# Guarda (Portugal)

Guarda Portugalgo Iparraldeko Beira Interior azpieskualdeko Guardako barrutiko hiriburua da. 2011ko erroldaren arabera 42.541 biztanle zituen.

## Historia

I mendeko kastro erromatar-lusitaniar batean dago hiriaren jatorria.
Guarda Antso I.a Portugalgoak sortu zuen 1199 urtean, diozesia Egitaniatik bertara pasatzerakoan eta katedrala eraikitzeari ekin zion. Erromanikoa zen baina ez zuen asko iraun, beste bat eraiki baitzuten bere lekuan, hau ere nahiko xumea. XIII mendean herriko juderia garrantzitsua zen jada, eta XV menderako 600-850 biztanle artean izan zituen, tartean Espainiatik kanporatuak izan zirenak.
XIV mendean Fernando I.a Portugalgoak Guarda gotortzea erabaki zuen, Gaztelarekiko mugan baitzegoen eta gaztelua eraiki zuen. 1390an Katedral handia eraikitzen hasi ziren, gaur egungo Guardako katedral ezaguna, 1540an bukatu zuten.

## Geografia

Serra da Estrela mendizerraren ipar-ekialdean dago eta Portugalgo hirien artean garaiera handienean kokaturik dagoena da, 1.056 metrotan.

### Klima

Guardak Csb10 klima mediterraneoa du (epela, uda lehor eta epelarekin), Köppen sailkapen klimatikoaren arabera.
Datu klimatikoak (Guarda, garaiera: 1019 m. (1981-2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 15.2 | 17.6 | 23.0 | 24.5 | 30.8 | 33.7 | 38.3 | 34.6 | 36.0 | 27.0 | 21.3 | 15.8 | 38.3 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.8 | 8.6 | 11.4 | 12.4 | 16.4 | 21.2 | 25.1 | 25.0 | 21.1 | 15.0 | 10.0 | 7.8 | 15.0 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.0 | 5.4 | 7.6 | 8.5 | 12.0 | 16.3 | 19.5 | 19.5 | 16.5 | 11.6 | 7.5 | 5.4 | 11.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.2 | 2.3 | 3.7 | 4.6 | 7.7 | 11.3 | 14.0 | 13.9 | 11.9 | 8.3 | 5.0 | 2.9 | 7.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -10.8 | -6.2 | -8.0 | -3.8 | -1.8 | 1.2 | 4.4 | 6.0 | 3.5 | -0.6 | -7.5 | -6.7 | -10.8 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 104.8 | 71.2 | 59.4 | 86.7 | 86.3 | 33.9 | 18.2 | 10.4 | 58.2 | 107.4 | 127.1 | 150.6 | 914.2 |
| Iturria: Instituto Português do Mar e da Atmosfera ||||||||||||||

## Fregesiak

| Adão Aldeia do Bispo Aldeia Viçosa Alvendre Arrifana Avelãs da Ribeira Avelãs de Ambom e Rocamondo Benespera Casal de Cinza Castanheira Cavadoude Codesseiro Corujeira e Trinta Faia Famalicão | Fernão Joanes Gonçalo Gonçalo Bocas Guarda Jarmelo São Miguel Jarmelo São Pedro João Antão Maçainhas Marmeleiro Meios Mizarela, Pêro Soares e Vila Soeiro Panóias de Cima Pega Pêra do Moço Porto da Carne | Pousade e Albardo Ramela Rochoso e Monte Margarida Santana da Azinha Sobral da Serra Vale de Estrela Valhelhas Vela Videmonte Vila Cortês do Mondego Vila Fernando Vila Franca do Deão Vila Garcia |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera (1801 – 2008) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1950 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 17.287 | 21.771 | 38.800 | 43.283 | 48.994 | 40.360 | 38.765 | 44.084 | 42.541 |

## Ondasun nabarmenak

* Guardako katedrala.
* Guardako gaztelua.

## Iruditegia

* Guardako katedrala
* Alde Zaharra.
* Merkatuaren plaza.
* Gurutzea.
* Gazteluko dorrea.
* Porta do Sol edo Eguzkiaren Atea.

## Hiri senidetuak

* Béjar (Espainia)
* Safed (Israel)
* Waterbury (Connecticut) (AEB)
* Siegburg (Alemania)
* Wattrelos (Frantzia)

## Erreferentziak

* ↑ 1981-2010 Climate Normals - Guarda. IPMA (Noiz kontsultatua: 2015-03-22).
* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Kanpo estekak

* Guardako udal webgunea (Portugesez)
* Datuak: Q750594
* Multimedia: Guarda, Portugal / Q750594