OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kotiledoi

Botanikan, kotiledoiak (grezieraz κωτυλυδών, Kotulêdôn, "mozketa baten hutsunea") hazia osatzen duten jatorrizko hostoak dira, eta haziaren erdialdean daude.
Landare monokotiledoneoen haziek kotiledoi bakarra dute (garia, artoa eta beste hainbat), dikotiledoneoetakoek bi dituzte (babarrunak, ilarrak, gaztainondoak), koniferoek hamar eta hamabi artean dituzte. Kotiledoiak, sarri, elikadura erreserbaz arduratzen dira.
Fanerogamoak diren dikotiledoneoetan, erreserba ezberdinez arduratzen dira, proteinak, lipidoak eta azukreak. Forma konplexuetan dauden erreserba hauek ernalketan endekatzen dira, entzima batzuen ondorioz. Endekapen honen ondorio diren molekula txikiak enbrioira garraiatzen dira, bere garapen zikloa jarraitzeko erabiltzen dituena.
Landare monokotiledoneoen haziek dikotiledoneoenen egitura erabat ezberdina dute.
* Acer pseudoplatanus
* Geranium robertianum
* Hedera helix

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193026
* Multimedia: Cotyledons (leaves) / Q193026
# Kotka

Kotka :
| Armarria ||
| Berezko izena | Kotkan kaupunki |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Kymenlaaksoko eskualdea Kotka-Haminako azpieskualdea |
| Alkatea | Henry Lindelöf |
| Sorrera | 1879 |
| Koordenatuak | 60°28′02″N 26°56′45″E﻿ / ﻿60.46722°N 26.94583°E﻿ / 60.46722; 26.94583 |
| Azalera - Ur-azalera | 949,74 km² 678,45 km² (%71,4) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 54.802 (2011.11.30) 202 bizt/km² (2010) % 93,1 (ofiziala) % 1,0 % 5,9 |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Ingelesez) |
Finlandiako hegoaldeko hiria eta portua, Kymiko konderriko (12.846 km$^2$ eta 350.000 biztanle) hiriburua, Kymijoki ibaiaren bokalean, Finlandiako golkoaren ertzean. 60.163 biztanle. Jarduera handiko portua eta garrantzi handiko industria-gunea: larrugintza, eraikuntza mekanikoak, ontzigintza eta kimika-industria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Maanmittauslaitos 2011
* ↑ Väestorekisterikeskus 2011.11.30
* ↑ Väestorekisterikeskus 2010
# Knoxville (Iowa)

Knoxville Iowako hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 7.313 biztanle zituen, 11,98 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marion konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986176
* Multimedia: Knoxville, Iowa / Q986176
# Knoxville (Pennsylvania)

Knoxville Pennsylvaniako borough bat da. Tioga konderrian kokatua dago. 2010ean 629 biztanle zituen, 1,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tioga konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1182901
* Multimedia: Knoxville, Pennsylvania / Q1182901
# Knoxville udalerria, Marion konderria (Iowa)

Knoxville udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Marion konderrian. Azken zentsuaren arabera 10.437 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Knoxville udalerriak 4476 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.287 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10780392
# Knox udalerria, Knox konderria (Illinois)

Knox udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Knox konderrian. Azken zentsuaren arabera 4.922 biztanle zituen, 35.51 milia karratu (92.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Knox udalerrian 1814 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.210 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6423613
# Knox udalerria, Pottawattamie konderria (Iowa)

Knox udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Pottawattamie konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.865 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Knox udalerriak 694 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.349 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9041029
# Knoxville (Illinois)

Knoxville Illinoiseko hiri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 2.911 biztanle zituen, 6,01 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Knox konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575283
* Multimedia: Knoxville, Illinois / Q575283
# Knoxville (Arkansas)

Knoxville Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Johnson konderrian dago, Arkansas estatuan. 660 biztanle ditu, 8,441043 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79289
# Knox udalerria, Vinton konderria (Ohio)

Knox udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Vinton konderrian. Azken zentsuaren arabera 541 biztanle zituen, 25.1 milia karratu (65 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Knox udalerriak 304 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.700 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6423620
* Multimedia: Knox Township, Vinton County, Ohio / Q6423620
# Knoxville

Knoxville Ameriketako Estatu Batuetako hiria da, Tennessee estatuko Knox konderrikoa. Tennesseeko hirugarren hiri handiena da, Menfisen eta Nashville hiriburuaren atzetik. Knox konderriko egoitza administratiboa bertan dago, eta konderriko hiririk handiena ere bada. Hiriaren izena Henry Knox Estatu Batuetako lehenengo defentsa-idazkariaren omenez ipinitakoa da.
Hiria 1786. urtean sortu zuten. Tennessee estatuko lehenengo hiriburua izan zen Knoxville, hala izendatuta 1796. urtean, Tennessee Estatu Batuetan sartzea onartu zutenean. Hala ere, 1817. urtean hiriburua Murfreesboro hirira aldatu zuten.
Knoxvilleren goitizena Marmolaren Hiria da. Izan ere, XX. mendean hainbat marmol-meatze ustiatzen ziharduten, herrialdeko leku askotara banatzeko.
1930eko hamarkadan Barruko Arroparen Munduko Hiriburua ere esaten zitzaion Knoxvilleri, orduan hiriko hogei lantegi baino gehiagok ekoizpen horretan zihardutelako. 1950eko hamarkadan lantegiak ixten hasi ziren, eta ondorioz biztanleria %10 inguru murriztu zen.

## Historia

Knoxville dagoen eremuan lehenengoz Woodland tribua (oihandarrak) bizi izan zen, K.a. 1000. urte inguruan. Shawnee eta Creek tribuak ere bizi izan ziren inguruetan, baina ez da ia horien arkeologia-aztarnarik geratu.
XVIII. mendean, bertako indigena bakarrak Txerokiak ziren: lur-eremu hari ematen zioten izena "Shacomage" zen, Ke urdinaren lekua. Kolono europarrek nahiko erraz egin zuten aurrera lurralde honetan, Great Smoky Mountains (Mendi Ketsu Handiak) alderantz, baina gerora liskarrak eta borrokak izan ziren kolonoen eta indigenen artean.
Estatu Batuetako Gerra Zibileko zenbait bataila Knoxville inguruan izan ziren: 1863ko Sanders Fortekoa da ezagunena.
1933. urtean, krisialdi latza jasaten ari zirenean, Estatu Batuetako gobernuak Tennesseeko Autoritatearen buruzagitza Knoxvillen ipini zuen, lanpostuak sortzekotan.

## Klima

Hirian klima subtropikal hezea daukate: udan bero egiten du, eta eguraldi hezea daukate; neguan orokorrean hotza egiten du. Knoxvillen jaso duten tenperatura beroena 41 °C-koa da, eta hotzena -31 °C-koa.

## Ekonomia

Estatu Batuetako erdigunean eta bi autobide handiren ondoan kokatuta dagoenez, Knoxvillen industria eta diru-iturri asko dago.

## Hezkuntza: Unibertsitateak

Tennesseeko Unibertsitateko egoitza nagusia Knoxvillen dago; famatuak dira Vols deritzen bertako kirol-taldeak. Hirian badaude unibertsitate-egoitza gehiago ere:
* Fountainhead Teknologia Unibertsitatea
* ITT Technical Institute
* Johnson Unibertsitatea
* Knoxville Unibertsitatea
* Pellissippi Unibertsitatea
* Hegoaldeko Unibertsitatea

## Kanpo estekak

* Knoxvilleko webgune ofiziala
* Hiriko webgunea
* Knoxvilleko berriak

## Erreferentziak

* Datuak: Q185582
* Multimedia: Knoxville, Tennessee / Q185582
# Knucklas

Heartsease, galesez: Cnwclas, Galesko herrixka bat da, Powys konderrian. Knighton udalerritik 3,2 kilometrora dago, Teme ibaiaren goi ibarrean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6423716
* Multimedia: Knucklas / Q6423716
# Le Faouët (Côtes-d'Armor)

Le Faouët (Côtes-d'Armor) (bretainieraz Ar Faoued Pontrev) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q225214
* Multimedia: Le Faouët (Côtes-d'Armor) / Q225214
# Le Détroit

Le Détroit Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 93 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Le Détroit udalerrian erroldatutako biztanleak 87 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 47 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 47etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Détroit udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 8 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 12 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 8 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 8 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (19 gizon eta 14 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Le Détroit udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 678 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q863237
* Multimedia: Le Détroit / Q863237
# Le Faouët (Morbihan)

Le Faouët (Morbihan) (bretainieraz Ar Faoued) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q632711
* Multimedia: Le Faouët (Morbihan) / Q632711
# Le Fau

Le Fau (frantsesez eta ofizialki: Le Fau) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 29 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Le Fau udalerrian erroldatutako biztanleak 28 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 89 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 85 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 7 etxek bost zituzten. 12 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Fau udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 4 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 12 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7 ziren, horien artean 3 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 3 pertsona aktiboak lanean(2 gizon eta 1 emakume) zeuden.. 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Le Fau udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q275798
* Multimedia: Le Fau / Q275798
# Le Désert

Le Désert Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 83 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Le Désert udalerrian erroldatutako biztanleak 76 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 36 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 36etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Désert udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 8 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 12 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 4 | 25-29 | 8 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 8 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 8 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (25 gizon eta 16 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Le Désert udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q192806
* Multimedia: Le Désert / Q192806
# Le Faou

Le Faou (bretainieraz Ar Faou) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220732
* Multimedia: Le Faou / Q220732
# Ladrillar

Ladrillar Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 160 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 224 biztanle zituen 53 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1613396
* Multimedia: Ladrillar / Q1613396
# Ladson (Hego Carolina)

Ladson Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Berkeley, Charleston eta Dorchester konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. 15.550 biztanle ditu, 18,189478 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Berkeley konderria
* Charleston konderria
* Dorchester konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2136587
# Ladonia (Texas)

Ladonia Texasko herri bat da. Fannin konderrian kokatua dago. 2010ean 612 biztanle zituen, 5,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fannin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982416
* Multimedia: Ladonia, Texas / Q982416
# Ladora (Iowa)

Ladora Iowako hiri bat da. Iowa konderrian kokatua dago. 2010ean 283 biztanle zituen, 0,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Iowa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1928777
* Multimedia: Ladora, Iowa / Q1928777
# Ladrido (Ortigueira)

Ladrido, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Ortigueira udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2013ko erroldaren arabera 275 biztanle zituen.
* Datuak: Q12391476
* Multimedia: Ladrido, Ortigueira / Q12391476
# Ladron Enekoitz

Ladron Enekoitz (? – Naiara, 1155) (baita «Latron», «Semero Ladron», «Semero Enekoitz», «Ladron Enekoitz Gebarakoa» eta ezagunagoa «Ladron kondea» ezizenaz) Iruñeko Erresumako noblea izan zen, Alfontso I.aren (1104 – 1134), Gartzea V.aren (1134-1150) eta Antso Jakitunaren (1150-1194) erregealdietan.
Beila leinuko kideak 1125 edo 1130z geroztik Arabako konderria zuen kontrolpean eta, batzuetan, baita Bizkaia eta Gipuzkoa ere. 1124an Alfontso I.a Nafarroakoaren kontra matxinatu zen, baina menderatua izan zen. Hala ere 1125ean Araba eta Estibalitzeko jauna zen, eta handik gutxira Gesaltza Añana, Faltzes eta Harokoa.
Araba eta Bizkaiko jauna zenean, Baionako setioan (1130-1131) parte hartu zuen, Lope Enekoitz eta Orti Enekoitz bere anaiekin batera. 1136an, Iruñeko eta Leongo erresumak borrokan zeudela, Leongo erregeak Ladron Enekoitz harrapatu zuen, eta hark leondarren alde egin zuen, 1143an berriro iruindarren alde egin arte. Beila Ladron bere semea, berriz, beti izan zen Gartzea V.aren aldekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Estornes Lasa, Bernardo. Ladrón Íñiguez de Guevara. Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* 1 2 3 Lema Pueyo, José Ángel. (2008). Alfonso I el Batallador, rey de Aragón y Pamplona (1104-1134). Gijón: Trea, 312-315 or. ISBN 978-84-9704-399-1..
* ↑ Fortún Pérez de Ciriza, Luis Javier. (2000). «La quiebra de la soberanía navarra en Álva, Guipúzcoa y el Duranguesado (1199-1200)» RIEV 45 (2): 439-494. ISSN 0212-7016..
* ↑ Lema Pueyo, José Ángel. (2008). Alfonso I el Batallador, rey de Aragón y Pamplona (1104-1134). Gijón: Trea, 331 or. ISBN 978-84-9704-399-1..
* Datuak: Q3755277
# Ladonia (mikronazioa)

Ladonia (suedieraz: 'Ladonien') bere buruaz aldarrikatutako Errege Errepublika da. Aldarrikapena 1996an eman zen eta gatazka artistiko baten ondorioa izan zen. Lars Vilks eskultore suediarrak Suediako hegoaldean dagoen Kullabergeko Natura Erreserban eskultura erraldoi batzuk egin zituen. Suediako Gobernuak kendu nahi zituen eta bere obrak babesteko, Vilksek mikronazioaren aldarrikapen sinbolikoa burutu zuen.

## Historia

1980an, Lars Vilks artistak bi eskultura eraiki zituen: Nimis ("gehiegi" euskaraz) eta Arx ("gotorlekua" euskaraz). Nimis zur-zatiez egindako 75 tonako egitura da. Arx, aldiz, harrizkoa da. Biak Kullaberg-en, natura erreserba baten barruan egin zituen, Eskaniako probintziaren ipar-mendebaldean. Eskulturak ailegatzeko toki zailean daude eta bi urte igaro behar izan ziren publikoki deskubrituak izateko. Udal batzarrak biak ala biak eraikinak zirela erabaki zuen, orduan, eta erreserban horrelakoak egitea debekatuta dagoenez, eskulturak botatzeko agindua eman zuen.
Vilksek batzarren aurrean bere apelazioak aurkeztu zituen baina galdu zuen. Azkenik, Suediako Gobernuak batzarraren aldeko erabakia hartu zuen ere bai. Bitartean Nimis Joseph Beuysek erosi zuen, 1984an; Beusis hil zenean, beste bi artistek, Christo eta Jeanne-Claude, erosi zuten. 1996ko ekainaren 2an Vilksek Ladoniako Mikroestatua aldarrikatu zuen horrela udal batzarraren aurrean bere protesta adierazteko.
1999an Lars Vilksek beste eskultura sortu zuen, Omphalos, harrizko eta hormigoizko egitura. Lanak 1,61 metroko garaiera du. Izenburuak Delfos uhartean zegoen tenplu baten izena da; Omphalosek Antzinako Greziaren tradizioan "munduaren erdigunea" markatzen zuen. Gyllenstiernska Krapperup Fundation-ek, artea eta kultura zabaltzeko erakundea, egitura hori egiteagatik Vilks salatu zuen; 1999ko abuztuan barrutiko epaitegiak eskultura kentzeko agindua eman zuen. Fundazioak ere Nimis eta Arx kentzeko eskatuta bazuten, epaitegiak eskaera horiek ez zituen onartu.

## Populazioa

Ladonian bertan gaur egun inor ez da bizi. 2019an Ladoniako 22.150 hiritarren zifra ematen bazen, bere mugetan inor ez da bizi. Aipatutako pertsona horiek beste hogeita hiru herrialdetan bizi dira.

## Gobernua

Ladoniako gobernua erregina eta presidente baten eskuetan dago. Presidentea eta presidenteordea hiru urtero aldatzen badira, erregina bizitza osorako karguan dago. Egungo presidentea Monarchical Republic alderdiko Christopher Matheoss da; presidenteordea, Osborne Wrigley-Pimley-McKerr III, lotinant koronela da. Vilks estatu-idazkaria da; haren eskuetan Ladoniako on-line egunkaria dago. Legeak eta erabakiak Interneten bidez onartzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.ladonia.org/history/
* ↑ https://www.ladonia.org/monarchy/queen/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Ladoniako webgune ofiziala.
* (Ingelesez):Ladonia New Herald.
* Datuak: Q968430
* Multimedia: Ladonia (micronation) / Q968430