OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alice Colonieu

Alice Victorine Antoinette Colonieu (Marseilla, 1924ko azaroaren 5a – Roaix, 2010eko uztailaren 16a) artista, margolari, eskultore eta zeramikari frantsesa izan zen.

## Biografia

Langile-klasekoa izan zuen aita, SNCF erakundeko partaidea. Marseillako Arte Ederren Eskolan eta Fontcarrade eskolan ikasi zuen. 1961ean urrezko domina jaso zuen Arte Ederren Erakusketa Nazionalean. Bere lanak Parisko Arte Modernoaren Museo Nazionalean, Faenzako Zeramikaren Nazioarteko Museoan eta nazioarteko bilduma garrantzitsuetan daude ikusgai. Alice Colonieu diseinatzaile garrantzitsuentzat arit zen lanean, hala nola Jean Royère, Maurice Rinck eta Jules Leleu, eta Pierre Loti ontziaren igerilekua apaintzen zuten zeramikazko bi panel eder egin zituen.

## Bibliografia

* Les poteries et les faïences françaises: 2e partie de Adrien Lesur et Tardy
* La Céramique des années cinquante de Pierre Staudenmeyer.
* Quelques notes d'histoire sur Cairanne de Frédéric Alary (1966)
* Who's Who in France de Jacques Lafitte (1987)
* Templiers: Chevaliers d'Orient et d'Occident de René Lachaud (1997)20
* Peintres autour du Ventoux: XIXe et XXe siècles: répertoire chronologique de notices biographiques de Jean-Paul Chabaud (2000)
* Mission céramique, collection Jean-Jacques et Bénédicte Wattel de Jean Jacques et Bénédicte Wattel21 (2013).
* L'Œil, Numéros 548 à 549 de Georges Bernier et Rosamond Bernier (2003)

## Erreferentziak

* ↑ Peintres autour du Ventoux: XIXe et XXe siècles: répertoire chronologique de notices biographiques de Jean-Paul Chabaud (2000)
* ↑ Qui est qui en France de Jacques Lafitte (1987)
* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15779932
# Alice Brady

Mary Rose Brady (New York, 1892ko azaroaren 2a - ib., 1939ko urriaren 28a) estatubatuar aktorea izan zen, antzerkian eta zineman aritutakoa. My Man Godfrey eta In Old Chicago filmetan egindako lanagatik hainbat sari lortu zituen.

## Filmografia

Mutuak
* The Boss (1915 World Film)
* A Cup of Chance (1915 General Film)
* The Lure of Woman (1915 World)
* The Rack (1915 World)
* The Ballet Girl (1916 World)
* The Woman in 47 (1916 World)
* Then I'll Come Back to You (1916 World)
* Tangled Fates (1916 World)
* La Bohème (1916 World)
* Miss Petticoats (1916 World)
* The Gilded Cage (1916 World)
* Bought and Paid For (1916 World)
* A Woman Alone (1917)
* A Hungry Heart (1917)
* The Dancer's Peril (1917)
* Darkest Russia (1917)
* Maternity (1917)
* The Divorce Game (1917)
* A Self-Made Widow (1917)
* Betsy Ross (1917)
* A Maid of Belgium (1917)
* Her Silent Sacrifice (1917)
* Woman and Wife (1918)
* The Knife (1918)
* The Spurs of Sybil (1918)
* The Trap (1918 World)
* At the Mercy of Men (1918 Select)
* The Ordeal of Rosetta (1918 Select)
* The Whirlpool (1918 Select)
* The Death Dance (1918 Select)
* The Better Half (1918 Select)
* Her Great Chance (1918 Select)
* In the Hollow of Her Hand (1918 Select)
* The Indestructible Wife (1919 Select)
* The End of the Road (1919 Public Health Films)
* The World to Live In (1919 Select)
* Marie Ltd. (1919 Select)
* Redhead (1919 Select)
* His Bridal Night (1919 Select)
* The Fear Market (1920 Realart)
* Sinners (1920 Realart)
* A Dark Lantern (1920 Realart)
* The New York Idea (1920 Realart)
* Out of the Chorus (1921 Realart)
* The Land of Hope (1921 Realart)
* Little Italy (1921 Realart)
* Dawn of the East (1921 Paramount-Realart )
* Hush Money (1921 Paramount)
* A Trip to Paramountown (1922) (*film laburra)
* Missing Millions (1922 Paramount)
* Anna Ascends (1922 Paramount)
* The Leopardess (1923 Paramount)
* The Snow Bride (1923 Paramount)
Soinudunak
* When Ladies Meet (1933 MGM)
* Beauty for Sale (1933 MGM)
* Stage Mother (1933 MGM)
* Broadway to Hollywood (1933 MGM)
* The Gay Divorcee (1934 RKO)
* Miss Fane's Baby Is Stolen (1934 Paramount)
* Gold Diggers of 1935 (1935 Warner Brothers)
* Let 'Em Have It (1935)
* Three Smart Girls (1936 Universal)
* Go West, Young Man (1936 Paramount)
* My Man Godfrey (1936 Universal)
* The Harvester (1936 Republic Pictures)
* Call It a Day (1937 Warner Brothers)
* One Hundred Men and a Girl (1937 Universal)
* In Old Chicago (1937 20th Century-Fox)
* Mr. Dodd Takes the Air (1937 Warner Brothers)
* Goodbye Broadway (1938 Universal)
* Zenobia (1939 United Artists)
* Young Mr. Lincoln (1939 20th Century-Fox)
* La Bohème, 1916
* Miss Petticoats, 1916
* Bought and Paid For, 1916
* The Gilded Cage, 1916
* The Hungry Heart, 1917
* The Dancer's Peril, 1917
* A Self-Made Widow, 1917
* Her Silent Sacrifice, 1917
* Woman and Wife, 1918
* Woman and Wife, 1918
* The Whirlpool, 1919
* The World To Live In, 1919

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233856
* Multimedia: Alice Brady / Q233856
# Alice Castello

Alice Castello Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.484 biztanle ditu, 24,57 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Alice Castellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borgo d'Ale Cavaglià Roppolo Santhià Tronzano Vercellese Viverone Settimo Rottaro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24852
* Multimedia: Alice Castello / Q24852
# Adartza

Adartza Nafarroa Beherean dagoen mendi bat da, Pirinioetako Adartza mendilerroan, Anhauze, Banka eta Lasa arteko mugan, mendilerro honi izena ematen diolarik. Izena ematen dion mendilerro honetako mendirik garaiena da, 1250 metroko garaierarekin.

## Abiapuntuak

Bankatik, Ehunzaroi lepora heltzen den bide estu-estu bat abiatzen da. Behin Ehunzaroira iritsi ondoren, tontorrera ezkerretik iristen da Usubieta muinoa eta Usubietako lepoa igaroz. Hemendik, Mendimotza igo edo inguratu daiteke ezkerretik, Urkularte lepora iristeko, nondik tontorrera zailtasun handirik gabe iristen den. Mendimotzara iritsiz gero, ez da mugako hesia jarraitu behar, baizik eta iparmendebalderantz hartu eta aipaturiko Urkulartera jeitsi. Ehunzaroi lepora, zailtasun handirik gabe igo daiteke Luzaidetik, Azoleta auzotik.
Bankatik Ehunzaroirako bidean, Antxarte lepo txikira iristen da, Adartzaren mendebaldeko gailurraren ondoan. Ertz hau Mitxondo deitzen da, eta goitiera handiko maldekin igotzen da tontorrera.
Baigorritik, bide batek G.R. 10a jarraitzen du Ahartza leporaino, Oilarandoi mendiaren hegoaldean. Hemendik, Munhogain inguratzen da ezkerretik, Leizartze lepora iritsiz, non Adartzaren iparraldeko ertza hasten den, Urdiako Harriaren tontorretik, Urdiako lepotik eta Arriolako Harria menditik igarotzen dena, azkenik Adartzaren tontorrera iristeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Akorraine, Mendimotxa, Adartza, Urdiakoharria, Ontzorone · Berria·Ibilbideak» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2824120
# Adartza mendilerroa

Adartza mendilerroa, Nafarroa Behereako Pirinioetan dagoen mendilerro bat da. Adartza mendilerroa, Nafarroako mugatik gertu dago. Mendilerroa, Lasa eta Anhauze herrien artean banatuta dago. Mendilerroan dagoen Adartza mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Errobien barneko mendilerroak Lauriñaga, Adartza, Lindus, Argaraiko mendilerro txikietan kokatuta dagoen gailurreria bat osatzen du, Otsamunho, Sorogain, Mendiaundi, Girizuko mendi-oinekin lotuta.

## Mendiak

Hamar mendik osatzen dute, orotara, mendilerro hau. Honako hauek dira:
* Adartza, 1.250 m 43°06′47″N 1°20′12″W﻿ / ﻿43.1131688°N 1.3365531°W﻿ / 43.1131688; -1.3365531 (Nafarroa Beherea)
* Mendimotxa edo Mendimotza, 1.224 m 43°06′28″N 1°19′57″W﻿ / ﻿43.1078052°N 1.3324461°W﻿ / 43.1078052; -1.3324461 (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
* Belabieta, 1.134 m 43°06′07″N 1°20′05″W﻿ / ﻿43.1019858°N 1.3347546°W﻿ / 43.1019858; -1.3347546 (Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
* Arrolako Harria, 1.066 m 43°07′15″N 1°19′57″W﻿ / ﻿43.1209243°N 1.3323971°W﻿ / 43.1209243; -1.3323971 (Nafarroa Beherea)
* Munhoa, 1.021 m 43°08′31″N 1°18′26″W﻿ / ﻿43.14202°N 1.3071196°W﻿ / 43.14202; -1.3071196 (Nafarroa Beherea)
* Urdiako Harria, 996 m 43°07′45″N 1°19′51″W﻿ / ﻿43.1292046°N 1.3308935°W﻿ / 43.1292046; -1.3308935 (Nafarroa Beherea)
* Oilarandoi, 935 m 43°09′11″N 1°20′03″W﻿ / ﻿43.1531596°N 1.3341649°W﻿ / 43.1531596; -1.3341649 (Nafarroa Beherea)
* Zelaieta, 933 m 43°06′32″N 1°19′01″W﻿ / ﻿43.108802°N 1.3168844°W﻿ / 43.108802; -1.3168844 (Nafarroa Garaia)
* Munhogain, 928 m 43°08′21″N 1°20′00″W﻿ / ﻿43.1391096°N 1.3333538°W﻿ / 43.1391096; -1.3333538 (Nafarroa Beherea)
* Madaria edo Mataria, 812 m 43°07′06″N 1°17′58″W﻿ / ﻿43.1183125°N 1.2993413°W﻿ / 43.1183125; -1.2993413 (Nafarroa Beherea)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Adartza mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Errobien barneko mendilerroa
* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252784
# Adarra

    Artikulu hau mendiari buruzkoa da; Adar hitzari buruz gaitzat duena beste hau da: «Adar»
Adarra Gipuzkoako ipar-ekialdeko mendi bat da, 819 metro garai, Urnieta udalerrian. Donostialdea eskualdeko talaia naturala izanik eta inguruko herrietatik ikus daitekeen bere adar formako gailurrarekin, Gipuzkoako mendi ikusgarrienetakoa da, inguruko herrietako mendizaleek maiz bisitatzen dutena.

## Kokapena

Adarra mendia Urumea eta Leitzaran bailaren artean dago eta bi bailarak banatzen dituen Adarra-Mandoegi bitarteko mendilerroaren ipar-mendebaldeko azken gailurra da. Iparralderuntz Onyi mendia (548 m) dago, gutxi gorabehera 3 km-ra; hegoaldera, Agerreko Zabala deritzon lepoa tarteko, kilometro batera, Onddo mendia (785 m) dago. Mendiaren hegoaldera Aballarri (642 m) izeneko harkaitz-multzoa dago, Adarra mendiko magaletan dagoen Manttale lepotik altxatzen dena.
* Gailurra.
* Etenetako zutarria eta harrespila, eta atzealdean Adarra mendia.
* Pagadia Adarrako igoeran.

## Izenak

Adarra mendiaren izen ezaguna bada ere, badira mendigunearen beste izen batzuk, hala nola Adarramendi, mendi osoa nahiz hegoaldeko mazela izendatzeko, Lekaio, izen zaharrena eta mendebaldeko mazela izendatzeko bereziki erabiltzen dena, eta baita Agerre ere.

## Geologia

Geologikoki, Bortzirietako mendiguneko mendebaldeko azken gailurra da. Bere maldetan hareharri eta konglomeratu gorriak daude, maiz kuartzo arrastoekin.

## Leku interesgarriak

Gailurraren inguru gertuan eta inguruko mendietan hainbat harrespilen eta trikuharriren aztarnak daude, denak Adarra-Mandoegi estazio megalitikoa deritzonaren baitan. Horietan ikusgarrienetakoa, Adarra menditik hegoaldera, Agerreko Zabala lepoan, Eteneta I multzo megalitikoa da, zutarri ikusgarria duena. Manttale lepotik gertu Arleorko Zabalako cromlech multzoa dago, eta hortik gertu Sansonarri izeneko harritzarra, kondairak dioenez Sansonek Buruntza menditik bota zuena Aranon dantzan ari ziren jentilen aurka, baina jaurtitzean irristatzearen ondorioz erdibidean geratu zena; kondairaren beste bertsio batzuen arabera, Aballarri ("habaila harri") arkaitzak dira jaurkiketa haren emaitza.

## Mendizaletasuna

Adarra eta inguruko gailurretan mendizale asko biltzen dira. Abiapuntu ohikoena Besabi baserritik da, Adarra mendiaren maldan, Urnietatik 5 km-ra. Hernanitik, Ereñozutik, Andoaindik eta Leitzaran bailaratik ere igo daiteke.
Urtarrilaren 1ean gailurrera igotzeko ohitura dago, Euskal Herriko beste hainbat gailurretara bezalaxe.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa. Pyrenaica.
* ↑ Goikoetxea, Imanol. Gailurrak eta goi lurrak. in: Bertan., 66 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cresteríos diaclasados del Buntsandstein y caídas de bloques del Adarra. (Noiz kontsultatua: 2014-05-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Adarra, la tradición de recibir el año en su cima» diariovasco.com 2009-12-26.

## Ikus, gainera

* Aballarri

## Kanpo estekak

* Adarra. Euskal Heriko mendiak, Luberri.net
* Datuak: Q3750441
* Multimedia: Adarra (mountain) / Q3750441
# Adarraga pilotalekua

Adarraga Logroñoko (Errioxa) pilotalekua da. 1964ko irailaren 24ean ireki zuten San Mateo festetan.
Luis Bombín Fernández eta Rodolfo Bozas-Urrutiaren arabera, Adarraga pilotalekuak 1.900 pertsonentzako edukiera dauka, 1.700 eserita eta beste 200 zutik. Bestalde, Asegarcerentzat, 1.518 lagunentzako edukiera du.
Pilotalekuak Logroñon bizi izandako Javier Adarraga pilotari gipuzkoarraren izena darama, besteak beste Errioxako Pilota Federazioa sortu eta hainbat urtez presiditu zuena. Neurriei dagokienez, 35,68 m luze eta 11 m zabal ditu eta esku-pilota jokatzeko egina dago.

## Erreferentziak

* ↑ El gran libro de la pelota

## Kanpo estekak

* Asegarceko fitxa.
* (Gaztelaniaz) Frontoiari buruzko fitxa Euskomedia.org webgunean.
* Datuak: Q4892542
# Adarnases

Adarnases edo Adhur Narses, Sasanidar Inperioko errege bat izan zen, 309an erregealdi labur bat izan zuena.
Hormizd II.a erregearen eta honen lehen emazte, Gandharako errege Kushan baten alabaren seme nagusia zen. Bere krudelkeriagatik nabarmendu zen, eta, hilabete batzuk errege bezala eman ondoren, tronutik kendua izan zen. Nobleek, orduan, Sapor II.a tronuratu zuten. Bere anaietako bat, itsutua izan zen, eta beste bat, Ormuz, Sapor II.aren aldekoek preso hartu zuten 13 urtez; azkenik, Konstantinoplara ihes egitea lortu zuen, bere emaztearen laguntzarekin, Konstantino I.a Handia erromatar enperadorearen gortera.
* Datuak: Q1937609
* Multimedia: Adhur Narseh / Q1937609
# Adarra Saria

Adarra saria Donostiako Udalak Donostia Kultura elkartearen bidez euskal musikarien ibilbidea omentzeko urtero ematen duen saria da.

## Ekitaldia

2014 urtean izan zuen lehen aldia eta Victoria Eugenia Antzokian izaten da ekitaldia. Saria bera Marijose Rekalde artista nafarraren brontzezko eskultura bat da.

## Palmaresa

Honako hauek izan dira Adarra Saria jaso duten musikariak:
| Urtea | Saritua |
| 2014 | Mikel Laboa |
| 2015 | Ruper Ordorika |
| 2016 | Benito Lertxundi |
| 2017 | Fermin Muguruza |
| 2018 | Anari Alberdi |
| 2019 | Berri Txarrak |
| 2020 | Kepa Junkera |
| 2021 | Amaia Zubiria |
| 2022 | Joseba Tapia |
| 2023 | Zea Mays |
| 2024 | Errobi |

## Erreferentziak

* 1 2 «Adarra saria» Gaztezulo (Noiz kontsultatua: 2018-04-13).
* 1 2 Berria.eus. «Fermin Muguruzak jasoko du 2017ko Adarra saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-04-13).
* 1 2 Berria.eus. «Aurtengo Adarra saria, Anarirentzat» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-04-13).
* ↑ Berria.eus. «Adarra saria jaso du Ruper Ordorikak» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-04-13).
* ↑ Berria.eus. «Benito Lertxundiri emango diote aurten Adarra saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-04-13).
* ↑ (Ingelesez) Berria.eus. «Berri Txarrak taldeak jasoko du aurtengo Adarra saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Kepa Junkerak jasoko du 2020ko Adarra Saria» GARA 2020-06-19 (Noiz kontsultatua: 2021-04-27).
* ↑ «Amaia Zubiriak jasoko du Adarra saria» EITB Euskal Irrati Telebista 2021-04-27 (Noiz kontsultatua: 2021-04-27).
* ↑ Sarasola, Andoni Imaz-Ainhoa. «Joseba Tapiari emango diote aurten Adarra saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-04-06).
* ↑ Mateo, Iraitz. «Zea Mays taldearentzat izango da hamargarren Adarra Saria» Gara (Noiz kontsultatua: 2023-05-13).
* ↑ «Errobi taldeak jasoko du Adarra saria» Berria 2024-04-10 (Noiz kontsultatua: 2024-04-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070065
# Adarrak (keinua)

Adarrak Italian tradizio eta sineskeria herrikoiak nahasten dituen esku keinua da. Hinduismoan eta budismoan ere defentsa keinu bat da.
Keinuaren erabilera atropaikoa italiar kulturan aurki daiteke, baita Mediterraneoko beste askotan ere: zoritxarreko gertaerak gertatzen direnean edo hauek besterik gabe aipatzen direnean, keinua zorte txarrari kanpoan eusteko egiten dute. Modu tradizionalean ere begizkoa (italieraz: malocchio) kanpoan mantentzeko erabiltzen dute.
Mediterraneoko hainbat lekutan, aldiz, hatz erakuslearekin eta txikiarekin erabiltzen dute keinua gorantz; gainerakoak, berriz, itxita mantentzen dira, eta horren esanahiak konnotazio iraingarria har dezake modu oldarkorrean eginez gero, edo mugimendu oszilatzaile batekin eginez gero.
1970eko hamarkadaren amaieratik aurrera, Ronnie James Diok keinuaren erabilera heavy metalaren ikur bezala ezagutarazi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) indianexpress.com. (2018-1-4). Is Rajinikanth’s party symbol the same as Apana Mudra for ‘detoxification and purification’?. .
* ↑ (Ingelesez) Appleford, Steve. (2004-9-9). «Odyssey of the Devil Horns» Los Angeles City Beat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q859038
* Multimedia: Sign of the horns / Q859038
# Alderdi Nazionala (Uruguai)

Alderdi Nazionala (gaztelaniaz: Partido Nacional), Uruguaiko alderdi politikoa da, zentro-eskuindar joera duena. 1836an sortu zuten eta bertoko alderdi tradizionaletako bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1549793
* Multimedia: Partido Nacional, Uruguay / Q1549793
# Alderdi Progresista (Espainia)

Alderdi Progresista (gaztelaniaz: Partido Progresista) liberalismoaren sektore progresistenak bildu zituen espainiar alderdi politikoa izan zen. Maria Kristina Borboikoaren erregeordetzan jada sortua, 1838an formalki eratu zuten. Biurteko progresistan, 1854 eta 1856 artean, gobernatu zuen Baldomero Espartero alderdiko buruzagia zelarik. 1869an demokrata monarkikoekin bat egin zuen eta Alderdi Demokrata-Erradikala sortu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q635351
* Multimedia: Partido Progresista (Spain) / Q635351
# Alderdi Progresista (Brasil)

Alderdi Progresista, Brasilgo erdi-eskuineko alderdi bat da. 1995an sortua izan zen Partido Progressista Brasileiro PPB izenarekin, Alderdi Progresista Erreformista eta urte bete lehenago sortutako beste Alderdi Progresista batek bat egin zutenean. 2003an, bere izena, gaur egungo PPgatik aldatu zuen. Alderdiak, Fernando Henrique Cardoso babestu zuen Sozial Demokrazia Brasildarraren Alderdiarekin eta Fronte Liberalaren Alderdiarekin koalizioan.
2002an, Brasilen aukeratzen diren 513 diputatuetatik, 49 lortu zituen, eta, hauteskunde presidentzialetan, PSDBko Jose Serra babestu zuen, Luiz Inácio Lula da Silvaren aurka porrot egin zuena.
Lau urte beranduago, 2006ko Brasilgo hauteskunde orokorretan, zazpi diputatu galdu zituen eta ofizialki, presidentegai bakar bat ere ez zuen babestu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732852
* Multimedia: Progressistas / Q732852
# Alitretinoina

Alitretinoina edo azido 9-zis-erretinoikoa konposatu organikoa da, C$_{20}$H$_{28}$O$_2$ formula duena, azido karboxilikoen multzokoa familiakoa eta A bitaminaren formetako bat. Solido kristalino hori-laranja da. Zintzilik dagoen katean lau lotura bikoitz dituenez zis-trans isomeria agertzen du.
Larruzaleko zenbait arazo tratatzeko baliatzen da, eskuetako ekzemak eta Kaposiren sarkoma esaterako. Dena dela, Sendagaien Europako Agentziak erabilera debekatu zuen 2018an albo-ondorio kaltegarriak dituelako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Alitretinoin» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).
* ↑ (Ingelesez) «Panretin | European Medicines Agency (EMA)» www.ema.europa.eu 2007-05-29 (Noiz kontsultatua: 2024-09-14).

## Ikus, gainera

* Erretinol
* Erretinal
* Azido erretinoiko
* Erretinoide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3611854
* Multimedia: Alitretinoin / Q3611854
# Aliterazio

Aliterazioa gertu dauden egituren edo hotsen errepikapena da. Tradizio frantsesean eta ingelesean errepikatzen diren soinuak kontsonanteak edo azentua dituzten silabak dira; tradizio espainiarrean, aldiz, bokalak ere aliterazio barruan onartzen dira. Etimologikoki, hitza latinetik dator, alliteratio edo letra errepikapena. Beraz, errepikapen figura bat da eta bere efektu nagusia erritmoa indartzea da. Egun , batez ere, efektu harmonikoa bilatzen da eta, aditu batzuen arabera, barne errimatzat har daiteke.
Hona hemen Bitoriano Gandiagaren adibide bat:
    Trinkili trankala ari gara
    trinliki trankala betikoan
    trankalak trinkili
    bizitza bideko
    egunen orduan
    uneen ritmoan.
Poema honetan nabarmenak dira "t", "r", "k" soinuen aliterazioa; horrekin, poetak, eguneroko bizitzaren atzera-aurreak azaldu nahi dizkigu.
Egile bereko beste adibidea:
    Zeharkako bide
    zeharkariak
    zeharka meharka.
Kasu honetan "z" soinuaren aliterazioak bidearen sigi-saga erakusten digu.

## Erreferentziak

* ↑ Jean Haritxelhar, 37.or.
* ↑ Adio. Donostia: Elkar, 2005, 93 or.
* ↑ 51.or.

## Bibliografia

* Euskaltzaindia: Literatura Terminoen Hiztegia. Bilbo: 2008. Jean Haritxelharren artikulua, 37-38 or.
* Angelo Marchese eta Joaquín Forradellas: Diccionario de retórica, crítica y terminología literaria. Bartzelona: Ariel, 1982. 21-22 or.

## Kanpo estekak

* Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegia.
* Datuak: Q484495
* Multimedia: Alliteration / Q484495
# Alitet Nemtuxkin

Alitet Nikolaievitx Nemtuxkin (Irkutsk oblasta, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1939ko azaroaren 12a - 2006) evenk etniako poeta izan zen, evenkera jatorrizko hizkuntzan eta haren gainean idazteagatik ezaguna. Aintzatespen zabala jaso du Errusian eta Errusiatik kanpo, eta UNESCOk hizkuntzaren arriskuaren arazoari arreta emateko erabiltzen du bere lana. 31 poesia-liburu baino gehiago argitaratu ditu, gehienak errusieraz, baina batzuk evenkeraz.
| « | Nire Hizkuntza Ahazten baditut nire ama hizkuntza eta nire jendeak abesten dituen abestiak, Zertarako nahi ditut nire begiak eta belarriak? Zertarako nahi dut nire ahoa? Lurraren usaina ahazten badut eta ez dezatela balio izan Zertarako balio dute nire eskuek? Zergatik bizi naiz munduan? Nola sinetsi horren ideia ergela? Nire hizkuntza ahula eta pobrea dela, nire amaren azken hitzak evenkeraz izan baziren? | » |
| —Bol moia, Evenkia Sovetskaia Kultura, Uztailak 28, 1988" |||

## Erreferentziak

* ↑ 3C World Fiction. .
* ↑ Alexia Bloch. 2004. Red Ties and Residential Schools: Indigenous Siberians in a Post-Soviet State. University of Pennsylvania Press. p. 193
* ↑ UNESCO 2011. “Atlas of the World’s Languages in Danger”

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4727367
# Alive (Pearl Jam)

Alive (euskaraz "Bizirik") 1991an Pearl Jam grunge talde estatubatuarrak grabatu zuen abestia da. 1992an Ten diskoaren barnean kaleratua zuen.

## Kanpo estekak

* Pearl Jam taldearen "Alive" abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q1461284
# Aliud

Aliud Gaztela eta Leongo udalerria da, Soriako probintzian kokatuta dagoena. 2006. urtean 25 biztanle zituen eta 17,69 km²-ko azalera du. Bere dentsitatea 1,75 biztanle/km²-koa da.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483532
* Multimedia: Aliud / Q483532
# Alivio de luto

"Alivio de luto" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak bakarka grabatutako hamalaugarren diskoa da, 2005ean argitaratua.

## Abestiak

* "Pájaros de Portugal"
* "Pie de guerra"
* "Ay Rocío"
* "Contrabando"
* "Paisanaje"
* "Resumiendo"
* "Mater España"
* "Con lo que éso duele"
* "Dos horas después"
* "Me pido primer"
* "Nube negra"
* "Números rojos"
* "Seis tequilas"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3826347
# Alitzako Malkorra

Alitzako Malkorra Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1069 metroko garaiera duena. Larraun ibaitik gertu dago eta mendilerroaren ekialdeko zatian, bost mendiko taldetxo bat osatzen du Egillor, Iparraundi, Iruaundi eta Larrazpilekin batera.

## Irispideak
### Goldaratzetik

Ibilbidea, ezagunakoak diren mendietara doazenen antzerakoa, Aralarreko G-20a jarraituz, Egillor inguratzen duen bihurgunean utzi arte. Bideak, ezkerrean Larrazpil eta eskuinean Iruaundi mendiak dituen lepo batetara daroa, bietako edozein igo daitekeelarik nahi izanez gero, baita iparralderago dagoen Larrazpil edo baita Iparraundi ere. Bidea galtzen hasten da, eta oso leunki jeisten da pagadian galtzen den arte, Ehiza erreserba seinaleekin. Eskuinetara biratu behar da, hesi harritsu batetarantz, bi aldeetako edozeinetatik ertzatu daitekeena, baita erditik ere, ibarbide batetara jeisteko, non, eskuinetara, pagadi garbiagoko zati bat bilatuz, nondik, gailurrera irtetzen den. Metro batzuk ezkerretara ibiliz, kairnera hel daiteke, bizkarrezur harritsuan, landarediak mugaturiko ikuspegiekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253185