OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alameda konderria (Kalifornia)

Alameda konderria (ingelesez: Alameda County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Oakland da. 2010eko zentsuaren arabera 1.510.271 biztanle zituen, Alameda kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Alameda konderriak 2.127,23 kilometro koadro ditu. Horietatik 213,18 ura dira. Beste 1.914,05 lurra dira.

### Konderri mugakideak

* Contra Costa konderria iparraldean
* San Joaquin konderria ekialdean
* Stanislaus konderria hegoekialdean
* Santa Clara konderria hegoaldean
* San Francisco konderria eta San Mateo konderria mendebaldean

### Herriak
#### Hiriak

* Alameda
* Albany
* Berkeley
* Dublin
* Emeryville
* Fremont
* Hayward
* Livermore
* Newark
* Oakland
* Piedmont
* Pleasanton
* San Leandro
* Union City

#### Erroldak esleitutako lekuak

* Ashland
* Castro Valley
* Cherryland
* Fairview
* San Lorenzo
* Sunol

#### Gehitu gabeko guneak

* Albrae
* Altamont
* Asco
* Baumberg
* Brightside
* Brookshire
* Canyon
* Dougherty
* Dresser
* East Pleasanton
* Farwell
* Hall Station
* Halvern
* Kilkare Woods
* Komandorski Village
* Lorenzo Station
* Mattos
* Mendenhall Springs
* Midway
* Mountain House
* Mowry Landing
* Radum
* San Ramon Village
* Scotts Corner
* Sorenson
* Verona

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 1.510.271 pertsonetatik 854.448 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 339.889 dira. 184.126 beltzak edo afroamerikarrak. 4.189 amerikar natiboak ziren eta 11.931 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 390.524 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4.191 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 60.862 pertsonek kokatzen zuten.
Erroldaren Bulegoaren arabera, 2008an konderriko etxe bakoitzean batez besteko irabaziak 70.079 dolarrekoak ziren, eta familia bakoitzeko irabaziak 85.802 dolarrekoak. Gizonezkoek 47.425 dolarreko irabaziak zituzten batez beste, emakumezkoen irabaziak batez beste 36.921 dolarrekoak ziren bitartean. Konderriaren per capita errenta 33.974 dolarrekoa zen. Biztanleriaren %11 inguru pobrezia-mugaren azpitik zegoen.

### Biztanleria piramidea
## Garraioa

* Interstate 80 Kalifornian (Eastshore Freeway)
* Interstate 238
* Interstate 580 (MacArthur Freeway/Arthur Breed Freeway)
* Interstate 680 (Sinclair Freeway)
* Interstate 880 (Nimitz Freeway/Cypress Freeway)
* Interstate 980 (John B. Williams Freeway)
* Kaliforniako 13. Estatu Ibilbidea (Warren Freeway/Ashby Avenue/Tunnel Road)
* Kaliforniako 24. Estatu Ibilbidea (William Byron Rumford Freeway)
* Kaliforniako 61. Estatu Ibilbidea
* Kaliforniako 84. Estatu Ibilbidea
* Kaliforniako 92. Estatu Ibilbidea (Jackson Street)
* Kaliforniako 123. Estatu Ibilbidea (San Pablo Avenue) – aurretik U.S. Route 40
* Kaliforniako 185. Estatu Ibilbidea (Mission Boulevard/East 14th Street)
* Kaliforniako 238. Estatu Ibilbidea (Mission Boulevard/Foothill Boulevard)
* Kaliforniako 262. Estatu Ibilbidea (Mission Boulevard)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107146
* Multimedia: Alameda County, California / Q107146
# Aigle barrutia

Aigle barrutia Vaud kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Aigle da. 323,2 kilometro koadroko azalera du eta 42.924 biztanle.

## Mugakideak

Script error: The function "formatStatements" does not exist.

## Udalerriak

Aigle Bex Chessel Corbeyrier Gryon Lavey-Morcles Leysin Noville Ollon Ormont-Dessous Ormont-Dessus Rennaz Roche (VD) Villeneuve (VD) Yvorne

## Kanpo estekak

* Datuak: Q647923
* Multimedia: Aigle District / Q647923
# Aigle

Aigle (eusk. 'arrano') Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Aigle barrutia barrutian. 2014an 10,131 biztanle zituen 16,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ollon

## Demografia

Hona hemen biztanleriaren bilakaera:

## Klima

Datu klimatikoak (Aigle (1981-2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.6 | 6.1 | 10.7 | 14.8 | 19.0 | 22.4 | 25.0 | 24.2 | 20.0 | 15.3 | 9.1 | 5.5 | 14.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 0.8 | 1.9 | 5.8 | 9.4 | 13.8 | 17.0 | 19.1 | 18.4 | 14.6 | 10.4 | 5.0 | 1.9 | 9.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -2.3 | -1.5 | 1.5 | 4.3 | 8.8 | 11.8 | 13.5 | 13.2 | 9.9 | 6.1 | 1.5 | -1.1 | 5.5 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 69 | 64 | 71 | 70 | 90 | 106 | 110 | 106 | 88 | 83 | 75 | 79 | 1012 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 9.5 | 7.8 | 9.5 | 9.1 | 11.8 | 11.2 | 10.7 | 10.4 | 9.0 | 9.9 | 9.4 | 9.5 | 117.8 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 2.4 | 2.3 | 1.0 | 0.1 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.8 | 2.0 | 8.5 |
| Eguzki orduak | 89 | 103 | 150 | 160 | 170 | 194 | 222 | 206 | 173 | 139 | 88 | 76 | 1770 |
| Hezetasuna (%) | 82 | 79 | 74 | 71 | 74 | 73 | 73 | 76 | 81 | 83 | 83 | 83 | 78 |
| Iturria: MeteoSwiss ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

Aiglek honako herri senidetuak ditu:
* L'Aigle, Frantzia, 1964
* Tübingen, Alemania, 1973
* Bassersdorf, Suitza, 1969

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Swiss Federal Statistical Office. STAT-TAB Bevölkerungsentwicklung nach Region, 1850-2000. .
* ↑ MeteoSwiss. Climate Normals Aigle 1981-2010. .
* 1 2 3 4 (Frantsesez) Commune d'Aigle. Jumelage. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43195
* Multimedia: Aigle / Q43195
# Aigburth

Aigburth, Ingalaterrako Liverpool hirian dagoen auzune bat da, Merseyside konderrian.
* Datuak: Q4696833
* Multimedia: Aigburth / Q4696833
# Alba de Cerrato

Alba de Cerrato Palentziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96 biztanle zituen.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 415 | 422 | 411 | 438 | 378 | 399 | 348 | 187 | 182 | 144 | 91 | 92 |

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1657183
* Multimedia: Alba de Cerrato / Q1657183
# Alba de Yeltes

Alba de Yeltes Salamancako udalerria da, Tierra de Ciudad Rodrigo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 250 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1650536
* Multimedia: Alba de Yeltes / Q1650536
# Alba udalerria, Henry konderria (Illinois)

Alba udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Henry konderrian. Azken zentsuaren arabera 173 biztanle zituen, 36.09 milia karratu (93.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Alba udalerrian 88 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.959 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4708964
# Alba de Tormesko dukerria

Alba de Tormesko dukerria noblezia titulu espainiarra da, Henrike IV.a Gaztelakoak Alba de Tormesko kondea duke bilakatu zuenean eratuta.
Historian zehar hiru leinuak izan dute dukerria: Álvarez de Toledokoek 1755era arte, Silvakoek 1802ra arte eta Fitz-James Stuartekoek egun arte.
Katastroko datuen arabera 34.455 hektarea batzen zituzten latifundioen jabe zen 1934an.

## Dukeen zerrenda

| # | Izena | Urteak |
| I.a | García Álvarez de Toledo y Carrillo de Toledo | 1472-1488 |
| II.a | Fadrique Álvarez de Toledo y Enríquez | 1488-1531 |
| III.a | Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel | 1531-1582 |
| IV.a | Fadrique Álvarez de Toledo y Enríquez de Guzmán | 1582-1585 |
| V.a | Antonio Álvarez de Toledo y Beaumont | 1585-1639 |
| VI.a | Fernando Álvarez de Toledo y Mendoza | 1639-1667 |
| VII.a | Antonio Álvarez de Toledo y Enríquez de Ribera | 1667 - 1690 |
| VIII.a | Antonio Álvarez de Toledo y Fernández de Velasco | 1690-1701 |
| IX.a | Antonio Álvarez de Toledo y Guzmán | 1701-1711 |
| X.a | Francisco Álvarez de Toledo y Silva | 1711-1739 |
| XI.a | María Teresa Álvarez de Toledo y Haro | 1739-1755 |
| XII.a | Fernando de Silva y Álvarez de Toledo | 1755-1778 |
| XIII.a | María del Pilar Teresa Cayetana de Silva y Álvarez de Toledo | 1778-1802 |
| XIV.a | Carlos Miguel Fitz-James Stuart y Silva | 1802-1835 |
| XV.a | Jacobo Fitz-James Stuart y Ventimiglia | 1835-1881 |
| XVI.a | Carlos María Fitz-James Stuart y Palafox | 1881-1901 |
| XVII.a | Jacobo Fitz-James Stuart y Falcó | 1902-1953 |
| XVIII.a | María del Rosario Cayetana Fitz-James Stuart y Silva | 1953-2014 |
| XIX.a | Carlos Fitz-James Stuart y Martínez de Irujo | 2014 - gaur egun |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q724866
* Multimedia: Dukes of Alba / Q724866
# Alba de Tormesko gudua (1812)

Alba de Tormesko gudua Iberiar Penintsulako Gerraren barneko guda izan zen. 1812ko azaroaren 8tik 16ra gertatu zen Alba de Tormes herrian, Salamancako probintzian, Espainian. Alba de Tormes udalerria Salamancatik 20 kilometrora dagoen herri txikia da.
Frantziako Armada britaniar armada garaitzen saiatu zen, hauek erretiroa hartzen zuten bitartean. Wellington jeneralak burututako britaniar armadak haien atzera-egitea gelditu zuten Jean-de-Dieu Soult jeneralak burututako Frantziako armadaren pertsekuzioa gelditzeko nahian. Bien bitartean, gainerako britaniar armadako partaideak haien erretiraketarekin jarraitu zuten Coria eta Frenadako neguko kuarteletara heltzeko asmoz.

## Guda aurretik

Britaniar armadak Burgos eta Madriletik Salamancara egindako erretira neguko kuarteletara heltzea helburu izanik, britaniar historia militarreko erretira nekagarri eta jasankorrenetarikoa izan zen.
James Grant idazlearen ustez, guda hau Frantziako armadak britaniar eta espainiar armaden kontra izandako gudarik gogorrenetarikoa izan zen.

## 1812ko azaroaren 8 eta 9a

1812ko azaroaren 8an izan zen ingelesak Alba De Tormesera iritsi ziren eguna, herri txiki honen azken ertza defendatzeko aginduak hartu zituen infanteriako bigarren dibisioko lehen brigadarekin.
Frantziako armada 90000 gizonez osatuta zegoen, britaniar armadak Hamilton jeneralaren brigada portugaldarraren eta espainiar brigadaren laguntza behar izan zuen bitartean.
Herriak aspektu hondatua eta izugarria aurkezten zuen. Haren biztanleek ihes egin zuten britainiarrenganako mesfidantzagatik eta frantziarrei beldur izateagatik. Iritsi bezain laster, britainiarrek zura bilatu zuten sua egiteko, haren arropa bustiak lehortzeko asmoz. Azaroaren 9ko egunsentian, ez zegoen etsaiaren bistarik, baina hala eta guztiz ere ingelesek martxa luzearen ondoren deskantsatzeko, jatekoa bilatzeko, herria zuen harresi zaharra berreraikitzeko eta trintxerak aitzurtzeko aprobetxatu zuten. Egun hartan ez zen frantziarren aldetik erasorik egon.

## Atzerakadaren hasiera

Azaroaren 10eko gauean frantziarrak berriz elkartzen ziren bitartean, Wellington jeneralak Hamilton jeneralari gotorlekuetatik alde egitea agindu zion frantziarrek berriz ere eraso aurretik. Tresnak batu eta tropa britainiarrek herritik alde egin zuten ahalik eta azkarren.
Hala ere, aliatu guztiak ez ziren joan. Izan ere, John Grant tenientea eta beste 10 gizon herrian azken uneraino geratu ziren. Alba De Tormesen gazteluan kokatu ziren frantziarrei aurre egiteko zain.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60823526
# Alba gu bràth

Alba gu bràth (ahoskera: /ˈal̪ˠapə kə ˈpɾaːx/, Eskoziako gaelikoz hitzez hitz Eskozia Epaiketa arte esan nahi du, hots, Azken Epaiketa arte; hala ere, ingelesez nahiz euskaraz Eskozia betiko edo Beti Eskozia gisa itzuli ohi da) Eskoziaren aldeko lelo, deiadar edo esaldi bat da. Eskoziar nazionalismoaren eta independentismoaren leloa ere bada.

## Eratorriak

Esaldiak hainbat aldaera ere baditu, adibidez, Alba go bragh, Alba gu bra edota Alba go breá. Irlandan, bertakoek irlanderazko Erin Go Bragh (Irlanda betiko) esaldia erabili ohi dute.

## Bitxikeria

Bitxikeria gisa, 1995. urteko Braveheart filmean zehar, Stirling Bridgeko gudua hasi aurretik, Mel Gibson aktoreak antzeztutako William Wallace eskoziar buruzagiak, bere gudarostea ingelesen aurrean adoretu eta oldartu nahian, Alba gu bràth esaldia oihukatzen die eta eskoziarrek oihu berarekin erantzuten diote.

## Ikus gainera

* Erin Go Bragh
* Cymru am byth

## Erreferentziak

* ↑ What does 'Alba gu brath' in Braveheart speech mean (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2073084
# Alba konderria

Alba konderria (errumanieraz: Judeţul Alba; hungarieraz: Fehér; alemanez: Kreis Karlsburg) Errumaniako erdi-mendebaldeko lurraldeetako bat da (judeţ-a), Transilvaniako eskualdean. 2002. urtean 382.747 biztanle zeuden.
Hiriburua 72.405 biztanleko Alba Iulia hiria da. Garrantzitsuak dira beste hiri hauek ere: Sebeş (29.475 biztanle), Aiud (28.934 biztanle), Blaj (20.758 biztanle), Cugir (25.950 biztanle) eta Ocna Mureş (15.526 biztanle).

## Mugak

Alba konderriaren ekialdera Sibiu eta Mureş konderriak daude, iparraldera Cluj konderria, mendebaldera Bihor eta Arad konderriak, eta hegoaldera Hunedoara konderria.

## Geografia fisikoa

Lurraldearen % 59 menditsua da. Ipar-mendebaldean Apuseni mendiak daude, eta hegoaldera Parâng, Şureanu eta Cândrel mendiak. Mureş da ibai nagusia, eta ibai horretara doazen Târnava, Sebeş eta Arieş ere bai.

## Biztanleria

| Urtea | Biztanleak |
| 1948 | 361.062 |
| 1956 | 370.800 |
| 1966 | 382.786 |
| 1977 | 409.634 |
| 1992 | 413.919 |
| 2002 | 382.747 |

## Turismoa

Alba konderrian turismorako erakargarri nagusiak dira, besteak beste:
* Alba Iulia hiria.
* Apuseni mendiak.
* Roşia Montană.
* Câlnic gaztelua eta Transilvaniako gotortutako elizak.
* Gârbova gaztelua.
* Sebeş hiria.
* Aiud hiria.
* Ocna Mureş konplexu turistikoa.
* Ţara Moţilor-ko arkitektura tradizionala: Arieş ibarreko egurrezko elizak, esate baterako.

## Banaketa administratiboa
### Hiriak

(2007ko biztanleria)
* Alba Julia (66.842)
* Aiud (26.367)
* Blaj (20.910)
* Sebeș (29.225)

### Udalerriak

(2007ko biztanleria)
* Abrud (5.865)
* Baia de Arieș (4.490)
* Câmpeni (7.909)
* Cugir (26.561)
* Ocna Mureș (15.268)
* Teiuș (7.364)
* Zlatna (8.335)

### Herriak

* Albac
* Almașu Mare
* Arieșeni
* Avram Iancu
* Berghin
* Bistra
* Blandiana
* Bucerdea Grânoasă
* Bucium
* Câlnic
* Cenade
* Cergău
* Ceru-Băcăinți
* Cetatea de Baltă
* Ciugud
* Ciuruleasa
* Crăciunelu de Jos
* Cricău
* Cut
* Daia Română
* Doștat
* Fărău
* Galda de Jos
* Gârda de Sus
* Gârbova
* Hopârta
* Horea
* Ighiu
* Întregalde
* Jidvei
* Livezile
* Lupșa
* Lopadea Nouă
* Lunca Mureșului
* Meteș
* Mihalț
* Mirăslău
* Mogoș
* Noșlac
* Ocoliș
* Ohaba
* Pianu
* Poiana Vadului
* Ponor
* Poșaga
* Rădești
* Râmeț
* Rimetea
* Roșia de Secaș
* Roșia Montană
* Sălciua
* Săliștea
* Săsciori
* Sâncel
* Sântimbru
* Scărișoara
* Sohodol
* Stremț
* Șibot
* Șona
* Șpring
* Șugag
* Unirea
* Vadu Moților
* Valea Lungă
* Vidra
* Vințu de Jos

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45868
* Multimedia: Alba County / Q45868
# Alba dorrea

Alba dorrea edo Dorre Zuria (gaztelaniaz: Torre Alba) Zaragozako probintzian dagoen Torralba de Ribota herrian dagoen dorre gotortua da.

## Historia

Historikoki Torralba de Ribota herriak nahiz eta gaztelua ez izan, defentsarako sistema izan zuen. Sistema horreta harresiak eta dorre hau zuen; San Félix Martir eliza ere gotortua da. Ziur aski dorrea Bi Petrien Gerra garaian altxatu zen.

## Deskribapena

Harlanduzko dorrea da, oinplano angeluzuzenekoa, oinarrian zazpi metro eta erdi eta bost metro eta erdi dituena eta hamabost bat metroko altuera duena. Bere hormetan gezileihoak ditu eta, horietako bat, su-armetarako orbe batekin. Almenaz errematatua zegoen, baina gaur egun bi isurkiko teilatuz estalita dago. Harresiaren abioa eta egituran zehar erdi-puntuko arkuak dituzten baoak ikus daitezke.

## Katalogazioa

Alba dorrea Kultura Intereseko Ondasuntzat hartzen diren gazteluen artean dago, Aragoiko Kultura Ondareari buruzko martxoaren 10eko 3/1999 Legearen bigarren xedapen gehigarrian xedatutakoaren arabera. Zerrenda hori 2006ko maiatzaren 22ko Aragoiko Aldizkari Ofizialean argitaratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.castillosnet.org/fortificacion.php?r=Z-CAS-087
* ↑ https://web.archive.org/web/20170818174149/http://www.castillosenaragon.es/Archivos/Descargas/Fichas%20castillos/ZARAGOZA/Calatayud/CC.%2039.%20FICHA%20TORRALBA%20DE%20RIBOTA%20torre.pdf
* ↑ https://web.archive.org/web/20200802121851/http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/EBOA/BRSCGI?CMD=VERDOC&BASE=BOLE&PIECE=BOLE&DOCS=1-84&DOCR=45&SEC=BUSQUEDA_FECHA&RNG=200&SEPARADOR=&SECC-C=&PUBL-C=&PUBL=20060522&%40PUBL-E=

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Dorrea castillos.net webgunean.
* Datuak: Q37124408
* Multimedia: Tower of Torralba de Ribota / Q37124408
# Alanina

Alanina (Ala) proteinen osagaia den 20 aminoazido ez esentzialetako bat da. Azido 2-aminopropanoiko honen formula kimikoa CH$_3$CH (NH$_2$) COOH da eta GCU, GCC, GCA eta GCG kodonen bidez adierazten da.
Molekula hidrofobikoa da, hau da, ez da uretan disolbagarria eta metilo bat du albo kate gisa. Glizinaren ondoren, aminoazido txikiena da.
Aminoazido honek bi enantiomero ditu: L-alanina eta D-alanina. L-alanina proteinen biosintesian gehien erabiltzen den aminoazidoa da leuzinaren ondoren. D-alanina aldiz, bakterioen zelula horman dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q218642
* Multimedia: L-Alanine / Q218642
# Alange

Alange Badajozko udalerria da, Tierra de Mérida - Vegas Bajas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.005 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Badajozko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q996175
* Multimedia: Alange / Q996175
# Alanno

Alanno Italiako udalerri bat da. Pescarako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 3.377 biztanle ditu, 32,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Alannok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cugnoli Manoppello Nocciano Pietranico Rosciano Scafa Torre de' Passeri Turrivalignani

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51346
* Multimedia: Alanno / Q51346
# Alano (txakurra)

Alanoa jada desagertua dagoen txakur arraza bat izan zen. Antzinarotik XVII. mendea arte Erdialdeko Asia eta Europan bizitu zen. Alanoen herriak erabiltzen omen zuten, hortik bere izena.
Neurri handi batean gaur egungo argentinar dogoa edo kaukasiar artzain txakurraren antzekoa litzateke: handiak eta ile motzekoak. Gudulekuetan gerra txakur bikainak izateagatik ezagunak ziren, bai eta zaindari eta artzaoin txakur onak izateagatik ere, eginkizun zehatz bakoitzarentzat arraza berdineko aldaera ezberdinak garatuz.

## Gaur egungo ondorengoak

Alanoen enborretik gaur egungo hainbat arraza datoz: New Alaunt, Antebellum Bulldog edo Altamaha Plantation Dog, Dogo Belgrado, Abraxas bulldog edo el American Alaunt.
Bere jatorriz antzinako Ekialdeko mendietako txakurretan errotuak dauden bitartean, zinologista askok alanoa gaur egungo Bulldog arrazaren arbasotzat jo ohi dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1147739
* Multimedia: Alaunt / Q1147739
# Alango

Alango Algortako auzoa da. Trenbidea, Alangobarri kalea, Foru kalea eta Algortako etorbidearen artean geratzen den eremua da. Iparraldean Hezetasuna auzoarekin egiten du muga, mendebaldean Algortako erdigunearekin egiten du muga eta hegoaldean eta ekialdean Neguri du mugakide.
Zerbitzu publikoei dagokionez Alangon osasun zentroa dago eta Getxoko udaleko bulegoak daude, besteak beste. Bus geltokia ere badago, kasino izenarekin ezaguna dena.
Alangok izen bereko etxean du jatorria, Alangoko plazan zegoena. Auzoan zegoen hiltegia ere oso ezaguna da, XXI. mendearen hasieran eraitsi zutena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59105223
# Alangeko bainuetxea

Alangeko bainuetxea Badajozeko Alange herrian, Méridatik 18 kilometrotara, dauden ur termalen bainuetxe historikoa da. Bainuetxe-gunean, termekin batera, hotelak eta beste instalazioak daude. Ur-iturri hauen erabilera Antzinako Erroma aurrekoa bada, erromatarrak izan ziren lehenengo gune eraiki zutenak.

## Historia

Erromatarrak heldu aurretik ur horien erabilera osasuna hobetzeko ezaguna zen. Erromatarrek III. mendean termal-gune txiki bat eraiki zuten. Emerita Augustarekin lotuta, inguruko osasun eta solasaldi gunea bihurtu zen. Osasuna berreskuratzeagatik jarritako botozko oroigarriak ezagutzen dira. Hori da, esaterako, Varinia Serenaren historia. Neska patrizio gazteak haurrak izateko arazoren bat zuen eta, antza, ur termalei esker sendatu zen; haren aitak, Licinius Serenianus Clarissimus, Junori eskainitako botozko aldaretxo bat jartzea agindu zuen. Horrek zera adierazten du: iturburu hauek jainkosari eskainita zeuden, azken buruan, emankortasunaren eta familiaren jainkosa bera baitzen.
Erroma garaiko eraikina laukizuzena da eta kamara zirkular berdinak zituen, bakoitza sexu baterako. Bertara igotzeko harrizko eskailera egin zuten, bestetik. Kameren erdian bainu biribilak zeuden. Kamera horien sabaiak bi ganga esferaerdikoek ixten zuten. Ganga erdian argizuloak zeuden. Erromatarrek ere ostatuak eta nekropoli bat eraiki zituzten.
Musulmanen garaian inguruko toponimoa aldatu zen, Alanghe, hau da, «Alaren Ura». Ondoren, bainuak utziak izan ziren. XVIII. mende amaieran berreskuratzeko lanei ekin zieten. XIX. mendean egungo eraikina altxatu zen. 1930ean Monumentu Nazionala izendatu zuten eta 1985ean Espainiar Ondare Historikoa. XX. mendeko amaieran instalazioak berritu ziren eta hotel berri bat ireki zen.

## Uren ezaugarriak

Iturriaren urak sakontasune handian sortzen dira eta igotzeko prozesuan aberastu egiten dira: alfa energia (radon 222 eta 226) eta mineralak: litio, karbonatoak eta sodio, magnesio eta kaltzio bikarbonatoak.
Ezaugarriak :
| Eroankortasuna (mS/zm) | 152,0 |
| Temperatura (°C) | 28,0 |
| Bikarbonatoak (mg/l) | 39,6 |
| Kloruroak (mg/l) | 35,6 |
| Sulfatoak (mg/l) | 48,3 |
| Potasio (mg/l) | 6,8 |
| Kaltzio (mg/l) | 9,2 |
| Fluor | 0,1 |
| Litio (mg/l) | 0,07 |
| Sodio (mg/l) | 22,1 |
| Magnesio (mg/l) | 5,4 |
| Nitratoak (mg/l) | 18,6 |
| Silize (mg/l) | 33,5 |

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz):https://balneariodealange.com Bainuetxearen webgune ofiziala.]
* Datuak: Q5717423
* Multimedia: Balneario of Alange / Q5717423
# Alanis Morissette

Alanis Nadine Morissette (1974ko ekainaren 1a, Ottawa, Ontario) kanadar-estatubatuar abeslari eta musikagile bat da. Bere ibilbide osoan, 60 milioi disko saldu ditu, horietatik 33 milioi Jagged Little Pill (1995) diskoarekin. Grammy Sarietara hamalau aldiz izendatu dute eta zazpi aldiz irabazi ditu.

## Diskografia

* Alanis (1991)
* Now Is the Time (1992)
* Jagged Little Pill (1995)
* Supposed Former Infatuation Junkie (1998)
* Under Rug Swept (2002)
* So-Called Chaos (2004)
* Flavors of Entanglement (2008)
* Havoc and Bright Lights (2012)

## Bideografia

* Jagged Little Pill, Live (1997)
* Alanis Morissette: Live in the Navajo Nation (2002)
* Under Rug Swept DVD Audio (2002)
* Feast on Scraps (2002)
* VH1 Storytellers: Alanis Morissette (2005)
* Global Warming: The Signs and The Science (2005)
* The Collection CD/DVD Edition (2005)
* The Great Warming (2006)

## Kanpo loturak

* Alanis Morissette abeslariaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q130742
* Multimedia: Alanis Morissette / Q130742
# Alano

Alanoa (latinez: Alani) Kaspiar itsasoaren inguruetan finkaturik zegoen talde etniko iranikoa izan zen.
Artzain nomadak ziren, oso borrokazaleak. Partiarren eta erromatarren aurka aritu ondoan, hunoen inbasioa pairatu behar izan zuten IV. mendearen bukaeran.
Ondorioz, alanoen zati batek beren lurraldeetatik egotzirik, Galia inbaditu (406) eta batzuk, sueboekin eta bandaloekin batera, Iberiar penintsulako lurretara igaro ziren, baina Walia errege bisigodoaren armadak suntsitu zituen. Bizirik iraun zutenek Afrika iparraldera jo zuten. Galian geratu zirenek, bestalde, herri gisa mende bat gehiago baizik ez zuten iraun.
Beste batzuk iparkaukasiarantz abiatu ziren, gaurko Ipar Osetia-Alaniara.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 3 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178054
* Multimedia: Alans / Q178054