OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Auguste Escoffier

Auguste Escoffier (Villeneuve-Loubet, Frantzia, 1846ko urriaren 28a - Monte-Carlo, 1935eko otsailaren 12a frantziar sukaldari eta sukaldaritza liburuen idazle bat izan zen.
Marie-Antoine Carêmeren sukaldaritza modernizatu eta kodifikatu zuen. Prestigio handiko jatetxeetan aritu zen eta errezeta ugari sortu zituen. Frantziako sukaldaritza mundura ezagutzen ematen lehenengotakoa izan zen. Sulkaldaritzari buruzko liburuak idatzi zituen eta ondare aparta utzi zien ondorengo belaunaldiei.
Era berean, sukaldeko brigada kontzeptuaren sortzailea izan zen, eta horrekin, sukaldeko lanak berezitu eta zereginen banaketa arrazionala ezarri zuen, sukaldariaren soslaia indartuz (garbia, xehetasunetan arretatsu, ez edalea, ez erretzailea, oihurik egiten ez duena).
Bere garaiko sukaldaririk ezagunena izan zen eta lehen sukaldaria izan zen Ohorezko Legioa jasotzen.

## Lanak

* Mémoires d'un cuisinier de l'Armée du Rhin (1883).
* L'Art culinaire aldizkaria(1883).
* Le Traité sur l'art de travailler les fleurs en cire (1886).
* Le Guide culinaire. Aide-mémoire de cuisine pratique. Avec la collaboration de Messieurs Philéas Gilbert et Émile Fétu, Flammarion, Paris, 1902.
* Les Fleurs en cire (1910).
* Projet d'assistance mutuelle pour l'extinction du paupérisme (1910)
* Le Carnet d'Épicure (1911) : une revue gastronomique.
* Le Livre des menus. Complément indispensable du guide culinaire, Flammarion, Paris, 1912
* L'Aide-Mémoire culinaire (1919).
* Le Riz. L’aliment le meilleur, le plus nutritif (1927)
* La Vie à bon marché. La morue (1929)
* Ma cuisine (1934)
* Souvenirs culinaires, Pascal Ory (dir.), Mercure de France, coll. « Le Temps retrouvé », 2011, ISBN 978-2715232365.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Stéphane Bellon. (2012). Gastronomie et hôtellerie. Secrets de cuisine. Les nouveaux enjeux. , 47 or. ISBN 978-2212552973...
* Datuak: Q313744
* Multimedia: Auguste Escoffier / Q313744
# Auguste Lechesne

Auguste Jean Baptiste Lechesne (Caen, 1815-Fleury-sur-Orne (garaiko Alemanian), 1888) eskultore frantziarra izan zen. 1856an, Ernest-Eugène Hiollerekin batera, Erromako bigarren saria lortu zuen. Henri Lechesne eskultorearen aita zen.

## Biografia

Parisko Arte Ederren Eskola Nazionalean sartu ondoren, Auguste Jean-Baptiste Lechesne Pierre-Charles Simart eta Jean-Baptiste Joseph Debayren ikaslea izan zen. 1840an ospea hartu zuen Parisko Maison Doréeko fatxadako friso batekin, non adar eta animalien nahasketa nabaritzen dugu. Bere talentua aitortzeak Parisko jauregiak apaintzeko enkargu ugari irabazi zizkion. 1848ko Salonean domina lortu ondoren, 1851ko Erakusketa Unibertsalean lehen mailako bi domina jaso zituen, eta gero 1855eko Erakusketa Unibertsalean ohorezko gurutzea lortu zuten. 1856an, Prix de Rome lehiaketan parte hartu zuen, bigarren postuan berdinduta geldituz Ernest-Eugène Hiollerekin batera; lehen saria Henri-Charles Maniglierrentzat izan zen. 1858ko Salonean, bere "L'Amour domptant les bêtes féroces" taldea nabarmendu zen bereziki. Parisko Udalak Bois de Boulognen jartzeko asmoa zuen, baina ez zion jarraipenik eman ekimen horri. Azkenean, artistak Caeneko Udalari eman zion eta honek Jardin des Plantesen jarri zuen. Eguraldi txarrak pixkanaka hondatu eta azkenean suntsitu egin zen 1895ean. 1859an, Caengo udal administrazioak eskultura eskola baten zuzendaritza agindu zion. Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuten 1855eko azaroaren 14an. Lechesne Alemanian (gaur egun Frantziako Fleury-sur-Orne) hil zen, 1888ko azaroaren 1ean.

## Obra batzuk

* Enfants dénicheurs eta Enfants dénicheurs mordus par des serpents (1857), Caen. 1944ko bonbardaketek gogor kaltetu zituen.
* La Pêche Louvre jauregian.
* La Chasse Louvre jauregian.
* La Marine Louvre jauregian.
* Dragons domptés par des enfants Versaillesko jauregian.

## Iruditegia

* Œuvres de Jean Baptiste Lechesne
* L'Amour domptant les bêtes féroces (Maitasuna pizti amorratuak otzantzen), Caengo lorategi botanikoan Lechesneren lan galduaren marrazki anonimoa.
* Enfants dénicheurs, Caengo Errepublikaren plazan.
* Enfants dénicheurs mordus par des serpents,Caengo Errepublikaren plazan.

## Erreferentziak

* ↑ https://viaf.org/viaf/316737750/
* ↑ Bulletin de la société des Beaux-arts de Caen, 1859, 1. liburuki, 457. or.
* ↑ https://wikimonde.com/article/Auguste_Jean_Baptiste_Lechesne

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2871243
* Multimedia: Auguste Jean Baptiste Lechesne / Q2871243
# Auguste Piccard

Auguste Antoine Piccard (Basilea, 1884ko urtarrilaren 28a - Lausana, 1962ko martxoaren 24a) suitzar asmatzaile, fisikari eta esploratzailea izan zen. Zürich eta Bruselako unibertsitateetan fisika irakaslea izan zen eta Tintinen abenturatako Tornasol profesorearen sorrerarako inspirazioa izan zen Hergérentzat.

## Biografia

Auguste Antoine Piccard Basilean jaio zen 1884ko urtarrilaren 28an. Aita kimika irakaslea izan zen Basileako Unibertsitatean eta Augustek Zuricheko Tecnologia Institutu Federalean ikasi zuen Baita Basileako Unibertsitatean ere.
1904an, lehen lan zientifikoa argitaratu zuen: Nouveaux essais sur la sensibilité géotropique des extrémités des racines.
1910ean, doktoretza lortu zuen eta, 1922an, berriz, Bruselako Unibertsitate Askean Zientzia Aplikatuen Fakultateko fisikako irakasle izan zen eta hantxe egin zituen lehen hegaldi entsegua globoz, Estratosferan, aireontzi presurizatua erabili zuelarik lehenengo aldiz
AEBetara bidaiatu eta Chicago eta Minnesotako unibertsitateetan eman zuen klase.
Suitzara itzuli eta Lausanan egon zen hasieran, baina, Belgikara joan zen gero eta hantxe burutu zuen bere lanaren gehiengoa. 1922 eta 1954 artean, fisikako irakasle izan zen Bruselako Politeknikoan.
1931ko maiatzaren 27an, Augsburgetik irten zen bere laguntzailea zen Paul Kipferrekin batera eta 15.971 m-ra iritsi zen. Jeannette emazte argazkilariarekin batera, ospea eman zion estratosferara igo zelako globo batetik zintzilik zegoen kapsula presurizatu batean.
1932ko abuztuaren 18an, Dübendorfen errepikatu zuen esperimentua Max Cosynsekin eta 16.200 metroko errekor berria ezarri zuten, Lurraren kurba inoiz aurretik ikusi ez bezala ikusteko aukera izan zutelarik.
Estratosferako edo atmosferaren goi geruzaren izpi kosmikoak eta estratu ionizatuak ikertu zituen.
1937an, batiskafoa aurkeztu zuen eta, 1947an, batisfera eta batiskafoa erabili zituen sakonera handietako ikerketak egiteko. 1953ko irailaren 30ean, 3.150 metroko sakonerara iritsi zen Cabo Verde artxipielagoan.
Familiak jarraipena eman zion Auguste Piccarden grina esploratzaileari eta, Jacques Piccard semea da horren adibide, batiskafoz sakonera handiena lortu duena, 1960an, 10.916 metrora iritsiz. AEBetako itsas armadako tenientea zen Donald Walshen konpainian egin zuen, Marianetako itsas hobian. Oraindik, Lurraren tokirik sakonenera iritsi diren bi pertsona bakarrak bezala mantentzen dira. Inork ez du halako bidaiarik errepikatu.
Bertrand Piccard iloba ere, Brian Jonesekin batera, aerostatoz eta geldiunerik gabe munduari bira ematen lehenak izan ziren 1999an.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz)http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/piccard.htm
* ↑ (Ingelesez)http://www.theguardian.com/science/2011/mar/27/auguste-piccard-will-gregory
* ↑ (Gaztelaniaz)http://www.abc.es/20100125/historia-/jacques-piccard-hombre-descendio-201001251501.html
* ↑ (Ingelesez)https://web.archive.org/web/20150202235216/http://bertrandpiccard.com/tradition-familiale-in-brief?width=1013#1
* Datuak: Q210719
* Multimedia: Auguste Piccard / Q210719
# Auguste Jean Ameil

Auguste-Jean-Joseph-Gilbert Ameil (Paris (Frantzia), 1775eko urtarrilaren 6a - ib. (Frantzia), 1822ko irailaren 16a), Frantziako Iraultza eta hango inperio garaian borrokatu zuen militar frantses bat izan zen.

## Biografia

Auguste Jean Ameil, jatorrizko izenez Auguste-Jean-Joseph-Gilbert Ameil Parisen jaio zen, Frantzian, 1775eko urtarrilaren 6an. Aita legegizona izan zuen legebiltzarrean.
1789ko uztailaren 14an, armadan sartu zen soldadu eta graduz igotzen joan zen 1805ean eskuadroi baten buru izatera iritsi zen arte. Hannoverko armadan zegoen, gerora Karlos XIV.a Joan Suediakoa izango zen Bernadotte jeneralaren agindupean. Ondoren, Alemania, Polonia eta Errusiako kanpainetan ere parte hartu zuen.
1809ko ekainaren 12an 24. Ehiztari erregimentuko koronel izendatu zuten eta 1812ko azaroaren 21ean, berriz, brigada-jeneral egin zuten.
1814an, Napoleonek abdikatu zuenean, ez zen gaizki eraman Borboiekin. Saint-Louisen zaldun egin zuten eta Lyoneraino lagundu zion Karlos X.a izango zen Artoisko kondeari, Napoleon Parisera iristeari ekiditeko xedean, baina desertzioek hiriburura itzultzera behartu zuten kondea. Hala ere, Ameil Napoleonen agindupean geratu zen eta honek Auxerrera bidali zuen. Erregeak hartu zuen atxilo eta Parisera bidali zuten preso Napoleon Tulleriatan sartu zen egun berean.
Aske geratu bezain pronto, armada berrian sartu zen. Waterlooko guduaren egun berean, Ameil jeneralak gutuna idatzi zion Luis XVIII.ari, bere portaera justifikatu nahian, baina erregeak ez zion jaramonik egin eta gerra-kontseilua egin zioten. Horren aurrean, Frantziatik ihes egin zuen eta Ingalaterrara joan zen.
Geroago Hannoverrera joan zen Suediara iristeko xedean, han, Bernadotteren babesa aurkituko zuelakoan. Lüneburgen atxilotu zuten, ordea, eta Hildesheimen sartu zuten preso. Traizio salaketapean, gerra-kontseilua egin zioten eta, 1816ko azaroaren 15ean, heriotza-zigorra esleitu zioten.
1821eko ekainaren 25ean, amnistia eman zioten eta bere eskubide, titulu, gradu eta ohore guztiak berreskuratu zituen.
1821eko urriaren 24an, jubilatu zen eta, urtebete geroago, 1822ko irailaren 16an, hil zen Parisen. Egun berean, Luis XVIII.ak Ohorezko Legioaren komendadore izendatu zuen. Bavariako Saint-Huberten eta Suediako Ezpataren Errege eta militar-ordenen zaldun ere egin zuten aurrez.
* Datuak: Q734572
# Auguste Serrurier

Auguste Serrurier (Denain, 1857ko martxoaren 25a - Denain, 1924ko martxoaren 21a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Auguste Serrurier
* ↑ Auguste SERRURIER

## Kanpo estekak

* Datuak: Q767068
# Auguste Darraidu

Auguste Darraidu, izengoitiz Aristokrata (Ezpeleta, Lapurdi, 1900eko abenduaren 6a - Ezpeleta, Lapurdi, 1969), Lapurdiko pilotaria izan zen, eskuz jarduten zuen pilotari atzelaria. Hiru aldiz irabazi zuen Frantziako txapelketa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12254471
# Auguste Galland

Auguste Galland (1570-1645) Nafarroa Behereko politikaria izan zen, Auguste Galland zaharraren semea (XVII. mendea). Bere aitaren lekua hartu zuen 1641. urtean; Mémoires pour l´histoire de Navarre et de Flandre izeneko liburua idatzi zuen (1648, Nafarroako eta Flandriako historiarako oharrak). Nafarroako eta Frantziako koroen batasunari buruzko xehetasunak eskaini zituen Gallandek liburu hartan.

## Obra

Bere lan asko argitaratu gabe daude. Hauek dira plazaratu zituenak:
* Discours sur l’état de la ville de la Rochelle et touchant ses anciens pricilèges, Paris, 1626.
* Traité du franc-alleu sans titre, Paris, 1629, in-4°; 1637,
* Des anciennes enseignes et étendards de France; de la chape de St-Martin ; de l’office du grand sénéchal, dit Dapifer ; de l’oriflamme ou étendard de St-Denis, Paris, 1637.
* Mémoires pour l’histoire de Navarre et de Flandre, contenant le droit du roi au royaume de Navarre, Paris, 1648, in-fol.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511075
# Arrosa Limakoa

Arrosa Limakoa, jaiotzeko izenez Isabel Flores de Oliva (Lima, 1586ko apirilaren 20a - Lima, 1617ko abuztuaren 24a), Peruko domingotar hirugarrendarra eta mistikoa izan zen. 1668an dohatsu egin zuten, eta Klemente X.ak kanonizatu ondoren 1671n, Limako, Amerikako, Filipinetako eta Ekialdeko Indietako zaindari izendatu zuen. Ameriketan kanonizatutako lehen santua izan zen.

## Bizitza

Kreolea zen, eta Arrosa izenaz deitu zioten txikitandik (jaiotzaz Isabel baitzen), haren edertasuna zela-eta. Dohain mistiko nabarmenak erakutsi omen zituen gaztetandik; betiko garbitasunezko botoa egin zuen, eta Santa Katalina Sienakoa hartu zuen eredutzat. Domingotar hirugarrendarraren ordenako lekaime egin zen Limako Domingo Santuaren elizan (1606), eta etxetik atera gabe bizi izan zen, otoitzari eta etxeko lanei emana.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindiaren 66. araua: Santutegiko izen ohikoenak
* 1 2 Saila, Kultur. (2011-07-18). «Rosa Limakoa, santa» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244383
* Multimedia: Saint Rose of Lima / Q244383
# Arrosa Zuria

Arrosa Zuria (alemanez Die weiße Rose) Alemania nazian, Bigarren Mundu Gerraren garaian, Municheko unibertsitateko ikasle batzuen artean eratutako erresistentzia mugimendu baketsua izan zen. Hitlerismoaren izaera kriminala salatzeko eskuorri banaketari ekin zioten, Arrosa Zuria izena erabiliz sinadura gisa. Kontzientzia pizteko mezuak izaten ziren, hala nola:
| « | Guretzat eslogan bakarra dago: borroka dezagun alderdiaren aurka! Atera zaitezte zuen ahoa itxi nahi duten erakunde guztietatik! Atera zaitezte SS kide eta sarjentu eta alderdikide zurien hitzaldi aretoetatik! Bilatzen duguna benetako ikasketa eta iritzi askatasuna da. Ez dago beldur gaitzakeen mehatxurik, ezta gure goi mailako ikaskuntza erakundeen itxiera ere. Hau da gutako bakoitzaren etorkizunerako borroka, gure askatasuna, eta gure ohorea bere erantzukizunaz jabetzen den erregimen batean. | » |
Hans Scholl eta Alexander Schmorell ikasleak izan ziren taldean antolatzen lehenak, eta gero bildu zitzaizkien Hansen arreba gaztea Sophie Scholl, eta beste batzuk. 1943ko otsailaren 18an, Hans eta Sophie Scholl eskuorriak zabaldu zituzten unibertsitateko atrioan, eta harrapatu egin zituzten. Otsailaren 22an epaitu zituzten Scholl anai-arrebak, eta beren kide Christoph Probst, eta egun berean gillotinatu zituzten Stadelheim espetxean (Munich). Ondorengo epaiketa batzuen ondoren, Kurt Huber, Alexander Schmorell eta Willi Graf hil zituzten burua moztuta.
Gerra ondorengo Alemanian kontzientzia zibikoaren eredutzat jo izan dituzte Arrosa Zurikoak. Gaur egunean, Arrosa Zuriaren Fundazioak lanean jarraitzen du, gazte haien oroimena gordetzeko. Arrazakeriaren eta edozein motatako intolerantziaren aurka borrokatzeko helburua du fundazioak.

## Ikus, gainera

* Nazismoa
* Stadelheim espetxea

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Arrosa Zuriaren Fundazioa
* Datuak: Q153364
* Multimedia: The White Rose / Q153364

## Erreferentziak

* ↑ Larrosa Zuria, Ana Malagon Pravda Txikia blogean, 2007-11-18.
# Arros

Arros Frantziako ibaia da, Pirinio Garaiak eta Gers zeharkatzen dituen Aturriren ibaiadarra.

## Geografia

Paueko ibaia Col d'Aspingo iparraldean dagoen Forêt des Baronniesen du iturria. Pirinio Garaietako Bourg-de-Bigorre, Tournay eta Chelle-Debat eta Gersko Montégut-Arros eta Villecomtal-sur-Arros zeharkatu ondoren Plaisancen du ahoa Aturrin. Guztira, 131 km. luzera du

## Ibaiadar nagusiak

Hona hemen ibaiadar nagusiak:
* Eskumaldetik: Bouès
* Ezkerraldetik: Luz, Arrêt Devant eta Arrêt Darré.

## Erreferentziak

* ↑ SANDRE datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383268
* Multimedia: Arros / Q383268
# Arros-de-Nay

Arros-de-Nay Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q859090
* Multimedia: Arros-de-Nay / Q859090
# Arrosa (argipena)

Arrosa hitzak adiera hauek ditu:
* Arrosa, Nafarroa Behereko herria.
* Arrosa, landare arantzaduna eta honen lorea.
* Arrosa kolorea, gorri ahula.
* Arrosa Limakoa, santu katolikoa.
* Arrosa-diagrama, datu-diagrama mota bat.

## Ikus, gainera

* Arrosa leiho
# Archi

Archi Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 1.999 biztanle ditu, 28,54 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Archik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Altino Atessa Bomba Perano Roccascalegna Tornareccio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51180
* Multimedia: Archi / Q51180
# Archibald Hill

Archibald Vivían Hill (Bristol, 1886ko irailaren 26a - Cambridge, 1977ko ekainaren 3a) britainiar fisiologoa izan zen. 1922ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Otto Fritz Meyerhofekin batera bero-ekoizpenari eta lan mekanikoari muskuluetan buruz egindako ikerketengatik.
Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen eta Londresko University Collegen irakasle izan zen. 1935ean radarra sortu zuen batzordeko kide izan zen eta 1940an britainiarren enbaxadari Washingtonen bidali zuten. Gerra amaitu ondoren bere laborategia berreraiki zuen Londresen. 1955etik 1960ra Itsas Biologia Elkarteko presidentea izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155375
* Multimedia: Archibald Hill / Q155375
# Archibald James Potter

Archibald James Potter (Belfast, 1918ko irailaren 22a - Greystones, 1980ko uztailaren 5a) irlandar musikagilea zen. Irlandako Royal College of Music akademiako konposizioko irakaslea izan zen. Jatorri zeltako herri-musikaren jarraitzailea zen, baina Berlioz eta Bizet musikagileen kutsua, besteak beste, antzematen zaie haren lanei.
Besteak beste, sinfoniak, kantatak, abesbatzetarako obrak (Missa brevis, 1949), balletak (Full Moon for the Bride, 1964) eta opera bat (Patrick, 1963) idatzi zituen. Sinfonien artean, Phantasmoraggia (1956); Fox and Geese (1957); Irish Rapsody (1963); A full House of Harpers (1963); eta Sound the sSckbuts (1965) idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1898930
# Archibald MacLeish

Archibald MacLeish (Glencoe, 1892ko maiatzaren 7a - Boston, 1982ko apirilaren 20a) Estatu Batuetako olerkaria izan zen.
Lehen Mundu Gerran parte hartu ondoren, Zuzenbideko ikasketak egin zituen Harvard Unibertsitatean. Parisen bizi izan zen, eta han zegoela (1923-28) hasi zen poesia idazten. Garai horretan, Poundek eta Eliotek eragin nabarmena izan zuten MacLeishen literatura-lanetan. Bere obra nagusiak: The Pot of Earth (1925, Lur ontzia); The Hamlet of A MacLeish (1928); Konkistatzailea (1932, Pulitzer saria, Bernal Díaz del Castilloren La Verdadera historia de los sucesos de la conquista de la Nueva España obran oinarritua). 1952an, Collected Poems (1917-1952) izeneko lanak argitaratu zituen, eta ondoren J. B. (1958) eta Herakles (1967), Poetry and Experience (1961) saiakera-liburuak, eta beste olerki-liburu bat: The Wild Old Wicked Men and Other Poems (1968). Azken lanen artean aipagarriena ondorengo lana da: The Human Season; Selected Poems (1972, Gizakiaren sasoia; poema hautatuak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Bibliografia

* MacLeish, Archibald; Elkoroberezibar, Miguel Angel: Archibald MacLeish (1892-1982), Ars Poetica. - Egan, 1996-1, 148-149.
* Datuak: Q633354
* Multimedia: Archibald MacLeish / Q633354
# Archibald Joseph Cronin

Archibald Joseph Cronin (Cardross, Dumbartonshire, 1896ko uztailaren 19a - Montreux, 1981ko urtarrilaren 6a) eleberrigile eskoziar izan zen.
Bigarren Mundu Gerran, sendagilea izan zen itsas armadan, eta sendagileen giro hori dute gaitzat bere eleberri askok. Obra garrantzitsuenak: The citadel (1937, Ziudadela); The keys of the kingdom (1941, Erresumaren giltzak), zinemara eraman zen misiolari baten bizitza kontatzen du; Shannon´s way (1948, Shannonen bidea) eta The Spanish gardener (1950, Espainiar lorazaina).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q179059
* Multimedia: A. J. Cronin / Q179059
# Archibald Leitch

Archibald Archie Leitch (1865eko apirilaren 27a, Glasgow – 1939ko apirilaren 25a) eskoziar arkitekto bat da. Ingalaterra, Eskozia, Gales eta Irlandan futbol estadio ugari diseinatu zituen, horietako asko gaur egun Ingalaterrako futbol liga, Eskoziako futbol liga, Galesko futbol liga eta Irlandako futbol ligako taldeen egoitza jokolekuak direlarik, bai eta beste askotakoen zati edo harmailak, tartean honako hauek daude:
* Anfield, Liverpool
* Arsenal Stadium, Highbury, Londres
* Ayresome Park, Middlesbrough
* Bramall Lane, Sheffield
* Cardiff Arms Park, Cardiff
* Celtic Park, Glasgow
* Craven Cottage, Fulham, Londres
* Dalymount Park, Dublin
* Deepdale, Preston
* The Den, New Cross, Londres
* Dens Park, Dundee
* The Dell, Southampton
* Ewood Park, Blackburn
* The Double Decker harmaila (The Kop), Filbert Street, Leicester
* Fratton Park, Portsmouth
* Goodison Park, Liverpool
* Hampden Park, Glasgow
* Home Park, Plymouth
* Ibrox Park, Glasgow
* Hillsborough Stadium, Sheffield
* Lansdowne Road, Dublin
* Leeds Road, Huddersfield
* Molineux, Wolverhampton
* Old Trafford, Trafford, Greater Manchester
* Park Avenue, Bradford
* Roker Park, Sunderland
* Rugby Park, Kilmarnock
* Saltergate, Chesterfield
* Selhurst Park, South Norwood, Londres
* Somerset Park, Ayr
* Stamford Bridge, Walham Green, Londres
* Starks Park, Kirkcaldy
* Twickenham Stadium, Twickenham, Londres
* Tynecastle Stadium, Edinburgh
* Valley Parade, Bradford
* Villa Park, Birmingham
* West Ham Stadium, Custom House, Londres
* White Hart Lane, Tottenham, Londres
* Windsor Park, Belfast
* Datuak: Q344137
* Multimedia: Archibald Leitch / Q344137
# Arrokagaraiko mendilerroa

Arrokagaraiko mendilerroa Lapurdin kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Arrokagarai mendia da, 354 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Arrokagarai mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Arrokagarai, 354 m 43°19′03″N 1°23′21″W﻿ / ﻿43.3174965°N 1.3892081°W﻿ / 43.3174965; -1.3892081
* Urritz Mehe edo Urrizmehe, 255 m 43°19′01″N 1°22′27″W﻿ / ﻿43.31689°N 1.37423°W﻿ / 43.31689; -1.37423
* Galbarioa, 230 m 43°18′47″N 1°21′14″W﻿ / ﻿43.31319°N 1.35401°W﻿ / 43.31319; -1.35401

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Arrokagaraiko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62663676
# Arrokaia

Arrokaia (frantses rocaille hitzetik) landareak legar, maskor eta harri natural edo artifizialen artean kokatuz eratzen den lorategi mota da. Helburua mendiko paisaia harritsuan berez haziko liratekeen bezala jartzean datza. Noizean behin, iturri edo haitzuloak gehitzen zaizkio apaingarri gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141231
* Multimedia: Rock gardens / Q1141231