# Favara (Italia)

Favara Italiako udalerri bat da. Agrigentoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 31.593 biztanle ditu, 81,88 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Lurraldea

Hiria, 533 metroko muino baten magalean dago, Caltafaraci mendian, sizilieraz Muntaggnedda deitzen diote (mendi txikia). Batez besteko altitudea 338 m-koa da, (gutxienez 20 m. eta gehienez 533 m). Favara (italieraz: Colline litoranee di Agrigento) nekazari eskualde bat da.Tokiko klima Köppen sailkapen klimatikoaren Csa kategorian dago, hau da, klima mediterraneo bero bat: udak beroak eta lehorrak eta neguak epelak, oso gutxitan 0° C-tik behera jaisten diren tenperaturekin.

## Mugakideak

Favarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aragona Comitini Grotte Racalmuto Agrigento Castrofilippo Naro

## Demografia

Bilakera demografikoa (1861–2001) :
| 1861 | 1871 | 1881 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 | 1936 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2019 |
| 12.859 | 15.345 | 16.160 | 20.403 | 21.697 | 21.723 | 20.301 | 21.878 | 25.645 | 27.909 | 28.086 | 30.229 | 32.237 | 31.098 | 33.857 | 32.059 |

## Historia

Inguru honetako giza presentziaren lehen zeinuak Kalkoliton datatu dira (K.a. 2400-1900) Malpasso estiloko zeramika gorri monokromatikoarekin, Ticchiara auzoko kobazulo batean. Grazia Vicina auzoan egindako beste indusketa batean, K.a. 1900-1450 arteko ehorzketa bat aurkitu da, non zeramika akromatiko grisa agertu den, Conca d 'Oro estiloarekin (Kobre Aroko garai berantiarra Palermoko eskualdean) eta Castelluccio estiloko forma arkaikoekin (Brontze Aroa Siziliako erdialde-hegoaldean) lotura duena. San Vincenzo auzoan beste ehorzketa-leku bat identifikatu da, Erdi Brontze Arokoa (K.a. 1450 inguruan) izan daitekeena. Siziliako greziar kolonien garaikoa den gotorleku baten hondakinak Caltafaraci auzoan aurkitu dira. Erromatar eta bizantziar dominazioen ondoren, sarrazenoak Sizilian ezarri ziren IX. eta X. mendeetan. Finkapen bat loratu zen Saraceno auzoan, eta, oraindik ere, bere domeinuaren arrasto asko aurki daitezke tokiko toponimian. Hiriko izena, arabierazko fawwāra (arabieraz: ﻓﻮﺍﺭة‎), hitzetik dator Ur putzua esan nahi duena. Ondorengo domeinu normandiarrean, zenbait egitura handi eraiki ziren, Chiaramonteko gaztelua, Erdi Aroko Jauregia izenekoa. XIV. mendean, gaztelua Chiaramonte familiara pasatu zen, eta handik hartu zuen gaur egungo izena. XV. mendean, hiriko harresiek babestua egon arren, hiriak biztanleriaren beherakada pairatu zuen, bereziki 1439 eta 1464 urteen artean. Joera hau 1478tik 1497ra inbertitu zen. XVI. mendean, De Marinis familiaren ahaleginek Favara gehiago garatzen lagundu zuten. XIX. mendean, Italiaren bateratzearen testuinguruan eta 1883ra arte, Fratellanza di Favara bezala ezagutzen den erakunde kriminal handi baten gune nagusia izan zen Favara. Historia garaikidean, Gaetano Guarino Favarako alkatea 1946ko maiatzaren 16an hil zuten egile ezezagunek. Calogero Marrone (1889-1945), Justu nazioen artean, Favaran jaio eta hazi zen.

## Monumentuak

Chiaramonte familia nobleko gaztelu bat du, XI. eta XV. mendeetakoa, 1280an eraikia.

## Erreferentziak

* ↑ Tracce arabo-musulmane nella toponomastica siciliana - Dol's Magazine 2020.02.27an kontsultaturik

## Kanpo estekak

* ISTAT
* Justu nazioen artean
* Datuak: Q431544
* Multimedia: Favara / Q431544