OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Usako atxa

Usako atxa, Gipuzkoa eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Izenak hala esanagatik ez da haitza ageri Usakoatxaren gainean, erpin geodesikoa, buzoia eta mugarri pare bat baizik ez da han. Gainontzean pinudi, pagadi, larre eta iratzeak osatzen dute inguruko paisaia. Ibilbidea luzatzekotan, Albiturri nahiko gertu gelditzen da, HEan.

## Kanpo estekak

Usako atxa, http://www.euskal-herria.org/.
# Usaimen-sistema

Usaimen-sistema usainak detektatzeko erabiltzen den zentzumen-sistema da. Sistema hau kimiko-sentsorialtzat hartzen da, seinale kimikoak garunera iristen diren pertzepzio eta bulkada elektriko bihurtzen baititu.

## Funtzioa

Usaimen-sistemak hainbat funtzio ditu:
* Elikagai-iturri bat detektatzea eta horretara orientatzea.
* Nutriente-iturriaren egoera, mota eta nutrizio-kalitatea ebaluatzea.
* Estaltzeko bikote bat detektatzea.
* Odol bidez mugatutako lurralde bat ezagutzea.
* Ingurumenari buruzko informazioa detektatzea (kea, harrapariak edo harrapakinak bezalako arriskuak; hezetasun-maila, inguruko beste espezie batzuk).
* Usainaren irudikapen bat sortzea.
* Usainaren kontzentrazioa zehaztea.
* Ingurumen-usainen arteko usain berri bat bigarren planoan bereiztea.
* Usainak hainbat kontzentraziotan identifikatzea.
* Usaina irudikatzen duenaren oroitzapenarekin erlazionatzea.
Funtzio horiek gauzatzeko, sistemak garuneko eremu asko erabiltzen ditu. Usain-irudikapenak espazio batean kodetuta egon daitezke (garun-alde jakin batean aktibatutako neuronen patroi bat usainari dagokio), denboran (neurona ugarik egindako nerbio-bulkaden patroi bat usainari dagokio) edo bien konbinazioan. Zientzialariek usain-kodea batez ere denborazkoa edo espaziala den eztabaidatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Purves D, Augustine GJ, Fitzpatrick D, et al, ed. Neuroscience. (2. argitaraldia) Sunderland, MA: Sinauer Associates.
* ↑ (Ingelesez) Touhara, Kazushige. (2014). Mori, Kensaku ed. The olfactory system: from odor molecules to motivational behaviors. Tokio: Springer, 32 or. ISBN 978-4-431-54376-3. OCLC .945671841.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1054094
* Multimedia: Olfactory system / Q1054094
# Usain-kengarri

Usain-kengarria edo desodorantea transpirazioaren usaina murrizteko gorputzean ematen den substantzia da. Batez ere besapeetan eman ohi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309035
* Multimedia: Deodorants / Q309035
# Usak probintzia

Uşak probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Uşak da. 5.174 km²ko azalera du eta bertan 330.618 biztanle bizi dira.

## Barrutiak

Probintziaren barnean 6 barruti daude:
| Banaz Eşme Karahallı | Sivaslı Ulubey Uşak |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483078
* Multimedia: Uşak Province / Q483078
# Usansoloko geltokia

Usansolo Euskotren Trena eragilearen E1, 1D eta E4 lineei dagokien lurgaineko geltokia da, Usansolo udalerrian kokatuta dagoena. Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 2. tarifa-gunearen barruan dago.
Geltokiak alboko bi nasa ditu, nasa aldaketa pasonibela gurutzatuz egiten dela. Kanpoaldean doako aparkalekua dago.

## Sarbideak

Geltokiak sarbide bakarra du, kaleko kotan.
* Oletxe kalea, 48

## Lotuneak

Geltokia eta Osakidetzaren Galdakao-Usansolo Ospitalea lotzen dituen anezka zerbitzua eskaintzen du Euskotren Autobusak.

## Argazki galeria

* Pasonibela
* Eraikina

## Ikus, gainera

* Usansolo
* Galdakao-Usansolo Ospitalea
* Galdakao
* E1 linea (Euskotren)
* 1D linea (Euskotren)
* E4 linea (Euskotren)
* Euskotren Trena
* Euskotren Autobusa
* Eusko Trenbideak

## Kanpo estekak

* Euskotrenen webgunea
* Datuak: Q29272736
* Multimedia: Usansolo train station / Q29272736
# Villanueva Mesía

Villanueva Mesía Granadako udalerria da, Loja eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.158 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Granadako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q619685
* Multimedia: Villanueva Mesía / Q619685
# Villanubla

Villanubla Valladolideko udalerria da, Montes Torozos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.067 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valladolideko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1651671
* Multimedia: Villanubla / Q1651671
# Villanueva (Honduras)

Villanueva Hondurasko Cortés departamenduko udalerri bat da. 359 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 132283 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2542686
# Villanueva (Nikaragua)

Villanueva Nikaraguako Chinandegako departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 30461 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q933908
* Multimedia: Villanueva, Nicaragua / Q933908
Txantiloi:Chinandegako departamenduko udalerri aurkibidea
# Villanueva (udalerria)

Villanueva Mexikoko udalerri bat da. Zacatecas estatuan kokatua dago. 2010ean 29.395 biztanle zituen 2.179,5 km²ko azaleran. Herriburua [[Villanueva (Villanueva)|Villanueva]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
# Villanueva (mendia)

Villanueva Nafarroa Garaian den mendi bat da, Araizko mendilerroan kokatuta dagoena.
370 metroko garaiera dauka.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) (mendia) Villanueva (mendia) (Mendikat)
* ↑ Villanueva (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56664392
# Villanueva de Alcorón

Villanueva de Alcorón Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 212 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1658033
* Multimedia: Villanueva de Alcorón / Q1658033
# Villanueva

Villanueva (hitzez hitz, hiri berri), Espainiako eta gaztelera hitz egiten den hainbat herrialdetako udalerrien izena da:

## Lekuak
### Espainia
#### Andaluzia
##### Granadako probintzia

* Villanueva de las Torres
* Villanueva Mesía

##### Huelvako probintzia

* Villanueva de las Cruces
* Villanueva de los Castillejos

##### Jaéngo probintzia

* Villanueva de la Reina
* Villanueva del Arzobispo

##### Kordobako probintzia

* Villanueva de Córdoba
* Villanueva del Duque
* Villanueva del Rey

##### Málagako probintzia

* Villanueva de Cauche
* Villanueva de la Concepción
* Villanueva de Algaidas
* Villanueva del Rosario
* Villanueva del Trabuco
* Villanueva de Tapia

##### Sevillako probintzia

* Villanueva del Ariscal
* Villanueva del Río y Minas
* Villanueva de San Juan

#### Aragoi

* Villanueva de Sigena
* Villanueva del Rebollar de la Sierra
* Villanueva de Gállego
* Villanueva de Jiloca

#### Gaztela eta Leon
##### Ávilako probintzia

* Villanueva de Gómez
* Villanueva del Aceral
* Villanueva de Ávila
* Villanueva del Campillo

##### Burgosko probintzia

* Villanueva de Argaño
* Villanueva de Carazo
* Villanueva de Gumiel
* Villanueva de Teba
* Villanueva Tobera

##### Leóngo probintzia

* Villanueva de las Manzanas

##### Palentziako probintzia

* Villanueva del Rebollar

##### Salamancako probintzia

* Villanueva del Conde

##### Soriako probintzia

* Villanueva de Gormaz

##### Valladolideko probintzia

* Villanueva de Duero
* Villanueva de la Condesa
* Villanueva de los Caballeros
* Villanueva de San Mancio

##### Zamorako probintzia

* Villanueva de Azoague
* Villanueva de Campeán
* Villanueva de las Peras
* Villanueva del Campo

#### Gaztela-Mantxa
##### Ciudad Realgo probintzia

* Villanueva de la Fuente
* Villanueva de San Carlos

##### Cuencako probintzia

* Villanueva de Guadamejud
* Villanueva de la Jara

##### Guadalajarako probintzia

* Villanueva de Alcorón
* Villanueva de Argecilla
* Villanueva de la Torre

##### Toledoko probintzia

* Villanueva de Alcardete
* Villanueva de Bogas

#### Errioxa

* Villanueva de Cameros

#### Extremadura

* Villanueva de la Serena
* Villanueva del Fresno
* Villanueva de la Sierra
* Villanueva de la Vera

#### Madrilgo Erkidegoa

* Villanueva de la Cañada
* Villanueva del Pardillo
* Villanueva de Perales

#### Murtziako Eskualdea

* Villanueva del Río Segura

#### Valentziako Erkidegoa

* Villanueva de Viver

## Ikus, gainera

* Vilanova
* Villanueva de los Infantes
# Villanueva (Villaverde Turtzioz)

Villanueva Villaverde Turtziozko auzoa da. Administratiboki Kantabrian dagoen arren, berez Bizkaiko barrendegia da, eta horregatik Euskal Herrikoa dela jo ohi da; zehazki, Bizkaiko Enkarterri eskualdekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 145. araua: Bizkaiko herri izendegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6162756
# Villanueva de Alcardete

Villanueva de Alcardete Toledoko udalerria da, La Mancha eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.783 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Toledoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1629794
* Multimedia: Villanueva de Alcardete / Q1629794
# Vercelli

Vercelli (piemonteraz: Vërsèj) Italia iparraldeko hiria da. Piemonte eskualdean dago, Vercelliko probintzian. 2012an 47.115 biztanle zituen.
Sesia ibaiaren ertzean dago, lautada handi baten erdialdean, Milan eta Turinen artean, eta Suitza eta Liguriako itsasoaren artean. Ibarra oso ondo ureztatuta dago, eta arroz-soro handiak daude. Europako arroz ekoizle handienetarikoak dira Vercellin, eta mundu osora esportatzen dute.
Mugan ditu udalerri hauek: Asigliano Vercellese, Borgo Vercelli, Caresanablot, Desana, Lignana, Olcenengo, Palestro, Prarolo, Salasco, Sali Vercellese, San Germano Vercellese, Villata eta Vinzaglio.

## Historia

Liguriako libici tribuaren hiriburua izan zen Oppidium Vercellae; Galia Zisalpinokoa izan zen. K.a. 89. urtean zuzenbide erromatarra ezarri zuten. Estrabonen sasoian gotortutako hiribildua zen, baina K.a. 42. urtean udalerri izendatu zuten, eta indarra hartzen joan zen. Apolo (Apollinae Vercellae) zen gehien gurtzen zuten jainkoa. IV. menderako apezpiku-egoitza zen Vercelli, lehenengoz, San Eusebiorena.
Inguruetan urre-meatzeak zeuden: Ictimuli edo Vicus Ictimulorum.

## Monumentuak

San Andrea basilika da monumenturik ezagunena: 1219. urtean hasi ziren eraikitzen, eta hainbat estiloz eginda dago, hala nola lombardoa, erromanikoa eta gotikoa. Aipagarriak dira, beste batzuen artean, hauek ere: San Eusebio katedrala, Angello Dorrea, Torre di Città dorrea, Borgogna Museoa, Camilo Leone Museoa, eta abar. Kultura-ondare aberatsa dago Vercellin, arte eta arkitekturakoa ez eze, baita dokumentala ere.

## Senidetutako hiriak

* Tortosa, Espainia (2003)

## Ikus, gainera

* Via Francigena

## Erreferentziak

* ↑ 2012ko biztanleria: Vercelli Demo.istat.it

## Kanpo estekak

* Borgogna Museoa
* Datuak: Q5990
* Multimedia: Vercelli / Q5990
# Vercelliko probintzia

Vercelli Italiako probintzia da, Piemonteko eskualdean kokatuta dagoena.

## Herriak

Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15096
* Multimedia: Province of Vercelli / Q15096
# Verchen

Verchen Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 401 biztanle zituen, 11,75 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53768
* Multimedia: Verchen / Q53768
# Vercetti Regular

Vercetti Regular :
| Datuak |||
| Mota | Sans-serif | Sans-serif |
| Beste izenak | Vercetti | Vercetti |
| Sorrera data | 2022 | 2022 |
| Adibidea |||
Vercetti Regular —Vercetti izen soilaz ere ezaguna— sans-serif motako freewareko letra-tipo bat da. 2022an eskuragarri egin zen, Licence Amicale lizentziapean, horrek lagun eta lankideekin tipo-leihoak partekatu ditzaten ahalmena ematen du. Vercetti Regular humanismo eta geometria diseinu-elementuetan inspiratu zen.
Tipoak 326 glifo dauzka, zenbakiak, sinboloak, puntuazio-markak eta azentuak barne. Hau da, erabili daiteke Europako hizkuntza guztietarako, alfabetoa Latindar erabiltzen duten guztietarako. Letra-tipoa web diseinuan erabiltzeko pertsonalizatuta dago. Deskargatzeko formatu-fitxategiak: OTF, TTF, WOFF, WOFF2.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Dohmann, von Antje. (2022-09-19). «Freefont Vercetti» PAGE online (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ (Ingelesez) «Velvetyne» velvetyne.fr (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ (Ingelesez) «Vercetti Regular» Core77 (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ (Ingelesez) «Vercetti Font: A Free Sans Serif For Humanistic Design (+ 326 Glyphs) - Desircle» desircle.com 2023-12-07 (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).
* ↑ (Ingelesez) Mirko. (2022-09-24). «Vercetti Regular: A Free Sans Serif With A Geometric Touch» Typography Daily (Noiz kontsultatua: 2024-02-02).

## Ikus, gainera

* Arial
* Helvetica
* Tipografia
* Letra etzan

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* (Frantsesez) Licence Amicale
* (Ingelesez) Fonts In Use (Vercetti)
* Datuak: Q122203073
* Multimedia: Vercetti Regular (typeface) / Q122203073
# Vercana

Vercana Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 744 biztanle ditu, 15,01 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Vercanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Domaso Livo Montemezzo Trezzone Gera Lario Colico Samolaco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47082
* Multimedia: Vercana / Q47082
# Verceia

Verceia Italiako udalerri bat da. Sondrioko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.058 biztanle ditu, 11,38 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Verceiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dubino Novate Mezzola Sorico

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39288
* Multimedia: Verceia / Q39288
# Villaconejos

Villaconejos Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Comarca de Las Vegas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.389 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q966101
* Multimedia: Villaconejos / Q966101
# Villacorta

Villacorta Leongo herri txiki bat da. Leongo mendian kokatuta dago. Riaño zingiraren ondoan. Neguan 70 biztanle inguru ditu, baina udan biztanleria biderkatzen da. Abuztuan, 400 pertsona ingurura heltzen da.
Nahiz eta herri txikia izan, bi auzo nabarmendu daitezke: goiko auzoa eta beheko auzoa. Kaleak estuak dira eta etxeak harrizkoak eta familia bakarrekoak. Herrian zehar hiru plaza aurki ditzakegu eta horietako bitan iturriak daude. Iturrietako ura menditik dator. Herrian ez dago ez dendarik, ezta supermerkaturik eta horrexegatik egunero kamioiak etortzen dira Villacortara janaria saltzera: ogia, okela, arraina, fruituak...
Taberna bat dago bakarrik eta bertan arratsaldero herriko jendea biltzen da. Herria mendiz inguratuta dago. Harizti asko daude. Herri alboan ibai bat dago eta ibai horren tamaina oso handia da, baina ura hotz-hotza dagoenez ez da inor bertan bainatzen ausartzen.
Herriak zenbait meatze dauzka eta antzinean ikatza ateratzen zuten bertatik. Gaur egun itxita dago eta herriko biztanleak duela asko utzi zioten meatzetan lan egiteari.

## Kirola eta kultura

Villacortan elkarte kultural bat dago. Han antolatzen dira aktibitate ludikoak: ume, gazte eta adineko pertsonentzat.
Oso herri lasaia da oporrak pasatzeko, naturaren erdian eta giro ezin hobean. Herritik bost minutura futbol zelai bat dago eta bertan Villacorta F.C. taldeak jokatzen du. Herrian nekazal etxe bat dago ere eta urtero pare bat familia joaten dira uda igarotzera.
Villacorta inguruan hainbat herri daude: Valderrueda, Soto, Morgovejo, La Sota... Herri multzo bat osatzen dute herri guztiek.

## Jaiak

Udan zehar bi festa antolatzen dira; bata abuztuaren hasieran eta bestea amaieran; lehenengoa erlijiosoa eta baina ez bigarrena.

## Iruditegia

* Arkitektura gorria.
* Santa Catalina eliza.
* Villacortaren sarrera.
* Villacortako herri arkitektura.
* Villacortako plaza.
* Villacortako usategi zaharra.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Informazio turistikoa.
* Datuak: Q6162570
* Multimedia: Villacorta / Q6162570
# Villaco

Villaco Valladolideko udalerria da, Páramos del Esgueva eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 108 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valladolideko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1919521
* Multimedia: Villaco / Q1919521
# Villaconejos de Trabaque

Villaconejos de Trabaque Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 459 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) udalaren webgunea.
* Datuak: Q581548
* Multimedia: Villaconejos de Trabaque / Q581548
# Villada

Villada esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

## Lekuak

* Villada, Palentziako probintziako udalerria.
* Villada, Argentinako Santa Fe probintziako Caseros departamentuko herria.
* Lerma de Villada, Mexikon dagoen herria.

## Pertsonaiak

* José Vicente Villada, Mexikoko Estatuko gobernadore izandako politikaria.
* Mercedes Villada Achaval, Eduardo Lonardi Argentinako presidente izandakoaren emaztea.
# Villaciervos

Villaciervos Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 12 kilometrora dago. 2013ko erroldaren arabera 93 biztanle zituen 81,67 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q834704
* Multimedia: Villaciervos / Q834704
# Villacián

Villacián Lausa Haraneko herria da, Burgosko probintzian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2016an 9 biztanle zituen. Herri hustu bilakatzekotan dago.

## Erreferentziak

* ↑ «50 núcleos más se asoman a la desaparición en los últimos 10 años» Diario de Burgos 2014-3-23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42940634
* Multimedia: Villacián / Q42940634
# Villada (Palentzia)

Villada Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.113 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q191770
* Multimedia: Villada / Q191770
# Villaconancio

Villaconancio Palentziako udalerria da, El Cerrato eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 71 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1906856
* Multimedia: Villaconancio / Q1906856
# Trégrom

Trégrom (bretainieraz Tregrom) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q739852
* Multimedia: Trégrom / Q739852
# Trégueux

Trégueux (bretainieraz Tregaeg) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q476687
* Multimedia: Trégueux / Q476687
# Tréguierreko katedrala

Tréguierreko katedrala (frantsesez: Cathédrale Saint-Tugdual de Tréguier) Bretainiako Tréguier hiriko katedral katolikoa da.

## Historia

Tréguierreko diozesia 950an sortu zen eta berehala harrizko katedral bat eraiki zuten estilo erromanikoan. 1090 eta 1110 artean bukatu zituzten lanak.
1339an katedral berria eraikitzen hasi ziren, handiagoa eta estilo gotikoan. Bretainiako oinordekotza gerrak ordea lanak geldiarazi zituen eta ia mende bat beranduago inauguratu zen gaur egungo katedrala, 1425ean hain zuzen ere.
1947an Pio XII.a Aita Santuak basilika maila eman zion.

## Egitura

Gurutze latindarreko oinarria du, habearte nagusia 75 metro luze eta 17'45 metro zabal dena, eta transeptuak 40 metrotako luzera du.
Hiru dorre ditu. Aipagarriena Hastings dorrea da, erromanikoa eta hiru solairu dituena. Aurretik izan zen katedraletik gelditzen den dorrea da. Bigarrena Santuen dorrea" da eta hirugarrena "Dorre berria", 1787an eraikia eta orratz luzea daukana.
Klaustro ederra dauka, 48 arku gotikok inguratzen dute. 1460an eraiki zen eta 1468an sagaratu. Eraikinaren ipar-ekialdean dago.
Katedralak hiru sarrera ditu:
* Porche des lépreux ("Legenardunen sarrera")
* Porche des cloches ("kanpaien sarrera")
* Porche du peuple ("herritarren sarrera")

## Iruditegia

* Kanpaien sarrera.
* Hastings dorrea.
* Legenardunen sarrera.
* Habearte nagusia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2371597
* Multimedia: Cathédrale Saint-Tugdual de Tréguier / Q2371597
# Trégueux kantonamendua

Trégueux kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Côtes-d'Armor departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 4 udalerri ditu eta Trégueux da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17623345
# Tréguennec

Tréguennec (bretainieraz Tregeneg) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221297
* Multimedia: Tréguennec / Q221297
# Tréguidel

Tréguidel (bretainieraz Tregedel) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1013006
* Multimedia: Tréguidel / Q1013006
# Tréguier

Tréguier (bretainieraz: Landreger) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da. 2.676 biztanle baino ez dituen arren Bro Dreger lurralde historikoaren hiriburua da.

## Geografia

Bretainiako iparraldeko kostaldean kokaturik dago, Jaudy eta Guindy ibaiek bat egiten duten puntuan, Tréguierreko estuarioaren barrenean. Estuarioak 250-500 metrotako zabalera du eta nabigagarria da. Kaia itsasotik 9 kilometrotara kokaturik dago.

## Etimologia

Frantsesezko Tréguier eta bretoierazko Landreger (Lan Trecor) izenak aintzinako Trecorum izenetik datoz. Bi ibaien artean gelditzen ziren hiru lurraldeek triangelu bat osatzen dute eta hortik herriaren izena.

## Historia

542 urtearen inguruan jadanik existitzen zen Trecorum izenarekin eta San Tugdualek sorturiko monasterio baten inguruan eratu zen. IX mendean apezpikuaren egoitza bihurtu zen. XIV mendean gaur egungo katedral gotikoa eraikitzen hasi ziren baina Bretainiako oinordekotza gerrak lanak geldiarazi zituen eta 1435ean inauguratu zen, ehun urtetako eraikuntza aldiaren ondoren.
XVII eta XVIII mendeetan hainbat erlijio eraikin altxatu ziren eta erromesaldien helmuga bihurtu zenez herriak garapen ekonomikoa izan zuen, 1789an Frantziako Iraultza gertatu zen arte. Eliza eta kaperak harpilatuak izan ziren eta Tréguier erabat jota gelditu zen. Ordutik aurrera arrantza eta nekazaritzan oinarritu zuen bere jarduera ekonomikoa baina industrializaziorik gabe garrantzia galdu eta herri txikia bihurtu zen.

## Hiritar ezagunak

* Ernest Renan (1823-1892), filosofoa, historialaria eta idazlea.

## Iruditegia

* Alde zaharrerako sarrera.
* San Tugdual katedrala.
* Ernest Renan-en museo etxea.
* Udaletxea.
* Jaudy ibaia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235297
* Multimedia: Tréguier / Q235297
# Trégunc

Trégunc (bretainieraz Tregon) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q382095
* Multimedia: Trégunc / Q382095
# Tréguier kantonamendua

Tréguier kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Côtes-d'Armor departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 22 udalerri ditu eta Tréguier da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q384277