OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Errepublika federal

Errepublika Federala delakoa Federazioa eta era berean Errepublika bat da. Errepublika batean agintariak demokratikoki aukeratuak egon behar dute, eta euren karguak ez daude oinordekotza bidez edo norbaiten aukeraketaren bidez eskuratuak. Zentzun honetan, monarkia konstituzionalak edo monarkia parlamentarioak ez dira berez errepublikak, estatu buruzagiak bere kargua oinordekotza bidez eskuratu baitu, aldiz errepublika batean estatu buruak bere kargua demokratikoki eskuratua izan behar du. Errepublikak errepublika parlamentario edo errepublika presidentzialista gisa antolatuak egon daitezke.
Federazio bat eskualde autonomoen izenaz (ohikoena "estatuak" izatea da) edo gobernu zentral federal batez osatua egon ohi da. Federazio batean eskualde autonomoen autogobernua (eskualde hartako hiritarrek demokratikoki hautatua) berezko konstituzio batez berretsia dago eta ezin liteke gobernu zentralaren aldebakarreko erabaki baten ondorioz baliogabetua izan.
Hiru estatuk euren buruak errepublika federal gisa izendatu ohi dituzte: Alemaniako Errepublika Federala, Nigeriako Errepublika Federala eta Etiopiako Errepublika Federal Demokratikoa. Izen honen beste aldaera bat "Errepublika Federatiboa" Brasilen izenan agertzen da. Azkenik, Mexiko eta Ameriketako Estatu Batuek euren buruak "estatuen batasuna" gisa definitzen dituzte. Federazio guztiak ez dira errepublikak: adibidez, Kanada eta Australiak eskualde autonomoetan banatutako monarkia konstituzional federal bat dute.

## Errepublika Federalen zerrenda
### Gaur egungoak

| Federazioa | Mota | Azpibanaketa | Estatuburua |
| Alemania | Errepublika Federala | Estatuak | Presidente Federala |
| Argentina | Errepublika | Probintziak | Presidentea |
| Bosnia eta Herzegovina | | Errepublika eta federazioa | Presidentzia (3 kide) |
| Brasil | Errepublika Federatiboa | Estatuak | Presidentea |
| Komoreak | Batasuna | Uharte erdi-independienteak | Presidentea |
| Ameriketako Estatu Batuak | Estatu Batasunak | Estatuak, lurraldeak eta dependentziak | Presidentea |
| Etiopia | errepublika Demokratiko Federala | Eskualde eta hiriak | Presidentea |
| India | Errepublika | Estatuak eta lurraldeak | Presidentea |
| Mexiko | Estatu Batuak | Estatuak | Presidentea |
| Mikronesia | Estatu Federatuak | Estatuak | Presidentea |
| Nigeria | Errepublika Federala | Estatuak | Presidentea |
| Errusia | Federazioa | Subjektuak | Presidentea |
| Suitza | Konfederazioa | Kantonamenduak | Suitzako Kontseilu Federala |
| Venezuela | Bolivariar Errepublika | Estatuak | Presidentea |

### Historikoak

* Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna (izenaz, federazioa)
* Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuak
* Jugoslavia
* Txekoslovakia
* Polinesiar Komunitatea
* Serbia eta Montenegro

### Fikziozkoak

* Errepublika Galaktikoa (Star Wars)
* Errepublika Berria (Star Wars)
* Planeten Federazio Batasuna (Star Trek)

### Ikus gainera

* Errepublika
* Federazioa
# Errepublikako Herri Armada

Errepublikako Herri Armada (gaztelaniaz: Ejército Popular de la República) Espainiako Bigarren Errepublikako Lurreko Armadaren izena izan zen, Gerra Zibilaren hasierako miliziak bildu eta berrantolatu zituenean. Guztira 750.000 soldadu inguru izan zituen eta brigada mistotan banaturik zegoen. Brigada mixto bakoitzak, normalean, ez zuen 3.000 soldadu baino gehiago izaten eta lau batailoitan banaturik zegoen. Bere banderapean borrokatu zuten atzerritar boluntarioek Nazioarteko Brigadak osatzen zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Alpert, Michael. (1989). El Ejército Republicano en la Guerra Civil. Madril: Siglo XXI de España ISBN 84-3230-682-2..
* ↑ Thomas, Hugh. (1976). Historia de la Guerra Civil Española. Bartzelona: Círculo de Lectores, 838 or. ISBN 84-226-0874-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953290
* Multimedia: Spanish Republican Army / Q1953290
# Errepublikanismo

Errepublikanismo Errepublikaren alde egiten duen teoria politikoa da. Errepublika batean agintaritza ez dago pertsona bakar baten esku, estatuaren buruzagitza hauteskunde bidez hautatzen da; era horretan gobernatzen den estatua.
Agintea herriaren biltzar batean edo senatu batean eta aginte betearazlea lehendakari baten eskuetan duen gobernu forma. Lehendakaria herriak edo biltzarrak aukeratzen du, eta ez da aitarengandik seme-alabengana pasatzen, erregetzarekin gertatzen den bezala. Errepubliken arteko bereizketa klasikoak errepublika oligarkikoak eta demokratikoak bereizten ditu. Lehena estamentu edo gizatalde berezietan banatutako gizarteetan ikusten zen, agintea talde oligarkiko baten eskuetan zegoela; Atenas, Esparta, Kartago eta Erdi Aroko Italiako errepublikak dira horren adibideak. Egungo errepublika mota, demokratikoa, Frantziako Iraultzaren ondoren garatu da Europan. Historian zehar, de iure errepublikaren forma izan duten zenbait diktadura ikusi izan da.

### Errepublikanismoa teoria politikoan

Errepublikanismo terminoak Erdi Aroko Italiako zenbait udalerritan sortutako pentsamendu politikoaren korronte bati egiten dio erreferentzia. Horrek esanahi berria eman zien Greziako eta Erromako herri-tradizioei, XVII. eta XVIII. mendeetako Ingalaterrako eztabaida politiko asko piztu zituen, Estatu Batuetako independentziaren sortzaileengan eragina izan zuen eta, ia bi mendetako isiltasun apalaren ondoren, gure idealak askatu ditu euskarri gisa. Errepublikanismoa —doktrina-dimentsioan, gobernu-formetatik kanpo eta monarkiarekin kontrajarrita— erabaki politikoak ikertzeko programa bat da, ez behin betiko prestatutako errezeta bat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-1-9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Quentin Skinner (1995): Las ciudades-república italianas, en John Dunn (dir.), Democracia. El viaje inacabado, Tusquets, Barcelona, pp. 70-82
* ↑ John G.A. Pocock (2002): El momento maquiavélico. El pensamiento político florentino y la tradición republicana atlántica, Tecnos. Madrid

## Kanpo estekak

* Datuak: Q877848
* Multimedia: Republicanism / Q877848
# Errepublika Galaktikoa

Errepublika Galaktikoa Star Warseko fikziozko unibertsoan erakunde politiko bat da.
Errepublika Galaktikoa, arruntki Antzinako Errepublika deitua, historia galaktikoaren zati handi batean tamaina honetako potentziarik handiena eta ia bakarra ere bazen. Hamarnaka milak eguzki sistema hartzen zituen.
Errepublika galaktikoak 25.000 urteko historia hartzen du eta bertako gertakariak, literaturan, bideo-jokoetan filmeetan eta beste istorio batzuetan gertatzen dira.

## Historia
### Antzinako Errepublikaren aroa

Errepublika Inperioa sortu baino 25.000 urte lehenago sortu zen, eta historiaren aro honetan Jedien eta Sithen arteko borrokak egoteko joera bat egon izan da. Hiper bultzatzailearen, espazio esplorazioaren, hedapenaren, oparotasunaren eta gerren garaia zen.

### Ruusaneko erreformaren aroa

Sithak eta etsai nagusiak Inperioa sortu baino mila urte lehenago desagerraraziak izan zirela zirudienean, Errepublikak erreforma militar, judizial eta irudi erreforma bat hasi zuen, Jediek bezala. Horrela sortu zen aurresekueletan ikusitako Errepublika Galaktikoa, honi buruz Palpatine enperadoreak honako hau esan zuelarik: "mila urtez bakean bizi izan den errepublika".

### Inperioaren aroa

Palpatine Lord Sitha boterera iritsi zenean Klon Gerrak eragin zituen, boterea zentralizatu zuen, aliatuak irabazi zituen eta azkenik Jediak suntsitu zituen eta Inperio Galaktiko bat altxatu zuen Errepublikaren hondarretatik. Hogei urte inguruz Inperioak Gerra Zibil Galaktiko baten amaierararte eta Errepublika Berriarekin lehenik eta Aliantza Galaktikoarekin ondoren demokrazia berrezarri zen arte gobernatu zuen.

## Senatu Galaktikoa

Planetetako gobernariek, demokratikoki aukeratuak zirenak, senatariak aukeratzen zituzten (ehundaka planeta ordezkatzen zituztenak), hauek, aldi berean, Errepublikako Kantziler Gorena aukeratzen zutelarik. Coruscant planeta eta Senatu Galaktikoa beti izan ziren errepublikaren egoitzak.
Baina Senatu Galaktikoa errotonda formako egungoan berreraikia izan zen, Ruusan erreformaren ondoren, handiagoa eta harrizkoa zen zaharraren gainean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733195
* Multimedia: Galactic Republic / Q733195
# Errepublikako Jauregia (Khartum)

Sudango Errepublikako Jauregia (arabieraz: القصر الجمهوري‎, al-Qaṣr al-Jumhūriy) konplexua Sudango presidentearen egoitza ofiziala da, Khartum hiriburuan dagoena. Batez ere, 1830ean eraikitako Errepublikako Jauregi Zaharrak eta 2015ean eraikitako Errepublikako Jauregi Berriak osatzen dute. Errepublikako Jauregiak garrantzi historikoa eta kulturala du Sudanen. Jauregia ez dago publikoarentzat irekita, baina atzean museo bat dago, bisitariek esploratu ahal izateko.
Errepublikako Jauregia Sudanen ikur politiko bat da. Posta zigiluek eta billeteek bere irudia eraman dute. Jauregiaren izena hegoaldetik bertara doan kale nagusiari ematen zaio, lehen Victoria kalea izenez ezagutzen zena. Errepublikako Jauregia Khartumeko mugarri arkitektoniko nagusietako bat da, eta Nilo Urdinaren hegoaldeko ertzera begira dago, Nilo Urdin eta Zuriaren elkargunetik gertu.
Jauregian egiten dira atzerriko herrialdeetako enbaxadoreei kredentzialak aurkezteko ekitaldiak eta herrialdeetako ekitaldi ofizialak. Errepublikako Jauregiak gertakari historikoz betetako historia du, Charles Gordon Britainiar Sudan agintaria hil zenetik hasita, Sudanen kolonizazio turko-egiptoarrean iraultza mahditarraren aldekoen eskutik, Sudan anglo-egiptoar kolonizaziotik independentzia eta administrazio kolonialaren banderak jaistea eta Sudango Errepublikako bandera igotzearen lehen ospakizunera arte, 1956ko urtarrilean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1267370
* Multimedia: Presidential Palace in Khartoum / Q1267370
# Errepublika autonomo

Errepublika autonomoa Estatu baten banaketa administratibo bat da, autonomia maila altua duena. Antolaketa mota hau, nagusiki, estatu federaletan erabiltzen da, edo gainontzeko nazioarekiko izaera berezi bat duten lurraldeetan, euren independentzia eragozteko modu bezala.
Adibide batzuk, Sobietar Batasunean ezarritako errepublika autonomoei dagozki, Errusiako Federazioan, Azerbaijanen (Nakhitxevan), Georgian (Abkhazia eta Adjara), Ukraina (Krimea) eta Uzbekistanen (Karakalpakistan) mantentzen direnak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1977835
# Errepublika parlamentario

Errepublika parlamentario bat da errepublika mota bat, parlamentuko sistema politiko batek gobernatzen duena, eta gobernu betearazleak legitimitatea ganbera legegiletik jasotzen duena.
Gaur egun, errepublika parlamentario gehienetan alde nabarmena dago estatuburuaren eta gobernuko buruaren rolen artean; azken horrek izan ohi du benetan boterea. Aldiz, sistema presidentziala duten errepubliketan, bi rol horiek, hau da, ordezkaritza diplomatiko edo sinbolikoarena, eta botere betearazlearena, pertsona berak bete ohi du.

## Erreferentziak

* ↑ República parlamentaria - EcuRed. .
* ↑ Montano, Joaquin. (2021-04-13). República parlamentaria: concepto, origen, características, ejemplos. .
* ↑ república parlamentaria. 2018-07-03.
* ↑ «errepublika parlamentario» Euskalterm (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ Definición de régimen parlamentario — Definicion.de. .

## Ikus, gainera

* Demokrazia parlamentarioa.
* Errepublikanismoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4198907
# Errepublikako Eskuina

Errepublikako Eskuina (polonieraz: Prawica Rzeczypospolitej, Prawica edo PR) Poloniako alderdi katoliko kontserbadore txiki bat da, sendi-eskubideen alde eta hilaurtzearen aurka jarduten duena.. 2007ko apirilaren 16an sortu zen, hilaurtzea debekatzea jasotzen zuen Konstituzioa zuzentzeko legegai batek porrot egin ostean. Orduan, Sejmeko Marexal ohi Marek Jurekek eta beste lau legebiltzarkidek Legea eta Zuzentza (PiS) utzi zuten, ezen iritzi baitzioten ez zegoela hilaurtzeari buruzko legedia gogortzeko aukera gehiagorik.
Kargua utzi zuten Poloniar Sendien Ligako (LPR) senatari birekin batera, Prawica alderdiak ganbera bietan ordezkariak eduki zituen 2007ko udazkenera arte.
Hilaurtzearen aurka egoteaz gain, gizarte-politikan beste jarrera katoliko kontserbadore batzuk sustatzen ditu, hala nola eutanasiaren, in vitro ernalketaren eta sexu berekoen arteko ezkontzaren aurkakoak. Gainera, Prawicak EBrekiko eszeptiko agertzen da, irteteari uko egiten dion arren. Bestalde, burokrazia arintzea eta ekonomia liberalizatzea akuilatzen du; ordoliberalismotik paraje dago.
PR Kristau Batasun Nazionalaren (ZChN) eta Eskuindar Itunaren (PP) zeharkako ondorengoa da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Henningsen, Bernd; Etzold, Tobias; Hanne, Krister. (2017-09-15). The Baltic Sea Region: A Comprehensive Guide: History, Politics, Culture and Economy of a European Role Model. BWV Verlag, 352 or. ISBN 978-3-8305-1727-6. (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
* ↑ (Polonieraz) «Ludzie Marka Jurka szykują się do eurowyborów. Wystartują z list PiS» wiadomosci.dziennik.pl 2013-01-19 (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
* ↑ (Ingelesez) «Jurek Forming New Political Party» web.archive.org 2007-09-30 (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
* ↑ (Ingelesez) «Polish former parliamentary speaker Jurek sets up new political party - Forbes.com» web.archive.org 2011-06-03 (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94771
* Multimedia: Prawica Rzeczypospolitej / Q94771
# Erg Chebbi

Erg Chebbi (arabieraz: عرج شبي‎) Marokoko Sahara basamortuan dagoen erg edo hare eremu bakarra da. Aljeriakoen edo Mauritaniakoekin konparatuta ez da oso handia baina, hala ere, interesgarria da.

## Ezaugarriak

Erg Chebbik iparraldetik hegoaldera 22 kilometroko luzera du eta 5 kilometroko zabalera. Bertan dauden dunek 150 metroetaraino ailegatzen dira. Erfoudetik 40 kilometrotara dago. Dunen inguruan dauden herriak Hassi-Labiad eta Merzouga dira. Herri hauetara turista asko joaten dira erg ezagutzeko asmoz. Aljeriako muga gertu dago.
Nahiz eta basamortuan egon, euria egiten du eta, batzutan, uholdeak pairatu dituzte. Esaterako, 2006an hiru hildako izan ziren eta ehundaka pertsonek ihes egin behar izan zuten. Eraikin asko suntsituak izan ziren.

## Historia

VIII. mendetik XIV. mendera karabanentzako leku estrategikoa izan zen hau. Aberastasun horren ondorioz Sijilmassa erresuma sortu zen.

## Turismoa

Herriaren aktibitate ekonomiko nagusia turismoaren inguruan antolatzen da. Herri honetatik basamortuan zeharreko ibilaldiak antolatzen dira, ezagunenak dromedarioz. Ohikoa da, esaterako, Oasi Handian gaua egitea.
Merzouga Rally Dakar Series barruan sartu ohi da. Turismo garapen hori sortzen duen eragin ekologikoa dela eta, kritikatua izan da.

## Harea bainuak

Bero handiago egiten duenean bertako jende asko harea bainua eta masaxea hartzen du. Horretako hare azpian minutu batzuk lurperatzen zaie. Antza denez, erreumatismoa eta hezurretako minak leuntzeko oso ona omen da.

## Iruditegia

* Arratsa dunetan.
* Erg Chebbi Merzougatik ikusita.
* Dromedarioak.
* Erg Chebbiko gailur bat.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.tourmag.com/Merzouga-un-exemple-a-ne-pas-suivre-dans-le-desert-marocain_a37739.html

## Ikus, gainera

* Prozesu eoliko
* Reg
* Erg
* Hamada
* Duna

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Erg Chebbi dron batez filmatuta.
* (Gaztelaniaz):Chebbi Lexicorient.com webgunean.
* Datuak: Q146219
* Multimedia: Erg Chebbi / Q146219
# Erg Handia

Erg Handia, Aljeria eta Tunisiako lurralde handiak hartzen dituen duna eremu edo erg erraldoi bat da.
Hegoaldean, Tassili n'Ajjer mendigunearekin muga egiten du, ekialdean, Tunisian duna multzo batekin, iparraldean, chott sistema batekin, eta, mendebaldean, Saharako harearik gabeko beste eremu batzuekin.
Igargar Uadiak, hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du, modu ez simetrikoan, bi zatitan banatuz; ekialdekoa handiagoa da.
Bi zatitan banaturik dago:
* Ekialdeko Erg Handia
* Mendebaldeko Erg Handia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6743718
# Erganagh

Erganagh (irlanderaz: Earganach; Ulsterko eskozieraz: ) Ipar Irlandako eremu eta udalerri txiki bat da, Tyrone konderrian dagoena. Castlederg udalerritik hurbil dago.
2001eko erroldaren arabera 366 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4377224
* Multimedia: Erganagh / Q4377224
# Erfurteko komuneko istripua

Erfurteko komuneko hondamendia 1184ko uztailaren 26an Erfurten gertatu zen ezbehar bat izan zen. Germaniako Erromatar Inperio Santu osoko noble batzuk San Petri Elizako areto batean elkartu ziren, eta euren pisu konbinatuaren ondorioz zorua erori zen, azpian zeuden komunetan eroriz. Dozenaka noble gorotz likidotan itotzea eragin zuen. Gutxienez 60 pertsona hil ziren istripuan.

## Aurrekariak

Luis III.a Turingiakoa eta Konrado Magunziakoa artzapezpikuaren arteko gatazka, Henrike Lehoiaren porrotaz geroztik zegoena, areagotu egin zen, hainbesteraino ezen Henrike VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa erregeak, eskualdean zehar bidaiatzen ari zela Poloniaren aurkako kanpaina militar batean parte hartzeko, esku hartu behar izan zuen. Henriken Erfurten dieta bat deitzea erabaki zuen, eta negoziazioetara gonbidatu zituen beste pertsona batzuk.

## Gertakaria

Germaniako Erromatar Inperio Santuko nobleak bilerara gonbidatu zituzten, eta asko uztailaren 25ean iritsi ziren. Batzarra hasi zenean, nobleak eserita zeuden Santa Maria probostearen egurrezko zorua hautsi egin zen tentsioaren eraginez, eta jendea lehenengo solairutik erori zen sotoko komunera. 60 pertsona inguru hil ziren. Esaten denez, Henrike erregea, harrizko zorua zuen gela batean eseri zelako bakarrik biziraun zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Rundfunk, Bayerischer. (2011-07-26). 26. Juli 1184 : Erfurter Latrinensturz. (Noiz kontsultatua: 2020-07-24).
* ↑ «RI IV,2,4 n. 2778, Friedrich I., 1184 Juli 25–26, Erfurt : Regesta Imperii» www.regesta-imperii.de (Noiz kontsultatua: 2020-07-24).
* ↑ (Alemanez) Gabriel, Gottfried. (2013-08-05). «Fakten oder Fiktionen? Zum Erkenntniswert der Geschichte» Historische Zeitschrift 297 (1): 1–26. doi:10.1524/hzhz.2013.0305. ISSN 0018-2613. (Noiz kontsultatua: 2020-07-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1350221
# Erfweiler

Erfweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Südwestpfalz (barrutia)|Südwestpfalz]] barrutian. 2014an 1.188 biztanle zituen 8,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565825
* Multimedia: Erfweiler / Q565825
# Erg (basamortua)

Erg-a basamortu bateko hare eremua da. Arabierazko `arq (عرق, «duna-zelaia») hitzetik dator, Saharako hondarrezko dunek hartzen dituzten eskualdeak izendatzeko erabiltzen dena. Reg-a, berriz, basamortu harritsua da.
Saharako mendiguneetan urtaro euritsuan erortzen diren euriek potentzia handiko uharrak eratzen dituzte, mazeletatik materialak erauzi eta lautadara eramaten dituztenak, sakonune endorreikoetan galdu aurretik. Han, milaka urtetan zehar, haizearen eta uraren arteko ekintza bateratuak higakin hauek eraldatzen ditu. Modu horretan bi egitura ezberdin sortuko dira: erg-a, hareazkoa, eta reg-a, haizeak daraman hareak leundutako harriek eratzen duten harkadia.
Harea harkaitzen meteorizazioaren emaitza da, harriak zatikatuak izaten baitira oso tamaina txikikoak izateraino. Basamortuetan meteorizazioa mekanikoa izaten da: egunaren eta gauaren artean oso aldaketa termiko handiak izaten dira (egunez bero handia eta gauez hotza) eta horrek materialen dilatazioa eta uzkurketa eragiten du. Ziklo hauen ondorioz, harriak zartatu eta puskakatu egiten dira. Ondoren, haizeak harea altxatu eta harkaitzen aurka talka eginarazten dio, pixkanaka partikula berriak erauziz, urratzea deritzon prozesu batean. Haizeak harea distantzia handitara eraman dezake eta leku horietan metatu, dunak sortuz. Dunak ergaren ezaugarri bereizgarriak dira.
Ergak bi hemisferioetako 20 eta 40 paraleloen artean daude. Erg aktiboak urtean, batezbeste, 150 mm euri baino gehiago jasotzen ez duten lurraldeetara mugatzen dira. Handienak, Iparraldeko eta Hegoaldeko Afrikan, Mendebaldeko eta Erdialdeko Asian eta Australia erdialdean daude. Hegoamerikan, Peruko kostaldera eta Argentinako iparmendebaldera mugatzen dira. Iparramerikan Altarreko Basamortu Handia besterik ez dago, Mexikoko Sonorako basamortuan, iparralderantz Arizonako Yumako basamorturaino eta Kaliforniako hegoekialdeko Algodones Dunes-eraino hedatzen dena. Nebraskako Hareazko Muinoak, landaretzak finkatutako erg bat dira.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Euskadi.net: Geosferaren dinamika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q319120
* Multimedia: Ergs / Q319120
# Erga

Erga Irurtzungo mendi bat da, Bi Haizpeak ezagunaren ekialdean dagoena. 1094 metro ditu itsas mailatik eta inguruan, haitz baten gainean, Ergako Trinitatearen beseliza dago, urtero erromeria bat jasotzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6022395
* Multimedia: Erga / Q6022395
# Erg

    Artikulu hau fisikako unitateari buruzkoa da; basamortuetako aldeari gaitzat duena beste hau da: «Erg (basamortua)»
Ergioa edo Erg-a energia, beroa edota lana neurtzeko erabiltzen den cgs sistemako unitatea da. Hala ere, azken urteotan MKS sistemak (Nazioarteko Unitate Sistema barne) erabiltzen dira eta gomendiogarriagoak dira. NUSn erabiltzen den unitatea Joulea da:
ergaren baliokideak:
* 6,24150975·10$^{11}$ eV
* 10$^{-7}$joule
* 10$^{-7}$ N·m
* 2,39·10$^{-8}$ kaloria
* 9,48·10$^{-11}$ British thermal unit
* 2,78·10$^{-14}$ kilowatt

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185153
# Ergako mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erga».
Ergako mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Erga mendia da, 1.094 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Erga mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Erga, 1.094 m 42°55′41″N 1°48′39″W﻿ / ﻿42.9279797°N 1.8108659°W﻿ / 42.9279797; -1.8108659
* Artola, 923 m 42°56′02″N 1°48′33″W﻿ / ﻿42.9338166°N 1.809283°W﻿ / 42.9338166; -1.809283
* Zarranzmendi, 887 m 42°56′30″N 1°46′36″W﻿ / ﻿42.9415595°N 1.7767021°W﻿ / 42.9415595; -1.7767021
* Mundumalkorra, 869 m 42°56′02″N 1°49′17″W﻿ / ﻿42.933997°N 1.8214981°W﻿ / 42.933997; -1.8214981
* Kapiztar, 777 m 42°56′01″N 1°47′03″W﻿ / ﻿42.9335863°N 1.7841353°W﻿ / 42.9335863; -1.7841353
* Allegain, 747 m 42°55′31″N 1°49′09″W﻿ / ﻿42.9254005°N 1.819199°W﻿ / 42.9254005; -1.819199
* Otsopasaje, 729 m 42°57′36″N 1°48′27″W﻿ / ﻿42.9601282°N 1.8074515°W﻿ / 42.9601282; -1.8074515
* Añoa, 712 m 42°57′22″N 1°48′50″W﻿ / ﻿42.9561073°N 1.8138443°W﻿ / 42.9561073; -1.8138443
* Argain, 701 m 42°56′46″N 1°49′28″W﻿ / ﻿42.9462108°N 1.8244154°W﻿ / 42.9462108; -1.8244154
* Gaintxikieta, 695 m 42°57′07″N 1°47′38″W﻿ / ﻿42.9518901°N 1.7938438°W﻿ / 42.9518901; -1.7938438
* Ahizpa Txikia, 674 m 42°55′44″N 1°49′35″W﻿ / ﻿42.9288144°N 1.8263026°W﻿ / 42.9288144; -1.8263026

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Ergako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57958811
# Fischach

Fischach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Augsburg (barrutia)|Augsburg]] barrutian. 2014an 4.562 biztanle zituen 30,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504062
* Multimedia: Fischach / Q504062
# Fischbach-Oberraden

Fischbach-Oberraden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 65 biztanle zituen 6,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565197
* Multimedia: Fischbach-Oberraden / Q565197
# Fischbach (Luzerna)

Fischbach Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Willisau Constituency $^{(en)}$ barrutian. 2014an 711 biztanle zituen 8,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14594
* Multimedia: Fischbach LU / Q14594