OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Oinordetzako monarkia

Oinordetzako monarkia gaur egun munduko ia monarkia guztiek darabilten monarkia mota da.
Oinordetzako monarkian, monarka guztiak familia beretik datoz. Erregetza senide batetik bestera igarotzen da. Normalean, erregea edo erregina hil ostean, hurrengo belaunaldiko seme-alaba batek jasotzen du tronua, edo bestela, anai-arreba, osaba-izeba lehengusu-lehengusina edo beste senide batek. Gaur egun, ondorengotza-ordena zehaztuta egon ohi da, monarka hil aurretik ondorengoa nor izanen den jakin ahal izateko. Honela, monarkia-sistemak egonkorragoak izaten dira. Izan ere, lehenaldian, borroka eta gatazka andana sortu ziren koroa nork hartuko zuenarengatik. Historikoki, oinordetzako sistema guztiek ez dute bat egin, monarkia batzuetan ondorengotza gizonezkoengana mugatu baita.

## Ikus, gainera

* Hautapenezko monarkia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849242
* Multimedia: Ecological succession / Q849242
# Ointxe! Saskibaloi Taldea

Ointxe! Saskibaloi Taldea Arrasateko saskibaloi taldea da

## Historia

1964an Jon Basurko Txurruka saskibaloi jokalari bilbotarra Arrasatera etorri zen. 1966an Jose Maria Arizmendiarrietak eskatu zion Juventud Deportiva Mondragón taldearen barnean saskibaloi talde bat eratzeko. Entrenamenduak 1967an hasi ziren eta lehenengo partida ofiziala 1968an jokatu zuen. Iturripeko pilotalekuan izan zen partida eta Donostiako Txangurro Iturriotz taldeari 51-50 irabazi zion. 1977an Musakolako kiroldegian jokatzen hasi zen.
1984an Jon Basurkoren lekua Jose Mari Balzategik hartu zuen eta taldea hazi egin zen. 1990an 2. Nazionalera iritsi zen eta 1994 eta 1997 artean EBA Ligan jokatu zuen, garai hartan Espainiako bigarren maila zen. Lehen denboraldian Txus Brizuela gasteiztarra zen entrenatzailea. Bigarren denboraldirako Saski Baskoniarekin ituna sinatu zuen orduan eta hainbat jokalarik bertan jokatu zuten utzita, denetan aipagarriena Jorge Garbajosa, gerora NBA-n arituko zena. Jose Angel Samaniego zen entrenatzailea eta ACB Ligara igotzeko play-offak ere jokatu zituen, baina ez zuen helburua lortu. 1997tik aurrera gainbehera iritsi zitzaion taldeari.
2007-08 denboraldian Mondragon Unibertsitateak bere gain hartu zuen eta bultzada berria eman zion taldeari. Eskoriatza Kirol Elkartearekin sinaturiko itunaren bidez nesken taldeen ardura eskoriatzarrek hartu zuten. Lehenengo denboraldian EBA Ligara igotzea lortu bazuen ere postuari uko egin behar izan zion eskatzen zuen esfortzu ekonomikoa zela eta. 2014an lortu zuen EBA Ligara itzultzea eta ordutik bertan dabil.
2019ko irailean EBA taldeen Euskal Kopa irabazi zuen finalean Saski Baskoniaren harrobiko taldea 84-79 garaituz.

## Palmaresa

* Euskal Kopa (EBA)
** Txapelduna (1): 2019
** Finalista (1): 2021

## Azken denboraldiak

| Urtea | Maila | Postua | Denboraldiko emaitzak |
| 2014-15 | EBA | 10.a | 10-16 |
| 2015-16 | EBA | 9.a | 11-15 |
| 2016-17 | EBA | 11.a | 8-18 |
| 2017-18 | EBA | 14.a | 9-21 |
| 2018-19 | EBA | 5.a | 16-10 |

## Emakumezkoen taldea

2020-2021 denboraldian Emakumezkoen senior taldea sortu da lehen aldiz, harrobiko jokalariei jarraipena emateko asmoz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Ointxe! Arrasateko Saskibaloi KE | Historia» www.ointxe.eus (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) www.ointxe.eus
* Datuak: Q61364658
# Oinuts Errealen monasterioa

Oinuts Errealen monasterioa (gaztelaniaz: monasterio de las Descalzas Reales) Madrilgo monasterioa da, klaratar oinutsek kudeatuta. Joana Austriakoak 1559an sortua, hiriaren erdialdean dago, Puerta del Soldik gertu. XVI. mendeko eraikin klasizista honek artelan asko ditu bere barnean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2268271
* Multimedia: Monastery of Las Descalzas Reales (Madrid) / Q2268271
# Palais des Congrès (Bordeleko tranbia)

Palais des Congrès Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573438
# Palais des Sports

Palais des Sports (euskaraz: «kirol-jauregia») izan daiteke:

## Frantzia

* Palais des Sports de Beaulieu, Nantes
* Palais des Sports (Besançon)
* Palais des Sports (Dijon)
* Palais des Sports de Beaublanc, Limoges
* Palais des Sports de Gerland, Lyon
* Palais des Sports (Grenoble)
* Palais des Sports (Marseilla)
* Palais des Sports (Megeve)
* Palais des Sports (Orléans)
* Palais des Sports (Paris)
* Palais des Sports (Paue)
* Palais des Sports (Toulon)
* Palais des Sports (Tolosa Okzitania)
* Palais des Sports Jean Weille, Nancy
* Palais des Sports Maurice Thorez, Nanterre

## Québec

* Palais des Sports Léopold-Drolet, Sherbrooke
* Palais des Sports (Val d'Or)
# Palais Bourbon

Palais Bourbon edo Bourbon jauregia Frantziako Paris hiriburuan dagoen jauregi bat da. Sena ibaiaren ertzean, Parisko 7. barrutian dago eta Frantziako Biltzar Nazionalaren egoitza da. Alboetan Concorde zubia eta Concorde plaza ditu.
1722-1728 bitartean Giardini, Pierre Cailleteau, Jean Aubert eta Jacques V Gabriel arkitektoek eraiki zuten. Frantziako monumentu historikoa da.

## Informazio praktikoa

* Helbidea: 126 Rue de l'Université, 75355 Paris, Frantzia
* Geltokiak:
** Assemblée Nationale
** Invalides
** Invalides

## Kanpo estekak

* Frantziako Biltzar Nazionalaren webgunea (Frantsesez)
* Datuak: Q936633
* Multimedia: Palais Bourbon / Q936633
# Palais de Tokyo

Palais de Tokyo, jatorrizko izena Palais des Musées d'Art Moderne da, eta arte moderno eta garaikideari eskainitako eraikin bat izendatzen du. Parisko XVI. barrutiko President-Wilson etorbideko 13. zenbakian dago, Chaillot jauregitik ehunka metro gutxira ipar-ekialdera Sena ibaiaren ertzari jarraituz, hurbileko estilo arkitektoniko batekin. Eraikinaren kanpoko oskola guztiz marmolez estalita dago.
Aipatutako eraikinak "Palais de Tokyo" izena du, eta Sena ibaiaren ertzean dagoen "Quai de Tokio" (gaur egun New-York etorbidea) du izena, eta haren hego-ekialdeko fatxada nagusitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Le Palais de Tokyo - Paris 16e
* ↑ L’histoire du Palais de Tokyo depuis 1937

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1535247
* Multimedia: Palais de Tokyo / Q1535247
# Palais-Royal–Musée du Louvre (Parisko metroa)

Palais-Royal–Musée du Louvre (Errege-erreginen jauregia–Louvre museoa, euskaraz) Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko I. barrutian kokatuta dagoena.
Geltokia 1900ko abuztuaren 13an ireki zen, Parisko metroaren linea inauguratzearekin batera.

## Historia

Geltokia 1900eko uztailaren 19an ireki zen, linearen eraikuntzarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Aurkezpena» Île-de-France Mobilités (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 1. linea (Parisko metroa)
* 7. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1467113
* Multimedia: Palais Royal - Musée du Louvre (Paris Metro) / Q1467113
# Palais Equitable

Palais Equitable, Austriako Viena hiriburuan dagoen eraikin historiko bat da, Stephansplatz plazan eta Vienako katedralaren parean.
1856-1886 artean bertan zeuden Erdi Aroko eraikin multzo batzuek erautsi ondoren libre gelditu zen solairuan eraiki eta 1891an amaitu zen. The Equitable Life Assurance Society of the United States estatubatuar aseguruetxearen egoitza izan zen eta bere izkinetako batean Stock im Eisen irudia dago.
* Datuak: Q873416
* Multimedia: Palais Equitable / Q873416
# Palais des Sports (Grenoble)

    Artikulu hau Grenobleko eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Palais des Sports».
Palais des Sports (euskaraz: «kirol-jauregia») Grenobleko kirol pabiloia da, gaur egun izotz hockey eta saskibaloi partidak hartzen dituena.
Erikina 1967an eraiki zen Grenoble hirian 1968ko Neguko Olinpiar Jokoen ondorioz. Joko hauetan zehar, izotz hockey eta patinaje artistikoko lehiaketen egoitza izan zen, baita Jokoen amaierako ekitaldia ere.
Ondoren, 1979 eta 1983 urteetako saskibaloiko Europako Kopako finalen egoitza izan zen, baita 1985eko eta 1988ko saskibaloiko Europako Errekopako finalena, 1982ko Davis Kopakoa eta 1972 eta 1981eko Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketakoa ere. Era berean, supercross lehiaketak eta musika kontzertuak ere antolatu ditu. Gaur egun 12.000 ikuslerentzako tokia du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q644431
* Multimedia: Palais des Sports de Grenoble / Q644431
# Palais des Sports (Paue)

    Artikulu hau Paueko eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Palais des Sports».
Palais des Sports (euskaraz: «kirol-jauregia») Élan béarnais Pau-Lacq-Orthez taldearen saskibaloi pabiloia da, Beranoko hiriburua den Pauen dagoena.
1991n eraikia, Frantzia osoko saskibaloi pabiloirik handiena da eta horri esker batzuetan Frantziako saskibaloi selekzio nazionalaren egoitza ere bada.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q778495
* Multimedia: Palais des sports de Pau / Q778495
# Palais de Justice (Bordeleko tranbia)

Palais de Justice Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.

## Kokapena

A linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q7604272
# Palais de Justícia geltokia

B linea (Tolosako metroa) :
1. linea (Tolosako tranbia) :
2. linea (Tolosako tranbia) :
Palais de Justícia (Palais-de-Justice, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metro eta tranbiaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, place Auguste Lafourcade eta allées Paul Feuga artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

## Sarbideak

* Grande-Rue Saint-Michel
* Allées Paul Feuga

## Historia

2007ko ekainaren 30an ireki zen Palais de Justícia geltokia.
2010eko abendutik, eta lineetako tranbiak geltoki horretan gelditzen dira.

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Sant Miquèl-Marcel Langer eta Ramonvilaraino
* Carmes eta Bòrdarojaraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak
### Igarotze azkarreko autobusa

Geltokia L4 eta L9 linearekin konekta da.

### Hiriko busa

Geltokia 31 eta Noctambus linearekin konekta da.

## Irudiak

* Tranbiaren geltokia
* Tornuak
* Metroaren nasa bat

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Accueil» www.midimobilites.fr (Noiz kontsultatua: 2020-08-08).

## Ikus, gainera

* Tolosa Okzitaniako metroa
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)
* Tolosa Okzitaniako tranbia
* 1. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)
* 2. linea (Tolosa Okzitaniako tranbia)

## Kanpo estekak

* Tisséo web gune ofiziala
* Datuak: Q3360807
* Multimedia: Palais de Justice (Toulouse metro) / Q3360807
# Oxyuranus

Oxyuranus Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australia eta Ginea Berrian bizi dira.

## Espezieak

* Oxyuranus microlepidotus (McCoy, 1879)
* Oxyuranus scutellatus (Peters, 1867)
* Oxyuranus temporalis Doughty, Maryan, Donnellan & Hutchinson, 2007

## Kanpo estekak

* Datuak: Q852348
* Multimedia: Oxyuranus / Q852348
* Espezieak: Oxyuranus
# Pantón

Pantón Lugo udalerria da, Terra de Lemos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.274 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q1447446
* Multimedia: Pantón / Q1447446
# Panunzita

Panunzita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Panunzita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Na)AlSiO4}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Panunzite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Panulirus

Panulirus Palinuridae familiako otarrainen genero bat da, antenan flagelo luzeak dituzten espezieak barnebiltzen dituenak. Honako espezieak ditu barnean:
* Panulirus argus (Latreille, 1804)
* Panulirus brunneiflagellum Sekiguchi & George, 2005
* Panulirus cygnus George, 1962
* Panulirus echinatus Smith, 1869
* Panulirus femoristriga (von Martens, 1872)
* Panulirus gracilis Streets, 1871
* Panulirus guttatus (Latreille, 1804)
* Panulirus homarus (Linnaeus, 1758)
* Panulirus inflatus (Bouvier, 1895)
* Panulirus interruptus (Randall, 1840)
* Panulirus japonicus (von Siebold, 1824)
* Panulirus laevicauda (Latreille, 1817)
* Panulirus longipes (A. Milne-Edwards, 1868)
* Panulirus marginatus (Quoy & Gaimard, 1825)
* Panulirus ornatus (Fabricius, 1798)
* Panulirus pascuensis Reed, 1954
* Panulirus penicillatus (Olivier, 1791)
* Panulirus polyphagus (Herbst, 1793)
* Panulirus regius De Brito Capello, 1864
* Panulirus stimpsoni Holthuis, 1963
* Panulirus versicolor (Latreille, 1804)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138437
* Multimedia: Panulirus / Q138437
* Espezieak: Panulirus
# Panurginae

Panurginae erle subfamilia bat da. Bere barruan 33 genero eta 7 leinu daude. Mundu Berrian oso anitzak dira, baina ez-ohikoak tropikoetan. Mundu Zaharran Paleartiko eta Afrikan aurki daitezke, baina ez daude ez Australian ez Asiako topikoetan. Ingurune haretsuetan bizi dira gehien bat. Basamortuan bizi direnek espezializazio floral handia dute.

## Sailkapena

* Protandrenini
** Anthemurgus
** Anthrenoides
** Chaeturginus
** Liphanthus
** Neffapis
** Parapsaenythia
** Protandrena
** Psaenythia
** Pseudopanurgus
** Rhophitulus
* Panurgini
** Avpanurgus
** Camptopoeum
** Panurginus
** Panurgus
* Nolanomelissini
** Nolanomelissa
* Melitturgini
** Borgatomelissa
** Flavomeliturgula
** Gasparinahla
** Melitturga
** Meliturgula
** Mermiglossa
** Plesiopanurgus
* Protomeliturgini
** Protomeliturga
* Perditini
** Macrotera
** Perdita
* Calliopsini
** Acamptopoeum
** Arhysosage
** Calliopsis
** Callonychium
** Litocalliopsis
** Spinoliella

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7131972
* Multimedia: Panurginae / Q7131972
* Espezieak: Panurginae
# Panyu Barrutia

Panyu Barrutia (txinera sinplifikatuz: 番禺区; pinyineraz: Pānyú Qū), Guangzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 947.607 biztanle bizi ziren 122,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 1.431,69 biztanle/km2 da. Guangzhouko erdigunearen inguruko barrutietako bat da.

## Ikus, gainera

* Guangzhouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Panyu barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q948245
* Multimedia: Panyu District / Q948245
# Panzeltismo

Pazeltismoa zelta herrialdeen arteko hartueman kultural eta politikoak bultzatzearen alde dagoen mugimendu ta pentsamoldea da. XVIII. mendearen amaieraldetik aurrera, erromantizismoa eta Zelta Pizkundearekin batera sortu zen.
Berez, Antzinaroan zelta herri "bakar" bat inoiz ez egon arren, herri ezberdinez osatutako multzoa baizik, gaur egun Irlanda, Eskozia, Gales, Kornualles, Bretainia eta Man Uharteak beren buruak zelten ondorengotzat dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3125170
# Panxón (Nigrán)

Panxón, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Nigrán udalerrian dagoen parrokia bat da, Pontevedrako probintzian. 2011ko erroldaren arabera 3.901 biztanle zituen.
* Datuak: Q3398382
* Multimedia: Panxón, Nigrán / Q3398382
# Pershore

Pershore, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Worcestershire konderrian.
2021ean 8.406 biztanle zituen.
* Datuak: Q767858
* Multimedia: Pershore / Q767858
# Persiako onagro

Taxotaula bat irakurtzeko eraPersiako onagroa Kontserbazio egoera: galzori larrian :
Jatorrizko herrialdea(k):  Iran :
Sailkapen zientifikoa :
| Erreinua: | Animalia |
| Filuma: | Chordata |
| Klasea: | Mammalia |
| Ordena: | Perissodactyla |
| Familia: | Equidae |
| Generoa: | Equus |
| Espeziea: | Equus hemionus |
| Azpiespeziea: | Equus hemionus onager |
Sinonimoak :
Gur :
Persiako onagroa, gur edo Equus hemionus onager, Iran aldeko onagroaren azpiespeziea da.
Galtzeko arrisku larrian dago. 600 abere baino gutxiago bizi dira libre beraien jatorrizko habitatean eta beste 30 inguru daude zooetan, bereziki Ameriketako Estatu Batuetan. Batzuetan onagro hitza bereziki azpiespezie hau izendatzeko erabiltzen da.
Nahiz eta saiakerak egon diren, Persiako onagroa etxekotzeko gaitza da.

## Erreferentziak

* ↑ https://archive.today/20121220184116/http://data.iucn.org/themes/ssc/sgs/equid/ASWAss.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20140925113443/http://conservationcenters.org/species-conservation-priorties/persian-onager/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20908066
* Multimedia: Equus hemionus onager / Q20908066
* Espezieak: Equus hemionus onager
# Persiar

Persiarra (persieraz: ایرانیان فارسی‌زبان‎) Irango talde etniko nagusia da, herrialdeko biztanleriaren erdia baino gehiago osatzen duena. Persiarek sistema kultural bera dute eta persieraz egiten dute.
Antzinako persiarrak antzinako irandar herri batekoak ziren, egungo Iranera K.a. X. mendean iritsi zirenak. Bertan inperio eta kultura poteretsuak ezarri zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ CIA. (2011-4-28). The World Fact Book – Iran. .
* ↑ Estilo liburua. Berria (Noiz kontsultatua: 2017-8-17).
* ↑ David Sacks; Oswyn Murray; Lisa R. Brody. (2005). Encyclopedia of the ancient Greek world. Infobase Publishing, 256 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q484206
* Multimedia: Persian people / Q484206
# Pershing udalerria, Jackson konderria (Indiana)

Pershing udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Jackson konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.354 biztanle zituen, 30.86 milia karratu (79.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pershing udalerriak 301 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.675 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7170187
# Persia

Persia izenak hainbat adiera ditu, Iranekin erlazioa dutenak:
* Iran (herrialdearen aurreko izena)
* Persiar Inperioa (Akemenestar Inperioa)
* Sasandar Inperioaren izenetako bat.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Ikus, gainera

* Persiako golkoa
* Fars probintzia (Iran).
* Persis, Irandar lautadan Antzinaroan izan zen hiria.
# Pershing (Wisconsin)

Pershing Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Taylor konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 201 biztanle ditu, 35,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Taylor konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1886442
# Persia (Iowa)

Persia Iowako hiri bat da. Harrison konderrian kokatua dago. 2010ean 319 biztanle zituen, 1,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1913014
* Multimedia: Persia, Iowa / Q1913014
# Pershing konderria (Nevada)

Pershing konderria (ingelesez: Pershing County) Nevadako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tonopah da. 2010eko zentsuaren arabera 6.753 biztanle zituen, Pershing kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Pershing konderriak 15.714,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 79,93 ura dira. Beste 15.634,63 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,43 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 6.753 pertsonetatik 6.113 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.508 dira. 251 beltzak edo afroamerikarrak. 173 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 87 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 118 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q484342
* Multimedia: Pershing County, Nevada / Q484342
# Persia (New York)

Persia Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cattaraugus konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 2.207 biztanle ditu, 20,99 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Cattaraugus konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708349
* Multimedia: Persia, New York / Q3708349
# Persiako errepidea

Persiako errepidea (errege-bidea zentzu literalean) Dario I.a errege persiarrak K.A.ko V.a mendean eraikitako bide zaharra izan zen. Irango mesetako persiar hiriak (ekialdean) eta Anatoliako Sardes hiria mendebaldean lotzen zituen, eta akemenastar inperio zabalaren komunikazio azkarra errazten zuen.

## Ezaugarriak

Herodotoren idatziei, ikerketa arkeologikoari eta beste iturri historiko batzuei esker berreraiki ahal izan da bidearen ibilbidea. Sardes mendebaldeko hiritik hasten zen, ekialderantz jarraitzen zuen, eta, gaur egungo Irak mesopotamikoan Ninive eta Babilonia zeharkatzen zituen. Uste da Babiloniatik hurbil bidea bitan banatzen zela. Bide bat ipar-mendebalderantz eta gero mendebaldera zihoan, Ekbatana zeharkatuz eta Zetaren Bidearekin bat eginez. Beste bideak ekialderantz jarraitzen zuen, Susa etorkizuneko hiriburu persiarretik barrena (egungo Iranera), eta, ondoren, hego-ekialderantz, Persepoliseraino.
Bidea azpiegiturez hornitua zegoen bertan zebiltzan bidaiariek atseden hartzeko. Mezulari zerbitzu batek erabiltzen zuen bereziki, Herodotoren arabera, eta mezulariek gai omen zitren 2.699 kilometro egiteko zazpi egunetan. Herodoto historialari greziarrak honela idatzi zuen: «munduan ez dago mezulari persiar hauek baino azkarrago bidaiatzen duen ezer (...). Ez euriak, ez elurrak, ez beroak, ez gaueko iluntasunak ez diete galarazten ahalik eta azkarren agintzen zaien lana egitea».

## Erreferentziak

* 1 2 «Iran Chamber Society: History of Iran: Royal Road» www.iranchamber.com (Noiz kontsultatua: 2021-11-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220796
* Multimedia: Royal Road / Q220796
# Petronorren kaiak

Petronorrek sei porturatze gune ditu, 1etik 6ra zenbatuta. Batetik hirura bitarteko porturatze guneak Luzero puntari atxikitako kaian daude, lautik seira bitartekoak bien bitartean Luzero punta eta Ceballos punta bitarteko kai batean daude.
Lehen ontziralekuan, petroliontzirik handienak lehorreratzen dira, 100.000 tona petrolio edo gehiago garraiatzen dituztenak. Bigarren eta hirugarren ontziralekuan, petrolio kantitate txikiagoa edo gasoila garraiatzen dituzten ontziak. Laugarren, bostgarren eta seigarren porturatze guneak petroliotik eratorritako merkatugaiak kargatu eta deskargatzeko erabiltzen dira.

## Ikus, gainera

* Petronor

## Kanpo estekak

* Manah petroliontzi iraniarra Petronorren lehen porturatze kaian.
* Datuak: Q12265799