OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Guridi eraikina

Guridi eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin modernista bat da.

## Kokalekua

Poza Lizentziatuaren kalearen 2. zenbakian dago, Abando auzoan, eta Miguel de Unamuno BHI institutuaren parean eta Mutua Universal eraikinetik hurbil.

## Historia

1902an Jose Bilbao Lopategi arkitektoaren diseinuaren arabera eraiki zen.

## Eraikina

Eraikina oraintxuki zaharberritua izan da.
* Aurrealdea.
* Xehetasuna.
* Atea.
* Xehetasuna.

## Ikus gainera

* Modernismoa Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23648485
* Multimedia: Edificio Guridi / Q23648485
# Guriako Habanera

'Guriako Habanera' edo 'Dijo el sabio Salomón' Donostian abesten den habanera zaharra da. Hirian ohikoan den eran, gaztelera eta euskara nahasten ditu. Tonu ironikoa du, sexu erreferentziez beteta. Egile anonimoa da. Bertsio desberdinak ezagutzen dira.

## Historia

Donostian bazegoen kafetegi oso ezaguna, Guria, eta horrekin lotzen da habanera honen jatorria. Kafetegia Victoria Eugenia Antzokiaren eraikinan zegoen eta garai berekoa zen, XX. mende hasierakoa. Handik abestiak elkarte gastronomikoetara egin zuen saltoa. Beranduago, 1962an, Sara Montielek abestiaren beste bertsioa egin zuen.

## Hitzak

Horrela dago jasota Auñamendi Entziklopedian:
"Dijo el sabio Salomón,
hay celos que al hombre matan,
celos que al hombre arrebatan
la dicha del corazón.
Sin celos no puede haber
amor firme y verdadero,
al hombre que tú mas quieras
pídele celos, mujer.
Joxe Migel, Migel Joxe Joxe Migel, Migel Joxeren batela
Joxe Migelen batelan
txitxarroa ta berdela,
Joxe Migelen batelan txitxarroa ta berdela.
Tengo celos del viento,
celos de la pura brisa,
celos de cualquier sonrisa,
celos de tus pensamientos,
celos del blando sillón,
donde tu cuerpo reposa,
tengo celos de la rosa
que engalana tu balcón.
Joxe Migel, Migel Joxe,...
Tuvo su fuerza Sansón
en la punta del cabello,
en la joroba el camello,
en las garras el león,
en la cola el tiburón,
el cocodrilo en el rabo,
las mujeres en el coño,
y yo en la punta del nabo.
Joxe Migel, Migel Joxe,...
Con su primito Ramón,
la planchadora María,
se fueron a merendar
bajo los pinos de Ulía,
y le dio una indigestión
que la tuvo muy malita:
un niño con la carita
muy parecida a Ramón.
Nunca meriendes mujer,
bajo los pinos de Ulía,
pues te puede suceder
lo mismo qua la María.
Que ya dijo Salomón
que el salchichón y el cariño,
amás de una indigestión
pueden producir un niño.
Tiene un cabeza muy grande
de hemendikan haraino
arkakusoa korritzen
le tarda todo un año
porlan antzeko gogorra,
ni mailua le hace daño,
y askoz merkego le sale
trajea txapela baino."

## Erreferentziak

* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=dye5mNP7kPw
* ↑ http://patximendiburu.blogspot.com/2019/02/dijo-el-sabio-salomonhabanera.html
* ↑ https://www.eusko-ikaskuntza.eus/eu/dokumentu-fondoa/euskal-kantutegia/ab-4982/#

## Bibliografia

* Jesus Maria Arozamena-Tomas Garbizu: Viejas canciones donostiarra. Donostiko kantu zarrak. Donostiako Aurrezki Kutxa, Donostia, 1971, 194 or.

## Kanpo estekak

* Abestiaren partitura.
* Datuak: Q111997933
# Gurien Bai Iurretako Euskara Elkartea

Gurien Bai Iurretako Euskara Elkartea Iurretako (Bizkaia) euskara-elkartea, 1995eko udazkenean sortua. Iurretan euskararen normalizazioa bultzatzeko helburuarekin sortu zen. Kultura-kutsuko ekimenak, eta euskaldunen eskubideen errebindikaziokoak garatzen ditu elkarteak urtean zehar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258796
# Gurimita

Gurimita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Gurimita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ba3(VO4)2}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gurimite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Guria ostatuan

Guria ostatuan, Ruper Ordorikaren hamabostgarren diska da, 2016an argira ateratakoa. Azalaren diseinua Carmelo Ortiz de Elgearen margolana baten moldaketa da. 2017ko azaroaren 29an Euskal Herriko Musikaren Bulegoaren saria jaso zuen. Musika beltzaren zenbait elementu erakusten ditu. Estudioan Live formula erabiliz grabatu zen, hau da, zuzenean.

## Ezaugarriak

Diskoa Ruper Ordorikaren ohiko elementuak erakusten ditu: musika lehuna, kantak musika tresnekin oso lagundua. Guria Ostatua Oñatin benetan esistitu zen baina diskoan elementu sinboliko gisa agertzen da: Guria elkarrekin egoteko espazio babestua da, zatatatik hurrun dagoena. Diskoan entzuten den bateria Van Morrisonen Astral weeks disko mitikoan erabiliz zen.

## Abestiak

Kanta gehienak Ruper Ordorikarenak dira:
* Ireki atea
* Kontserba fabrikaren aurrean. Letra: Joseba Sarrionandia.
* Atzo, gaur edo bihar
* Hamar negu
* Mare Nostrum. Letra: Eva Linazasoro.
* Mirariaren zain.
* Aingeru Guardakoa
* Munduko ostatuetan. Letra: Gary Snyderren poema baten bertsioa: "Dillingham, Alaska, The Willow Tree Bar".
* Ezetz esatea
* Ahots urrunak
* Zatoz

## Musikariak

* Arkaitz Miner: biolina, biola eta mandolina
* Ruper Ordorika: ahotsak, gitarrak
* Jamie Saft: Pianoa, Hammonda eta teklatuak
* Tony Scherr: kontrabaxua eta gitarra elektrikoa
* Kenni Wollesen: bateria, bibrafonoa, perkusioak

## Ikus, gainera

* Ruper Ordorika

## Erreferentziak

* ↑ ‘Guria ostatuan’, el refugio de Ruper Ordorika. noticiasdegipuzkoa.com. 2016/11/16.
* ↑ Poema honen euskarazko bertsioa gaztelaniaz Nacho Fernández Rocafortek egin zuen moldaketaz oinarritu da.

## Kanpo estekak

* Diskoari buruzko informazioa eta bideoak Elkarren webgunean.
* Datuak: Q61069491
# Gurgy-le-Château

Gurgy-le-Château Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 41 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Gurgy-le-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 51 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 57 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 57etxeak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 10 etxek lau gela zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gurgy-le-Château udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 8 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 12 | 65-69 | 8 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 12 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 12 pertsona aktiboak lanean(8 gizon eta 4 emakume) zeuden.. 8 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q863879
* Multimedia: Gurgy-le-Château / Q863879
# Guangdong

Guangdong (广东省 txinera sinplifikatuz), Txinako Herri Errepublikako probintzia baten izena da. Probintziak 177.900 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 95.440.000 biztanle bizi ziren bertan. 2005eko urtarriletik biztanle gehien dituen Txinako probintzia da, Henan eta Sichuan gainditu ostean.

## Inguru naturala eta kokapena

Txina hegoaldeko probintzia honek, 4.300 kilometroko kostaldea dauka. Leizhou penintsula hego-mendebaldean dago, eta bertan antzinako sumendi batzuk daude. Perla ibaiaren delta, munduko dentsitate gehien duen guneetariko bat da, Shenzhen, edo Guangzhou bezalako hiriak bertan daudelarik.
Horrez gain, deltan, Ekialdeko ibaia, Iparraldeko ibaia eta Mendebaldeko ibaiak bat egiten dute.

### Perla ibaiaren delta

Guangdong probintziaren hegoaldean dagoen gunea da. Perla ibaiaren itsasadarrak Txina Hegoaldeko itsasoarekin bat egiten du bertan.
Ekonomia 1970eko hamarkadan liberalizatu zenetik, Txinako gune ekonomikorik garrantsitsuenetakoa da Shanghairekin batear. Txinako gobernuak Shenzhengo arrantza portua hiri ekonomiko berezi izendatu zuenetik guneak izandako hazkundea izugarria izan da.

## Politika

Guangdong probintziako gobernadorea Huang Huahua da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Wang Yang da.

## Garraioa
### Aireportuak

| Kokapen Hiria | NAZE | NAGE | Aireportuaren izena |
| GUANGDONG | | | |
| Guangzhou (Canton) | ZGGG | CAN | Guangzhou Baiyun Nazioarteko Aireportua |
| Meizhou | | MXZ | Meixian Aireportua |
| Shantou | ZGOW | SWA | Shantou Waisha Aireportua |
| Shaoguan | | HSC | Shaoguan Aireportua |
| Shenzhen | ZGSZ | SZX | Shenzhen Bao'an Nazioarteko Aireportua |
| Zhanjiang | ZGZJ | ZHA | Zhanjiang Aireportua |
| Zhuhai | ZGSD | ZUH | Zhuhai Nazioarteko Aireportua |

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Guangdongo gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q15175
* Multimedia: Guangdong / Q15175

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).
# Guangming Barrutia

Guangming Barrutia (txinera sinplifikatuz: 光明新区; txinera tradizionalez: 光明新區; pinyineraz: Guāngmíng Qū), Shenzhen osatzen duten barrutietako bat da. 2007ko erroldaren arabera barruti berri honek 89 kilometro koadro zituen.

## Inguru naturala eta kokapena

Barrutiaren mugak honakoak dira: Prefektura mailako Dongguan hiria iparraldean, eta Bao'an Barrutia hegoalde, ekialde eta mendebaldean. Azken barruti honetatik banatuta sortu zen Guangming barrutia 2007an.

## Ikus, gainera

* Shenzhenen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Guangming barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q287547
* Multimedia: Guangming District / Q287547
# Guangfo

Guangfo (txineraz: 广佛; pinyineraz: Guǎngfó), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Foshan eta Guangzhou hiriak batzeko aurkeztutako egitasmoa da.

## Kokapena

Guangfo hiria, Guangdong probintziaren hegoaldean dago, itsasoaren ondoan, Foshan mendebaldean dago eta Guangzhou ekialdean.

## Historia

2009ko urtarrilean, Txinako gobernuak, Perla ibaiaren deltaren garapenerako plangintza onartu zuen. Aste batzuk beranduago, Martxoaren 19an, Guangzhou eta Foshango udaletako arduradunek, bi hiriak bat-egiteko akordioa sinatu zuten "Guangfo" deritzon hiria sortzeko asmoarekin.

## Azpiegiturak

Bi hirien arteko batzearen lehen urratza azpiegituretan gauzatuko da. Horrela, Guangzhouko metroa, gaur egun proiektuan dagoen Foshango metroarekin bat egingo da.

## Erreferentziak

* ↑ Xinhua albiste agentziaren albistea.

## Ikus, gainera

* Foshan
* Guangdong

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258763
# Guangfoko metroa

Guangfoko metroa edo Guangzhou-Foshan metroa (txinera sinplifikatuz: 广佛地铁; txinera tradizionalez: 廣佛地鐵), izen bereko Txinako Herri Errepublikako hirien artean eraikitzen dagoen garraiobidea da. Bi hiri elkartuko dituen Txinako lehen metroa izango da.

## Lineak
### 1. linea

Lehen lineak 33 kilometro izango ditu (18,5 km Guangzhoun, eta 14,5 km Foshan eta Nanhai). Lurpeko 21 geltoki izango ditu (10 Guangzhoun eta 11 Foshan eta Nanhain).
Eraikuntza lanak 2002an hasi eta 2005ean amaitzea espero bazen ere, atzeratu egin zen eta azkenik 2007an eraikitzen hasi ziren. Kuiqilu (魁奇路) eta Xilang (西朗) arteko tartea 2010ean zabalduko da eta Xilang eta Lijiao arteko tartea 2012an zabalduko da.

## Ikus, gainera

* Guangfo

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Metroari buruzko webgune ofiziala.
* Datuak: Q3272527
* Multimedia: Guangfo Metro / Q3272527
# Guangfeng barrutia

Guangfeng barrutia (txinera tradizionalez: 广丰区) Txinako barruti bat da, Shangrao barruan. Azken zentsuaren arabera 752.953 biztanle zituen 1376.71 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q289465
* Multimedia: Guangfeng District / Q289465
# Guangling barrutia

Guangling barrutia (txinera tradizionalez: 广陵区) Txinako barruti bat da, Yangzhou barruan. Azken zentsuaren arabera 498.200 biztanle zituen 334.86 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1197554
* Multimedia: Guangling District / Q1197554
# Guangdong probintziaren banaketa administratiboa

Guangdong probintzia honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan

Prefektura mailako 21 banaketa:
* Prefektura mailako 19 hiri
* Azpiprobintzia mailako 2 hiri

## Konderri mailan

Konderri mailako 86 banaketa:
* Konderri mailako 23 hiri
* 41 konderri
* 3 konderri autonomo
* 55 barruti

## Herri mailan

Herri mailako 1585 banaketa:
* 457 herri
* 4 herrixka
* 7 herrixka etniko
* 429 azpi-barruti

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2577241
# Guangxi

Guangxi edo Guangxi Zhuang Eskualde Autonomoa (广西 txinera sinplifikatuz), Txinako Herri Errepublikako eskualde autonomo baten izena da. Probintziak 236.700 kilometro koadroko azalera dauka, eta 2004ko erroldaren arabera 48.890.000 biztanle bizi ziren bertan. Kare-muino multzo batek Si-kiang ibaiaren haranak sortzen ditu. Eskualde honen mendebalean zhuang, yao, miao eta tung etniak bizi dira, nekazaritzari emanak. Ekialdean txinatarrak bizi dira; arroza, azukre-kanabera eta tea lantzen dute.

## Inguru naturala eta kokapena

Guangxi lurralde autonomoaren mugakideak honakoak dira: Yunnan probintzia ipar-ekialdean, Vietnam hego-ekialdean, Guangdong probintzia mendebalde eta hego-mendebaldean, Hunan probintzia ipar-ekialdean, eta Guizhou probintzia iparraldean.
Lurralde autonomoko hiriburu eta hiririk handiena Nanning da.

## Politika

Guangxi lurralde autonomoko zuzendaria Ma Biao (马飚) da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Guo Shengkun da.

## Garraioa
### Aireportuak

| Kokapen Hiria | NAZE | NAGE | Aireportuaren izena |
| GUANGXI | | | |
| Beihai | ZGBH | BHY | Beihai Aireportua |
| Guilin | ZGKL | KWL | Guilin Liangjiang Nazioarteko Aireportua |
| Liuzhou | ZGZH | LZH | Liuzhou Aireportua |
| Nanning | ZGNN | NNG | Nanning Wuxu Nazioarteko Aireportua |
| Wuzhou | ZGWZ | WUZ | Wuzhou Changzhoudao Aireportua |

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Guangxiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q15176
* Multimedia: Guangxi / Q15176

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).
# Guangxi eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

Shaanxi eskualde autonomoa honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan

Prefektura mailako 14 banaketa:
* Guztiak Prefektura mailako hiriak

## Konderri mailan

Konderri mailako 109 banaketa:
* Konderri mailako 7 hiri
* 56 konderri
* 34 barruti
* 12 konderri autonomo etniko

## Herri mailan

Herri mailako 1.232 banaketa:
* 699 herri
* 369 herrixka
* 58 herrixka etniko
* 106 azpi-barruti

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2346926
# Hezkuntza pribatu

Hezkuntza edo irakaskuntza pribatua, hezkuntza publikoa ez bezala (erakunde publikoek zuzentzen dute), ekimen pribatuaren bidez (eskola pribatu bat, ikastetxe pribatu bat edo unibertsitate pribatu bat) zuzendutako hezkuntza-erakunde batean gertatzen den hezkuntza da; edo, bestela, familiak berak ordainduta, mandatari edo institutu partikular bat zuzentzen duena.
Ikastetxe horiek ordaindu egin ohi dira, baina hezkuntza-sistema batzuetan hezkuntza pribatua ere izan daiteke, kasu batzuetan, funts publikoekin osorik edo zati batean diruz lagundua, itunpeko eskolan gertatzen den bezala. Beste kasu batzuetan, baliabide ekonomiko eskasak dituzten ikasle batzuk beka-sistemaren baten bidez eskuratzeko aukera ere badago.
Hezkuntzari lotutako erakunde pribatuen artean erlijio-eskolak nabarmentzen dira, baina hezkuntza-erakunde laiko ugari ere badaude, hezkuntza progresista deritzonari lotutakoak bezalakoak.

## Herrialdeka

Herrialde batzuetan, gobernuak gutxieneko esku-hartzea izan dezake hezkuntza publikoan, hala nola Txilen edo Erresuma Batuan, non hezkuntza publikoa komunitatearen esku geratzen den( eskola pribatu edo komunitarioen bidez), edo, alderantziz, hezkuntza-sistemaren erabateko kontrola izan dezake, herrialde sozialisten kasuan bezala.
Erresuma Batuko hezkuntzan, ikastetxe pribatuek public schools izena hartu izan dute tradizioz, ez ekimen publikokoak edo sektore publikokoak zirelako, baizik eta "publikoak" zirelako jendearentzat irekita zeudelako, ordaindu zezakeen edonorentzat, noble edo plebeio izan arren.
Zenbait herrialdetan, hala nola Alemanian, eliza edo elkarte pribatuek beren printzipioen arabera funtzionaraz ditzakete eskolak, betiere Estatuaren zenbait baldintza betetzen badituzte. Baldintzak betetzen direnean, bereziki eskola programen esparruan, eskolek Estatuaren finantzaketa jaso ahal izango dute. Gero, hezkuntza publikoko sistemaren parte gisa kreditatzeko eta finantzarioki aztertzen dira, nahiz eta erabakiak hartu eskolaren kontratazioari eta politikari buruz (ateoak ez kontratatzea, adibidez), estatua ezin dela egin. Gaur egungo Espainiako Hezkuntza Itunduaren antzeko sistema da.

## Erreferentziak

* ↑ «El puzle de la educación concertada en el mundo» abc 14 de julio de 2018.
* ↑ VICENTE LLORENT BEDMAR, LIBRE ELECCIÓN DE EDUCACIÓN OBLIGATORIA EN EL ÁMBITO DE LA UNIÓN EUROPEA: EL CHEQUE ESCOLAR Y LA ESCUELA EN CASA, Revista de Educación, núm. 335 (2004), pp. 247-271.

## Ikus, gainera

* Hezkuntza-sistema
* Pribatizazioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11248105
* Multimedia: Private education / Q11248105
# Hezkuntza zibiko

Hezkuntza zibikoa edo gizarte-hezkuntza harreman sozialetara zuzendutako hezkuntza mota da, pertsonen arteko bizikidetza sozialeko espazioak sendotzea bilatzen duena.
Hezkuntza zibikoa hiritargoaren alde teorikoak, politikoak eta praktikoak aztertzea da, baita haien eskubideak eta betebeharrak ere; herritarren elkarrekiko betebeharrak, gorputz politiko bateko kide diren aldetik eta gobernuarentzat.
Bere barnean zuzenbide zibilaren eta kode zibilaren azterketa hartzen du, baita gobernuaren azterketa ere, gobernuaren eragiketan eta gainbegiratzean herritarren zeregina kontuan hartuta – kanpoko faktoreen aurka –. Tradizio politiko edo etiko jakin baten barruan, gizarte-hezkuntza herritarren hezkuntzari buruzkoa izan daiteke. Gizalegezko hezkuntzaren historia Konfuziok antzinako Txinan eta Platonek antzinako Grezian egindako lehen gizalegezko teorietan oinarritzen da. Txinan, konfuzianismoarekin batera, legalismoaren tradizioa garatu zuten. Tradizio horiek, bai Ekialdean, bai Mendebaldean, modu ezberdinean garatu ziren, eta, beraz, iraganean herritarren eskubideen kontzeptu desberdinak sartu ziren eta justizia aplikatu zen, bizitza publikoan etika desberdinekin batera. Mendebaldeko tradizio legala txinerara itzuli aurretik, 1839an hasi zena, mendebaldeko tradizioaren eragina Txinara ekarri ondoren, lege txinatar tradizionalaren berrezarpenaren eta lege sobietarraren eraginaren garaiekin.
Gizarte demokratikoa bultzatzen duten bizitza politiko eta sozialean parte hartzeko jarreren eta jardueren multzoa da konpromiso zibila. Ekintza intelektual eta praktikoen bidez lotura sozial eta politikoak sortzean oinarritzen da, gizabanakoak prozesu demokratikoetan eta erabaki publikoetan parte hartzen duen komunitate arduratsu baten zati integral senti daitezen.

## Euskal Herrian

Hego Euskal Herrian, Rodríguez Zapateroren gobernu sozialistak lehen hezkuntzako azken ziklorako eta bigarren hezkuntza osorako diseinatutako irakasgai bat sortu zuen, Herritartasunerako Hezkuntza izenekoa. Irakasgaiaren helburua balio demokratikoak eta konstituzionalak irakastea zen. Mariano Rajoy gobernu popularraren aginduz, ikasgaia 2016an erabat desagertu zen eta LOMCEk irakasgai transbertsal bilakatu zuen.
Ipar Euskal Herrian, 2001ean Hezkuntza Zibikoa, Juridikoa eta Soziala izeneko irakasgaia sortu zuten bigarren hezkuntzako (lizeoetan) azken ikasturteetako ikasleentzat. Bigarren hezkuntzako lehen mailetako ikasleentzat, gizarte-hezkuntza historiaren eta geografiaren curriculumean txertatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2001]
* ↑ Civic engagement. in: Encyclopædia Britannica. 2013-3-12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10270843
# Hezkuntzako eta Lanbide Heziketako Ministerioa

Hezkuntzako eta Lanbide Heziketako Ministerioa (gaztelaniaz: Ministerio de Educación y Formación Profesional) Espainiako Estatuko Administrazio Orokorreko saila da, eta berari dagokio Gobernuaren hezkuntza eta lanbide heziketari buruzko politikak gauzatzea. Horrek hezkuntza-sistemako irakaskuntza guztiak hartzen ditu, unibertsitatekoak izan ezik. Egoitza nagusia Madrilgo Alcalá kaleko 34. zenbakian dago.
Espainian, hezkuntza eskumen deszentralizatua da, eta autonomia-erkidegoek kudeatu behar dute. 2021az geroztik, Pilar Alegria da ministro titularra, Isabel Celaá ordezkatu zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [2019-2023, Espainiako Gobernuko ministerioak] [2021]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54907503
# Hezkuntza sistema

Hezkuntza sistema gizarteak bere kideen hezkuntzarako eratzen dituen erakunde, eragile eta prozesuen multzoa eta horien antolakuntza da. Egun, hezkuntza sistema formalak dira nagusi, pertsonaren hezkuntza-ibilbidea guztiz zehazten duten hezkuntza-mailak, curriculum eta bestelako arauak ezarriz, gehienetan estatuek ezarritakoak gizarte eta sistema sozioekonomikoaren beharrizanen arabera. Halatan, adibidez, Frantziako hezkuntza sistema esamoldea erabiltzen da frantziar estatuan indarrean dagoen hezkuntza antolakuntza izendatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3755875
# Hezkuntzarako teknologia

Hezkuntzarako teknologia gizarte batean eskura dagoen teknologia hezkuntza prozesua garatu eta horren helburuak lortzeko prozedura sistematikoa da. Bigarren Mundu Gerran sortu zen diziplina moduan, hango gobernuak soldadutzarako hautagaiak gerrarako modu sistematikoan prestatu behar zituenean. Ondoren, hezkuntza maila guztietara zabaldu zen. Hasiera batean, ikus-entzunezko komunikaziorako teknologiak (telebista, ...) hezkuntza prozesuetan sartzea lehenetsi zituen. Bigarren aldi batean, baliabide horien hoberenatzeari ekin zitzaion. Egun, informazio eta komunikazio teknologiak hartzen ditu baliabide nagusi moduan, baina modu integratuago batez, baliabide horiek zertarako, noiz eta nola erabili behar diren aztertuz. Hain zuzen, askotan teknologia berriak arbelaren ordez ordenagailuaren pantaila jartzeko soilik erabiliz, teknologia berriek eskaintzen dituzten aukerak guztiz mugatu dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1068473
* Multimedia: Educational technology / Q1068473