OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abaria jauregia

Abaria jauregia edo Abaria etxea Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen jauregi bat da. Hain zuzen ere, Ordiziako Alde Zaharrean kokatua dago, Ordiziako enparantza nagusian. Alboan, Sujetoenea etxea du.

## Historia

XVII. mendeko jauregi bat da. 1875eko ekainaren 6an Karlos Borboikoa Ordiziara Gipuzkoako Foruak zinpetzera etorri zenean eraikin honetan ostatu hartu zuen.
Gaur egun eraina Kutxaren sukurtsal baten egoitza da.

## Iruditegia

* Abaria jauregia.
* Abaria jauregiko armarria.

## Kanpo estekak

* Abaria etxea. Hiru.com
* Datuak: Q12252722
* Multimedia: Abaria jauregia / Q12252722
# Abarkagileen greba (1920)

Abarkagileen greba 1920an Azkoitian hasi zen lan munduko gatazka izan zen.

## Gertakizunak

1920ko urriaren 6an, Grebara jo zuten Azkoitiko abarka fabriketako langileek. Langabezia gora zihoala eta, bizi-baldintza duinen alde jo zuten grebara. Errepresio gogorrarekin erantzun zieten ugazabek, lantegiak itxi eta Guardia Zibila bidaliz. Tailer atarian zazpi langile zauritu zituen poliziak.
Makiñisten Anaitasunak eskuorri bat plazaratu zuen, euskara hutsean. “Azkoitiko erriari, langilleei batez ere: Kaleko arriak berak ere negar egingo lukete adituko balute zenbait langilleren etxian gertatutzen dana. Negarra ez da sendagaia. Malkua begiyatatik irtenarekin ez dezu arkituko zure zoriona”.

## Bibliografia

* Iñigo Aranbarri. Gure Mendea: Ehun urte euskal kulturan, Lasarte-Oria:Argia, 1999, 320 or.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/grebara-jo-zuten-azkoitiko-abarka-fabriketako-langileek

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122956736
# 2830 Greenwich

2830 Greenwich asteroide baten izena da. 1980ko apirilaren 14an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 GA izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2830 Greenwich asteroidearen orbitak batezbeste 2,378 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,89 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,866 distantziara. Eszentrikotasuna 0,205 da, eta makurdura orbitala 25,35ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutoa 12.64 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q645862
# 2831 Stevin

2831 Stevin asteroide baten izena da. 1930eko irailaren 17an aurkitu zuen H. van Gent-ek Johannesburgo Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1930 SZ izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2831 Stevin asteroidearen orbitak batez beste 2,226 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,785 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,666 distantziara. Eszentrikotasuna 0,198 da, eta makurdura orbitala 4,22ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.6 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150189
# 2834 Christy Carol

2834 Christy Carol asteroide baten izena da. 1980ko urriaren 9an aurkitu zuen C. S. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 TB izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2834 Christy Carol asteroidearen orbitak batez beste 2,541 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,137 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,945 distantziara. Eszentrikotasuna 0,159 da, eta makurdura orbitala 6,44ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1068043
# 2829 Bobhope

2829 Bobhope asteroide baten izena da. 1948ko abuztuaren 9an aurkitu zuen E. L. Johnson-ek Johannesburgo Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1948 PK izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2829 Bobhope asteroidearen orbitak batez beste 3,085 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,497 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,673 distantziara. Eszentrikotasuna 0,191 da, eta makurdura orbitala 14,33ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 10.7 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q677805
* Multimedia: 2829 Bobhope / Q677805
# 2832 Lada

2832 Lada asteroide baten izena da. 1975eko martxoaren 6an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1975 EC izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2832 Lada asteroidearen orbitak batez beste 2,476 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,262 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,69 distantziara. Eszentrikotasuna 0,086 da, eta makurdura orbitala 4,17ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.3 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048176
# 2836 Sobolev

2836 Sobolev asteroide baten izena da. 1978ko abenduaren 22an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1978 YQ izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2836 Sobolev asteroidearen orbitak batez beste 2,999 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,714 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,284 distantziara. Eszentrikotasuna 0,095 da, eta makurdura orbitala 9,68ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q920133
* Multimedia: 2836 Sobolev / Q920133
# 282 Clorinde

282 Clorinde, asteroide gerrikoan aurkitutako 282. asteroidearen izena da. 1889ko urtarrilak 28an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.
Bere izena, Clorindaren omenezkoa da, Torquato Tassoren Jerusalem askatua liburuan, Etiopiako erregea zen Sanaporen alaba zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150164
# 2833 Radishchev

2833 Radishchev asteroide baten izena da. 1978ko abuztuaren 9an aurkitu zuten Liudmila Txernykh eta Nikolai Txernykhek Krimeako Astrofisika Behatokian.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1978 PC izena zeraman. Gaur egungo izena Aleksandr Radistxev idazlearen omenez jarri zioten.

## Orbitaren ezaugarriak

2833 Radishchev asteroidearen orbitak batez beste 2,878 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,687 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,069 distantziara. Eszentrikotasuna 0,066 da, eta makurdura orbitala 1,33ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1062304
* Multimedia: 2833 Radishchev / Q1062304
# 283

    Artikulu hau 283. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Berrehun eta laurogeita hiru.

## Jaiotzak

* Luzia Sirakusakoa, Eliza katolikoko martiria (h. 304).

## Heriotzak

* Abenduaren 7a – Eutikiano, Aita santua.
* Karo, erromatar enperadorea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32054
* Multimedia: 283 / Q32054
# 2835 Ryoma

2835 Ryoma asteroide baten izena da. 1982ko azaroaren 20an aurkitu zuen T. Seki-ek Geisei Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1982 WF izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2835 Ryoma asteroidearen orbitak batez beste 2,746 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,529 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,964 distantziara. Eszentrikotasuna 0,079 da, eta makurdura orbitala 1,34ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.0 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732461
# Agustín Luengo

Agustín Luengo Capilla, ezagunagoa extremadurar erraldoia (gaztelaniaz: El Gigante Extremeño) ezizenarekin (Puebla de Alcocer, 1849ko abuztuaren 15a – 1875eko abenduaren 31) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,35 metro garai izatera heldu zen.
Kondaira beltz bat dago Agustin Luengo Capillaren inguruan. Berez iluna zena argi(egi) bihurtzeko ahalegin bat, eta berez iluna zenari argia emateko beste bat. Bada Extremadurako erraldoiari buruzko bertsio urardotu bat: 12 urterekin hasi zirela hura zirku eta ikuskizunetan erakusten. Alfontso XII.a Espainiako erregeak ezagutu nahi izan zuela, berarekin argazki bat atera zuela, eta bi bota erraldoi oparitu zizkiola. Halaxe egin zuela jauzi ospera. Eta Madrilera amarekin joan zela, zituen oinazeak nork arinduko, eta akromegalia nork sendatuko.
Puntu horretara arte historialari ia denak datoz bat. Hortik aurrerakoetan, zalantzak: Pedro González de Velasco mediku ezagunak tratu bat egin zuela amarekin. Semea zainduko zuela agindu ziola, baldin hildakoan haren gorpua ematen bazion. Eta baiezkoa eman zutela Agustinek eta haren amak. Baina ez zuela tratuak asko iraun, tuberkulosiak jota hil zelako Luengo. Luis Ángel Sánchez Gómez Madrilgo Complutense Unibertsitateko historialariak gezurtatu egin ditu bertsio horren puntu asko, berriki argitara emandako ikerketa batean. Kontuak kontu, Agustín Luengoren hezurdura ikusgai dago Madrilgo Antropologia Museoan.

## Erreferentziak

* 1 2 Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2020-11-05). «Migel Joakinen garaikideak» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5660740
* Multimedia: Agustín Luengo Capilla / Q5660740
# Agustín Moreto

Agustín Moreto y Cabaña (Madril, 1618ko apirilaren 9a - Toledo, 1669ko urriaren 28a) espainiar idazlea izan zen. Antzerki-lanak idatzi zituen batez ere, Lope de Vegaren ildotik. Filipe IV.aren gorteko olerkari izan zen. Lan lirikoak, sakramentu-autoak, laudorioak, dantzak, mojingak eta entremesak idatzi zituen, baina komediek eman zioten ospe handiena (ehundik gora komedia idatzi zituen). El desdén con el desdén (1654) obra hartzen da Moretoren lan nagusitzat.

## Lanak

* El acaso y el error
* Amor y obligación
* Antes morir que pecar edo San Casimiro
* Antíoco y Seleuco edo A buen padre mejor hijo
* Cómo se vengan los nobles
* De fuera vendrá edo De fuera vendrá quien de casa nos echará
* El caballero
* El Cristo de los milagros edo El Santo Cristo de Cabrilla
* El defensor de su agravio
* El desdén, con el desdén
* El Eneas de Dios, El caballero del sacramento edo El blasón de los Moncadas
* El ermitaño galán y mesonera del cielo
* El esclavo de su hijo edo El azote de su patria y renegado Abdenaga
* El Job de las mujeres
* El licenciado Vidriera
* El lindo don Diego
* El más ilustre francés, San Bernardo
* El mejor amigo, el rey
* El parecido
* El parecido en la corte
* El poder de la amistad
* El valiente justiciero edo El ricohombre de Alcalá
* Empezar a ser amigos edo Hacer del contrario amigo
* Fingir y amar
* Hasta el fin nadie es dichoso
* Industrias contra finezas
* La cena del rey Baltasar
* La confusión de un jardín
* La fortuna merecida edo Merecer para alcanzar
* La fuerza de la ley
* La misma conciencia acusa
* La negra por el honor
* La vida de San Alejo
* Las travesuras de Pantoja
* Lo que puede la aprehensión edo La fuerza del oído
* Los más dichosos hermanos edo Los siete durmientes
* Los hermanos encontrados edo Satisfacer callando
* Los jueces de Castilla
* No puede ser edo No puede ser el guardar una mujer
* Primero es la honra
* San Franco de Sena edo El ciego de mejor vista y lego del Carmen
* Trampa adelante
* Yo por vos y vos por otro

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q399346
* Multimedia: Agustín Moreto / Q399346
# Agustín González

Agustín González Martínez (Linares, Jaéngo probintzia, 1930eko martxoaren 24a - Madril, 2005eko urtarrilaren 16a), espainiar antzerki, telebista eta zinemako aktore bat izan zen.

## Filmografia hautatua
### Zinema

* Felices Pascuas, 1954.
* Un tipo de sangre, 1960.
* Mi calle, 1960.
* Mi noche de bodas, 1961.
* Diferente, 1961.
* Plácido, 1961.
* Atraco a las tres, 1962.
* Los que no fuimos a la guerra, 1962.
* El mundo sigue, 1963.
* El verdugo, 1963.
* La verbena de la paloma, 1963.
* Secuestro en la ciudad, 1964.
* Tengo 17 años, 1964.
* De cuerpo presente, 1967.
* La Regenta, 1974.
* El diputado, 1978.
* La escopeta nacional, 1978.
* Patrimonio Nacional, 1980.
* El nido, 1980.
* El divorcio que viene, 1980.
* Las aventuras de Enrique y Ana, 1981.
* Volver a empezar, 1981.
* Gary Cooper, que estás en los cielos, 1981.
* En septiembre, 1982.
* Nacional III, 1982.
* Buscando a Perico, 1982.
* La colmena, 1982.
* Las bicicletas son para el verano, 1983.
* El caso Almería, 1983.
* El crack II, 1983.
* Los santos inocentes, 1984.
* El Pico II, 1984.
* Dos mejor que uno, 1984.
* Madre in Japan, 1985.
* Stico, 1985.
* Total, 1985.
* Crimen en familia, 1985.
* La corte de Faraón, 1985.
* La vaquilla, 1985.
* A la pálida luz de la luna, 1985.
* Mambrú se fue a la guerra, 1985.
* Redondela, 1986.
* Hay que deshacer la casa, (1986).
* Moros y cristianos, 1987.
* Policía (1987).
* La marrana, 1992.
* Belle Époque, 1992.
* Después del sueño, 1992.
* Aquí, el que no corre...vuela, 1992.
* Todos a la cárcel, 1993.
* Los peores años de nuestra vida, 1994.
* Siete mil días juntos, 1994.
* Así en el cielo como en la tierra, 1995.
* La ley de la frontera (1995)
* El abuelo, 1998.
* Caricias, 1998.
* Historia de un beso, 2002.
* Tiovivo c. 1950, 2004.
* El último día del principio de tu vida, 2005.

### Telebista

* Firmado Pérez (1963).
* Historia de la frivolidad (1967)
* Silencio, estrenamos (1974).
* Cervantes (1980)
* El jardín de Venus (1983-1984)
* Cuentos imposibles (1984).
* Escalera exterior, escalera interior (1986)
* Clase media (1987)
* Los ladrones van a la oficina, 1993-1996
* Compuesta y sin novio (1994).
* Oh! Espanya (1994)
* Todos a bordo (1995).
* Pepa y Pepe (1995).
* Éste es mi barrio (1996-1997)
* Mamá quiere ser artista (1997)
* Ni contigo ni sin ti (1998)
* La vida en el aire (1998)
* Arrayán (1999)
* A las once en casa (2000)
* Cuéntame cómo pasó (2002)
* Viento del pueblo. Miguel Hernández (2002)
* 7 Vidas, 2003
* La vida de Rita (2003)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q399284
# Agustín Gómez Pagola

Agustín Gómez Pagola (Errenteria, 1922ko azaroaren 18a - Mosku, 1975eko azaroaren 16a) gipuzkoar politikaria eta futbolaria izan zen.

## Biografia

1922ko azaroaren 18an, Agustín Gómez Pagola futbolaria jaio zen Errenterian. 1936ko Gerran Sobietar Batasunera bidali zuten umeetako bat izan zen. Moskuko Torpedo futbol-taldean nabarmendu zen, sobietar selekzioan jokatzera iritsiz. 1956ean Madrilgo Atleticok fitxatu zuen, eta erretiratzean, Euskal Herrira itzuli zenean, Euskadiko Alderdi Komunista berregituratzeko lanetan aritu zen.
Kirol-gaiak landu zituen Arragoa Euskadiko Alderdi Komunistaren ezkutuko aldizkarian. Polizia frankistak atxilotu eta torturatu egin zuten 1961ean. Ondoren, ihes egitea lortu zuen eta Frantziara joan zen. KGBko agentea ere izan zen garai hartan. 1969. urtean, Carrilloren eurokomunismoarekin ados ez zegoelarik, PCE (VIII-IX. Kongresua) alderdi komunista sobiet-zalea sortu zuen, Eduardo Garcíarekin batera. 1975ean Moskun hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ https://sport.jotdown.es/2023/05/10/agustin-gomez-pagola-el-nino-de-rusia-que-volvio-como-espia-del-kgb-a-espana-y-jugo-en-el-atletico-de-madrid/
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/agustin-gomez-pagola-futbolaria-jaio-zen-errenterian

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Mitxel Ezkiagak idatzitako erreportaia.
* Datuak: Q1975921
# Agustín Gómez

Agustín Gómez izenarekin honako pertsonak aurki daitezke:
* Agustín Gómez Arcos, espainiar antzerkigilea
* Agustín Gómez Morato, espainiar militarra
* Agustín Gómez Pagola, Errenteriako politikari komunista
* Agustín Washington Gómez Carrillo, Guatemalako politikaria eta hizkuntzalaria
# Agustín Lezo

Agustín Lezo Palomeque (Lima, 1724ko abuztuaren 28a-Zaragoza, 1796ko otsailaren 10a) gipuzkoar elizgizona izan zen. Aita Peruko erregeordea zuen eta, umea zela, Pasaiara bidali zuten, Blas Lezo osabaren etxera. Salamancako Unibertsitatean doktorea, 1779an Iruñeko apezpiku izendatu zuten.. 1783an Zaragozako artzapezpiku bilakatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13048327
* Multimedia: Agustín de Lezo Palomeque / Q13048327
# Agustín Gómez Arcos

Agustín Gómez Arcos (Enix, Almeria, Espainia, 1933ko urtarrilaren 15a - Paris, Frantzia, 1998ko martxoaren 20a) espainiar antzerki-idazlea izan zen.

## Biografia

Sorterrian bizi izan zen haurretan, artzain-lanetan, besteak beste; baina Bartzelonara aldatu zen geroago, zuzenbideko ikasketak egitera. Orduan hasi zen, hain zuzen ere, antzerkiaren munduarekin harremana edukitzen.
1967an Frantziara joatea erabaki zuen. Bere antzerki-lanetan tolerantziarik eza eta zapalkuntza politiko eta erlijiosoa salatu zuen. Horretarako, antzerkigintza esperimental eta marjinalaren alorrean murgildu zen, eta baliabide esperpentikoak eta espresionistak erabili zituen, sarritan ametsa eta irrazionaltasuna gogoratuz. Frantziara joan aurreko urtean, Lope de Vega Saria irabazi zuen Queridos míos, es preciso contaros ciertas cosas ("Nire maiteak, zuei zenbait gauza kontatu beharrean nago") lanarekin, baina garai hartako espainiar antzerkigintzan horrek ez zuen balio handirik, garai hartan egile ez komertzialak ez baitziren begi onez ikusiak, eta ikusleek zein kritikariek gutxietsi egiten baitzituzten, oro har, bestelako lanak. Horrez gainera, eta sariak sari, arazoak izan zituen zentsurarekin ere. Frantziara joan ondoren, bi aldiz izan zen Goncourt Sarian finalista, eta Arteen eta Letren Errepublikako Zaldun izendatu zuten, 1985ean.
Gómez Arcosen antzerki-lanen artean, aipagarriak dira Elecciones generales (1960, "Hauteskunde orokorrak"), Diálogos de la herejía (1964, "Heresiaren elkarrizketak"), Los gatos (1965, "Katuak") eta Interview de Mrs. Muerta Smith por sus fantasmas (1972an argitaratu eta 1991. urtera arte estreinatu ez zena, "Mrs. Hildako Smith bere fantasmek elkarrizketatua").

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2740907
* Multimedia: Agustín Gómez-Arcos / Q2740907
# Agustín Loser

Agustín Loser, (General Alvear, Argentina, 1997ko urriaren 12a), boleibolean lehiatzen den kirolari argentinarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen boleibolean Argentinako taldearekin, Frantziaren eta ROC taldearen atzetik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Facundo Conte, Santiago Danani, Luciano De Cecco, Agustín Loser, Bruno Lima, Nicolás Méndez, Ezequiel Palacios, Federico Pereyra, Cristian Poglajen, Martín Ramos, Matías Sánchez eta Sebastián Solé-k.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoak, estalia |

## Erreferentziak

* ↑ «Agustin Loser» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Agustín Loser WorldofVolley-en (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52420044
* Multimedia: Agustín Loser / Q52420044
# Abazinia

Abazinia, Abazashta edo Abaza Kaukaso Handia mendilerroaren iparraldean dagoen herrialde historiko bat da. Gaur egun Errusiako Karatxai-Txerkesia errepublikaren barruan dago. Abkhaziarrekin lotura duten eta abaziniera hitz egiten duten abaziniarren bizilekua da.
Behinola Abkhaziako erresumaren parte izan zen. Abaziniarren arbasoak Sadz herria izan zen, Itsaso Beltzan bizi zirenak, baina Ubykhen presiopean mendietara joan ziren. XVI. eta XVIII. mendeen artean Kabardaren parte izan zen eta, batzuetan Krimeako khanerriaren erasoak jasan zituen. XIX. mendetik aurrera Errusiako Inperioaren menpe egon zen. Kabardiar, krimear eta errusiarren agintearen garaian abaziniar asko deserriratu zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1968554
# Abba Eban

Abba Eban (hebreeraz: אבא אבן‎ ˈʔaba ˈʔeven ahoskatua; Aubrey Solomon Meir Eban jaioa eta, gero, Abba Solomon Meir Eban; Lurmutur Hiria, 1915eko otsailaren 2a – Tel Aviv, 2002ko azaroaren 17a) Israelgo politikaria izan zen. Sarritan izan zen ministro; Israelen jokaera aldeztu zuen Nazio Batuetan, 1967ko ekaineko gerratearen ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ "Abba Eban: Israeli statesman." Encyclopædia Britannica. Retrieved 2016-01-03.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q305776
* Multimedia: Abba Eban / Q305776
# Abaza

    Artikulu hau kaukasoar herriari buruzkoa da; Errusiako hiria gaitzat duena beste hau da: «Abaza (hiria)»
Abazak (abazera eta abkhazieraz: Абаза; adigeraz: Абазэхэр; errusieraz: Абазины; turkieraz: Abazalar; arabieraz: أباظة‎) iparraldeko Kaukasian bizi den talde etnikoa da. Euren hizkuntza, abazera, ibero-kaukasoar familiakoa da.
Egungo Abkhaziako mendebaldean dagoen Sadzen eskualdean dute jatorria. Handik, XIV. eta XV. mendeetan zehar, Abaziniara migratu ziren eta XVIII. eta XIX. mendeetan zehar Otomandar Inperioaren beste eskualdetara.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213040
* Multimedia: Abazins / Q213040
# Abaíra

Abaíra Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 7.301 biztanle ditu 538,677 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1645077
* Multimedia: Abaíra / Q1645077
# Abazeno

Abazeno (antzinako grezieraz: Ἀβάκαινον —Diodoro Sikulo eta Esteban Bizantziokoa—; Ἀβάκαινα —Klaudio Ptolomeo—) Siziliako hiri bat zen, iparraldeko kostatik 6,5 kilometrora kokatua, Tindaris eta Milas artean, azken hiri horretatik 13 kilometrora.

## Historia

Abazeno sikuloen hiria zen eta, dirudienez, ez zuen greziar kolonorik izan, nahiz eta greziar kulturan murgilduta egon. Hasieran, Tindaris sartuta zegoen haren lurralde barruan, baina Dionisio Zaharrak bereizi zuen azken hiria fundatzean, K.a. 395ean. Dionisiok Magon kartagotarrak irabazi zituen Abazenoko guduan K.a. 393an.
Dionisio I.a, Agatokles eta Hieron I.aren gerretan aipatzen denaren arabera, argi dago hiria garrantzia handikoa izan zela, baina Hieronen ostean, historiatik desagertzen da eta Zizeronaren In Verrem lanean ezta aipatzen ere. Hala ere, Klaudio Ptolomeok hiria izendatzen du existituko balitz bezala. Haren gainbehera etorri zen Tindarisen goraldiaren erruz.
Ez dago dudarik Tommaso Fazelloren garaian agertutako hondakinak, Tripi herria dagoen muino baten oinean, Abazenokoak direla. Horko harri landuek, eroritako kolomek eta harresien aztarnek adierazten dute hiri handi bat zegoela, zimentarrietaraino suntsiturik.

## Txanpongintza

Zilarrezko eta kobrezko txanponak aurkitu dira Abazenon. Txerriek eta ezkurrek, itxura ohizkoenek, zerikusi dute haritzondo handiekin, gaur egun ondoko mendiak estaltzen dituztenak, urdaldeei bazka ematen zietenak.

## Erreferentziak

* ↑ DIODORO SIKULO: Biblioteka historikoa, XIV. 78 § 5
* ↑ DIODORO SIKULO: Biblioteka historikoa, XIV. 90. §§ 3-4
* ↑ DIODORO SIKULO: Biblioteka historikoa, XIV. 90 § 3, XIX. 65 § 6, XIX. 110 § 4, XXII. 13 § 2
* ↑ KLAUDIO PTOLOMEO: III. 4. § 12
* ↑ FAZELLO, Tommaso: De Rebus Siculis,IX. 7; CLÜVER, Philipp: Sicil. Ant. 386 or.

## Kanpo estekak

* Artikulu honek jabari publikoko informazioa du: (Ingelesez) Smith, William (1890): «Abacaenum», Dictionary of Greek and Roman Biography and Mithology (1870). London: John Murray.
* CLÜVER, Philipp:, "Siciliae Antiquae libri duo", 1619.
* Euskaltzaindia: 129. araua: Aita santuen izenak.
* Datuak: Q1238713
* Multimedia: Abacano / Q1238713
# Abaí

Abaí Paraguaiko udalerri bat da, Caazapáko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 32268 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1318585