta. Tunisian tabarkinoaren erabilera XX. mendearen hasiera arte mantendu zen, Frantziaren kolonizazioa ezarri zenean, tabarkino gehienek frantses bilakatzea erabaki zuten eta haien ondorengoak Frantzian bizi dira 21. mendean.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko wikipediako «Tabarquí» artikulutik itzulia izan da, 2023-08-30 data duen 32112949 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2023-08-30 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ (Katalanez) «Una illa catalana singular: Nova Tabarca» El Temps 2021-08-08 (Noiz kontsultatua: 2023-11-20).
* ↑ Anno 2018 - Regione Autonoma della Sardegna. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q373416
* Multimedia: Tabarchino / Q373416
# Tabarka

Tabarka (arabieraz: طبرقة‎; fenizieraz: Tabarka) Tunisiako ipar-mendebaldeko hiri bat da, Jendouba probintziakoa.
Uhartetxo bat du parean, kostaldetik 400 metrora, hiriaren izen berekoa. 40 hektarea besterik ez du. Koral arrantzaleen liguriar komunitate bat bizi izan zen han, 16. eta 18. mendeen artean: tabarkino mintzairaren komunitatea, gerora handik halabeharrez migratu zuena.

## Historia

1540an, Liguriako Pegli herriko koral-arrantzaleak kokatu ziren Tabarka uhartean, Karlos V.a enperadoreak Lomellini familiari emaniko lurraldean. Beraien mintzaira, ligurieraren aldaera, uhartean ezarri zen honela. 18. mendera arte, komunitate hau bertan garatu zen eta hizkuntzari tabarkino izena eman zitzaion.
1741ean Tunisiako beyak uhartea bereganatu zuen. Orduan esklabo bihurtu ziren biztanleak, Sardiniako Karlos Emanuel III.ak biztanle horien parte bat erreskatatu eta Sardiniako San Pietro uhartera eraman zituen arte, non Carloforte herrian kokatu ziren. Beste esklabo multzo bat Aljerreko beyari laga zizkioten, eta hauek Espainiako Karlos III.ak erreskatatu zituen ordainketa bidez, eta ezarri zituen Tabarca Nueva izendatutako uhartean, iberiar penintsulako ekialdeko kostaldean dagoen egungo Tabarkan. Populazioaren beste zati bat Tunisian zehar finkatu zen, 1770. urtean Carloforteko Giovanni Porcilek Sant'Antioco uhartera joatera gonbidatu zituen arte. Etorkin horiek bertan sortu zuten Calasetta, justu San Pietroko beste komunitatearen ondoan. Bertan iraun du tabarkinoak 21. mendera arte.
Tunisian tabarkinoaren erabilera XX. mendearen hasiera arte mantendu zen. Frantziaren kolonizazioa ezarri zenean, tabarkino gehienek nazionalitatez frantses bilakatzea erabaki zuten eta haien ondorengoak Frantzian bizi dira 21. mendean. Tabarka hirian, berriz, 18. mendetik tunisiar arabiarrak dira nagusi.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986213
* Multimedia: Tabarka / Q986213
# Tabaristan

Tabaristan edo Tabarestan (persieraz: طبرستان‎, Ṭabarestān edo mazandaranderaz: تبرستون‎, Tabarestun, pehlevierazko , Tapur(i)stān toponimotik ekarria) iparraldeko Irango kaspiar kostaldeko eskualde historiko menditsua da. XI. mendetik aurrera, eskualdea Mazandaran bilakatu zen. Alexandro Handiak eskualdea konkistatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Quinte-Curce, Histoires d’Alexandre, VI, 4.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q709175
# Tabarz

Tabarz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Gotha barrutia|Gotha]] barrutian. 2014an 3.966 biztanle zituen 21,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q309670
* Multimedia: Bad Tabarz / Q309670
# Tabaré Vázquez

Tabaré Ramón Vázquez Rosas (Montevideo, Uruguai, 1940ko urtarrilaren 17a - ibidem, 2020ko abenduaren 6a) uruguaitar medikua eta politikaria izan zen. Uruguaiko lehendakaria izan zen 2005 eta 2010 bitarte, eta 2015 eta 2020 bitarte berriro.
Frente Amplio delakoaren buruzagietako bat izan zen. Hautazko kargu nabarmen bat lortzen ezkerreko lehen politikaria izan zen, Montevideoko intendente aukeratu baitzuten 2004an. Era berean, Uruguaiko lehendakaritza lortu zuen ere, herrialdearen alderdi fundatzaileen hegemonia hautsiz, Colorado Alderdia eta Alderdi Nazionala.
* Datuak: Q9099
* Multimedia: Tabaré Vázquez / Q9099
# Sülm

Sülm Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 443 biztanle zituen 7,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q651292
* Multimedia: Sülm / Q651292
# Südlohn

Südlohn Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Borken barrutia|Borken]] barrutian. 2014an 8.944 biztanle zituen 45,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200177
* Multimedia: Südlohn / Q200177
* Webgune ofiziala
# Sükhbaataryn Yanjmaa

    Hau mongoliar izen bat da: lehen izena patronimikoa da, eta bigarrena izen propioa.
Sükhbaataryn Yanjmaa (errusieraz: Сүхбаатарын Янжмаа; jaiotza izena Nemendeyen Yanjmaa, mongolieraz: Нэмэндэен Янжмаа; 1893ko otsailaren 15a - 1962ko maiatzaren 1a) mongoliar politikaria izan zen. Khural Handiako Estatuaren Presidiumeko Idazkari orokor gisa, munduko lehen emakumea izan zen estatu burujabe bateko estatuburu kargu ez-hereditarioan, eta bigarren estatu-burua Khertek Amirbitovna Antximaa-Toka Tannu Tuvako lehendakariaren ostean. Damdin Sükhbaatar mongoliar iraultzailearen alarguna zen.

## Biografia

Yanjmaa 1893ko otsailaren 15ean jaio zen gaurko Ulan Batorretik gertu bizi zen abeltzain familia pobre batean. Sükhbaatarren talde iraultzailean mezulari gisa lan egin zuen 1919an. Bere senarrak Sobietar Batasunear bidaiatu zuen 1920an boltxebikeekin kontaktuan jartzeko, eta Yanjmaa Ulan Batorren geratu zen semearekin, txinatar ofizialen errepresiotik ihes egiten saiatzen. 1921an Khorloogiin Choibalsanek lagundu zien Kuyakhtara ihes egiten eta bertan Sükhbaatarrekin aurkitu ziren berriro ere.
Bere senarrak mongoliar partisanoen garaipena gidatu zuen 1921ko Mongoliako Iraultzan eta Yanjmaa Mongoliako Gazte Iraultzaileen Ligako kide bilakatu zen. Sükhbaatar 1923an hil zenean, "Sükhbaataryn" izena hartu zuen bere Nemedeyen patronimikoaren ordez, eta Mongoliako Herritarren Alderdian izena eman zuen 1924an. Alderdiaren Komite Zentralaren eta Presidiumeko kide gisa, alderdiaren ordezkaria izan zen Emakume Komunisten Hirugarren Nazioarteko Konferentzian (bertan ezagutu zituen Clara Zetkin eta Nadezhda Krupskaia) eta Cominternaren Bosgarren Munduko Konferentzian, biak Moskun 1924an. Mongoliako lehen sindikatua sortu zuen 1925an. 1927tik 1930ra bitarte Moskuko Ekialdeko Unibetsitate Komunistan ikasi zuen. 1933an alderdiaren emakumeen sekzio berria zuzendu zuen eta emakumeen hezkuntzan zentratu zen.
1940 eta 1954 bitartea Yanjmaa alderdiko politburoan egon zen eta alderdiaren Idazkaria izan zen 1941etik 1947ra bitarte. Mongoliako parlamentuko (Khural Handia) batzorde exekutiboko (Khural Txikia) presidiumeko kide izan zen 1940tik 1950era. Bigarren Mundu Gerran funtsak bilatu zituen SESB laguntzeko, eta horren ondorioz Lanaren Bandera Gorriaren Ordena ikurra eman zioten 1946an. 1945ean Emakumeen Nazioarteko Federazio Demokratikoaren kide hautatu zuten.
Yanjmaa Herriaren Khural Handiaren kide izan zen 1950etik 1962ra bitarte. Gonchigiin Bumtsend hil ostean, Mongoliako Presidentea izan zen trantsizio tartean, 1953ko irailaren 23tik 1954ko uztailaren 8ra bitarte. Tarte horretan izan zen munduan errepublika baten gidaritza izan zen lehen emakumea eta estatu burujabe bateko lehenengoa.

## Erreferentziak

* ↑ «Female Presidents» guide2womenleaders.com (Noiz kontsultatua: 2021-03-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q464346
* Multimedia: Sükhbaataryn Yanjmaa / Q464346
# Südmüritz

Südmüritz Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 868 biztanle zituen, 68,61 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63440327
* Multimedia: Südmüritz / Q63440327
# Südtiroler Volkspartei

Südtiroler Volkspartie (euskaraz: «Hego Tirolgo Alderdi Popularra»)-SVPz ere ezaguna- Hego Tirolgo alderdi politiko abertzalea da, 1945ean sortua. Zentro-eskuinekoa, bere sorreratik Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoaren alderdi bozkatuena izan da beti hauteskunde lokaletan, sarritan gehiengo absolutua lortuz (emaitzarik onena 1948an eskuratuz -botoen %67- eta okerrena 2013an -%46-).
Alderdiak eskualde horretako alemaniar hiztunen eskubide linguistikoak eta nazionalak defendatzen ditu, eta baita gutxiengo ladinoarenak ere.
Sortu berria zela, 1946an, 155.000 sinadura bildu eta Austriako orduko kantzelariari (Leopold Figl) bidali zizkion, Italiaren menpeko Hego Tirola Austriara itzul zedin eskatuz. 1957an eskualdeko inoizko manifestaziorik handiena antolatu zuen, Italiako gobernuari autonomia zabalagoa eskatuz (35.000 lagun mobilizatuz Sigmundskron-go gazteluaren aurrean).
1960an, SVPren ekimenaz, Austriak Hego Tirolgo gaia NBEra eraman zuen, eta 1970ean Italiako gobernuak autonomia zabalagoa eman zion lurraldeari.
Alderdiak zatiketa batzuk -eskuinetik zein ezkerretik- jasan ditu bere historian zehar; entzutetsuenetako bat Befreiungsausschuss Südtirol (Hego Tiroleko Askatasunerako Batzordea) taldea sortzeko izandakoa da, 1957an. Talde berri horrek independentziaren aldeko bide gogorra hartu eta 60ko hamarkadaren hasieran borroka armatuaren aldeko hautua egin zuen (leherketak eta Italiako militarren aurkako atentatuak burutuz).
Europako Parlamentuan SVPk ordezkaritza politikoa izan du urte luzeetan. Bertako ganbaran, Europako Alderdi Popularraren taldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606620
* Multimedia: Südtiroler Volkspartei / Q606620
# Südliches Anhalt

Südliches Anhalt Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 13.081 biztanle zituen, 191,54 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q703023
* Multimedia: Südliches Anhalt / Q703023
# Sülfeld

Sülfeld Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 3.148 biztanle zituen 26,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q528761
* Multimedia: Sülfeld / Q528761
# Sülstorf

Sülstorf Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 848 biztanle zituen, 18,78 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q691724
* Multimedia: Sülstorf / Q691724
# Süleyman Demirel

Sami Süleyman Gündoğdu Demirel (Isklamköy, Isparta probintzia, Turkia, 1924ko azaroaren 1a - Ankara, 2015eko ekainaren 17a) turkiar politikaria izan zen, Turkiako lehendakari (1993) eta lehen ministro (1965-1971, 1975-1977, 1979-1980, 1991-1993) izandakoa.

## Biografia

Ingeniaritza-ikasketak egin zituen. 1961ean, Justiziaren Alderdiko kide egin zen, eta alderdiko lehendakari hautatu zuten hiru urte geroago. Bere alderdiak 1965eko hauteskundeak irabazi zituenean, lehen ministro izendatu zuten. Mendebaldera pixkanaka hurbiltzeko politika bultzatu zuen, eta berriro hautatu zuten 1969an. 1971n, ordea, Turkiako bortxakeria politiko gero eta handiagoa zela eta, haren dimisioa eskatu zuen armadak.
1975ean, gobernuko buruzagitza eskuratu zuen ostera. 1977ko hauteskundeetan, galtzaile atera zen, baina atzera gobernuko buruzagitza lortu zuen bi urte geroago. Hala ere, Turkia pairatzen ari zen langabezia-tasa handia eta indarkeria zirela medio, militarrek agintea hartu, eta kargutik kendu zuten 1980an. 1982ko Konstituzioa onartu ondoren, politikatik baztertu zuten, baina lehen ministro izendatu zuten ostera 1991n, Bide Zuzeneko Alderdiko buruzagi gisa. 1993ko maiatzean, Turgut Ozal (1927-1993) lehendakaria hil zenean, Turkiako Errepublikako lehendakari izendatu zuen Legebiltzarrak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151729
* Multimedia: Süleyman Demirel / Q151729
# Tavares (Rio Grande do Sul)

Tavares Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 5.212 biztanle ditu 604,251 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803256
* Multimedia: Tavares (Rio Grande do Sul) / Q1803256
# Tavastia

Tavastia Häme / Tavastland :
| 1634 - 1775 ||
| Armarria ||
| Herrialdea Gaur egungoa | Txantiloi:Herrialde info SDI FIN |
| Hiriburua | Hämeenlinna |
| Azalera | km$^2$ |
| Biztanleria Dentsitatea | bizt/km² |
Häme, Tavastland edo Tavastia, Finlandiako antzinako probintzietako bat da, herrialdearen erdialdean kokatua. Benazko Finlandia, Ilandia, Pohjanmaa, Satakunta eta Savonia probintziekin egiten zuen muga eta Suediar erresumako mugako lehen defentsa-gunea zen.

## Administrazioa

Gaur egun probintzia Hegoaldeko Finlandian eta Mendebaldeko Finlandian banatuta dago, hala ere antzinako loturak mantentzen jarraitzen dituzte bertako biztanleek.

## Historia

Hämen historiaurrea suediarren bigarren gurutzadarekin bukatu zen, 1239. urtean. Häme gaztelua edo Tavastehus gaztelua eraiki zuten gaur egungo Hämeenlinna hirian,triangelu defentsako azkenengo gaztelua. Pähkinäsaariko Akordioarekin bat gazteluak bere egoera defentsiboari egoteari utzi eta probintziako administrazioaren erdigunea bilakatu zen.
Häme, Suediaren menpe egona XII. mendetik, Errusiaren menpe gelditu zenean hautsi zen XIX. mende hasieran. Gaur egun, ez da probintzia bat, baina ondare historiko bezalakoa da. Industrializazioaren ondoren Tampere bilakatu da hiri garrantzitsuena baina Hämeenlinna hiriburu historikoa izaten jarraitzen du.

## Armarria

Urrezko katamotz bat ageri da armarrian, atzekalde gorri baten gainea. Goian zilarrezko sei puntako hiru izar ageri dira eta behealdean aldiz, zilarrezko lau arrosa, dukerri bat izanaren oroimena.
Duela asko, katamotza, herrialde honetako animalia komun bat zen, baina XVII. mendeko Izotz Aro Txikiaren ondorioz, hegoalderantz migratu behar izan zuen, eta ordudanik bertan aurkitu ezineko animalia da.

## Ikus, gainera

* Finlandiako Antzinako Probintziak
* Finlandiako historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q475244
* Multimedia: Tavastia / Q475244
# Tavaux kantonamendua

Tavaux kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Jura departamenduan dago, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Guztira 29 udalerri ditu eta Tavaux da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17623305
# Tavazzano con Villavesco

Tavazzano con Villavesco Italiako udalerri bat da. Lodiko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 5.861 biztanle ditu, 16,07 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tavazzano con Villavescok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lodi Lodi Vecchio Montanaso Lombardo Mulazzano San Zenone al Lambro Sordio Casalmaiocco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42969
* Multimedia: Tavazzano con Villavesco / Q42969
# Tavda zaldi

Tavda zaldia, (errusieraz Тавдинская лошадь), Errusiako Siberia aldeko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da. Uralak aldeko bertako zaldi arraza bakarra da. Poni arraza hau zaharra da eta gizakiaren oso eragin txikiarekin bere kabuz eta ingurumenari moldatuz garatu da.
Basoko poniak dira eta gurdi-zaldiak bezala erabiltzen dira.
Izena Tavda ibaitik datorkio.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Artikulua "The equinest" entziklopedian.

## Bibliografia

* (Ingelesez) [Hendricks 2007] (en) Bonnie Lou Hendricks, International Encyclopedia of Horse Breeds, Norman, University of Oklahoma Press, 2007ko abuztuaren 15, 2, argitalpen, 486 p. (ISBN 0-8061-3884-X, OCLC 154690199), « Tavda »
* Datuak: Q30765780
# Tavarnelle Val di Pesa

Tavarnelle Val di Pesa Italiako udalerri bat da. Florentziako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 7.753 biztanle ditu, 57,03 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tavarnelle Val di Pesak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barberino Val d'Elsa Castellina in Chianti Certaldo Montespertoli San Casciano in Val di Pesa Greve in Chianti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82873
* Multimedia: Tavarnelle Val di Pesa / Q82873
# Tavaí

Tavaí Paraguaiko udalerri bat da, Caazapáko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 18090 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2475410
# Tavastiako gaztelua

Tavastiako gaztelua :
| Gaztelu eta gotorlekuaren irudia. ||
| Udalerria | Hämeenlinna, Jatorrizko Tavastia |
| Herrialdea | Finlandia |
| Garaia | XIII-XIV. mendea |
| Helbidea | Kustaa III Katu 6, 13100 |
| Webgune ofiziala (Finlandieraz) (Ingelesez) ||
Hame gaztelua (Hämeen linna finlandieraz eta Tavastehus slott suedieraz) Erdi Aroko gaztelua da Hämeenlinnan (Finlandia) kokatua. Gaztelua Vanajavesi lakuaren ertzean dago hiriaren erdian. Antzinean gaztelua uharte batean zegoen kokatua. Gazteluaren adina ez dago oraindik erabakia. Ohiturak dioenez gaztelua suediarrek eraiki zuten Finlandian egindako bigarren erasoaldian, XIII. mendearen erdialdean. Hala ere, gazteluan aurkitu diren aztarnen arabera, gaztelua XIV. mendearen hasieran eraikia izan zen. Hakoinenen, Hämeenlinnatik 20 kmtara kokatua dagoen herrian, beste gaztelu bat aurkitzen dugu, eta baliteke suediarrek eraikitakoa hori izatea, ondoren hustu eta berria eraiki zutela mende erdira. Izan ere, Novgorodek idatzi zuenez gaztelu bakarra zegoen lurralde horretan 1311. urtean.
| « | Novgorodeko gizonak gerrara joan ziren itsasoa igaroz Germaniarren (suediarren) lurraldera, finlandiarren aurka --- Azkenean suediarrak harri baten gainean zegoen gazteluan babestu ziren, gizonek ezin izan zuten sartu eta suediarrak bake eske aritu ziren. Baina Novgorodeko gizonek ez zuten bakea nahi eta bertan iraun zuten 3 egun eta 3 gau hornidurak bukatu ziren arte. | » |
XVI. mendeaen bukaeran gazteluak garrantzi militarra galdu zuen, baina honen sistema defentsiboak berritu egin ziren XVIII. mendearen hasieran. Hurrengo mendean gartzela bihurtu zen gaztelua eta honela jarraitu zuen 1953. urterarte, noiz errestaurazio lanak hasi ziren. Gaztelua museoa izan da 1988. urtetik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012561
* Multimedia: Häme Castle / Q1012561
# Tayko Bilbao hotela

Tayko Bilbao Bilbon dagoen eraikin historiko eta hotel bat da, Mesedeetako zubiaren ondoan dagoena.
Hotelak 4 izar eta 54 logela ditu. Bilboko erdigunean dago, Almacenes Zubicaray enpresaren antzinako eraikinean, eta 2019ko urtarrilaren 21ean inauguratu zuten. Lehenengo solairuan Ola Martín Berasategui jatetxea du, Michelin gidako izar bat duena.
Eraikina 1924koa da eta erabat zaharberritu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Araluzea, Ana. (2019-1-12). «Cuatro estrellas llaman al Michelin» Deia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Soria, Txema. (2019-4-4). «Berasategui en el Casco Viejo» El Correo.
* ↑ (Gaztelaniaz) Méndez, Julián. (2019-11-20). «Berasategui se trae otra estrella para Bilbao» El Correo.

## Kanpo estekak

* Hotelaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q63400095
* Multimedia: Hotel Tayko Bilbao / Q63400095
# Taylor (Alabama)

Taylor Alabamako herri bat da. Houston konderrian kokatua dago. 2010ean 2.375 biztanle zituen, 124,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Houston konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68361
# Taylor (Michigan)

Taylor Michigango hiri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 63.131 biztanle zituen, 61,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wayne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q988136
* Multimedia: Taylor, Michigan / Q988136
# Tayko fiordoa

Tayko fiordoa (ingelesez: Firth of Tay; Eskoziako gaeleraz: Linne Tatha) Eskozia Tay ibaiaren bokale edo fiordoa da. Ipar Itsasoan kokatuta, Fife, Perth eta Kinross, Dundee eta Angus artean dago.
Zubi bik zeharkatzen dute fiordoa, Tay Errepidea eta Tay Burdinbidearen zubiek hain zuzen ere. Uharte nagusi bakarra du, Mugdrum izenekoa.
Antartikan izen bereko fiordoa dago, 1892-93an Dundeeko Thomas Robertsonek izendatua.

## Ertzean dauden herri eta udalerriak

* Balmerino
* Broughty Ferry
* Dundee
* Invergowrie
* Monifieth
* Newburgh
* Newport-on-Tay
* Tayport

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1765455
* Multimedia: Firth of Tay / Q1765455
# Taylor (Ipar Dakota)

Taylor Ipar Dakotako hiri bat da. Stark konderrian kokatua dago. 2010ean 148 biztanle zituen, 1,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stark konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2380396
* Multimedia: Taylor, North Dakota / Q2380396
# Taycheedah (Wisconsin)

Taycheedah Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fond du Lac konderrian dago, Wisconsin estatuan. 643 biztanle ditu, 2,851885 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fond du Lac konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7689765
# Tayfun Korkut

Tayfun Korkut (Stuttgart, 1974ko apirilaren 2a-) turko-alemaniar futbolari ohia da. Alemanian, Espainian eta Turkian aritu zen 12 urtez, erdilari gisa. Bere semea Efe Korkut futbolaria da ere.

## Ibilbidea

Stuttgart Kickerses hasi zen profesionalki, honen ondoren Fenerbahçera joan zen. 2000tik 2003ra Real Sociedaden jokatu zuen, 78 partiduetan 5 gol egiten. 2003an Espanyolera joan zen, Bartzelonako klubean denboraldi bakarra jokatuz. Bere karreraren gainontzekoa Turkian pasa zuen.
1995tik 2003ra Turkiako selekzio nazionalaren parte izan zen.

## Kanpo estekak

* Profila eta estatistikak errealaren webgunean
* Datuak: Q708808
* Multimedia: Tayfun Korkut / Q708808
# Tayinloan

Tayinloan, Eskoziako gaeleraz: Taigh an Lòin, Eskoziako udalerri bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212090
* Multimedia: Tayinloan / Q212090