OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Johnny Staccato

Johnny Staccato, AEBetako detektibe-telesail bat da. 1959ko irailaren 10tik 1960ko martxoaren 24era NBC katean aireratu zen, denera 27 atal izan zituen. John Cassavetes aktore, zinema zuzendari eta gidoilariak antzeztu zuen.
Telesaila zuri-beltzean filmatua dago, New Yorkeko gau giroko klub eta kale ilunetan girotuz. Euskal Herrian, 1980ko hamarkadaren bigarren erdialdera ETB1 kateak euskaraz aireratu zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
New York, Greenwich Village. Johnny Staccato (John Cassavetes) auzoko jazz klubetan jotzen duen italo-estatubatuar pianojole eta detektibe bat da, jazzarekiko duen zaletasuna handia bere detektibe lanbidearekin uztartuz.

## Gonbidatu nabarmenak

* Warren Berlinger
* Geraldine Brooks
* Walter Burke
* Elisha Cook, Jr. (birritan)
* Lloyd Corrigan
* Frank DeKova
* Norman Fell
* Marianne Gaba
* Ingrid Goude
* Harry Guardino
* Arline Hunter
* Martin Landau
* Michael Landon
* Cloris Leachman
* Ruta Lee
* Sylvia Lewis
* Charles McGraw
* John Marley
* Walter Maslow
* Elizabeth Montgomery
* Mary Tyler Moore
* Susan Oliver
* J. Pat O'Malley
* Gena Rowlands
* Vito Scotti
* Dean Stockwell
* Nita Talbot
* Jack Weston

## Kanpo estekak

* Johnny Staccato telesailaren 7. atala ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q3182974
* Multimedia: Johnny Staccato / Q3182974
# Johnny Winter

John Dawson "Johnny" Winter (Beaumont, Texas, AEB, 1944ko otsailaren 23a - Zurich, 2014ko uztailaren 16a), blues eta rock musika estiloetan nabarmendu zen gitarra-jotzaile estatubatuarra izan zen. 14 urterekin hasi zen jotzen talde batean, eta 1969an grabatu zuen bere lehen diska. 70eko hamarkadan blueslari famatua zen jada eta Woodstockera legenda moduan iritsi zen. Geroztik disko asko grabatu ditu, eta egun oraindik itzal handiko musikaria da.
2004an argitaraturiko I'm a Bluesman lanarekin Grammy sarietarako izendatu zuten berriro. Sari hori jaso zuten Wintersek Muddy Watersentzat ekoitzitako hiru diskok.

## Diskografia

Zerrenda honetan ez dira abestien bildumak agertzen, ezta ofizialak ez direnak ere.
* The Progressive Blues Experiment (1968, Sonobeat)
* Johnny Winter (1969)
* Second Winter (1969)
* Johnny Winter And (1970)
* Live Johnny Winter And (1971)
* Rock N' Roll (1972) - Edgar Winterrekin batean.
* Roadwork (1972) - Edgar Winter's White Trash lanarekin batean.
* Still Alive and Well (1973)
* Saints & Sinners (1974)
* John Dawson Winter III (1974)
* Thunderhead (1975)
* Captured Live! (1976)
* Together: Edgar Winter And Johnny Winter Live (1976) Edgar Winterrekin
* Nothin' But the Blues (1977)
* White, Hot and Blue (1978)
* Raisin' Cain (1980)
* Guitar Slinger (1984)
* Serious Business (1985)
* Third Degree (1986)
* The Winter of '88 (1988)
* Let Me In (1991)
* Hey, Where's Your Brother? (1992)
* Scorchin' Blues (1992)
* Live In NYC '97 (1998)
* I'm A Bluesman (2004)
* The Johnny Winter Anthology (2009)
* The Woodstock Experience (2009)

## Erreferentziak

* ↑ «Johnny Winter gitarra jotzailea hil da» Berria 2014-7-17.
* Datuak: Q332635
* Multimedia: Johnny Winter / Q332635
# Johnny Ramone

John William Cummings, Johnny Ramone izen artistikoz ezaguna (Long Island, 1948ko urriaren 8a - Los Angeles, 2004ko irailaren 15a) estatubatuar musikari bat izan zen, Ramones punk taldeko gitarra-jotzailea. 2003an Rolling Stone aldizkarian, munduko 16. gitarra jotzaile hoberenentzat hartu zuten.
* Datuak: Q317262
* Multimedia: Johnny Ramone / Q317262
# Johnny Stecchino

Johnny Stecchino, 1991ko Roberto Benigni italiarrak zuzendu, antzeztu eta Vincenzo Cerami gidoigilearekin batera idatzitako komedia film bat da. Benigniz gain Nicoletta Braschi aktoreak antzeztu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Italia, Cesena hiria, Dante (Roberto Benigni) ezgaitasun mentala duten gazteak daramatzan eskola-autobusa gidatzeaz pozik bizi den gizaseme arrunta da, baina bere bizitzari zerbait falta zaiola somatzen du. Egun batez, auto batek kasik jo eta Maria (Nicoletta Braschi) ezagutuko du. Mariari itxuraz Dante gustatu eta Siziliako Palermo hirira joateko gonbitea egingo dio, baina Dante ez dakiena guzti hori aurrez prestatutako azpijokoa dela da. Dante koittaduak Mariaren senarraren antza ikaragarria baidu, arerioen hiltzeko mehatxua jaso berri duen Johnny Stecchino mafiaburua.

## Aktoreak

* Roberto Benigni: Dante / Johnny Stecchino
* Nicoletta Braschi: Maria
* Paolo Bonacelli: D'Agata, abokatua / "Osaba"
* Franco Volpi: Ministroa
* Ivano Marescotti: Randazzo doktorea
* Turi Scalia: Bernardino Cataratta epailea
* Ignazio Pappalardo: Cozzamara
* Loredana Romito: Gianna
* Tony Sperandeo: Mafiaburua
* Salvatore Borghese: Ignazio

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q19322
# Johnny Weissmuller

Johann Peter 'Johnny' Weissmüller Kersch (Szabadfalva —alemanez, Freidorf— Hungariako erresuma, Austria Hungariako inperioa; egun Timisoara, Errumania; 1904ko ekainaren 2a — † Acapulco, Mexiko; 1984ko urtarrilaren 20a) kirolari eta aktore estatubatuarra izan zen. Banateko suabiarra zen eta hortaz aleman jatorrikoa. Bere arbaso batek sei belaunaldi lehenago Baden-etik betara emigratu zuen.
Johnny jaio berritan. 1905eko urtarrillean, familiak Europa utzi eta Estatu Batuetara emigratu zuen.
1920. hamarkadako igerilari onenetakoa izan zen, Olinpiar Jokoetan urrezko 5 domina eta brontzezko bat irabazirik. Estatu Batuetako 52 txapelketa irabazi eta denetara nazioarteko 52 errekord lortu zituen. Igerilari ibilbidea amaitu ondoren, Tarzanen pertsonaia antzezten zuen seigarren aktorea izan zen, eta paper hori 20 filmetan antzeztuta, Tarzan guztietan ospetsuena izan zen.

## Filmografia

* Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood (1976)
* The Phynx (1970) (kameoa)
* Jungle Jim (1955) - (telesaila) - (Jungle Jim)
* Devil Goddess (1955) - (Johnny Weissmuller)
* Jungle Moon Men (1955) - (Johnny Weissmuller)
* Cannibal Attack (1954) - (Johnny Weissmuller)
* Jungle Man-Eaters (1954) - (Jungle Jim)
* Killer Ape (1953) - (Jungle Jim)
* Valley of Head Hunters (1953) - (Jungle Jim)
* Savage Mutiny (1953) - (Jungle Jim)
* Voodoo Tiger (1952) - (Jungle Jim)
* Jungle Jim In the Forbidden Land (1952) - (Jungle Jim)
* Jungle Manhunt (1951) - (Jungle Jim)
* Fury of the Congo (1951) - (Jungle Jim)
* Jungle Jim in Pygmy Island (1950) - (Jungle Jim)
* Captive Girl (1950) - (Jungle Jim)
* Mark of the Gorilla (1950) - (Jungle Jim)
* The Lost Tribe (1949) - (Jungle Jim)
* Jungle Jim (1948) - (Jungle Jim)
* Tarzan and the Mermaids (1948) - (Tarzan)
* Tarzan and the Huntress (1947) - (Tarzan)
* Swamp Fire (1946) - (Johnny Duval)
* Tarzan and the Leopard Woman (1946) - (Tarzan)
* Tarzan and the Amazons (1945) - (Tarzan)
* Tarzan Triumphs (1943) - (Tarzan)
* Tarzan's Desert Mystery (1943) - (Tarzan)
* Tarzan's New York Adventure (1942) - (Tarzan)
* Tarzan's Secret Treasure (1941) - (Tarzan)
* Tarzan Finds a Son! (1939) - (Tarzan)
* Tarzan Escapes (1936) - (Tarzan)
* Tarzan and His Mate (1934) - (Tarzan)
* Tarzan the Ape Man (1932) - (Tarzan)
* Glorifying the American Girl (1929) - (Adonis)

## Kanpo estekak

* Johnny Weissmuller aktorea IMDb webgunean
* Tarzanen Zaleen Webgunea
* Datuak: Q151284
* Multimedia: Johnny Weissmuller / Q151284
# Johnny Test

Johnny Test Estatu Batuetako eta Kanadako animaziozko telesaila da, Cartoon Network, Teletoon eta Kids' WBren produkzioa dena. 2005eko irailaren 17an ikusi zen lehen aldiz telebistan. Scott Fellowsek telesaila sortu zuen.

## Pertsonaiak

* Johnny Test: 11 urteko mutikoa, bere arrebaren asmakizunak lapurtzen dituena.
* Dukey: Johnnyren txakurra. Hitz egin dezake.
* Susan eta Mary Test: Johnnyren arrebak. Oso argiak dira.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Johnny Testen webgune ofiziala
* Datuak: Q834814
# Johnny Reb

Johnny Reb edo Johnny Rebel Ameriketako Estatu Batuen Hegoaldeko estatuen nazio pertsonifikazioa zen, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila garaian. Estatu horien sinboloa zen, soldadu arrunten sinboloa. Iparraldekoen sinboloa Billi Yank zen, bestetik.

## Ezaugarriak

Johny Reb artile grisez egindako uniformea darama. Buruan ohiko txano kepia darama: kotoizkoa, grisa, laua eta larruzko biseraz. Normalean armekin eta konfederatuen banderarekin irudikatzen zaio.

## Beste erabilerak

"Johny Reb" Merle Kilgorek 1959an idatzitako konfederatuen aldeko abestia da. Johnny Hortonek zabaldu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.essentialcivilwarcurriculum.com/johnny-reb.html

## Ikus, gainera

* Billi Yank

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2536047
# Johann Baptist von Lampi Zaharra

Johann Baptist von Lampi Zaharra (alemanez: Johann Baptist von Lampi der Ältere; polonieraz: Jan Chrzciciel Lampi) (Romeno, 1751ko abenduaren 31 - Viena, 1830eko otsailaren 11) austro-italiar erretratu egile margolaria izan zen. Errusiako Inperioan bizi izan zen, Poloniako hirugarren eta behin betiko zatiketa egin ondoren, Tsarrak egindako eskuzabaltasun eskaintza onartuta.

## Bizitza

Johann Baptist Lampi Tirol inguruko Romenon jaio zen eta haren aita Matteo (Mattia) Lampi margolaria izan zen. Bere aitak egindako hainbat fresko oraindik hango eraikuntzetan ikus daitezke. Aitak arte irakasketak eman zizkion, lehendabizi Veronan eta, geroago, Salzburgon.
1773. urtean Trentora joan eta bertan margo-oihalean erretratuak eta miniaturak egiten ikasi zuen. Innsbruckera bidaiatu zuen, ondoren, Vienara eta bertan1786 urtean, Josef II.a enperadoreak Vienako Akademiako irakasle izendatu zuen. Urte horretan Augusto II.a erregeak, Varsoviara gonbidatu zuen. Hala bada, Varsoviara joan eta bertan lan egin zuen.
1791 urtean, San Petersburgora joan zen. Errusian erretratu margolaritzari ekin zion eta dirutza handia egin zuen. Hainbat aristokraziako pertsonaia margotu zituen, bestea beste, Katalina II.a eta baita Maria Fedorovna ere. 1797. urtean Vienara itzuli eta bertako ohorezko herritarra izendatu zuten. Erretiroa 1822. urtean hartu zuen eta 1830eko otsailaren 11an hil egin zen.

## Galeria

* Stanisław II.a Augusto (1788-1789), Museo Nazionala Varsovia
* Zavadskaya Kontesa eta alaba
* Katalina II.a Errusiakoa (1791), Łazienki jauregia

## Erreferentziak

* ↑ Bryan, Michael. (1889). Walter Armstrong and Robert Edmund Graves ed. Dictionary of Painters and Engravers, Biographical and Critical. II L-Z York St. #4, Covent Garden, Londres: George Bell and Sons, 8 or..
* ↑ "Mattia Lampi batean 1720"
* ↑ Charles Knight (ed.) (1972) "The English encyclopedia" 780. orr.
* ↑ Johann Baptist Edler von Lampi (elder).
* Datuak: Q699740
* Multimedia: Johann-Baptist Lampi d. Ä. / Q699740
# Johann Carl Fuhlrott

Johann Carl Fuhlrott (Leinefelde-Worbis, Turingia, 1803ko abenduaren 31 - Elberfeld, Ipar Renania-Westfalia, 1877ko urriaren 17a) naturalista eta historiaurrelari alemaniarra izan zen, Neandertal gizakiaren aurkitzeagatik ospetsua.

## Bizitza

Bonneko Unibertsitatean, natur zientziak ikasi zituen, paleontologia, zoologia, mineralogia eta botanika batipat. Lizentziatu ondoren, doktoretza egin zuen Münsterreko Unibertsitatean. Lehenengo, Heiligenstadteko bigarren irakaskuntza institutuko irakasle bezala lan egin zuen, eta, 1835. urtean Natur Historiako katedradun izendatu zuten Tubingako Unibertsitatean. 1856. urtean, Mettmann gertuko herriko mineral harrobi bateko langileek, kobazulo batean aurkitu zituzten hezur bitxi batzuk erakutsi zizkioten. Langileen ustez, hartz batenak ziren.
Fuhlrottek, baina, giza hezurrak zirela adierazi zuen, ikusi zituenean, eta, hasiera-hasieratik, oso antzinakoak zirela pentsatu zuen. Oraingo gizakien hezurdurarekiko ezberdintasun batzuk nabaritu ahal izan zituen. Horren ondorioz, Hermann Schaffhauseni, Bonneko Unibertsitateko anatomia irakasleari erakustea erabaki zuen
Ikerketa baten ondoren, 1857an, munduko zientzialari guztiei ezagutzera eman zien aurkikuntza. Euren garaikideei esan zietenez, hezur horiek beste giza espezie batenak ziren. Ideia hau ez zen polemikatik libre geratu, Bibliak adierazten zuenaren aurka baitzihoan. Rudolf Virchowk, garai hartako sendagile ospetsuenetako batek, Neandertalgo gizakia, artritisak eta rakitismoak jotako pertsona lelotzat jo zuen. Gainera, Charles Darwinen Espezieen eboluzioa izeneko liburua, oraindik argitaratu gabe zegoen.
Orain, biak, paleoantropologiaren sortzaileak bezala kontsideratuak dira. Neandertal izena, hezurrak aurkitu ziren tokiari dagokio. Tal hitzak, alemanieraz, harana esan nahi du. Eta haran horren izena, Neander zen, Joachim Neander teologoaren omenez.
Fuhlrott, Elberfelden, Wuppertalen hil zen, 1877ko urriaren 17an.

## Idazkiak

* Fuhlrott, C.J. (1859) - « Menschliche Ueberreste aus einer Felsengrotte des Düsselthals. Ein Beitrag zur Frage über die Existenz fossiler Menschen », Verhandl. Naturhist. Ver. Preuss. Rheinlande Westphalen, 16, pp. 131-153.
* Fuhlrott, C.J. (1865) - Der fossile Mensch aus dem Neanderthal und sein Verhältniß zum Alter des Menschengeschlechts, Duisburg, 78 S. 2 Abb.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Fuhlrott museoa
* Datuak: Q76705
* Multimedia: Johann Carl Fuhlrott / Q76705
# Johann Baptist Zimmermann

Johann Baptist Zimmermann (Gaispoint, Bavaria, 1680ko urtarrilaren 3a - Munich, 1758ko martxoaren 2a) barroko eta rokoko estiloko margolari eta iztukatzailea izan zen.

## Biografia

Lehenik, Wessobrunneko arte eskolan hazi zen, iztukatzaileen formazioagatik ospetsua. Margolari gisa trebatu zen arren, 1720ra arte iztukatzaile gisa bakarrik lan egin zuela dirudi.
Freskoen margolari bezala, batez ere bere anaia Dominikus Zimmermann arkitektoarekin elkarlanean (adibidez, Steinhausengo eliza 1730-1731) artelan integralak sortu zituen.
Bere sabai-pintura, garaiko beste lan batzuetatik ezberdina da, batez ere, arkitektura faltsuen ilusio pinturatik aldentzen delako.
Bere maisulana Wies Erromesaldiaren Elizaren dekorazioa da, bere anaiaren lan heldua, non espazioa argiaren eta kolorearen bidez perfektuki barneratzea lortzen duen.

## Lanak (aukeraketa)

* Ottobeuren Abadia
* Schäftlarn Abadia
* Seligenthalko abadia
* Municheko San Pedro eliza
* Datuak: Q536529
* Multimedia: Johann Baptist Zimmermann / Q536529
# Johann Bernhard Fischer von Erlach

Johann Bernhard Fischer von Erlach (Graz, Austria, 1656ko uztailaren 20a - Viena, Austria, 1723ko apirilaren 5a) austriar arkitekto, dekoratzaile, eskultore eta arte historialaria izan zen.

## Biografia

Gian Lorenzo Berniniren lantegian ikasi zuen Erroman, eta Vienan hasi zuen bere arkitekto-ibilbide ospetsua. Italiako barrokoaren ikaskizunak bereganatu ondoren bere estilo berezia landu zuen, arranditsua, enperadorearen indarra eta Eliza Katolikoa goraipatzeko. Era horretan, Austriako arte barrokoaren sortzaile nagusietako bat bilakatu zen.
Lehen obretan Francesco Borrominiren eragina nabari zaio (Hirutasun Santuaren eliza, Salzburgon, 1694-1702; Michael II.a Althan kondearen gaztelua, Frain, Moravia); ondoren Versailles hartu zuen eredu Schönbrunn jauregia egiteko. Zenbait jauregi eta jauregitxo ere eraiki zituen, Schwarzenberg jauregia adibidez (1697-1715). Antzinako arkitektura ere aztertu zuen eta Vienako San Karlos Borromeo elizan (Viena, 1716-1732) ausardia handiz erabili zituen erromatarren arkitekturatik hartutako gaiak (Trajano eta Antoninoren zutabeak). "Arkitektura historikoa" (1721) liburua argitaratu zuen, arkitekturaren historiari buruzkoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q84305
* Multimedia: Johann Bernhard Fischer von Erlach / Q84305
# Johann Christian Bach

Johann Christian Bach (Leipzig, 1735 irailaren 5a – Londres, 1782ko urtarrilaren 1a) Johann Sebastian Bach musikagileak izan zituen hogei seme-alabetatik semerik gazteena; "milandar Bach" edo "londrestar Bach" bezala ere ezaguna.

## Biografia

Johann Christian Bach Johann Sebastian Bachen eta Anna Magdalena Bachen hamaikagarren semea izan zen.
Bach sendiko beste kideek bezala, musika ikasi zuen. 1750ean, bere aita hil ondoren, Berlina joan zen musika-ikasketak osatzera.
Italiar estiloa ezagutu zuen, eta musika-mota horretan sakontzeko Milana joan zen Agostino Litta kondearen etxera. Italian izena aldatu zuen (Giovanni Christiano), eta luteranismotik katolizismora bihurtu zen.
Giovanni Battista Martiniren ikaslea izan zen Bolonian 1757n, eta gero, 1760 urtean, Milango katedraleko organo-jotzailea izan zen.
Bere familiako kideek ez bezala, Johann Christianek opera landu zuen: Artaserse (1760), Catone in Utica (1761), Alessandro nell’Indie (1762), Orione (1763) eta Adriano in Siria (1765).
Londreseko King's Theatrek deitu zuen 1762an. Bi urte beranduago Johann Christian Sofia Karlota erreginaren irakaslea izan zen. Londresen kokatu zen, eta bertan bizi izan zen hil zen arte.
1764an Wolfgang Amadeus Mozart (8 urte zituela) ezagutu zuen, eta Mozartengan eragin handia izan zuen. Mozartek konpondu zituen Johann Christian Bachen hainbat sonata, eta piano-kontzertu.
Mannheimen egon zen 1772an, eta bertan Temistocle opera idatzi zuen, eta 1776an Lucio Silla.
Bizitzako azken urteak zailak izan ziren Johann Christian Bachentzat. Londresen hil zen 1782an, zor ugarirekin, azkenean erreginak ordaindu zituenak. 1773an Cecilia Grassi italiar abeslariarekin ezkondu bazen ere, ez zuten ondorengorik izan.

## Lana

Lan ugari ditu: musika sakratua, sinfoniak, ganbera-musika eta piano-kontzertuak.
Opera:
* Artaserse (1760)
* Catone in Utica (1761)
* Alessandro nell'Indie (1762)
* Orione o sia Diana vendicata (1763)
* Zanaïda (1763)
* Aecio (1764)
* Adriano in Siria (1765)
* Carattaco (1767)
* The Fairy Favour (1767)
* Temistocle (1772)
* Endimione, (1772 )
* Lucio Silla (1774)
* La clemenza di Scipione (1778)
* Amadis de Gaule (1779)

## Kanpo-estekak

* (Ingelesez) J C Bach (classical.net)
* (Ingelesez) J C Bach (classicalarchives.com)
* (Ingelesez) J C Bach (pianosociety.com)
* Datuak: Q106641
* Multimedia: Johann Christian Bach / Q106641
# Johann Carolus

Johann Carolus (Muhlbach-sur-Munster, Alsazia ; 1575eko martxoaren 26a - 1634ko abuztuaren 15a) historiako lehen egunkariaren editorea izan zen, Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien (Berri ospetsu eta oroigarri guztien bilduma) deitua.
Alemanez argitaratutako egunkaria Estrasburgon argitaratu zen, Germaniako Erromatar Inperio Santuko hiri libre inperialaren estatusa zuena. Argitalpen hau Egunkarien Munduko Elkarteak aintzatesten du, baita autore askok ere, munduko lehen egunkaria bezala.
Carolus-en 1605eko eskaera bat, astekariaren 12. edizioa argitaratu ondoren aurkeztua, Estrasburgoko Udalean gordetzen da. Kontserbatzen diren egunkariaren alerik zaharrenak 1609. urtekoak dira.

## Erreferentziak

* WAN - Prentsa: lau mendeko gazteria!
* Universität Heidelberg: Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien - 1609. urteko faksimilea
* Mitchell Stephens: History of Newspapers - Collier's Encyclopedia
* Johannes Weber, Straßburg 1605: Die Geburt der Zeitung ("Estrasburgo 1605, egunkariaren jaiotza") (PDF)
* Jubiläum: Johannes Weber, 400 Jahre Zeitung ("Egunkarien 400 urte"), eskariaren faksimile batekin (PDF)

## Ikus, gainera

* Avisa Relation oder Zeitung

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67654
* Multimedia: Johann Carolus / Q67654
# Johann Baptist Ruel

Johann Baptist Ruel edo de Ruel 1634 urtean Anberesen jaio zen. Mainzko hauteslerriaren gortean abeslari sartu zen eta bertan eta Jan Thomasek margolaritza ikasketak eman zizkion. Geroago Würzburg bizitzera joan eta bertan erretratuak eta aldareetan jartzeko margolanak egin zituen. Municheko Galerian bere buruari egindako erretratu bat dago ikusgai. Batzuen arabera 1685 urtean hil egin zen eta beste batzuek diotenez 1715 urtean.

## Erreferentziak

Artikulu hau "DE RUEL, Johan Bautista" Margolari eta Grabatzaile Michael Bryanen artikulutik eratorria da, Robert Edmundek eta Sir Walter Armstrongek editatua, 1886-1889 argitaratua eta gaur egun eskubide publikoan.
* Datuak: Q6215624
* Multimedia: Johann Baptist Ruel / Q6215624
# Johann Baptist von Keller

Johann Baptist Judas Thaddeus Keller, 1818tik aurrera von Keller, (Salem, 1774ko maiatzaren 16a – Bartenstein, 1845eko urriaren 17a) alemaniar elizgizon katolikoa izan zen.

## Bizitza

1774an jaio zen Salemen, Kaspar Kellerren familian. Dillingenen eta Salzburgon teologia ikasi zuen. 1797ko uztailaren 10ean apaiztu zen Salzburgon eta 1808an Würtembergera deitu zuten. 1808tik 1809ra eta 1815etik 1816ra Erroman Würtembergeko erregearen izenean eliza berrantolatzea eztabaidatu zuen.
1816ko uztailaren 22an, Pio VII.a aita santuak Augsburgoko apezpiku laguntzaile eta Evariako apezpiku titular izendatu zuen, eta berak ordenatu zuen urte bereko abuztuaren 4an.
1818an, Gilen erregeak Würtembergeko Koroaren Ordenaren Gurutzea eman zion. 1837an Frederikoren Ordenako Zaldunaren Gurutzea eman zioten.
1821ean Rottenburgeko elizbarrutia sortu ondoren, Keller bertako lehen apezpiku izendatu zuten 1828ko urtarrilaren 28an eta kargua hartu zuen 1828ko maiatzaren 20an.
1845ean hil zen eta Sülchengo elizan hobiratu zuten.

## Ondorengotza apostolikoa

* Scipione Rebiba kardinala
* Giulio Antonio Santorio kardinala (1566)
* Girolamo Bernerio kardinala (1586)
* Galeazzo Sanvitale artzapezpikua (1604)
* Ludovico Ludovisi kardinala (1621)
* Luigi Caetani kardinala (1622)
* Ulderico Carpegna kardinala (1630)
* Paluzzo Paluzzi Altieri Degli Albertoni kardinala (1666)
* Benedikto XIII.a aita santua (1675)
* Benedikto XIV.a aita santua (1724)
* Klemente XIII.a aita santua (1743)
* Francesco Saverio de Zelada kardinala (1766)
* Pio VII.a aita santua (1782)
* Johann Baptist von Keller apezpikua

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) «Bishop Johann Baptist Judas Thaddeus von Keller» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2023-12-05).
* 1 2 3 4 (Alemanez) Reinhardt, Rudolf. (1977). «Keller, Johann Baptist von (württembergischer Personaladel 1819)» Neue Deutsche Biographie. 11 Berlin: Duncker & Humblot, 458 or. ISBN 3-428-00192-3. https://www.deutsche-biographie.de/gnd116119233.html#ndbcontent(Noiz kontsultatua: 2023-12-05).
* ↑ (Alemanez) Königlich Württembergisches Hof- und Staatshandbuch. (argitaratze data: 1831), 28 or..
* ↑ (Alemanez) Königlich Württembergisches Hof- und Staatshandbuch. (argitaratze data: 1839), 41 or..
* ↑ (Alemanez) Häfele, Daniel. «Kostbarkeiten aus der Bischofsgruft» Schwäbische 2016-01-04 (Noiz kontsultatua: 2023-12-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111395
* Multimedia: Johann Baptist von Keller / Q111395
# Johann Bayer

Johann Bayer (Rain, Bavaria, Alemania, 1572 – Augsburg, 1625eko martxoaren 7a) alemaniar astronomo eta abokatua izan zen, Uranometria izar atlasagatik ezaguna. Gaur egun berak ezarritako nomenklatura astronomikoa oraindik ere erabiltzen da.

## Biografia

1572 urtean Bavariako Rainen jaio zen. 1592 urtean filosofia ikasketak Ingolstadten hasi eta ondoren Augsburgera abokatu lanetan joan zen. Bertan astronomiari buruzko jakin mina piztu zitzaion. 1612 urtean Augsburgen hiriaren kontseiluko lege-aholkulari bihurtu eta 1625 urtean zendu zen.
Bayerren ospea, Uranometria, izar atlasari lotuta dago. 1603 urtean argitaratua, zeruko esfera osoa batzen zuen lehendabiziko atlasa izan zen. Lan honi esker, izarrak izendatzeko sistema berri bat sortu zuen, Bayerren nomenklatura izenarekin ezaguna. Horrez gain, konstelazio berri batzuk gaineratu zituen.

## Aintzatespenak

* Ilargiko Bayer kraterra, bere omenez izendatu zuten.
* Datuak: Q78427
* Multimedia: Johann Bayer / Q78427