OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jon Cuyami

Juan 'Jon' Remigio Cuyami Vaz (Donostia, 1972ko abenduaren 17a - ) euskal herritar futbolari ohia da, nazioartean Ekuatore Ginea ordezkatu zuena.

## Biografia

Añorga KKE eta Real Sociedaden harrobietan hazia, 10 partida baino ez zituen jokatu Errealarekin. Bere ondorengo karrera, Bigarren B mailan egin zuen.
Aita Urnietan bizi den ginearra izanik, herrialde honek selekzionatu zuen futbol selekzioarentzat. 2003ko urriaren 11n debutatu zuen Togoren aurka. Beste lagunarteko partida bat jokatu zuen urte berean.

## Erreferentziak

* ↑ BDFutbol
* ↑ FIFA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3751563
# Jon Bru

Jon Bru Pascal (Bera, 1977ko urriaren 18a - ) euskal txirrindulari ohia da. 2002an txirrindularitza profesionalean debutatu zuen L.A. Pecol taldearekin eta 2008an erretiratu zen.

## Palmaresa
### Amateurretan

1996
* Etxaniz Memoriala
1997
* Lehendakari Txapelketa
* Elorrio saria
* Gorliz Sari Nagusia
1998
* Txakain Sari Nagusia
* Antzuola Saria
* 2. San Martin Proban
1999
* San Martin Proba
2000
* Xanisteban Saria
* Laudio Saria
* Premio Villa de Fuenmayor
* Olaztiko Udala Saria
* 2. Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian
* 2. San Juan Sari Nagusian
* 3. Aiala Zirkuituan
2001
* Balentziaga Memoriala
* Loinaz Proba
* Licores Ordoki Saria
* Memorial Claudio Pedruzo
* 2. Baiona-Iruñean
* 3. Gorlako Igoeran
* 3. Altsasuko Sarian

### Profesionaletan

2002
* Clasica do Seixal
2003
* 3. Volta as Terras de Santa Maria eta etapa 1
2004
* Volta à Vila do Bombarral
2005
* 2. Narancoko Igoeran
* 5. Donostia Klasikoan
* 10. Andaluziako Itzulian
2006
* G. P. Internacional-Volta a Santarem: 2 etapa
* 2. Fourmieseko Sari Nagusian
* 2. Clásica a los Puertos de Guadarraman

## Taldeak

| Urtea | Taldea |
| 2002-2004 | L.A. Pecol |
| 2005-2006 | Kaiku |
| 2006-2008 | Euskaltel-Euskadi |

## Kanpo estekak

Jon Bru - ProCyclingStats
* Datuak: Q1339695
* Multimedia: Jon Bru / Q1339695
# Jon Cabo

Jon Cabo Madariaga (Bilbo, Bizkaia, 2000ko ekainaren 20a) Euskal Herriko futbolaria da, Lezaman hezitakoa. Aurrelari gisa aritzen da.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Baskonia | 3. | 2018/19 | 29 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 3 |
| Baskonia | 3. | 2019/20 | 28 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 28 | 2 |
| Baskonia | Denera | Denera | 57 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 57 | 5 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 2019/20 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 2 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 2020/21 | 22 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 22 | 5 |
| Bilbao Athletic | 1.F | 2021/22 | 21 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 2 |
| Bilbao Athletic | 1.F | 2022/23 | 32 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 2 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 77 | 9 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 77 | 9 |
| Sestao River | 1.F | 2023/24 | 37 | 3 | 2 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 39 | 5 |
| Sestao River | Denera | Denera | 37 | 3 | 2 | 2 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 5 |
| Lugo | 1.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Lugo | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 172 | 17 | 2 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 174 | 19 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q106892609
# Jon Cortina

Jon Cortina Garaigorta S.J. (Bilbo, 1934ko abenduaren 8 – Guatemala Hiria, 2005eko abenduaren 12) euskal apaiz jesuita eta ingeniaria zen, El Salvadorren Asociación Pro-Búsqueda de Niñas y Niños Desaparecidos elkartearen sortzaile. Askapenaren teologiaren bultzatzailea ere bazen.
Frankfurten Teologia – Jon Sobrino lagunarekin batera- eta Estatu Batuetan Ingeniaritza ikasi zituen.
El Salvadorrera misiolari joan zen 1955ean, non zubiak eta errepideak eraiki ez ezik Rutilio Grande aita jesuitarekin batera ere lan egin zuen Giza Eskubideen alde. 1977an Grande hil zutenean, Oscar Romero aita Jon Cortinari Aguilareseko bere parrokia eman zion.
Universidad Centroamericana Jose Simeon Cañasen (UCA) Ingeniaritza klaseak eman zituen non Jon Sobrino eta Ignacio Ellakuriak lan egin zuten.
1989ko azaroaren 16an, 26 militar salvadortarrek - horietatik 19 Ameriketako Eskolaren lizenziatuak- UCAn sartu eta sei jesuita -Ignacio Ellakuria errektorea tartean-, langile bat eta honen alaba hil zituzten. Jesuita bik baino ez zen bizi: Jon Sobrino Asian eta Jon Cortina Chalatenangon zeudelako.
Baina hilketak ez zuen aita Cortina makurtu eta Giza Eskubideen aldeko lanari lotu zion, batez ere umeen bahiketegatik kezkatuta. 1994an, Cortinak Asociación Pro Búsqueda de Niños elkartea sortu zuen adin-gutxikoak aurkitzeko, Mirna Perla de Anayarekin batera.
Cortina 2005ean hil arte, 754 kasu ikertu zituzten: 172 gaztek bere familia aurkitu zituzten, 39 hilda zeuden, 90 ez zuten familia ikusi nahi eta 453 oraindino desagertuak ziren.
2005eko azaroaren 24an burmuineko isuriak jo zuen Guatemala Hirian zegoela eta aste bi geroago hil zen.

## Kanpo estekak

* Pro-Búsqueda Elkartearen webgune ofiziala
* Datuak: Q978119
# Jon Buesa

Jon Buesa Blanco politikari arabarra da.

## Ibilbidea

Eusko Alderdi Jeltzalea alderdiko politikaria da. Ikasketaz zuzenbidean lizentziatua.
1976an obretarako Arabako Foru Aldundiaren ingeniaria zen.
1995 eta 1999 urteen artean Arabako Batzar Nagusietako batzarkide izan zen. Nekazaritza batzordean, Kultura batzordean eta Ogasun, Finantza eta Aurrekontuen batzordeetan bokala izan zen. Aldi berean, EAJ alderdiaren bozeramailea izan zen Arabako Batzar Nagusietan.
Eusko Jaurlaritzako Uren zuzendaria izan zen 1999tik 2001 urterarte.
2004 urtean Bilboko Portuaren Agintzaritzaren Administrazio Kontseiluko kide izan zen Eusko Jaurlaritzaren ordezkari moduan.

## Polemika

Arabako Arkaia herrian erromatar garaiko Suestatium hiriaren aztarnategian 1976 urtean egindako indusketa lanetan Bako erromatar jainkoaren irudi bat aurkitu zen. II. mendekoa da pieza. Zortzi zentimetroko zabalera eta hamabiko garaiera du. Pieza hau desagertuta egon zen 46 urtez.
El Correo egunkariak 2022ko urtarrilean ateratako artikulu baten harira, ikerketa suspertu zen.Jakina zen artelana bere ardurapean izan zuen azken pertsona Buesa zela, aldundiko ingeniaria zen garaian. Arabako Foru Aldundiak salaketa jartzea erabaki zuen, eta Buesa deklaratzera deitu zuen epaileak. Orduan esan zuenez, berak zuen artelana kopia bat zen, eta ez zekien benetako pieza non zegoen. Azkenik, 2022ko maiatzean, itzuli egin zuen berak zuela aitortuta.

## Erreferentziak

* 1 2 Ostolaza, Paulo. «Duela 46 urte desagertutako eskultura bat itzultzera behartu dute Jon Buesa, EAJko goi kargudun ohi bat» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-07-05).
* ↑ www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-07-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Azumendi, Eduardo. (1999-01-19). «El ex presidente de un sindicato agrario, nuevo viceconsejero de Agricultura» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-07-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gatón, Natxo. (2022-06-03). «Buesa devuelve la cabeza romana que se apropió hace décadas» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2022-07-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112920293
# Jon Castañares Larreategi

Jon Castañares Larreategi (Bilbo, Bizkaia, 1925 – 2015eko maiatzaren 5a) Bilboko alkatea (1979-1983) eta politikari jelkidea izan zen.
Haren agintaldiak bat egin zuen Bilboren krisialdiarekin: Udalak ez zeukan diru nahikorik bere langileen soldatak ordaintzeko. Txorierriko udalerrien desanexioa ere Jon Castañares alkate zela gertatu zen.
Bilbon hil zen, 2015eko maiatzaren 5ean.

## Ikus, gainera

* Bilboko alkateen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece Jon Castañares, el primer alcalde de Bilbao tras las elecciones democráticas», Deia, 2015-05-05.
* ↑ (Gaztelaniaz) Udalerrien desanexioaren albistea El Pais egunkarian.
* Datuak: Q11928251
# Juana Castellaro

Juana Castellaro Morello (2005eko martxoaren 29a) belar-hockeyko jokalari argentinarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Emakumezkoa |
| Panamerikar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Santiago | 01 ! | Emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ Juana Castellaro. FIH.
# Juana Azurduy

Juana Azurduy (Toroca, Potosíko Intendentzia, Río de la Platako Erregeorderria, egungo Bolivia, 1780ko uztailaren 12a - Sucre, Bolivia, 1862ko maiatzaren 25a) Peru Garaiko abertzalea izan zen, Ameriketako Espainiar lurraldeen independentzia gerretan nabarmendu zena. Río de la Platako Erregeorderria Espainiar Inperioaren mendetasunetik askatzeko borrokatu zen, eta bere gain hartu zuen La Lagunako Errepubliketa izeneko gerrillaren buruzagitza. Haren oroimena ohoratua da Argentinan eta Bolivian.

## Bizitza

Juana Azurduy Torocan jaio zen, Chuquisacatik gertu, 1780ko uztailaren 12an, estuasunik gabeko familia batean. Aita, Matías Azurduy, euskal jatorrikoa, zenbait etxalderen jabea zen; ama, Eulalia Bermúdez, Chuquisacako mestizoa. Anaia bat izan zuen, bera jaio baino bi urte lehenago hil zena, eta ahizpa bat, Rosalía. Zazpi urterekin umezurtz gelditu zenez gero, osaba-izebekin eta Santa Teresa komentuan hazi zen.
1805ean, Manuel Ascencio Padillarekin ezkondu zen. Manuel estantziero baten semea zen, Juanaren auzokoa eta haren familiaren laguna. Bost seme-alaba izan zituzten.
Bere ibilbide militarrean zehar, hainbat pertsonarekin izan zituen harremanak, Juan Huallparrimachi kasu, zeinarekin hainbat urteko ibilbidea partekatu baitzuen eta, alargundu ondoren, Martín Miguel de Güemesekin batera jarraitu zuen borrokan.
Azken horren heriotzak haren ibilbidearen amaiera ekarri zuen eta arazo ekonomiko handiak sortu zizkion bere azken egunetan. Gazte ezgaitu batekin hil zen, familia urrun baten semea, etxebizitza prekario batean. Ia mende bat igaro behar izan zuen haren ibilbidea aitortua izateko.
Hil ondorengo hainbat omenaldi jaso zituen: 2009 eta 2015 artean Boliviako Armadako mariskal eta Argentinako Armadako jeneral izendatu zuten, Latinoamerikako herrialde horietako militar mailarik altuenetako bat, gainera, bi herrialdeetan haren aurpegia txanpon papera inprimatu zuten bezala zuela. Boliviako probintzia batek bere izena darama, baita herrialde horretako eta Argentinako hainbat erakundek ere. Jenny Cárdenas eta Mercedes Sosa bezalako artistek interpretatutako abestiak ere konposatu ziren, baita bere pertsonan inspiratutako filmak ere.

## Erreferentziak

* ↑ Maldonado Arruti, Leticia. Juana Azurduy. eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-3-14).
* ↑ Juana Azurduy. dbe.rah.es (Noiz kontsultatua: 2024-3-13).
* 1 2 ¿Quién fue Juana Azurduy y por qué es una heroína popular?. cultura.gob.ar (Noiz kontsultatua: 2024-3-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q761348
* Multimedia: Juana Azurduy / Q761348
# Juana Camilión

Juana Camilion (Mar del Plata, Argentina, 1999ko martxoaren 22a) jatorri argentinarreko saskibaloi jokalaria da, 3×3 modalitatean lehiatzen den kirolari espainiarra.
2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Vega Gimeno, Gracia Alonso de Armiño eta Sandra Ygueraviderekin batera, zilarrezko domina bat lortuz emakumezkoen txapelketan.
2023ko Europako Kopan zilarrezko domina bat irabazi zuen (Vega Gimeno, Gracia Alonso de Armiño eta Sandra Ygueraviderekin batera).

## Nazioarteko palmaresa

Saskibaloia 3×3 :
| Olinpiar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2024 | Paris Frantzia | | Emakumezkoen txapelketa |

## Aintzatespenak

* Palmak omenaldia egin zion 2024ko Parisko Udako OlinpiarJokoetatik 3x3 modalitatean zilar olinpikoa lortu ostean.

## Erreferentziak

* ↑ «Juana Camilión» Movistar Estudiantes 6 de julio de 2023.
* ↑ «MSN» www.msn.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-13).
* ↑ «MSN» www.msn.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Juana Camilión: “El baloncesto 3x3 tiene mucho futuro por delante”» OndaCero 2024-08-09 (Noiz kontsultatua: 2024-08-13).
* ↑ «2023 3x3 Europe Cup» intersportstats.com.
* ↑ «Juana Camilión» Federación Internacional de Baloncesto.
* ↑ (Gaztelaniaz) Pérez, Diego. (2024-08-09). «Palma homenajea a Juana Camilión por su plata en París» Diario de Mallorca (Noiz kontsultatua: 2024-08-13).
* ↑ ISSN https://www.cronicabalear.es/2024/palma-rinde-homenaje-a-juana-camilion-por-su-plata-en-los-juegos-olimpicos-de-paris-2024/..
* Datuak: Q119542151
# Juana Bacallao

Neris Amelia Martínez Salazar, Juana Bacallao, Juana la cubana eta Juana La Caliente izengoitiz ere ezaguna, (Habana, 1925eko maiatzaren 26a – ibidem, 2024ko otsailaren 24a) kubatar abeslari eta musikaria izan zen.

## Bizitza

Neris Amelia Martínez Salazar Habanako Cayo Hueso auzoan jaio zen. Sei urterekin umezurtz geratu zen eta barnetegi katoliko batean sartu zuten. Geroago etxe-garbitzaile gisa lan egin zuen Obodulio Morales musikariak aurkitu zuen arte, etxe bat garbitzen zuen bitartean abesten zuenean.
Bere ibilbidean zehar munduan zehar ibili zen eta Nat King Cole, Bola de Nieve, Chano Pozo, Benny Moré, Rita Montaner, Los Zafiros eta Celeste Mendoza bezalako artistekin aritu zen elkarlanean. 2011n Ameriketako Estatu Batuak eta Puerto Rico bisitatu zituen, eta gaztelaniazko hainbat telebista katetan agertu zen. 2015eko irailean CNN kateko Anthony Bourdain: Parts Unknown telesaileko atal batean agertu zen.
2024ko otsailaren 24an hil zen Habanan, 98 urte zituela.

## Sariak

* 2020: Kubako Umore Sari Nazionala

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) «Ageless Cuban diva Juana Bacallao still saucy at 85» The Denver Post 2010-06-05 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* 1 2 (Ingelesez) «Juana Bacallao, The Black Goddess Made The Earth Shake» Tradicionales de los 50 2016-05-25 (Noiz kontsultatua: 2020-05-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Juana Bacallao sigue actuando pasados los 90 años» Cubadebate 2010-06-07 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Juana Bacallao llegó a Miami» Diario Dominicano 2011-12-14 (Noiz kontsultatua: 2020-05-08).
* ↑ (Ingelesez)(Gaztelaniaz) «– Juana Bacallao, “Juana La Cubana”, actress, comedian. (Video). *** Juana Bacallao, “Juana La Cubana”, Actriz, Comediante. Video» The Cuban History 2016-04-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* ↑ (Ingelesez) «Anthony Bourdain Parts Unknown» Transcripts 2015-09-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* ↑ (Ingelesez) DeJesus, Erin. «‘Parts Unknown’ Cuba: Just the One-Liners» Eater 2015-09-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La carismática artista cubana Juana Bacallao muere a los 98 años en La Habana» Qué Pasa 2024-02-24 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Juana Bacallao y Arístides Hernández comparten el Premio Nacional del Humor 2020» DDC 2020-12-04 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16585431
# Juana Cortés Ramírez de Arellano

Juana Cortés Ramírez de Arellano (XVI. mendea - 1602). Bere aurrekoa, Pedro neba, baino lehenago hil zenez, ez zuen Oaxacako haraneko markesatuaren titulua bete, eta bere alaba Estefanía Carrillo de Mendoza y Cortés, Oaxacako Haraneko V. markesa, izan zuen oinordeko, zuzenean. .

## Biografia

Martín Cortés Zúñiga, Oaxaca haraneko II. markesa, eta Ana Ramírez de Arellanoren alaba zen. Juana Cortés, gainera, Hernán Cortésen biloba zen, Espainia Berriko gobernadore eta kapitain nagusia. Espainiako Carlos I. erregeak Oaxakako Haraneko markesaldia eman zion 1529an.
Pedro Carrillo de Mendozarekin, IX. Priegoko kondearekin, ezkondu zen.
Bere nebak ondorengorik gabe hil ondoren, Fernando Cortés Ramírez de Arellano III Marqués del Valle, Pedro Cortés Ramírez de Arellano IV Marqués del Valle, eta Jerónimo, Orden de Alcántarako zaldun izan zena, titulua berak jaso zuen, baina ez zuen erabili. Leinuak bere alaba Estefaniaren bitartez jarraitu zuen.

## Bibliografia

* García Martínez, Bernardo, El Marquesado del Valle. Tres siglos de régimen señorial en Nueva España, 1969,(México)

## Kanpo estekak

* Hernán Cortésen ondorengotza
* Datuak: Q21077074
# Juana Azurduy de Padilla probintzia

Juana Azurduy de Padilla probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Juana Azurduy de Padilla) Boliviako Chuquisaca departamenduko probintzia bat da. 4185 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 27140 biztanle zituen.

## Ikus halaber

Juana Azurduy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1477938
Txantiloi:Chuquisaca departamenduko probintzia aurkibidea
# José Eduardo Agualusa

José Eduardo Agualusa Alves da Cunha (Huambo, Angola, 1960ko abenduaren 13a) angolar kazetari eta idazlea da.
Kolono zuri portugaldarren semea da. Agronomia eta silbikultura ikasi zituen Agronomiako Goi Mailako Institutuan, Lisboan. 1998an Rio de Janeirora emigratu zuen. Luandan bizi da 2004az geroztik.
Público egunkariko kolaboratzailea da. A hora das cigarras programa ere egiten du Afrikako RDPn. Musika eta poesia afrikarrari buruzko gaiak jorratzen ditu bertan.
2006an, Conceição Lopesekin eta Fatima Oterorekin, Lingua Geral argitaletxe brasildarra sortu zuen. Argitaletxe hau portugesez idazten duten idazleei emana dago.
2007an, Atzerriko Fikziozko Sari Independentea jaso zuen (Independent Foreign Fiction Prize), The Independent egunkari britainiarrak eta Erresuma Batuko Arteen Kontseiluak emana. Iraganeko saltzailea eleberriarekin irabazi zuen saria, lehen aldiz izanda honako hau idazle afrikar batek eskuratzen zuela.

## Lanak
### Eleberria

* A conjura, 1989
* A feiro dos assombrados, 1992
* Estação das chuvas, 1996
* Nação crioula, 1997, RTP Literatur Sari Nagusia.
* Um estranho em Goa, 2000
* O Ano em que Zumbi Tomou o Rio, 2002
* O vendedor de passados , 2004, Independent Foreign Fiction Prize.
* As mulheres do meu pai, 2007
* Barroko tropikala, 2009
* Milagrário Pessoal, 2010
* (Teoria Geral do Esquecimento, 2012
* A educação sentimental dos pássaros, 2012
* A Vida no Céu, 2013
* A Rainha Ginga, 2014
* A Sociedade dos Sonhadores Involuntários, 2017

### Narratiba

* D. Nicolau Água-Rosada eta outras estórias verdadeiras e inverosímeis, 1990
* Fronteiras perdidas, contos para viajar, 1999
* A substância do amor e outras crónicas, 2000
* Estranhões e bizarrocos, estórias para adormecer anjos, 2002
* O homem que parecia um domingo, 2002
* Catálogo de sombras, 2003
* A girafa que comia estrelas, 2005
* Manual prático de levitação, 2005
* Passageiros em trânsito, 2006
* O filho do vento, 2006
* O Livro dos Camaleões, 2015

### Poesia

* Coração dos bosque, poesia 1980-1990, 1991)

### Antzerkia

* Geração W, 2004

## Erreferentziak

* ↑ Paulo Polzonoff Jr. "An Interview with José Eduardo Agualusa", Words Without Borders, septiembre de 2007.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q363927
* Multimedia: José Eduardo Agualusa / Q363927
# José Emilio Pacheco

José Emilio Pacheco (Mexiko Hiria, 1939ko ekainak 30 – ib., 2014ko urtarrilak 26) mexikar poeta, eleberrigile, ipuingile, itzultzaile eta kritikaria izan zen. Bere belaunaldiko Mexikoko idazle nagusietakoa izan zen. Kazetaritzako Sari Nazionala irabazi zuen 1980an. Irrealismoaren baitan kokatzen da bere poesia, baina ironia handiarekin eta umore beltzez zipriztindua. Pachecorentzat, bere garaiari buruz jarrera kritikoa izan behar du poetak, historiaren zentzuaz kezkatzen den metafisiko bat izan behar du.

## Idazlanak
### Poesiak

Pachecoren poesia-lanen artean, aipagarriak dira:
* Los elementos de la noche (1963, Gauaren elementuak)
* El reposo del fuego (1966, Suaren atsedena)
* No me preguntes cómo pasa el tiempo (1969, Ez galdetu niri denbora nola igarotzen den)
* Irás y no volverás (1973, Joango zara eta ez zara itzuliko)
* Tarde o temprano (1980, Lehenago edo beranduago)
* Desde entonces (1981, Orduz geroztik)
* Los trabajos del mar (1984, Itsasoko lanak)
* Miro la tierra (1987, Lurrari so nago)
* Ciudad de la memoria (1990, Memoriaren hiria)
* El silencio de la luna (1996, Ilargiaren isiltasuna)
* Siglo pasado (2000, Aurreko mendea)
* Como la lluvia (2009, Euria bezala).

### Narratiba

Narratiban hauek ditu lanik ezagunenak:
* El viento distante (1963, Urrutiko haizea)
* Morirás lejos (1967, Urruti hilko zara)
* El principio del placer (1972, Plazeraren hastapena)
* Las batallas en el desierto (1981, Basamortuko guduak)
* La sangre de Medusa y otros cuentos marginales (1990, Medusaren odola eta beste zenbait ipuin marjinal).

## Sariak

Hainbat sari irabazi ditu, tartean Cervantes saria, 2009an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Muere José Emilio Pacheco» Informador.com.mx

## Kanpo estekak

* Euskarari ekarriak: José Emilio Pacheco Ekarriak.armiarma.eus
* Datuak: Q561833
* Multimedia: José Emilio Pacheco / Q561833
# José Enrique Gutiérrez

José Enrique Gutiérrez Cataluña (Valentzia, 1974ko ekainaren 18a) espainiar txirrindulari ohia da. Bere kirol ibilbideko lorpenik aipagarrienak, 2006ko Italiako Giroan eskuraturiko bigarren postua, etapa bat Espainiako Vueltan eta bi etapa garaipen Dauphiné Libérén izan ziren.
Gutiérrezen izena 2006ko Operación Puerto dopinaren aurkako ikerketan azaldu zen, horrexegatik, egoera “ez-aktibo"ra pasatu zen (hala ere, John Lelangue taldeko kirol zuzendariaren hitzetan, ez zen kaleratua izan). Beraz, 2006an ez zuen bete lasterketan parte hartzerik izan. 2006ko Frantziako Tourran izandako Floyd Landisen dopin afera zela eta, Phonak-ek babesa kendu zion taldeari eta desagertu zen. Gutiérrezek maila apaleko talde batekin sinatu behar izan zuen, LPRrekin.
2010ean Gutiérrez txirrindularitza profesionala utzi zuen, baina urtebete geroago Indeportes Antioquia talde kolonbiarrean aritu zen 2011ko denboraldian.

## Palmaresa

1997
* Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
2000
* 3. Manuel Galera Memorialan
2001
* 5. Laudioko Sari Nagusian
2002
* Dauphiné Libéréko etapa bat
* 4. Alpeetako Klasikan
* 6. Paris–Toursn
2004
* Espainiako Vueltako etapa bat
* 3. Alpeetako Klasikan
* 6. Dauphiné Libérén, Sailkapen konbinatua eta etapa bat
* 6. Alcobendasko Klasikan
2005
* 5. Montjuïceko Igoeran
2006
* 2. Italiako Giroan
* 4. Georgiako Itzulian
2007
* 5. Monte Paschi Eroican
* 5. Valoniako Sari Nagusian
* 6. Fourmiesko Sari Nagusia
2009
* 7. Madrilgo Erkidegoko Itzulian
* 10. Vuelta a Méxicon
2011
* Kolonbiako Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| Italiako Giroa | UT | - | UT | - | - | - | - | - | 2. | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | 25. | 29. | 41. | 28. | 49. | - | - | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | 36. | UT | 37. | 34. | 31. | UT | - | - | - | - | - | - | - |
| Munduko txapelketa | - | - | - | - | 158. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
-: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak

* Kelme-Costa Blanca (1998-2003)
* Phonak (2004-2006)
* L.P.R. Brakes (2007)
* Serramenti PVC Diquigiovanni-Androni Giocattoli (2008)
* Rock Racing (2009)
* Gobernación de Antioquia-Indeportes Antioquia (2011-2012)

## Erreferentziak

* ↑ José Enrique Gutiérrez opts for retirement
* ↑ Gutierrez comes out of retirement

## Kanpo estekak

* José Enrique Gutiérrez - ProCyclingStats
* Datuak: Q949352