OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kradolf-Schönenberg

Kradolf-Schönenberg Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Weinfelden barrutia barrutian. 2014an 3,590 biztanle zituen 10,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65830
* Multimedia: Kradolf-Schönenberg / Q65830
Bischofszell Bürglen (TG) Hohentannen Niederhelfenschwil Schönholzerswilen Wuppenau Sulgen
# Kilchberg (Basilea Herrialdea)

    Artikulu hau Basileako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kilchberg».
Kilchberg Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, Sissach barrutia barrutian. 2014an 159 biztanle zituen 1,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66811
* Multimedia: Kilchberg, Basel-Country / Q66811
Rünenberg Tecknau Zeglingen Wenslingen
# Kilchrenan

Kilchrenan, Eskoziako gaeleraz: Cill Chrèanain, Eskoziako udalerri txiki bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6406652
* Multimedia: Kilchrenan / Q6406652
# Kilbrittain

Kilbrittain (irlanderaz Cill Briotáin, Britton-en Eliza esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Bandon udalerritik 8 kilometro heego-mendebaldera dago, eta Clonakilty eta Kinsale udalerrietatik hurbil dago. Kostaldeko ibilbidea egiten duen R600 errepidea parrokiaren lursailen albotik igarotzen da, herrigunea bera itsasotik 1,6 km lur barrenera dagoelarik.
Kilbrittain GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak

* Kilbrittain website
* Kilbrittain GAA Website
* Datuak: Q4220463
* Multimedia: Kilbrittain / Q4220463
# Kilchattan Bay

Kilchattan Bay, Eskoziako udalerri bat da, Bute uhartean eta Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12060999
* Multimedia: Kilchattan Bay / Q12060999
# Kilchberg

Kilchberg izan daiteke:
* Kilchberg Basilea Herrialdeko udalerria.
* Kilchberg Zürich kantonamenduko udalerria.
# Kilbucho

Kilbucho, Eskoziako gaeleraz: Cille Bheagha, Eskoziako etxalde bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6406600
* Multimedia: Kilbucho / Q6406600
# Kilchoan

Kilchoan, Eskoziako gaeleraz: Cille Chòmhghain, Eskoziako Highland eskualdean dagoen herrixka bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsulan dago eta Britainia Handia uharteko lur lehorreko udalerririk mendebaldekoena da.
150 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2544189
* Multimedia: Kilchoan / Q2544189
# Kilchberg (Zürich)

    Artikulu hau Züricheko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kilchberg».
Kilchberg Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Horgen barrutia barrutian. 2014an 8,851 biztanle zituen 2,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66633
* Multimedia: Kilchberg ZH / Q66633
Adliswil Küsnacht (ZH) Zollikon Zürich Rüschlikon
# Kilchoanita

Kilchoanita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kilchoanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca6(SiO4)(Si3O10)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kilchoanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kilchurn gaztelua

Kilchurn gaztelua (ingelesez: Kilchurn Castle) Eskoziako Argyll eta Bute eskualdean dagoen gaztelu bat da Awe aintziraren ipar-ekialdeko muturrean. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

Sir Colin Campbell, Glenorchyko lehen lordak eraiki zuen 1450 urte inguruan, hasieran gazteluaren tamainakoa zen uharte txiki batean. XVI eta XVII mendeetan eraikinak gehitu zitzaizkion.
1715 eta 1745 artean Jakobiten matxinada garaian gobernuaren soldaduen gordelekua izan zen. 1760an tximistan batek jo eta gaztelua oso kaltetua gelditu zen. Orduan bertan behera utzia izan zen. 1817an aintziraren ur maila jeitsi egin zen eta uhartea lurrarekin elkartua gelditu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1741258
* Multimedia: Kilchurn Castle / Q1741258
# Laodize III.a

Laodize III.a (antzinako grezieraz: Λαοδίκη; K.a. 240an jaioa) Antioko III.a Handia Seleukotar Inperioko erregea eta Mitridates II.a Pontokoa Pontoko erregea eta Laodize II.aren alaba zen, azken hau, Antioko II.a Theos erregearen alaba zelarik.
Antioko III.a Handiarekin ezkondu zen hau tronura iritsi eta gutxira, K.a. 222 inguruan, eta, honek, erregina izendatu zuen Antiokian, Molonen aurkako espedizioa hasi aurretik. Bere seme nagusia zen Antiokoren jaiotza, erregea espedizio horretan zegoenean gertatu zen. Beste lau seme eta beste hainbeste alabaren ama izan zen, horien artean ezagunena, Kleopatra I.a Egiptokoa izan zelarik.
# Laois GAA

Laois GAA edo Laois County Board of the Gaelic Athletic Association (irlanderaz Cumann Lúthchleas Gael Coiste Laois) Irlandako Leinster probintzian kokatuko Laois konderriko gaeldar jokoetako talde bat da. Taldearen koloreak urdina eta zuria dira, konderriaren kolore ofizialak hain zuzen ere.
Etxeko partiduak Portlaoise hiriko O'Moore Park estadioan jokatu ohi ditu.

## Tituluak
### Futbol Gaelikoa
#### All-Ireland Senior Football Championship

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako txapelketak urtez-urte |
| Laois | 0 | 2 | |

#### National Football League

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako ligak urtez-urte |
| Laois | 2 | 1 | 1926, 1986 |

### Hurlinga
#### All-Ireland Senior Hurling Championship

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako txapelketak urtez-urte |
| Laois | 1 | 2 | 1915 |

#### National Hurling League

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako ligak urtez-urte |
| Laois | 0 | 0 | |

## Kanpo estekak

* Laois GAA taldearen webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q1778447
ieaElkarte Atletiko Gaelikoaren Liga Nazionalak (2018ko denboraldia) :
# Laokoon

Laokoon (antzinako grezieraz: Λαοκόων, laokóɔːn ahoskatua) Troiako Apoloren apaiza izan zen. Troiako gerran, grekoek egindako zurezko zaldi erraldoia ez zezatela hirian sartu aholkatu zien troiarrei. Atena jainkosak zigortu egin zuen horregatik, eta bi sugek hil zituzten bera eta bere bi semeak. Pasadizo hau Virgiliok agertu zuen Eneidan (II. liburua); orobat, ospe handia du gertaera hau bera irudikatzen duen eskulturak, Agesandro, Polidoro eta Atenodoro eskultoreek egina.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak: Laokoon hobesten du baina Laokoonte ere onargarria da, bigarren mailan
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22878
* Multimedia: Laocoon / Q22878
# Laomedon

Laomedon (antzinako grezieraz: Λαομέδων) Troiako erregea izan zen. Ilo eta Euridizeren semea, aita ordezkatu zuen Troiako tronuan. Estrimon ezkondu eta Hesione eta Astioke izan zuen. Leuziperekin Priamoren aita izan zen, Troiako hurrengo erregea izango zena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak: Laomedon hobesten du baina Laomedonte ere onargarria da, bigarren mailan
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332324
* Multimedia: Laomedon / Q332324
# Laodize I.a

Laodize I.a (antzinako grezieraz: Λαοδίκη), Antioko II.a Theos seleukotar erregearen lehen emaztea, eta, ziur asko, lehengusina izan zen.
Antiokok, Laodize eta honekin zuen semea arbuiatu zuen, Egiptoko Ptolomeo II.arekin K.a. 250ean lortutako adostasun baten ondorioz, Antioko, Egiptoko printzesa zen Berenize Sirarekin ezkondu zenean. Harreman honen ondorioz, seme bat izan zuen, tronurako oinordekoa zena. Honek, inongo zalantzarik gabe, Laodizegan gorrotoa eta mendeku gosea piztu zuen, handik urte batzuetara bete zuena.
Ptolomeo II.a K.a. 246an hil zenean, Antioko II.a, berriz Laodizerekin ezkondu zen. Antioko, ezarri den bezala, Laodizek pozoitua hil zen; eta beste hainbeste gertatu zitzaien Berenizeri eta honen semeari, garai hartan 4 urte baino ez zituena, baita Berenizerekin iritsi zen gainontzeko egiptoar gortetarrei ere.
Laodizeren semea, matxinatu egin zen, Laodizear gerra edo Hirugarren gerra Siriarra deritzonean. Esaten denez, Laodizek, tropak altxatu zituen Anatolian gerra honetarako.
Ptolomeo III.ak, Berenizeren neba, Siria inbaditu eta Antiokia hartzen du, non Laodize eta bere semea, mendeku batean hilak diren.
Laodizeren semeak, Seleuko II.a Kaliniko bezala gobernatu zuen, soilik Seleuko II.a bezala ere ezaguna.
# Laokoon (Grekoa)

Laokoon (gaztelaniaz, Laocoonte) Grekoa margolariak egindako margo mitologiko ezaguna da. 1609an egina, ez da oso gai ohikoa bere obran, batez ere gai erlijiosoetan zentratuta. Washingtongo Arte Galeria Nazionalean erakusten da. Grekoaren azken obretariko bat izan zen, eta 1614ko apirilean bukatu gabe utzi zuen. Dirudienez, Jorge Manuel Theotocópulik, Grekoaren semeak, margolana egiten lagundu zuen.

## Gaia

Lan honetan Grekoak Laokoonen mitoa azaltzen du. Laokoon Poseidonen eskutik zigorra jaso zuen. Haren okerra akaziarrek Troia aurrean utzitako egurrezko zaldiaren aurrean mesfidati agertzea eta tranpa bat zela erakusteko zaldia jotzea eta erretzen saiatzea. Dena dela, atzealdean ikusten den paisaia ez da Troiakoa, Toledokoa baizik; tradizio baten arabera Toledo troiatarren bi ondorengoek sortu omen zuten, Telamon eta Bruto.

## Azterketa

Obra honek biolentzia trasmititzen du. Hori lortzeko margolariak irudibildu gogorrak erabiltzen ditu. Argiak, bestetik, dramatismo handia ezartzen dio eszenari: lehen planoak argi fantasmagorikoa erakusten du.

## Bibliografia

* José Álvarez Lopera: El Greco, Madril, Arlanza, 2005, «Descubrir el Arte» bilduma. ISBN 84-955503-44.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) «Laocoonte» ArteHistoria.com.
* Datuak: Q2255224
* Multimedia: Laocoon by El Greco / Q2255224
# Laodize Kapadoziakoa

Laodize Kapadoziakoa (antzinako grezieraz: Λαοδικη, Laodike), Pontoko Erresumako errege zen Mitridates VI.aren arreba eta Kapadoziako Ariarates VI.a erregearen emaztea. Bere senarra hil ondoren, Gordiok hil zuena, Mitridatesen aginduz, berarentzako eta bere seme-alabentzako patu bera eragozteko, Nikomedes III.a Bitiniakoaren besoetara bota zen, honekin ezkondu zelarik, eta Kapadozia honen esku utzi zuelarik. Bere semea hil ondoren, Nikomedesekin elkartu zen, Kapadoziako tronuan iruzurti bat jartzeko asmoz, are Erromara joan zen, Ariaratesekin hiru seme-alaba izan zituela esatera; hala ere, iruzurtiaren eskakizuna, Senatuak arbuiatu egin zuen. Ariarates VII.a eta Ariarates VIII.aren ama eta Mitridates V.a Evergetesen alaba izan zen.
* Datuak: Q261769
* Multimedia: Laodice of Pontus / Q261769
# Laodizea

Laodizea (grezieraz: Λαοδίκεια πρός τοῦ Λύκου; latinez: Laodicea ad Lycum; turkieraz: Laodikya) antzinako Seleuzidar Inperioko hiri bat da. K.a. 261 eta K.a. 245 bitartean sortu zuen Antioko II.a Teosek, eta bere emazte Laodizeren omenez izendatu zuen. Gaur egungo Denizli turkiar herritik 6 kilometro iparraldera dago, izen bereko probintzian, Eskihisar herrixkatik gertu.
Merkataritza hiri oparo bat izan zen, bi ibilbide garrantzitsuren artean zegoena, eta ospetsua izan zen bere artile eta kotoizko oihalengatik. Funtsezko merkataritza- eta banketxe-gunea zen. Hiriaren aberastasuna sortzen zuten, batetik, oso ezaguna zen begientzako ukendu batek eta, bestetik, baita ere oso ospetsua zen eta hantxe bertan artile beltz bikainez eginiko kalitate handiko jantziek, esan bezala.
Bere eliza —zeinen hondakinak oraindik kontserbatzen diren— Asia Txikiko Zazpi Elizatako bat zen. Hauxe da Biblian ageri den Laodizea hiria.
Zizeronek bertan eman zituen urte batzuk, Marko Antonioren aginduz hila izan aurretik.
Gaur egun geratzen den gune arkeologikoan, hiriak zituen estadioaren, anfiteatroaren, odeoiaren, akueduktuaren eta zisternaren hondakinak ikus daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849709
* Multimedia: Laodicea on the Lycus / Q849709
# Laois konderria

Laois konderria (gaeleraz Contae Laoise) Irlandako erdialdean dago kokatuta, Leinsterreko probintzian. 1.719 km2-ko azalera dauka eta 80.559 biztanle zituen 2011an. Portlaoise dauka hiriburu eta hiri nagusia.

## Hiri eta herriak

* Portlaoise/Port Laoighise (20.145 biztanle), hiriburua.
* Portarlington/Cúil an tSúdaire (7.788) Laois eta Offalyren artean
* Mountmellick/Móinteach Mílic (4.137)
* Abbeyleix/Mainistir Laoise (2.569)

## Historia

Jakina da k.a. 8.500 urte inguruan jadanik talde ehiztari-biltzaileak izan zirela eremuotan. Neolito garaian (k.a. 4.000-2.500) basoak soildu eta zekaleak landatu ziren.
Kristautasuna VI mendean iritsi zen. San Canicek Aghaboe abade-etxea sortu zuen eta San Mochuak Timahoe monasterioa. Rock of Dunamase gaztelua ere garai hartakoa da.
XII mendean normandiarrek lurraldea konkistatu eta leinster probintzian sartu zuten. Gotorleku ugari altxatu eta erabat kontrolatu zituzten lurrik onenak, bertako buruzagiek zohikaztegietara alde egin behar izan zutelarik.
1556an sei lurralde batu eta konderria osatu zuten. Konderriaren izena Queen's County ("Erreginaren konderria") zen Maria I.a Ingalaterrakoaren erregealdian egin baitzen. Sei lurraldeen artean Leix (irlanderaz "Laois") nagusituz joan zen. Hurrengo mendean bi kolonizazio aro ezagutu zituen Laoisek eta ingelesez bete zen.
XIX mendeko Gosete Handiak gogor jo zuen konderria eta populazioa nabarmen jeitsi zen, asko hil egin ziren eta beste askok atzerrira alde egin zuten.
Irlandako Errepublika sortzean konderriaren izena Laoighis eta Leix bihurtu zen eta 2001etik aurrera Laois da. Hala ere lurrak salerosterakoan oraindik Queen's County izena ere erabiltzen da.

## Ekonomia

Abeltzaintza da jarduera ekonomiko nagusia. 230.000 abelburu daude, biztanle bakoitzeko hiru. Zohikatza ere garrantzitsua da konderriaren ekonomian. Industriagune txiki batzuk badaude herri handenetan kokaturik, baina 1.500 pertsonek baino ez dute sektore horretan lan egiten.

## Ondasun nabarmenak

* Rock of Dunamase gazteluaren aztarnak
* Durrow gaztelua
* Timahoe dorrea
* Emo Court jauregia

## Pertsona ezagunak

* Cecil Day-Lewis (1904-1972), poeta.

## Iruditegia

* Rock of Dunamase gazteluaren aztarnak
* Durrow gaztelua
* Timahoe dorrea
* Emo Court jauregia

## Kanpo estekak

* Konderriko webgune ofiziala
* Datuak: Q55299
* Multimedia: County Laois / Q55299
# Kultura eta Zientziaren Jauregia

Kultura eta Zientziaren Jauregia (polonieraz eta ofizialki: Pałac Kultury i Nauki) Poloniako Varsovia hirian kokatutako etxe orratza da. 230,68 metro garaiera du eta Polonia osoko eraikinik altuena da. Lew Rudniew arkitektoak diseinatua, 1952ko maiatzaren 2 eta 1955eko uztailaren 22 artean eraiki zen.
Antzina, Josef Stalinen Kultura eta Zientziaren Jauregia (Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) izenarekin ezagutzen zen, Sobietar Batasunak Poloniako Herri Errepublikari egindako oparia izan baitzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q167566
* Multimedia: Palace of Culture and Science / Q167566
# Kultura Ministerioa (Frantzia)

Kultura Ministerioa (frantsesez: Ministère de la Culture) Frantziako ministerio bat da, herrialdeko ondare kulturalaz arduratzen dena, baita museo, liburutegi edo monumentu gisa erlazionatutako erakundeez ere. Bere helburu nagusia Frantziako kultura-politika gisa ezagutzen den politika mantentzea da, hainbat arte (bisuala, plastikoa, antzerkikoa, musikala, dantza, arkitektura, literatura, telebista eta zinematografia) sustatuz eta babestuz, bai herrialdean, bai mundu osoan. Bere aurrekontua, batez ere, artxibo nazionalen (sei egoitza nazional eta ehun instalazio deszentralizatu) eta kultura-zentro (frantsesez: maison de la culture) gisa ezagutzen diren eskualde-erakundeen kudeaketara bideratzen da. Bere egoitza nagusia Palais-Royalen dago.

## Ministroen zerrenda

Hona hemen Bostgarren Errepublikako ministroen zerrenda:
* 1959ko otsaila: André Malraux
* 1969ko ekaina: Edmond Michelet
* 1970eko urria: André Bettencourt
* 1971ko urtarrila: Jacques Duhamel
* 1973ko apirila: Maurice Druon
* 1974ko martxoa: Alain Peyrefitte
* 1974ko ekaina: Michel Guy
* 1976ko abuztua: Françoise Giroud
* 1977ko martxoa: Michel d'Ornano
* 1978ko apirila: Jean-Philippe Lecat
* 1981eko martxoa: Michel d'Ornano
* 1981eko maiatza: Jack Lang
* 1986ko martxoa: François Léotard
* 1988ko maiatza: Jack Lang
* 1993ko martxoa: Jacques Toubon
* 1995eko maiatza: Philippe Douste-Blazy
* 1997ko ekaina: Catherine Trautmann
* 2000ko martxoa: Catherine Tasca
* 2002ko maiatza: Jean-Jacques Aillagon
* 2004ko martxoa: Renaud Donnedieu de Vabres
* 2007ko maiatza: Christine Albanel
* 2009ko ekaina: Frédéric Mitterrand
* 2012ko maiatza: Aurélie Filippetti
* 2014ko abuztua: Fleur Pellerin
* 2016ko otsaila: Audrey Azoulay
* 2017ko maiatza: Françoise Nyssen
* 2018ko urria: Franck Riester
* 2020ko uztaila: Roselyne Bachelot
* 2022ko uztaila: Rema Abdul Malak
* 2024ko uztaila: Rachida Dati

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Kultura Ministerioa. Découvrir le ministère. .
* ↑ (Frantsesez) Kultura Ministerioa. (2007). (PDF) La France á la loupe. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q384602
* Multimedia: Ministère de la Culture (France) / Q384602
# Kultura Intereseko Ondasun (Espainia)

Kultura Intereseko Ondasun (KIO) (gaztelaniaz: Bien de Interés Cultural, BIC) Espainiako figura juridiko bat da, ondare higiezinen zein higigarrientzat, historia, arte, hirigintza, etnografia, zientzia, paleontologia, arkeologia, teknika edo gizarte balio berezia duten kultura ondasunak babesteko helburua duena. Ondare dokumental eta bibliografikoa, aztarnategiak eta gune arkeologikoak eta balio artistikoa, historikoa edo antropologikoa duten gune naturalak, lorategiak eta parkeak ere BIC gisa deklaratu daitezke.
2022. urtea 17.819 ondasun higiezin zeuden inskribatutako Interes Kulturaleko Ondasun gisa. Inskribatutako ondasun higigarria, bestalde, 22.354 ondasun izendatu zifren KIO (BIC).
Herrialde, nazioarte mailako erakunde eta herrialdez azpiko lurralde-erakunde askok garatu dute legedia euren kultura ondarea babesteko. UNESCOk, adibidez, Gizateriaren ondare izendapenak deklaratzen ditu. Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroako Foru Erkidegoan, halako ondasunei buruzko legediak Espainiako BIC figura juridiko honetan oinarrituak daude. Ipar Euskal Herrian aplikatzen den Frantziako figura juridiko baliokidea, berriz, monumentu historikoa (MH) da.

## BIC izendapena duten ondasun moten adibide batzuk

* Antestius Sesenco izena duen Soriako erromatar garaiko eusko-akitanierazko inskripzioa.
* Cádizko inauteriak.
* Terrazas del Manzanaresko (Madril) arkeologia aztarnategiak.
* Alhambrako monumentu multzoa BIC izendapena eman zioten 2004an, eta Unescoren Munduko ondarea izendapena 2002an.

## Erreferentziak

* ↑ Espainiako Ondare Historikoaren Legea. (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Anuario de Estadísticas Culturales 2023 | Principales resultados.» Anuario de Estadísticas Culturales (Gobierno Español. Ministerio de Cultura.): 36..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Urbanismo» Patronato de la Alhambra y Generalife (Noiz kontsultatua: 2023-07-22).

## Ikus, gainera

* Gizateriaren ondare (UNESCO)
* Monumentu historiko (Frantzia)
* Kultura-ondare

## Kanpo estekak

* Euskal Autonomia Erkidegoko Kultur Ondareari buruzko 7/1990 legea, uztailaren 3koa: PDF-en eta HTML-en (zaharkituta)
* Euskal Kultura ondareari buruzko Legea. 6/2019 LEGEA, maiatzaren 9koa, Euskal Kultura Ondarearena. EHAA, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria. Hemen ikusgai: https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/lege-proiektua/22-euskal-kultura-ondareari-buruzko-legea/ [ikusia: 2020-06-29]
* Nafarroako Foru Erkidegoko Kultur Ondareari buruzko 14/2005 Foru Legea, azaroaren 22koa: HTML-en
* EAEko Kultura Ondarearen Zentroaren webgunea
* (Gaztelaniaz) Espainiar Historia Ondareari buruzko 16/1985 Legea, ekainaren 25ekoa
* EAEko ondare zibilaren zerrenda hiru.com webgunean
* Datuak: Q23712
* Multimedia: Bienes de Interés Cultural (Spain) / Q23712
# Laurehun eta berrogeita hemeretzi

Laurehun eta berrogeita hemeretzi (459) laurehun eta berrogeita hemezortziaren ondoren eta laurehun eta hirurogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q657654
* Multimedia: 459 (number) / Q657654
# Laurehun eta berrogeita lau

Laurehun eta berrogeita lau (444) laurehun eta berrogeita hiruaren ondoren eta laurehun eta berrogeita bostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Propietate matematikoak

* Zenbaki bikoitia da.
* Hamabi zatitzaile dituen zenbaki konposatua da: 1, 2, 3, 4, 6, 12, 37, 74, 111, 148, 222, 444. Bera kenduta, bere zatitzaile guztien batura zenbakia bera baino handiagoa denez (620 > 444), zenbaki oparo bat da.
* Zenbaki sistema hamartarrean Harshaden zenbaki bat da.
* Zenbaki berfaktorizagarri bat da.
* Zenbaki palindromo bat da, eta zifra errepikatua duen zenbaki bat da sistema hamartarrean zein 36 oinarriko sisteman, non ${\text{CC}}$ den.
* Zenbaki uhindu bat da 6ko oinarrian (2020) eta 13ko oinarrian (282). 13ko oinarrian palindromoa da.
* Zenbaki kongruente bat da.
* Hiruko pitagoriko askoren parte da: (144, 420, 444), (185, 444, 481), (333, 444, 555), (444, 592, 740), (444, 1295, 1369), (444, 1333, 1405), (444, 2720, 2756), (444, 4095, 4119), (444, 5467, 5485), (444, 8208, 8220), (444, 12317, 12325), (444, 16425, 16431), (444, 24640, 24644), (444, 49283, 49285).
* Thue-Morseren sekuentziaren parte da.
* Zenbaki erdiperfektu bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048741
* Multimedia: 444 (number) / Q1048741
# Laurehun eta bi

Laurehun eta bi (402) laurehun eta bataren ondoren eta laurehun eta hiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q923239
* Multimedia: 402 (number) / Q923239
# Laurehun eta bost

Laurehun eta bost (405) laurehun eta lauaren ondoren eta laurehun eta seiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048708
* Multimedia: 405 (number) / Q1048708
# Laurehun eta berrogeita hemezortzi

Laurehun eta berrogeita hemezortzi (458) laurehun eta berrogeita hamazazpiaren ondoren eta laurehun eta berrogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.
# Laurehun eta berrogeita hiru

Laurehun eta berrogeita hiru (443) laurehun eta berrogeita biaren ondoren eta laurehun eta berrogeita lauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941381
* Multimedia: 443 (number) / Q941381
# Laurehun eta berrogeita sei

Laurehun eta berrogeita sei (446) laurehun eta berrogeita bostaren ondoren eta laurehun eta berrogeita zazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q783936
* Multimedia: 446 (number) / Q783936
# Laurehun eta berrogeita zazpi

Laurehun eta berrogeita zazpi (447) laurehun eta berrogeita seiaren ondoren eta laurehun eta berrogeita zortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q857405
* Multimedia: 447 (number) / Q857405
# Laurehun eta berrogeita zortzi

Laurehun eta berrogeita zortzi (448) laurehun eta berrogeita zazpiaren ondoren eta laurehun eta berrogeita bederatziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q857290
* Multimedia: 448 (number) / Q857290
# Laurehun eta hamabi

Laurehun eta hamabi (412) laurehun eta hamaikaren ondoren eta laurehun eta hamahiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1069693
* Multimedia: 412 (number) / Q1069693