OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Everybody's Fine (2009ko filma)

Everybody's Fine (euskaraz Denak Ongi Daude) 2009ko Kirk Jones ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama eta komedia filma bat da. 1990eko Giuseppe Tornatore zuzendariaren Stanno tutti bene ("Denak Ongi Daude") filmaren berregokitzapena da. Robert De Niro, Drew Barrymore, Kate Beckinsale eta Sam Rockwell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Frank Goode (Robert De Niro) erretiroa hartu berri duen izaera zintzo eta jatorreko familia bateko aita alarguna da. Orain, aspaldi etxetik joan ziren eta jada helduak diren bere seme-alabak (Kate Beckinsale, Sam Rockwell eta Drew Barrymore) mahai-inguruan bildu nahi ditu. Euretako inor bertaratzen ez dela ikustean, seme-alabak bisitatzeko bidaiari ekitea erabakiko du. Baina bere seme-alabak banan-bana bisitatzean ordura arte haietaz eta haien bizitzaz ustez zekiena eta errealitatea bestelakoak direla jabetuko da.

## Aktoreak

* Robert De Niro: Frank Goode.
* Drew Barrymore: Rosie Goode.
* Kate Beckinsale: Amy Goode.
* Sam Rockwell: Robert Goode.
* Katherine Moennig: Jilly, Rosieren bikotea.
* Melissa Leo: Colleen, emakumezko kamioilari alarguna.
* Lucian Maisel: Jack, Amyren semea.

## Kanpo estekak

* Everybody's Fine filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Everybody's Fine filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q546917
# Every Which Way but Loose (filma)

Every Which Way but Loose (euskaraz Edonola Baina Patxadaz) 1980ko James Fargo estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. Clint Eastwood, Sondra Locke, Geoffrey Lewis, Ruth Gordon eta John Quade aktoreek antzeztu zuten.
Any Which Way You Can (1980) jarraipena izan zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Los Angeles, Kalifornia. Philo Beddoe (Clint Eastwood) planta oneko eta garagardo hotza eta country musika zalea den kamiolari bat da, gainera esku huskako boxeoan edonor lurreratzeko gai da, horregatik borrokaldiekin bizitzeko lain diru ateratzen du, ondorioz maiz Tank Murdock kondairazko borrokariarekin parekatzen dute.
Phil, edonora doala ere, beti apustu batean irabazi zuen eta Clyde deitzen den orangutan bat lagun duela doa, harekin eta Orville Boggs (Geoffrey Lewis) anaia eta beren Amatxorekin (Ruth Gordon) batera etxe txiki batean bizi da. Bestalde, Phil kamiolaria Lynn Halsey-Taylor (Sondra Locke) country abeslariaz maitemindua dago, baina hark ez du konpromezu seriorik nahi.

## Aktoreak

* Clint Eastwood: Philo Beddoe
* Sondra Locke: Lynn Halsey-Taylor
* Geoffrey Lewis: Orville
* Beverly D'Angelo: Echo
* Ruth Gordon: Amatxo
* John Quade: Cholla, motorzale taldearen buruzagia
* Dan Vadis: Frank, motorzale buruzagiaren laguntzailea
* Roy Jenson: Woody, motorzale idazkaria
* Bill McKinney: Dallas, motorzale diruzaina
* William O'Connell: Elmo, motorzale buruzagi ordea
* Jeremy Joe Kronsberg: Bruno, motorzalea
* Gary Davis: Motorzalea
* Scott Dockstader: Motorzalea
* Orwin C. Harvey: Motorzalea (edota Orwin Harvey)
* Gene LeBell: Motorzalea
* Chuck Waters: Motorzalea
* Jerry Wills: Motorzalea
* Judson Scott: Motorzalea (krediturik gabe)
* James McEachin: Herb
* Walter Barnes: Tank Murdock
* Gregory Walcott: Putnam
* Hank Worden: Managerra
* George Chandler: D.M.V. Clerk
* Cary Michael Cheifer: Kincaden managerra
* Manis: Clyde, orangutana

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1195524
# Everything Now (telesaila)

Steeltown Murders britainiar komedia dramatikoa da, Ripley Parkerrek Netflixentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mia Polanco neskatoa da istorio honetako protagonista: anorexiaren aurkako borroka luze batean ostean ospitaletik irten eta bigarren mailako hezkuntzara itzultzen den 16 urteko Londresko gaztea.

## Aktoreak

* Sophie Wilde: Mia Polanco
* Lauryn Ajufo: Becca
* Jessie Mae Alonzo: Carli
* Harry Cadby: Cameron
* Noah Thomas: Will
* Robert Akodoto: Theo
* Vivienne Acheampong: Viv
* Alex Hassell: Rick
* Sam Reuben: Alex
* Niamh McCormack: Alison
* Stephen Fry: Dr. Nell

## Erreferentziak

* ↑ «Everything Now» Berria 2023-10-07 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119149843
# Every Teardrop Is a Waterfall

Every Teardrop Is a Waterfall (euskaraz Malko bakoitza urjauzi bat da) 2011ko ekainaren 3an Coldplay ingeles musika taldeak Mylo Xyloto diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak

* Every Teardrop Is a Waterfall abestia entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1768200
# Everybody's Talkin'

Everybody's Talkin (euskaraz Denak Hizketan Ari Dira) 1966. urtean Fred Neil estatubatuar musikagileak sortutako folk rock abesti bat da. 1969. urtean Harry Nilsson abeslariak abestu eta urte beran Midnight Cowboy filmaren soinu bandako abestia bilakatzean mundu mailan ospetsu bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Everybody's Talkin abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q3754576
# Everyone Says I Love You

Everyone Says I Love You (euskaraz: “Denek maite zaitut diote”) 1996ko filma da, Woody Allen estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Steffi eta Bob ezkonduta daude, aberatsak dira eta gizartearekin engaiatuta daude. Steffi Joerekin ezkonduta egon zen, emakumeekin zorterik ez duen tipo batekin, eta elkarrekin izaera aldakor samarra duen alaba bat eduki zuten. Bobek, berriz, seme kontserbadore bat du, delitugile batekin maitemintzean bere ezkontza arriskuan jarri duen alaba bat eta mutil aberatsak ligatzearren beti sesioan dabiltzan beste bi alaba nerabe. Denek euren sentimenduak abestuko dituzte New Yorken, Parisen eta Venezian.

## Aktoreak

* Alan Alda: Bob Dandridge
* Woody Allen: Joe Berlin
* Drew Barrymore: Skylar Dandridge
* Lukas Haas: Scott Dandridge
* Goldie Hawn: Steffi Dandridge
* Gaby Hoffmann: Lane Dandridge
* Natasha Lyonne: Djuna 'D.J.' Berlin
* Edward Norton: Holden Spence
* Natalie Portman: Laura Dandridge
* Julia Roberts: Von Sidell
* Tim Roth: Charles Ferry
* David Ogden Stiers: Arnold Spence
* Itzhak Perlman: bera
* Edward Hibbert: Harry Winston Salesman
* John Griffin as Jeffrey Vandermost
* Patrick Cranshaw: Grandpa
* Billy Crudup: Ken Risley
* Robert Knepper: Greg
* Scotty Bloch: Lynn Spence
* Isiah Whitlock: Polizia
* Kevin Hagan: Atezaina
* Navah Perlman: Pianista
* Waltrudis Buck: Psikiatra
* Liv Tyler: Neska
* Christy Carlson Romano: Mutiko
* Frank Pietri: mamu dantzaria
* Andrea Piedimonte: Alberto

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334572
# Ertz (geometria)

Geometrian, ertza lerro edo zuzenki bat da, poliedro baten bi aurpegiren arteko ebakidurak osatzen duena (poliedro-ertza) edo poligono baten bi erpin lotzen dituena (poligono-ertza edo aldea).

## Ikus, gainera

* Erpina
* Aurpegia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Poligono-ertza MathWorlden
* (Ingelesez)Poliedro-ertza MathWorlden
* Datuak: Q26382
# Ertingen

Ertingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Biberach (barrutia)|Biberach]] barrutian. 2014an 5.352 biztanle zituen 37,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q538711
* Multimedia: Ertingen / Q538711
# Erto e Casso

Erto e Casso Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 373 biztanle ditu, 52,43 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Erto e Cassok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castellavazzo Claut Ospitale di Cadore Perarolo di Cadore Alpago Cimolais Longarone Soverzene

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53167
* Multimedia: Erto e Casso / Q53167
# Erta Ale

Erta Ale (afarreraz, Ertá’alé edo Irtá’alé, amhareraz ኤርታሌ) Etiopia iparraldean dagoen sumendi aktiboa da, Danakil basamortuan. 1967. urtean hasi eta jarraian erupzioan izan dela kontsideratzen da, labazko aintzira bat baitu kraterrean etengabe. Horrelako zortzi baino ez daude planetan. Afarrerazko izenak "kea botatzen duen mendia" esan nahi du.

## Ezaugarriak

Ezkutu-sumendi basaltikoa da. 613 metrotako altuera du itsas mailaren gainetik, baina kontutan hartu behar da Afarreko sakonunean kokaturik dagoela eta mendiaren oinarria itsaoaren mailaren azpitik dagoela. Beraz mendiaren altuera handiagoa da benetan. Exploratzaile europarrek 1841. urtean aurkitu zuten eta 1873. urtea igo zen lehen aldiz.

## Erupzio jarraia

Labazko aintzira bat (edo bi) ditu kraterrean eta tarteka hegoaldeko maldan behera isurtzen da laba hori. 1967tik aurrera labazko aintzira hori badela jakina da, baina badirudi prozesua 1906an abiatu zela. 2005eko irailaren 25ean erupzio handi bat izan zuen eta milaka pertsonak beren etxetatik alde egin behar izan zuten. 2007ko abuztuan ere laba isurialdi batek ehundaka pertsona ebakuatu arazi zituen. 2008an eta 2017an ere izan ditu erupzio berriak.
Danakil basamortuan dagoenez jarraipen eskasa izan du Erta Ale sumendiaren jarduerak. Sarritan sateliteak izan dira sufre dioxidozko isuriak detektatu dituztenak eta ondoren joan dira zientzilariak isuri horiek aztertzera.

## Iruditegia

* Laba aintzira kraterrean, 2001ean.
* Laba jarduera handia 2018ko urtarrilean.
* Turista taldea krater ertzean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Erta Ale» Volcano World 2010-10-07 (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).
* ↑ CNN, Sophie Sherry and David Williams. «Rare lava lake discovered on remote island is one of only eight» CNN (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).
* ↑ volcano.si.edu (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).
* ↑ «Wayback Machine» web.archive.org 2010-10-05 (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).
* ↑ (Ingelesez) Fears after volcano in Ethiopia. 2007-08-15 (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).
* ↑ (Ingelesez) authors, TW The Watchers-; contributors.. (2017-01-25). «New flank eruption at Erta Ale volcano, Ethiopia» The Watchers (Noiz kontsultatua: 2022-08-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q903
* Multimedia: Erta Ale / Q903
# Ertaroko zubia

Ertaroko zubia Zaraitzu ibaxako Otsagabia udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Anduña ibaiaren gainean.

## Zubia

Zubiak Irigoien eta Urrutia auzoak lotzen ditu.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | OTSAGABIA. (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Ikus, gainera

* Otsagabia
* Anduña

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110775704
# Ertixiita

Ertixiita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Ertixiita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Si4O9}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 0 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ertixiite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ertha Pascal-Trouillot

Ertha Pascal-Trouillot (Pétion-Ville, Haiti, 1943ko abuztuaren 13a) haitiar abokatua, idazlea, irakaslea eta politikaria izan da. 1990eko martxoaren 13a eta 1991ko otsailaren 7a bitartean Haitiko behin behineko presidentea izan zen. Hori dela eta, herrialdeko historiako lehen emakume gobernuburua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461636
* Multimedia: Ertha Pascal-Trouillot / Q461636
# Ertxiña

Ertxiña, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Ez dira nonbait Aizarna aldean mendi honen oso zaleak (Santangraziko kanpaiak beti harako deia egiten ari direlako beharbada), izan ere ez da tontorraren inguruetan zaletasun horren arrastorik: eremu latza da, lahar, elorri eta kideko landare ugariz gain, kili-kolo dabilen karaitzez inguratuta dago.

## Kanpo estekak

Ertxiña, http://www.euskal-herria.org/.
# Eugène Guillevic

Eugène Guillevic (Carnac, Morbihan, Bretainia, 1907ko abuztuaren 5a - Paris, Frantzia, 1997ko martxoaren 19a) bretainiar poeta izan zen.

## Biografia

Surrealismoaren kontrako sutsua izan zen. 1942an argitaratu zuen lehenengo poema-bilduma, Terraqué (1942, Lurbira). Bere idazkera zehatza eta metafora ororen kontrakoa zen, etsipenaren hurbilekoa zenbaitetan, Bretainiaren oroitzapenez beteta sarritan: Exécutoire (1947, Betearazlea), Gagner (1949, Irabazi), Carnac (1961).
1943. urtean alderdi komunistako kide egin zen, eta orduz geroztik, bere ideia politikoak nabarmen agertu ziren bere lanetan: Trente et un sonnets (1954, Hogeita hamaika soneto), L'Âge mûr (1955, Adin heldua). Idazketa itxiagora itzulirik, japoniar haikuaren oso hurbilekoa askotan, hainbat bilduma argitaratu zituen: Sphère (1963, Esfera), Avec (1966), Euclidiennes (1967, Euklidearrak), Ville (1969, Hiria), Inclus (1973, Barne), Trouées (1982, Irekiguneak), Requis (1983, Beharrezko), Autrefois (1984, Behinola) eta abar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q733125
* Multimedia: Eugène Guillevic / Q733125
# Eugène Delporte

Aurkitutako asteroideak: 66 :
| 1052 Belgica | 1925/11/15 |
| 1068 Nofretete | 1926/09-13 |
| 1122 Neith | 1928/09/17 |
| 1124 Stroobantia | 1928/10/06 |
| 1128 Astrid | 1929/03/10 |
| 1145 Robelmonte | 1929/02/03 |
| 1168 Brandia | 1930/08/25 |
| 1170 Siva | 1930/09/29 |
| 1176 Lucidor | 1930/11/15 |
| 1199 Geldonia | 1931/09/14 |
| 1217 Maximiliana | 1932/03/13 |
| 1221 Amor | 1932/03/12 |
| 1222 Tina | 1932/06/11 |
| 1239 Queteleta | 1932/02/04 |
| 1261 Legia | 1933/03/23 |
| 1274 Delportia | 1932/11/28 |
| 1276 Ucclia | 1933/01/24 |
| 1280 Baillauda | 1933/08/18 |
| 1285 Julietta | 1933/08/21 |
| 1288 Santa | 1933/08/26 |
| 1290 Albertine | 1933/08/21 |
| 1291 Phryne | 1933/09/15 |
| 1293 Sonja | 1933/09/26 |
| 1294 Antwerpia | 1933/10/24 |
| 1329 Eliane | 1933/03/23 |
| 1341 Edmée | 1935/01/27 |
| 1350 Rosselia | 1934/10/03 |
| 1361 Leuschneria | 1935/08/30 |
| 1363 Herberta | 1935/08/30 |
| 1366 Piccolo | 1932/11/29 |
| 1374 Isora | 1935/10/21 |
| 1375 Alfreda | 1935/10/22 |
| 1388 Aphrodite | 1935/09/24 |
| 1401 Lavonne | 1935/10/22 |
| 1433 Geramtina | 1937/10/30 |
| 1476 Cox | 1936/09/10 |
| 1486 Marilyn | 1938/08/23 |
| 1491 Balduinus | 1938/02/23 |
| 1493 Sigrid | 1938/08/26 |
| 1543 Bourgeois | 1941/09/21 |
| 1560 Strattonia | 1942/12/03 |
| 1664 Felix | 1929/02/04 |
| 1672 Gezelle | 1935/01/29 |
| 1698 Christophe | 1934/02/10 |
| 1707 Chantal | 1932/09/08 |
| 1711 Sandrine | 1935/01/29 |
| 1722 Goffin | 1938/02/23 |
| 1724 Vladimir | 1932/02/28 |
| 1754 Cunningham | 1935/03/29 |
| 1848 Delvaux | 1933/08/18 |
| 1878 Hughes | 1933/08/18 |
| 1926 Demiddelaer | 1935/05/02 |
| 2101 Adonis | 1936/02/12 |
| 2213 Meeus | 1935/09/24 |
| 2276 Warck | 1933/08/18 |
| 2331 Parvulesco | 1936/03/12 |
| 2534 Houzeau | 1931/11/02 |
| 2545 Verbiest | 1933/01/26 |
| 2713 Luxembourg | 1938/02/19 |
| 2819 Ensor | 1933/10/20 |
| 2913 Horta | 1931/10/12 |
| 3534 Sax | 1936/12/15 |
| 3567 Alvema | 1930/11/15 |
| 3605 Davy | 1932/11/28 |
| 6354 Vangelis | 1934/04/03 |
| 7043 Godart | 1934/09/02 |
Eugène Joseph Delporte (Jodoigne, 1882ko urtarrilak 10-1955eko urriak 19) belgikar astronomo bat izan zen.

## Aurkikuntzak

Hirurogeitasei asteroide aurkitu zituen. Horien artean nabarmenenetako batzuk 1221 Amor (Amor familiari izena ematen diona) eta Apolo familiakoa den 2101 Adonis dira. Zenbait kometa aurkitu edo elkarraurkitu zituen, horien artean 57P/du Toit-Neujmin-Delporte aldikako kometa. Belgikako Errege Behatokian lan egin zuen, Uccle hirian (hiri honen omenez deitua izan zelarik 1276 Ucclia asteroidea).
1930ean konstelazioen arteko egungo mugak finkatu zituen B1875.0 garaiko igoera zuzena eta deklinazio lerroetan zehar.
Ilargiko Delporte kraterra bere omenez izendatu zen.
* Datuak: Q20009
* Multimedia: Eugène Joseph Delporte (astronomer) / Q20009
# Eugène Grasset

Eugène Samuel Grasset, 1845.urtean jaio zen Lausannen, Suitzan. Bella Epoque-ko kartel disenatzaile, artista eta ilustratzaile izan zen, Parisen (Frantzia) formatua. Art Noveau-eko aitzindari bezala kontsideratuta zegoen. Emakume idealagatik inspiratuta, ile luzea eta diseinu dekoratibo floralakekin apaindua. Gainera bitxiak diseinatu eta baita liburu ilustrazioak egin zituen, baina jendea unkitu zitzaion lana kartelak izan ziren; hauek oso denbora luzaron izan baitziren artearen arloan.
Giro artistiko batean hezitua bere aita eskultore eta disenatzaile bikaina baitzen. Francois Louis David Bocion arkitektoarekin ikasi zuen eta 1861an arkitektura ikasketekin Zurich- en jarraitu zuen. Unibertsitatea amaitu ondoren Egiptora bidaiatu zuen, hauxek eragin handia izan zuen bere karteletan.
1869. eta 1870en artean Grasset- ek eskultore eta margolari bezala lan egin zuen; 1871.an Parisera bizitzera joan zen eta bertan altzarietako oihalak, keramika, bitxiak, tapizak eta hainbat formatu desberdin diseinatu zituen, bere lehen proiektu garrantzitsura iritsi arte, hau da, “Historie Des Quatre Fils Aymon” liburuarentzat eginiko ilustrazioak, 1883nean.
1877.urtean diseinu grafikoaren eremuan lan egin zuen eta, postal txartelak eta estanpak ekoiztu zituen Frantzia eta Suitzarentzat. Alabaina, kartelen diseinua bere trebetasun handienean bilakatu zen; ezagunetako bat “Jeanne Darc. Sarah Bernhardt” izan zen.
* Jeanne Darc_ Sarah Bernhardt
1890ean, Larousse hiztegiko editore publizisteei logotipoa diseinatu zien. XIX.mendearen amaieran, École Guerin eta École Estiennek Grasset kontratatu zuten irakasle bezala diseinua irakatsiz. Ikasleen artean hauek aurkitzen ziren: Maurice Pillard Verneuil, Augusto Giacometti, Paul Berthon eta Otto Ernst Schmidt.
Charles Gillot-ekin lan egin zuen Art Noveau-ko liburuak ekoizten eta kolorezko ilustrazio fotomekanikoak eginez. G. Peignot et Fils, Parisen eginiko Unibertsal erakusketan (1900), “Grasset” tipografia sartu zuen; berak sortutako diseinu italiko bat, (1898) bere kartelen erabilpenerako.
1917.urtean Sceaux-en, Pariseko Hego- Mendebaldean hil zen.

# Erreferentziak

* https://historialdedisenio.wordpress.com/2008/05/21/eugene-grasset/
* http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=grasset-eugene-samuel
* Datuak: Q524154
* Multimedia: Eugène Grasset / Q524154
# Eugène Grisot

Eugène Grisot (Paris, 1866ko abenduaren 19a - Paris, 1936ko maiatzaren 2a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Eugène Grisot

## Kanpo estekak

* Datuak: Q962850
# Eugène Flachat

Eugène Flachat (Paris, 1802ko apirilaren 16a – Arcachon, 1873ko ekainaren 16a) frantses ingeniari zibil bat izan zen. Eugène Flachat eta bere anaiorde Stéphane Mony izan ziren Paristik Saint Germainerainoko burdinbide linea eraikitzearen arduradunak 1833tik 1835era. Halaber, Paris-Versailles Eskuinaldea burdinbidearen lanak zuzendu zituzten.
Egun, 1851n Pariseko Saint-Nazaire Geltokia birdiseinatzearren eta beste burdinbide proiektu batzuengatik da oroitua, adibidez, Bordele-Irun trenbidea eraikitzen parte hartzeagatik. Arcachonen hil zen, eta Pariseko karrika bati haren izena jarri zioten; gainera, Eiffel Dorrean inskribaturiko 72 izenetako bat da.

## Ikus, gainera

* Pereire anaiak
* Midiko Konpainia
* Datuak: Q374806
* Multimedia: Eugène Flachat / Q374806
# Eugène Fromentin

Eugène Fromentin (Arroxela, 1820-Saint-Maurice, 1876) frantses margolari eta idazlea izan zen.

## Biografia

Gaztetan, neska kreole batez maitemindu eta harekin ezkondu zen, baina 1844ean hil zitzaion emaztea. Dominique (1863) bere eleberri bakarrean oroitzapen haiek jaso zituen. Ikuspegiak margotzen hasi zen; Europatik kanpora bidaiak egin zituen, Afrika iparraldera batez ere (1846, 1848 eta 1852); hango koloreak bere margolanetan azaldu zituen, eta memoria-liburu batzuk, Une année dans le Sahel (1858, Urte bete Sahelen) horien artean, idatzi zituen. Belgikara eta Holandara egin zuen bidaia baten ondorioz, Les Maîtres d´autrefois (1876, Garai bateko maisuak) idatzi zuen, arte-kritikari bikaina zela erakutsiz. Pintore gisa aintzat hartua bada ere, bere ospea Dominique obrari zor dio batez ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q353746
* Multimedia: Eugène Fromentin / Q353746
# Eugène Grindel Eluard

Eugène Grindel Eluard (Saint-Denis, 1895eko abenduaren 14a - Charenton-le-Pont, 1952ko azaroaren 18a), izengoitiz Paul Eluard deitua, frantziar poeta izan zen.

## Bizitza

Oso gaztetan, erietxe batean sartu behar izan zuen (1912). Lehen Mundu Gerra (1914-1918) ezagutu zuen , eta bakea izan zen, harrezkero, haren ametsa: Poèmes pour la Paix (1918, «Bakerako poemak»). Gerra bukatu zenean, Louis Aragon, André Breton eta Tristan Tzara ezagutu zituen, besteak beste, eta, Dada mugimenduan hartu zuen parte; garai hartakoa da Les Animaux et leurs hommes (1921, «Animaliak eta beren gizonak»). Handik gutxira, ordea, surrealismora jo zuen: Mourir pour ne pas mourir (1924, «Ez hiltzeko hil»).
1929an Maria Benz Nusch ezagutu zuenean, bizitza errotik aldatu zuen, eta maitasuna bihurtu zuen bere poesiaren ardatz: Capitale de la douleur (1926, «Oinazearen hiriburua»), L´amour, la poésie (1929, «Maitasuna, poesia»), La vie inmédiate (1932, «Berehalako bizitza»), maitasun eroaren kantak dira. Aldi hura igaro ondoren, gauza sotilenetara itzuli zen, hizkuntza-gardentasunaren bila: Les yeux fertiles (1936, «Begi emankorrak»), Donner à voir (1939, «Ikustera eman»).
1926an Alderdi Komunistan sartua zen baina, Aragonekin izandako istiluen ondoren, 1933an bota egin zuten. Hala eta guztiz ere, faxismoaren kontrako borrokari eutsi zion (La Victoire de Guernica, 1938). Bigarren Mundu Gerra heldu zenean, erresistentzian sartu eta idazleen nazio-batzordeko buru izan zen; garai hartako poemek gerra dute gai nagusitzat. Gerra bukatu zenean, betiko bake-ametsari heldu zion berriro: Poésie ininterrompue (1946, «Etenik gabeko poesia»), Le dur désir de durer (1946, «Irauteko desira gogorra»), Tout dire (1951, «Dena esan»).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Euskarari ekarriak: Paul Eluard Ekarriak.armiarma.eus
* Datuak: Q152176
* Multimedia: Paul Éluard / Q152176
# Errepertorio (argipena)

Arte eszenikoetan, errepertorioa garai jakin batean plazaratu ohi diren lanen multzoa da, bereziki artista edo artista talde baten eskutik. Arte eszenikoen arabera honako hauek bereizten dira:
* abesbatza-errepertorioa,
* opera-errepertorioa,
* antzerki-errepertorioa.