OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ilustrazio (diseinu grafikoa)

Ilustrazio deritzo liburu edo antzeko lan baten testu idatziarekin batera apaindu, dokumentatu, kontatu edo interpretatzen duen marrazki, estanpa edo grabatuari. Testu bat osatzen edo nabarmentzen duen osagai grafikoa da.
Irudiak hitzekin lotutako irudiak dira. Horrek esan nahi du mezu bat duten irudiak sor ditzakegula, labar-pinturak eta mosaiko erlijiosoak egiten duen bezala. Abiapuntu ohikoena Erdi Aroko eskuizkribuak dira. Ilustrazioaren alderdi garrantzitsu bat bi dimentsioko diseinuak erabiltzea da, hirugarren dimentsioa hautematen saiatzen diren irudi pintoreskoak eta espazialak ez bezala.

## Erabilera
### Ilustrazio zientifikoa

Liburu zientifikoen ilustrazioak; irudi baten bidez argitzen da testuan modu errealistan azaltzen dena. Adibidez, anatomiako edo ingeniaritzako irudiak. Normalean grabatuen bidez egiten dira.

### Ilustrazio literarioa

Garrantzitsua izan zen XVIII. mendean kultura-garapenerako. Adin ertaineko irakurle asko izan zituen, eta, beraz, irudi horiek sortzen zituzten artista asko. Eugène Delacroix eta Gustave Doré izan ziren ordezkari garrantzitsuak. Oso ohikoa da, gaur egun, haur literaturan.
Garrantzi berezia izan zuen Ingalaterrako Arts and Crafts mugimenduak, XIX. mendearen erdialdetik aurrera. William Morris eta Aubrey Beardsley-rekin berpiztu zen, gaur egun ezagutzen ditugun liburu modernoen ilustrazioan, bereziki Art Nouveau delakoan.
Garai hartan ere sortu ziren zenbait mugimendu, hala nola karikatura eta istoriotxoa, Alfred Dubout, Paul A. Weber, Robert Högfeldt, Flora Paul, Kurt Halbritter, Guillermo Mordillo, Edward Gorey, Walter Moers, Brian Bagnall, Wilhelm Maier Solgk.
Garai modernoaren hasieran, ilustrazioa erabiltzen hasi ziren haurrentzako liburuetarako, besteak beste, Alan Aldridge, Carl Busse, Etienne Delessert, Maurice Sendak, Eric Carle, Wolf Erlbruch, Sabine Friedrichson, Janosch, Eva Johannicna Rubin, Lotbaut Ananne...

### Publizitate-irudia

XX. mendetik aurrera oso garrantzitsua izan da publizitate-irudia. Ez bakarrik kartelak sortzeko, baita ontzi eta produktu desberdinetarako ere, azaldu beharreko informazioa azkar ikusteko aukera ematen baitie ikusleei (adibidez, jarraibideen liburuxketan).
Publizitateko ilustrazioak ere abantaila ematen du argazkigintzarekiko, konnotazio emozional karikatureskoz gaindi baitaiteke argazkia ez dela iristen.
Gidoi grafikoa asko erabiltzen da publizitatearen munduan, publizitate-iragarkiak sortzeko, kanpaina baten aurkezpenaren lehen fase gisa.

### Ilustrazio editoriala

Beste arlo bat ilustrazio editoriala da, era guztietako egunkari eta aldizkarietan erabiltzen dena, baita web orrietan ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178659
* Multimedia: Illustrations / Q178659
# Ilustrazio

Ilustrazio honakoa izan daiteke:
* Argien Garaia, pentsamendu ilustratuaren garaia.
* Ilustrazio, arte grafiko mota bat.
# Ivano-Frankivskeko oblasta

Ivano-Frankivskeko oblasta (ukraineraz: Івано-Франківська область, translit. Ivano-Frankivs’ka oblast’), Ukrainako sartaldeko oblasta da. Iparralde eta mendebaldean Lviveko oblastarekin du muga, hego-mendebaldean Transkarpatiako oblastarekin, hegoaldean Errumaniarekin, hego-ekialdean Txernivtsiko oblastarekin eta ekialdean Ternopilgo oblastarekin. 13.928 km²ko azalera du eta 2008an 1.383.057 biztanle zituen. Ivano-Frankivsk hiria da oblastaren zentro administratiboa. Galitzia eskualde historikoaren zati da.

## Geografia

Hiru paisaia-mota bereiz ditzakegu: Karpatoak, Aurrekarpatoak eta lautadak. Karpatoek, probintziako hegoalde eta sartaldean hedatzen direnak, oblast honetako eremuaren erdia hartzen dute, bi mendigune nagusirekin: Gorgany (mendi gorena Syvulia, 1.818 m) eta Txornohora (gailur gorena Hoverla, 2.061 m). Dniester ibaiak bere bidea egiten du probintzian barna. Beste ibai batzuk hauexek dira: Prut, Txeremox eta Bystrytsia. Basoak ugariak dira, Aurrekarpatoetan batez ere, eta lurraldearen herena inguru estaltzen dute.
Klima kontinental hezea da. Udak fresko samarrak badira ere, neguak ez dira gogorrak. Ekaineko batezbesteko tenperatura 18 °C da (12–16 °C mendiguneetan) eta urtarrileko batezbestekoa −4 °C (−6 °C mendialdean). Urteko pilatutako prezipitazioa 650 mm eta 1550 mm (mendialdean) artekoa izaten da.

## Hiri nagusiak

Ivano-Frankivskeko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria)
* Ivano-Frankivsk: 219.479 biztanle
* Kalux: 67.389 biztanle
* Kolomyia: 61.210 biztanle

## Probintziaren antolamendua

Bost raion edo barrutik osatzen dute oblasta. Bestetik, bost hiri (Bolekhiv, Kalux, Kolomyia, Jaremtxe, eta hiriburua den Ivano-Frankivsk) gobernuaren administrazioaren menpe daude zuzenean.

### 2020ko banaketa

2020ko uztailetik bost raion daude Ivano-Frankivskeko oblastean:
* Ivano-Frankivsk raiona
* Kalux raiona
* Kolomyia raiona
* Kosiv raiona
* Nadvirna raiona
* Verkhovyna raiona

### 2020 aurreko banaketa

Ivano-Frankivskeko oblastaren raionak eta berauen hiriburuak :
| | Ukraineraz | Zentru administratiboa |
| Bohorodchanyko raiona | Богородчанський район | Bohorodchany |
| Dolynako raiona | Долинський район | Dolyna |
| Halytxko raiona | Галицький район | Halytx |
| Horodenkako raiona | Городенківський район | Horodenka |
| Kaluxko raiona | Калуський район | Kalux |
| Kolomyiako raiona | Коломийський район | Kolomyia |
| Kosivko raiona | Косівський район | Kosiv |
| Nadvirnako raiona | Надвірнянський район | Nadvirna |
| Rohatynko raion | Рогатинський район | Rohatyn |
| Rozhniativeko raiona | Рожнятівський район | Rozhniativ |
| Sniatyngo raiona | Снятинський район | Sniatyn |
| Tlumatxeko raiona | Тлумацький район | Tlumatx |
| Tysmenytsiako raiona | Тисменицький район | Tysmenytsia |
| Verkhovynako raiona | Верховинський район | Verkhovyna |

## Erreferentziak

* ↑ Ukrainako banaketa administratiboa World-gazetteer.com
* ↑ Ivano-Frankivskeko oblasteko hiriak. . World-gazetteer.com

## Kanpo estekak

* (Ukraineraz) Ivano-Frankivskeko administrazioaren ataria
* (Ingelesez) Ivano-Frankivsk oblast Ukrainetrek.com
* Datuak: Q178269
* Multimedia: Ivano-Frankivsk Oblast / Q178269
# Ivano Balić

Ivano Balić (Split, 1979ko apirilaren 1a) kroaziar eskubaloi jokalari ohia da. Munduko jokalari onenetarikotzat hartu zuten, nazioarteko txapelketa nagusietan sei aldiz MVP bozkatu zutenez gain. Oso jokalari polifazetikoa zen, nahiz eta normalean erdiko atzelari gisa jokatzen zuen.

## Biografia

Eskubaloian jokatu aurretik, Balićek KK Split saskibaloi taldearekin entrenatu zuen. RK Split taldearekin hasi zuen eskubaloi ibilbidea. Balić 2003ko Portugalgo Gizonezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketa irabazi zuen Kroaziako eskubaloi selekzioko kidea izan zen. 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen eta 2005eko Tunisiako Gizonezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketan zilarrezko domina, non txapelketako MVPtzat hartu zuten.
Balic urteko jokalaria (IHF Urteko Jokalaria) izendatu zuen IHFk, 2003an. 2006an Suitzako Gizonezkoen Europako Eskubaloi Txapelketan txapelketako MVPtzat hartu zuten. 2007ko Alemaniako Gizonezkoen Munduko Eskubaloi Txapelketan, txapelketako MVP ere izan zen. 2006an bigarren aldiz aukeratu zuten IHFko Urteko Jokalari gisa. Balić, Talant Dujshebaev, Nikola Karabatic eta Mikkel Hansen dira sari hau bi aldiz irabazi duten jokalari bakarrak.
RK Metkovic taldean jokatu ondoren, Portland San Antonio taldean sinatu zuen, eta harekin Liga eta Superkopa bat irabazi zituen (2004–05). 2008an RK Zagrebek fitxatu zuen, non lau liga eta lau kopa jarraian irabazi zituen. 2015ean erretiratu zen, HSG Wetzlar taldean jokatu ostean.

## Taldeak

* RK Split (1997-2001)
* RK Metković (2001-2004)
* Portland San Antonio (2004-2008)
* RK Zagreb (2008-2012)
* BM Atlético Madrid (2012-2013)
* HSG Wetzlar (2013-2015)

## Erreferentziak

* ↑ «Balonmano - Ivano Balic llega al Atlético de Madrid» Yahoo! 23 de agosto de 2013.
* ↑ «"El reloj estaba a cero cuando marqué el gol"» As 27 de enero de 2004.
* ↑ El central croata del Portland, Ivano Balic, elegido mejor jugador del mundo. hoy.es.
* 1 2 3 «‘Maravilla’ Balic, una oda al balonmano» Marca 23 de agosto de 2012.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Ivano Balic Facebooken
* Ivano Balić ihf.info webgunean
* Ivano Balić hand-ball.org webgunean
* Bideoa Ivano Balić (Eskubaloia Freestyle) - hand-ball.org
* Datuak: Q310526
* Multimedia: Ivano Balić / Q310526
# Ivano-Fracena

Ivano-Fracena Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, 6,08 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ivano-Fracenak honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q291110
* Multimedia: Ivano Fracena / Q291110
# Ivano Raimondi

Ivano Raimondi (Ciserano, 1969ko irailaren 17a-), Italiako txirrindulari ohia da. 1996. urtean, San Marco group taldean aritu zen.

## Palmaresa

1995
* Nafarroako Itzuliko etapa bat

### 1996

* 6. Settimana Lombardako etapa batean

## Kanpo estekak

* Ivano Raimondi - ProCyclingStats
* Ivano Raimondi - Firstcylcing.com
* Ivano Raimondi - Museociclismo.it
* Datuak: Q124843912
# Ivanoe Bonomi

Ivanoe Bonomi (Mantua, 1873ko urriaren 18a - Erroma, 1951ko apirilaren 20a) italiar politikaria izan zen. Bi aldiz izan zen Italiako lehen ministro.
1909an diputatu hautatu zuten Italiako Alderdi Sozialistako kide gisa. 1912an alderditik bota zuten, erreformismoari eta moderazioari alde emateagatik eta Italiak Libian egindako inbasioari babesa emateagatik. Italiako alderdi sozialista erreformistarekin bat egin zuen eta Italiak Lehen Mundu Gerran parte hartzea babestu zuen.
Herri lan (1916-17), Gerra (1920-22) eta Ogasun ministroa (1921) izan zen. Koalizio gobernu bateko lehen ministro izan zen 1921etik 1922ra, eta politikatik erretiratu zen Mussolini boterera iritsi ondoren.
1940an, Bonomi mugimendu antifaxistara batu zen. 1944ko ekainean tropa aliatuek Erroma askatu ondoren, Pietro Badoglio ordezkatu zuen lehen ministro karguan. Herrialdeari demokraziarako trantsizioan lagundu zion eta erreforma sozial asko egin zituen. Lehen ministro izan zen 1945eko ekainera arte.
Ondoren, Batzar Konstituziogileko kide eta Senatuko presidente 1948tik hil zen arte izan zen.
* Datuak: Q313717
* Multimedia: Ivanoe Bonomi / Q313717
# Ivano-Frankivsk raiona

Ivano-Frankivsk raiona (ukraineraz: Івано-Франківський район) Ivano-Frankivskeko oblastan dagoen raion bat da, Ukrainako mendebaldean. Hiriburua Ivano-Frankivsk da. 2021eko estimazioaren arabera, 558.130 biztanle zituen, 3.910 kilometro koadroko azaleran. 20 homradatan banatuta dago.

## Lurralde aldaketak

Ivano-Frankivsk raiona 2020ko uztailean sortu zen, aurreko Bohorodtxany raiona, Halitx raiona, Rohatyn raiona, Tlumatx raiona eta Tysmenytsia raiona ere batuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Про утворення та ліквідацію районів» www.golos.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).
* ↑ (Ukraineraz) України, Міністерство розвитку громад та територій. (2020-07-17). «Нові райони: карти + склад» Мінрегіон (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98521883
# Ivanovce

Ivanovce Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 15,08 km²ko azalera du eta 958 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1398. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1044022
* Multimedia: Ivanovce / Q1044022
ieaTrenčíngo barrutiko udalerriak :
# Ivankovo

Ivankovo Kroaziako udalerri bat da, Vukovar-Syrmia eskualdean. Azken zentsuaren arabera 6.543 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1271809
* Multimedia: Ivankovo, Croatia / Q1271809
# Ivano-Frankivsk

Ivano-Frankivsk (ukraineraz: Івано-Франківськ), 1962 arte Stanyslaviv (ukraineraz: Станиславів) edo Stanislav (errusieraz: Станислав), deitua, Ukrainako hego-mendebaldeko hiria eta Ivano-Frankivskeko oblasteko hiriburua da. 2005ean 219.479 biztanle zituen.
Bystrytsiaren bazterrean dago, ibai hau Dniesterrekin elkartu baino lehentxeago. Errepide eta burdinbide gune garrantzitsua da. Aireportua ere dauka.

## Historia

1650ean sortua izan zen Stanislawow izenarekin. Poloniaren lehenbiziko zatiketaren ondoren (1772) Austriaren mende egon zen 1919 arte. Ordutik eta 1939 arte Poloniaren zati izan zen. 1939ko irailean, Molotov-Ribbentrop itunaren ondorioz, Armada Gorriak mendebaldeko Ukraina inbaditu zuen. Hiria, ordudanik Stanislav deitua, Ukrainako Errepublika Sozialista Sobietarraren barnean gelditu zen. 1941ean, Bizargorri Operazioaren bitartez, Alemaniak inbaditu zuen. Okupatze urteetan (1941-1944) hiriko judu gehienak eta 600 poloniar inguru erailak izan ziren. 1945ean, Ukraina osoa bezala, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren zati bilakatu zen. 1962an, Ivan Franko ukrainiar idazlearen omenez, gaur egungo izena hartu zuen. 1990eko hamarkadan Ukrainako independentziaren aldeko gune garrantzitsuenetako bat izan zen.

## Ekonomia

Bigarren Mundu Gerraren ostean, industriak berreraiki eta lantoki berriak jaso ziren. Gaur egun industria arinak, zur lantegiak, altzari fabrikak eta elikagai industriak daude.

## Erreferentziak

* ↑ Ivano-Frankivsk World Gazetteer
* 1 2 3 4 Ivano-Frankivsk Ukrainetrek.com/
* ↑ Dieter POHL: Hans Krueger and the Murder of the Jews in the Stanislawow Region (Galicia) Yadvashem.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156726
* Multimedia: Ivano-Frankivsk / Q156726
# Ivanof Bay (Alaska)

Ivanof Bay Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake and Peninsula Boroughn kokatuta dago, Alaska estatuan. 1 biztanle ditu, 10,860667 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake and Peninsula Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1836951
# Izkira (eskultura)

Izkira (katalanez La gamba) edo Gambrinus Javier Mariscalek diseinatutako eskultura bat da, berez zigala irudikatzen duena. 1989an aurkeztu zuten eta hasiera batean Bartzelonako Fusta pasealekuan kokaturiko jatetxe batzuentzat publizitate moduan jarri zuten. Baina 1992ko Udako Olinpiar Jokoen ondoren jatetxeak itxi egin ziren eta eskultura Bartzelonako udaletxearen eskuetara pasatu zen. 2004an berriztatu egin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5963518
* Multimedia: Gamba de Mariscal / Q5963518
# Izkira

Izkirak edo ganbak (Heg.) itsaski gisa kontsumitzen diren hainbat krustazeo espezie ezberdin dira. Azpiorden eta familia ezberdinetako kideak izan daitezke, baina gehienak Caridearen barruan sartzen dira.

## Espezieak

Espezie hauek dira, oro har, izkira izena jaso dezaketenak:
* Aristaeomorpha foliacea
* Aristeomorpha woodmasoni
* Aristeus
** Aristeus alcocki
** Aristeus antennatus
** Aristeus antillensis
** Aristeus semidentatus
** Aristeus varidens
* Artemesia longinaris
* Metapenaeus monoceros
* Parapenaeopsis
** Parapenaeopsis hardwickii
** Parapenaeopsis stylifera
* Parapenaeus
** Parapenaeus longirostris
* Solanocera
** Solenocera melantho
** Solenocera membranacea
* Trachypenaeus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1517781
* Multimedia: Shrimp / Q1517781
# Izizeko jauregia

Izizeko Armagintzako Kaporalgo jauregia Zaraitzu ibaxako Galoze udalerriko Izize etxaldean Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina

Izizeko jauregia, nahiz eta nahiko zaharra izan, ez da Nafarroako Erresumako Nomina Ofizialean ageri. Hala ere, 1571. urtean Joan Fortun Martinitz Ezprontzedakoa edukitzailearen aldeko salbuespen-epaia eman zen. 1574an, Lope Ezpartzakoari 30 000 marabedi egokitu zizkioten urtero, erregearen zerbitzura armak eta zaldia eramateko. XVI. mendean, jauregiko armarria urrez eta gulez fajatua zen. Horrela dago erregistratuta Nafarroako Armagintza Liburuan.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | IZIZE. (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

## Ikus, gainera

* Izize
* Zaraitzu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110917183
# Izki (argipena)

Izki izenak hainbat adiera du:
* Izki ibaia, Arabako toki batzuetan Aguamayor ere esaten diotena.
* Izkiko mendiak, mendizerra bat Araban.
* Izkiko Parke Naturala, Araban.
Ikus halaber:
# Izkira handi

Izkira handia edo izkira gorria (Palaemon serratus) Crangonidae familiako itsas krustazeo espezie bat da, ekialdeko Atlantikoan, Mediterraneon eta Itsaso Beltzan bizi dena.
Gorputza gardena eta zerrenda urdin eta horiz du.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2103330
* Multimedia: Palaemon serratus / Q2103330
* Espezieak: Palaemon serratus
# Izketa

Izketa edo Izkueta, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.
Iruñerriko mendien artean ezezagunenetakoak izanik, Izketa, Arburun eta Oiarko izeneko gainek ez dute bisita handirik jasotzen.
Pinudi eta larreak tartekatzen dira sakan, hegi eta tontorretan, eta pistak desagerrarazten ari dira antzinako bideak.
Mendi hauen interesa Iruñearen gertutasuna eta zenbait gailurretatik gozatuko dugun paisaiak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Izketa (Mendikat)

## Kanpo estekak

* Izketa, http://www.euskal-herria.org/.
# Izkieta

Izkieta Nafarroako erdialdeko mendia da, Labiako mendietan dagoena. 840 metroko garaiera du. Erro eta Urrobi ibaien banalerroa eratzen du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259990
# Hoplocarida

Hoplocaridoak (Hoplocarida) krustazeo Malacostracaren azpiklasea da. 19 gorputz-segmentu dituzte: 5 burukoak, 8 toraxkoak eta 6 abdomenekoak) gehi telson izenekoa. Animalia hauen ezaugarri nagusia hau da: toraxen bigarren parea handia da. Gaur egun 350 espezie ezagutzen dira, guztiak estomatopodoen ordenekoak.

## Sailkapena

Martin & Davis-en arabera, hoplokaridoak azpiklase independentea da; beste sailkapenetan, aldiz, Eumalacostracaren superordena bezala sailkatzen zaie.
Stomatopoda ordena, Latreille, 1817.
    Unipeltata subordena, Latreille, 1825.
       Bathysquilloidea superfamilia, Manning, 1967.
       Gonodactyloidea superfamilia, Giesbrecht, 1910.
       Erythrosquilloidea superfamilia, Manning & Bruce, 1984.
       Lysiosquilloidea superfamilia, Giesbrecht, 1910.
       Squilloidea superfamilia, Latreille, 1802.
       Eurysquilloidea superfamilia, Ahyong & Harling, 2000.
       Parasquilloidea superfamilia, Ahyong & Harling, 2000.

## Erreferentziak

* ↑ Brusca, R. C. & Brusca, G. J., 2005. Invertebrados, 2. ediz.. McGraw-Hill-Interamericana, Madril, XXVI+1005 or. ISBN 0-87893-097-3.
* ↑ https://web.archive.org/web/20091229075346/http://web.vims.edu/tcs/LACM-39-01-final.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625077
* Multimedia: Hoplocarida / Q625077
* Espezieak: Hoplocarida
# Hoplocentra

Hoplocentra Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Hoplocentra mucronata da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Hoplocentra mucronata | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13561357
* Espezieak: Hoplocentra
# Industria-arkeologia

Industria-arkeologia, Arkeologiaren adar berrienetako bat da, industriaren prozesuetan eta ekoizpenean erabiltzen diren metodo eta makinariaren nahiz kokalekuen ikerketan datza, bereziki Iraultza Industrialaren ondoren.
1950eko hamarkadan Erresuma Batuan sortu zen, eta 1955ean Birminghamgo Unibertsitateko Michael Fix irakasleak izendapena sortu zuen. Ondare industrialarekin bat doan kontzeptua da.
* Datuak: Q259209
* Multimedia: Industrial archaeology / Q259209
# Industria-ondare

Industria-ondarea, Nazioarteko Industria Ondarearen Kontserbaziorako Batzordearen arabera, historia, teknologia, gizarte, arkitektura edo zientzia ikuspegitik balorea duen kultura industrialaren aztarna multzoa da. Aztarna hauek honakoak dira: eraikinak eta makinaria, lantegiak, errotak eta fabrikak, meatzeak, burdinolak, errefinatu, bildu edo gordetzeko lekuak, energia sortu, bidali edo erabiltzen diren lekuak, garraiobideak eta beren azpiegitura guztia, bai eta industriarekin zerikusia duten jarduera sozialak, tartean langileen bizilekuak eta etxebizitzak, eta kulturako lekuak eta ikastetxeak.

## Bibliografia

* AJA, Garbiñe eta beste. 2012. Euskadiko Industria Ondarea. 2 lib. Euskal kultura ondare bilduma, 6. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza. ISBN 978-84-457-3261-8. [online bertsioa: https://www.euskadi.eus/contenidos/recurso_tecnico/descarga_publicaciones/es_descarga/adjuntos/EDOBVI-l-vol-1.pdf]. [ikusia: 2020-05-25]
* AJA, Garbiñe eta beste. 2012. Euskadiko Industria Ondarea. 2 lib. Euskal kultura ondare bilduma, 6. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza. ISBN 978-84-457-3262-5. [online bertsioa: https://www.euskadi.eus/contenidos/recurso_tecnico/descarga_publicaciones/es_descarga/adjuntos/EDOBVI-vol-2.pdf]. [ikusia: 2020-05-25]

## Kanpo estekak

(Gaztelaniaz)Industri ondare eta herri laneko euskal elkartea. [online: http://www.patrimonioindustrialvasco.com/] [ikusia: 2020-05-25]
* Datuak: Q1569871
* Multimedia: Industrial heritage / Q1569871
# Industria-antolamendu

industria-antolamendua, ekonomian eta produkzioan, enpresaren teoriaren ezagutza-eremua edo arloa da, ekoizpen-bideak eta enpresen eta merkatuen egituren arteko harremanak eta mugak lantzen dituena. Lehia perfektua, transakzio-kostua eta gobernu-ekintzak edo ekintza arautzaileak lantzen ditu, besteak beste.
Garrantzitsua da Industria-antolamenduaren Teoria deritzonaren inguruan garatutako formulazio teorikoei erreferentzia egitea. Joe Bain (1968) izan zen autore ugarik egindako ekarpenak sistematizatu zituena eta: "Egitura-Jokaera-Emaitzak" bezala ezagutzen den paradigma ezarri zuena merkatuen azterketa eta ebaluazioaren oinarrizko elementu gisa eta industria-egituraren eta lortutako emaitzen arteko erlazioak ikertzeko dagokion azpisektorearen arabera.

## Merkatuaren egiturak

* Merkatuaren egitura
* Lehia perfektua
* Monopolio-lehia
* Duopolioa
* Oligopolioa
* Oligopsonioa
* Monopolioa
* Monopsonioa

## Ikasketa eremuak

* Prezio-diskriminazioa
* Produktuen bereizkuntza
* kontsumo-ondasun iraunkorrak
* Bigarren mailako merkatua
* Kolusioa

## Industria-antolamenduaren historia

2009ko Pioneers of Industrial Organization liburuak Adam Smith- etik azken garaietara industria-antolamenduaren eremuaren garapena erakusten du, diziplina hazten eta garatzen lagundu duten Europako eta Estatu Batuetako pertsonaia garrantzitsuenen biografia ugari barne.

## Erreferentziak

* ↑ R. H. Coase, 1937. "The Nature of the Firm," Economica, N.S., 4(16), pp. 386–405. • _____, 1988. "The Nature of the Firm: Influence," Journal of Law, Economics, & Organization, 4(1), pp. 33-47. Reprinted in The Nature of the Firm: Origins, Evolution, and Development, 1993, O. E. Williamson and S, G. Winter, ed., pp. 61-74. • _____, 1991. "The Institutional Structure of Production," Nobel Lecture, reprinted in 1992, American Economic Review, 82(4), pp. 713-719. • Oliver E. Williamson, 1981. "The Economics of Organization: The Transaction Cost Approach," American Journal of Sociology, 87(3), pp. 548-577. • _____, 2009. "Transaction Cost Economics: The Natural Progression," Nobel Lecture. Reprinted in 2010, American Economic Review, 100(3), pp. 673–90.
* ↑ Henry W. de Jong and William G. Shepherd, ed., 2007. Pioneers of Industrial Organization. Cheltenham, UK: Elgar. Description and content links and preview.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1411783
* Multimedia: Industrial organization / Q1411783