OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alestopetersius

Alestopetersius Alestidae familiako arrain genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak

* Alestopetersius brichardi (Poll, 1967)
* Alestopetersius caudalis (Boulenger, 1899)
* Alestopetersius compressus (Poll & Gosse, 1963)
* Alestopetersius hilgendorfi (Boulenger, 1899)
* Alestopetersius leopoldianus (Boulenger, 1899)
* Alestopetersius nigropterus (Poll, 1967)
* Alestopetersius smykalai (Poll, 1967)

## Erreferentziak

* ↑ Poll, M., 1967. Revision des Characidae nains Africans. Annales du Musee Royal de l'Afrique Centrale Serie 8 Zoologie Núm. 162: 1-158.
* ↑ Boulenger, G. A., 1899. Matériaux pour la faune du Congo. Zoologie.--Série I. Poissons nouveaux du Congo. Quatrième Partie. Polyptères, Clupes, Mormyres, Characins. Annales du Musee du Congo (Ser. Zoology) v. 1 (fasc. 4): 59-96, Pls. 30-39.
* ↑ Poll, M. & Gosse, J.-P., 1963. Contribution à l'étude systématique de la faune ichthyologique du Congo Central. Annales du Musee Royal de l'Afrique Centrale Serie 8 Zoologie Núm. 116: 43-111, Pls. 1-4.
* ↑ Boulenger, G. A., 1899. Matériaux pour la faune du Congo. Zoologie.--Série I. Poissons nouveaux du Congo. Quatrième Partie. Polyptères, Clupes, Mormyres, Characins. Annales du Musee du Congo (Ser. Zoology) v. 1 (fasc. 4): 59-96, Pls. 30-39.
* ↑ Boulenger, G. A., 1899. Matériaux pour la faune du Congo. Zoologie.--Série I. Poissons nouveaux du Congo. Quatrième Partie. Polyptères, Clupes, Mormyres, Characins. Annales du Musee du Congo (Ser. Zoology) v. 1 (fasc. 4): 59-96, Pls. 30-39.
* ↑ Poll, M., 1967. Revision des Characidae nains Africans. Annales du Musee Royal de l'Afrique Centrale Serie 8 Zoologie Núm. 162: 1-158.
* ↑ Poll, M., 1967. Revision des Characidae nains Africans. Ann. Mus. R. Afr. Cent. Ser. 8 Zool. Núm. 162: 1-158.
* ↑ BioLib (Ingelesez)
* ↑ AQUATAB
* ↑ Catalogue of Life (Ingelesez)
* ↑ Discover Life (Ingelesez)
* ↑ World Register of Marine Species (Ingelesez)
* ↑ FishBase (Ingelesez)
* ↑ UNEP-WCMC Species Database (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3759466
* Multimedia: Alestopetersius / Q3759466
* Espezieak: Alestopetersius
# Alestidae

Alestidae arrain karaziformeen familia da, Afrikako ur gezetan bizi dena.

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 118 espezie ditu, 19 generotan banaturik:
* Alestes
* Alestopetersius
* Arnoldichthys
* Bathyaethiops
* Brachypetersius
* Brycinus
* Bryconaethiops
* Clupeocharax
* Duboisialestes
* Hemigrammopetersius
* Hydrocynus
* Ladigesia
* Lepidarchus
* Micralestes
* Nannopetersius
* Petersius
* Phenacogrammus
* Rhabdalestes
* Tricuspidalestes

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q386545
* Multimedia: Alestidae / Q386545
* Espezieak: Alestidae
# Althütte

Althütte Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Rems-Murr barrutia|Rems-Murr]] barrutian. 2014an 4.060 biztanle zituen 18,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q80665
* Multimedia: Althütte / Q80665
# Altiani

Altiani Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.

## Erreferentziak

* INSEE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q775503
* Multimedia: Altiani / Q775503
# Altheimer (Arkansas)

Altheimer Arkansasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 984 biztanle zituen, 5,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79233
* Multimedia: Altheimer, Arkansas / Q79233
# Althof kapera

Althof kapera Baltikoko gotiko estiloko fue eliza da, 1200. urtean eraikia. Bad Doberan hiriko Althof auzoan dago, menditxo baten gainean dago, Alemaniako Mecklenburg-Aurrepomeranial estatuan. Kultoa Ipar Alemaniako ebanjelista da.

## Historia

XVII. eta XVIII. mendean labearen etxea zen. 1882ko abuztuaren 9an tximista batek etxea jo zuen. Urte berean Duke Handiak, Friedrich Franz II.a, eliza berreraikitzea agindu zuen. 1886-1888 urtetan Gotthilf Ludwig Möckel arkitekto alemanak gaur ezagutzen dugun itxura eman zion. 2009ko udaberrian, kapera erortzeko arriskua ikusi zitzaion eta itxi egin zen. Gaur egun, konponketa lanak eginak, berriro ere irekita dago.

## Iruditegia

* Kaperaren grabatua 1822an.
* Kaperaren barrualdea.
* Woizlawaren hilobia.
* Aldarea.
* Beiratea.

## Kanpo loturak

* (Alemanez):bad-doberan.de
* Datuak: Q836668
* Multimedia: Kapelle Althof / Q836668
# Althüttendorf

Althüttendorf Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, [[Barnim (barrutia)|Barnim]] barrutian. 2014an 768 biztanle zituen 18,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q441158
* Multimedia: Althüttendorf / Q441158
# Althengstett

Althengstett Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Calw (barrutia)|Calw]] barrutian. 2014an 7.837 biztanle zituen 19,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q372198
* Multimedia: Althengstett / Q372198
# Althornbach

Althornbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Südwestpfalz (barrutia)|Südwestpfalz]] barrutian. 2014an 732 biztanle zituen 5,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q441106
* Multimedia: Althornbach / Q441106
# Althupita

Althupita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Althupita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {AlTh(UO2)7(PO4)4(OH)5O2 * 15H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Althupite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4736676
* Multimedia: Althupite / Q4736676
# Anthidium taeniatum

Anthidium taeniatum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium taeniatum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2558730
# Anthisnes

Anthisnes, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Lieja probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 4.080 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q572472
* Multimedia: Anthisnes / Q572472
# Anthidium tarsoi

Anthidium tarsoi erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium tarsoi» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q581513
# Anthinora

Anthinora Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Anthinora xanthophanes da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Anthinora xanthophanes | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4771800
* Espezieak: Anthinora
# Anthidium tenuiflorae

Anthidium tenuiflorae erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium tenuiflorae» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011437
* Multimedia: Anthidium tenuiflorae / Q2011437
# Animalienganako krudeltasun

Animalienganako krudeltasunak, baita animalia-krudeltasuna, animalia-abusu edo animalienganako tratu txar ere, gizakiak ez diren animalietan berariazko mina, sufrimendua edo estresa sortzen duten jokabideak barne hartzen ditu. Zehazki, gizakiak burutzen dituen jokabideak dira eta honakoak izan daitezke:
* Animaliak euren habitata ez den lekuetan edo leku desegokietan edukitzea (hala nola kaiola txikietan)
* Euren garbitasunaz edo osasunaz ez arduratzea edo animalia bakarrik uztea
* Garapenerako eta osasuna mantentzeko elikagairik ez ematea
* Animaliak jipoitzea, mintzea edo mutilatzea (azken hau albaitari baten iritziz ezinbestekoa denean izan ezik)
* Animaliak zenbait esperimentazio zientifikotarako erabiltzea

## Animailei tratu txarrak emateko moduak

* Zezenketa
* Oilarren borrokak
* Txakurren borrokak
* Mutilazioak
* Zirkuetan lan egitea
* Abeltzaintza intentsiboan ustiapena

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40053
* Multimedia: Animal abuse / Q40053
# Animalien heziketa

Animalien heziketa edo animalien trebakuntza animaliei baldintza edo estimulu espezifikoei berariazko erantzunak ematen irakasteko ekintza da. Trebakuntzak helburu hauek izan ditzake: konpainia, detekzioa, babesa eta entretenimendua. Animalia batek jasotzen duen entrenamendu mota aldatu egingo da erabilitako entrenamendu metodoaren eta animaliaren entrenamenduaren helburuaren arabera. Adibidez, itsu-txakur bat trebatuko da, zirkuko animalia basati baten helburu desberdina lor dezan.
Herrialde batzuetan, animalien trebatzaileak ziurtatzeko organismoak daude. Ez dute helburu edo baldintza sendorik partekatzen; ez dute eragozten norbaitek animalien hezitzaile gisa praktikatzea, ezta titulua erabiltzea ere. Era berean, Ameriketako Estatu Batuetan ez da beharrezkoa animalia-hezitzaileek ziurtagiri espezifikorik izatea. Animalia-entrenatzaile batek kontuan hartu behar ditu animaliaren portaera naturalak, eta portaerak aldatu behar ditu oinarrizko sari- eta zigor-sistema baten bidez.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2001]
* ↑ Pryor, Don't Shoot the Dog, x. orr.
* ↑ McGreevy & Boakes, Carrots and Sticks: Principles of Animal Training, xi-23. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1193939
* Multimedia: Animal training / Q1193939
# Animalien komunikazioa

Animalien komunikazioa da animalia baten edo animalia talde baten informazioa (bidaltzailea) animalia bati edo gehiagori (hartzailea) ematea, hartzaileek duten edo etorkizunean izango duten portaerari eragiten diotenak. Informazioa nahita bidal daiteke, hala nola gorteiatze-erakustaldi batean, edo nahi gabe, harrapariek euren usaina kairomona bidez harrapakinera transferitzean diotenean bezala. Informazioa hartzaile talde bati transferi dakioke. Animalien komunikazioa azkar hazten ari den ikerketa eremua da, animalien portaeran, soziologian, neurologian eta animalien kognizioan. Animalien portaeraren alderdi asko, hala nola izenen erabilera sinbolikoa, adierazpen emozionala, ikaskuntza eta portaera sexuala, modu berrietan aztertzen eta ulertzen ari dira.
Bidaltzailearen informazioak hartzaile baten portaera aldatzen duenean, informazioa "seinale" esaten zaio. Seinaleen teoriaren arabera, seinale bat populazioan mantentzeko, bai igorleak bai hartzaileak interakzioaren onuraren bat jaso behar dute normalean. Uste da igorleek seinaleak sortzea eta hartzaileek ondoren hautematea eta erantzutea koeboluzio bidez garatzen direla. Seinaleek, askotan, mekanismo ugari dituzte, e.g. ikusmenekoa zein entzumenekoa, eta seinale bat ulertzeko, igorlearen eta hartzailearen portaera koordinatuak azterketa arduratsua eskatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Animal communication» Encyclopedia Britannica.
* ↑ Shah, Sonia. (20 September 2023). «The Animals Are Talking. What Does It Mean? - Language was long understood as a human-only affair. New research suggests that isn’t so. + comment» The New York Times.
* ↑ Seyfarth, Robert M.; Cheney, Dorothy L.. (2003-02-01). «Signalers and Receivers in Animal Communication» Annual Review of Psychology 54 (1): 145–173. doi:10.1146/annurev.psych.54.101601.145121. ISSN 0066-4308. PMID 12359915..
* ↑ Maynard-Smith and Harper, 2003

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1434121
* Multimedia: Animal communication / Q1434121
# Animalien ongizate

Animalien ongizatea gizakiz haragoko animaliekiko tratu txarrak gaitzetsi eta animalien oinazea baztertu egin behar dela defendatzen duen jarrera da. Animaliak egoera onetan egotea bilatzen du baina aldi berean onartu egiten du hauen erabilpena gizakien mesedetarako. Erreformak egitea proposatzen dute beste animalia batzuk jazartzen ditugunean egoera onetan egoteko, ikuspuntu antropozentrista betikotuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459426
* Multimedia: Animal welfare / Q459426
# Animalien ugalketa
## Ugalketa funtzioa

Izaki bizidunek ugalketako funtzioari esker espezieak irautea lortzen dute. Hau da, espezie bereko izakien artean izaki berriak sor ditzakete ugalketa funtzioari esker. Izaki bizidunen ugalketa bi modutakoa izan daiteke: ugalketa sexuala edo ugalketa asexuala.

## Ugalketa sexuala

Ugalketa sexuala izaki berria beste bi izaki elkartzean sortzen denean gertatzen da; bata femeninoa eta bestea maskulinoa izango da. Ugalketa hau, ere ematen da zelula bakarreko izaki bizidunetan; adibidez, itsasbelarretan eta protozooetan.
Ugalketa sexuala animalietan
Animaliengan, ugalketa modu usuena sexuala da. Arrak emea ernaltzean, animalia berriaren enbrioia osatuko da, eta honela gara daiteke:
- Arrautzan, animalia obiparoetan gertatzen den moduan: arrainetan, anfibioetan, narrastietan eta hegaztietan.
- Emearen gorputzaren barnean, aninmalia bibiparoetan gertatzen den moduan; adibidez ugaztunetan.

## Ugalketa asexuala

Ugalketa asexualari ugalketa begetatiboa ere deitzen zaio. Ugalketa asexualean, izaki baten organismoaren atal baten bidez sortzen da izaki berria.
Ugalketa asexuala animalietan
Animalia simpleetan eta primitiboetan, hala nola belakietan edo itsas izarretan, ugalketa mota asexuala da. izaki berria bere espezieko izaki heldu baten atal batetik sortzen da.
Ugalketa asexualaren motak:
- Gemazio
- Puskaketa
- Erdibiditzea
- Esporulazioa
- Partenogenesi
- Polienbrionia
# Animalien historia (Aristoteles)

Animalien historia, baita ere Animalien inguruko ikerketak (grezieraz: Τῶν περὶ τὰ ζῷα ἱστοριῶν, latinez: Historia animalium) Aristotelesek K.a. 343 urtean idatzitako zoologiari buruzko lana da.

## Ezaugarriak

Animalien gaineko historia naturalaren tratatu honek bederatzi liburu ditu. Hamargarren liburua ezagutzen da baina apokrifo bezala katalogatua izan da. Liburua mendebaldean Kitāb al-hayawān intelektual arabiarrek egin zuen itzulpenari esker ezagutu zen; itzulpenean Aristotelesen zoologiari buruzko beste bi liburu zeuden: Partibus animalium eta Generatione animalium.
Animalien historiak hainbat lekukoren behaketa zehatzak jaso zituen, batez ere, Lesbos uhartearen itsas biologiaren ingurukoak. Hala nola olagarroek kolore aldatzeko gaitasuna dutela eta tentakulu bat esperma transferitzeko dutela moduko bitxikeriak azaltzen ditu. Horrelako informazio asko gezurrezkoa bezala onartu zen XIX. mende arte. Aristoteli akatsak egotzi egin dizkiote baina batzuk testuen interpretazio okerrak ziren. Informazio asko benetako behaketetan oinarritzen ziren, ordea. Dena dela, egia da batzuen baieztapen zentzugabeak, bidaiarienak eta erlezainak, era ezkritiko batez erabili zituela.

## Aristoteles eta izadia

Aristoteles zoologiaren aintzindaria izan zen. Aristotelesek interes handia erakutsi zuen naturako fenomenoekin. Horrela, zoologia, botanika, meteorologia eta astronomiako informazio-biltzaile handia izan zen. Biologia arloan nabarmendu zen, izaki bizidunen sailkapen taxonomikoa asmatu baitzuen. Zoologiari dagokionez animalia odoldunak eta odolgabeak bereizi zituen, eta botanikari dagokionez landare loredunak eta loregabeak. Berezko sorreraren ideia okerra ere garatu zuen, intsektuak ihintz, hezetasun eta izerditik berez sortzen zirela esanez. Astronomian ere ekarpenak egin zituen, zortzi esferadun teoria geozentrikoa planteatuz, indarrean iraun zuena Nicolaus Copernicusen teoria heliozentrikoa iritsi arte.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Testu elebiduna.
* (Ingelesez):Aristoteles eta zoologia.
* (Ingelesez):Aristotelesen biologia
* (Gaztelaniaz):Aristotelesen biologiari buruzko testuak.
* Datuak: Q1620799
* Multimedia: History of animals (Aristotle) / Q1620799
# Animalien sorrera

Animalien sorrera (Italieraz Creazione degli animali) Tintoretto margolari italiarraren margolana da, 1551 eta 1552 artean margotuta. Jatorriz obra hau Palazzo Ducaleren biltegian zegoen; 1928an Veneziako Akademiaren Galeriak jaso zuen eta gaur egun han erakusten da. Lan hau enkargu orokorrago baten barruan zegoen; Veneziako Albergo de la Scuola della Santissima Trinità gai biblikoei buruzko bost margolan enkargatu zizkion eta hau izan zen haietako bat. Margolan honen azken errestaurazioa 1967an egin zen.

## Azterketa

Lan honen oinarria Hasiera liburuan dago, munduaren sorrera narratzen den orrialdetan. Jaungoikoa margolanaren erdian agertzen da, haren irudi nagusia izanik. Bere irudia argiaz inguratuta dago, horrela fondo ilunaren gainean kontraste handia sortuz. Jaungoikoaren errepresentazioa gizon zahar baten modukoa da, bizarrez eta hile luzez, tunika gorri luzeaz jantzita. Esku baten bi behatz (hatz erakuslea eta hatz luzea) altxatuta dauzka, sorreraren unea markatuz. Haren espezie desberdinetako animaliak agertzen dira, bakoitza dagokion medioan sartuta: hegan egiten, igeri egiten, lehorrean...

## Bibliografia

* Los Grandes Genios del Arte, 28. liburuki, Tintoretto, Unidad Editorial, 2005, Madril. ISBN 84-96507-04-1.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.gallerieaccademia.it/search?search_api_views_fulltext=Creazione+degli+animali

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5963059
* Multimedia: Creation of the Animals by Jacopo Tintoretto / Q5963059
# Anita Włodarczyk

Anita Włodarczyk (Rawicz, Polonia, 1985eko abuztuaren 8a) poloniar mailu-jaurtitzailea da, munduko onenatzat hartua. Mailu jaurtiketako munduko txapelduna izan da lautan (2009, 2013, 2015 eta 2017). Włodarczykek hainbat aldiz ondu du emakumezkoen mailu jaurtiketako munduko marka. Gaur egun, 2016ko abuztuaren 28az geroztik, emakumezkoen mailu jaurtiketako munduko errekorra du, 82,98 metroko jaurtiketarekin. Hiru aldiz irabazi du urrezko domina olinpikoa (2012, 2016, 2020).

## Erreferentziak

* ↑ «Mailu jaurtiketako munduko marka ondu du Anita Wlodarczyk poloniarrak» Berria 2015-06-28 (Noiz kontsultatua: 2020-10-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) La polaca Anita Wlodarczyk vuelve a batir su récord mundial de martillo (82,98). 2016-08-29 (Noiz kontsultatua: 2020-10-31).
* Datuak: Q6399
* Multimedia: Anita Włodarczyk / Q6399
# Anita Smits

Anita Smits (Oirschot, 1967ko maiatzaren 22a) arkularia da. Herbehereak ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Anita Smits
* ↑ Anita(Adriana) SMITS

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2319789
# Anita Skorgan

Anita Skorgan (Göteborg, Suedia, 1958ko azaroak 13) suediar-norvegiar abeslari eta konposatzaile bat da.
Jahn Teigenekin ezkonduta egon zen, beste norvegiar abeslari eta konposatzaile arrakastatsu bat, eta elkarrekin alaba bat izan zuten.

## Eurovision Jaialdian

Norvegia Eurovision Jaialdian bost aldiz ordezkatu zuen, horietako bitan bakarlari bezala, beste baten bere senar izango zen Jahn Teigenekin bikotea osatuz, beste baten 1981ean Finn Kalviki koruak eginez, eta, azkena, berriz ere koruak eginez, baina Jahn Teigeni, 1983an. 1977ko Eurovision Kantu Jaialdian, Londresen ospatu zena, Casanova kantatu zuen, 14. postuan amaituz. Bi urte beranduago, Jerusalemen, 1979ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu zuen, arrakasta gehixeagorekin, Oliver abestiarekin, 11. postuan amaituz. Berriz ere Ingalaterran, 1982ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu zuen garai hartan bere senarra zen Jahn Teigenekin bikotea osatuz. Berak pianoa jotzen zuen, eta biek Adieu abesten zuten, 12. amaitu zuena eta, beharbada, euren bizitza pribatuan oinarritua zegoena. Bien artean Eurovision Abesti Txapelketan 1977 eta 1983 artean, elkarrekin, bakoitza bere aldetik edo koruak eginez sei aldiz agertu ziren orotara.
Anitak berriz ordezkatu zuen Norvegia, oraingoan elkaregile bezala eta koruak eginez, 1988ko Eurovision Kantu Jaialdian, non For vår jord (gure lurrarentzat) abestiak bosgarren amaitu zuen, Karoline Kruegerrek abestua. "You Used To Be Mine" abestiaren egileetako bat ere izan zen, 1999ko norvegiar aurreaukeraketan bosgarren amaitu zuena.
Bere musika karreraz gain, 1983ko Prima Veras saga om Olav den hellige eta 1997ko Stjerner i sikte bezalako filmeetan ere agertu da.
2004an Queen Bees musika taldea sortu zuen.
* Datuak: Q262921
* Multimedia: Anita Skorgan / Q262921
# Anite Tegeakoa

Anite Tegeakoa (antzinako grezieraz: Ἀνύτη Τεγεᾶτις, Anýtē Tegeâtis; fl. K. a. III. mende hasiera) olerkari arkadiarra zen. Tesalonikako Antipater-ek Anthologia Palatina-nzerrendaturiko antzinako bederatzi emakume olerkarietako bat zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Barnard, Sylvia. (1978). Hellenistic Women Poets. The Classical Journal. (3): 73, 204 or..
* ↑ Salisbury, Joyce E.. (2001). Encyclopedia of women in the ancient world. ABC-CLIO ISBN 1-57607-092-1. PMC 45661619. (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).
* ↑ Palatine Anthology 9.26
* Datuak: Q241120
# Anito

Antzinaro klasikoan, Anito (antzinako grezieraz: Ἄνυτος, Anuto) nekazal jainko eta titan bat izan zen. Urano eta Gaiaren semea, Despena hezi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Smith, W., ed. A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. III Boston: Little, Brown & Co. OCLC .68763679.
* Datuak: Q614030
* Multimedia: Anytos / Q614030
# Anitz

    Artikulu hau Mañeruibarreko herri hustuari buruzkoa da; Baztango herria gaitzat duena beste hau da: «Aniz»
Anitz Mañeruibarreko Zirauki udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Ziraukiko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak aniztarrak ziren.

## Izena

Anitz toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Aniz
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Hanniz (941)
* Anniz (1222)
* Anitz (1246)
* Aniz (1283)
* Haniç (1290)
* Anniz (1350)
* Aniz (1534)
* Aniz (1953)
* Anitz (2011)

## Historia

Anitz errege jaurerria izan zen. jasota dauden lekueken artean 1192. urtekoa dugu. urte hartan,, Antso VI.a Jakituna errege nafarrak bizilagunen bi zerga batu zituen: pecha delakoa, eta "cena" izenekoa. XII. mende horretan bertan, Iratxeko monasterioak, jauregiaren jabetza lortu zuen aurreko jabeak dohaintzan eman zionean. Jauregiaren egoitza guztiak ere eskuratu zituen, udalerriaren barruan kokatutako bi errotaren aprobetxamendua barne.
Handik gutxira, XIII. mendean, dokumentuek erakusten digute Jerusalemgo San Joan Ospitaletegiak ere bertako lursail batzuen jabe egin zirela; ez da ahaztu behar Anitz, orduan eta orain, Donejakue bidearen ibilbide nagusian dagoela (Gares eta Lizarra artean).
1425. urtean, Anizko herritarrek Iruñeko katedraleko prioreari eman zioten parrokia-elizaren patronatua. Badakigu 1537. urtean dagoeneko hustua zegoela.

## Ondarea

Anitzko Ama Birginaren ermita XII. mende bukaerakoa eta XIV. mende hasierakoa da, estilo aitzin-gotikokoa. Habearte bakarra dauka kanoi ganga batez estalia. Zati batzuk erorita ditu.

## Oharrak

* ↑ /ánit͡s̻/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza lehengo silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Anitz - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
* ↑ Artikulu honetan nafarroak o "cena" zerga aztertzen da: PABLOS ORMAZA, ANE MIREN (2019) El tributo señorial de la cena en Navarra durante la Baja Edad Media
* ↑ Hualde, Fernando. «ANIZ» Diario de Noticias honen bidez: Pueblos deshabitados de Navarra (Noiz kontsultatua: 2024-06-23).
* ↑ «Turismo Tierra Estella - Lizarraldea. Consorcio turístico de Tierra Estella. Turismo en tierra estella - Navarra» www.turismotierraestella.com (Noiz kontsultatua: 2024-06-23).

## Ikus, gainera

* Zirauki
* Mañeruibar
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113481692
# Anitápolis

Anitápolis Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 3.593 biztanle ditu 542,12 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22063986
* Multimedia: Anitápolis / Q22063986