# TIR hitzarmen

TIR hitzarmena errepideko garraioko ibilgailuetan nazioarteko merkantzien garraioa errazteko gogoz egiten da. Garraio baldintzak hobetzea haien arteko lankidetza garatzeko funtsezko faktoreetako bat dela kontuan hartuta. Nazioarteko garraioaren alorreko administrazio-izapideak sinplifikatu eta harmonizatzearen alde egitea, batez ere mugetan.

## Funtzionamendua

TIR erregimenean garraioa egin ahal izateko, baldintza hauek bete behar dira:
* TIR erregimena erabiltzen duen pertsonak, fisikoak edo juridikoak, garraioak eragindako aduana eta zerga zorra ordainduko duela bermatzen duen "elkarte bermatzailea". Elkarte bermatzaileak Genevan egoitza duen IRUn (Nazioarteko Errepide Garraioen Batasuna) integratuta daude.
* Karga-salgaien motaren murrizketen mende dago.
* Ibilgailuak bi 'TIR plaka' ditu, bata aurrealdekoa eta bestea atzekoa.
* Garraiolariak edo gidariak "TIR karnet" bat du, hau da, nazioartean onartutako igarotze-dokumentua.
* TIR "karneta" kargarekin lotuta dago; horrela, koadernoaren jabeak erdi-atoiaren jabea izan behar du.
* Jatorriko zein helmugako hitzarmenak TIR hitzarmenak izan behar dute.
* Hartzaileak TIR baimendua izan behar du.
Horrela, TIR hitzarmenak eragiketa ezartzen du bi herrialdetako aduanen arteko garraioan zehar ikuskapena ez dela beharrezkoa bitarteko herrialdeetako aduanetan edo mugan, kamioiak helmugako herrialdera azkarrago iristeko. Erabilera, Europar Batasunetik kanpoko herrialdeetarako da, dagoeneko aduana-batasun batean salgaien zirkulazio librea dago.

## Abantailak

TIR akordioak hainbat abantaila dakartza. Hitzarmen honi esker, aduanan egin beharreko izapideak askoz ere errazagoak eta azkarragoak dira, muga zeharkatzen duen bakoitzean ez baita merkantzia guztia egiaztatu behar. Horrek esan nahi du TIR hitzarmenak aduana-prozedurak murriztea dakarrela, nazioarteko merkataritza bizkortzearekin batera, aduanako zergarik edo zergarik ordaindu behar ez delako.
Aduanako prozedurak murrizteaz gain, TIR hitzarmenak beste hainbat abantaila ditu. Ondoren aipagarrienetako batzuk aipatzen dira:
* Mugak igarotzeko prozeduretan koherentzia.
* Aseguruetako tasak eta aduana-tasak ordaintzea.
* Nazioarteko eragiketa azkarragoak.
* Kostuen murrizketa.
* Aurretiazko aitorpenak doan egiteko aukera.

## TIR hitzarmena betetzeko baldintzak

TIR hitzarmena betetzeko baldintzak ondorengoak dira:
* Salgaiak kamioi kualifikatu eta ondo itxian joan behar dira.
* Garraioa TIR aduana berezietan egiten da.
* Salgaiak kargaren zehaztapenak dituen TIR karnet bat du eta oso erabilgarria da merkantzia aduanetatik igarotzeko.
* Salgaiak kamioi batean joan behar dira beti dagokion baimenarekin eta ondo zigilatuta. Ibilgailu horiek aldi baterako inportazioaren objektu gisa hartzen dira eta, beraz, ez dute inolako aduana zergarik ordaintzerik eta ez dute dokumentazio berezirik behar.
* Bai ibilgailuak, bai salgaia eramaten duten edukiontziak TIR inskripzioa duten bi plaka emanda aitortu behar dira, aurrealdean eta atzealdean antolatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Convenio TIR. 2020-10-13 (Noiz kontsultatua: 2020-12-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Qué es el convenio TIR de transporte?» Academia del transportista 2020-03-25 (Noiz kontsultatua: 2020-12-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q603364
* Multimedia: Transports Internationaux Routiers / Q603364