OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zerynthia

Zerynthia Papilionidae familiako tximeleten generoa da.

## Espezieak

Generoak honako espezie ditu barnean:
* Zerynthia caucasica - (Lederer, 1864)
* Zerynthia polyxena - (Denis & Schiffermüller, 1775)
* Zerynthia rumina - (Linnaeus, 1758)

## Erreferentziak

* ↑ Catalogue of Life:2009; Geraadpleegd op 20-11-2009 (Ingelesez)
* ↑ Denis, J. N. C. M. & Schiffermüller, I.] (1775) Ankündung [sic] eines systematischen Werkes von den Schmetterlingen der Wienergegend. 323 pp., Augustin Bernardi, Wien.
* ↑ Linnaeus, C. (1758) Systema naturae per regna tria naturae, secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. Vol. 1 (Animalia). , Laurentii Salvii, Holmiae [Stockholm].

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1317945
* Multimedia: Zerynthia / Q1317945
* Espezieak: Zerynthia
# Zesar (argipena)

Zesar edo César terminoek hainbat adiera dituzte:
* Zesar izena eraman zuen lehen pertsonaia nagusia: Julio Zesar.
* Zesar (titulua), Julio Zesarren ondoren Erronako enperadoreena.
* Zesar zifratze-sistema kriptografian.
* Zesartar ebakuntza edo zesarea.
* Zesar, César Álvarez Cañete komikilari espainiarraren luma-izena.
Cesar eran idatzita:
* César Sariak, Frantziako zinearen sariak.
* César tigrea, Donostian 1904an zezen batekin lehiatu ondoren hil zutena.
* Cesar, Kolonbiako departamendu bat.
* Cesar ibaia, Kolonbian.
* Cesar edo Zesar entsalada.
Ikus, halaber:
# Zerumengo arroila

Zerumengo arroila Nafarroa Garaiko Pirinioak eskualdean kokatutako arroila bat da, Zerumengo errekak zeharkatutakoa. Nabaskoze eta Burgi herrien artean dago, 4,50 kilometroko luzerarekin eta 2,15 kilometro koadroko azalerarekin. Zatirik sakonenetan, 573 metroko aldea dago errekaren mailaren eta gailurrik altuenen artean, eta azpimarratzekoak dira eskuinaldeko Urbikain eta ezkerraldeko Zolaonagusia mendiak.
Natura 2000 sarekoa da, Natura Erreserba gisa.

## Ezaugarriak

Arroila Koronasetik datorren erreka txiki batek osatu du. Tuparriak dituen gune bat zeharkatu ondoren, pixka bat sartu zen Illongo eta Sesetako mendilerroetako dolomia eta kareharri paleozenoetan, ekialde-mendebalde norabide orokorrean. Harkaitzek labar batzuk osatzen dituzte, eta amildegiaren hondoraino jarraitzen dute, sasiz estalitako ezponda aldapatsuetan.
Sartzeko zailtasunen ondorioz, landaredia ez da oso aldatua, eta honako hauek dira nagusi: artea, ametz ilaunduna, pinu gorria eta zuhaixka-oihanpe pago arrunt batzuk. Labarretan hegazti harkaiztarren espezieak daude, eta basoan lepazuriak, basakatuak eta orkatzak bizi dira, espezie bereizgarrienak bezala.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ZERUMENGO ARROILA. (Noiz kontsultatua: 2021-11-21).
* «Illongo mendilerroa eta Burgiko arroila - naturgune babestuak - navarra.es» espaciosnaturales.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-11-21).

## Ikus, gainera

* Nabaskoze

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110969496
# Zhongjiandao uhartea

Zhongjiandao (txinera sinplifikatuz: 中建岛; vietnameraz: Đảo Tri Tôn) Txinako Herri Errepublikak kontrolatzen dituen Hego Txinako itsasoan dauden Paracel uharteetako bat da.
Uharte txikia da, 1,2 kilometro koadro baino ez ditu.

## Jakingarriak

Uharteak Benlusi izena ere dauka.

## Ikus, gainera

* Paracel uharteak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Zhongjiangdao uhartearen kokapena Google Mapsen.
* Datuak: Q3235143
* Multimedia: Zhongjian Island / Q3235143
# Zhong Jiaqi

Zhong Jiaqi (1999ko irailaren 23a) Txinako hockey jokalaria da.
2018ko Emakumeentzako Munduko Hockey Kopan parte hartu zuen. 2019ko abenduan, Urteko FIH Rising Star sarirako izendatu zuten.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |
| Asiako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Hangzhou | 01 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ FIH profile
* ↑ Vitality Hockey Women's World Cup 2018: Team Details China. FIH, 4 or..
* ↑ «Manpreet Singh nominated for FIH Player of the Year award» timesofindia.indiatimes.com (Lausanne: The Times of India) 6 December 2019.
# Zhong konderria

Zhong Konderria (忠县 txinera sinplifikatuz; Zhōng Xiàn pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderrietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 970.000 biztanle bizi ziren 2.184 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 444 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena

Barrutiaren mugak honakoak dira: Liangping Konderria ipar-mendebaldean, Wanzhou Barrutia ipar-ekialdean, Shizhu Tujia Konderri autonomoa hego-ekialdean, Fengdu Konderria hegoaldean, eta Dianjiang Konderria hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera

* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhong Konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q197804
* Multimedia: Zhong County / Q197804
# Zhongdian zaldi

Zhongdian zaldia, (Txinera tradizional: 中甸, pinyin : zhongdian), Tibeteko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik zaldi arraza hau ponien sailkapen taldean sartzen da. Arraza Shangri-La hiria aldean hedatzen da, Yunnan probintzian.

## Bibliografia

* (Ingelesez) Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen J.G. Hall et Dan Phillip Sponenberg, Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding, CAB International, ISBN 1-84593-466-0, OCLC 948839453.
* Élise Rousseau (ill. Yann Le Bris), Tous les chevaux du monde, Delachaux et Niestlé, septembre 2014, 544 p. (ISBN 2-603-01865-5), « Zhongdian », p. 357

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58307781
# Zhongmu konderria

Zhongmu Konderria (txinera sinplifikatuz: 中牟县; pinyineraz: Zhōngmù Xiàn), Zhengzhou osatzen duten konderrietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 680.000 biztanle bizi ziren 1.393,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Zhengzhouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhongmu konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q197874
* Multimedia: Zhongmu / Q197874
# Zhiyi

Zhiyi edo Chih-i (txinera tradizionalez: 智顗; pinyinez: zhì yǐ; Wade–Giles: Chih-I; 538 Hunan-597 Zhejiang), Tiantai sekta eklektikoa sortu zuen monje budista txinatar bat izan zen.
Umezurtz 17 urterekin, Huisi maisu budistarekin ikasi zuen zazpi urtez. Hegoaldeko Txinako Chen dinastiarekin eta herrialdea birbateratu zuen Sui dinastiarekin lotua egon zen. Budismoaren joera ezberdinak bateratu zituen doktrina guztiak egiazkoak bezala eta Budaren pentsamenduan presente zeudenak bezala onartzean. Zhiyik, Lotoaren Sutra, irakaskuntza nagusi bezala hartzen zuen, eta ekialdeko Asian idazteun sakraturik ezagunena bezala ezartzen lagundu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197778
* Multimedia: Zhiyi / Q197778
# Zhonglou barrutia

Zhonglou barrutia (txinera tradizionalez: 钟楼区) Txinako barruti bat da, Changzhou barruan. Azken zentsuaren arabera 505.762 biztanle zituen 132.93 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197870
* Multimedia: Zhonglou District / Q197870
# Zhongguohentomon

Zhongguohentomon Eosentomidae familiako Protura artropodo taldeko animalia generoa da.

## Espezieak

* Zhongguohentomon magnum Yin, 1979
* Zhongguohentomon piligeroum Zhang & Yin, 1981

## Erreferentziak

* Datuak: Q4491644
* Espezieak: Zhongguohentomon
# Zhong Acheng

Zhong Acheng, Ah Cheng gisa ezaguna, 阿城, (Pekin, 1949ko apirilaren 5a) gizon idazle, eleberrigile eta gidoilari txinatarra da. Dianfei Zhong kritikariaren semea da. 1979an, Ah Cheng "Izarrak" taldearen sortzaileetako bat izan zen, Txinako lehen abangoardiako mugimendu artistikoa, Wang Keping, Huang Rui, Ma Desheng, Li Shuang eta Ai Weiweirekin batera.

## Obra

Bere eleberri-trilogiak ("Erregeak") arrakasta handia izan zuen "sustraiak bilatzen" literaturaren esparru berrian; joera horretan Europako eraginetik urrundu nahian idazleak Txinako tradiziora hurbiltzen dira. Achengen hizkuntza narratiboaren originaltasuna txinera klasikoaren dotorezia eta ahozko hizkuntzaren adierazgarritasunari eusteko gaitasunean datza, eta irudimena gehien deitzen duten xehetasunei arreta ematen die. Zhong Acheng ipuinen egilea ere bada, horietako asko Biandi fengliu (Beijing, Nanking 1985-86, "Bere bidea galdu") izenburupean bilduak.

## Erreferentziak

* ↑ https://kripkit.com/zhong-acheng/%5B%5D
* ↑ https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Zhong_Acheng

## Kanpo estekak

* Datuak: Q300354
# Zubi Barria (Ondarroa)

Zubi Barria Ondarroako (Bizkaia) zubia da. Zubi Zaharraren ondoan eraiki zen, trafikoa bideratzeko.

## Deskribapena

Zubi Zaharraren alboan dago, ibaian gora, eta Itsasaurre zubia jarri zenera arte, berau izan zen, Gipuzkoatik zetozenentzako kotxe sarrera bakarra Ondarroara. Egoera txarrean zegoen eta, 2007an konpondu zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20171013224705/http://www.ondarroa.eus/eu-ES/Turismoa/MonumenIbilbide_monumentuaktos_itinerarios/Orrialdeak/Zubiak.aspx
* ↑ http://www.diariovasco.com/prensa/20070406/comarca/ondarroa-udalak-errepidean-biribilgunea_20070406.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42353630
# Zubi Esekia (Manila)

Zubi Esekia (gaztelaniaz: Puente Colgante), jatorrian Claveríako zubia Manilako Quiapo eta Ermita barrutiak batzen zituen zubi eseki bat zen, Pasig ibaiaren gainetik, Filipinetan. Matía, Menchacatorre y Cia. eta Ynchausti y Compañía euskal enpresek diseinatu zuten eta 1852an eraiki zen. Asiako kable bidezko lehen zubi esekia izan zen eta Filipinetako ordainsaridun lehen zubia. 1939an Quezon zubia eraiki zen honen ordez.

## Bibliografia

* Ninel Valderrama Negrón (2021). La casa Matía Menchacatorre y el Puente de Clavería: innovación en la infraestructura física y financiera en el siglo xix. Revista UCA.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bridge Over Not So Troubled Waters: Spanning Communities and Building Relationships. (Noiz kontsultatua: 2021-05-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2207397
* Multimedia: Puente Colgante (Manila) / Q2207397
# Zubi Etxea

Zubi Etxea edo Bonantzako arkua Gipuzkoako Pasai Donibane herrian dagoen arku bat da. Pasaiako badiaren sarbidearen ekialdeko ertzean dago, Erreka etxebizitzen eta Santo Kristo Oparoaldikoaren elizaren artean.
Arkuaren azpitik paseabidea igarotzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474251
# Zubi Zaharra (Albi)

Zubi Zaharra (frantsesez: Pont Vieux; okzitanieraz: Pont Vièlh) Albi hiriko zubia da, 150 metroko luzera duena. Tarn zeharkatzen duen zubi hau 1035 eta 1042 artean eraiki zuten, bidesaria jasotzeko.
2010ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, Albiko apezpiku-hiriaren barnean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3396772
* Multimedia: Vieux pont d'Albi / Q3396772
# Zubi Zaharra (Ortheze)

Zubi Zaharra (frantsesez: Pont Vieux; okzitanieraz: Pont Vielh) Orthezen Paueko uhaitza zeharkatzen duen zubia da, 1875etik Frantziako monumentu nazionala dena.
XII. eta XIV. mende artean eraiki zuten, Gaston VII.a Biarnokoak hala agindurik. Bi setio nagusiak aurre egin zituen: 1569an Gabriel I.a Montgommerykoarena eta 1814an Wellingtongo dukearena.
Hasieran bi dorreak zituen baina egun erdialdeko dorre gotortua besterik ez du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3558092
* Multimedia: Pont-Vieux d'Orthez / Q3558092
# Zubi Zahar (Alegia)

Zubi Zahar, Gipuzkoako Alegia udalerrian dagoen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du.
Ziurrenik XVII. mendearen amaieraldera eraiki zen eta harlanduz (pilareen azpialdea eta arkupeak) eta harginlanez egina dago. Itzura konkorduna du eta arinki ezberdinak diren bi begi. Antzina, Alegia eta Amezketa .elkarlotzen zituen errepidea bertatik igarotzen zen.
Zubiaren erdian Kalbario batena den harrizko gurutze bat dago, gurutzebide hau Orendain eta Abaltzisketara igotzen den bidean zehar luzatzen da.
* Zubia.
* Ezkerreko bazterrerik ikusia.
* Eskuineko bazterretik ikusia.
* Kalbarioaren harrizko gurutzea.

## Erreferentziak

* ↑ Zubi Zahar. Alegia. Gipuzkoako turismo ibilbideak. Ingeba.org (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56526225
# Zubi Zaharra (Azpeitia)

Zubi Zaharra Gipuzkoako Azpeitia udalerrian dagoen harrizko zubi bat da. Urola ibaia zeharkatzen du eta Azpeitiko Alde Zaharra eta Enparan jauregiaren artean kokatua dago.
1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25478569
* Multimedia: Zubi Zaharra, Azpeitia / Q25478569
# 1601 Patry

1601 Patry asteroide gerrikoan aurkitutako 1601. asteroidearen izena da. 1942ko maiatzak 18an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 KA zen. Bere izena André Patrygatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141292
# 1602 Indiana

1602 Indiana asteroide gerrikoan aurkitutako 1602. asteroidearen izena da. Indiana Asteroide Programak aurkitu zuen 1950eko martxoak 14an Brooklyndik gertu dagoen Goethe Link Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1950 GF zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141305
# 1600
## Gertaerak

* Otsailaren 17a – Erromako Inkisizioak sutan erre zuen eguzkia izar bat besterik ez zela adierazi zuen Giordano Bruno. Teologo, astronomo eta matematikaria heresiaz kondenatu zuten.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 17a – Calderon de la Barca, antzerkigile eta poeta madrildar nabarmena (h. 1681).
* Urtarrilaren 27 edo 28a – Klemente IX.a, Aita santua (h. 1669).
* Maiatzaren 3a – Frans Rijckhals, holandar margolaria eta diseinatzailea (h. 1647).
* Ekainaren 24a – Juan Palafox, euskal apezpiku eta politikaria (h. 1659).
* Urriaren 1a – Jacques Blanchard, Frantziako Tiziano, frantziar margolaria (h. 1638).
* Azaroaren 19a – Karlos I.a Ingalaterrakoa eta Eskoziakoa, Ingalaterra, Eskozia eta Irlandako erregea (h. 1649).
* Martin de Barcos, lapurtar teologo jansenista (h. 1678).
* Jeroni Jacint Espinosa, katalan herrietako margolaria (h. 1667).
* Susanna Mayr, alemaniar margolari barrokoa (h. 1674).

## Heriotzak

* Otsailaren 17a – Giordano Bruno, italiar filosofoa, heresiaz akusatua eta bizirik errea (j. 1548).
* Otsailaren 20a – Innico d'Avalos d'Aragona, Italiar kardinala.
* Irailaren 9a – Frantzisko Tolosakoa, gipuzkoar teologoa eta frantziskotar fraidea.
* Urriaren 21a – Ōtani Yoshitsugu, japoniar samuraia (j. 1558).
* Bâkî, olerkarien sultana, turkiar olerkaria (j. 1526).
* Claude Le Jeune, Frantses Errenazimentuko musikagilea (j. c. 1530).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6720
* Multimedia: 1600 / Q6720
# 1600 Vyssotsky

1600 Vyssotsky asteroide gerrikoan aurkitutako 1600. asteroidearen izena da. 1947ko urriak 22an aurkitu zuen Carl Alvar Wirtanenek Lick behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1947 UC zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141287
* Multimedia: 1600 Vyssotsky / Q141287
# 1603 Neva

1603 Neva asteroide gerrikoan aurkitutako 1603. asteroidearen izena da. 1926ko azaroak 4an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1926 VH zen. Bere izena Neva ibaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141308
* Multimedia: 1603 Neva / Q141308
# 1601
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 8a – Baltasar Gracián, espainiar idazlea (h. 1658).
* Martxoaren 19a – Alonso Cano, espainiar eskultura-egile, pintore eta arkitektoa (h. 1667).
* Uztailaren 30a – Ana Eleonor Hesse-Darmstadtekoa, Luis V.a Hesse-Darmstadtekoa eta Magdalena Brandenburgokoaren alaba (h. 1659).
* Abuztuaren 17a – Pierre de Fermat, frantziar matematikari eta legelaria (h. 1665).
* Irailaren 13a – Jan Brueghel Gaztea, flandriar margolaria (h. 1678).
* Irailaren 22a – Ana Austriakoa, Espainia eta Portugalgo infanta (h. 1666).
* Irailaren 27a – Luis XIII.a Frantziakoa eta II.a Nafarroakoa erregea (h. 1643).
* Rafael Cotoner, Maltako Ordenako 60. Printze eta Maisu Handia (h. 1663).

## Heriotzak

* Otsailaren 7a – Martin Garzes, Maltako Ordenako 53. Printze eta Maisu Handia (j. 1526).
* Martxoaren 13a – Mordechai Meisel, bankaria, filantropoa eta Pragako komunitate juduaren buruzagia (j. 1528).
* Ekainaren 3a – Salvat Ihartze zaharra, baxenafar elizgizona.
* Abuztuaren 30a – Gaspar Astete, espainiar jesuita teologoa (j. 1537).
* Urriaren 24a – Tycho Brahe, astronomo eta alkimista daniarra (j. 1546).
* Azaroaren 25a – Migel Altuna, gipuzkoar hargina, Iruñeko elizbarrutiko obren ikuskatzailea (j. 1549).
* Joanes Leizarraga, kalbindar artzaina eta euskal idazlea (j. 1506).
* Francisco Sánchez de las Brozas, Espainiar humanista (j. 1523).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6725
* Multimedia: 1601 / Q6725
# 1602
## Jaiotzak

* Otsailaren 14a – Francesco Cavalli, italiar musikagilea (h. 1676).
* Otsailaren 18a – Per Brahe gaztea, suediar soldadu eta estatista (h. 1680).
* Apirilaren 2a – Maria Jesusena Ágredakoa, espainiar moja frantziskotar kontzepzionista eta gaztelaniazko idazle mistikoa (h. 1665).
* Apirilaren 19a – Ana Francisca Abarca de Bolea, espainiar moja zistertarra, olerkari eta idazlea (h. c. 1685).
* Maiatzaren 2a – Athanasius Kircher, alemaniar jesulaguna eta polimata (h. 1680).
* Maiatzaren 26a – Philippe de Champaigne, frandriar-frantziar margolari eta marrazkilaria (h. 1674).
* Uztailaren 14a – Jules Mazarin, Mazarin kardinala, kardinal, diplomatikari eta politikaria (h. 1661).
* Abuztuaren 10a – Gilles Personne de Roberval, frantses matematikari eta fisikaria (h. 1675).
* Azaroaren 20a – Otto von Guericke, Alemaniar fisikaria eta asmatzailea (h. 1686).
* Azaroaren 22a – Elisabet Borboikoa, Frantzia eta Nafarroako infanta eta Espainiako erregina ezkontidea (h. 1644).
* Diego Vidal de Liendo, bizkaitar apaiz katoliko eta margolari barrokoa (h. 1648).
* Frantzisko Egia Beaumont, nafar militarra eta idazlea (h. c. 1652).
* Evert van Alest, izadi hilen holandar margolaria (h. 1657).
* Pedro Fajardo, Aragoi eta Kataluniako erregeorde, Siziliako erregeorde eta Nafarroako erregeordea (h. 1647).

## Heriotzak

* Otsailaren 23a – Agostino Carracci, italiar margolari eta grabatzailea (j. 1557).
* Urriaren 21a – Eduvigis Brandenburgokoa, Brunswick-Lüneburg eta Brunswick-Wolfenbütteleko dukesa ezkontidea (j. 1540).
* Esteban Belasko, arabar eskultorea (j. 1550).
* Juan de Fuca, itsas kapitain eta esploratzailea (j. 1532).
* Giacomo della Porta, italiar eskultore eta arkitektoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6727
* Multimedia: 1602 / Q6727
# 160

    Artikulu hau 160. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Ehun eta hirurogei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24810
* Multimedia: 160 / Q24810
# 1600eko hamarkada

1600ko hamarkadak 1600etik 1609. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1590ekoa - 1600ekoa - 1610ekoa |
| Urteak: | 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42995
* Multimedia: 1600s / Q42995
# 1923ko Ingalaterrako Futbol Koparen Finala

1923ko Ingalaterrako Futbol Koparen Finala edo Zaldi Zuriaren Finala 1923ko apirilaren 28an Bolton Wanderers F.C. eta West Ham United F.C. futbol taldeek Wembley Stadium estadioan jokatutako Ingalaterrako Futbol Kopako finala izan zen. Bolton Wanderers F.C. taldeak West Ham United F.C. taldeari 2-0 irabazi zion (David Jack eta Jack Smithen golak). Partidu honetan ikusle gisa eta kopa irabazleari eskeintzeko asmoz Jurgi V.a Erresuma Batukoa egon zen.
Halere, final hau Ingalaterra eta munduko futbolzaleen oroimenean betirako gelditu baldin bada, bertaratu zen izugarrizko jende andanarengatik izan zen. Futbolaren Historian erregistratutako ikusle kopuru handiena izan duen partidua izan da, uste denez denera 300.000 ikusle bildu omen ziren, garai guztietako errekora duelarik. Ofizialki, partidu hartako ikusle kopurua 126.047 ikuslekoa izan zen, halere benetan 150.000-300.000 ikusle egon ziren.
Jada partidua hasi aurretik jende andana handia inguratu omen zen, Wembley estadioko 125.000 ikusleentzako edukiera sobera iraganez. gutxi gorabehera 300.000 ikusleek sarrera erostea lortu zuten, ondorioz armailek gainezka egin eta jendeak zelaiaren alboetan lekua topatzea beste aukerarik ez zuen izan.
Jendeak futbol zelaiko marrak iragan eta jokoa eten ez zezan zaldizko poliziak ikusleak zelaitik kanpo mantentzen lan egin beharra izan zuen, egun historiko hartako argazki batean zaldi zuri baten gainean zihoan zaldizko polizia bat agertzen da: Billie zaldiaren gainean zihoan George Scorey ofiziala, hortik aurrera partidu ahaztezin honi Zaldi Zuriaren ezizenaz deitu ohi izan zitzaion. Nahiz eta jendeak Billie zaldia zuri kolorekoa zela uste eta garaiko zuri-beltzeko egunkarietan hala dirudien, berez zaldi grisa zen.
Poliziak nola edo hala jendea futbol zelaiko marretatik kanpo mantendu ondoren, partidua 45 minutuko atzerapenarekin hasi zen. Nahiz eta West Ham United taldea presionatzen hasi, Bolton taldea partiduan zehar nagusi agertu eta azkenean garaile izan zen, eta bere historian lehenbiziko aldiz irabazi zuen Ingalaterrako Futbol Kopako finala.
Denera, partiduaren ondorioz 900 zauritu arin egon ziren, 22 lagun ospitalera eraman zituzten, haietako 10 laster kalean zirelarik.
Egun hartan bizitako jendetza eta eromenaren ondoren Erresuma Batuko Komunen Ganberan eztabaida piztu zen, William Bridgeman barne ministroak halako gertakaririk berriz errepikatu ez zedin neurriak hartzea erabaki zuen: ikerketa publiko bat ireki zuen, baina poliziak bere lana egoki egin zuela frogatu zenean, ikerketa bere hartan gelditu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1345035
* Multimedia: FA Cup Final 1923 / Q1345035
# 1923ko Irlandako hauteskunde orokorrak

1923ko Irlandako Estatu Askeko hauteskunde orokorrak abuztuaren 27an egin ziren, estatu horretan egindako bigarrenak. Dáil Éireanneko 153 kideetatik 152 hautatu zituzten. Kide horiek irailaren 19an bilduziren, Kontseilu Betearazleko lehendakaria hautatzeko. Cumann na nGaedheal alderdi ofizialistak, Sinn Féinen Itunaren aldeko fakziotik sortutakoak, gehiengo soila lortu zuen 153 aulkietatik 63rekin, gehiengo absolututik nahiko urrun, baina gobernu-koalizio bat osatu ahal izan zuen. Bigarren, Éamon de Valeraren Alderdi Errepublikanoa geratu zen, Sinn Féinen Itunaren aurkako fakziotik sortua. Irlandako gerra zibila amaitu eta berehala hautatu zuten. Diputatu errepublikano askok, gerraren galtzailea ordezkatzen zutenek, kartzelan jarraitzen zuten hauteskundeetan eta hauteskundeen ondoren.

## Emaitzak

| Alderdia | Alderdia | Botoak | botoen % | Aulkiak | Aulkien % |
| | Cumann na nGaedheal | 410.695 | 38,97 / 100 | 63 / 153 | 41,18 / 100 |
| | Alderdi Errepublikanoa | 288.794 | 27,40 / 100 | 44 / 153 | 28,76 / 100 |
| | Nekazarien Alderdia | 127.184 | 12,07 / 100 | 15 / 153 | 9,80 / 100 |
| | Alderdi Laborista | 111.939 | 10,62 / 100 | 14 / 153 | 9,15 / 100 |
| | Enpresa eta lanbide taldea | 9.648 | 0,92 / 100 | 2 / 153 | 1,31 / 100 |
| | Elkarte Aurrerakoia | 6.588 | 0,63 / 100 | 2 / 153 | 1,31 / 100 |
| | Alderdi Nazional Demokratikoa | 4.968 | 0,47 / 100 | | |
| | Dublingo Langileen Kontseilua | 3.847 | 0,37 / 100 | | |
| | Tasatzaileen Elkartea | 2.620 | 0,25 / 100 | | |
| | Herriko Maizterren Elkartea | 1.803 | 0,17 / 100 | | |
| | Independenteak | 85.869 | 8,15 / 100 | 13 / 153 | 8,50 / 100 |
| Baliozko botoak | Baliozko botoak | 1.053.955 | 96,34 / 100 | | |
| Boto zuriak/ezeztatuak | Boto zuriak/ezeztatuak | 40.047 | 3,66 / 100 | | |
| Guztira | Guztira | 1.094.002 | 100 / 100 | 153 | |
| Erregistratutako boto-emaileak/parte-hartzea | Erregistratutako boto-emaileak/parte-hartzea | 1.786.318 | 61,3 / 100 | | |
| Iturria: ||||||

## Erreferentziak

* ↑ «3rd Dáil 1922 General Election» ElectionsIreland.org.
* ↑ «Dáil elections since 1918» ARK Northern Ireland.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4887663