OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ikasleen Nazioarteko Eguna

Ikasleen Nazioarteko Eguna azaroaren 17an da, ikasleen eskubideen alde egin ohi dena munduko leku askotan.
Unibertsitate batzuetan Ikasleon Nazioarteko Eguna ospatzen da modu ofizialean, beti ere Azaroaren 17a ez den egun batean.

## Jatorria

Data honekin 1939an Naziek Pragako Unibertsitatearen aurkako oldarketa gogoratu nahi da. Egun batzuk lehenago Jan Opletal hil zuten okupazio alemanaren aurkako manifestaldi batean eta hori salatzeko eginiko ekintzen ondorioz naziek 9 ikasle ordezkari erail zituzten eta 1200 ikasle kontzentrazio-esparruetara bidali zituzten. Egun berean ere Txekoslobakiako unibertsitate eta eskola guztiak itxi zituzten.
1941ean Londonen bildutako Nazioarteko Ikasle Kontseiluak (hainbat errefuxiaturekin) Aliatuekin akordio bat egin eta egun hau handik aurrera Ikasleen Nazioarteko Eguna izendatzea adostu zuten.
Handik aurrera hainbat izan dira eginiko mugimenduak Nazio Batuen Erakundeak data ofizial gisa onar dezan.

## Azaroaren 17a historian zehar

Munduan egon diren hainbat ikasle altxamendu Azaroak 17 batean ere gertatu dira. 1973ko Azaroaren 17 batean Greziako Junta Militarraren aurka altxatu ziren Atenaseko Unibertsitate Politeknikoko ikasleak. Tankeekin kaleak hartu zituzten militarrek eta unibertsitateko ateetan jarri. Honen ondorioz Junta Militarrak boterea galdu zuen eta Azaroak 17 Greziako Ikasleen Eguna da bertan, jai-egun ofiziala izanik.
1989ko Azaroak 17 batean Nazioarteko Ikasle Eguna erabili zuten Txekoslobakiako ikasleek Tertziopelozko Iraultza egiteko. Horren ondorioz bai Txekiar Errepublikan bai eta Eslovakian ere Azaroak 17 jai eguna da.

## Azaroak 17 Euskal Herrian

Euskal Herrian lehen aldiz 1989an ospatu zen, Ikasle Abertzaleakek eginiko deialdia jarraiki. Handik aurrera jarraipen ezberdina izan du ahalik eta 2000tik aurrera egunak ere garrantzia hartzen joan da eta geroz eta ikasle talde gehiagok hartzen dute mobilizazio egun moduan. Honen ondorioz 2005eko Azaroaren 17an Europako hainbat lekutan ikasleria kalera atera zen Bologna Prozesua salatzeko data guztiz berreskuratuta. Deialdi honetan Ikasle Abertzaleakez gain beste hainbat elkarte batzen dira (adibidez Izquierda Universitaria).

## Loturak

* Nazioarteko Ikasle Elkartea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q935276
# Hino (Tokio)

Hino (japonieraz: 日野市, Hino-shi) Tokio prefeturako mendebaldean dagoen hiria da. 2010eko erroldaren arabera 27'53 km²-tan 182.092 biztanle zeuden.

## Geografia

Tama ibaiaren alubioiaren eta Tama muinoen artean zabaltzen den hiria da.

## Historia

1893an Hino-juku herria Tokioren menpe gelditu zen eta Hino izena hartu zuen. 1901 eta 1958an inguruko herriak hartuz lurrak zabaldu zituen. 1963an hiri estatusa lortu zuen. Gaur egun Tokioko lo-hiria bihurtu da.

## Ondasun nabarmenak

* Tokioko lau unibertsitatetako kanpusak daude Hinon.
* Tama zoologikoa.

## Hiri senidetuak

* Redlands (California) (AEB)

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Hinoko webgune ofiziala
* Datuak: Q236197
* Multimedia: Hino, Tokyo / Q236197
Auzo bereziak : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima :
* Hiriak : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama ||
* Suprefeturak : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima ||
# Hinlopen itsasartea

Hinlopen itsasartea (norvegieraz: Hinlopenstretet), Svalbard norvegiar uhartean kokatuta dagoen itsasarte bat da, Spitsbergen eta Nordaustlandet uharteak banatzen dituena.
Hinlopen itsasarteak, 157 kilometroko luzera du, eta Ozeano Artikoarekin bat egiten du iparraldean eta Barentseko itsasoarekin hegoaldean. Itsasartearen iparraldeko ahoak, soilik 16 kilometroko zabalera du, eta hegoalderantz zabaltzen doa, 90 kilometrora iritsi arte, Mohn lurmuturra (Nordaustlandeten hegoaldeko muturra Payer lurmuturraren (Spitsbergen) artean, azken honetan amaitzen delarik.
Hinlopen itsasarteko uretan, Wilhelmøya eta Wahlbergøya uharteak daude.
Itsasarteak, bere izena, Thijmen Jacobsz Hinlopen herbeheretarragatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1345863
* Multimedia: Hinlopenstretet / Q1345863
# Hinnøya

Hinnøya, Norvegiako laugarren uharte kontinental handiena da, Lofoten uhartedian, eta Nordland eta Troms konderrien artean. 2.204 kilometro karratu ditu eta 2017an 32.688 biztanle zituen.
* Datuak: Q165635
* Multimedia: Hinnøya / Q165635
# Hinojos

Hinojos Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 90 m-ko altueran eta Huelvatik 59 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 3.806 biztanle zituen 178 km²-tan banaturik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1615013
* Multimedia: Hinojos / Q1615013
# Hino Nacional Brasileiro

Hino Nacional Brasileiro (euskaraz: «Brasiliar ereserki nazionala») Brasilgo ereserkia da 1890 eta gero.

## Musika

Francisco Manoel da Silvak moldatu zuen 1822an.

## Hitzak

Joaquim Osório Duque Estradak 1909an idatzi zituen baina gero berregin zieten.

### Portugesez

I
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas De um povo heroico o brado retumbante, E o sol da Liberdade, em raios fúlgidos, Brilhou no céu da Pátria nesse instante.
Se o penhor dessa igualdade Conseguimos conquistar com braço forte, Em teu seio, ó Liberdade, Desafía o nosso peito a própria morte!
Ó Pátria amada, Idolatrada, Salve! Salve!
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido De amor e de esperança à terra desce, Se em teu formoso céu, risonho e límpido, A imagem do Cruzeiro resplandece.
Gigante pela própria natureza, És belo, és forte, impávido colosso, E o teu futuro espelha essa grandeza
Terra adorada, Entre outras mil, És tu, Brasil, Ó Pátria amada!
Dos filhos deste solo és mãe gentil, Pátria amada, Brasil!
II
Deitado eternamente em berço esplêndido, Ao som do mar e à luz do céu profundo, Fulguras, ó Brasil, florão da América, Iluminado ao sol do Novo Mundo!
Do que a terra mais garrida Teus risonhos, lindos campos têm mais flores; "Nossos bosques têm mais vida", "Nossa vida" no teu seio "mais amores".
Ó Pátria amada, Idolatrada, Salve! Salve!
Brasil, de amor eterno seja símbolo O lábaro que ostentas estrelado, E diga o verde-louro desta flâmula - Paz no futuro e glória no passado.
Mas, se ergues da justiça a clava forte, Verás que um filho teu não foge à luta, Nem teme, quem te adora, a própria morte.
Terra adorada Entre outras mil, És tu, Brasil, Ó Pátria amada!
Dos filhos deste solo és mãe gentil, Pátria amada, Brasil!

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134654
* Multimedia: National anthem of Brazil / Q134654
# Hinojal

Hinojal Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 34 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 439 biztanle zituen 63 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hinojalgo Udalaren webgunea
* Datuak: Q1646377
* Multimedia: Hinojal / Q1646377
# Hinojales

Hinojales Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 606 m-ko altueran eta Huelvatik 143 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 353 biztanle zituen 178 km²-tan banaturik.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hinojalesko udalaren webgunea
* Datuak: Q1635892
* Multimedia: Hinojales / Q1635892
# Hinojares

Hinojares Jaéngo udalerria da, Comarca de Cazorla eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 425 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Jaéngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756709
* Multimedia: Hinojares / Q1756709
# Hinojosa de Duero

Hinojosa de Duero Salamancako udalerria da, El Abadengo eskualdean dagoena. Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoan hain zuzen ere. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 747 biztanle zituen.
Salamankatik 105 km-tara dago eta Portugalekin muga egiten du. Lur horren eremu bat Arribes del Dueroko parke naturalaren parte da, ingurune eta turismo balio handikoa. 92,28 km2-ko azalera du.
Erdi Aroko dokumentu batzuetan oinarrituz, jakina da antzinean “Finojosa” deitzen zela. Izen hori antzinako Leongo hizkeratik dator, “mihilu asko dagoen lekua” esan nahi duena.

## Jaiak

Bertako usadioei eta kulturari dagokionez, zenbait festa nabarmentzekoak dira:
* San Juanak: Hinojosa de Dueroko jai nagusiak dira, ekainak 24a egun nagusia izanik. 5 eguneko iraupena izaten dute normalean, nahiz eta batzuetan astebetekoak ere izan diren. Festa horretan, tauromakia nabarmentzen da, herriko ohitura garrantzitsuenetariko bat izaten jarraitzen duena. Goizetan, zezenen edo betizuen entzierroa egiten da herriko kaleetatik, eta jendeak parte hartzen du korrika eginez. Arratsaldetan, zezenen korridak egoten dira herriko Pelota plazan eraikitzen duten zezen-plazan. Gauetan, musika eta dantza dago jendeak gozatu ahal izateko.
* Hornazo: familia edo lagunekin mendira joan eta bertan eguna pasatzean datza. Janaria bertan prestatu ohi da, eta tradizioz, egun hauetan “hornazoa” deritzona jaten da (opil motako jakia, barrua txorizo, tuna edo beste gauzetaz hornitua). Paskoko igande, astelehen eta astearteetan ospatzen da festa hau.
* Feudal eguna: azken urteetan, abuztuko lehen larunbatean, Erdi Aroko festa bat egiten da, non herriko jende gehienak parte hartzen duen. Hinojosan gertatutako gertaera historiko bat antzezten da. Bertan, herriko jendea feudalaren (jaun feudalaren) kontra altxatu zen, ez zutelako bere jarrera onartzen, eta herritik botatzea lortu zuten. Egun osoan zehar, antzerki txikiak egoten dira eta baita dantzak ere.Gauean, feudala herritik bota ostean, Erdi Aroan girotutako afari bat egiten da ospatzeko. Erdi Aroan ohikoak ziren jakiak prestatzen dituzte eta garai hartako jantziez mozorrotzen dira. Ez dago platerik ezta mahai-tresnarik ere. Ogi biribil handiek egiten dute plateraren funtzioa.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1651850
* Multimedia: Hinojosa de Duero / Q1651850
# Hinki-hanka

Hinki-hanka Manex Erdozaintzi-Etxart euskal idazlearen lehen olerki-liburua da (Elkar, 1978). Hauxe izan da haren obrarik adierazgarriena eta ezagunena. Adierazgarriena, bertan biltzen baitira poetaren obra osoa gidatuko zuten gaiak (sorterria, ama, Euskal Herria, Euskara, langileria...) eta ezaugarri estilistikoak eta literarioak. Liburu honetan 1958-1976 bitartean idatzitako 32 olerki bildu zituen; horietatik erdia baino gehiago, bai aurretik, bai ondorengo urteetan ere, garaiko aldizkari nagusietan argitaratu ziren: Olerti, Gazte, Ager, Egan, Herria, Zabal, Herriz-Herri, Euzko Gogoa eta Elgar.

## Kanpo lotura

* Hinki-hanka Erdozaintziren webgunean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259141
# Hénon (Côtes-d'Armor)

Hénon (bretainieraz Henon) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208457
* Multimedia: Hénon / Q208457
# Hérault (ibaia)

Hérault (frantsesez: Hérault; okzitanieraz: Erau), Frantziako ibaia da.

## Zeharkatutako udalerriak

* Gard: Valleraugue.
* Hérault (ibaiaren izena duena): Ganges, Pézenas (gertu), Agde.

## Ibaiadarrak

| Arre Vis Rieutord Buèges | Lamalou Lergue Dourbie Boyne | Peyne Thongue |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81773
* Multimedia: Hérault River / Q81773
# Hérard Abraham

Hérard Abraham (Port-au-Prince, 1940ko uztailaren 28a - Fermathe, Mendebaldeko departamendua, 2022ko abuztuaren 24a) haitiar militar eta politikaria izan zen. Haitiko jarduneko presidentea izan zen 1990eko martxoaren 10etik 13ra.
Gaztetan armadan izena emanda, teniente jeneralaren mailara igo zen. Jean-Claude Duvalier presidentearen gertuko zirkuluko militar gutxietako bat izan zen, baina 1986ko otsaileko estatu-kolpea babestu zuen. 1980ko hamarkadan, Informazio ministroa eta Kanpo Arazoetako ministroa izan zen Henry Namphyren gobernuan.
1990eko martxoaren 10ean Haitiko presidente bihurtu zen Prosper Avril presidentea erbestera joan ondoren. Hiru egun geroago, Ertha Pascal-Trouilloti utzi zion boterea bere borondatez. 1991ko urtarrilean estatu-kolpe saiakera bat zanpatzen lagundu zuen eta uztailean Jean-Bertrand Aristidek armadatik erretiratzera behartu zuen. Orduan Floridara joan zen.
2004an, Gérard Latortuek Barne ministro izendatu zuen, eta 2005etik 2007ra, berriz, Kanpo Arazoetako ministro. Jovenel Moïsek bost kideko batzorde bateko kide izendatu zuen 2019an, Haitirako konstituzio berri bat idazteko.
# Hérault

    Artikulu hau departamenduari buruzkoa da; ibaia gaitzat duena beste hau da: «Hérault (ibaia)»
Hérault (okzitanieraz Erau) Okzitaniako erdi-hegoaldeko eta Frantziako hego-ekialdeko departamendua da (Frantziako 34. departamendua), Okzitania eskualdekoa, Mediterraneo itsasoaren ertzean dagoena. Prefektura Montpellier hirian dago. suprefeturak: Béziers, Lodève.

## Geografia

Iparraldean Larzac kareharrizko goi-ordokiaren ertza den Séranne mendikatea du. Ipar-ekialdean granitozko mendiak Espinouse, Haut Minervois, eta haien ondoan artea eta txilarra hazten diren kareharrizko goi-ordokiak. Hegoaldea Languedoceko alubioizko ordokia da.
Arroka gaineko hondartza zerrenda betez osatua da itsasertza, ur gaziko aintzirak mugatua.

## Ekonomia

Hérault mahasti lekua da. Azken urteetan, bertako ekonomiaren oinarria den langai bakar horri beste zenbait produktu erantsi zaizkio, ureztapenaren laguntzaz. Sète da Languedoc-eko itsasertzeko portu eta industriagune nagusia. Kostaldean turismoak indar handia hartu du azken urteetan.

## Héraulteko herritar ospetsuak

* Georges Brassens (1921-1981), abeslaria.
* Thomas Heurtel (1989-), saskibaloi jokalaria.

## Ikus, gainera

* Hérault departamenduko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12545
* Multimedia: Hérault / Q12545
# Héraðið

Héraðið (ingelesez: The County, Konderria) Grímur Hákonarsonek zuzendutako 2019ko Islandiako komedia filma da. 2019ko Torontoko Nazioarteko Zinemaldian Mundu Garaikideko Zinema sailean proiektatu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Inga (Arndís Hrönn Egilsdóttir) beti izan ditu zalantzan senarrak, Reynirrek (Hinrik Ólafsson), kooperatibari dion debozio esklabizatzailearekin. Kooperatibarekin duten zorra handitu eta handitu egiten da, eta haren prezioak bere eskumenak baino askoz handiagoak dira oraindik ere. Hondamendi bat gertatzen denean, Ingak kooperatibaren aurka sare sozialen bidez jardutea erabaki du. Kanpainak aurrera egin ahala, kooperatibak ahalegin guztiak egingo ditu bere jarduna oztopatzeko.

## Aktoreak

* Arndís Hrönn Egilsdóttir Inga gisa
* Þorsteinn Bachmann Oddur polizia gisa
* Þorsteinn Gunnar Bjarnason Gummi Margolaria bezala
* Daniel Hans Erlendsson Heiðar gisa
* Hafdís Helga Helgadóttir Katla telebistako kazetari gisa

## Harrera

Rotten Tomatoes kritiken agregatzaileak filmari %88ko onespena eman dio 24 berrikuspenetan oinarrituta, batez beste 10/6,8eko balorazioarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Rams Director Grimur Hakonarson's The County Sells to Several Territories» Variety.
* ↑ (Ingelesez) «Toronto Adds The Aeronauts, Mosul, Seberg, & More To Festival Slate» Deadline.
* ↑ (Ingelesez) «The County» TIFF (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
* ↑ (Ingelesez) «The County (Héradid) (2019)» Rotten Tomatoes (Fandango Media).

## Kanpo estekak

* The County Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q66587557
# Ingelesen Landako kaia

Ingelesen Landako kaia :
| Bilbo, Abandoibarra ||
| Ingelesen Landako kaia eta atzealdean Deustuko zubia. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Ingelesen Landako kaia Ingelesen Landako kaia Ingelesen Landako kaia ||
| Koordenatuak: | 43°16′09.71″N 2°56′06.21″W﻿ / ﻿43.2693639°N 2.9350583°W﻿ / 43.2693639; -2.9350583 |
Ingelesen Landako parkea Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen kai bat da. Abandoibarra auzoan dago, Bilboko itsasadarra, Ingelesen Landako parkea, Evaristo Txurruka kaia, Pedro Arrupe zubia eta Guggenheim Bilbao Museoaren artean dago.
Izena eremu honetantxe zegoen Ingelesen Landari zor dio.

## Eraikin interesgarria

Atxuri kalearen inguruan honako eraikin, leku eta monumentu nabarmen hauek daude:
* Guggenheim Bilbao Museoa
* Abandoibarra etorbidea
* Pedro Arrupe zubia
* Evaristo Txurruka kaia
* Ingelesen Landako parkea
* Guggenheim Bilbao Museoa.
* Abandoibarra etorbidea.
* Pedro Arrupe zubia.

## Garraiobideak

Eremu hau nagusiki Bilboko Tranbiaren bidez komunikatua dago, bertan EuskoTraneko A lineako zenbait geltoki daudelarik:
* Guggenheim geltokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21469914
* Multimedia: Muelle Campa de Los Ingleses / Q21469914
# Ingelesen hilerria

"Ingelesen hilerria" Luistxo Fernandezen blog pertsonala da, Eibar.org elkartearen komunitatean dagoena.
2004ko martxoan sortu zuen, hirueleduna izanda hasieran, euskaraz, ingelesez eta gaztelaniaz idatzita baitzegoen. Euskal blogosferan beteranoenetarikoa dugu, eta bakarra izan da hiru hizkuntzetaz idatziz.
Gaur egun, lehen bi hizkuntzetaz eginda dago, gaztelaniazko bloga aparte edukita ("El mapamóvil").

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ingelesen hilerria
* Datuak: Q12259617
# Ingelfingen

Ingelfingen Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 5.467 biztanle zituen, 46,48 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q509666
* Multimedia: Ingelfingen / Q509666
# Ingelesen etorbidea

Ingelesen etorbidea (frantsesez: Promenade des Anglais, pʁɔm.nad de.z‿ɑ̃ɡlɛ ahoskatua; nizarreraz: Camin dei Anglés; hitzez hitz: Ingelesen ibilbidea) Niza hiriko kale ospetsua da, Mediterraneo ondoan dagoena. 1820 aurrera eraiki zuten Lewis Way agurgarriari esker. Bertokoek Promenade edo, laburbilduz, La Prom diote.
Bere zazpi kilometroko ibilbidean hiriko hainbat gertakari jazo dira: 2013an Frantziako Tourraren erlojupekoa bertan egin zuten eta 2016an atentatu baten ondorioz 85 lagun hil ziren. Hiriko hainbat monumentu (tartean Négresco hotela edo Palais de la Méditerranée hotelak) ere bertan daude.

## Erreferentziak

* ↑ Price, Stanley & Price, Munro. (2011). The Road to Apocalypse: The Extraordinary Journey of Lewis Way'. .
* ↑ Eitb.com. (2016ko uztailaren 15a). Nizako erasoaren egilea 'ezezaguna' zen Inteligentzia zerbitzuentzat. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1849491
* Multimedia: Promenade des Anglais (Nice) / Q1849491
# Ingelesen hilerria (Camariñas)

Ingelesen hilerria, galizieraz: Cemiterio dos Ingleses, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Camariñas udalerriaren kostaldean dagoen hilerri txiki bat da, itsasora begira dagoen Punta do Boi muinoan.
Bertan, 1890ean Costa da Morten hondoratutako HMS Serpent britainiar gerrontziko eskifaiaren kideen gorpuak lurperatuak daude.

## Ikus gainera

* Ingelesen hilerria (Donostia)
* Britainiarren hilerria (Loiu)
* Datuak: Q18619978
* Multimedia: Cemiterio dos Ingleses, Camariñas / Q18619978
# Ingelesezko Wikipedia

Ingelesezko Wikipedia Wikipediaren ingelesezko edizioa da. Edizio guztien artean lehena izan zen sortzen, 2001eko urtarrilaren 15ean, eta artikulu gehien duen edizioa ere bada. 2006ko martxoaren 1ean milioi bat artikuluren muga gainditu zuen, eta gaur egun 6.000.000tik gora du.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ingelesezko Wikipedia
* Datuak: Q328
* Multimedia: English Wikipedia / Q328
* Koordinazioa: English Wikipedia
# Ingelesen Landako parkea

Ingelesen Landako parkea :
| Bilbo, Abandoibarra ||
| Atxuri kalearen irudia. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Ingelesen Landako parkea Ingelesen Landako parkea Ingelesen Landako parkea ||
| Koordenatuak: | 43°16′08.32″N 2°56′09.91″W﻿ / ﻿43.2689778°N 2.9360861°W﻿ / 43.2689778; -2.9360861 |
Ingelesen Landako parkea Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen parke bat da. Abandoibarra auzoan dago, Guggenheim Bilbao Museoa, Evaristo Txurruka kaia, Ingelesen Landako kaia, Pedro Arrupe zubia eta Abandoibarra etorbidearen artean dago.
1898-1901 artean leku honetan Ingelesen Landa zeritzona zegoen, Athletic Klubaren lehenbiziko zelai edo jokolekua izan zena .

## Ingelesen Landa

XVII. mendetik 1908. urterarte leku honetantxe britainiar hilerri bat egon zen, hortik bere izena. Denboraldi horretan landak erabilera asko izan zituen, tartean futbol zelai gisa, Bilbora MacAndrews ontzietan iristen ziren britainiar marinelen aisialdirako ohiko lekua baitzen. Hauek bilbotarrentzat guztiz harrotza zeen futbol izeneko kirolean jokatu ohi zuten, azkenerako bertakoei kirol honetarako zaletasuna piztuarazi zien arte.
2011ko apirilaren 29an Bilboko Udalak eta Athletic Klubak leku honetantxe XIX. mendearen amaieraldera Bilboko futbolzaletasuna jaio eta Athletic Klubari sorrera emango zion gunea izan zela oroitarazten duen plaka bat ipini zuten. Plakan Kirmen Uribe idazle eta olerkariaren bertso hauek ikusgai daude:
| « | INGELESEN LANDA 1898-1901 Athletic Zelairik Zelai (1/6) Hementxe jolasten omen zuten ingelesek. Hementxe, ibai ondoko zelaian. Orduan larreak baino ez ziren eta hilerri txiki bat Batzuetan, baloia ibaira erortzen zen eta haren bila joan beharra zegoen. Urrun bazen, harritxoak jaurti behar ziren lehorrera hurbil zedin. Harritxoek uhinak sortzen zituzten, gutxinaka handituz zihoazen olatuak. Eta horrela, Athletic Lamiakon hasi zen jolasten, eta Jolasetan, eta, ondotik, San Mamesen. Olatu bat, eta beste bat, eta beste bat. | » |
| 2011ko apirila. ||

## Eraikin interesgarriak

Atxuri kalearen inguruan honako eraikin, leku eta monumentu nabarmen hauek daude:
* Guggenheim Bilbao Museoa
* Abandoibarra etorbidea
* Pedro Arrupe zubia
* Evaristo Txurruka kaia
* Ingelesen Landako kaia
* Guggenheim Bilbao Museoa.
* Abandoibarra etorbidea.
* Pedro Arrupe zubia.

## Garraiobideak

Eremu hau nagusiki Bilboko Tranbiaren bidez komunikatua dago, bertan EuskoTraneko A lineako zenbait geltoki daudelarik:
* Guggenheim geltokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21479157
* Multimedia: Parque de la Campa de los Ingleses / Q21479157
# Ingelesen iturria

Ingelesen iturria Donostiako (Gipuzkoa) iturri bat da, Uliako itsasaldean, Almirantearen gotorlekuaren azpian, Platako lurmuturra eta Platako itsasargitik hurbil.
Iturburu honen urak Buskando eta Soroborda ur-biltegietara bideratu zituzten hainbat akueduktu eta tunelen bitartez XIX. mendearen bukaeran. Ur horiek "Belle epoque" garai hartako Donostiako etxeetara bideratu ahal izateko. Tunel horien aztarnak Bidebietako frontoitik aurrera dagoen bailaratxoan eta Salvador Allende parkearen bukaeran ikus daitezke. Hiria uraz hornitzeko beharra beti egon da lotuta biztanleriaren hazkuntzarekin, iturri honetako urak bideratu zirenean 19.232 lagun bizi ziren Donostian (1879). Donostiara ura eramateko historian zehar egin diren urratsak eta une horietako bakoitzean zein zen biztanleria ikus daitezke taula honetan:
| Urtea | Uraren jatorri berria | Donostiako biztanle kopurua | Ur horiek Buskandora zihoazen? |
| 1566 | Olarain (ez zen lortu) | 6.000 | Ez |
| 1609 | Morlans | 8.000 | Ez |
| 1850 | Lapazandegi (Uliako hegoaldean) | 10.000 | Ez |
| 1850 | Moneda baserria (Uliako hegoaldean, Bidebieta) | 10.000 | Bai |
| 1864 | Errotazar (Uliako itsasaldean) | 14.600 | Bai |
| 1879 | Ingelesen iturria (Uliako itsasaldean) | 19.232 | Bai |
| 1884 | Txoritokieta | 20.823 | Bai |
| 1893 | Olarain (Antigua) | 32.609 | Ez |
| 1899 | Añarbe | 32.600 | Ez |
| 1902 | Artikutza | 37.703 | Ez |
| 1960 | Artikutza | 135.000 | Ez |
| 1976 | Añarbe | 172.000 | Ez |

## Iruditegia

* Ingelesen iturria. Atzean akueduktu zati bat.
* Ingelesen iturria Ulian.
* Akueduktutxo bat ura Donostiara eramateko

## Erreferentziak

* ↑ Muñoz Echabeguren, Fermín ( 1922-2019). (2003). El agua potable en la historia de San Sebastián = Edateko ura Donostiako historian. Aguas del Añarbe = Añarbeko Urak ISBN 978-84-607-7900-1. (Noiz kontsultatua: 2023-01-10).

## Kanpo estekak

* Uliako_ura_Donostian argazkiak.
* Datuak: Q31188259