OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aleksandr Alekhin

Aleksandr Aleksandrovitx Alekhin (errusieraz Александр Александрович Алехин) edota Alexandre Alekhine (berak frantziar herrialdetasuna lortzean bere izena idazten zuen moduan) (1892ko urriaren 31 – 1946ko martxoaren 24a) frantziar gisa nazionalizatu zen errusiar xake jokalaria izan zen, munduko txapelduna zelarik hil zen. Jokalari klasikoen artean bere joko estiloa oldarkorra eta konbinatzailea zen.

## Biografia

Bizitzan zorte askorik ez zuen izan, herrialde batetik bestera ihesi ibili behar izan zuelako, horrek bere kirol jardueran eragina izan zuen: Lehen Mundu Gerrak Alemanian xakean jokatzen ari zela harrapatu zuen eta alemaniarrek errusiarra zenez "atzerritar etsaia" izateagatik atxilotu zuten. Errusia eta Alemaniaren arteko preso elkartruke baten ondorioz bere herrialdera itzuli zen, baina Errusiako Iraultzaren ondoren, bere burges jatorria zela eta, boltxebikeek "espioi zuria" izateagatik preso hartu zuten, kondairaren arabera espetxean zela Leon Trotski iraultzailearen bisitak jaso eta harekin xakean jokatu eta adiskidetu ondoren aske gelditu omen zen. Baina komunistek ez zioten nazioartean jokatzerik baimendu eta Sobietar Batasunako txapelketa nazionalak jokatzearekin konformatu behar izan zen.
1921ean Errusiatik atera eta Frantzian bizitzen jarri zen, frantziar herrialdetasuna bereganatuz. 1926an Max Euwe herbeherearra garaitu zuen, eta urte berean bere ibilbide osoko lorpen handiena lortu zuen, New York hirian ordurarte garaitezina zirudien José Raúl Capablanca kubatarra garaitu eta Munduko Xake Txapelketa irabaziz. Balentria horretarako, aurrez Alekhinek Capablancaren partidak eta estiloa sakonki aztertu zituen, aldiz, Capablancak bere nagusitasunean gehiegi konfidatu eta horrek galarazi zuen. Capablancak errebantxa eskatu zion, baina Alekhinek berarekin jokatzeko trukean Capablancak kasik betetzea oso zailak zituen diru baldintzak zizkion, Capablancak diru bilketak egiten saiatu arren ez zen baldintza horiek betetzeko gai izan, ondorioz ez zen bien arteko errebantxarik sekula ere egon. Horrek Alekhine eta Capablancaren etsaitasuna areagotu zuen.
1935ean Max Euwe herbeherearrak Alekhini irabazi eta munduko xake txapelketa kendu zion. Halere, 1937an, Alekhinek berriz ere Euweri irabazi eta munduko xake txapeldunaren titulua 1946an hil zen arteraino mantendu zuen.
Bigarren Mundu Gerrak Alekhine Frantzian topatu zuen, eta alemaniarrek Frantzia bereganatzean Alekhine errusiarra zenez atxilotu egin zuten. Dena den, Hirugarren Reichak munduko xake txapelduna zela ohartu eta alemaniarek okupatutako herrialdeetan barna xake erakustaldiak burutzearen truk aldeko tratua eskeini zioten.
Bigarren Mundu Gerra Alemaniak ez zuela irabaziko ematen hasi zenean, Alekhine Espainiara lekualdatu zen. Garai honetarako jada alkoholismoak bere osasunari kalte egiten hasi zitzaion, gainera egunkari bateko aldizkari bateko izenburuan ere honakoa aipatu zuen: "Bi Mundu Gerrek suntsitu naute".
Bigarren Mundu Gerraren ondoren bere gainbehera etorri zen. Portugalgo Estoril hirian zendu zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chessgames
* Datuak: Q131374
* Multimedia: Alexander Alekhine / Q131374
# Aleksander Kwaśniewski

Aleksander Kwaśniewski (Białogard, 1954ko azaroaren 15a) poloniar politikaria da. 1995 eta 2005 artean Poloniako presidentea izan zen.

## Bizitza

Ekonomia-ikasketak hasi zituen Gdańsken, baina amaitu gabe utzi zituen. Suedian eta Estatu Batuetan lan egin zuen denboraldi laburrez, 1970eko hamarraldiaren erdialdera. Poloniara itzulitakoan, Poloniako Langileen Alderdi Batuko kide egin zen, erregimenak onartzen zuen alderdi bakarreko kide, alegia. 1981ean egunkari bateko zuzendari izendatu zuten, baina hilabete gutxi batzuk geroago, Wojciech Jaruzelski jeneralak gerra-legea ezarri zuenean, itxi egin zuten. Egunkaria atzera zabaldu zenean, Langileen Alderdia bultzatu zuen estatuaren zentsura salatu gabe. 1984an, Sztandar Mlodych egunkari ospetsuaren erredakzioburu gisa lan egin zuen. Urtebete geroago, Jaruzelskik Gazteria eta Kiroletako ministro izendatu zuen. 1989an, gobernu komunistak Solidarnosc sindikatuaren eskuetan utzi zuenean aginpidea, sindikatuaren buru Lech Walesarekin negoziatu zuen zuzenean. Urtearen amaieran, komunista izandako politikari-talde batek Poloniako Errepublikaren Sozialdemokrazia alderdia sortu zuen, Kwaśniewskiren gidaritzapean.
1991n Parlamentuko kide hautatu zuten, eta ezkerreko eta komunistak izandako beste alderdi batzuekin batera, Ezkerreko Batasun Demokratikoa sortu zuen. Lech Walesaren presidente zela antikomunisten artean izan ziren tirabirak ondo baliatuta, Ezkerreko Batasun Demokratikoak irabazi zituen 1993ko Parlamentuko hauteskundeak. 1995ean presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztu zuen bere burua. Autobusean ibili zen Polonia osoan zehar, mendebaldeko politikarien gisara, eta joera politiko desberdinak adostuko zituen eta herrialdea mende berrira eramango zuen buruzagi gisa saldu zuen bere burua. Walesak bezala, Polonia Europar Batasunean eta NATOn sartzeko asmoari eutsiko ziola adierazi zuen, eta 1989an ezarritako erreforma politikoei eta ekonomikoei eutsiko ziela halaber. Presidente hautatu zuten, botoen %51,7 jasota. 2005eko abendura arte izan zen Poloniako presidente, eta Lech Kaczyński izan zen haren ondorengoa, 2010ean hil zen arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55758
* Multimedia: Aleksander Kwaśniewski / Q55758
# Aleksander Tvardovski

Aleksander Trifonovitx Tvardovski (errusieraz: Алекса́ндр Три́фонович Твардо́вский, ɐlʲɪkˈsandr ˈtrʲifənəvʲɪtɕ tvɐrˈdofskʲɪj ahoskatua; Zagorje, Smolenskeko oblasta, 1910eko ekainaren 21a/ekainaren 8a - Mosku, 1971ko abenduaren 18a) errusiar olerkaria izan zen. 1935ean argitaratu zuen lehen olerki-bilduma, Muraviako herria, kolkhoz sistema eta bost urterako lehen ekonomia-plana goraipatzen zuena. Vassili Tiorkine (1941-1945) olerkiak sobietar soldadua goraipatzen zuen, eta arrakasta handia izan zuen. 1950etik 1970era Novy Mir aldizkariko zuzendaria izan zen. 1963an Tiorkine beste munduan argitaratu zuen, burokraziaren satira. Komunista izan bazen ere, Stalinen garaiko zapalkuntza salatu zuen.
Beste liburuak: Moskuko goiza (1959), Egunkari barnekoi bati buruzko olerkia (1961), Urte horietako lirismoa (1967), Oroimenaren eskubideak (1968), zentsurak debekatutakoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q362828
* Multimedia: Aleksandr Tvardovsky / Q362828
# Ardanovce

Ardanovce Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 6,73 km²ko azalera du eta 207 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1317. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q749512
* Multimedia: Ardanovce / Q749512
# Ardara

    Artikulu hau Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ardara (Donegal)».
Ardara Italiako udalerri bat da. Sassariko probintzian kokatuta dago, Sardinia eskualdean. 729 biztanle ditu, 38,19 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ardarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mores Ozieri Siligo Chiaramonti Ploaghe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q390138
* Multimedia: Ardara (Italy) / Q390138
# Ardanaiseig

Ardanaiseig, Eskoziako gaeleraz: Àird an Aiseig, Eskoziako etxalde bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4787819
* Multimedia: Ardanaiseig / Q4787819
# Ardaneaskan

Ardaneaskan, Eskoziako gaeleraz: Àird nan Easgann, Eskoziako herri bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2728115
* Multimedia: Ardaneaskan / Q2728115
# Ardatz (Eguesibar)

    Artikulu hau Eguesibarko kontzejuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ardatz».
Ardatz edo (Itzagaondoko Ardatzetik bereizi behar denean) Ardatz Eguesibar Eguesibarko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 90 biztanle zituen.

## Inguru naturala eta kokalekua

Ardatz, Iruñerriko gune metropolitarraren ekialdean dago, Eguesibargo hiriburutik hegoaldera. Ipar-mendebaldean Gorraizekin, iparraldean Eguesekin, ekialdean Azparekin eta mendebaldean Sarrigurenekin egiten du muga.

## Historia

XIII. mendeko dokumentuek ez dute argi uzten Ardatz Eguesibar edo Aranguren ibarko herria zen. Nahiz eta jaurerria izan zen, herritar kapare asko zituen. XIX. mendearen erdialdera arte herria Eguesibarrak izendaturiko diputatuak eta herritarrek artean aukeratutako erregidoreak zuzentzen zuten.
XIX. mendearen amaieratik biztanleria asko jaitsi da.

## Demografia eta biztanleria

Ardanazko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 51 | 64 | 72 | 73 | 68 | 79 | 85 | 90 |

## Ondarea

* San Vicente eliza: XIII. mendean eraiki zen. Parrokiak nabe bakarra eta aurrealde laua dauka. Alboetako kaperak eliza eraikitzearekin batera egin ziren baina gaur egungo egitura gehiena ondorengo birmoldaketen ondorioa da. Bi erretaula ditu, bata nagusia, San Vicenteren omenezkoa eta bestea elizaren albo batean kokatua Santa Katalinari eskainia.

## Jaiak eta ospakizunak

Ardanazko herriko jaiak irailaren 8an ospatzen dira San Vicenteren omenez.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: «Ardatz», Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Ikus, gainera

* Eguesibar

## Kanpo estekak

* Ardanazko San Vicente errepidearen ikuspegia Google Street View-n.
* Datuak: Q8203810
* Multimedia: Ardanaz de Egüés / Q8203810
# Ardara (Donegal)

Ardara (irlanderaz Ard an Rátha) Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da. N56 errepidean kokatua dago. 2006ko erroldaren arabera 578 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Kafetegia.
* Kalea.
* Familia Santuaren elizaren barnealdeko aldarea.
* Hotela.
* Glengesh Pass.

## Kanpo estekak

* Melting Port jaialdiaren webgunea (Ingelesez)
* Cup of Tae jaialdiaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q638551
* Multimedia: Ardara, County Donegal / Q638551
# Ardarroch

Ardarroch, Eskoziako etxalde txiki bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3274438
* Multimedia: Ardarroch / Q3274438
# Ardanabia

Ardanabia Lapurdiko ibaia da, Aturriko ibaiadarra izanik.

## Geografia

25,8 kilometroko bere ibilbidea Hazparneko landetan jaiotzen da Hazparne iparraldeko eta Mugerre hegoaldeko iturri desberdinetatik hartzen duelarik ura. Eguralde basotik pasa ostean Beskoitze eta Mugerre artetik igarotzen da, Urketa inguratu baino lehen. Azkenik, azken herri honen oinean isurtzen da Aturrira, bi aldeetan padura zabalak sortu ondoren. Arroa 68,63 kilometro koadrokoa da, eta 8,36 kilometrotan itsas mareek eragina daukate.

## Zeharkatutako udalerriak

* Hazparne
* Jatsu
* Mugerre
* Beskoitze
* Urketa

## Ibaiadar nagusiak

* Angeluko erreka
* Kondistegi erreka
* Ur handia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ Sandre datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638529
* Multimedia: Ardanavy / Q638529
# Ardantzabide auzoa

Ardantzabide Zumaiako (Gipuzkoa) udalerrian dagoen auzoa da. Mendebaldean kokaturik dago, alde zaharretik Algorrira doan bidean.

## Historia

Antzina itsasoaren adar bat kokatzen zen gaur auzoa dagoen tokian. XIII. mendetik aurrera marea errota bat dokumentaturik dago gaur egun eliza dagoen azpian. 1880. hamarkadararte iraun zuen errotak.
XX. mendearen lehen erdialdean herriko nekazal eta merkataritza gune bat izan zen, oraindik ere erreka bazegoen eta txalupak izaten ziren ertzetan. XXI. mendearen hasieran ingurunea urbanizatu egin zen. Kalea luzatu zen eta inguruan eraikin berriak altxatu ziren. Kalearen amaieran errotonda bat dago.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Zumaiako udal webgunea
* Datuak: Q112169660
# Arctogalidia trivirgata

Arctogalidia trivirgata Paradoxurinae katuen-antzeko animalien subfamiliako Arctogalidia generoko espezie bakarra da. Asiako hegoaldean bizi dira, Malasian, Borneo, Sumatra, Java, Bangka eta Indian.
Orojalean dira, intsektu, igel, karraskari txikiak eta txoriak fruituekin nahastuz. 2,4 kilogramo inguru pisatzen dute eta 53 zentimetroko tamaina dute.

## Erreferentziak

* Datuak: Q842805
* Multimedia: Arctogalidia trivirgata / Q842805
* Espezieak: Arctogalidia trivirgata
# Arctoidea

Arctoidea ugaztun karniboro goi-familia bat da. Bere barruan desagertutako Hemicyonidae eta gaur egun bizirik dauden Musteloidea, Pinnipedia eta Ursidae daude. Eozenoan sortu ziren eta kontinente guztietan bizi dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3235669
* Espezieak: Arctoidea
# Arctostaphylos uva-ursi

    Artikulu hau Arctostaphylos generoko landareari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Azeri-mahats».
Azeri-mahatsa (Arctostaphylos uva-ursi) Ericaceae familiako landare-espeziea da.

## Azpiespezieak

* Arctostaphylos uva-ursi subsp. uva-ursi.
* Arctostaphylos uva-ursi subsp. adenotricha.
* Arctostaphylos uva-ursi subsp. coactilis.
* Arctostaphylos uva-ursi subsp. cratericola.
* Arctostaphylos uva-ursi subsp. longifoliosa.

## Erreferentziak

* ↑ Elven, Reidar (editor-in-chief): Pan-arctic Flora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208032
* Multimedia: Arctostaphylos uva-ursi / Q208032
* Espezieak: Arctostaphylos uva-ursi
# Annobonera

Annobonera (Fa d'Ambu) Annobon uharteko hizkuntza da, berez portugesezko kreolera dena. Portugaldarrek uhartea aurkitu zutenean, ez zuen biztanlerik. Angola eta Sao Tome eta Principetik esklaboak ekarri eta forro kreolera sortu zuten. Espainiak uhartea bereganatu zuenean, gaztelaniarekin nahastu eta egungo kreolera sortu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua- Ekuatore Ginea. (Noiz kontsultatua: 2016-9-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34992
# Anno Lucis

Anno Lucis edo Framazonen Egutegia (euskaraz "Argiaren Urtea" edo "Benetako argiaren urtea") framazonerian gehien erabiltzen den egutegia da. Egutegiaren sistema oso erraza da: urte arruntari lau mila urte gehitu behar zaizkie; esaterako 2000. urtea, Anno Lucisen arabera 6000.a izango litzateke. Egunak eta hilak berdin agertzen dira. Egutegi honek Anno Mundiren adigaiarekin lotura estua du. Anno Lucis adigaiak framazonerian balio sinbolikoa du; horren bidez «denbora sakratua» eta «denbora profanoa» bereizi nahi dituzte.

## Jatorria

Urte hori XIX. mendean erabaki zen, munduaren sorreraren urtea jakiteko egin ziren kalkuluen ondorioz. Kalkulu horietan juduen eta arabiarren egutegiak ere hartu ziren kontuan baina batez ere Ussherren kronologia. Data hau finkatzeko James Ussherrek, 1580an Dublinen jaiotako apaiza, Bibliaren gainean kronologia bat sortu zuen hasieraren liparra zehazteko. Horren bidez denbora-eskala erabatekoa sortu nahi zuen. Hainbat teoria aztertuta data hori adostu zen azkenean. Beraz, lehen urtea, munduaren sorrerarena da hargin beltzentzat. Urte hasiera, bestetik, martxoaren 1ean kokatzen dute. Hilak zenbakiez izendatzen dira, esaterako martxoa 1.a da. Egutegi horretan, azkenik, bi jai daude, udako san Joanes Bataiatzailearena (06-24) eta, neguan, san Joan Ebanjelaria (12-7); biekin bi solstizio markatzen dituzte. Gogoratu behar da framazoneriaren barruan hainbat ohikune eta joera dagoela eta, ondorioz, egutegi ezberdinak ere badirela.

## Hilen izenak

Gorago aipatu bezala, hilak izendatzeko gehien batean zenbakiak erabiltzen direla baina hori ez da orokorra. Framazoneria barruan badaude euren izendatze zerrendak duten joerak. Hau da adibide bat:
* Martxoa= Nissam
* Apirila= Ijar
* Maiatza=Sivan
* Ekaina=Thamuz
* Uztaila=Ab
* Abuztua= Eliul
* Iraila=Tishri
* Urria=Heshvan
* Azaroa=Kislev
* Abendua=Theved
* Urtarrila=Schevat
* Otsaila =Adar

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «ANNO LUCIS - Is Its Meaning a Masonic Secret?» www.masonic-lodge-of-education.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Adriano. (2013-01-18). «Sin dogmas ni doctrinas: El calendario masónico» Sin dogmas ni doctrinas (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) EL CALENDARIO MASÓNICO. (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q4769581
# Annobongo probintzia

Annobongo probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Annobón) Ekuatore Gineako zazpi probintzietako bat da, barnean Annobon eta inguruko uharteak dituena. Hiriburua San Antonio de Palé du.

## Banaketa administratiboa
### Udalerriak

* Pale
* Mabana

### Barrutiak

* Annobon: Anganchi, Aual eta Mabana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3736616
* Multimedia: Annobón / Q3736616
# Annois

Annois Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q609579
* Multimedia: Annois / Q609579
# Annitsford

Annitsford, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Tyne eta Wear konderrian.
2011n 5.497 biztanle zituen.
* Datuak: Q4769545
* Multimedia: Annitsford / Q4769545
# Anniviers

Anniviers Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, Sierre barrutia barrutian. 2014an 2,729 biztanle zituen 243,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70336
* Multimedia: Anniviers / Q70336
# Anno Domini

Anno Domini (latinezko esaldia; euskaraz «Jaunaren urtean») —labur, A. D.— edo Kristo ondoren(go) —labur, K.o.— Jesus Nazaretekoa jaio zenetik zenbatutako data dela erakusten duen egutegi-adierazgarria da, horixe baita kristau aroaren hasiera.
Juliotar eta gregoriotar egutegiek adierazgarri hau erabiltzen dute. Jatorrizko latindar esaera Anno Domini Nostri Iesu Christi gero Anno Domini izatera erraztu zuten.

## Historia

Joanes I.a Aita Santuak 525ean Dionisio Eskasa fraide eta matematikariari eskatu zion Jesukristoren jaiotza urtea zehaztea kristau era finkatzeko. Tamalez, Dionisiok Herodes Handiaren erreinaldiaren data jartzean lau eta zapi urteen arteko hutsa egin zuen, Jesus 748 a.u.c.-en ordez 753 a.u.c. (ab urbe condita edo Erroma eratu zenetik) urtean jaio zela esanez.
Mendebaldeko Europan VIII. mendean zehar onartu zuen sistema eta Ekialdean XVI. mendean eta handik mundu osora zabaldu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Laburdurak
* ↑ Berria: Estilo liburua
* ↑ Laburtzapenen hiztegia
* ↑ Blackburn, Bonnie; Holford-Strevens, Leofranc. (2003). The Oxford companion to the Year: An exploration of calendar customs and time-reckoning. Oxford University Press ISBN 0-19-214231-3..
* ↑ Duncan, David. E.. (1999). Calendar 1999:humanity's epic struggle to determine a true and accurate year. ISBN 0-380-79324-5..

## Ikus, gainera

* Oraingo Aroa eta Oraingo Aroaren Aurrekoa
* Kristo aurreko
* Before Present (BP) (Oraina baino lehen)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159791
* Multimedia: Anno Domini / Q159791
# Annobon

Annobon (portugesezko ano bom "urte on" esapidetik ekarria) edo Pagalu Ekuatore Gineako uhartea da. Hegoaldeko Ozeano Atlantikoan, Gineako golkoan, Gabonetik 350 kilometrotara mendebalderantz dago. 17,5 km²-ko azalera eta 5.000 biztanle inguru ditu. Uharteko industria nagusiak arrantza eta basogintza dira.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-03-30). 167. araua: Saharaz hegoaldeko Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q728665
* Multimedia: Annobón / Q728665
# Annoeullin kantonamendua

Annoeullin kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Nord departamenduan dago, Frantzia Garaia eskualdean. Guztira 24 udalerri ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19606409
# Alloclita

Alloclita Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Alloclita recisella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Alloclita brachygrapta | daturik gabe |
| Alloclita canariensis | daturik gabe |
| Alloclita cerritella | daturik gabe |
| Alloclita coleophorella | daturik gabe |
| Alloclita delozona | daturik gabe |
| Alloclita deprinsi | daturik gabe |
| Alloclita francoeuriae | daturik gabe |
| Alloclita gambiella | daturik gabe |
| Alloclita haifensis | daturik gabe |
| Alloclita insignitella | daturik gabe |
| Alloclita mongolica | daturik gabe |
| Alloclita orthoclina | daturik gabe |
| Alloclita paraphracta | daturik gabe |
| Alloclita plumbaria | daturik gabe |
| Alloclita recisella | daturik gabe |
| Alloclita reflua | daturik gabe |
| Alloclita subitariella | daturik gabe |
| Alloclita xylodesma | daturik gabe |
| Alloclita zelotypa | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146860
* Multimedia: Alloclita / Q146860
* Espezieak: Alloclita
# Allocebus trichotis

Allocebus trichotis bere generoko lemur espezie bakarra da. Cheirogaleidae familiako beste guztiak bezala Madagaskarren bizi da. Desagertzeko arriskuan dago, gehienez jota 1.000 ale baino ez direlako geratzen, baina blaiteke 100 ere izatea.
* Datuak: Q907863
* Multimedia: Allocebus trichotis / Q907863
* Espezieak: Allocebus trichotis
# Alloclemensia

Alloclemensia Incurvariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Alloclemensia maculata da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Alloclemensia americana | daturik gabe |
| Alloclemensia maculata | daturik gabe |
| Alloclemensia mesospilella | daturik gabe |
| Alloclemensia minima | daturik gabe |
| Alloclemensia unifasciata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4033778
* Multimedia: Alloclemensia / Q4033778
* Espezieak: Alloclemensia
# Arkaitzetako Bisigotiko Baselizak Araban

Arkaitzetako Bisigotiko Baselisak Araban, 1976an Jose Maria San Sebastian "Latxaga" apaizak plazaratutako arkeologiari buruzko liburua da. Lana hiru hizkuntzetan plazaratu zuen, La Gran Enciclopedia Vasca argitaletxearen eskutik.

## Gaia

Liburua gizakiak egindako leizeen fenomeno historikoari hurbilketa izan zen. Egileak landa lana egin zuen eta bildutako argazkiekin fenomeno honi azalpen historikoa eman nahi izan zuen. Multzoari Euskal Kapadozia izendatu zuen, Turkiako Kapadoziarekin konparatuz. Latxagaren ustez arkaitzetako elizatxo horiek Euskal Herriarentzat esanahi handia dute zeren eta hemengo lehen kristauen aztarnak izan baitira. Bere ustez, bisigodo horiek ez zituzten eremu arabarrak konkistatzaile gisa okupatu, baizik eta penintsularen inbasio arabiarraren iheslari gisa.

## Bibliografia

* Jose Maria San Sebastian: Arkaitzetako Bisigotiko Baselisak Araban. Iglesias rupestres visigóticas en Álava. Eglises rupestres wisigothiques en Alava. Bilbo: La Gran Enciclopedia Vasca, 1976, 175 or. ISBN: 84-248-290X.

## Erreferentziak

* ↑ 152 or.
* ↑ 146 or.

## Kanpo estekak

* Liburu osoa.
* Datuak: Q111589015