# Aveiro

Aveiro (portugesez aˈvejɾu edo ɐˈvɐjɾu ahoskatua) Portugalgo hiria da, herrialdearen ipar-mendebaldean dagoena eta Aveiroko Barrutiaren hiriburua dena. 2011ean ia 78.450 biztanle zituen. "Portugalgo Venezia" ezizena du hiriak dituen kanal ugariengatik.

## Geografia

Aveiroko itsasadarrean kokatuta dago, Ozeano Atlantikoaren ondoan. Itsasadarra kostaldearen paralelo doa, 47 kilometrotako luzera eta 11 kilometrotako zabalera dauka eta kostaldeko aintzira ederra osatzen du. Vouga, Antuã eta Boco ibaiek isurtzen dituzte beren urak bertara.

### Klima

Datu klimatikoak (Aveiro) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 21.5 | 25.0 | 28.9 | 32.5 | 39.0 | 37.6 | 39.3 | 38.1 | 35.1 | 33.5 | 26.0 | 24.0 | 39.3 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 14.4 | 15.4 | 17.5 | 18.2 | 20.2 | 22.8 | 24.0 | 24.4 | 23.7 | 21.1 | 17.4 | 15.2 | 19.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 10.4 | 11.4 | 13.3 | 14.3 | 16.3 | 18.9 | 20.1 | 20.4 | 19.5 | 17.1 | 13.6 | 11.5 | 15.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 6.3 | 7.3 | 9.1 | 10.3 | 12.5 | 15.0 | 16.1 | 16.2 | 15.2 | 13.0 | 9.8 | 7.8 | 11.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -3.0 | -2.5 | 0.0 | 1.5 | 5.5 | 8.5 | 11.4 | 10.0 | 8.5 | 3.5 | 1.0 | -3.0 | -3.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 119.8 | 87.5 | 67.2 | 91.2 | 74.9 | 29.3 | 13.5 | 19.7 | 49.3 | 128.8 | 128.3 | 134.5 | 944.0 |
| Iturria: Instituto de Meteorologia (1981-2010) ||||||||||||||

## Historia

Mumadona Dias izan zen Aveiroko lehenengo kondesa. Hiria bera X mendean sortu zen Alavarium et Salinas izenarekin, "hegaztien babesleku eta gatzaga handia", izan ere aintzinatik izan baitzen bertan gatzaren ustiaketa. Berehala mairuek eskuratu zuten baina XI mendean portugaldarrek konkistatu zuten. Berehala bihurut zen errege familiarentzako toki atsegina.
Joanes I.aren semea zen Dom Pedro infanteak harresiz inguratu zuen hiria eta urteroko feria ezarri zuen, martxoan ospatuko zena. 1575ean izan zen ekaitz handi batek itsasadarra itxi zuen eta metal eta lauzen merkataritzaren gainbehera iritsi zen. 12.000 biztanle izatetik XVIII mendearen bukaeran 3.500 besterik ez edukitzera pasa zen. 1806an Oudinot arkitektu frantsesak kanal artifiziala ireki zuen eta berriz ere kaiaren jarduera ekonomikoa sustatu zen. Kanala eraikitzeko harresiaren harriak erabili ziren.

## Banaketa administratiboa
### Fregesiak

| Aradas Cacia Eirol Eixo Esgueira Glória Nariz | Aradas Cacia Eirol Eixo Esgueira Glória Nariz | Nossa Senhora de Fátima Oliveirinha Requeixo São Bernardo São Jacinto Santa Joana Vera Cruz | Nossa Senhora de Fátima Oliveirinha Requeixo São Bernardo São Jacinto Santa Joana Vera Cruz |

## Demografia

Bilakaera demografikoa (1801 – 2011) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 14.144 | 10.780 | 24.919 | 31.644 | 46.055 | 60.284 | 66.444 | 73.335 | 78.450 |

## Ekonomia

Portugalgo bigarren arrantza-kaia da, Matosinhosen atzetik, bai eta herrialdeko hirugarren industrialde handiena ere, Lisboa eta Portoren atzetik.
Itsasadarraren inguruko hezegunetan mariskadoreak ikusten dira eta algak ere jasotzen dituzte. Itsasaldiei esker nekazaritzarako lur oso emankorrak daude inguruan. Azkenik gatzagak ustiatzen jarraitzen dute herritarrek.

## Ondasun nabarmenak

* Aveiroko katedrala.
* Jesusen monasterioa.
* Arrantzale auzoa eta kanalak.
* Aveiroko itsasadarra.
* San Jazinto Dunen Natura Erreserba.
* Barrako hondartza.

## Iruditegia

* Aveiroko katedrala.
* Jesusen monasterioko klaustroa.
* Arrantzale auzoa.
* Kanalak.
* Kanalak.
* Aveiroko txalupa tipikoak.
* Gatz biltegiak.
* Zubi zirkularra.
* Aveiroko itsasadarra.
* Gatzagak.
* Barrako itsasargia.

## Pertsonaia ezagunak

* Jose Afonso (1929-1987), abeslaria.

## Erreferentziak

* ↑ Portuguese Meteorological Institute. Weather Information for Aveiro. .
* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Hiri senidetuak

* Viseu (Portugal)
* Bourges (Frantzia)
* Viana do Castelo (Portugal)
* Trois-Rivières (Quebec) (Kanada)
* Arcachon (Frantzia)
* Farim (Ginea Bissau)
* Ciudad Rodrigo (Espainia)
* São Filipe (Cabo Verde)
* Forlì (Italia)
* Mahdia (Tunisia)
* Santa Cruz (Cabo Verde) (Cabo Verde)
* Honfleur (Frantzia)
* Holargos (Grezia)
* Pemba (Mozambike)
* Caracas (Venezuela)
* Venezia (Italia)
* Panyu Barrutia (Txina)
* Santo António (Sao Tome eta Principe)
* Wallingford (Connecticut) (AEB)
* Ōita (Japonia)
* Inhambane (Mozambike)
* Bonn (Alemania)

## Kanpo estekak

* Hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q485581
* Multimedia: Aveiro, Portugal / Q485581