OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wilton (Maine)

Wilton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Franklin konderrian dago, Maine estatuan. 3.835 biztanle ditu, 42,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3449404
* Multimedia: Wilton, Maine / Q3449404
# Wilton (Scottish Borders)

Wilton, Eskoziako parrokia bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8023349
# Wilton Dean

Wilton Dean, eskozieraz: Wulton Dean, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8023373
* Multimedia: Wilton Dean / Q8023373
# Wilton (Iowa)

Wilton Iowako hiri bat da. Cedar konderrian kokatua dago. 2010ean 2.802 biztanle zituen, 5,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cedar konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1917966
* Multimedia: Wilton, Iowa / Q1917966
# Wilton (Minnesota)

Wilton Minnesotako hiri bat da. Beltrami konderrian kokatua dago. 2010ean 204 biztanle zituen, 6,01 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Beltrami konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2181721
# Wimborne Minster

Wimborne Minster, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Dorset konderrian.
2014an 15.552 biztanle zituen.
* Datuak: Q535233
* Multimedia: Wimborne Minster / Q535233
# Wimbledon Football Club

Wimbledom Football Club, Erresuma Batuko Londres hiriburuko Wimbledon auzunean egoitza zuen futbol talde bat izan zen.
1889an sortu eta 2004an desegina izan zen, bere jabeek taldea Buckinghamshireko Milton Keynes udalerrira lekualdatu (90 kilometrora) eta Milton Keynes Dons Football Club talde berria sortzea erabaki baizuten. Erabaki horrekin Wimbledomgo zaletuen gehiengoa haserretu eta 2002an Association Football Club Wimbledon taldea eratu zuten.
Taldearen garairik onena 1980ko hamarkadaren bigarren erdialdea eta 1990eko hamarkada izan ziren.

## The Crazy Gang

1986-1991 artean goreneko mailara igo eta Ingalaterran osoan The Crazy Gang ("Talde Eroa") ezizenaz ezaguna egin zen, Dennis Wise, Vinnie Jones, Lawrie Sanchez, Dave Beasant eta John Fashanu bezalako futbolariek taldeari izaera defentsibo eta oso latza, garaitzea ia ezinezkoa zen taldea, falta asko ta gogorren bidez arerioak geldiarazi eta kikilduz, horregatik garai hartako Ingalaterrako talde gorrotatuenen artean egon zen, askok joko zikina egitea leporatuz, ondorioz hedabideetan eta herri kulturan oihartzun handia izan zuen. Halere, trukean, 1988ko Ingalaterrako Futbol Kopa irabazi zuten, taldearen historiako arrakastarik handiena.
1992an Premier Leagueren talde fundatzaileetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19482
* Multimedia: Wimbledon F.C. / Q19482
# Wimie Wilhelm

Wimie Wilhelm, jaiotzez Wilhelmina Johanna Berndina Wilhelm (1961eko abuztuaren 21a – Amsterdam, 2023ko irailaren 16a) Herbeheretako emakume aktore eta zinema zuzendaria izan zen. Wilhelm kabareteko artista ere izan zen. Minbiziak jota hil zen Amsterdamen, 2023ko irailaren 16an, 62 urte zituela.

## Filmografia

* Niemand de deur uit! [nl] (1992)
* Madelief [nl] (1994)
* Antonia's Line (1995)
* Baantjer (1998–2006)
* Missing Link [nl] (1999)
* Little Crumb (1999)
* Blauw blauw [nl] (2000)
* Wildschut & De Vries [nl] (2000)
* De vloer op [nl] (2000)
* Najib en Julia (2003)
* Deuce Bigalow: European Gigolo (2005)
* Gooische Vrouwen (2005)
* Black Book (2006)
* Dennis P. (2007)
* De co-assistent [nl] (2007–2009)
* Hitte/Harara [nl] (2008)
* Kikkerdril [nl] (2009)
* S1NGLE (2009)
* Nothing Personal (2009)
* Toren C [nl] (2010)
* Koen Kampioen [nl] (2012)
* Dokter Tinus [nl] (2013)
* IJspaard [nl] (2014)
* Nieuwe buren [nl] (2014)
* Flikken Maastricht (2015)
* Familieweekend [nl] (2016)
* Ferry- Serie [nl] (2023)

## Erreferentziak

* ↑ https://www.amsterdamskleinkunstfestival.nl/keep-an-eye-masterclasses-wimie-wilhelm/
* ↑ https://www.filmaffinity.com/es/name.php?name-id=181955068

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Artistaren fitxa IMDN wengunean.
* Datuak: Q3148126
* Multimedia: Wimie Wilhelm / Q3148126
# Wimme Saari

Wimme Saari, soilik Wimme izenaz ezagunagoa, (Kelottijärvi, Enontekiö, 1959 - ) samitar joik musika estiloko abeslari onenetarikoa da. Bere inprobisazioek eta tekno-giroak, Eskandinaviako gazte asko gerturatu ditu sami kulturara.

## Diskoak

* Wimme (1995)
* Gierran (1997)
* Cugu (2000)
* Bárru (2003)
* Gapmu (2003) - (a cappella)

## Kanpo estekak

* Biografia ofiziala
* Datuak: Q1398096
* Multimedia: Wimme / Q1398096
# Wimmen's Comix

Wimmen's Comix, geroago Wimmin's Comix izenekoa, 1972ko azaroaren 1tetik 1992ra argitaratutako underground lehen komiki-aldizkari feministaren antologia eragingarri izan zen. 1992 arte 17 zenbaki agertu ziren. Emakume komilikariek osatuta, publikazio erabat politikoa zen. Komikigintza feministaren historiaren partea da.

## Garrantzia

Nahiz eta genero eta gai ugari biltzen zituen, Wimmen's Comixek garaiko beste antologia batzuek baino gehiago bideratu zituen feminismoaren kezka, homosexualitatea, sexua eta politika oro har, eta komiki autobiografikoak; garai hartan underground eszenan sekula jorratu gabeko gaiak hartzen zituzten hizpide, hala nola, abortua, haurdunaldia kontrolatzeko pildora, emakumeen sexualitateak... Wimmen's Comix marrazkilari askoren ibilbidearen abiapuntua izan zen, eta prentsa txikiko eta autoargitalpeneko beste titulu batzuk inspiratu zituen, Dyke Shorts eta Dynamite bezalakoak.

## Kolaboratzaileak
### Lehenengo zenbakiko marrazkilariak

* Patricia Moodian, Editore sortzailea
* Michele Brand
* Lora Fountain
* Aline Kominsky
* Lee Marrs
* Diane Noomin
* Sharon Rudahl
* Trina Robbins
* Shelby Sampson
* Janet Wolfe Stanley

### Marrazkigileak ondorengo zenbakietan

* Lee Binswanger
* Angela Bocage
* Barb Brown
* M.K. Brown
* Dot Bucher
* Leslie Ewing
* Joyce Farmer
* Mary Fleener
* Melinda Gebbie
* Phoebe Gloeckner
* Roberta Gregory
* Krystine Kryttre
* Carol Lay
* Caryn Leschen
* Kathryn LeMieux
* Chris Powers
* Terry Richards
* Kay Rudin
* Nina Salina
* Leslie Sternbergh
* Carol Tyler
* Dori Seda
* Penny Van Horn
* Margery Peters as Margery Petchesky

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/wimmens-comix-argitaratzen-hasi-ziren-lehen-komiki-aldizkari-feminista

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Wimmen's Comix at Lambiek's Comiclopedia
* (Ingelesez):Diane Noomin's Wimmen and Comix Presentation at the 2003 UF Comics Conference
* (Ingelesez):Wimmen's Comix @ Last Gasp
* Datuak: Q8023550
# Wimmelburg

Wimmelburg Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.096 biztanle zituen, 8,56 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q564400
* Multimedia: Wimmelburg / Q564400
# Zapopango kapera

Zapopango Andre Mariaren tenplua edo Zapopango kapera Álamosko Monumentu Gunean dago, Sonora estatuan. 1841ean ireki zen.

## Historia

Zapopaneko Ama Birjinari eskainitako tenplu katolikoa da, Juana Mallén andreak eraikia, birjina hori gurtu eta bertako biztanleentzat ekaitzetatik eta epidemietatik babesteko, eta Aduanako errekak gainezka egitean ematen ziren tragedietatik libratzeko. Birjinarekiko debozioa Jalisco estatutik heldu zen, bereziki Zapopanetik; horregatik izena. 1841ean amaitu zen eraikuntza. Gaur egun, kapera Nazioaren Monumentu Historiko gisa katalogatzen du Antropologia eta Historiako Institutu Nazionalak (INAH).

## Erreferentziak

* ↑ http://elmundoregional.blogspot.com/2011/12/la-capilla-de-zapopan.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40953033
* Multimedia: Capilla de Zapopan / Q40953033
# Zapo-erdara

Zapo-erdara, ahuntz-erdara, sorgin-solasa, belagile-solasa, zapo-hizkuntza edo zapo-euskara euskaldunek erabiltzen duten hizkuntza-jokoa da.
Mikel Asurmendiren ustez, lehen Segurako biztanleek erabiltzen zuten, kanpotarrek uler ez ziezaieten.
"Hizkuntza sekretu" hori haurrek erabiltzen dute, helduek uler ez ditzaten. Gaur egungo gazteek erabiltzen dute zaharrei ikasita.
Erregela hau jarraitzen dute: silaba bakoitzaren ondoren beste silaba bat tartekatzen du (p eta aurreko bokala edo era errazagoan, pe). Adibidez: zapo-erdara adierazteko, zapapopo erpedaparapa esaten da (era errazagoan, zapepope-erpedaperape). Batzuetan, p soinuaren ordez beste kontsonante batzuk erabiltzen dira, esaterako t edo m. Beste toki batzuetan, ti silaba aurretik ezartzen da.

## Ikus, gainera

* Pig Latin

## Erreferentziak

* 1 2 3 Garmendia Larrañaga, Juan. «Zapo-erdara» Auñamendi Eusko Entziklopedia ISSN 2444-5487. (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* ↑ Barandiaran, Alexander; Larrea, Iñaki; Lopez de Arana, Elena. (2011). Haurraren ongizatea II: Hezkuntza proposamenak. Mondragon Unibertsitateko Zerbitzu Editoriala, 105 or. ISBN 978-84-608-1254-8. (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* 1 2 3 4 Asurmendi, Mikel. «Euskarazko argotak erdara iturri» Argia 1999-02-21 (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* ↑ Arranz, Iñaki. (2006). «Luzatzea» Hitza azti: saiakera. Alberdania, 159 or. ISBN 9788496310711. https://www.google.ru/books/edition/Hitza_azti/MZVpMHi4sGUC?hl=ru&gbpv=1&dq=%22ahuntz+erdara%22&pg=PA158&printsec=frontcover(Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* 1 2 «Antigoaleko Hiztegia» «Zapo-erdara» Zarauzko Hitza (Zarautz) 2017-12-29 (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* ↑ Goikoetxea, Juan Luis. «Iñaki Gaminde ohorezko txorierritar euskaldunontzat» Aikor 2019-05-17 (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116819341
# Zapolice udalerria

Zapolice Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Zduńska Wola barrutian kokatuta. 81,41 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5100 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2458160
* Multimedia: Gmina Zapolice / Q2458160
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Zapopan (udalerria)

Zapopan Mexikoko udalerri bat da. Jalisco estatuan kokatua dago. 2010ean 1.243.756 biztanle zituen 1.163,63 km²ko azaleran. Herriburua [[Zapopan (Zapopan)|Zapopan]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
# Zapore

Zaporea edo ahogozoa janari edo substantzia batek sorrarazten digun sentipena da, dastamenak eta usaimenak antzematen dituzten seinale kimikoei esker nabaritzen dugu. Jakien zaporea sukaldarien kezka da, baita elikagai industrien erronka zientifikoa ere. Zaporegaiak edo ongailuak, bai naturalak (bizigarriak) bai artifizialak (E zenbakiak), zaporeak nabarmentzeko edo aldatzeko erabiltzen dira.

## Oinarrizko zaporeak

Nazioartean, 5 zapore hartzen dira oinarrizkotzat:
* gozoa (adibidez sakarosa, azukrea)
* gazia (adibidez gatza)
* mingotsa edo mikatza (adibidez kinina, garagardoa)
* garratza (adibidez limoia)
* umamia (adibidez monosodio glutamatoa)
Kultura batzuetan, beste zapore batzuk ere agertzen dira, hala nola oliokara (oleagustus) eta sasi-tenperatura (mendaren freskotasuna edo piperbeltzaren mina).

## Ezaugarriak

Batez ere usaimenaren bidez antzematen ditugu zaporeak; horregatik hotzeriak edo alergiak, hau da, muki-pilaketa sorrarazten duten gaixotasunek, dastamena murrizten dute. Zaporearen mekanismoa oso sinplea da: behin ahoan sartuta, hortzek janaria txikitzen dute, eta usainak jariotzen dira. Alde batetik, usain hauek faringetik sudurrera igotzen dira usain-dastamen sentipena sorraraziz; beste aldetik, janarien substantzia kimikoak mihiaren sentsore espezifikoei eragiten diete.
Janarien "zinezko zaporea" mihiaren zenbait aldetan dauden sentsore espezifikoei esker antzematen da, sentsore hauek dastamen-papila dute izena, eta gizakiak papila horietako 10.000 inguru ditu.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q4173974
* Multimedia: Taste / Q4173974
# Zapore-belar

Zapore-belarrak edo bouquet garni (euskaraz: «sorta hornitu») Frantziako gastronomiaren oinarrizko ongailua da. Hari batekin lotutako belar onez osatutako sorta da, eta haragi- eta hegazti-erregosi, ragut-, zopa- eta salda-mota askoren osagaia da. Oro har, gainerako osagaiekin irakiten da, baina kendu egiten da jakia zerbitzatu behar denean.
Etxean egiteko erraza da, baina barazki-dendetan egina erosi ohi da.

## Errezeta

Ez dago zapore-belarretarako errezeta orokorrik, baina errezeta gehienek perrexila, ezkaia eta erramu-hostoak dituzte. Errezetaren eta eskualdearen arabera, zapore belarrak basilikoa, perrexil heze hostoak, apoperrexila, erromania, azitraia, binagrera, oreganoa, martorria eta porru-hosto zati bat ere izan ditzake. Zapore-belarrak saldak lurrintzeko erabiltzen da, eta horiek egosteko azken fasean gehitzen da.

## Erabilera

* Bœuf bourguignon
* Eltzeko behiki
* Eltzeko oilaki
* Carbonade
* Lapin chasseur
* Aratxekia saltsa zurian
* Osobuko
* Buillabesa

## Erreferentziak

* ↑ «bouquet» Nola Erran (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q895177
* Multimedia: Bouquet garni / Q895177
# Zapogon evermanni

Zapogon evermanni Zapogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Espezie monotipikoa da, hau da, bere generoaren kide bakarra. Indiako ozeanoan, Ozeano Barean eta mendebaldeko Ozeano Atlantikoan bizi da, uharri tropikalen inguruko uretan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Zapogon evermanni», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Zapogon
* Apogonidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q931611
* Multimedia: Zapogon evermanni / Q931611
# Zela turkiar

Zela turkiarra esfenoide hezurraren goi-azalerako zapalgune sakona da, bere baitan gorputz pituitarioa hartzen duena.
Zela turkiarraren neurriak estudio batean neurtu zituzten. Atzeko eta sabeleko diametroa (sakonera) 9-12 mm-koa izan zen (9.88 mm-ko batez bestekoarekin), moko-emaria 10-15 mm-koa (11.4 mm-ko batez bestekoarekin) eta alboko diametroa 7-21 mm-koa (13.2 mm-ko batez bestekoarekin). Zela turkiarraren batez besteko bolumena, elipsoide baterako formularen arabera, hau izango litzateke: = 0,5x (9.88mm) (11.4mm) (13.2mm)/1000 = 743 mm³.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Ginekologia Hiztegia] [2015]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]
* ↑ (Gaztelaniaz) García-Pastor C., Moreno-Jiménez S., Gómez-Llata Andrade S.. (2005). «Microanatomía de la región selar y paraclinoidea en especímenes mexicanos» Arch. Neurocien. (Mex., D.F.) (Mexiko Hiria: SciELO) 10 (4).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1772886
* Multimedia: Sella turcica / Q1772886
# Zela-tutu

Zela-tutua, normalean, aluminiozko edo altzairuzko hodi bat da, bizikletaren zela eta bizikletaren koadroaren eserlekuko hodia lotzen dituena. Fabrikatzaile beraren barruan ere diametro asko daude, 21.15 mm-tik 31.8 mm-ra bitartekoak; beraz, aldatu behar izanez gero, garrantzitsua da datu hori zehatz-mehatz kontuan hartzea. Balio txikienak kalitate txarragoko bizikletei dagozkie.
Mendiko bizikletek baino lasterketako bizikletek gehiago erabiltzen dituzte karbono-zuntzezko zela-tutuak, eta arinagoak izan arren, ez dira gomendagarriak mendiko bizikletarako, errazago hausten baitira kolpekatzen baditugu.
Bizikletako zela-tutu gehienek marka bat izaten dute: lerro txiki batzuk, irits daitekeen altuera-muga adierazten dutenak. Muga hori gaindituz gero, heldulekua eskasa izateko arriskua dago, eta, ondorioz, bizikletatik erori edo bizikleta hauts daiteke.

## Kanpo estekak

* Zela-tutuaren tamainen datu-basea Sheldon Brown-ek eginda (Ingelesez)
* Datuak: Q1317537
* Multimedia: Bicycle seatposts / Q1317537
# Zeladonita

Zeladonita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Celadonit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q425142
* Multimedia: Celadonite / Q425142
# Zeladura-puntu

Matematikan, zeladura-puntua (edo zela-puntua) funtzio baten lehen deribatu partzialak zero diren baina funtzioaren maximo edo minimoa ez den puntua da; hau da, funtzio baten mutur-balioa ez den puntu kritikoa.

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Zeladura-puntu. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690935
* Multimedia: Saddle point / Q690935
# Zela (bizikleta)

Bizikletaren zela, askotan aulkia deitzen dena, bizikleta batean dauden hiru ukipen-puntuetako bat da, besteak pedalak eta eskulekua dira. Bizikletaren zela "hobby-horse" bizikletaren aitzindaria izan zenetik izan da ezaguna. Bizikletaren zela zaldiaren zela baten antzeko funtzioa egiten du, zaldunaren pisu guztia ez daramana, ukipen-puntuek ere zamaren zati bat hartzen baitute. Bizikletaren zela, normalean, zela-tutuarekin lotzen da, eta, orokorrean, zelaren altuera, zela-tutu teleskopikoaren bidez doitu daiteke zelaren hodiaren barnean.
Zelak hainbat motatakoak izan ohi dira, batzuk errepideko txirrindularitzarako; meheak, gogorrak eta arinak pisua murrizteko, normalean larruzkoak edo plastiko forratuzkoak izaten dira, beste eredu batzuk pelbiseko hezurran presioa murrizteko pentsatuta dauden anatomikoak dira, eta ziklistaren formara egokitzen den gel elastopolimeroz eginak egon ohi diren bigunenak, erosoenak eta handienak. Zela arin eta meheen kasuan, kilometroak igaro ahala, zure ipurdia gogortu egiten da, eta erosotasuna handitu. Larruzko zelerako, 800 kilometro inguru behar dira gidatzeko, otsandutzeko, baina, ordutik aurrera, oso erosoak izan daitezke, eta, azkenik, emakumeentzako zelak, orokorrean, gizonezkoen aulkiak baino zabalagoak dira, emakumeek, pelbiseko hezur handiagoak baitituzte. Gaur egun, ikerketek erakusten dute bizikletaren gainean eserita denbora luzez joateak zirkulazio-arazoak eragin ditzakeela pelbis-eremuan. Horretarako, fabrikatzaileek zela-lerroak atera dituzte erdian hutsuneak dituztenak eremu horretako hodien gaineko presioa saihesteko. Aireztapena hobekuntza horiekin hobetzen den beste alderdi bat da, leku horretan airea igarotzea ahalbidetzen baitu, gorputzeko tenperatura egonkorra mantentzen lagunduz.
* Datuak: Q1076532
* Multimedia: Bicycle saddles / Q1076532
# Zelah (Kornualles)

Zelah, kornubieraz: An Hel, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da. Truro udalerritik 8 kilometro iparraldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8068688
* Multimedia: Zelah, Cornwall / Q8068688
# Zela

    Artikulu hau zaldi gainean ibiltzeko eserlekuari buruzkoa da; bizikleta gaineko eserlekua gaitzat duena beste hau da: «Zela (bizikleta)»
Zela zaldi eta beste zamarien gainka modu eroso eta seguruan ibiltzeko eserlekua da, zamariaren gorputzari bira emanda zingira batez lotzen dena. Zela badude, beste batzuen artean, zaldi, asto, mando, gamelu edo idietan ezartzeko.
Ez da zelaren asmakizunaren data ezagutzen. Seguruen hasiera batean lokarriekin lotutako tapakiak baino besterik ez ziren, gero, denborarekin, hobetzen joango zirela.

## Zelaren historia

Ezagututako lehenengo zelak K.a. VII. mendekoak dira, ustez eszitiarrek,gaur egungo Iran aldeko herri nomada batek, asmatutakoak. Orein ilez beteak zeuden eta feltrozko zintetan muntatutako feltrozko bi kuxinez osatuta zeuden. Kasu batzuetan, kuxinak atzealdean eta aurrealdean jarritako zurezko jarleku-egiturari lotuta zeuden.
Adituen ustez eszitiarrak izan ziren aurrenetarikoak zaldiak etxekotzen eta hezten. Horretarako estepetako tarpan zaldi basatiak erabili zituzten. Zaldun trebeak omen ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192249
* Multimedia: Saddles / Q192249
# Zelai-Ondo

Zelai-Ondo Zarauzko (Gipuzkoa) auzoa da.

## Ikus, gainera

* Zarautz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269269
# Zelai (argipena)

Zelaia landa laua edo lau samarra da, batez ere belarra duena. Zenbait sarrerarekin zerikusia duen terminoa ere bada:
* Belardia, belarra hazten den eremua.
* Larrea, abereak bazkatzen diren belardia.
* Soropila, belardia; lurra estaltzen duen belar motz eta sarria.
* Soroa, lantzen den lur saila.
* Adjektibo gisa, bide zelaia edo toki zelaia, toki laua da. Ikus lautada, ordoki.
Era berean, zelaia kirol edo jarduera jakin bat gertatzen den eremua da, hala nola:
* Gudu zelaia. Armadak gudukatzen diren lekua.
* Joko zelai edo kirol zelaia: kirola edo joko jakin bat egiteko zelaia, adibidez:
** Futbol zelaia
** Hockey zelaia
** Golf zelaia
Beste adiera batzuk:
Toponimian:
* Zelai-Ondo, Zarauzko auzoa.
* Arrabako zelaiak, Gorbeia mendian.
* Zelai Arizti, parkea Zumarragan eta bertako kultur-etxearen izena.
* Eliseoko Zelaiak, mitologiako eta Paris hiriko tokia.
* Meskiten Zelaigunea, Jerusalemgo eremu bat.
* Zelai Dekumateak, Erromatar Inperioko eskualde bat.
* Pelennorreko Zelaiak, fikziozko toki bat Eraztunen Jaunaren Tolkienen munduan.
* Zelaia, zenbait toki izen Euskal Herrian.
# 1193 Africa

1193 Africa asteroide gerrikoan aurkitutako 1193. asteroidearen izena da. 1931ko apirilaren 24an aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgeko Union Observatorytik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 HB zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136898
* Multimedia: 1193 Africa / Q136898
# 1195
## Jaiotzak

* Abuztuaren 15a – Antonio Paduakoa, Portugalgo apaiz frantziskotarra (h. 1231).

## Heriotzak

* Uztailaren 25a – Herrad Landsbergekoa, Alsaziako moja eta abade andrea, Hortus deliciarum entziklopedia piktorikoaren egilea (j. c. 1130).
* Abuztuaren 6a – Henrike Lehoia, Saxoniako eta Bavariako dukea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19745
* Multimedia: 1195 / Q19745
# 1196
## Heriotzak

* Apirilaren 25a – Alfontso II.a Aragoikoa, Aragoiko errege eta Bartzelonako kondea (j. 1157).
* Ivan I.a Asen Bulgariakoa, Bulgariako enperadorea (tsarra).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19747
* Multimedia: 1196 / Q19747
# 1196 Sheba

1196 Sheba asteroide gerrikoan aurkitutako 1196. asteroidearen izena da. 1931ko maiatzaren 21ean aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgeko Union Observatorytik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 KE zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136910
# 1197 Rhodesia

1197 Rhodesia asteroide gerrikoan aurkitutako 1197. asteroidearen izena da. 1931ko apirilaren 24an aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgeko Union Observatorytik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 LD zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136919
# 1194 Aletta

1194 Aletta asteroide gerrikoan aurkitutako 1194. asteroidearen izena da. 1931ko maiatzaren 13an aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgeko Union Observatorytik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 JG zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136900
# 1197
## Gertaerak

* Lehen aldiz egin zen Ezkurra herriaren aipamena.

## Jaiotzak

* Uztaila – Raimundo VII.a Tolosakoa, Okzitaniako Tolosako kondea (h. 1249).

## Heriotzak

* Irailaren 10a – Henrike II.a Xanpainakoa, Jerusalemgo erregea eta Xanpainako kondea (j. 1166).
* Irailaren 28a – Henrike VI.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1165).
* Petri IV.a Bulgariakoa, Bulgariako enperadorea (tsarra).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19749
* Multimedia: 1197 / Q19749
# 1194
## Jaiotzak

* Uztailaren 16a – Klara Asiskoa, Italiako santu katolikoa, klaratar moja ordenaren fundatzailea (h. 1253).
* Abenduaren 26a – Frederiko II.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (h. 1250).

## Heriotzak

* Otsailaren 20a – Tankredo Siziliakoa, Siziliako erregea (j. 1138).
* Maiatzaren 5a – Kasimiro II.a Poloniakoa, Sandomierz, Krakovia, Mazovia eta Kujaviako dukea eta Poloniako Duke Handia (j. 1138).
* Ekainaren 27a – Antso VI.a Nafarroakoa, Iruñea/Nafarroako erregea.
* Uztailaren 18a – Guy Lusignangoa, Jerusalemgo Erresuma eta Zipreko erregea (j. c. 1150)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19743
* Multimedia: 1194 / Q19743
# 1195 Orangia

1195 Orangia asteroide gerrikoan aurkitutako 1195. asteroidearen izena da. 1931ko maiatzaren 24an aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgeko Union Observatorytik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 KD zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136907
# 1892 Lucienne

1892 Lucienne asteroide gerrikoan aurkitutako 1892. asteroidearen izena da. 1971ko irailak 16an aurkitu zuen Paul Wildek Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 SD zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145393