OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hable con ella

Hable con ella (euskaraz Berarekin Mintzatu) 2002ko Pedro Almodóvar espainiar zinema zuzendariarn film dramatikoa da. Javier Cámara, Darío Grandinetti, Leonor Watling eta Rosario Flores aktoreek antzeztu zuten.
2002ko Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Pedro Almodóvar) irabazi zuen. Argazkigintza Javier Agirresarobe euskal herritarrak egin zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bi gizonek, Benigno eta Marco (Javier Cámara eta Darío Grandinetti), bakardadeari inoiz pentsatuko ez luketen modurik latz eta ankerrenean aurre egin beharko diote. Patuaren halabeharrak zauritu dituen bi arima, itxuraz hilak eta ospitaleko ohean naturaz gaindiko mirari baten zain. Komunikazio eza, bakardadea, adiskidetasuna eta pasio irrazionala filma honetan pil-pilean dauden gaiak dira.

## Aktoreak

* Javier Cámara: Benigno Martín, erizaina.
* Darío Grandinetti: Marco Zuluaga, kazetaria eta turismo giden idazlea.
* Leonor Watling: Alicia Roncero, koman dagoen gaixoa.
* Rosario Flores: Lydia González, zezenkaria.
* Mariola Fuentes: Rosa.
* Geraldine Chaplin: Katerina Bilova, Aliciaren dantza irakaslea.
* Adolfo Fernández: el Niño de Valencia, zezenketaria.
* Ana Fernández: Lydiaren arreba.
* Lola Dueñas: Matilde, erizaina.
* Carmen Machi: erizain burua.
* Roberto Álvarez: Vega doktorea.
* Elena Anaya: Ángela, Marcoren neska-lagun ohia.
* Paz Vega: Amparo, Amante menguante film labur mutuko pertsonaia.
* Fele Martínez: Alfredo, Amante menguante film labur mutuko pertsonaia.
* Sonia Grande: Alfredoren ama, Amante menguante film labur mutuko pertsonaia.
* Chus Lampreave: Benignoren eraikineko atezaina.
* Pina Bausch: Müller kafetegiko dantzaria.
* Malou Airaudo: Müller kafetegiko dantzaria..
* Caetano Veloso.
* Juan Carlos Martínez Antuña: zezenketako ezpata morroia.
* Helio Pedregal: Aliciaren aita.
* José Sancho: Valenciako mutikoaren agentea.
* Beatriz Santiago: erizaina.
* Mamen Segovia: erizaina.
* Ismael Martínez: erizaina.
* Joserra Caldiñanos: ospitaleko zuzendaria.
* Juan Fernández: espetxeko zuzendaria.
* Loles León: TBko aurkezlea.
* Agustín Almodóvar: apaiza.
* Jaime Fernández-Cid Buscató: sakristaua.
* Carlos García Cambero: Lydiaren koinata.
* Ben Lindbergh: Ben.
* Adela Donamaría: psikiatraren harreragilea.
* Michel Ruben: abokatua.
* Yuyi Beringola: harreragilearen abokatua.
* Lola García: ospitaleko harreragilea.
* Carlos Miguel Miguel: ofiziala.
* Esther García: ofiziala.
* Ángel Infantes: Yiyo.

## Kanpo estekak

* Hable con ella filmarn IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q478780
# Habo udalerria

Habo Suediako udalerria da. Jönköpingeko konderrian kokatua dago. 462,23 km² ditu eta 11.380 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mullsjö udalerria Jönköping udalerria Tidaholm udalerria Hjo udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503198
* Multimedia: Habo Municipality / Q503198
# Hangzhouko metroa

Hangzhouko metroa (txineraz: 杭州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Hangzhou hiria eta inguruko guneak elkartuko dituen garraiobidea da. Eraikuntza 2006ko martxoan hasi eta 2012ko azaroaren 24an zabaldu zen.
2008ko krisialdi ekonomikoari aurre egiteko Txinako gobernuak azpiegiturak eraikitzeko aurrekontua laukoiztu egin zuela eta, Hangzhouko metro sarea eraikitzeko lanak azkartu egingo dira. Etorkizunean, metroak zortzi linea eta 278 kilometro izango ditu.
Metroa Hangzhou Subway Group Co. Ltd enpresa publikoak kudeatuko du.

## Eraikuntza

Metroaren plangintza, Txinako hiri handi guztietan gertatu bezala 1990eko hamarkadan aurkeztu zen, eta lanak 2003ko irailean hastear zirela, atzeratu egin ziren, aurrez egindako gastuen aurrikuspena gainditzean. Lehen linearen behin betiko plangintza 2007ko urtarrilaren 11n onartu zen.
Hiriko metroaren eraikuntzaren lehen fasea 2007ko martxoaren 28an hasi zen eta ondorengo faseak urte hartako uda eta udazkenean abiatu ziren. Lehen fasean sei geltoki eraikiko dira Jiubao ekialdea, Binjiang, Wenzhe kalea, eta Qianjiang Hiri Berriko lurpeko hiru geltoki.
Lehen linearen eraikuntzak 15.000 milioi yuango aurrekontua dauka.

## Lineak

HANGZHOUKO METROA :
| Linea | Ibilbidea | Luzera (km) | Geltokiak | Zabaltze data | Azken luzapena | Maiztasuna (min) |
| 1 | Linping/Xiashajiagbin - Xianghu | 47,97 | 30 | 2012 | | |
| | GUZTIRA | 48,0 | 30 | | | |

### 1. linea

Hangzhouko metroaren lehen linea Xiaoshan Xiang lakuan hasi, Qiantang ibaia igaro eta Xiasha eta Linpin barrutietara heltzen da.
2008ko azaroaren 15ean tunel baten 75 metro erori ziren Xiaoshan barrutiko Fengqing etorbidean, 17 pertsona hil ziren.

### 2. linea

Metroaren bigarren linearen eraikuntza 2008ko irailaren 28an hasi zen. 16 kilometro inguru izango ditu eta lanak 2013rako amaitzea espero da.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20130617174207/http://www.zj.xinhuanet.com/newscenter/headlines/2012-11/22/c_113766139.htm

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Hangzhouko metroaren webgunea.
* Datuak: Q2419742
* Multimedia: Hangzhou Metro / Q2419742
# Hanhimaa

Hanhimaa :
| Kittilä ||
| Hanhimaako mapa Finlandian ||
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia {{{eskualdea}}} {{{barrutia}}} |
| Biztanleria | ~ 60 |
| Koordenatuak | 67°55′35″N 25°02′44.71″E﻿ / ﻿67.92639°N 25.0457528°E﻿ / 67.92639; 25.0457528 |
Hanhimaa Finlandiako Kittilä udalerriko herrixka bat da. Erdigunetik iparraldera dago, Inaritik Köngas herrixkara doan bidean. Udalerria inguru zingiratsu eta paduratsuen artean dago, Pulju eremu basatitik nahiko hurbil. Ez da Kittiläko herrixka handienetako bat, baina gutxi gorabehera, 60 bat biztanle dauzka. Jarduera nagusiak basogintza eta elur-orein abeltzaintza dira.
Herrixkan hogeita hamar bat egurrezko etxalde daude, 1900eko hamarkadan eraikiak eta balio arkitektoniko handia dutenak; bertako sauna ospetsua aldiz, 1920. urtean eraikia izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Ymparisto
* ↑ Kittilän kylät

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11861308
# Hangzhou

Hangzhou (txinera sinplifikatuz: 杭州, pinyineraz: Hángzhōu), Zhejiangeko probintzian kokatua. Guztira, 6.400.000 biztanle inguru dauzka horietatik 1.750.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Hangzhouk 16.847 kilometro karratuko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena

Hangzhouren mugakideak honakoak dira: Huzhou iparraldean, Jiaxing ipar-ekialdean, Taizhou ekialdean, Jinhua eta Quzhou hegoaldean, eta Jiangxi probintziarekin mendebaldean.

## Banaketa administratiboa

* Gongshu Barrutia (拱墅区)
* Shangcheng Barrutia (上城区)
* Xiacheng Barrutia (下城区)
* Jianggan Barrutia (江干区)
* Xihu Barrutia (西湖区)
Hirigunearen inguruak eta nezakal guneak:
* Binjiang Barrutia (滨江区)
* Yuhang Barrutia (余杭区)
* Xiaoshan Barrutia (萧山区)
* Lin'an Hiria (临安市)
* Fuyang Hiria (富阳市)
* Jiande Hiria (建德市)
* Tonglu konderria (桐庐县)
* Chun'an konderria (淳安县)

## Klima

Datu klimatikoak (Hangzhou (1971–2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.0 | 9.4 | 13.7 | 20.6 | 25.5 | 28.6 | 33.0 | 32.4 | 27.5 | 22.7 | 16.8 | 11.1 | 20.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.5 | 2.7 | 6.4 | 12.1 | 17.0 | 21.1 | 24.9 | 24.5 | 20.3 | 15.0 | 8.9 | 3.4 | 13.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 73.2 | 84.2 | 138.2 | 126.6 | 146.6 | 231.1 | 159.4 | 155.8 | 145.2 | 87.0 | 60.1 | 47.1 | 1454.5 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 12.4 | 12.3 | 16.3 | 15.2 | 14.6 | 15.2 | 13.0 | 13.6 | 12.6 | 10.0 | 8.6 | 8.1 | 151.9 |
| Eguzki orduak | 107.2 | 99.1 | 109.5 | 140.6 | 163.3 | 141.9 | 216.1 | 209.5 | 147.2 | 148.3 | 137.6 | 136.2 | 1756.5 |
| Hezetasuna (%) | 75 | 75 | 78 | 76 | 76 | 81 | 78 | 79 | 81 | 77 | 74 | 72 | 76.8 |
| Iturria: China Meteorological Administration ||||||||||||||

## Azpiegiturak
### Aireportua

Aireportua 2000ko abenduaren 30ean zabaldu zen hiru urte eta erdiko eraikuntza lanen ondoren.

### Metroa
## Ondasun nabarmenak

* Jingci Tenplua
* Liuhe Pagoda
* Baochu Pagoda

## Ikus, gainera

* Zhejiang probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q4970
* Multimedia: Hangzhou / Q4970
# Hangzhou Xiaoshan nazioarteko aireportua

Hangzhou Xiaoshan Nazioarteko Aireportua (txinera sinplifikatuz: 杭州萧山国际机场; txinera tradizionalez: 杭州蕭山國際機場; pinyineraz: Hángzhōu Xiāoshān Guójì Jīchǎng), (NAGE: HGH, NAZE: ZSHC), Hangzhou hiriko aireportu nagusia da, eta Xiaoshan Barrutian dago.
Aireportua 2000ko abenduaren 30ean zabaldu zen hiru urte eta erdiko eraikuntza lanen ondoren.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda
* Txinako Herri Errepublikako aireportuak bidaiarien arabera

## Erreferentziak

* ↑ (Txineraz) (xls) [www.caac.gov.cn/I1/K3/201403/P020140324403180721900.xls Txinako Hegazkintza Zibileko Agintaritza. ] (Noiz kontsultatua: 2014-04-06).

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Aireportuaren webgune ofiziala.
* (Ingelesez) Aireportuaren argazkia Ingelesezko Wikipedian.
* Datuak: Q1197691
* Multimedia: Hangzhou Xiaoshan International Airport / Q1197691
# Hangu Barrutia

Hangu Barrutia (Txinera sinplifikatuz: 汉沽区; pinyineraz: Hàngū Qū), Tianjin osatzen duten ekialdeko Binhai guneko barrutietako bat da. 2008ko erroldaren arabera, 170.000 biztanle eta 859 kilometro koadroko azalera zeukan.

## Inguru naturala eta kokapena

Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Ninghe Konderria iparraldean, itsasoa hegoalde eta ekialdean, eta Tanggu Barrutia hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera

* Binhai Gune Berria
* Tianjinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Hangu Barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1331303
# Hangul

Hangula (hangulez, 한글; koreeraren erromanizazio berrituan, hangeul ; McCune-Reischauer sisteman, han'gŭl), Ipar Korean Chosŏn'gŭl deitua, korear alfabetoa da, koreeraz idazteko erabilia. Egun, hogeita lau letra ditu: 14 kontsonante eta 10 bokal.
XV. mendean asmatu zen, Sejong Handiaren agintaldian. Ordu arte, hanja izeneko txinatar karaktereak erabiltzen ziren. Aristokraziak hanjari eutsi zion denbora luzean, baina XX. mendean hangula gailendu zen koreeraz idazteko. Gaur egun, hanja erabat bazterturik dago Ipar Korean, baina Hego Koreako ikastetxeetan irakasten da.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 171. arauaː Asiako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8222
* Multimedia: Hangul / Q8222
# Hangzhou Badiako zubia

Hangzhou Badiako zubia izen bereko badia zeharkatzen duen Txinako Herri Errepublikako zubia da. Bidesaridun zubi hau, 2003an hasi zen eraikitzen eta 2008ko maiatzaren 1ean zabaldu zen. Munduko zubirik luzeena da, 35.673 metroko luzera dauka. Zubia eraikitzearekin batera, Shanghai eta Ningbo hirien artean (Txinako Herri Errepublikako lehen eta bigarren porturik garrantzitsuenak) dagoen distantzia 120 kilometrotan murriztu da.

## Ikus, gainera

* Donghai zubia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Zubiaren ordenagailu bidezko irudiak.
* (Ingelesez) Zubiari buruzko webgunea.
# Hangzhou badia

Hangzhou badia (txinera tradizionalez: 杭州灣; txinera sinplifikatuz: 杭州湾; pinyinez: Hángzhōu Wān) Ekialdeko Txinako itsasoaren mendebaldean dagoen badia da, Zhejiang probintzia eta Shanghai udaltasunaren artean.

## Kokapena

Hangzhou badia, Txinako Herri Errepublikaren erdialde-ekialdean dago, iparraldean Shanghai udaltasuna dago eta hegoaldean Zhenjiang probintzia. Mendebaldeko muturrean, badiari izena ematen dion Hangzhou hiria dago.
Qiantang ibaia badian isurtzen ditu bere urak.

## Hangzhou Badiako zubia

Badia iparraldetik hegoaldera zeharkatuz, Hangzhou badiako zubia dago, 2007ko ekainaren 14ean bi aldeak bat egin, eta 2008ko maiatzaren 1ean zabaldu zuten. Munduan dagoen bigarren zubirik luzeena da eta Zhejiang ekialde eta Shanghai hiriaren arteko distantzia 400 kilometrotik 80 kilometrora murrizten du.

## Ikus, gainera

* Hangzhou

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700024
* Multimedia: Hangzhou Bay / Q700024
# Hangu (Neamţ)

Hangu Errumaniako udalerri bat da, Neamț konderrian. 2.987 biztanle ditu, 119,34 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Hangu $^{(en)}$ Buhalnița $^{(en)}$ Chirițeni $^{(en)}$ Grozăvești $^{(en)}$ Ruginești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5113325
* Multimedia: Hangu, Neamț / Q5113325
# Hojas Libres

Hojas Libres (euskaraz: «Orri askeak») Primo de Riveraren diktaduraren garaian, 1927ko apiriletik 1929ko abendura arte, Lapurdin oposizio espainiarrak argitaratu zuen aldizkaria izan zen. Espainian klandestinoki zabaltzen zen.

## Historia

Hojas Libres baino lehen, Alfontso XIII.a Espainiakoaren eta Miguel Primo de Rivera diktadorearen aurkariek Parisen España con honra argitaratu zuten, besteak beste, Carlos Esplá eta Eduardo Ortega y Gasset. 1927an Hojas Libresek ordezkatu zuen. Aldizkari berria, Ortega y Gassetek zuzenduta, Hendaian (Lapurdi) egiten zen eta kolaboratzaileen artean, urte horietan Ipar Euskal Herrian erbesteratua zegoen Miguel Unamuno agertzen zen. Formato txikikoa zen eta gutxienez hiru zenbaki plazaratu ziren. Bi zenbaki, lehenengoa (1927ko apirila) eta hirugarrena (1929ko abendua), Espainiako Liburutegi Nazionalean gordetzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ http://catalogo.bne.es/uhtbin/cgisirsi/0/x/0/05?searchdata1=a5666621{001}#ejemplares

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Valentín del Arco Lópezen artikulua.
* Datuak: Q5900911
# Hojo klana

Hojo klana (japonieraz: 北条氏, Hōjō-shi) Kamakura shogunerriko erregeorde familia bat izan zen, jatorria, Izu probintzian zuena. Klan hau, Taira klanaren eta Japoniako errege familiaren ondorengoa zen.
Hojotarrak, Kamakura shogunerriko Shikkenak ziren. Minamoto no Yoritomo hil ondoren, bere suhia, Hojo Tokimasa, bihurtu zen klaneko lehen erregeorde.
Hojo klaneko shikkenen zerrenda
* Hojo Tokimasa (1138-1215)
* Hojo Yoshitoki (1163-1224)
* Hojo Yasutoki (1183-1242)
* Hojo Tsunetoki (1224-1246)
* Hojo Tokiyori (1227-1263)
* Hojo Nagatoki (1229-1264)
* Hojo Masamura (1205-1273)
* Hojo Tokimune (1251-1284)
* Hojo Sadatoki (1271-1311)
* Hojo Morotoki (1275-1311)
* Hojo Munenobu (1259-1312)
* Hojo Hirotoki (1279-1315)
* Hojo Mototoki (?-1333)
* Hojo Takatoki (1303-1333)
* Hojo Sadaaki (1278-1333)
* Hojo Moritoki (?-1333)
Shikken izan gabe Hojo klanean paper garrantzitsua izan zuten pertsonaiak:
* Hojo Sanetoki
* Hojo Masako

## Ikus, gainera

* Hojo klan berantiarra
* Rensho
* Tokusho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q834364
* Multimedia: Hōjō clan / Q834364
# Hoke konderria (Ipar Carolina)

Hoke konderria (ingelesez: Hoke County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Raeford da. 2010eko zentsuaren arabera 46.952 biztanle zituen, Hoke kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Hoke konderriak 1.016,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,02 ura dira. Beste 1.012,02 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 46,21 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 46.952 pertsonetatik 24.965 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5.823 dira. 15.392 beltzak edo afroamerikarrak. 4.313 amerikar natiboak ziren eta 88 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 467 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 88 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.639 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q502507
* Multimedia: Hoke County, North Carolina / Q502507
# Hokekyō-ji (Ichikawa)

Hokekyō-ji (japonieraz: 法華経寺) Ichikawako tenplo budista da. Nichiren budistentzat tenplu garrantzitsua da.

## Egitura

Lau eraikinek osatzen dute tenplua:
* Shisoku-mon
* Hokkedō
* Bost solairutako pagoda (1622 urtekoa)
* Soshidō (1678koa)

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q786113
* Multimedia: Hokekyō-ji (Chiba) / Q786113
# Hokes Bluff (Alabama)

Hokes Bluff Alabamako hiri bat da. Etowah konderrian kokatua dago. 2010ean 4.286 biztanle zituen, 138,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Etowah konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79707
# Hojjatollah Vaezi

Hojjatollah Vaezi (1977ko martxoaren 27a) arkularia da. Iran ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Hojjatollah Vaezi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377679
# Hojo klan berantiarra

Hojo klan berantiarra (japonieraz: 後北条氏, Go-Hōjō-shi) Japoniako klanik boteretsuenetako bat izan zen Sengoku aroan. Klana, Ise Shinkuro, XVI. mendearen hasieran, lurrak konkistatzen eta bere boterea gehitzen hasi zenean hasi zen.
Ondoren, bere semeak, bere dinastiak, izen ospetsuago bat izatea nahi izan zuen, eta Hojo aukeratu zuen, Kamakura shogunerriaren garaiko erregeorde leinutik hartua. Ondorioz, bere izena, Hojo Ujitsunara aldatu zuen, eta, bere aita hil ondoren, honena, Hojo Soun izenera.
Hojo klan berantiarra, batzuetan Odawara Hojo bezala ezagutua, Sagami probintzian dagoen Odawarako gazteluan bizi zelako, ez dago Hojo klan goiztiarrarekin lotua. Klan honen boterea, Tokugawa klanaren parekoa zen, baina, azkenik, Toyotomi Hideyoshik Hojotarren boterea ezabatu zuen Odawarako setioarekin 1590ean. Hojo Ujinao eta bere emazte Toku-hime (Tokugawa Ieyasuren alaba bat), Koya mendira erbesteratuz, non Ujinao hil zen 1591n.

## Hojo klan berantiarreko buruzagi zerrenda

* Hōjō Sōun (1432 - 1519).
* Hōjō Ujitsuna (1487 - 1541), Sounen semea.
* Hōjō Ujiyasu (1515 - 1571), Ujitsunaren semea.
* Hōjō Ujimasa (1538 - 1590), Ujiyasuren semea.
* Hōjō Ujinao (1562 - 1591), Ujimasaren semea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q431928
* Multimedia: Late Hōjō clan / Q431928
# Hokah (Minnesota)

Hokah Minnesotako hiri bat da. Houston konderrian kokatua dago. 2010ean 580 biztanle zituen, 1,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Houston konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377521
* Multimedia: Hokah, Minnesota / Q377521
# Harresi

Harresia toki zehatz bat babesteko egina den horma itxi bat da.

## Erabilera historikoa

Harresiak Historiaurretik erabili dira, eta oso arruntak eta ohikoak izan ziren Erdi Aroan. Batzuek gaztelu bat inguratzen zuten; beste batzuek, hiri bat (Avila, Girona eta Lugon, kasu); eta beste batzuek, berriz, defentsa lerro handi bat osatzen zuten, adibidez Txinako Harresi Handiak. Munduko harresirik handienen sailkapenean lehena da Txinako Harresi Handia, eta haren ondoren dator Avilakoa.
Harresi batzuei, osagarritzat, dorre eta lubakiak jarri zizkieten, menderaezinago izan zitezen. Eraikitzeko zatirik konplexuena ateak dira: harresien ahulgunea dira, baina baita gune garrantzitsuena ere.

## Historiako harresi ospetsu batzuk

Marko Polok Txinatik bolbora ekarri ondoren, ia euren erabilgarritasun osoa galdu zuten. Gainera, herrigune bat inguratzen zutenez, herrigunearen hazkuntzarako eta barne komunikabideetarako arazo ziren. Honen ondorioz, harresiak bota egin ziren edo beste eraikuntza batzuetarako horma gisa erabili ziren. Hala eta guztiz ere badira azken mende bi hauetan ospetsu bihurtu diren zenbait harresi.
* Konstantinopoliseko harresiak
* Ávilako harresiak.
* Berlingo harresia
* Israeleko estatuak eraikitako harresia
* AEBetako eta Mexiko estatuen arteko harresia

## Ikus, gainera

* Hiribildu
* Horma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57346
* Multimedia: Defensive walls / Q57346
# Harresi (Segura)

Harresi Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Seguran sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 339 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %39,46.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258899
# Harresi berde handia (Txina)

Harresi berde handia (txinera tradizionalez: 三北防護林; txinera sinplifikatuz: 三北防护林; pinyinez: Sānběi Fánghùlín), 1970eko hamarkadaren amaieratik Txinako ipar-ekialdean Gobi basamortuaren hedapena geldirazteko asmoz ekin zitzaion proiektua da, 2074. urterako 4.480 kilometroko azalera baso bilakatu nahi da.
Azken urteetan zehar, Txinak hauts ekaitzen ondorioz urtero 3.400 kilometro karratuko larre azalera galdu du eta hondarra 2.400 kilometro karratuko soro azalerara hedatu da, basamortuaren hedapena urtez-urte azkartuz doa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1073622
# Harresiez kanpoko kaputxinoen komentua (Iruñea)

Harresiez kanpoko kaputxinoen komentua kaputxinoen ordenako fraideen komentua da, Iruñean dagoena; bertako eliza San Pedro parrokia da. Nafarroako hiriburuan kaputxinoen ordenak dituen bi elizetako bat da; bestea Bigarren Zabalguneko San Antonio eliza da. Alboan dago Adoaingo Aita Estebanen monumentua (1980, Jose Ulibarrena), Esteban Adoain (1828-1880) nafar misiolari kaputxinoaren omenez egindakoa.

## Kokalekua

Arga ibaiaren ertzean dago, Marcelo Zelaieta etorbidea, Errotazar kalea, Ostoki kalea eta Atarrabia etorbideak bat giten duten biribilgunean, hain zuzen ere, Iruñeko Arrotxapea eta Txantrea auzoen eta Antsoain udalerriaren arteko mugan.

## Historia

1606n komentua hirigunetik kanpo eta Iruñeko harresietatik haratagoko lursailean eraiki izanari zor dio izena. Mende luzez Gabriel Amasa Patronatuak kudeatu zuen.
XX. mendearen lehen erdian eremuaren urbanizazio eta etxebizitzen eraikitzearekin batera komentuak bere baratza ederra galdu zuen. 1951ko apirilaren 17an ordurarteko komentuko fraideen eliza zena auzotarrentzako San Pedro parrokia bilakatu zen.
1998-2000 artean eraikina zaharberritua izan zen. 1999ko maiatzaren 26an eraldaketa sakonen ondoren Nafarroako Gobernuak jabetza Probintziari eman zion.
* Aurrealdea.
* Adoaingo Aita Estebanen monumentua (1980, Jose Ulibarrena)

## Ikus gainera

* San Antonio eliza

## Kanpo estekak

* Harresiez kanpoko kaputxinoen komentuari buruzko informazioa (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q21855939
* Multimedia: Convent of Capuchinos Extramuros, Pamplona / Q21855939
# Harresian Zulo

Harresian Zulo 2004 urtean Gasteizen sorturiko euskal-afrikar folk taldea da. Bederatzi musikarik eta hiru dantzarik osatzen dute.

## Historia

Taldea 2004an sortu bazen ere hamar urte egin zituzten kontzertuak ematen eta 2014an diska ateratzea erabaki zuten, taldearen izena daramana. 2018an bigarren diska plazaratu dute.

## Diskografia

* Harresian Zulo (2014, Txalapart)
* Ezinbestean kolorez (2018, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Gu gara Harresian Zulo» jarraipenbereziak.musikazuzenean.com (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
* ↑ Harresian Zulo. (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
* ↑ Ezinbestean kolorez. (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61364657
# Hexaprotodon

Hexaprotodon edo Choeropsis Hippopotamidae familian bizirik dauden 2 generoetako bat da eta Hippopotamus generoak bezala espezie bakarra dute bizirik gaur egun. Kasu honetan Choeropsis liberiensis hipopotamo ipotxa da.
Desagertutakoen artean Choeropsis madagascariensis espeziea dago eta Choeropsis liberiensis heslopi subespezie, nahiz eta azken hau ez den oso ziurra.
* Datuak: Q2715745
* Multimedia: Choeropsis / Q2715745
* Espezieak: Choeropsis
# Hexaplex trunculus

Hexaplex trunculus gastropodo bat da. Espezie hau sakonera txikiko hondoetan bizi ohi da, batez ere hondartza harritsuetan.

## Habitata eta biologia

Espezie dioikoa da, sexuak bereizita daude eta barne-ernalketaren bidez ugaltzen dira. Arrautzak kapsuletan jartzen dira substratuari itsasten zaizkion masa handiak osatuz. Kataluniako uretan ugal-aldi bereizten dira, bat apirilean garrantzi txikiagokoa eta bestea ekain-uztailean. Kostaldeko espezie bat ere bada, hondo hareatsuen gainean bizi da, normalean, Posidonia eta Zoosterako alga komunitateetatik hurbil, 1-200era bitarteko metro sakoneran.

## Banaketa

Hexaplex trunculus jatorriz Mediterraneokoa eta ipar-ekialdeko Atlantikokoa da, Marokotik (Tanger) Portugalgo hegoalderaino (Cascais). 1985ean aipatu zen lehen aldiz espezie hori Galizian, maskor hutsen presentziarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2306412
* Multimedia: Hexaplex trunculus / Q2306412
* Espezieak: Hexaplex trunculus