OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Piscinas

Piscinas Carbonia-Iglesiasko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q286625
* Multimedia: Piscinas, Italy / Q286625
# Piscataquis konderria (Maine)

Piscataquis konderria (ingelesez: Piscataquis County) Maineko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dover-Foxcroft da. 2010eko zentsuaren arabera 17.535 biztanle zituen, Piscataquis kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Piscataquis konderriak 11.338,88 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.080,31 ura dira. Beste 10.258,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,55 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 17.535 pertsonetatik 17.062 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 169 dira. 52 beltzak edo afroamerikarrak. 90 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 128 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 12 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 184 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q507244
* Multimedia: Piscataquis County, Maine / Q507244
# Pisces

Pisces edo Piscis izan daiteke:
* Pisces, konstelazioa
* Pisces, zodiakoaren zeinua
# Pisces (astrologia)

    Artikulu hau zodiakoaren zeinuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pisces».
Pisces, halaber Arrainak, astrologiako hamabigarren zeinua da. Zeinu horretan bi arrain agertzen dira eta Cancer eta Scorpius bezala ura elementuari dagozkio. Neptuno eta Jupiter planetek zuzentzen dute. Aurrez aurrekoa eta osagarria duen zeinua Virgo da.
Otsailaren 19a eta martxoaren 20a bitartean jaiotzen direnak izaten dira zeinu honetakoak.
Zeinu honek bi arrain kontrako norabidean igerian irudikatzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1254190
* Multimedia: Pisces (astrology) / Q1254190
ieaMendebaldeko Zodiakoa :
ieaAstrologia • Zodiakoaren zeinuak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
iea
Astronomia
Ekliptikaren konstelazioak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Ophiuchus
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
Ikus, gainera: Koordenatu ekliptiko • Ekinozioen prezesio • Zodiakoko argia :
# Pisces (konstelazioa)

    Artikulu hau konstelazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pisces».
Pisces edo Arrainak (latinez: Puppis; ikurra edo ♓) zodiakoko konstelazio bat da, Aquarius eta Aries artean kokatua.
3,62ko magnitudearekin, bere izarrik distiratsuena η Piscium, babilonierazko Kullat Nunu izenez ere ezaguna. G7IIa espektro motako erraldoi argitsu hori bat da, 4930 Keko azaleko tenperatura duena. Distira kontuan hartuta, hurrengoak γ Piscium, ω Piscium eta ι Piscium dira.

## Izar nagusiak

| HR zenbakia | Bayerren izendapena | Izena | Itxurazko magnitudea |
| HR437 | η | Alpherg | 3,62 |
| HR8852 | γ | | 3,69 |
| HR9072 | ω | | 4,01 |
| HR8969 | ι | | 4,13 |
| HR510 | ο | Torcular | 4,26 |
| HR294 | ε | | 4,28 |
| HR8916 | θ | | 4,28 |
| HR596 | α | Alrisha | 4,33 |
| HR9089 | | | 4,41 |
| HR224 | δ | | 4,43 |
| HR489 | ν | | 4,44 |
| HR8984 | λ | | 4,5 |
| HR352 | τ | | 4,51 |
| HR8773 | β | Fumalsamakah | 4,53 |
| HR3 | | | 4,61 |
| HR549 | ξ | | 4,62 |
| HR360 | φ | | 4,65 |
| HR351 | χ | | 4,66 |
| HR383 | υ | | 4,76 |
| HR434 | μ | | 4,84 |

## Oharrak

* ↑ Euskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa".

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2005]
* ↑ «Zodiakoko konstelazioak eta astrologiako zeinuak» 173. Astroen izenak. Euskaltzaindia, 17 or..
* ↑ Kullat Nunu (Stars, Jim Kaler)
* ↑ (Ingelesez) «Pisces (The Fishes) Constellation» The Sky Live.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8679
* Multimedia: Pisces (constellation) / Q8679
ieaMendebaldeko Zodiakoa :
ieaAstrologia • Zodiakoaren zeinuak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
iea
Astronomia
Ekliptikaren konstelazioak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Ophiuchus
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
Ikus, gainera: Koordenatu ekliptiko • Ekinozioen prezesio • Zodiakoko argia :
# Pisarovina

Pisarovina Kroaziako udalerri bat da, Zagreb eskualdean. Azken zentsuaren arabera 3.484 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q909274
* Multimedia: Pisarovina / Q909274
# Piscina

Piscina Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.282 biztanle ditu, 9,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Piscinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Airasca Cumiana Frossasco Pinerolo Scalenghe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10192
* Multimedia: Piscina / Q10192
# Pisciotta

Pisciotta Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 2.428 biztanle ditu, 31,24 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pisciottak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Centola Ascea San Mauro la Bruca

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81330
* Multimedia: Pisciotta / Q81330
# Patxi Albisu

Patxi Albisu Estensoro (Lazkao, Gipuzkoa) Lazkaoko udalerriko alkate ohia da eta Eusko Alderdi Jeltzaleko kidea da. 2007an hartu zuen alkatetza eta 2011ra arte egon zen karguan.
2011ko hauteskundeetatik Bilduk alkatetza lortu zuen gehiengo osoz.
# Patuxent herria

    Ez nahasi Patuxet leinuarekin.
Patuxent herria Ipar Amerikako amerindiar herria izan zen, Chesapeake Badiaren mendebaldean bizi zena. Algonkin hizkuntza bat hitz egiten zuten, eta Piscatawayek maila txikian kontrolatzen zituzten.
Andrew Whitek ebanjelizatu zituen lehen herrietako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7148798
# Patuxet leinua

    Ez nahasi Patuxent herriarekin.
Patuxet leinua Wampanoag leinu konfederazioaren parte zen amerindiar leinu bat izan zen. Plymouthen inguruan bizi ziren, eta gaur egun desagerturik daude.
Patuxet leinua izurrite ezberdinen ondorioz desagertu zen, XVII. mendearen hasieran. Ingalaterra Berrian eta Kanadako Itsas Probintzietan 1614tik 1620ra hedatutako gaixotasunek herri batzuetako biztanleen %100a desagertzera eraman zuen. Aita Erromesak iritsi zirenerako, 1620an, Squanto ez ziren beste indiar guztiak hilik zeuden. Ziurenik baztanga eta leptospirosia izan ziren gaixotasun nagusiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3509105
# Patxi Alonso

Patxi Alonso (Bilbo, Bizkaia, 1963ko abuztuaren 19a) euskal herritar kazetari eta telebistako kirol saioen aurkezle bat da.

## Ibilbidea

Bere hastapen profesionalean kirol albistegiei loturik egon zen, SER irrati katean 19 urterekin lehenbizikoz mikrofono baten aurrean ipini zen. Ondoren Radio Euskadira igaro eta bertako Kirol Albistegietako Erredaktore Naguzia izan zen. Portu horretan 1990eko Munduko Futbol Txapelketa eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoen estalduraren ardura izan zuen.
Handik gutxira telebistara jauzi egin zuen, ETB2 katean Anne Igartibururekin batera La Gran Oportunidad lehiaketa aurkeztuz. 1996an Espainiako Telecinco kateak kontratatu eta El club de los listillos lehiaketa aurkeztu zuen.
1990eko hamarkadako lehen erdian, ETB2 katean Gorka Reizabal donostiar kazetariarekin batera El Derby igande gaueroko futbol saioa aurkeztu zuen.
1996-1997ko denboraldian Televisión Española katean Ramón García bizkaitarra eta Ana Obregónekin batera ¿Qué apostamos? aurkeztu zuen, 1997-1998. denboraldian Telecincora itzuli eta Belinda Washingtonekin batera De domingo a domingo magazine-saioa aurkeztuz.
Hurrengo urteetan TVEko Todo en familia (1999) de TVE eta Telecincon Ely del Vallekin batera Quédate conmigo (2000) saioak aurkeztu zituen.
2003an kameren atzean lan egin zuen, hain zuzen ere, Antena 3 La isla de los famosos saioko galak zuzenduaz.
Denboraldi batez Euskal Herrira itzuli eta ETBen jardun izan du. Bestalde, 2006an laSexta katean eta betiere kirolari loturik lan egiten hasi zen: aurrena Una Noche Mundial (2006) aurkeztuz, gero kate berdinean Sport Center eta 2007an Minuto y Resultado saioak aurkeztu zituelarik, azken honetan arratsaldean aireratu eta Espainiako futbol liga txapelketako asteroko jardunaldiaren partiduen jarraipena egiten delarik.
LaSexta kateak aireratu ohi dituen Athletic Club Euskal Herriko futbol taldearen partiduak ere komentatu ohi ditu, talde honetako zaletua delarik.
Ondoren Marca TV telebista katean Futboleros saioa aurkezten ere aritu izan da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Patxi Alonso kazetariari eginiriko elkarrizketa. Elcorreo.com
* Datuak: Q6067043
# Pitagorasen kopa

Pitagorasen kopa edo Tantaloren edalontzia edarien edukiontzi bat da, erabiltzaileari neurriz edatera behartzen duena. Pitagoras Samoskoari egotzita, aukera ematen dio erabiltzaileari kopa betetzeko nolabaiteko mailaraino. Muga hori gainditzen bada, kopak bere edukia husten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1258900
* Multimedia: Pythagoras cup / Q1258900
# Pitagorasen zuhaitza

Pitagorasen zuhaitza karratuekin eraikitako plano fraktal bat da Albert E. Bosman irakasleak asmatua 1942an. Pitagoras Antzinako Greziako matematikariaren izena dauka 3 karraturen lotura bakoitzean triangelu angeluzuzen bat osatzen delako Pitagorasen teorema irudikatzeko eraketa tradizional batean. Karraturik handienak L x L tamaina badu, Pitagorasen zuhaitz osoa ederki sartuko da 6L× 4L tamainako kutxa baten barruan. Zuhaitzen xehetasun txikienek Levy C kurbaren antza dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1324910
* Multimedia: Pythagoras trees / Q1324910
# Pitako Mitilenekoa

Pitako Mitilenekoa (antzinako grezieraz: Πιττακός; Mitilene, c. K.a. 640 - ibidem, c. K.a. 568) greziar politikari eta filosofoa izan zen. Lesbosko Melandro tiranoari aginpidea kentzeko matxinadan Alzeo olerkariaren anaien laguntzaile izan zen, baina geroago Alzeoren alderdiaren kontra matxinatu zen. Mitileneko herritarrek tirano hautatu zuten (598) baina handik hamar urtera bere kargua utzi zuen. Greziako zazpi jakitunetako bat da Pitako; harenak omen diren sententzia politiko eta moral batzuk eta neurtitz liriko baten parte bat jaso zituen Diogenes Laerziok.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-12-25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei buruzko erabakia. .
# Pitama

Pitama Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pitama lativitta da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Pitama hermesalis | | daturik gabe |
| Pitama lativitta | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7198605
# Pitanga (Paraná)

Pitanga Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 33.567 biztanle ditu 1.663,747 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1802922
* Multimedia: Pitanga / Q1802922
# Plockton

Plockton, Eskoziako gaeleraz: Am Ploc edota Ploc Loch Aillse, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Loch Carron aintziraren ertzean dago, eta 378 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3997466
* Multimedia: Plockton / Q3997466
# Plodia interpunctella

Plodia interpunctella, askotan Indiako irinaren sitsa deitua, Pyralidae familiako sits bat da. Bere generoko espezie bakarra da. Europa eta Hego Amerikan dauka jatorria, baina mundu osoan zehar aurki daiteke gaur egun. Bildutako elikagaiei erasotzen die, batez ere intxaur eta almendrei, baina baita zerealak eta txokolatea ere. Urtean zehar ugaltzen dira, hainbat belaunaldi sortuz.

## Erreferentziak

* ↑ «Species Plodia interpunctella - Indian Meal Moth - Hodges#6019» bugguide.net (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).
* ↑ (Ingelesez) «Indian Meal Moth» Penn State Extension (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q779383
* Multimedia: Plodia interpunctella / Q779383
* Espezieak: Plodia interpunctella
# Ploeren

Ploeren (bretainieraz Ploveren) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128648
* Multimedia: Ploeren / Q128648
# Ploemeur kantonamendua

Ploemeur kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Morbihan departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 3 udalerri ditu eta Ploemeur da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1399270
# Plochingen

Plochingen Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 14.611 biztanle zituen, 10,64 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82274
* Multimedia: Plochingen / Q82274
# Ploemel

Ploemel (bretainieraz Pleñver) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128193
* Multimedia: Ploemel / Q128193
# Ploemeur

Ploemeur edo Plœmeur (bretainieraz Plañvour) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128369
* Multimedia: Ploemeur / Q128369
# Plodio

Plodio Italiako udalerri bat da. Savonako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. 630 biztanle ditu, 8,65 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Plodiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Carcare Cosseria Millesimo Pallare

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271161
* Multimedia: Plodio / Q271161
# Poroina Mare

Poroina Mare Errumaniako udalerri bat da, Mehedinți konderrian. 866 biztanle ditu, 54,74 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Poroina Mare $^{(en)}$ Fântânile Negre $^{(en)}$ Stignița $^{(en)}$ Șipotu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12725056
# Plœuc-sur-Lié

Plœuc-sur-Lié (bretainieraz Ploheg) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216908
* Multimedia: Plœuc-sur-Lié / Q216908
# Pneumatiko (argipena)

Pneumatiko hitzak erabilera zenbait ditu:
* pneumatiko, ibilgailuen gurpiletako ohiko elementua;
* pneumatiko, pneumatikari dagokiona (pneumatika gas konprimitua erabiliz energia baliatzeko sistemak aztertzen dituen zientziaren eta teknologiaren adarra da;
** tutu pneumatikoa, presio-maila desberdinak erabiliz, gauzak tutuz garraiatzeko sistema;
* gnostizismoan, pneumatikoak, maila goreneko gizakiak.
# Pneumologia

Pneumologia da arnas aparatuaz eta arnas gaixotasunetaz arduratzen den espezialitate medikoa.
Toraxeko kirurgiarekin oso lotuta dago, elkarlanean askotan ibiliz.

## Esparruak

Orokorrean, esparru edo azpi-espezialitate hauek jorratzen dituzte pneumologoek:
* Esparru baskularra:
** Biriketako Tronboenbolismoa (BTE).
** Birikako Hipertentsioa.
* Esparru onkologikoa:
** Birikako minbizia.
** Pleurako minbizia.
* Esparru infekziosoa:
** Tuberkulosia.
** Pneumoniak.
** Fibrosi Kistikoa.
* Gutxiegitasuna eta Loaren Patologia:
** Arnas gutxiegitasuna.
** Loaren apnearen sindromea.
** Aireztapen mekaniko inbasiboa eta ez inbasiboa.
* Asma eta BGBK.
* Transplanteak eta teknikak.
* Tabakismoa.
* Fisioterapia.

## Teknikak

* Bronkoskopia.
* Espirometria.
* Pleurarako hodiak.
* Pleurodesia.
* Torakozentesia.

## Argitalpenak

* European Respiratory Journal (ERJ)

## Euskal Herrian

Neumologia zerbitzuak ospitale publiko guztietan ditugu, Toraxeko kirurgia bakarrik Gurutzetako Ospitalean eta Galdakaon (Bizkaia) eta Donostian dauden bitartean.
Bestela, Hego Euskal Herriko espezialistek SUNPAR/ENAPE (Euskadi eta Nafarroako Arnas Patologia Elkartea) izeneko elkartea sortu zuten.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Euskadi eta Nafarroako Arnas Patologiaren Elkartearen (ENAPE/SVNPAR) webgunea
* (Gaztelaniaz) "Sociedad Española de Neumología y Cirugía Torácica" (SEPAR) elkartearen webgunea
* (Frantsesez) "Société de Pneumologie de Langue Française" (SPLF) elkartearen webgunea
* (Ingelesez) European Respiratory Society-ren webgunea
* Datuak: Q203337
* Multimedia: Pulmonology / Q203337
# Plütscheid

Plütscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 303 biztanle zituen 12,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q653825
* Multimedia: Plütscheid / Q653825
# Plătărești

Plătărești Errumaniako udalerri bat da, Călărași konderrian. 3.955 biztanle ditu, 50,12 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Plătărești $^{(en)}$ Cucuieți $^{(en)}$ Dorobanțu $^{(en)}$ Podu Pitarului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2716848
# Pneuma (filosofia)

    Artikulu hau kontzeptu filosofikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pneuma».
Pneuma (antzinako grezieraz: πνεῦμα, "biziaren arnasa") greziar jatorriko hitza edo kontzeptua da. Antzinako greziar filosofian, izpiritua, bizi indarra edo su sortzailea izan zen. Estoikoek materiaren batasuna azaltzeko erabili zuten kontzeptu hau; batzuetan izaki bizien energia psikikotzat ere hartu izan da. Neoplatonismoan eta antzinako kristautasunean, pneuma izpiritua zen eta psyché arima.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048935
# Pneumatiko (bizikleta)

Bizikleta-pneumatikoa edo gurpil-azala bizikleta, monoziklo, triziklo, kuatriziklo, edo bizikleta-atoi baten gurpilean egokitzen den pneumatikoa da. Gurpil-aulkietan eta esku-bizikletetan ere erabil daiteke, lasterketetarako bereziki. Bizikletaren pneumatikoak esekidura iturri garrantzitsuak dira, orekarako eta birarako beharrezkoak diren albo-indarrak sortzen dituzte, eta propultsiorako eta balaztatzeko behar diren luzetara-indarrak sortzen dituzte. Airearen erresistentziaren ondoren, errepide bateko energia-kontsumoaren bigarren iturria dira. Bizikleta pneumatiko desmuntagarriak segurtasun bizikletaren ospea eta nagusitasuna lagundu zuen.
Bizikleta pneumatiko modernoak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke:
* hagunari lotzearen arabera: gurpil-azala edo tubularra,
* nola eta ea airea mantentzen duen: aire-ganberarekin, ganberarik gabe, edo solidoa,
* errodatze-banda motaren arabera,: laua, zimurtsua edo erabilera anitzekoa.

## Historia

Bizikleten lehen "pneumatikoak" burdinazko bandak izan ziren, belozipedoen egurrezko gurpiletan. Horien atzetik gomazko pneumatiko trinkoak etorri ziren. ibilaldia leuntzeko ahaleginean, erdia hutsik zuten gomazko pneumatikoak ere garatzen saiatu ziren. Lehen pneumatiko praktikoa Belfasteko John Boyd Dunlop izeneko albaitari batek egin zuen, 1887an, bere semearen bizikletarako, bere semeak egoera txarrean zeuden errepideetan bidaiatzean zituen buruko minei aurrea hartzeko ahalegin batean (Dunlopeko patentea Robert William Thomson eskoziar herrikidea baino 43 urte lehenagoko patenteek baliogabetu zuten) — Dunlopi patente bat eman zioten "hobekuntza batengatik". Hala ere, 1889an bere manufaktura eskubideak Harvey du Cros jaunari saldu zizkion, honek Dunlop Pneumatic Tyre Co sortu zuelarik. Ltd. Dunlopek, berez, ez zuen inolako harremanik izan firma honekin.
1890ean, gomari oihal geruza gogor bat gehitzen hasi ziren, zuloak murrizteko. Korrikalariek azkar hartu zuten pneumatikoa, lortutako abiadura igoeragatik.
Azkenik, pneumatiko desmuntagarria 1891n sartu zuen Édouard Michelinek. Hagun desmuntagarriak pneumatikoak aldatzeko prozesua erraztu zuen. Kola beharrean, hagunaren ertzean doitzen zen erlaitz erauzgarri batekin, eta ordezkapenerako edo adabakiak jartzeko kendu zitezkeen aire ganbera bereizia.
* Datuak: Q771452
* Multimedia: Bicycle tires / Q771452
# Psikologia kliniko

Psikologia klinikoa psikologiaren adar bat da, eta osasun mentalean eta portaera egokitzailean eragina duten faktore guztiak ikertzeaz, ebaluatzeaz, diagnostikatzeaz, tratatzeaz eta prebenitzeaz arduratzen da, gizakiari ondoez subjektiboa eta sufrimendua eragin diezaioketen baldintzetan.
Psikologia klinikoak lehen mailako orientabide teoriko batzuk ditu: jokabide-terapia, terapia kognitiboa, psikoterapia psikodinamikoa, terapia humanista, terapia existentziala eta familia-terapia sistematikoa. Diziplina honetako praktika nagusiak nahasmendu psikologikoen eta psikoterapiaren diagnostikoa dira, baita ikerketa, irakaskuntza, kontsulta, auzitegi-medikuen testigantza eta programen garapena eta administrazioa ere.
Psikologia klinikoa psikiatriarekin nahas daiteke; izan ere, oro har, antzeko xedeak dituzte (adibidez, buru-nahasmenduak arintzea), baina alde nagusia da psikologo klinikoen oinarrizko prestakuntza psikologia dela (prozesu mentalak, nerbio-sistema eta giza jokabidea) eta psikiatrena medikuntza (giza gorputza), eta psikologia oinarrizko zientzia gisa erabiltzen duela. Bestalde, psikiatrek, medikuak direnez, legez baimena dute medikamentuak agintzeko eta diagnostikoak egiteko, azterketa osagarriak eta probak eskatzeko, baldin eta pazientearen sufrimenduaren sorburu gisa patologia ez-emozionala dutela susmatzen badute. Praktikan, psikologoek eta psikiatrek elkarrekin lan egiten dute diziplina anitzeko taldeetan, beste profesional batzuekin batera, hala nola erizainekin, terapeuta okupazionalekin eta gizarte-langileekin, pazienteei eragiten dieten arazo konplexuei diziplina anitzeko ikuspegia emateko.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Psikiatria Hiztegia] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q199906
# Psikomakia

Psikomakia (grezieraz ψυχή "gogoan" eta μάχη "borroka" hitzez osatua) Erdi Aroko antzezpen alegoriko mota bat da; gizakiaren bertute abstraktuak, pertsona gisa aurkeztuak, bizioen aurka borrokatzen dira, hauek ere pertsonen figurekin irudikatuak. Horrela, adibidez, Lizunkeriak Kastitatea erasotzean, azken honek ezpata batez gailenduko zaio edota Haserreak Pazientziari eraso egiten dionean, hura ezin gainditurik, bere buruaz beste egingo du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6090405
# Psikonautak, ume ahaztuak

Psikonautak, ume ahaztuak (gaztelaniaz: Psiconautas, los niños olvidados) marrazki bizidunetako eusko-galiziar filma da, Pedro Rivero bilbotarrak eta Alberto Vázquez galiziarrak 2016an egina.
Hamasei urtetik gorako ikusleei zuzenduta, 2017ko otsailaren 24an estreinatu zuten 52 aretotan. Marrazki bizidunetako film onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Birdboy eta Dinki euren mundutik ihes egitea erabaki duten bi nerabe dira, euren uharte hondamendi ekologiko baten ondorioz suntsituta gelditu da eta.

## Ahotsak

* Andrea Alzuri: Dinki
* Eba Ojanguren: Sandra
* Josu Cubero. Zorrito
* Ramón Barea: arratoi nagusia
* Paco Sagarzazu: Tito Klaus
* Enrique San Francisco: arratoi eskalea

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2017/02/05). Velazquez eta Rivero sortzaile bizkaitarrek Goya bana irabazi dute. .
* ↑ Zinema Uneak. [hhttp://www.zinemauneak.eus/estreinaldiak/psikonautak-ume-ahaztuak Psikonautak, ume ahaztuak. ].

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)(Gaztelaniaz)
* IMDB-ko fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q27595515
# Psikologia humanista

Psikologia humanista gizakiaren ikuspegi positiboan oinarritutako psikologiaren korronte bat da. Gainera, pertsonaren berezko joeran oinarritzen den psikoterapia eredua da, hau da, nork bere burua garatzeko nahia duela kontsiderarzen du, posible delakoan norberaren hazkunde psikologikoaren indarrak mobilizatu eta nork bere potentziala garatu.
Humanistic Psychology izenarekin 1940ko hamarkadatik aurrera agertu zen Estatu Batuetan, batez ere Abraham Maslow -en bultzadaz. Korronte horri deitzen zaio halaber hirugarren indarra (Third Force Psychology ), psikoanalisiaren (1.a) eta konduktismoaren (2.a) beste bi mugimendu nagusien jarraipena delakoan. Laugarren korronte batek jarraitzen dio : psikologia transpertsonalak. Maslowren ekarpenetako bat bere piramide ezaguna da, gizakiaren premia psikologikoen eskala bat marrazten duena.

## Erreferentziak

* ↑ «PSIKOLOGIA HUMANISTA» prezi.com (Noiz kontsultatua: 2022-05-16).
* ↑ «Psikologia Humanista» prezi.com (Noiz kontsultatua: 2022-05-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23364