OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Venezuelako futbol selekzio nazionala

Venezuelako futbol selekzio nazionala edo La Vinotinto herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. Pueblo Nuevo estadioan jokatzen ditu etxeko partidak, San Cristóbal hirian.
Fernando Amorebieta euskaldunak 2011-2015 artean 15 partida jokatu zituen Venezuelarekin eta gol bat sartu zuen.

## Palmaresa
### Munduko Futbol Txapelketa

* Ez da inoiz sailkatu.

### Amerika Kopa

* Laugarrena 2011n.

## Ibilbidea

| Urtea | Amerika Kopa |
| 1975 | 10.a |
| 1979 | 10.a |
| 1983 | 10.a |
| 1987 | 10.a |
| 1989 | 10.a |
| 1991 | 10.a |
| 1993 | 11.a |
| 1995 | 12.a |
| 1997 | 12.a |
| 1999 | 12.a |
| 2001 | 12.a |
| 2004 | 11.a |
| 2007 | 6.a |
| 2011 | 4.a |
| 2015 | 9.a |
| 2016 | 6.a |
| 2019 | 7.a |
| 2021 | 9.a |

## Uniformea
### Historikoa

* 1926 ||
* 1967-2010 ||
* 2011-tik ||

### Azken urteak

* 2011 ||
* 2015 ||
* 2018 ||

## Jokalari aipagarrienak

2017ko azaroaren 13an eguneratua.
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Juan Arango1291999–2015 2José Manuel Rey1111997–2011 3Jorge Alberto Rojas881999–2009 4Tomás Rincón862008– 5Miguel Mea Vitali841999–2012 6Oswaldo Vizcarrondo822004– 7Gabriel Urdaneta761996–2005 8Luis Vallenilla751996–2007 9Roberto Rosales682007– 10Luis Manuel Seijas672006– | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Juan Arango23 2Giancarlo Maldonado22 3Salomón Rondón19 4Ruberth Morán16 5José Manuel Rey11 Nicolás Fedor11 7Daniel Arismendi10 8Gabriel Urdaneta9 Josef Martínez9 10Oswaldo Vizcarrondo8 |

## Euskal Herriko selekzioaren aurkako partidak

| Eguna | Estadioa | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 2007ko ekainaren 20a | Pueblo Nuevo (San Cristóbal) | Venezuela | 3-4 | Euskal Herria |
| 2010eko abenduaren 29a | Anoeta (Donostia) | Euskal Herria | 3-1 | Venezuela |
| 2018ko urriaren 12a | Mendizorrotza (Gasteiz) | Euskal Herria | 4-2 | Venezuela |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214151
* Multimedia: Venezuela national association football team / Q214151
# Venezuelako panteoi nazionala

Venezuelako panteoi nazionala (gaztelaniaz: Panteón Nacional de Venezuela) Venezuelako historiako pertsonaia gailenen gorpuzkiak gordetzen dituen eraikina da. Caracasko Altagracia parrokian dago, Hirutasun Txit Santuaren eliza zegoen orubean eraikia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q994694
* Multimedia: National Pantheon of Venezuela / Q994694
# Venezuelako golkoa

Venezuelako golkoa (gaztelaniaz: Golfo de Venezuela) Karibe itsasoaren hegoaldean dagoen golkoa da, Venezuelako Zulia eta Falcón estatuetako eta Kolonbiako La Guajira departamenduko kostaldearen aurrean dagoena. 54 kilometroko itsasarte baten bidez, Maracaiboko aintzirarekin bat egiten du. Alonso Ojeda gaztelar konkistatzaileak aurkitu zuen 1499an. Petrolio ustiatzen dute bere uretan.

## Erreferentziak

* ↑ Guevara Baro, Manuel. (2007). Venezuela en el tiempo: Cronología desde la Conquista hasta la fundación de la república. , 9 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210305
* Multimedia: Gulf of Venezuela / Q210305
# Venezuelako krisia

Venezuelako krisia herrialdeak 2013. urtearen hasieratik pairatzen duen krisi politiko, ekonomiko eta sozialari egiten dio erreferentzia.
Herrialdearentzat, krisiak hainbat arazo ekonomikoen pilaketa ekarri zituen: finantza krisia, oinarrizko produktuen eta botiken eskasia, enpresa pribatuen itxierak eragindako langabeziaren gorakada eta eskualdeko beste herrialdeetarako migrazio masiboa. Era berean, bankuek enpresa pribatuari emandako kredituaren murrizketa, hiperinflazioa eragin zuen gobernu zentralak Venezuelako Banku Zentralaren (BCV) bidez egindako diru-politikaren esku-hartzea, ustelkeria politikoa, produktibitatearen eta lehiakortasunaren narriadura, petrolioaren prezioen beherakada (industria honek Venezuelan izan duen krisirik handiena eragin zuena) eta beste arazo batzuek krisia larriagotzea eragin dute.
Krisiak bi protesta mugimendu sozial gogor sortu ditu, bata 2014an eta bestea 2017an. Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Mandatariaren Bulegoaren arabera, polizia-aparatuek eta para-polizialek gogor zapaldu zituzten protestak, eta parte-hartzaileen giza eskubideak behin eta berriz urratu zituzten, arrazoi politikoengatik hainbat biktima eta preso utziz.
Aldi honetan bertan Venezuelak krisi politiko sakona jasan du. 2015eko abenduan, oposizioak eserlekuen bi herenak eskuratu zituen Asanblea Nazionalean. 2016ko urtarrilean, Auzitegi Gorenak- 2015eko abenduan chavismoaren aldeko Asanblea Nazionalak hautatua- Amazonas estatuko diputatuen aukeraketan irregulartasunak aipatuz, Asanblea Nazional berria "men egin gabe" zegoela deklaratu zuen eta bere erabaki guztiei balio juridikoa ukatu zien. Urte horretan bertan, Batasun Demokratikoaren Mahaia alderdiak (MUD) Nicolás Maduro presidentearen aurkako errebokazio-erreferendum bat hasi zuen, eta 2016ko urrian Hauteskunde Kontseilu Nazionalak (CNE) mugarik gabe bertan behera utzi zuen erreferenduma.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «ONU alerta sobre masiva migración de venezolanos» El Nacional 2018-8-27.
* ↑ (Ingelesez) Al Jazeera. Venezuela: What is happening?. .
* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Mandatariaren Bulegoa. (2017). Violaciones y abusos de los derechos humanos en el contexto de las protestas en la República Bolivariana de Venezuela del 1 de abril al 31 de julio de 2017. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28485502
* Multimedia: Crisis in Venezuela / Q28485502
# Venezuelar

Venezuelarrak (gaztelaniaz: venezolanos) Venezuelako herritarrak dira. Venezuelako gizartea multietnikoa da: egungo venezuelarrak espainiar kolonizatzaileen, bertoko amerindiarren, afrikar esklaboen eta XIX. eta XX. mendeko etorkinen ondorengoak dira. Venezuelarren %51,6 mestizo, %43,6 kaukasoar, %3,6 afroamerikar eta %3,2 amerindiar du bere burua.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Ine.gov.ve. Resultado Básico del XIV Censo Nacional de Población y Vivienda 2011 (Mayo 2014). , 29 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2996826
* Multimedia: People of Venezuela / Q2996826
# Venezuelako gastronomia

Venezuelako gastronomia oso ugaria da, Europatik eta Afrikatik datozen gastronomia eta kultura Venezuelako herri indigenekin nahastearen ondorioz. Gastronomia mediterraneotik eragin handia jasan du. Seguruenik, plater ezagunena arepa da, arto orearekin egindako opil egosi bat, beste elikagai batzuekin bete daitekeena.  Beste plater ospetsu batzuk, sancochoa, hallaca, haragia parrilan, oilaskoa brasara, mondongoa (tripakiak) eta cachapa dira.
Lurralde hedaduragatik eta herri venezuelarraren kultura aniztasunagatik, gastronomia herrialdearen eskualdearen arabera aldatzen da:

## Edariak

Venezuela hirugarren postuan aurkitzen da, Latinoamerikako alkohol kontsumoaren zerrendan eta munduko garagardo kontsumitzaile handienetan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1149423
* Multimedia: Cuisine of Venezuela / Q1149423
# Venezuelako kapitaintza nagusia

Venezuelako kapitaintza nagusia (gazteleraz: Capitanía General de Venezuela) 1777an Espainiak bere iparraldeko Hego Amerikako zenbait kolonia kudeatzeko sorturiko barruti administratiboa izan zen. Barnean Venezuela, Trinidad, Cumaná, Margarita, Guyana, Maracaibo eta Barinasko antzinako probintziak zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10463
# Villers-devant-Dun

Villers-devant-Dun Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 71 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Villers-devant-Dun udalerrian erroldatutako biztanleak 71 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 44 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 44etxeak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek hiru gela zituen, 8 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villers-devant-Dun udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 8 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (15 gizon eta 9 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2000. urtean Villers-devant-Dun udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 536 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q194122
* Multimedia: Villers-devant-Dun / Q194122
# Villers-devant-Mouzon

Villers-devant-Mouzon Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 91 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Villers-devant-Mouzon udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 46 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 40 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek hiru gela zituen, 13 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villers-devant-Mouzon udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 8 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 8 | 50-54 | 8 |
| 8 | 45-49 | 4 |
| 12 | 40-44 | 8 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 8 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 8 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 8 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 84 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (34 gizon eta 21 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Villers-devant-Mouzon udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1147203
* Multimedia: Villers-devant-Mouzon / Q1147203
# Txikigarri

Txikigarriak hitz baten esanahia txikitzen duten atzizkiak dira edo tamaina txikiko edo txikiagoko zeozer izendatzen dutenak. Gainera, pertsona, animalia edo gauza bati maitasunezko esaera gisa ere erabiltzen dira.
Euskaraz, txikigarri bezala erabiltzen den atzizkirik ohikoena «-txo» da; «-ño» ere, kasuren batzuetan erabiltzen den arren.

## Euskarazko motak

* «-Txo»n amaitutakoak: atzizki honetan bukatzen dira euskarazko txikigarri gehienak: «txikitxo», «txakurtxo», «eskutxo», «ibaitxo»...
* «-Ño»n amaitutakoak: hauek, batez ere, maitasun adierazgarri gisa erabiltzen dira: «maiteño»...

## Beste hizkuntzetan

Errusierazko txikigarri ohikoenak -ик -ik eta -чк- -txk- (-шк- -xk-) dira: куст kust «zuhaixka» ― кустик kustik «zuhaixkatxo, zuhaixka txiki», окно okno «lehio» ― окошко okoxko «lehio txiki». Badaude ere txikigarriak animalien kumeak adierazteko: кот kot «katu» ― котёнок kotjonok «katuaren kume».
Alemanierazko txikigarri nagusia -chen da eta hitz batzuk, izan ere, horren bidez sortuta daude, adibidez, Magd «emakumezko zerbitzari» ― Mädchen «neska»; animalien kumeak esan nahi duten hitzak sortzeko ere erabiltzen da atzizki hori. Atzizkiak erroko bokalen aldaketak eragiten ditu (Magd ― Mädchen adibidean bezala).
Ingelesak ez du txikigarririk.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108709
* Multimedia: Diminutive / Q108709
# Txikita kalea

Gasteizko Txikita kalea Alde Zaharrean dago.

## Kokapena

Aiztogile kalea amaitzen den tokian hasten da, Santa Maria kantoian, eta Hedegile kaleraino iristen da.

## Luzera

95 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 18 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 5eraino.

## Historia

Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera kalearen izena aspaldikoa da, XV. mendekoa hain zuzen ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56604465
* Multimedia: Calle Chiquita, Vitoria-Gasteiz / Q56604465
# Txikiteo

Txikiteoa, tabernaz taberna edalontzi txiki bete ardo (baxoerdia edo txikitoa) hartzeko jarduera da, Euskal Herrian eta inguruko lurretan lagun taldean edo ezagunen artean egin ohi dena. Gaur egun, adintsuek egin ohi dute. Txikiteoan diharduenari txikitero deritzo. Txikitoarekin batera, ohikoa da pintxoak jatea.
Txikiteoan jardutea, eguneroko betebeharretatik deskonektatu eta jendearekin harremana izateko bidea da. Euskal Herrian aisialdi jarduera honek indar handia du, baita inguruetako eskualdeetan ere: Errioxa, Kantabria edota Burgosko iparraldea.

## Historia eta txikiteoaren bilakaera

Ohitura hau nola hasi zen, erreferentzia argirik ez dago, baina leku batean taberna ugari elkarren ondoan izateari estuki loturik dago. Euskal Herria, Europan, pertsonako taberna gehien duen herrialdeetako bat da. Hasieran, eta urtez askoan, soilik gizonezkoen ohitura izan zen, emakumezkoak erabat alboratuak zeuden. Azken urte hauetan, ordea, emakumezkoak ere txikiteoari lotu zaizkio, eta soilik emakumezkoenak diren txikitero taldeak ere sortu dira. Gaur egun (2009), usadiozko txikiteoa gainbehera doa.

## Erreferentziak

* ↑ Txikiteo social, Deia 21/08/2009.
* ↑ Txus DÍEZ: «Los pueblos y ciudades vascas cuentan con más bares y restaurantes que 11 países de la UE», Noticias de Álava, 2008ko maiatzaren 29a.
* ↑ «El chiquiteo lo han salvado las mujeres. Si no, habría desaparecido», El Diario Montañés, 2009ko ekainaren 28a.
* ↑ Txikiteoa, desagertzeko arriskuan Deia, 2004ko azaroaren 28a.

## Ikus gainera

* Pintxo
* Poteo
* Pintxo-poteo
* Tapa
* Txoko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3542628
# Txikoria gorri

Txikoria gorri, baita ere Radichio, zientifikoki Cichorium intybus var. foliosum, txikoria barietatea da. Haren ezaugarri nagusiak erakusten duen more kolorea eta bere kukulu trinkoak dira. Batez ere Italian landatzen da. Sukaldaritzan oso estimatua da. Zapore apur bat mikatza du.

## Nutrizio balioak

Hostoen osagai nagusiak ura eta karbohidratoak dira. Bitaminen aldetik, beta-karotenoen eta B1 eta B2 bitaminen iturria da. Halaber, C bitamina eta azido folikoa ere ekartzen digu, baina kantitate txikiagoan. Mineralen artean, potasioa eta fosforoa dira nagusi. Gainera, hostoek intibina dute, nerbioetan aurkitzen den osagai mikatz bat, digestioak errazten dituena. Kaloria kopuru txikia duenez, argaltzeko dietetarako ezin hobea da. A probitamina asko du, organismoak A bitamina bihurtzen duena behar duenean, eta horrek nerbio-sistemaren, sistema immunologikoaren eta ikusmenaren funtzionamendu egokiari laguntzen die.

## Erreferentziak

* ↑ https://cichorieae.e-taxonomy.net/portal/?q=cdm_dataportal/taxon/af219673-c210-4067-9536-6f9a6946e235
* ↑ https://www.gastronomiavasca.net/eu/gastro/glossary/txikoria-gorria

## Kanpo estekak

* Txikoria gorria Gastronomía Vasca webgunean.
* LorezaintzaOn webguenan.
* Txikoria gorria eta mandarina entsalada.
* Datuak: Q767765
* Multimedia: Radicchio / Q767765
# Txikito Gallarta pilotalekua

Txikito Gallarta pilotalekua Abanto-Zierbenako Gallarta auzoko pilotalekua da, Arsenio Merodio Oliván pilotariaren omenez, Txikito Gallartakoa izena darama. 1973ko ekainaren 13an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean. Pilotalekuko goiko solairuan jai-alaia goresten duen mural bat egitea adostu zuten Marcelino Bañales herriko artistarekin. Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte.

## Gallarta Pelotazale

1974. urtean herriko gazteen artean euskal pilota bere modalitate guztietan sustatzea helburu zuen Gallarta Pelotazale Elkartea sortu zuten. Elkarteko zuzendaritza-batzordeak programak prestatu eta plangintza orokorrak burutzen ditu. Horrela jaio ziren herrian dauden hainbat txapelketa, norgehiagoka profesionalak, eskolarteko torneoak...

## Erreferentziak

* ↑ Asegarceren fitxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268367
# Txikori belar

Txikori belarra, txikoria-orikatxa, sorgin-belarra, ahuntz-kornoa, aitañi-lilia, mandobiloa edo mando-belarra (Taraxacum officinale) Asteraceae familiako landare belarkara da. Martxotik urrira loratzen da. Askotan belar txartzat hartzen bada ere, landare horren hostoak jangarriak dira eta entsaladan zein beste barazkiekin egosita jan daitezke. Haren bertute medizinalak aspaldidanik ezagutzen dira. Erleek oso atsegin dute, nektar ugari ematen duelako.

## Deskribapena

Landare bizikorra da, 5 eta 40 cm artekoa. Oinaldean hostoen erroseta du. Hostoak luzangak dira eta ia osoak izatetik oso zatikatuta izan daitezke, ertza arotzaren zerra baten modukoa dutela. Loreak horiak dira eta kapitulu bakartietan hazten dira. Lore guztiak liguladunak dira. Forma desberdin ugaritan agertzen den arren, garai edo baxu, hosto estu edo dentso eta fruitu zuri, gorri edo grisekin, ezinezkoa da beste batekin nahastea.

## Habitata

Belardiak, basoak eta leku belartsuak.

## Banaketa

Eurasiar jatorrikoa bada ere, gaur egun Ipar Amerika, Hegoafrika, Hego Amerika, Zeelanda Berria, Australia eta Indian bertakoturik dago eta leku askotan inbaditzailetzat jotzen da

## Barietateak

* Taraxacum officinale var. alpinum Koch
* Taraxacum officinale subvar. dissectissimum Koidz.
* Taraxacum officinale var. dissectum Schinz & Thell.
* Taraxacum officinale var. kalbfussi Sch. Bip.
* Taraxacum officinale var. lividum Koch ex A. Gray
* Taraxacum officinale subsp. paludosum Schinz & R. Keller
* Taraxacum officinale var. paludosum F.W. Schultz
* Taraxacum officinale var. palustre Benth.
* Taraxacum officinale var. parvula Hook. f.

## Iruditegia

* Infloreszentzia.
* Papusa.
* Goian Infloreszentzia, behean Papusa.
* Landare osoa.
* Fruituak.
* Hirian.
* Haur bat hazi hegalariei putz egiten.
* Larrean.
* Lorea Infloreszentzian eta lore azpian txikoria-belarra.

## Erreferentziak

* ↑ «EH - Bilaketa - Bilaketa» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-19).
* ↑ Orotariko Euskal Hiztegia
* 1 2 Lhande: "Frantsesez pissenlit deitzen duten belharrak hirur izen segurik baditu eskuaraz: ahuntz-kornoa, mando-belharra, sorgin-belharra" Orotariko Euskal Hiztegia
* ↑ Larrea Iturralde, Garbiñe. «Ongi-etorri udaberriari» Bizi Baratzea (Noiz kontsultatua: 2023-03-30).
* ↑ Nola erran
* ↑ (Frantsesez) François Couplan. Le régal végétal: Plantes sauvages comestibles, Edicions Ellebore, 2009. ISBN 978-2-86985-184-9
* ↑ Unesco.org: Kontuz espezie inbaditzaileekin

## Kanpo estekak

* Preslia 75, 137, 2003
* EL BOSQUE HABITADO. El bosque de Ametzagaña. Mr Argoma-ren bideoa Ametzagaina basoko animaliekin: amilotx mottoduna, urtxintxa, kardantxiloa, eskinosoa, eta zozo leizismoduna (zuribeltza). Txikoria-belarra ere bai
* Datuak: Q131219
* Multimedia: Taraxacum officinale / Q131219
* Espezieak: Taraxacum officinale
# Txilaba

Txilaba Ipar Afrikako herrialdeetan erabili ohi den tunika da, txanoa ere baduena. Gorputza lepotik orkatiletaraino estaltzen duenez eta nahiko zabala izaten denez, islam erlijioaren praktikan maiz erabiltzen dute gizonezko nahiz emakumezkoek; emakumezkoen kasuan, gainera, brodatuak izaten dituzte.

## Euskal Herrian

Beste alde batetik, Tolosako inauterietan maiz erabiltzen den jantzia da, kolore biziekin; bereziki, kuadrilla bakoitzeko kideek txilaba bera jantzi ohi dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182064
* Multimedia: Djellaba / Q182064
# Viktoria Erresuma Batukoa (argipena)

Viktoria Erresuma Batukoa (1819–1901; r. 1837–1901) izen eta titulu berbera daramaten beste bi pertsona daude:
* Viktoria Erresuma Batukoa (1840-1901), bere alaba nagusia eta Alemaniako enperatriza.
* Viktoria Erresuma Batukoa (1868-1935), Eduardo VII.a Erresuma Batukoaren bigarren alaba.