OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 30 Seconds to Mars

30 Seconds to Mars Los Angelesen (Kalifornia) sorturiko rock musika taldea izan zen.

## Taldekideak

* Jared Leto
* Shannon Leto
* Tomo Miličević

## Lehenagoko taldekideak

* Solon Bixler
* Matt Wachter
* Kevin Drake

## Estudioko diskoak

| Urtea | Albuma | Diskoetxea |
| 2002 | 30 Seconds to Mars | Virgin Records Immortal Records |
| 2005 | A Beautiful Lie | Virgin Records Immortal Records |
| 2009 | This Is War | Virgin Records EMI |
| 2013 | Love, Lust, Faith and Dreams | |
| 2018 | America | |
| 2023 | It's the End of the World but It's a Beautiful Day | |

## Kanpo estekak

* 30 Seconds to Mars webgune ofiziala
* Datuak: Q40585
* Multimedia: Thirty Seconds to Mars / Q40585
# 10. Blokea

10. Blokea edo Pabiloia (alemanez: Block 10) Auschwitzeko kontzentrazio-esparruko gelaxka-bloke bat izan zen, non bai emakumeei bai gizonei esperimentuak egin zizkieten Alemaniako medikuek.

## Esperimentuak

Mota askotakoak izaten ziren. Batzuk itxuraz arinenak, "onberak" ziren substantziak zituzten test dermatologikoak egitea zen. Beste batzu, adibidez, fenol-injekzioak eman zituzten, onodren, berehala gorputzen disekzioa egiteko. Gizonezkoen eremuan egon bazen ere, esperimentuak batez ere emakumeekin egin ziren. Halaber, preso "pribilegiatuei" atsegin emateko, alemanek prostitutak eramaten zituzten pabiloira.
Auschwitzeko biktimak ere esportatzen ziren esperimentuak egiteko behar zen tokira. Adibidez: hogei haur judu Neuengammera eraman zituzten, eta han, beste proba batzuez gain, serum tuberkular birulente bat injektatu zieten. Azkenean Bullenhuser Damm School ikastetxean hilko zituzten: Horrela azaldu zuen Kirmen Uribek Mussche eleberrian: "tuberkulosiaren aurkako txertoak frogatzen hasi zen Auschwitzetik beren-beregi ekarritako hogei haur judurekin. Argazkiak daude gaitzak haurrengan zer eragin zuen jasotzen dutenak. 1944ko apirilean, oharturik aliatuak gero eta hurbilago zeudela, eta beraien krimena estaltzearren, hogei umeak hil egin zituzten Hanburgoko Bullenhuser Damm School ikastetxean".

## Inplikatutako medikuak

Norberak bere metodoak zituen. Hauek izan ziren ezagunenak:
* Carl Clauberg
* Horst Schumann
* Eduard Wirths
* Bruno Weber
* August Hirt
* Kurt Heissmayer.

## Erreferentziak

* ↑ J. Lifton, Robert (1986). The nazi doctors: Medical Killing and the Psychology of Genocide. 270-275.or. ISBN 0-465-09094
* ↑ https://www.eurasia1945.com/acontecimientos/crimenes/auschwitz/
* ↑ http://www.schoah.org/stumme-zeugen/bullenhuser-damm.htm
* ↑ Cesarani, David and Levine, Paul A. (2002) Bystanders to the Holocaust: a Re-evaluation Routledge. 246.or. ISBN 0-7146-8243-8 ISBN 978-0-7146-8243-3
* ↑ 15. kapitulua.

## Ikus, gainera

* Nazien esperimentuak Bigarren Mundu Gerran
* Auschwitz

## Bibliografia

* Hans-Joachim Lang: Die Frauen von Block 10. Medizinische Experimente in Auschwitz. Hamburgo 2011. ISBN 978-3-455-50222-0.
* Rees, L. (2004). Auschwitz : Los nazis y la "solución final". Bartzelona: Crítica.
* Steinbacher, S. (2016). Auschwitz. Espainia: Editorial Melusina.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Auschwitzeko museoaren webgunea
* Auschwitzeko museoari buruz ARGIA aldizkarian
* Datuak: Q3005436
* Multimedia: Auschwitz I - Block 10 / Q3005436
# 10. linea

10. linea terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa

* 10. linea (Bartzelonako metroa)
* 10. linea (Parisko metroa)
* 10. linea (Shanghaiko metroa)

## Autobusa

* 10. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
* 10. linea (Txik Txak)
# 10.5: Apocalypse

10.5: Apocalypse John Lafiak telebistarako 2006. urtean zuzendutako filma da, eta lurrikara amaigabeek AEBetako mendebaldeko kostaldean eta herrialdearen erdi osoan sortutako hondamendia kontatzen du. Ameriketako Estatu Batuetako NBC telebistak 2006ko maiatzaren 21an estreinatu zuen.
Bi urte lehenago filmaren lehen zatia estreinatu zen 10.5

## Aktoreak

* Kim Delaney : Samantha Hill
* Dean Cain : Brad Malloy
* David Cubitt : Jordan Fisher
* Oliver Hudson : Will Malloy
* Frank Langella : Earl Hill
* Garcelle Beauvais : Natalie Warner
* Carlos Bernard : Miguel Garcia
* Carly Pope : Laura Malloy
* Barbara Eve Harris : Stacy Warner
* Peter Outerbridge : Alec Becker
* Beau Bridges : Paul Hollister
* Francis Xavier McCarthy : Al Roberts
* Russel Yuen : Ian
* Tamara Hope : Amy Hollister
* Tyrone Benskin : Jackson
* Melissa Sue Anderson : Megan Hollister

## Ikus, gainera

* Hondamendi filmen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filmearen fitxa IMDB.com webgunean.
* Datuak: Q163903
# 10

    Artikulu hau 10. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Hamar.

## Ikus, gainera

* Aube departamendua (10)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23176
* Multimedia: 10 / Q23176
# 10.5

10.5 John Lafiak telebistarako 2004. urtean zuzendutako filma da, eta lurrikara amaigabeek AEBetako mendebaldeko kostaldean sortutako hondamendia kontatzen du. Ameriketako Estatu Batuetako NBC telebistak 2004ko maiatzaren 2an estreinatu zuen.
Bi urte geroago filmaren bigarren zatia estreinatu zen 10.5: Apocalypse

## Aktoreak

* Kim Delaney : Samantha Hill
* Fred Ward : Roy Nolan
* Ivan Sergei : Zack Nolan
* Dulé Hill : Owen Hunter
* David Cubitt : Jordan Fisher
* John Schneider : Clark Williams
* Kaley Cuoco : Amanda Williams
* Beau Bridges : Paul Hollister
* Brian Markinson : Daniel
* Iris Graham : Zoe Cameron
* Erin Karpluk : Rachel
* Rebecca Jenkins : Carla Williams
* John Lafia : bera

## Ikus, gainera

* Hondamendi filmen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filmaren fitxa IMDB.com webgunean.
* Datuak: Q163904
# 10,000 BC (filma)

10,000 BC (euskaraz K.A 1.000), 2008ko Roland Emmerich alemaniar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko epika film bat da. Steven Strait, Camilla Belle, Cliff Curtis, Joel Virgel, Nathanael Baring, Affif Ben Badra, Marco Khan eta Tim Barlow aktoreek antzeztu zuten. Omar Sharif aktoreak narratzailearen ahotsa ipini zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
K. a. 1000. urtea da, mamut handia Lurrean harat-honat zebilenean, gizartea egituratu zuten lehenbiziko ideiak eta sinismenak sortu zirenean. D'Leah (Steven Strait) ehiztari gazteak bere herria basamortu zabal batean zehar gidatu du: tigre hagin-luzeei eta bestelako historiaurreko harrapakariei aurre egin diete, zibilizazio galdu bat topatu eta, Evolet (Camilla Belle), maite duen emakumea ere salbatu behar du.

## Aktoreak

* Steven Strait: D'Leh
* Camilla Belle: Evolet
* Cliff Curtis: Tic'Tic
* Joel Virgel: Nakudu
* Affif Ben Badra: Warlord
* Mo Zinal: Ka'Ren
* Nathanael Baring: Baku
* Marco Khan: Begi Bakar
* Mona Hammond: Ama Zahar
* Joel Fry: Lu'Kibu
* Reece Ritchie: Moha
* Piers Stubbs: Moha gaztea
* Junior Oliphant: Tudu
* Kristian Beazley: D'Lehren aita
* Boubacar Badaine: Quina
* Farouk Valley-Omar: Apaiz Nagusia
* Tim Barlow: Ahalguztiduna
* Omar Sharif: Narratzailea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q163899
# 10.000 dollari per un massacro

10.000 dollari per un massacro, Romolo Guerrierik 1967an zuzendutako film bat da, spaghetti western generokoa. Django filmearen jarraipena da. Genero honetako filmerik hoberenetako bat da.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
10.000 dolargatik, Djangok (Gianni Garko) ez du sarraski bat egiteko zalantzarik. Baina, patuak, maitasuna ezagutarazten dio, baita, apaintzen den sheriff intsigniengatik, "Izar Hauts" (Fernando Sancho) deritzon gizon batek eta honen semeak (Claudio Volonte, Gian Maria Volonteren anaia) zuzendutako mexikar talde bati aurre egitera ere.

## Aktoreak

* Gianni Garko
* Fidel Gonzales
* Loredana Nusciak
* Adrianna Ambesi
* Pinuccio Ardia
* Fernando Sancho
* Franco Lantieri
* Claudio Volonté

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163898
# 1. periodoko elementu

1. periodoko elementuak taula periodikoan 1. periodoa osatzen dutenak dira, hau da, hidrogenoa eta helioa. Lehenengo periodoak lehenengo energia maila (1s) solik betetzen du eta beste edozein periodok baino elementu kimiko gutxiago ditu. Elementu hauek lehenengo periodoan kokatuak dira, komunean dituzten ezaugarrienagatik.
Hidrogenoak (Z=1) halogenoen antzeko ezaugarriak ditu, baina bere ezaugarri kimikoak metal alkalinoen antzekoagoak direnez, hauekin batera irudikatzen da.
Helioak (Z=2) gas noble gisa jokatzen du eta periodoaren bukaeran kokatzen da (18. taldean). Hurrengo periodoak 8 elementu ditu, beste gas noble bat agertzen den arte; hau da, bere ezaugarri berak dituena. Gaur egun, egoera hau egitura atomikoari esker azal daiteke.
Periodo honetako elementu kimikoak :
| Taldeak | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| # Izenak | 1 H | | | | | | | | | | | | | | | | | 2 He |
| konf. elektr. | 1s$^1$ | | | | | | | | | | | | | | | | | 1s$^2$ |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191936
* Multimedia: Periodic table row 1 / Q191936
# 10.000 metroko lasterketa

10.000 metroko lasterketa atletismoaren bigarren probarik luzeena da korrika egiten dena, maratoiaren ondoren. Errepidean edo crossean eginez gero, "10 K" izena hartzen du batzuetan.
Gizonezkoen artean, markarik hoberena 2005ean ezarri zuen Kenenisa Bekele etiopiarrak (26:17:53). Beste korrikalari onen artean, aurrekoaren herrikidea den Haile Gebrselassie eta Paul Tergat eta Paul Koech keniarrak ditugu. Klasikoen artean, Emil Zátopek txekoslovakiarra nabarmentzekoa da.
Emakumezkoen markarik onena bestela Wang Junxia txinatarrarena da (29:31.78, 1993).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Urtez urteko marka guztiak
* Datuak: Q163892
* Multimedia: 10,000 metres / Q163892
# Agaricus cappellianus

Agaricus cappellianus Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Arazorik gabe kontsumitu daiteke. Apur bat haragia gorritzen zaien Agaricus generoko espeziea da, Agaricus campestris bezala.
Sinonimoak: Psalliota vaporaria, Agaricus vaporarius, Psalliota bivelata, Agaricus campestris var. ß vaporarius.

## Deskribapena

Kapela: 10 eta 15 cm arteko diametrokoa, ganbila, erdia lautua, arre kolorekoa, marroi iluna edo fuliginosoa gaztetan, garatzean, azala, hondo zuriaren gainean ezkata fibrilosoetan hausten da, itxura nabarra hartuaz. Kapelaren ertzak batzuetan errezel hondarrak ditu.
Orriak: Estu, haragi kolorekoak, gero marroi-beltzaxkak; ertz esterila, zurixka.
Hanka: Lodia, sendoa, zuria, marroia oinarrian, leuna eraztunaren gainetik, fibrilosoa eta ildaskatua, oinarrirantz.
Haragia: Lodia, irmoa, zuria, airea ukitzean apur bat gorritu egiten da.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik. Vaporarius epitetoa berriz latinetik dator, berogailu esan nahi duen "Vaporarium" hitzetik. Bere erre koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Kapelaren kolore ilunagatik eta handia delako zaila da nahastea. Espezie nahiko antzeko bat badago: Agaricus subperonatus, baina hau txikiagoa da eta gorrixkagoa.

## Sasoia eta lekua

Irailetik azarora, bide ertzetan, zabor piletan eta simaurraren ondoan.

### Banaketa eremua

Mendebaldeko Europa, San Laurendi ibaiaren eremua, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 330 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 67 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 274 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Agaricus cappellianus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17387079
* Multimedia: Agaricus cappellianus / Q17387079
# Agaricus comtulus

Agaricus comtulus Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate eskaseko haragia, txikia denez, errendimendu gutxikoa sukaldean. Ez da ohikoa Euskal Herrian. Agaricus campestris txiki bat dela esan genezake.
Sinonimoak: Agaricus rusiophyllus,Agaricus niveolutescens, Agaricus huijsmanii.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 3,5 cm arteko diametrokoa, ganbila, hasieran zurixka, gero apur bat horixka edo okrea, erdialdean nabarmenagoa. Schaeffer erreakzio, positiboa azalean.
Orriak: Estu, hasieran gris-arrosa kolorekoak, gero marroi-purpura kolore bat hartzen esporak heltzean.
Hanka: Laburra, 3 - 5 x 0,4 - 0,6 cm-koa, zurixka, igurtziz horitzen ez dena, zilindrikoa da eta oinarria pixka bat handitua du. Eraztun sinple, zuri eta hauskor bat du.
Haragia: Zurixka, airearekin kontaktuan edo ukitzean apur bat horitu egiten da. Anis usainekoa, beste batzuentzat, almendra mingotsena edo bainilarena.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jangarria da, baina ez da kontsumitzen, urria eta txikia baita.

### Nahasketa arriskua

Agaricus generoan beste espezie antzeko batzuk badaude, "Minores" atalean. Tamaina txikia du, usain anisatua eta horitzeko joera du.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean bakarrik edo talde txikitan, larreetan, ardiek bazkatzen duten lekuetan (Iribas, Aralar).

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Iran, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 473 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Agaricus comtulus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10658947
* Multimedia: Agaricus comtulus / Q10658947
# Agaricus deserticola

Agaricus deserticola edo Agaricus gasteroidea bezala ere ezaguna, Agaricaceae familiako onddo espezie bat da.

## Taxonomia

Agaricus deserticola espeziearen sailkapena eztabaidatua izan da, taxoia deskribatu zenetik. Espezie hau lehen aldiz deskribatu zen 1873an, Texaseko mendebaldean aurkituriko espezimenetan oinarriturik eta Miles Joseph Berkeley zein Moses Ashley Curtis-ek Secotium texense izendatu zuten.

## Habitata eta banaketa

Beste Agaricus generoko espezieak bezala, A. deserticola saprobioa da, deskonposatzen ari den edo hildako material organikoaz elikatzen delarik.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko.

## Erreferentziak

* ↑ Berkeley MJ. (1873). «Notices of North American fungi (cont.)». Grevillea 2 (15): 33-5.
* ↑ «Agaricus deserticola G. Moreno, Esqueda & Lizárraga 2010 - Encyclopedia of Life» eol.org (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).
* ↑ Miller, Orson K.; Miller, Hope H.. (2006). North American mushrooms: A field guide to edible and inedible fungi. Globe Pequot ISBN 978-0-7627-3109-1. (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).
* ↑ Agaricus deserticola: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623048
* Multimedia: Agaricus deserticola / Q623048
# Agaricus cupreobrunneus

Agaricus cupreobrunneus Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Hornigai gisa edo haragi gorriekin. Prestatzean galdu egiten du usain desatsegina, eta usain fungikoa areagotu egiten zaio. Agaricus campestris espezieak baino kalitate apaltxoagoa du.
Sinonimoak: Psalliota campestris var. cupreobrunnea, Agaricus campestris var. cupreobrunneus, Psalliota cupreobrunnea.

## Deskribapena

Kapela: 10 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa edo ganbiletik laura. Ertza inkurbatua, soberakinekin. Kapelaren azala arre-grisaxka kolorekoa, zuntzez eta ezkata erradialkiz apaindua.
Orriak: Arrosa koloretik arre ilunera doan kolorekoak heltzean.
Hanka: Zilindrikoa, solidoa, zuritik grisera doan kolorekoa. Eraztun sinplea, mintzezkoa eta hauskorra.
Haragia: Urria, zuria arrosa kolorera biratzen. Usain eta zapore desatseginak ditu.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarrirasuna

Kalitate ertaineko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Kapela fibrilosoa edo ezkatatsua duten beste Agaricus batzuekin nahas daiteke, hala nola Agaricus campestris delakoarekin.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Larreetan. Belar estaldura ona duren eremu garbietan. Haran zabaletan eta belarjaleek bazkatzen duten mendietan.

### Banaketa eremua

Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 274 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Agaricus cupreobrunneus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4672758
* Multimedia: Agaricus cupreobrunneus / Q4672758
# Agaricus heimii

Agaricus heimii Agaricaceae familiako onddoa da.
Sinonimoak: Agaricus altipes, Agaricus albosericeus, Agaricus aestivalis var. veneris.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa. Ganbila, baina erdian lautua, zuria horirako joerarekin, batez ere ukitzean, fibrila erradial ñimiñoz apaindua, ertzean argia.
Orriak: Estu samar, zabalak ez, hasieran arrosa zurbilak, gero arrexka ilunak, oinera mehetuak.
Hanka: 5 eta 12 cm bitarteko garaierarekin eta 1 eta 1,5 cm bitarteko diametroarekin. Zilindrikoa, goialdean mehetua, harroa, gero barnehutsa, fibrilak estu, zuria, zahartzean horirako eta arrosarako joerarekin. Eraztuna goian, zorroratzen, hauskorra.
Haragia: Ez oso trinkoa, zuria arrosa koloreko ñabardura batzuekin oinean. Usain atseginekoa, pixka bat anisarena.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen “agarikón” hitzetik. Veneris epitetoa berriz latinetik, edertasuna, grazia esan nahi duen, “venus, veneris” hitzetik. Bere itxura ederragatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Tamaina nabarmena eta kapela eta oinaren gainazala apur bat zimurtua dira ezaugarriak. Normalean udaberrian hazten da perretxiko hau.

## Sasoia eta lekua

Oso goiz, ia udaberrian. Koniferoen basoetan.

### Banaketa eremua

Apeak, Austria, Alemania, Frantzia, Portugal, Estonia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 77 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Agaricus heimii: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80983605
# Agaricus koelerionensis

Agaricus koelerionensis Agaricaceae familiako perretxiko espezie bat da. Bigarren mailako jangarria, oina botatzea komeni da.
Sinonimoa: Agaricus koelerionis, Psalliota variegata var. koelerionis.

## Deskribapena

Kapela: 15 cm arteko diametrokoa, ganbiletik lau-ganbilera, goian lautua, ertza soberakinekin. Kapelaren azala arre koloreko ezkata zentrokideekin, erdialdera ugariago.
Orria: Libreak, zuri-arrosa kolorekoak arre kolorera biratuz, ertz zurixkarekin.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 12 cm arteko garaierakoa, iletsua, zuria, eraztun zabala bezala.
Haragia: Sendoa, zuria, arrosa kolorez tindatzen.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Agaricus impudicus delakoak, antz handia du, honen habitata koniferoen basoak dira, kapelaren azala argiagoa du, ezkatak ez hain arre kolorekoak, trinkoak eta oin luzeagoa. Agaricus koelerionis var. paucicystidia aldaerak ere, habitat bera du, baina txikiagoa da, kapelaren azala ezkatatsuagoa eta tonalitate biziagoak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Baso hostoerorkorren soilguneetan. Lur hareatsuetan ere aipatzen da, itsasertzeko dunetan.

### Banaketa eremua

Frantzia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 276 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia., Es or..
* ↑ Agaricus koelerionensis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84320371
# Adrien de Wignacourt

Fra' Adrien de Wignacourt (Flandria, 1618 – Malta, 1697ko otsailaren 4a) Maltako Ordenako 63. Printze eta Maisu Handia izan zen 1690etik hil zen arte.
Alof de Wignacourten iloba izan zen eta Proventzako Hizkuntzaren priore-kargua bete zuen. 1690ean ordenako Maisu Handia aukeratu zuten Gregorio Carafa hil ondoren. San Joanen kokatedralean lurperatu zuten.
* Datuak: Q377338
* Multimedia: Adrien de Wignacourt (Knight Hospitaller) / Q377338