OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joseba Ariño

Joseba Ariño Umaran (Barakaldo, Bizkaia, 1987ko apirilaren 23a - ) euskal herritar futbolari ohia da, atzelari lanetan aritzen zena.

## Estatistikak

2019ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Baskonia | 3. | 2006/07 | 29 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 2 |
| Baskonia | 3. | 2007/08 | 36 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 4 |
| Baskonia | Denera | Denera | 65 | 6 | - | - | - | - | - | - | - | - | 65 | 6 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 2008/09 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Barakaldo | 2.B | 2008/09 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 |
| Amurrio | 3. | 2008/09 | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| Amurrio | Denera | Denera | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 13 | 1 |
| UD Logroñes | 2.B | 2009/10 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| UD Logroñes | Denera | Denera | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Santutxu | 3. | 2010/11 | 15 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 15 | 3 |
| Santutxu | Denera | Denera | 15 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 15 | 3 |
| Barakaldo | 2.B | 2010/11 | 15 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 15 | 1 |
| Barakaldo | 3. | 2011/12 | 25 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 25 | 1 |
| Barakaldo | 2.B | 2012/13 | 34 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 1 |
| Barakaldo | 2.B | 2013/14 | 17 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 19 | 0 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 91 | 3 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 93 | 3 |
| Amorebieta | 2.B | 2014/15 | 8 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 9 | 0 |
| Amorebieta | Denera | Denera | 8 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 9 | 0 |
| Zalla | 3. | 2015/16 | 30 | 8 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 8 |
| Zalla | Denera | Denera | 30 | 8 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 8 |
| Balmaseda | 3. | 2016/17 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Balmaseda | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Somorrostro | 3. | 2017/18 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Somorrostro | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 243 | 21 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 246 | 21 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q20492531
# Joseba Arregi

    Artikulu hau politikari eta idazleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Joseba Arregi (argipena)».
Joseba Arregi Aranburu (Andoain, Gipuzkoa, 1946ko maiatzaren 30a - Bilbo, 2021eko irailaren 14a) politikaria eta idazlea izan zen. Teologian eta Soziologian doktore zen. Rikardo Arregi kazetaria anaia zuen. Lanak euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu zituen.

## Bizialdia

Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Idazkaritzako buru izan zen eta bi alditan Kultura sailburu (1984-1985 eta 1987-1995), baita Eusko Jaurlaritzaren bozeramaile ere. EAJren Gipuzko Buru Batzarreko buru eta Euskadi Buru Batzarreko kide izan zen. 1987an hautatu zuten lehenengoz Eusko-Legebiltzarkide eta legealdi hartan kargua hartu eta hilabete batzuetara utzi bazuen ere, 1990etik 2002 arte ez zion inoiz utzi legebiltzarkide izateari.
Jarduera politikoa irakaskuntzarekin eta jarduera intelektualarekin bateratu zuen. Euskal Herriko zenbait komunikabidetan ohiko zutabegile eta solaskide izateaz gainera, Euskal Herriari buruzko liburuak ere idatzi zituen, besteak beste La Euskadi invertebrada. 2000. urtean, Diego López Garridorekin batera, Ser nacionalista argitaratu zuen. Euzko Alderdi Jeltzalearen irizpide ofizialekin oso kritiko agertu zen eta geroago EAJtik atera zen. EAJ gobernutik kanporatzearen aldeko "Aldaketa" taldea sortu zuen beste batzuekin batera. Bere ibilbide politikoaren azken urteetan, PSErekin bat egin zuen.
Hala ere, 2014an Alderdi Popularrak proposatuta mintzatu zen Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldean, autonomia estatutuaren erreformaren aurka, abertzaleek bakarrik nahi zutelakoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Urain, Jon O.. «Joseba Arregi hil da, «alternantzia» nahiago zuen jeltzale ohia» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-09-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260753
# Joseba Arbona

Joseba Arbona Lasa (Pasai Donibane, 1974ko apirilaren 15a) traineru estropadetako patroia izan da, Kontxako Bandera bat eta txapelketa ugari irabazi dituena. Bi Euskal Liga ere irabazi zituen.

## Kirol ibilbidea
### Koxtape

1991 urtean San Juanen banaketa izan zenean Joseba Arbona Koxtaperen txopan kokatu zen. Garai onenak 1990. hamarkadaren amaieran iritsi zen. 1997ko Kontxako Banderan bigarren egin zuen eta 1999an irabazlea izan zen, Oriori bi segundu t'erdiko abantaila atereaz. Urte berean aurreneko Euskal Liga eskuratu zuen. 2000an bigarren liga eta euskadiko eta gipuzkoako txapelduna izan zen. 2003 urtean San Juango talde biek bat egin zuten eta sortu berria zen TKE Ligako aurreneko estropada irabazi zuen. Denboraldiaren amaieran hirugarren postuan gelditu zen.

### Hainbat talde (2004-2008)

2004 urtean betiko kluba utzi eta Castro Urdialesek fitxatu zuen. Ez zuen denboraldi arrakastatsua burutu eta 2005ean Donostia Arraun Lagunak taldera joan zen. 2007an Astillerok fitxatu zuen eta honekin Kantabria eta Espainiako txapelketak eskuratu zituen.

### Zierbena

Azken kluba Zierbena izan du. 2010 urtean hartu zuen taldearen ardura eta 2011n TKE Ligara igotze lortu zuen. 2013an berri lortu zuen igoera. Bere azken denboraldia izan zen.

### Taldeak

Hona hemen patroitzan ibili izan den taldeen hurrenkera.
| Taldea | Denboraldia/k |
| Koxtape (San Juan) | 1992-2003 |
| Castro Urdiales | 2004 |
| Donostia Arraun Lagunak | 2005 |
| Astillero | 2007-2008 |
| Zierbena | 2010-2013 |

## Palmaresa

* Kontxako Bandera (1): 1999.
* Txapelketak:
** Espainiako Traineru Txapelketa (1): 2008.
** Euskadiko Traineru Txapelketa (1): 2000.
** Gipuzkoako Traineru Txapelketa (2): 2000 eta 2003.
** Kantabriako Traineru Txapelketa (2): 2008.
* Ligak:
** Euskal Ligak (2): 1999 eta 2000.
* Zarauzko Ikurrina (1): 1997.
* Datuak: Q66023548
# Joseba Albizu

Joseba Albizu Lisazo (Azpeitia, Gipuzkoa, 1978ko uztailaren 6a - ) gipuzkoar txirrindulari ohia da.
2003an debutatu zuen txirrindularitza profesionalean Mercatone Uno taldearekin eta urte horretan bertan Friuliko Giroa eskuratu zuen.
2004an Euskaltel-Euskadi taldearekin fitxatu eta Espainiako Vueltan parte hartu zuen. Urte horren amaieran, auto istripu larri bat izan zuen, non bere lagun mina Jokin Ormaetxea hil egin zen.
2006an txirrindularitza profesionala utzi eta Mendiko bizikletako lasterketetan aritu zen MMR Powerade taldean. 2007an Euskadiko Zirkuituko proba bat irabazi zuen Patxi Ciaren aurretik.

## Palmaresa

2001
* Goierriko Itzulia
* 2. Circuito Guadianan
2002
* Euskaldun Txapelketa
* Laudio Saria
* Tenerifeko Itzulia
* Altzoko Igoera
* 2. San Martin Proban
* 2. Baby Giroan
* 2. San Bartolome Sarian
* 3. Gorlako Igoeran
* 4. Nafarroako Itzulian
2003
* Friuliko Giroa
* 2. Nobili Rubinetterie Sari Nagusian
* 7. Plouayko Sari Nagusian
2005
* Euskal Bizikletako Mendiko sailkapena
* 7. Urkiolako Igoeran
* 9. Laudioko Sari Nagusian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | — | — | — | — |
| Espainiako Vuelta | — | Utzi | — | — |
| Munduko Txapelketa | — | — | — | — |

## Kanpo estekak

Joseba Albizu - ProCyclingStats
* Datuak: Q962556
# Joseba Alkalde

Joseba Alkalde (Lekeitio, Bizkaia, 1955 - ) euskal idazlea da.

## Lanak
### Poesia

* Babiecaren hotzikarak (1986, Susa)

## Kanpo loturak

* Joseba Alkalde literaturaren zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12260750
# Joseba Andoni Leizaola

Joseba Andoni Leizaola Azpiazu (Donostia, Gipuzkoa, 1931ko urtarrilaren 3a - ib., 2017ko urtarrilaren 6a) EAJeko gipuzkoar politikaria izan zen. 1980-2001 artean Eusko Legebiltzarkidea izan eta 1990-1998 artean Legebiltzarreko mahaiburua.

## Bizitza

Caracasko Euzko Gaztediko lehendakaria eta Euskal Etxeko batzordeko bozeramalea izan zen. 1998ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan ere legebiltzarkide aukeratu zuten, baina legegintzaldi hori amaitutakoan, politikagintza uztea erabaki zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Joseba Leizaola hil da, legebiltzarreko presidente izandakoa» Berria 2017-01-06.
* Datuak: Q11685440
# Joseba Alvarez

Joseba Alvarez Forcada (Donostia, 1959ko ekainaren 10a - ) politikari euskalduna da, Batasuna-ko kide ohia.
1987tik 1998ra Herri Batasuneko zinegotzi aritu zen, Donostiako Udalean. 1999an, Herri Batasuneko Mahai Nazionaleko kide izateagatik espetxeratu zuten. 2001etik 2005era bitartean, Euskal Herritarroken parlamentari izan zen Eusko Legebiltzarrean, eta, ondoren, legez kanpo zegoen Batasuneko Mahai Nazionalaren buruzagietako bat, 2007an berriz espetxeratu arte.

## Biografia

Josebaren aita da Jose Luis Alvarez Enparantza "Txillardegi", idazle, politikari eta euskal abertzaletasunean eragin handiko teorialaria.
Joseba Alvarezek irakasle ikasketak eta soziolinguistikakoak egin zituen, ezkondua dago, eta seme eta alaba bana du.
Donostiako Udaleko euskara zerbitzuko euskara teknikaria da.

## Bizitza politikoa

Joseba Alvarez Batasuneko kidea da.
1979tik 1983 arte EHE taldeko arduraduna eta EKBko kidea izan zen. 1986an Herri Batasuneko kide bihurtu zen. 1994ean Mahai Nazionalerako hautatua izan zen, Herri Batasuneko Euskara Arloko arduraduna izateko. 1998an Mahai Nazional kide izateagatik lehen aldiz espetxeratu zuten. 2000an berriz Mahai Nazionaleko kide hautatu zuten, baina Batasuneko Nazioarteko Arloko arduradun izateko. 2007ko urriaren 2an, Espainiako Poliziak atxilotu zuen Donostian, Amnistiaren Aldeko Mugimenduko Oihana Agirrerekin batera, Baltasar Garzon Espainiako epaileraren aginduz. Antza, Batasuneko kide izateagatik "delitua errepikatzea" egotzi zioten. Bi egun geroago, bigarren aldiz espetxeratu egin zuten. 2010eko martxoaren 27an epaileak fidantza ezarri zion eta kartzelatik irten zen. Hirugarren aldiz Mahai Nazional kide bihurtu zen sortzear zegoen Sortu indar politikoaren prozesuaz arduratzeko. Sortu sortu zenean, Baluarteko aurkezpena ondoren, zuzendaritza politikorako ez zuen bere burua aurkeztu. Geroztik Eleak eta Libre mugimenduetan murgildu da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11685445
# Kantauriko Arraun Jokoak

Kantauriko Arraun Jokoak (gaztelaniaz: Juegos el Cantábrico) 1964 eta 1973 artean jokatu zen estropada multzoa da.

## Egitura

Galizia, Asturias, Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoako arraun talde onenek hartzen zuten parte, Kantauri itsasertzeko txapelketa antzeko bat egiteko. Traineruen ekitaldiak hiru baino ez ziren izan.

## Palmaresa

| Urtea | Modalitatea | Egoitza | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena | Laugarrena |
| 1964 | Batelak | Santander | Gipuzkoa | ? | ? | ? |
| 1965 | Batelak | Navia | Asturias | ? | ? | ? |
| 1966 | Traineruak | Donostia (2 jard.) | Hondarribia (gip) | Pedreña (can) | Iberia (biz) | |
| 1967 | Traineruak | Portugalete | Pedreña (can) | Kaiku (biz) | Jaizkibel (gip) | |
| 1968 | | ez zen jokatu |
| 1969 | Outtriggerrak | ? | Gipuzkoa | ? | ? | ? |
| 1970 | | ez zen jokatu |
| 1971 | ? | ? | ? | ? | ? | ? |
| 1972 | | ez zen jokatu |
| 1973 | Traineruak | Santander | Astillero (can) | Hondarribia (gip) | Kaiku (biz) | As Xubias (gal) |

## Kanpo estekak

* Traineras.es webguneko informazioa
* Datuak: Q121409610
# Kantauriar sugegorri

<Kantauriar sugegorria (Vipera seoanei) Kantauriko itsasertzean topatzen den endemismo bat da, Euskal Herria barne. Mendebaldeko Pirinioen zati txiki batean, alde kantauriarrean eta Iberiako ipar-sartaldean zehar hedatzen da. Vipera berus Europar sugegorria eta Vipera aspis Pirinioetako sugegorriaren bitarteko ezaugarriak ditu.

## Itxura

60 cm-rainoko luzera buztana barne. Emeak arrak baino handiagoak izan daitezke. Sugegorri honen gorputza lodia da, bere buruak, ondo zehaztua, hiruki era du. Muturra biribildua izateagatik eta gorantz zuzenduta ez egoteagatik, bereiz daiteke. Begi-niniak zutika ditu eta ez du betazalik. Bere bizkar ezkatak karenatuak ditu. Bizkar hezurrean zigi-zaga egiten duen lerro ilun bat izaten dute.
Margoak asko aldatzen dira sexuaren arabera. Arrak zuri eta urdinabarrak, beltz marka bortitzekin. Emeak berriz, arre kolorezkoak edo gorrixkak izaten dira. Sabela urdinabarra edo beltza izaten da; batzuetan orban zuriekin. Buztana horia, laranja eta azpitik gorria . Badaude oso ilunak, ia beltzak, diren ale batzuk.

## Ohiturak

Bere bizilekua zabala da: belar-soro, txilardi, otadi, sastrakadi, baso ireki eta oro har, landaretza ugariko inguruetan. Atsegin dituen beste tokiak , hesiak, baso-ertzak, mendiko bideen ezpondak eta nekazarien eraikuntzetako harresiak izaten dira. Oso ehiztari trebea da harrapakinak harrapatzen. Haien artean ugaztun txiki, sugandila, musker eta txoritxoak daude. Harrapakinak Jacobsonen organoari esker eta mingaina mugituz hautematen ditu. Organo horrek usaimenaren antzeko eginkizuna betetzen du eta mingainaren bidez jasotako estimulu kimikoak aztertzen ditu. Ehizakiak hiltzeko sugegorriak dituen letaginak erabiltzen ditu. Letagin hauek zulatuak eta mugikorrak dira. Ausikitzerakoan pozoia zuzenean harrapakinari sartzen dio. Gero, pozoiak bere lana egin arte, itxaroten du eta ondoren, mingaina erabiliz ehizakiaren arrastoari jarraitzen dio. Aurkitzen duenean, burutik hasita, ehizakia oso-osorik irensten du.

## Ugalketa

Udaberrian ugaltzen dira. Sugegorriak barnerruleak (obobibiparoa) dira. Arrautzak amaren barruan txitatzen dira erditzeko unea iritsi arte. Ernaldia azkarrago eman dadin, bero-bero egoteko, emea eguzkitan jartzen da. 4-8 kumeak uztaila-abuztutik aurrera jaiotzen dira, eta 16-17 cm-ko luzera besterik ez izan arren, pozoia dute eta berehala hasten dira sugandila ehizan. 9 urte inguruko bizitza izan dezakete, baina gutxi dira adin hori lortzen duten aleak.

## Pozoia

Nahiz eta indar handiko pozoia den bere hozkada ez da (vipera aspis aspis) ahunamendietako sugegorriarena baino arriskutsuagoa.

## Ikus, gainera

* Aspis sugegorri
* Europar sugegorri
* Orsini sugegorri
* Suge biperakara

## Erreferentziak

* ↑ «Euskal Herrian dauden 11 espezietatik hamar atzeman dituzte Aranzadiren 'Sugebizi' proiektuko 'sugezainek'» Berria 2021-07-16 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1938570
* Multimedia: Vipera seoanei / Q1938570
* Espezieak: Vipera seoanei
# Kantauriko Ur Konfederazioa

Kantauriko Ur Konfederazioa (gaztelaniaz: Confederación Hidrográfica del Cantábrico edo CHC) Bizkaiko golkoko ibaien arro hidrologikoa kudeatzen eta mantentzen duen erakundea da. Espainiako Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen Ministerioak 2008an sortutako erakunde autonomo honek Oviedon du egoitza.
Espainiako Gobernuak antzinako Iparraldeko Ur Konfederazioa bitan zatitu zuen: alde batetik Kantaurikoa eta bestetik Miño-Silgoa.
Mendebaldetik ekialderantz, Eo, Porcía, Navia, Esva, Narcea, Nalón, Sella, Deva, Nansa, Saja, Besaya, Pas, Miera, Asón, Agüera, Nerbioi, Oria, Urumea eta Bidasoa ibaien arroak hartzen ditu barnean, guztira 20.831 Km²-ko azalera izanik.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5782728
# Kantauriko isurialdea

Kantauriar edo Atlantiar isurialdea Euskal Herriko uren banalerrotik iparraldera geratzen den isurialde edo arro hidrografikoa da; hegoaldera geratzen dena Mediterraneoko isurialdea delarik. Inguru honetako urak Bizkaiko golkora isurtzen dira.
Isurialdiak osorik hartzen ditu, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa, sakonune endorreiko txiki batzuen salbuespenarekin: hau da, haran edo sakonune txikiak non urak ez duen beste irteerarik; horien artean adibideak Bizkaian, Oma, Basondo edo Bollar, eta Gipuzkoan Aizarna.

## Ibaiak

Isurialde honetako ibaiek ibilgu laburra dute, gehienetan erliebe handikoa: 50-70 kilometroan, gutxi gorabehera 1300-1500 metroko garaieratik jaisten dira. Hauek dira ibai nagusiak:
* Barbadun
** Kotorrio ibaia
* Ibaizabal
** Kadagua
** Nerbioi
*** Iturrigutxi Urita
*** Altube
**** Oiardo Jaundia
** Arratia ibaia
* Butroe
* Gobela
* Oka
* Lea
* Artibai
* Deba
* Urola
* Oria
** Leitzaran ibaia
** Araxes
** Eztanda erreka
*** Santa Lutzi erreka
* Urumea
* Oiartzun ibaia
* Bidasoa
** Latsa
*** Putzubeltz
** Burdinzelaeta
** Ezkurra ibaia
** Baztan
*** Aritzakun
**** Epaltza
* Urdazuri
* Aturri
** Errobi
** Biduze

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Unibertsitatea, EHU. (2017). Urdaibaiko Gida Zientifikoa. EHU, 99 or. (Noiz kontsultatua: 2020-01-21).
* ↑ Rodriguez Lejarza, Ander; Narbarte Hernández, Josu. (2019). «Euskal Herriko landakomunitateen sintaxi berria: zehar-objektu izatetik subjektu izatera. Erresilientzia-gaitasuna bi mila urtez» Uztaro: giza eta gizarte-zientzien aldizkaria (Uztaro 111): 27–38. ISSN 1130-5738. (Noiz kontsultatua: 2021-01-20).

## Ikus, gainera

* Mediterraneoko isurialdea
* Euskal Herriko uren banalerroa
* Euskal Herriko ibaiak
* Datuak: Q109331539
# Kantauriko ur-txakur

Kantauriko ur-txakurra Euskal Herriko, Kantabriako zein Asturiasko itsasbazterreko herrietan eta bereziki arrantzale munduan ezaguna izan den bertako txakur arraza bat da.

## Arraza-izendapena

Zenbaitzuek ez zuten berezko arrazatzat jotzen eta Espainiako ur-txakurraren arrazako azpi-motatzat hartzen zuten. Zenbait txakurzaleek berriz berezko arraza zela mantentzen zuten eta ezagupen ofiziala izateko lanean jardun ziren. Argi dagoena zera da, Kantauri itsas bazterreko arrantza kaietan txakur mota hau aspaldidanik ezaguna izan dela.
Azkenean, Espainiako Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino erakundeak 2011ko martxoaren 22an berezko arrazatzat onartu zuen ofizialki. Hala ere, Espainiako ur-txakurra ez bezala, arraza honek ez du NFZren nazioarteko ezagupenik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) http://www.eldiariomontanes.es/v/20110501/cantabria//larga-vida-perro-agua-20110501.html

## Ikus, gainera

* Txakurra euskal mitologian

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Prentsa artikukoa
* (Gaztelaniaz) Arrazaren WEB ofiziala
* Garai bateko euskal baforeen ur txakurrei buruzko audioa
* Datuak: Q29047
* Multimedia: Cantabrian water dog / Q29047
# Kantemir Balagov

Kantemir Arturovich Balagov (errusieraz: Кантеми́р Арту́рович Бала́гов; Naltxik, SESB, 1991ko uztailaren 28a) zinemagile errusiarra da.

## Filmografia

* Tesnota (2017)
* Beanpole (2019)
* Datuak: Q30346628
# Kantaxantina

Kantaxantina xantofila mota bat da, kolore morea duen pigmentu bat da.

## Izena eta iturriak

Zizahori (Cantharellus cibarius) onddotik isolatu zen aurrenekoz, hortik izena. Ordutik beste hainbat izaki bizidunetan aurkitu da, bakterio, alga berde, krustazeo, eta bioakumulazioaren eraginez arrain eta hegaztietan ere bai.

## Funtzioak

Kantaxantina antioxidatzaile oso eraginkorra da animalien ehunetan.

## Erabilerak

Azala belzteko produktuetan erabili izan da baina begiko kristalinoaren retinopatia kasu batzuk agertu izan dira.
Izokin eta amuarrain haztegietan elikagai gisa erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Surai, P. F.. (2012/09). «The antioxidant properties of canthaxanthin and its potential effects in the poultry eggs and on embryonic development of the chick. Part 1.» World's Poultry Science Journal 68 (3): 465–476. doi:10.1017/S0043933912000578. ISSN 0043-9339. (Noiz kontsultatua: 2019-01-04).
* ↑ www.tandfonline.com doi:10.1080/00071660310001616200. (Noiz kontsultatua: 2019-01-04).
* ↑ (Ingelesez) Severin, Maria; Rosentreter, André; Hueber, Arno. (2011). «Canthaxanthin Retinopathy: Long-Term Observations» Ophthalmic Research 46 (2): 103–106. doi:10.1159/000323813. ISSN 1423-0259. PMID 21346389. (Noiz kontsultatua: 2019-01-04).
* ↑ (Ingelesez) «Health and Food Safety» European Commission - European Commission (Noiz kontsultatua: 2019-01-04).

## Ikus, gainera

* Karotenoideak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q385657
* Multimedia: Canthaxanthin / Q385657
# José Fernández Arteaga

José Fernández Arteaga (1933ko irailaren 12a, Santa Inés de Barraza - 2021eko abenduaren 17a) elizgizon mexikar eta Chihuahuako artzapezpiku erromatar katolikoa izan zen.

## Biografia

José Fernández Arteagak teologia eta filosofia ikasi zituen Mexiko Hirian eta Montezuman. 1957ko apirilaren 4an apaiz ordenatu zuten Tulancingo elizbarrutian. Gero Erromako Unibertsitate Gregoriano Pontifikalean ikasi zuen eta Zuzenbide Kanonikoko lizentzia lortu zuen. Ikasketetako prefeta, Tulancingo elizbarrutiko seminarioko irakasle eta ekonomistaordea izan zen eta pastoralean jardun zuen, azkena erromesetako artzain gisa.
Paulo VI.a Aita Santuak Apatzingango apezpiku izendatu zuen, 1974ko uztailaren 13an. Mexikoko Delegatu Apostolikoak, Mario Pio Gaspari-k, apezpiku ordenazioa eman zion urte bereko irailearen 12an; Konsagratzaileak Victorino Alvarez Tena, Celayako gotzaina, eta José Abraham Martínez Betancourt, Tacámbaroko apezpikua izan ziren.
Joan Paulo II.a Aita Santuak Colimako gotzain izendatu zuen 1980ko otsailaren 8an. 1988ko abenduaren 20an Chihuahuako Coadju artzapezpiku izendatu zuten, eta hurrengo urteko urtarrilaren 25ean ezarri zuten karguan. Adalberto Almeida y Merinok 1991ko ekainaren 24an erretiroa hartu zuenean, haren oinordekoa izan zen Chihuahuako artzapezpiku gisa.
Joan Paulo II.a Aita Santuak Bizitza Sagaratuko Institutuetarako eta Bizitza Apostolikoko Elkarteetarako Kongregazioko kide izendatu zuen.
2009ko irailaren 29an Benedikto XVI.a Aita Santuak adin-arrazoiengatik aurkeztutako bere dimisio-eskaera onartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ „Comunicado sobre fallecimiento de Mons. José Fernández Arteaga, Arzobispo Emérito de Chihuahua“ auf cem.org.mx vom 17. Dezember 2021 (mexikanisch)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1709182
* Multimedia: José Fernández Arteaga / Q1709182