OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# En casa

En casa espainiar minisail antologikoa da, COVID-19 pandemiaren itxialdian grabatua.
Telesaileko atalak indibidualak dira, baina eszena komun bat dute: balkoietako txaloena. COVID-19a, berriz, bigarren mailako kontua da. Gaixotasunak ez du ia presentziarik kontakizunean.

## Pertsonaiak
### 1 - Una situación extraordinaria

* Rodrigo Sorogoyen - Carlos
* Marta Nieto - Sara

### 2 - Mira este vídeo de gatitos

* Max Grosse
* Elena Martín
* Juan Luis Batalla
* María Pleguezuelos
* Max Feriche
* Katarina Grbic
* Román Cadafalch

### 3 - Mi jaula

* Leticia Dolera
* Álex García
* Núria Gago
* Henar Álvarez

### 5 - Así de fácil

* Celia Freijeiro - Marta
* Julia Castro - Nuria

## Erreferentziak

* ↑ «Konfinamenduan sorturiko fikzioa» Berria 2020-06-06 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96054968
# En Palòt (Tolosa Okzitaniako metroa)

B linea (Tolosako metroa) :
En Palòt (Empalot, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, avenue Jean Moulin eta rue de Venise artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

## Sarbideak

* Avenue Jean Moulin

## Historia

2007ko ekainaren 30an ireki zen En Palòt geltokia.

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Sant Miquèl-Marcel Langer eta Ramonvilaraino
* Sent Anha-SNCF eta Bòrdarojaraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak
### Igarotze azkarreko autobusa

Geltokia L5 eta L9 linearekin konekta da.

### Hiriko busa

Geltokia 54 eta 152 linearekin konekta da.

## Irudiak

* Eraikina
* Autobus geltokia
* Artelana

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Accueil» www.midimobilites.fr (Noiz kontsultatua: 2020-08-08).

## Ikus, gainera

* Tolosa Okzitaniako metroa
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak

* Tisséo web gune ofiziala
* Datuak: Q3053180
* Multimedia: Empalot (Toulouse metro) / Q3053180
# En Vogue

En Vogue R & B eta pop musika talde ahotsezkoa da, 1989an Oakland-en (Kalifornia) sortua. Jatorrizko formazioa osatu zuten Terry Ellis, Dawn Robinson, Cindy Herron eta Maxine Jones abeslariek.
1990ean AEBetako Billboard Hot 100 zerrendako 2. postura iritsi ziren " Hold On " singlearekin, 1990ean Born to Sing albumekoa. Beraien arrakasta handiena izan da.

## Erreferentziak

* ↑ «En Vogue» Billboard (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137304
* Multimedia: En Vogue / Q1137304
# En Marea

En Marea (euskaraz Itsasaldian) Galizako hainbat ezkerreko alderdi politikoen koalizio bat da. Ahal Dugu, Esquerda Unida, Anova-Irmandade Nacionalista, Marea Atlántica, Compostela Aberta, Marea Pontevedra, Ferrol en Común, Encontro por unha Marea Galega eta Ourense en Común alderdiek osatzen dute.
2015eko azaroan sortu zen eta Luís Villares buru du.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Galizieraz)
* Datuak: Q21526202
* Multimedia: En Marea / Q21526202
# Erdialdeko Sistema

    Artikulu hau Espainia eta Portugalgo mendiguneari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erdialdeko Mendigunea (argipena)».
Erdialdeko Sistema (gaztelaniaz eta portugesez: Sistema Central) Espainiako mendigunea da, Iberiar goi-lautada bitan zatitzen duena.

## Kokapena

600 kilometroko luzera duen mendilerro honek Portugal eta Iberiar mendilerroa lotzen ditu, Iberiar goi-lautada bitan banatuz. Bataz-besteko altuera 1.200 metrokoa baden ere, mendirik altuena 2.592 metroko Almanzor haitza da.
Hona hemen mendebaldetik ekialdera mendilerroa osatzen duten mendikateak:
| Mendikatea | Kokapena | Mendi garaiena | Altuera |
| Serra da Estrela | Portugal | Torre | 1.993 m. |
| Gatako mendilerroa | Cáceres eta Salamanca | Jálama | 1.493 m. |
| Frantziako mendilerroa | Salamanca eta Cáceres | Pico de la Hastiala | 1.735 m. |
| Béjarreko mendilerroa | Cáceres, Ávila eta Salamanca | Canchal de la Ceja | 2.430 m. |
| Gredosko mendilerroa | Ávila eta Cáceres | Almanzor haitza | 2.592 m. |
| Horcajadako mendilerroa | Ávila | Risco de la Umbrela | 1.562 m. |
| Villafrancako mendilerroa | Ávila | Cerro Moros | 2.059 m. |
| Piedra Agudako mendilerroa | Ávila | Piedra Aguda | 1.817 m. |
| La Serrota | Ávila | Cerro del Santo | 2.294 m. |
| Hoyocaseroko mendilerroa | Ávila | Navasolana | 1.708 m. |
| Paramerako mendilerroa | Ávila | Pico Zapatero | 2.160 m. |
| Ávilako mendilerroa | Ávila | Cerro de Gorría | 1.727 m. |
| Ojos Albosko mendilerroa | Ávila | Cruz de Hierro | 1.657 m. |
| Malagóngo mendilerroa | Ávila, Madril eta Segovia | Cueva Valiente | 1.903 m. |
| San Vicenteko mendilerroa | Toledo | Cruces | 1.373 m. |
| Guadarramako mendilerroa | Ávila, Madril eta Segovia | Peñalara | 2.428 m. |
| Somosierrako mendilerroa | Segovia eta Madril | Colgadizos | 1.834 m. |
| Ayllongo mendilerroa | Segovia, Madril eta Guadalajara | Pico del Lobo | 2.274 m. |
| Alto Reyko mendilerroa | Guadalajara | Alto Rey | 1.858 m. |
| Pelako mendilerroa | Guadalajara eta Soria | Sima de Somolinos | 1.548 m. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53715
* Multimedia: Sistema Central / Q53715
* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-11).
# Erdialdeko departamendua

Erdialdeko departamendua (gaztelaniaz: Departamento Central) Paraguaiko hamazazpi departamenduetako bat da. Areguá hiriburua eta Luque hiririk populatuena ditu.

## Banaketa administratiboa

Departamendua 19 barrutitan banatuta dago:
| Barrutiak | Azalera (km²) | Biztanleria (2017ko est.) |
| Areguá | 110 | 72 278 |
| Capiatá | 83 | 228 431 |
| Fernando de la Mora | 21 | 170 361 |
| Guarambaré | 59 | 34 618 |
| Itá | 190 | 77 209 |
| Itauguá | 122 | 103 350 |
| Julián Augusto Saldívar | 95 | 52 709 |
| Lambaré | 39 | 173 884 |
| Limpio | 118 | 136 323 |
| Luque | 203 | 268 247 |
| Mariano Roque Alonso | 50 | 99 658 |
| Ñemby | 40 | 131 048 |
| Nueva Italia | 312 | 12 129 |
| San Antonio | 29 | 64 471 |
| San Lorenzo | 41 | 254 358 |
| Villa Elisa | 22 | 77 287 |
| Villeta | 888 | 38 037 |
| Ypacaraí | 111 | 26 917 |
| Ypané | 54 | 50 708 |

## Erreferentziak

* ↑ DGEEC. Proyección de la población por sexo y edad, según distrito. Revisión 2015. (Noiz kontsultatua: 2017ko urriaren 9an).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372461
* Multimedia: Central Department / Q372461
# Erdialdeko barrutia (Mosku)

Erdialdeko barrutia (errusieraz: Центральный административный округ (ЦАО)), Mosku hiriko barrutia da.
2002 erroldaren arabera 701.353 biztanle ditu.

## Udal barrutiak

Erdialdeko barrutia honako udal barrutiek osatzen dute:
* Arbat (Муниципальный округ Арбат)
* Basmanny (Муниципальный округ Басманный)
* Zamoskvoretche (Муниципальный округ Замоскворечье)
* Krasnosselski (Муниципальный округ Красносельский)
* Mechtchanski (Муниципальный округ Мещанский)
* Presnenski (Муниципальный округ Пресненский)
* Taganski (Муниципальный округ Таганский)
* Tverskoï (Муниципальный округ Тверской)
* Kitaï-Gorod (Территория Китай-Город)
* Khamovniki (Муниципальный округ Хамовники)
* Iakimanka (Муниципальный округ Якиманка)

## Ikus, gainera

* Moskuren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Barrutiko gobernuaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q190412
* Multimedia: Central Administrative Okrug / Q190412
# Erdialdeko bikolerazko Wikipedia

Erdialdeko bikolerazko Wikipedia Wikipediaren erdialdeko bikolerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 4.636 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 115.a zen.

## Kanpo estekak

* Erdialdeko bikolerazko Wikipedia
* Datuak: Q8561870
* Multimedia: Central Bikol Wikipedia / Q8561870
# Erdialdeko Siberiako goi-ordokia

Erdialdeko Siberiako goi-ordokia (errusieraz: Среднесиби́рское плоского́рье, translit.: Srednesibirskoye Ploskogorye) Siberiako erdialdean, Jenisei eta Lena ibaien artean, hedatzen den goi-lautada zabala da. 1.500.000 km²ko eremua hartzen du.

## Geografia

Mendebaldean Jenisei ibaia du, Iparraldeko Siberiako lautada iparraldean, Lena ibaia ekialdean, eta Ekialdeko Saian zein Baikal mendikateak hegoaldean. Batezbesteko garaiera 500-700 metro artekoa bada ere, Putorana mendigunea 1700 mra iristen da.
Ibairik garrantzitsuenak Jeniseiren arroko Angara, Tunguska Beherea eta Tunguska Harritsua, Piasina, Anabar, Oleniok eta Viliui (Lenaren adarra) dira.
Administratiboki Krasnoiarsk kraia, Sakha eta Irkutsk oblastaren artean banaturik dago.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Central Siberian Plateau Global.britannica.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155197
* Multimedia: Central Siberian Plateau / Q155197
# Erdialdeko Sulawesi

Erdialdeko Sulawesi (indonesieraz: Sulawesi Tengah) Indonesiako 34 probintzietako bat da, Sulawesi uhartearen erdialdea hartzen duena. 61.841 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 2.813.651 biztanle zituen. Hiriburua Palu da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5065
* Multimedia: Central Sulawesi / Q5065
# Erdialdeko eskualdea (Nepal)

Erdialdeko eskualdea (nepaleraz: मध्यमान्चल Madhyamanchal) Nepalen banaketa administratiboaren arabera Nepalgo erdialdean kokaturiko eskualde zabala da, 27.410 km²ko azalera duena eta 8.031.629 biztanle 2001ean. Bertan dago herrialdeko hiriburua de Katmandu.
Hiru gunetan banatzen da Nepalgo Erdialdeko eskualdea:
* Bagmati Gunea
* Narayani Gunea
* Janakpur Gunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28579
* Multimedia: Central Development Region, Nepal / Q28579
# Erdialdeko Transdanubia

Erdialdeko Transdanubia (hungarieraz: Közép-Dunántúl) Hungariako 7 eskualde estatistikoetako bat da. Hiru konderrik osatzen dute:
* Fejér
* Komárom-Esztergom
* Veszprém

## Erreferentziak

* ↑ GDP per inhabitant ranged from 28% of the EU27 average in Severozapaden in Bulgaria to 343% in Inner London. Eurostat, epp.eurostat.ec.europa.eu (Noiz kontsultatua: 2015-12-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q962153
* Multimedia: Central Transdanubia / Q962153
# Erdialdeko barrutia (Israel)

Erdialdeko Barrutia(hebreeraz: מְחוֹז הַמֶּרְכָּז‎, Meḥoz haMerkaz, arabieraz: المنطقة الوسطى‎) Israelgo sei eskualdeetako bat da, Mediterraneo itsasoa mendebaldean eta Judea eta Samaria Eremua ekialdean mugakide ditu.
Ramla hiriburua eta Rishon LeZion hiri nagusia dira.

## Ikus, gainera

* Israelen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188785
* Multimedia: Central District (Israel) / Q188785
# Esther Ciganda

Esther Ciganda Zozaya (Moses Lake, 1974ko urtarrilaren 10a) euskal estatubatuar irakasle, enpresaburu, euskararen sustatzaile eta podcast ostalaria da.

## Bizitza

Pedro Ciganda eta Alicia Zozaya nafar emigranteen alaba, Moses Laken (Washington estatua) jaio zen. Umea zela, gaztelaniaz hitz egiten zuen etxean eta ingelesez eskolan, baina euskaraz ere ikasteko gogoa zuen, eta 1997 inguruan bere kabuz ikasten hasi zen.
1992tik 1998ra Washingtongo Unibertsitatean ikasi zuen eta 2001ean hezkuntzako masterra egin zuen Grand Canyon unibertsitatean. 16 urtez batxilergoko irakaslea izan zen AEBetan, non biologia, kimika, osasuna, zientzia fisikoak, gaztelania eta beste hainbat ikasgai irakatsi zituen.
2007an Boisera joan zen bizitzera, eta han euskara modu sakonagoan ikasi zuen eta euskal pilotan hasi zen. Hainbat aldiz oporrak eman zituen Euskal Herrian. 2014an, 40 urte bete zituela, Euskal Herrira joan zen, eta bertan Hendaian hasi zen bizitzen eta Hego Euskal Herrian lanean, ingelesa irakasten. 2015ean Ipar Amerikako Euskal Elkarteak euskara irakastea eskaini zion. 2020an Basque in Languages enpresa sortu zuen ingeles hiztunei euskara irakasteko.
2022an makroadenoma hipofisarioa (garuneko tumorea) diagnostikatu zioten, eta The Brain Tumor Chronicles podcasta grabatu zuen. Horrez gain, The Immigrant All Around eta Teach Launch Create podcasten egilea da.

## Sariak eta omenaldiak

* 2013: Urteko hizkuntza irakaslea (Idaho estatua)

## Podcastak

* The Immigrant All Around (2020-2021, 5 atal)
* Teach Launch Create (2021, 26 atal)
* The Brain Tumor Chronicles (2022, 35 atal)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Esther Ciganda Zozaya» Emprendedores Más y Mejor (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ (Ingelesez) Smithsonian Folklife Festival records: 2016 Smithsonian Folklife Festival. Washington: Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage (argitaratze data: 2017), 26 or. (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* 1 2 3 (Ingelesez) «The Immigrant All Around» Spreaker (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) «What are you waiting for? An interview with Esther Ciganda» Buber 2020-09-28 (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ (Ingelesez) «Esther Ciganda: Class of 1992» Classmates (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ (Ingelesez) Ciganda, Esther. «How to Listen to Basque Daily» Medium 2022-03-19 (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Esther Ciganda Zozaya» LinkedIn (Noiz kontsultatua: 2204-04-28).
* ↑ (Ingelesez) Ciganda, Esther. «The 1 Life Event I’m Still Trying to Understand» Typeshare 2022-04-30 (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* 1 2 (Ingelesez) «The Brain Tumor Chronicles» Spreaker (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* 1 2 (Ingelesez) «Teach Launch Create» Spreaker (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125678711
# Esther Brandeau

Esther Brandeau (Espiritu Saindua, c. 1718- Kanada, 1739 eta gero) lapurtar emakume judua izan zen. Bordelen itsasoratu zen eta Jacques La Fargue izena hartu zuen, juduak orduko Kanadan ezin baitziren sartu. Urtebete baino ez zuen iraun eta deportatu zuten.
# Esther Cruz

Esther Cruz (Murtzia, Espainia, 1976) eskalatzailea da.
Murtzian jaio baina Euskal Herrira etorri zen 1998an. Egun Zumaian bizi da. Euskaldunak dira bere bikote eta seme-alabak. Berak ere euskara ikasi du eta bertokotuta dago.
Euskal Herrian txapelketa gehien irabazitakoen artean aurkitzen da.

## Biografia
### Eskalatzaile ibilbidea

Esther bere ahizpa zaharragoari esker hasi zen eskaladan 16 urte inguru zituenean. Ordura arte, mendi irteerak egiten zituen Murtziako mendi taldearekin. Bere jaioterrian hasi zen eskalatzen, baina 1998an Euskal Herrira etorri zen bizitzera eta berton ekin zion eskalatzaile ibilbideari.

### Lorpenak

Lorpen ugari izan du bere ibilbidean. Euskal Herrian txapelketa gehien irabazitakoen artean aurkitzen da. Ama izan ostean ere, eskalatzen eta irabazten jarraitu zuen. Lehen haurdunaldiko zortzigarren hilabeteraino eskalatzen egon zen. Ama izan eta bi hilabetera, berriro ere lehiatzen hasi zen. Bigarrenez erditu ondoren ere eskalatzen eta lehiatzen jarraitu zuen,nahiz eta Eusko Jaurlaritzatik zuen beka kendu egin zioten haurdun zegoelako.
2008. Bartzelonako Climbat-ek antolatutako Espainiako Blokeko Lehiaketan garaile irten zen.
Munduko Kopako bi proba egin zituen Italian. Bietan, finalerako sailkatu zen. Espainiako txapeldun izatetik zetorren, halere hara joateko oztopoak besterik ez zituen izan. Federazioak traba asko jarri zizkion txapeldun izanda ere.
Munduko Txapelketara joan zen. Munichen (Alemania) jokatu zen. Sailkapen fasean lehena izan zen, eta finalean azken postuan atera zen lehiatzera. Dena eman nahi zuen, eta oso nekatuta iritsi zen. Hala ere, oso oroitzapen onak ditu txapelketa hartaz. 9. postuan geratu zen.
Erreferente izan da beste zenbait emakume eskalatzailerentzat.

## Erreferentziak

* 1 2 Ugartemendia, Unai. ««Oraindik ere txapelketaren falta sumatzen dut»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-09-22).
* ↑ «Esther Cruz» mendifilmfestival.com (Noiz kontsultatua: 2020-09-22).
* 1 2 «�Ser madre me ayuda y me da seguridad� - GARA» gara.naiz.eus (Noiz kontsultatua: 2020-09-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Esther Cruz y Bruno Macías, los mejores en bloque» Desnivel.com 2008-10-11 (Noiz kontsultatua: 2020-09-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Berta Martín: “La escalada da una sensación de libertad insaciable”» CMD Sport 2014-07-23 (Noiz kontsultatua: 2020-09-22).

## Kanpo estekak

* Esther Cruz Euskaldiko boulder txapelduna, sei aldiz segidan Youtube
* Datuak: Q95733730
# Esther Basurto

Esther Basurto Nozal (Donostia, 1978ko uztailaren 7a -) euskal herritar boleibol eta hondartza-bolei jokalaria da.
Murillo de Río Lezako Club Voleibol Murillo taldean ibili da eta 1,73 metroko altuera du.

## Heziketa

2014tik 2018ra Deustuko Unibertsitatean ibili zen ADE+IMSn graduatua lortu arte. 2019an Ekitaldien ikastaroa eta protokoloa ikasi zuen. 2019-2020 ikasturtea Madrilgo konplutensean Moda-marketineko masterra egin zuen.

## Lorpenak
### Klubak

2012.- Saloun jokatutako Erregina Kopako txapeldunordea, Nucar Eurochamp Murillorekin.
2011 / 2012.- Superligako hirugarren postua, Nucar Eurochamp Murillorekin.
2010 / 2011.- 2. superligako txapelduna eta Superligako igoera, Nucar Eurochamp Murillorekin.
2010.- Asturiasko Printzesaren Kopako txapelduna, Nucar Tramek Murillorekin.
2009.- 2. superligarako igoera, Nucar Tramek Murillorekin.
2008.- FEV ligarako igoera, Nucar Tramek Murill taldearekin

### Hondartzako Boleia

2010.- “Ciudad de Logroño” Hondartzako Boleibol Txapelketa Nazionaleko txapelduna.
2009.- Errioxako hondartzako gonbit-txapelduna.
2009.- Hondartzako Ciudad de Logroño txapelketako hirugarren postua.

## Erreferentziak

* ↑ «Club Voleibol Murillo : definición de Club Voleibol Murillo y sinónimos de Club Voleibol Murillo (español)» diccionario.sensagent.com (Noiz kontsultatua: 2022-07-07).
* ↑ Ikasketak. .
* ↑ «Federación Riojana de Voleibol» www.frivoley.com (Noiz kontsultatua: 2022-07-07).

## Kanpo estekak

* Espainiako Boleibol Errege Federazioa
* Murillo Boleibol Klubaren web orri ofiziala
* Datuak: Q5849370
* Multimedia: Esther Basurto / Q5849370
# Esther Cañadas

Esther Cañadas (Albacete, 1977ko martxoaren 1a) albacetear modelo eta aktorea da.

## Biografia

Albaceten jaio zen 1977ko martxoaren 1ean. Haurtzaroan, Alacanteko Albufereta ikastetxean ikasi zuen. 14 urte zituela, Bartzelonara joan zen, modaren munduan hasteko. Bi urte geroago New Yorkera joan zen supermodelo-lehiaketan aurkezteko.

## Lan ibilbidea
### Modelo

Cañadas desfiletan ibili da Paris, Milan edo New Yorken, besteak beste, marka hauentzat: Chloé, Gucci, Dolce & Gabbana, Versace, Chanel, Michael Kors, Calvin Klein, Alexander McQueen, Yves Saint Laurent, Valentino, Moschino, Victoria's secret eta Givenchy. Donna Karan diseinatzaile estatubatuarraren musa izan zen, eta Donna Karan (eta DKNY), Emporio Armani, Versace eta Gianfranco Ferréren irudia izan da. Nazioarteko egunkari garrantzitsuenen azala izan da Cañadas; besteak beste, Vogue, Harper's Bazaar, Marie Claire, Steven Meisel, Helmut Newton, Peter Lindbergh, Richard Avedon, Ellen Von Unwerth, Herb Ritts.

### Aktore

1999an, Cañadasek zineman egin zuen debuta, The Thomas Crown Affair filmean hain zuzen ere, Pierce Brosnan eta Rene Russo aktoreekin batera.

## Bizitza pribatua

Geroago, 2007ko apirilean, MotoGP Sete Gibernau pilotuarekin ezkondu zen Gironako masia batean. Hala ere, ezkondu eta urtebetera eta elkarrekin lau urte igaro ondoren, bikoteak ezkontza amaitzea erabaki zuen.
2014ko abenduan, Galia Santina izeneko lehen alaba jaio zen.
2020ko otsailean, pasareletara itzuli zen, Balmaingo Finale Handian desfilatuz.

## Filmografia

Filma eta rola:
* 1999an The Thomas Crown Affair, Anna Knutzhorn.
* 200ean Torrente 2: Misioa Marbellan (kameoa)
* 2003an Troleros, Lola

## Erreferentziak

* ↑ El País. Juanjo Puigcorbé, Juan Echanove y Esther Cañadas, tres en la carretera. .
* ↑ AS. ¿Qué fue de Esther Cañadas, la top model de los 90?. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Esther Cañadas se sincera en Las tres puertas sobre la enfermedad que la alejó de los focos: "Bastante tenía con no morirme"» ELMUNDO 2023-02-02 (Noiz kontsultatua: 2023-02-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) Benito, Patricia Martín. (2023-02-01). «Así era Esther Cañadas hace 25 años en sus inicios como modelo» vanitatis.elconfidencial.com (Noiz kontsultatua: 2023-02-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) Periódico, El. (2023-02-02). «Esther Cañadas confiesa la enfermedad crónica que le cambió la vida: "Bastante tenía con no morirme"» elperiodico (Noiz kontsultatua: 2023-02-02).
* ↑ Nace la hija de Esther Cañadas.
* ↑ (Gaztelaniaz) Montón, Lorena. (2023-02-01). «Esther Cañadas, muy orgullosa al hablar de su hija» RTVE.es (Noiz kontsultatua: 2023-02-02).

## Kanpo estekak

* Esther Cañadasen argazkiak.
* Esther Cañadas Fashion Model Directory-n
* Datuak: Q268947
* Multimedia: Esther Cañadas / Q268947
# Espartako Logia

Espartako Logia Frantziako Sortalde Handiaren obedientziapean zegoen framazon-elkartea da, eskoziar ohikune zahar eta onartuari jarraitzen ziona. Espartako gladiatorearen izena jarri zioten, eta 1934. eta 1939. urteen artean iraun zuen. Egoitza hasieran Hendaian eta gero Baionan izan zuen.

## Historia

1933an Altuna Logia Agurgarriak La Zélée Logia baionarrari "nazioarteko" logia bat eratzea proposatu zion. Hasieran hamaika kide besterik ez zituen baina hurrengo urteko abendurako jada 79 ziren: gehienak euskotarrak baina baita bearnotar, zaragozar edo bordelesak ere.
Espainiako Gerra Zibila piztu zutenean, logiak (batez ere Daniel Argote kideak) iheslariak hartzeari ekin zion. Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, logia bertan behera geratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Crouzet, Jean. (1990). Jean Curutchet ed. Bayonne entre l'équerre et le compas. III Baiona: éditions Harriet, 225 or. ISBN 2 904 348 387..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16657638
# Espartin-joko

Espartin-joko batez ere neguan jokatzen zen. Korroan jokatzen zen eta erdian gelditzen zenak besteen zigorra pairatu behar zuen.

## Arauak

Hasteko taldean kartak banatzen ziren "bateko urrea" nori egokitzatzen zaion jakiteko. Ondoren jolaskideak korroan jartzen ziren eta erdian, belaunikatuta, bateko urrea atera zuena. Korroa osatzen zutenek espartina pasatzen zuten belaunpetik, eta erdi koak gutxien uste zuenean, oinetakoaz jotzen zuten buruan edo bizkarrean. Kolpea gehienetan atzealdetik etortzen zitzaion erdikoari, ustekabean, eta espartina harrapatzen ahalegindu behar zuen. Eskuratzen bazuen korrora pasatzen zen eta galtzailea erdira.

## Non jasoa

Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Gorritin, Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Erreferentziak

* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/espartin-joko/ar-150768/
* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 73.or.

## Ikus, gainera

* Abarketa sorta
# Esparto (Kalifornia)

Esparto Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Yolo konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 3.572 biztanle ditu, 11,91663 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Yolo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1368039
* Multimedia: Esparto, California / Q1368039
# Espartel bankua

Espartel bankua edo Majuán bankua Gibraltarko itsasartearen hurbil dagoen itsaspeko mendi eta antzinako uhartea da, egun itsasoaren mailatik 56 metrotara dagoena. Espartel lurmuturretik gertu kokaturik, Zancliar uholdearen garaian sortu eta duela 12.000 urte inguru, azken glaziazioa amaitu zenean, desagertu zen.
Zenbait adituen ustetan, Espartel Atlantida kondairazko uhartea izan zen. Marc-Andrè Gutscher itsas-geografoaren esanetan, k. a. 9400. urte inguruko 9 graduko lurrikara batek azken kolpea eman zion eta uhartea betirako hondoratu zen. Antzinako Egipton bere oroitzapena bost mila urtez mantendu zuten eta Platonek bertatik ezagutarazi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Garcia-Castellanos, D.; Estrada, F.; Jiménez-Munt, I.; Gorini, C.; Fernández, M.; Vergés, J. & De Vicente, R. (2009). «Catastrophic flood of the Mediterranean after the Messinian salinity crisis» Nature 462: 778-781..
* ↑ Collina-Girard, J.. (2009). L’Atlantide retrouvée? Enquête scientifique autour d’un mythe. in: Collection Regards. Belin-Pour la Science éditeur, 223 pages or. ISBN 978-2-7011-4608-9. ISSN 1773-8016..
* ↑ Gutscher, Marc-André. (2005). «Destruction of Atlanti.s by a great earthquake and tsunami? A geological analysis of the Spartel Bank hypothesis» Geology 33 (8): 685–688..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2881958
# Espartinas

Espartinas Sevillako udalerria da, Comarca de Sevilla eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 12.648 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1628327
* Multimedia: Espartinas / Q1628327