OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arman Imaz

Arman Imaz Bidaurrazaga (Derio, Bizkaia, 1987ko abenduaren 18a) Euskal Herriko futbolari ohia da, Danok Bateko harrobian hezia. Bere anai nagusiak Ager eta Unax futbolariak ziren ere.

## Ibilbidea

2022ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Zamudio | DH | 2006/07 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Zamudio | 3. | 2007/08 | 32 | 9 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 9 |
| Zamudio | Denera | Denera | 32 | 9 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 9 |
| Barakaldo | 2.B | 2008/09 | 11 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 13 | 0 |
| Barakaldo | Denera | Denera | 11 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 13 | 0 |
| Amorebieta | 3. | 2009/10 | 30 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 30 | 2 |
| Amorebieta | 3. | 2010/11 | 33 | 6 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 6 |
| Amorebieta | 2.B | 2011/12 | 17 | 4 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 18 | 4 |
| Amorebieta | 2.B | 2012/13 | 29 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 30 | 2 |
| Amorebieta | 2.B | 2013/14 | 33 | 4 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 4 |
| Amorebieta | Denera | Denera | 142 | 18 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 145 | 18 |
| Derio | DH | 2014/15 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Derio | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Zamudio | 3. | 2014/15 | 17 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 1 |
| Zamudio | 3. | 2015/16 | 36 | 8 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 36 | 8 |
| Zamudio | 2.B | 2016/17 | 31 | 7 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 7 |
| Zamudio | 3. | 2017/18 | 25 | 5 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 5 |
| Zamudio | Denera | Denera | 109 | 15 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 110 | 21 |
| Derio | DH | 2018/19 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Derio | DH | 2019/20 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Derio | DH | 2020/21 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Derio | DH | 2021/22 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Derio | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 294 | 38 | 6 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 300 | 38 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115273295
# Armancourt (Somme)

Armancourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 19 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Armancourt udalerrian erroldatutako biztanleak 19 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

9 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 9etxeak ziren. 9 etxebizitza nagusietatik 7 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 3 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Armancourt udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 8 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 13 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboetatik 9 lanean zeuden (6 gizon eta 3 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q30746
* Multimedia: Armancourt (Somme) / Q30746
# Armand-Emmanuel du Plessis de Richelieu

Armand-Emmanuel-Sophie-Septimanie de Vignerot du Plessis, Richelieuko dukea, (Paris, 1766ko irailaren 25a - ibidem, 1822ko maiatzaren 17a) frantses militar eta politikaria izan zen. Richelieu marexalaren biloba zen, Fronsaceko dukea sortzez. Frantzia utzi zuen 1790ean eta Errusiako gudarostean borrokatu zen turkiarren aurka. 1803-1814 urteetan Odesako gobernari izan zen. Frantzian berriro monarkia berrezarri zenean itzuli zen, eta Lehen ministro izendatu zuten 1815eko azaroan. Aginpidean zegoela, ez zuen ezer egin erregezaleen izu-ekintzak eta mendekuzko hilketak galarazteko. 1818an Decazes liberalagoak hartu zuen haren lekua, eta 1820an berriro ezarri zuten Lehen ministro, eskuin-muturrekoek hala eskatuta. 1821ean utzi behar izan zuen kargua, inoren gogokoa ez zelako.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q459197
* Multimedia: Armand-Emmanuel du Plessis, Duc de Richelieu / Q459197
# Armand Călinescu

Armand Căinescu (1893ko ekainaren 4 – 1939ko irailaren 21) Errumaniako ekonomista eta politikaria izan zen. 39. Lehen Ministroa izan zen 1939ko martxotik, sei hilabete geroago hil zuten arte. Burdinazko Guardia faxistaren aurkari irmoa izan zen eta Karol II.a erregearen diktaduran tronuaren atzean benetako boterea izan zitekeen. Hainbat hilketa-saiakera izan zituen, baina, azkenean, Burdin Guardiako kideek hil zuten, alemaniar laguntzarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q439903
* Multimedia: Armand Călinescu / Q439903
# Assens (Vaud)

    Artikulu hau Suitzako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Assens».
Assens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Gros-de-Vaud barrutia barrutian. 2014an 1,077 biztanle zituen 5,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43225
* Multimedia: Assens, Switzerland / Q43225
# Assia Djebar

Assia Djebar (arabieraz: آسيا جبار‎; Cherchell, Aljeria, 1936ko ekainaren 30a - Paris, 2015eko otsailaren 6a) frantsesezko idazlea, zinemagilea, antzerki-zuzendaria eta historialaria izan zen.
1962an bat egin zuen Aljeriako independentzia mugimenduarekin, baina, hiru urte geroago, Parisa erbesteratu behar izan zuen, Boumedienen estatu kolpearen ondorioz. Parisen karrera artistiko distiratsu bezain emankorra hasi zuen zineman, antzerkian eta literaturgintzan.
Bere literatura lanen artean Aljeriar kuartetoa tetralogia nabarmentzen da, lau eleberriok osatua: Maitasuna, Fantasia, Sultanaren itzala eta Handia da presondegia. Obra horren bidez indarkeriaren aurkako eta emakumeen aldeko borrokalari nekaezin gisa ezagutarazi zuen bere burua. Bere beste obra garrantzizko bat Medinatik urrun da (1993), emakume musulmanari buruzko ikuspegi zorrotza, hejiratik (622) gaur egun arte. 1998an Dolua basakeria batengatik eleberria argitaratu zuen, bere herrialdeko gatazka armatuetan hil diren pertsona guztiei egindako omenaldi gisa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q157313
* Multimedia: Assia Djebar / Q157313
# Assens

Assens izan daiteke:
* Assens (Danimarka), Danimarkako udalerria
* Assens (Vaud), Suitzako udalerria
* Rafael Cansinos-Asséns (1882–1964), espainiar poeta
# Assesse

Assesse, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Namur probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 6.660 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715246
* Multimedia: Assesse / Q715246
# Avec amour et acharnement

Avec amour et acharnement 2022ko Claire Denis frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Elkar ezagutu zutenean, Sara Françoisekin bizi zen, Jeanen lagun onenarekin. Orain, Jeanek eta Sarak elkar maite dute, eta 10 urte daramate elkarrekin bizitzen. Egun baten, Sarak François ikusiko du kalean. François ez da konturatuko, baina Sarak bizitza bat-batean alda dakiokeela sentituko du.

## Aktoreak

* Juliette Binoche : Sara
* Vincent Lindon : Jean
* Grégoire Colin : François
* Bulle Ogier : Nelly
* Issa Perica : Marcus
* Mati Diop : Gabrielle
* Hana Magimel :
* Alice Mesnard : Alice

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105085668
* Multimedia: Avec amour et acharnement / Q105085668
# Avegno

Avegno Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. 2.579 biztanle ditu, 10,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Avegnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rapallo Sori Tribogna Uscio Recco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q266580
* Multimedia: Avegno / Q266580
# Avegno Gordevio

Avegno Gordevio Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Maggia Subdistrict $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,519 biztanle zituen 27,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70603
Maggia Mergoscia Minusio Lavertezzo Verzasca $^{(en)}$
# Aveiroko itsasadarra

Aveiroko itsasadarra (portugesez: Ria de Aveiro) Portugal iparraldeko kostaldean kokaturik dagoen itsasadarra da Aveiro barrutian dagoena.

## Historia

Ozeanoaren atzerapenaren ondorioz sortu zen. XVI mendean hareazko barra batek itxi zuen ozeanorako bidea eta aintzira bihurtu zen. 1806an Oudinot arkitekto frantsesak kanal artifiziala ireki zuen Barra eta São Jacinto herrixken artean, Aveiro hiria inguratzen zuen harresiko harriak erabiliz.

## Geografia

Ozeano Atlantikoaren kostaldearen paralelo doa eta 11 kilometrotako zabalera eta 45 kilometrotako luzera dauka, Ovar (iparraldean) eta Mira (hegoaldean) herrien artean zabaltzen da.
Guztira 11.000 hektareatako azalera dauka, hauetako 6.000 ur azpian daude beti. Lau kanal nagusi dituen arren hauek zatitu egiten dira eta putzuak eta uharteak agertzen dira. Vouga, Antuã, Boco eta Fontão ibaiek ekartzen dituzte beren urak itsasadarrean. Kostaldeko hareazko barra São Jazinto Dunen Natura Erreserba izendatua dago.

## Jarduera ekonomikoa

Arrain dibertsitate handiak hegazti migratzaileentzako toki egokia bihurtzen badute ere arrantza jarduera ekonomiko garrantzitsua da. Dena dela historikoki gatzagak izan dira inguruko ekonomiaren jarduera nagusia. Gaur egun era tradizionalean ustiatzen den produktua da gatza.
Turismoa ere jarduera ekonomiko aipagarria bihurtu da.

## Iruditegia

* Gatzagak.
* Barrako itsasargia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379557
* Multimedia: Ria de Aveiro / Q379557
# Aveinte

Aveinte Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 106 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1445425
* Multimedia: Aveinte / Q1445425
# Aveiro (barrutia)

Aveiroko barrutia Portugalgo 18 barrutietako bat da, herrialdeko iparraldean kokatua. 2808 km² ditu, eta 2001ean 713.578 biztanle zituen. Hiriburua Aveiro bera da.

## Mugakideak

Mugakide hauek itu: iparraldean Portoko barrutia, ekialdean Viseuko barrutia, hegoaldean Coimbrako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.

## Kontzejuak

Ondorengo 19 kontzejuak (concelhos edo municípios) hartzen ditu barne:
* Águeda [urbe]=(cidade)
* Albergaria-a-Velha
* Anadia [urbe]
* Arouca
* Aveiro [urbe;cefurdo]=(capital distrital)
* Castelo de Paiva
* Espinho [urbe]
* Estarreja [urbe]
* Ílhavo [urbe]
* Mealhada [urbe]
* Murtosa
* Oliveira de Azeméis [urbe]
* Oliveira do Bairro [urbe]
* Ovar [urbe]
* Santa Maria da Feira [urbe]
* São João da Madeira [urbe]
* Sever do Vouga
* Vagos
* Vale de Cambra [urbe]

## Ondasun nabarmenak

* Aveiroko Kanalak.
* Aveiroko txalupa tipikoak.
* Aveiroko itsasadarra.
* Gatzagak.
* Barrako itsasargia.

## Pertsonaia ezagunak

* Jose Afonso (1929-1987), abeslaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210527
* Multimedia: Aveiro (district) / Q210527
# Aveiro (Pará)

Aveiro Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 18.290 biztanle ditu 17.074,051 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q790342
* Multimedia: Aveiro (Pará) / Q790342
# Aveiroko elizbarrutia

Aveiroko elizbarrutia (portugesez: Diocese de Aveiro, latinez: Dioecesis Aveirensis) Erromatar Eliza Katolikoaren portugaldar elizbarrutietako bat da. 1938ko abuztuaren 24an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Aveiron dago. Egun apezpikua António Manuel Moiteiro Ramos da.

## Apezpikuen zerrenda

* João Evangelista de Lima Vidal (1940-1958)
* Domingos da Apresentação Fernandes (1958-1962)
* Manuel d’Almeida Trindade (1962-1988)
* António Baltasar Marcelino (1988-2006)
* António Francisco dos Santos (2006-2014)
* António Manuel Moiteiro Ramos (2014-)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Diocese of Aveiro» Catholic Hierarchy.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q740828
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of Aveiro / Q740828
# Bayamo haizea

Bayamo Kubako lehorretik hegoaldeko itsasertzean sortzen den oso haize bortitza da. Bereziki Bayamo badian eragiten du eta hortik datorkio izena.

## Erreferentziak

* ↑ http://ggweather.com/winds.html Winds

## Kanpo estekak

* Datuak: Q812093
# Bayan Nur

Bayan Nur (txinera sinplifikatuz: 巴彦淖尔; pinyineraz: Bāyànnào'ěr; mongolieraz:), Barne Mongolia eskualde autonomoan kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.741.000 biztanle inguru dauzka 2008ko erroldaren arabera eta 65.788,0 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Linhe Barrutia (临河区)
* Wuyuan Konderria (五原县)
* Dengkou Konderria (磴口县)
* Urat Aurreko Bandera (乌拉特前旗)
* Urat Erdiko Bandera (乌拉特中旗)
* Urat Atzeko Bandera (乌拉特后旗)
* Hanggin Atzeko Bandera (杭锦后旗)

## Klima

Datu klimatikoak (Linhe barrutia (1971−2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −3.3 | 1.4 | 8.5 | 17.5 | 24.6 | 28.8 | 30.7 | 28.3 | 23.1 | 15.4 | 5.6 | −1.4 | 14.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −15.1 | −11.6 | −5.0 | 2.7 | 9.7 | 14.9 | 17.9 | 16.1 | 9.8 | 2.4 | −5.4 | −12.1 | 2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 1.0 | 1.1 | 3.0 | 4.2 | 10.8 | 14.3 | 34.1 | 47.7 | 18.9 | 8.5 | 1.7 | 0.4 | 145.7 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 0.9 | 1.2 | 1.5 | 1.5 | 3.0 | 4.4 | 7.4 | 8.1 | 4.6 | 2.3 | 1.0 | 0.6 | 36.5 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Barne Mongolia eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ http://www.weather.com.cn Weather China

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Qujing hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q571126
* Multimedia: Bayannur / Q571126
# Bayanda Walaza

Bayanda Walaza (Katlehong, Gauteng, 2006ko otsailaren 9a) atleta hegoafrikarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuena 4x100 m erreleboen proban.

## Biografia

Gauteng rpobintzian jaio zen eta Curro Hazeldean School ikastetxean ikasi zuen. 2023ko urtarrilean Hegoafrikako gazte mailako 200 metrotako txapelduna izan zen eta 100 metrotan txapeldunordea. 2023ko Afrikako gazte mailako txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen 100 metrotako proban.
2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan Hegofrikako taldearekin 4x100 m errelebotako proban zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 02 ! | 4x100 m erreleboak |
| Afrikako Txapelketa (gazte mailan) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Ndola ( Zambia) | 03 ! | 100 metro |

## Markak

* 100 metro - 10.13 (Pretoria, 2024)
* 200 metro - 20.34 (Pretoria, 2024)

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) https://trtafrika.com/sports/south-africa-wins-mens-4x100m-relay-silver-in-an-african-record-18194035.+«South Africa wins men's 4x100m relay silver in an African record - TRT Afrika» South Africa wins men's 4x100m relay silver in an African record (Noiz kontsultatua: 2024-08-22).
* ↑ (Ingelesez) Whitehead, Mosibodi. (2023-05-26). «Walaza wins big at Vorentoe Awards as school athletics programme searches for new sponsor» The Top Runner (Noiz kontsultatua: 2024-08-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126811440
# Bayano (aintzira)

Bayano lakua Panamako probintziaren ekialdean dagoen urtegi bat da. 1976an sortu zen, Bayano ibaia presatu zenean. Panamako bigarren ur-gorputz handiena da, Gatún lakuaren atzetik.
Ibaia eta lakua Bayano izeneko beltz zimarroiaren izena daramate, Panamako XVI. mendeko esklabo-matxinada handienaren buruzagia.
Bayano kobak lakuaren hegoaldean daude.

## Erreferentziak

* ↑ Panama Hydrologic Regime
* ↑ Friar, William. Panama. Moon Publications (2008), p. 419. ISBN 1-59880-085-X.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2031187
* Multimedia: Lago Bayano / Q2031187
# Bayaceko gaztelua

Bayac-eko gaztelua XIV. mendeko gaztelu frantses bat da. Bayac udalerrian dago, Dordoina departamenduan, Akitania Berria eskualdean.
Monumentu historikoen zerrendan inskribatua da.

## Aurkezpena

Bayac-eko gaztelua Couze-ko ezkerreko ibaiertzean eraiki zen, Bayac herriaren ekialdean. Gaur egun, XIV. mendeko eraikinak baino ez ditu mantentzen, harana menperatzen duten bi dorre. Horietako batek, ziega baten antzekoa, oraindik "Erreginaren Ganbera" du, Akitaniako Alienor, eta bertara iristeko torloju monumentaleko harrizko eskailera batetik igo behar da. Matakandun dorre hauetako bat, alboetan, orraztuta eta horman sartuta dagoen zaintzaile-etxola batez inguratuta dago. XVI. mendeko dorre zirkularra eta XVIII. mendean eta gero XIX. mendean eraikitako etxebizitzaren gorputzak, multzoari bere hasierako defentsa itxura galerazi zioten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1808663
* Multimedia: Château de Bayac / Q1808663
# Bayamo

Bayamo Kubako hiri eta udalerria da, Granmako probintziako hiriburua dena.

## Bayamotar ezagunak

* Francisco Vicente Aguilera (1821–1877), iraultzailea.
* Conrado Roblejo Aguilera (1966), medikua.
* José Antonio Cedeño (1939), artista.
* Carlos Manuel de Céspedes (1819–1874), iraultzailea.
* Perucho Figueredo (1818–1870), musikagilea.
* Pablo Milanés (1943), abeslaria.
* Tomás Estrada Palma (1832–1908), Kubako presidentea.
* Rolando Uríos (1971), eskubaloi jokalaria.

## Erreferentziak

* ↑ Cuba : Population, History and Resources, Oficina Nacional del Censo, 1909. — Oficina Nacional de Estadistica de Cuba (ONE)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115382
* Multimedia: Bayamo / Q115382
# Bayan Obo Mining barrutia

Bayan Obo Mining barrutia (txinera tradizionalez: 白云鄂博矿区) Txinako barruti bat da, Baotou barruan. Azken zentsuaren arabera 26.050 biztanle zituen 247.89 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8895769
* Multimedia: Bayan Obo / Q8895769
# Bayan konderria

Bayan konderria (txinera sinplifikatuz: 巴彦县 ; pinyineraz: Bāyàn Xiàn), Harbin osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 700.000 biztanle bizi ziren 3.138,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Harbinen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Bayan konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q812096
* Multimedia: Bayan County / Q812096
# Bayano

Bayano (Ballano, Vallano edo Bayamo) XVI. mendeko esklabo egindako afrikar matxinatuen buruzagia izan zen Panaman, beltz zimarroia. Bayanoren matxinadak bezala ezagutzen direnak zuzendu zituen.

## Biografia

Bere jaioterria ezezaguna bada ere, bi hipotesi dira. Batetik, fray Pedro de Aguadoren arabera, Sierra Leonako Mandingen kidea zen. Bestetik, yoruba zela, hizkuntza horretako bayanni hitzak trumoiaren jainkoaren fededunek gurtzen duten idolo edo objektu bat izendatzen duelako.

### Bayanoren matxinadak

Matxinada noiz hasi zen ez dago argi. Batzuen arabera, atlantikoa zeharkatzen zuen beltz tratularien itsasontzian hasi zen. Besteen arabera, Kolonbiarekin mugan dagoen Darién probintziara, Panamara, iritsi ondoren.
Iturriaren arabera, 400 eta 1.200 zimarroi artean batu zituen eta Ronconcholon izeneko palenque bat ezarri zuten egungo Chepo edo Bayano ibaitik gertu. Bost urte baino gehiago iraun zuten gerrillari-gerran, beren komunitatea eraikitzen ari zirela. Espainiarrek, Carreño kapitaina buru zutela, palenquea suntsitu eta Bayano bera harrapatu zuten. Francisco Carreño kapitainak gobernadorearen aurrera eraman zuen. Honek Bayanoren krimenak eta lapurretak barkatu eta bake-hitzarmen bat sinatu zuen harekin, aske utzita. Bayano eta bere kideak erresistentzia agertzen jarraitu zuten.

### Atxiloketa

Azkenik, Pedro Urtsuak Bayano eta bere 300 soldadu atxilotu zituen. Bayanoren kideak Panamatik kanpora saldu zituzten, berriro antolatu ez zitezen. Aguadoren arabera, Peruko erregeordeari, Hurtado de Mendoza, bidali zion Bayano, Limara. Honek berriz Espainiara bidali zuen, Sevillara hain zuzen ere.

## Aitortzak

Panamako hainbat eremu geografikok Bayanoren izena daramatzate, besteak beste, Bayano ibaia, Bayano lakua eta Bayano kobak.

## Erreferentziak

* ↑ Charles C. Mann: 1493. Uncovering the New World Columbus Created, Vintage Books, New York City, 2012, p. 449.
* 1 2 3 Pedro de Aguado: Historia de Venezuela, libro 9, capítulos 9–13
* 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) Hidalgo Pérez, Marta. (2019). ««Volviendo a los valientes cimarrones»: Visiones e historia del cimarronaje en Panamá a través de los versos de la dragontea de Lope de Vega» Boletín Americanista, año lxix, 2 (Barcelona) 79: 113-130. ISSN 0520-4100..
* ↑ (Gaztelaniaz) Tardieu, Jean-Pierre. (2009). Cimarrones de Panamá: la forja de una identidad afroamericana en el siglo XVI. Iberoamericana Editorial ISBN 978-84-8489-456-8. (Noiz kontsultatua: 2024-03-27).
* ↑ Emmanuel K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. (editor.): Dictionary of African Biography, volumen 1 (Abach–Brand), Oxford University Press, New York 2012, p. 406
* ↑ «Ursúa Díez de Armendariz, Pedro de - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-27).

## Kanpo estekak

* Diarios de campo | Cap. 4: Las resistencias afro. El reino de Bayano - ICANH
* Datuak: Q2176608
# Assa ikastola

Assa ikastola Lapuebla de Labarcan dagoen ikastola pribatua da. Ikastola, herriko María Cruz Saenz Díaz kalean dago eta 1979ko apirilean zabaldu zen.

## Irakaskuntza

Assa Ikastolak 2 eta 18 urte bitarteko 300 ikasle ditu. 2004. urtean, ikastolak 25. urteurrena ospatu zuen "Ametsa asmo, asmoa gogo, gogoa bidean" lelopean.

## Araba Euskaraz

Assa Ikastola 1994ko eta 2014ko Araba Euskarazen antolatzailea izan da.

## Kanpo estekak

* Assa Ikastolaren bloga.
* Ikastolaren 25. urteurrenari buruzko albistea Berrian.
* Assa ikastolako wikispaces
* Datuak: Q12254304