OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# ¿Quién puede matar a un niño?

¿Quién puede matar a un niño? (euskaraz Zeinek hil ahal du ume bat?) 1976ko Narciso Ibáñez Serrador espainiar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako beldurrezko film bat da. Juan José Plans asturiar idazle eta kazetariaren El juego de los niños ("Haurren jolasa") liburuan oinarritua dago. Lewis Fiander, Prunella Ransome, Antonio Iranzo eta María Luisa Arias aktoreek antzeztu zuten.
Espainia mailan, bere garairako guztiz berritzaile eta aurreratua izan zen film bat da, gaur egun espainiar beldurrezko film klasiko bilakatu da, ondorengo beldurrezko filmeetan izandako eraginaren ondorioz. Adibidez, filmaren hasieran gerra eta goseten ezberdinetan zehar haurrei tratu txarrak eman eta torturatzen dituzten helduen benetazko eszenak agertzen dira, tartean filmaren tituluak txertatuz.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Tom eta Evelyn (Lewis Fiander eta Prunella Ransome) Espainiako kostaldeko herri batera bere ezkontz-bidaiaren amaieran iritsi berria den ingeles bikotea da. Halere, iristean lurjota geldituko dira: oporrak lasai igarotzeko asmoa zuten lekua zaratatsua baita. Hortaz, txalupa bat alokatu eta aurrez Tom gazteagoa zela izandako uharte txiki batera joatea erabakiko dute. Beren harridurarako, uharteko biztanle bakarrak haurrak direla jabetuko dira, indar misteriotsu batek bultzarazi eta helduen aurka matxinarazten dituen haurrak.

## Aktoreak

* Lewis Fiander - Tom
* Prunella Ransome - Evelyn
* Maria Druille - Neskato negartia
* Antonio Iranzo - Neskato negartiaren aita
* Luis Ciges - Enrique Amorós, postaria
* Fabián Conde - Argazki dendako langilea
* Miguel Narros - Lehen kostazaina
* Lourdes de la Cámara - Neskatoa
* Roberto Nauta - Mutikoa
* Javier de la Cámara - Neskatoa
* María Luisa Arias
* Marisa Porcel
* Juan Cazalilla
* Antonio Canal
* Aparicio Rivero
* Andrés Gómez

## Kanpo estekak

* ¿Quién puede matar a un niño? filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com [{es}}
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1304731
# ¿Qué culpa tiene el niño?

¿Qué culpa tiene el niño? (Zer erru du umeak?, ingelesezko bertsioan, Don't Blame the Kid) 2016ko mexikar film bat da. Gustavo Lozak zuzendu zuen eta Adicta Filmsek egin zuen zabalpena. Karla Souza, Ricardo Abarca, Biassini Segura,​ Rocío García eta Fabiola Guajardo dira aktore nagusiak.

## Argumentua

Filmak Maruren (Karla Souza) bizitza eroa azaltzen du, klase altuko gazte bat, Arthur (Mauricio Barrientos) eta Lauraren (Sofía Sisniega) ezkontzan bere lagunik onenekin mozkortzen dena, Dani (Fabiola Guajardo) eta Pau (Rocío García). Mozkor, bera baino askoz gazteagoa den gizon batekin harremanak ditu. Gazteari "La Rana" izena ematen diote (Ricardo Abarca).

## Kritikak

Filmak kritika gorabeheratsuak izan zituen, baina ikusle asko. Mexikoko zinema berrian diru gehien egin duen filmeetako bat da. IMDbn 6,7/10etik dauka eta FilmAffinityn hamar izarretik bost.

## Erreferentziak

* ↑ «¿Qué culpa tiene el niño? lidera nominaciones en los Premios Luminus» www.milenio.com (Noiz kontsultatua: 2020-04-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30314503
# ¿Qué te juegas?

¿Qué te juegas? 2019ko Inés de León espainiar zinema zuzendariaren amodiozko film komikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Roberto eta Daniela anai-arrebek enpresa handi eta errentagarri bat jaso dute herentzian familiarengandik, eta hori kudeatzea tokatuko zaie, baina gauzak ikusteko modu zeharo desberdinak dituzte. Biak gauza batean jarriko dira ados: Isabelekin maiteminduko dira.

## Aktoreak

* Leticia Dolera: Isabel
* Amaia Salamanca: Daniela Allende-Salazar
* Javier Rey: Roberto Allende-Salazar
* Mariam Hernández: Alexia
* Daniel Pérez Prada: Fernando
* Brays Efe: Brays
* Santiago Segura: Luis
* Walter Orellana: Yuma

## Erreferentziak

* ↑ «¿Qué te juegas?» Berria 2019-03-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62273640
# ¿Y tú qué sabes?

¿Y tú qué sabes? Óscar Terolek aurkeztutako lehiaketa programa izan zen. La Sextak eman zuen 2015eko abenduaren 27tik 2016ko urtarrilaren 10era arte. Bertan hiru pertsonai ospetsuk eta 200 unibertsitateko ikaslek galdera batzuk erantzun zituzten.

## Atalak

| Denboraldia | Denboraldia | Atalak | Hasiera | Bukaera | Ikusleria | Ikusleria | Ikusleria |
| Denboraldia | Denboraldia | Atalak | Hasiera | Bukaera | Ikus-entzuleak | Share |
| | 1 | 3 | 2015-12-27 | 2016-1-10 | 1.245.000 | %6,7a |
| Atala | Gonbidatua | Data | Ikus-entzuleak |
| 1 | Irene Junquera, Jorge Blass eta Santiago Segura | 2015-12-27 | 1.563.000 (%8,1a) |
| 2 | Agustín Jiménez, Antonio Garrido eta Llum Barrera | 2016-1-3 | 1.324.000 (%6,9a) |
| 3 | Luis Larrodera, Jon Plazaola eta Laura Sánchez | 2016-1-10 | 848.000 (%5,1a) |

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q21856646
# Xabier Castillo

    Artikulu hau futbol jokalariari buruzkoa da; abeslaria gaitzat duena beste hau da: «Xabier Castillo Miota»
Xabier Castillo Aranburu (Durango, Bizkaia, 1986ko martxoaren 29a) Athleticeko eta Errealeko jokalari ohia da. Bere ohiko postua, atzelariarena da, ezker hegaleko atzelariarena, zehazki. Bere garaiera, 1,82 metrokoa da, eta bere pisua, berriz, 71 kilokoa.

## Ibilbidea

Gazte mailako Errealera, Durango taldetik heldu zen. Ondoren, Sansera pasa zen. 2006/07 denboraldian, Errealak utzita egon zen Las Palmas taldean. 2007/08a da, Castilloren lehen denboraldia Errealaren lehen taldean eta orotara 38 partidu jokatuz. Errealaren lehen taldearekin, 2007-2008 denboraldian egin zuen debuta, Eibar-Real Sociedad partiduan.

## Estatistikak

2015eko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Sanse | 2.B | 2004/05 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Sanse | 2.B | 2005/06 | 34 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 2 |
| Sanse | Denera | Denera | 55 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 55 | 2 |
| Real Sociedad | 1. | 2005/06 | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 0 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Las Palmas | 2. | 2006/07 | 31 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Las Palmas | Denera | Denera | 31 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Real Sociedad | 2. | 2007/08 | 34 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Real Sociedad | 2. | 2008/09 | 36 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 37 | 1 |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 70 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 72 | 1 |
| Athletic | 1. | 2009/10 | 19 | 0 | 2 | 0 | - | - | 11 | 0 | 1 | 0 | 33 | 0 |
| Athletic | 1. | 2010/11 | 11 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 12 | 0 |
| Athletic | 1. | 2011/12 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 |
| Athletic | 1. | 2012/13 | 7 | 0 | 0 | 0 | - | - | 5 | 0 | - | - | 12 | 0 |
| Athletic | Denera | Denera | 37 | 0 | 3 | 0 | - | - | 16 | 0 | 1 | 0 | 57 | 0 |
| Las Palmas | 2. | 2013/14 | 27 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 28 | 0 |
| Las Palmas | Denera | Denera | 27 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 28 | 0 |
| Alaves | 2. | 2014/15 | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| Alaves | Denera | Denera | 13 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 233 | 3 | 9 | 0 | - | - | 16 | 0 | 1 | 0 | 259 | 3 |

## Kanpo estekak

* Xabier Castillo
* Xabier Castillo
* Datuak: Q562403
# Xabier Beraza

Xabier Beraza Pozo (Errenterian, 1999ko urtarrilaren 26a) gipuzkoar saskibaloi-jokalaria da. Gaur egun hegal posizioan dabil LEB Ligako Bartzelona "B" Futbol Klubean.

## Ibilbidea

Easo Saskibaloi kirol taldeko beheko kategorietan 2016. urtetik 2018.era hezia, Xabi Beraza EBA Ligako Easo Loquillo taldeko kidea da.
2017ko urriaren 22an, ACB Ligako 5. jardunaldian, Beraza San Sebastian Gipuzkoa Basket Club taldearekin hasi zen Saski Baskoniaren aurka, eta 4 errebote lortu zituen bost minutuan donostiar taldeak porrot egin arren.
2017-18 denboraldian, Easorekin eta Delteco GBCrekin partaidetzak txandakatzen ditu, eta 12 partida jokatzen ditu Endesa Ligan.
2018-19 denboraldian, Delteco GBCk Iraurgi Saski Baloiari lotu zion, Zilarrezko LEB ligan jokatzeko.
2020ko udan, San Sebastian Gipuzkoa Basket Club-ekin zuen kontratua deuseztatu ondoren, jokalariak Bartzelona "B" Futbol Klubaren alde sinatu zuen LEB Zilarrezko Ligan jokatzeko.

## Klubak

* 2015 - 18: Easo Saskibaloi Taldea (Junior) eta (EBA Liga)
* 2018-2020 Donostia Gipuzkoa Basket Club (Endesa Liga)
* 2018-2020 Iraurgi Saski Baloia (Zilarrezko LEB Liga)
* 2020-Jard. Bartzelonako Futbol Kluba "B" (Zilarrezko LEB Liga)

## Erreferentziak

* ↑ Ficha en muevetebasket
* ↑ Xabier Beraza jugador del equipo EBA, EASO LOQUILLO debuta en partido oficial de ACB en Vitoria con el GBC
* ↑ El detalle de Laso con Beraza, jugador del GBC y canterano del EASO
* ↑ Sanz, Beraza y Azpeitia continúan vinculados al Delteco GBC

## Kanpo estekak

* Jokalariaren fitxa acb-n
* Datuak: Q58486977
# Xabier Castillo Miota

Xabier Castillo Miota Xeberri (Durango, Bizkaia, 1948ko ekainaren 8a – Berriz, Bizkaia, 2021eko irailaren 8a) egile abeslari eta bikoiztailea izan zen.

## Kantautorea

Abeslari ibilbideari Gasteizen eman zion hasiera, han ikasten zegoela, 1970an. Amets izeneko taldea sortu zuten bost lagunek, gitarra elektrikoekin, euskaraz abesten. Hori Araban eta urte horietan oso gauza berria zen.
1973. urtean bakarkako disko bat kaleratu zuen, eta Iparragirreren hitzekin egindako lehen lana izan zen.
1976an Gontzal Mendibilekin batera bikote osatu eta Zaurietatik dario diskoa grabatu zuten IZ diskoetxerekin. Carlos Montero, Asier Loroño, Jose Oliver eta E. Duarte musikariek ere parte hartu zuten diskoan. Orduan Xeberri eta Mendbil urte eta erdiz plazaz plaza aritu ziren, eta guztira 200 kontzertutik gora eman zituzten. Disko horren parte izan zen Kapitalismoak abestia, hitz hauekin hasten dena:
| « | Kapitalismoak dakarren katai ta zapalketa izan dadila guretzat indar askatzailea (bis) | » |
Bagare abesti ospetsua ere disko horretan zegoen. Euskalki ezberdinetan bagara hitzak dituen aldaerak hitz-joko batean erabiliz, euskararen eta euskaldunen arteko batasunaren aldeko mezu argia du kantak. Honela hasten dira Bittor Kapanagak idatzi zituen hitzak:
| « | Araban bagare Gipuzkun bagera Xiberun bagire ta Bizkaian bagara Baita ere, Lapurdi ta Nafarran. Guztiok gara euskaldun guztiok anaiak gara nahiz eta hitz ezberdinez bat bera dugu hizkera ... | » |

## Bikoiztailea

1981etik aurrera bikoiztaile lanetan aritu zen 30 urtez. Hainbat pertsonaia ezaguni eman zien euskarazko ahotsa, Dragoi Bola marrazkietako Yamtxa pertsonaiari, eta saio-hasierako Goazen lagunok! abesti ezaguna ere hark abestu zuen.

## Diskografia

* Gizona (1970)
* Xeberri Iparragirre (1974)
* Zaurietatik dario (1976)

## Bestelakoak

Xeberrik ez zuen inoiz huts egin Durangoko zenbait literatura eta euskaltzalek 2014tik antolatutako Hitzez eta Ahotsez irakurraldi girotuan, edizio guztietan hartu zuen parte bere gitarra lagun.

## Erreferentziak

* ↑ «Xabier Castillo ‘Xeberri’ abeslari eta bikoiztaile durangarra hil da» naiz: 2021-09-09 (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* 1 2 «Xabier Castillo 'Xeberri' abeslaria hil da - Durangaldea» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* 1 2 3 4 5 Arin, Nagore. «Xabier Castillo 'Xeberri', abeslari eta bikoizle durangarra» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* ↑ «Xabier Castillo ‘Xeberri’ hil da, abeslari eta bikoizlea» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* 1 2 «"30 urte telebistarako bikoizten, eta ez daukat telebistarik etxean" - Durango» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Xeberri. .
* ↑ «Muere Xabier Castillo 'Xeberri', la voz de la canción de Dragoi Bola» EITB 2021-09-10 (Noiz kontsultatua: 2022-09-08).
* ↑ Guernikako Arbola. (Noiz kontsultatua: 2022-09-08).
* ↑ «Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Durangaldeko Hitzez eta Ahotsez: "Gure ingurukoak euskal literaturara hurbiltzea da gure helburua"» uberan.eus (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).

## Ikus, gainera

* Euskal kantagintza berria
* Iparragirre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27135291
# Xabier Berzosa

Xabier Berzosa Cuende (Donostia, 1976ko maiatzaren 28a - ) euskal zinema ekoizlea da, Moriarti Produkzioak-Irusoin produkzio-etxeetan lan egiten duena.

## Filmografia hautatua

* La trinchera infinita (2019)
* Handia (2017)
* Loreak (2014)
* Urte berri on, amona! (2011)
* 80 egunean (2010)
* Eutsi! (2007)
* Cristóbal Molón (2006)
* Aupa Etxebeste! (2005)
* Supertramps (2004)
* Datuak: Q50813014
# Xabier Borboi-Parmakoa

Xabier Borboi Parmakoa (gaztelaniaz: Francisco Javier Carlos María de Borbón-Parma y Braganza) (Lucca, Italia, 1889ko maiatzaren 25a - Zizers, Suitza, 1977ko maiatzaren 7a) karlisten tronurako hautagai izan zen; haren jarraitzaileen artean Xabier I.a zen. Militar frankisten estatu kolpean lagundu zuen eta karlistak frankisten alde borrokatzeko baimena eman zuen nahiz eta Francorekiko jarrera oso aldakorra izan, batzutan oso alde, bestetan aurka. Une desberdinetan Francok Espainiatik kanporatu zuen. Xabier Borboi Karlos Hugo Borboi-Parmakoaren (1930-2010) aita izan zen. Frantziako Erresistentziarekin kolaboratu zuen eta naziek harrapatu zuten, hiltzera kondenatuz. Pétain jeneralaren laguntzari esker ez zuten hil baina espetxe eta kontzentrazio esparruak ezagutu zituen, tartean Dachau.

## Kanpo estekak

* Xabier Borboi-Parmakoarekin elkarrizketa RTBF, 1967an.
* Datuak: Q179728
* Multimedia: Xavier, Duke of Parma / Q179728
# Xabier Carbayeda

Xabier Carbayeda Etxebarria (Usurbil, 1966ko urriaren 5a - ) euskal txirrindulari ohia da.

## Ibilbidea

1988an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.
1989 eta 1992 artean txirrindulari profesionala izan zen eta garaipen bakarra lortu zuen: San Froilan Sari Nagusia hain zuzen ere.
1994an Euskadi talde sorberriak masajista moduan kontratatu zuen. 12 denboraldi eman ondoren 2006an Euskaltel-Euskadiko kirol zuzendari bihurtu zen.

## Palmaresa

1991
* San Froilan Sari Nagusia

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | 104. | - |
| Txirrindularitzako Munduko Txapelketak | - | - | - | - |

## Taldeak

* Caja Rural-Orbea (1989)
* Paternina-Orbea / Artiach-Royal (1990)
* Paternina-Don Zoilo (1991)
* C.H.C.S.-Cierma (1992)

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com
* ↑ Xabier Aldanondoren palmares osoa
* ↑ www.deportistadigital.com: Euskaltel ficha a tres nuevos corredores y contrata a Carbayeda

## Kanpo estekak

* Xabier Carbayeda - ProCyclingStats
* Datuak: Q9096467
# Xabier Berasaluze

Xabier Berasaluze "Leturia" (Villabona, Gipuzkoa, 1954) pandero jotzailea da, Tapia eta Leturia trikiti bikoteko kidea. Korrontzi taldearekin ere jotzen du. Ogibidez, Kutxabankeko langilea izan zen, 2016an erretiratu zen arte.
1954an Billabonako Leturia baserrian jaio zen. Hiru urterekin pianoa eta solfeoa ikasten hasi zen. 1984az geroztik Joseba Tapia trikitilariarekin jotzen du Tapia eta Leturia musika taldean. 2016an, Kutxabankeko lanpostutik erretiroa hartu eta gero, Korrontzi taldearekin ere jotzen du, baina Euskal Herrian edo Euskal Herritik hurbil egiten dituzten emanaldietan soilik.

## Erreferentziak

* ↑ «Xabier Berasaluze, 'Leturia'», Berria, 2016-09-11.

## Ikus, gainera

* Tapia eta Leturia

## Kanpo loturak

* Tapia eta Leturia taldearen webgunea.
* Datuak: Q12269008
# Xabier Berasategi

Xabier Berasategi Garmendia (Olaberria, 2000ko apirilaren 8a) gipuzkoar txirrindularia da.

## Kirol ibilbidea

Txirrindularitzan aritzeaz gain, Mekatronika Industrialeko ikasketak bukatu ditu.
Junior mailan (19 urtez azpikoa) 2017ko Euskal Herriko Txapelketako hirugarren postuan sailkatu zen. Hurrengo urtean Iruñeko Itzuliko (bigarrena sailkapen orokorrean) eta Gipuzkoako Itzuliko (hirugarrena orokorrean) etapa garaipen bana lortu zuen.
2019an Laboral Kutxa taldearekin fitxatu zen. Bere bigarren denboraldian, Euskadiko eta Gipuzkoako txapelketak eskuratu zituen (23 urtez azpiko mailan), baita Kantabriako Itzulia ere. Bi urtez jarraian, 2021ean eta 2022an, Euskaldun Txapelketan gailendu da.
2023ko denboraldian profesionaletara pasatuko da Euskaltel-Euskadi taldean.

## Palmaresa

2017
* 3. Euskal Herriko errepideko txapelketan (junior)
2018
* 2. Gipuzkoako Itzulian eta etapa 1
* 3. Iruñeko Itzulian eta etapa 1
2020
* Euskal Herriko errepideko txapelketa
* Gipuzkoako errepideko txapelketa
* Kantabriako Itzulia
* 3. Lazkaoko Proban
2021
* Euskaldun Txapelketa
* Gipuzkoako errepideko txapelketa (San Juan Sari Nagusia)
* Zamorako Itzuliko etapa 1
* 2. Oroko Andre Maria Sarian
* 2. Loinaz Proban
* 3. San Bartolome Sarian
* 3. Altsasuko Sarian
* 3. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 4. Andra Mari Txiki Sarian
2022
* Euskaldun Txapelketa
* Pereda Memoriala
* Loinaz Proba
* Aiala Zirkuitua
* 2. Lehendakari Txapelketan
* 2. Santisteban Memorialan
* 2. Ereñoko Udala Sari Nagusian
* 2. Udaberri Sarian
* 2. Lazkaoko Proban
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. Altsasuko Sarian
* 3. Eusebio Vélez Sarian
* 3. Xanisteban Sarian
* 4. Nafarroako Itzulian
* 6. Andra Mari Txiki Sarian
2023
* 8. Matteotti Sarian
* 10. Ordiziako Klasikan
2024
* 7. Route Adélien
* 9. Plumelec-Morbihango Sari Nagusian

## Taldeak

* Laboral Kutxa- (2019-2022)
* Euskaltel-Euskadi - (2023-)

## Erreferentziak

* ↑ Xabier Berasategi, oso gustura Giroarekin
* ↑ Xabier Berasategi, tercer puesto en el Campeonato de Euskadi de ciclismo junior
* ↑ Xabier Berasategik irabazi du Euskaldun Txapelketa aurten ere
* ↑ Xabier Berasategi Euskaltelek fitxatu du, bi urterako

## Kanpo estekak

* Xabier Berasategi - ProCyclingStats
* Datuak: Q112691904
# Yes Cymru

Yes Cymru alderdi politikoetatik kanpoko erakunde galestar bat da, Gales independente bat aldarrikatu nahi duena. Izena ingelesezko eta galesezko termino banak osatzen du, Bai (ingelesez) Gales (galesez).
2014an sortu zen baina formalki Cardiffen aurkeztu zen 2016ko otsailean. Eskoziako independentzia erreferendumaren prozesuaren itzalean sortutako mugimendua da, neurri handi batean. Eskozian egitasmo hori aurrera eramateak berplanteamenduak ekarri ditu ezinbestean galestar nazionalismoan.
2.500 kide zituen 2020ko hasieran eta Galesko geografia ia osoan hedatuta dago. Erakundeko presidentea Siôn Jobbins da
Honako inkestak burutu zen Yes Cymruren izenean 2017an:
| Data | Independentziaren alde | Independentziaren aurka | Ez daki / ez du erantzun | Lagina | Esteka | Oharrak |
| 2017ko maiatza | %26 | %47 | %27 | 1.000 | Yes Cymru/ YouGov | Posizioa galdetu zen 0-10 eskalan. 0-4 Aurka, 5 axolagabe, 6-10 alde |

## Erreferentziak

* ↑ Galestar independentismoa, abian Naziogintza.eus
* ↑ About Yes Cymru Yes.Cymru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20968613
* Multimedia: YesCymru / Q20968613
# Yesero

Yesero (gaztelaniaz eta ofizialki Yésero eta aragoieraz Yesero) Huescako Alto Gallego eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 77 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648378
* Multimedia: Yesero / Q1648378
# Yesnaby

Yesnaby Eskoziako Mainland (Orkadak) uharteko mendebaldeko kostaldea da, hareharri gorrizko itsaslabar ikusgarriengatik ezaguna. Skara Brae herriaren hegoaldean dago.

## Deskribapena

Itsasoaren higadurak leizeak, zutabeak eta arrakalak ditu. Egitura ezagunena Yesnaby gaztelua izeneko zutabea da, sarritan Old Man of Hoyren bertsio txikia dela esan izan zaio.
Hareharri hauetan 300-400 milioi urte dituzten fosilak aurkitu izan dira, izan ere Devoniar aroan eraturiko geruzak baitira.

## Kultura

Orkadetako folklorean Yesnaby Healer aipatzen da, emakume honek odoljarioa eteteko boterea zuen, distantziara izanda ere.

## Iruditegia

* Yesnaby gaztelua
* Yesnaby gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8052921
* Multimedia: Yesnaby / Q8052921
# Yessica Camilo

Yessica Camilo (Santo Domingo, 1993ko otsailaren 23a) arkularia da. Dominikar Errepublika ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Yéssica Camilo
* ↑ Yessica CAMILO GONZALEZ

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23771135
# Yerupaja Chico

Yerupaja Chico Peruko mendi bat da.
Yerupaja Chichok 6.121 metro ditu eta bere ondoko Yerupajak 6.617 metro. Peruko Andeetako bi tontor dira. Solteracocha aintziraren gainetik ikus daitezke Punta Sambuyarako bidean, Huayhuashetik trekking bidezidorretan. Yerupaja Chico, esaten denez, teknikoki zailagoa da eskalatzaileentzat, baina gutxi gorabehera 600 metro baxuagoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8052685
# Yesca (gazte antolakundea)

Yesca 2006ko apirilaren 23an sortutako Gaztelako gazte antolakunde abertzalea da.
Bere aurretikoak Gaztelau Gazte Iraultzaileak (gaztelaniaz; Juventudes Castellanas Revolucionarias) ziren, Burgosen 1992an sortutakoak.
Gaztela osoan zehar hainbat eta hainbat batzar dauka, Gaztela eta Leon, Errioxa, Gaztela-Mantxa eta Madrilen zehar hedatuak.
Bere borroka politikoa gaztelanismoan, subiranismoan, auzolanean, autogestioan, sozialismoan, feminismoan, ekologismoan, antifaxismoan eta internazionalismoan kokatzen da.
Gaztelau Ezkerra higikunde soziopolitikoaren gazte-antolakundea da.
Oso harreman estuak ditu Ernai, Arran, Isca! eta Briga gazte antolakunde euskaldun, katalan eta galiziarrekin, baita erregimen espainiarraren aurka borrokan dabiltzan gainerako gazte antolakunde ezkertiar eta independentistekin.

## Kanpo-estekak

- Yesca antolakundearen webgunea
* Datuak: Q3393189
* Multimedia: Yesca / Q3393189
# Yerupajá

Yerupajá Peruko Huayhuash mendikateko mendi bat da, Andeetan. Lauricocha eta Bolognesi probintzietan kokatuta dago. 6.635 metrora, Peruko bigarren mendirik altuena eta Huayhuash mendikateko garaiena da. Tontorra Amazonas ibaiaren arroko punturik garaiena da, eta lehen aldiz 1950ean igo zuten Jim Maxwellek eta Dave Harrahk, eta bere iparraldeko tontorra (Yerupajá Norte) 1968an Roger Bates eta Graeme Dingle zeelandaberritarrek igo zuten. Bisitari askoren ustez, Yerupajá Hego Amerikako mendirik ikusgarriena da.
Igoera arrakastatsu gutxi batzuk baino ez dira izan, eskalatzen mendi zailenetako bat delako. Ibilbiderik ezagunena hego-mendebaldekoa da. Hurbilketa, normalean, Huarazetik hegoalderantz egiten da Chiquian eta Jahuacochatik.
* Datuak: Q529797
* Multimedia: Yerupajá / Q529797
# Yeso ibaia

Yeso ibaia Txileko ibaia da, 6 kilometro ibiltzen dituena, eta Maipo ibaiaren ibaiadar nagusietako bat da. Yeso ibairako ur-lasterrak IV eta V moten artean aldatzen dira, eta ibaiak erorketa malkartsu asko eta kanal estuak ditu. Santiagoko metropolitar eskualdean ur iturri bezala erabltzen da.
* Datuak: Q738905
* Multimedia: Yeso River / Q738905
# Ziklopropeno

Ziklopropenoa C$_3$H$_4$ formulako konposatu organikoa da. Zikloalkenoen artean sinpleena da. Oso eraztun tentsionatuta duenez prestatzeko zaila eta oso erreaktiboa da.
Gas kolorge hau erreaktibitateari eta loturari buruzko ikerketak egiteko erabili izan da.
Ziklopropenoaren deribatuak frutaren umotzea kontrolatzeko usatzen dira komertzialki.

## Erreferentziak

* ↑ Carter, Fairie Lyn; Frampton, Vernon L.. (1964-10-01). «Review of the Chemistry of Cyclopropene Compounds» Chemical Reviews 64 (5): 497–525. doi:10.1021/cr60231a001. ISSN 0009-2665. (Noiz kontsultatua: 2021-04-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q414101
* Multimedia: Cyclopropene / Q414101
# Ziklostomoak

Ziklostomoak (Cyclostomata), agnato izenaz ere ezagunak dira. Cyclostomata klase parafiletikoko arrainak dira. Aingiraren gisako gorputza dute, eta azal gogorra. Ez dute ezkatarik, ez barailarik, ezta hegal bikoitirik ere. Antzinatik hartu izan dira arraintzat, baina zoologiaren ikuspegitik oso bestelakoak dira. Bi azpiklase hartzen ditu klase honek: petromizontiformeak eta mixiniformeak. Lehenengo azpliklasekoek azal leuna eta likatsua izaten dute, eta ahoa biribil-itxurakoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15244338