OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Biderkadura zuzen

Talde-teorian, (G,*) eta (H,·) bi taldeen biderkadura zuzena, G × H moduan adierazita, bi multzoen biderkadura kartesiarraren bidez lortzen den talde-egitura da, non elementu bakoitza egitura haietako elementuen biderkadura kartesiarra den. Talde abeldarren kasuan, batuketa-notazioarekin, batura zezena ere deitzen zaio, eta $G\oplus H$ adierazten da.

## Definizioa

Biderkadura zuzena honela definitzen da:
* G eta H multzoen biderkadura kartesiarra bidez lortutako taldeko elementuen multzoa; hau da, {(g, h)| g ∈ G, h ∈ H}.
* Elementu horien arteko eragiketa, honela definituta:
    $(g,h)\times (g',h')=(g*g',h\cdot h').$
Eraikitze modu horrek talde berri bat sortzen du, azpitalde normal bat duena G-rekiko isomorfoa ((g,1$_H$) itxurako elementuez osatutakoa), eta H-rekiko beste isomorfo bat ((1$_G$,h) elementuez osatutakoa).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Direct Product" MathWorld-en.
* Datuak: Q1778193
# Biderkagai

Aritmetikan, biderkagaia edo faktorea biderkatzen diren gaietako bakoitza (zenbakiak, polinomioak eta abar) da.
Adibidez: 5 × 4 × 3 = 60 adierazpenean, biderkagaiak 5, 4 eta 3 dira; eta (x−3)(x+3)=x²-9 adierazpenean, biderkagaiak, x−3 eta x+3 dira.

## Biderkagai komuna

Oro har, a×a$_1$ + a×a$_2$ + … + a×a$_n$ = a×(a$_1$ + a$_2$ + … + a$_n$) adierazpen matematikoan a biderkagaiari biderkagai komuna deritzo.

### Adibideak

    Adierazpen hau emanda :
    $A=(x-2)(3x+5)+(2x+7)(2-x)$
    (x - 2) biderkagai komuna aterata :
    $A=(x-2)[(3x+5)-(2x+7)]$
    $A=(x-2)(x-2)$
    $A=(x-2)^{2}$

## Ikus, gainera

* Zatitzailea
* Zatigarritasuna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12014260
# Black Isle

Black Isle, Eskoziako gaeleraz An t-Eilean Dubh, Eskoziako Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutiaren ekialdean dagoen penintsula bat da, Eskoziako Lur Garaietan.
Penintsula honetako udalerri handienak Cromarty eta Fortrose dira. Bestelako udalerri nabarmenak: Conon Bridge, Muir of Ord, Munlochy, Avoch, Rosemarkie, Tore, North Kessock eta Culbokie.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q880324
* Multimedia: Black Isle / Q880324
# Black Loch

Black Loch (euskaraz: «Aintzira Beltza») Eskoziako erdialdeko aintzira bat da, Falkirk eta Iparraldeko Lanarkshire eskualdeen arteko mugan dagoena, Limerigg herrian.

## Historia

Mendebaldetik datozkion urek betetzen dute aintzira. Aintziraren edukiera eta azalera asko handitu zen 1790eko hamarkadan, presa eraiki zenean. Obra horren helburua Monkland ubidearen ur emaria konstante mantentzea izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q880374
* Multimedia: Black Loch, Limerigg / Q880374
# Black Monday (telesaila)

Black Monday (euskaraz: «Astelehen Beltza») 2019ko estatubatuar telesail komikoa da, Jordan Cahan eta David Caspek Showtimerentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Balioen inoizko jaitsierarik handiena pairatu zuen Wall Streeteko merkatuak 1987an, eta, sistemari desafio eginez, gertaera horren ardura izan zuten hiru pertsonarengan jartzen du fokua telesailak. Drogen eztanda, iraultza teknologikoa eta arrazismoaren testuinguruan, istorioko protagonistak ekonomia estatubatuarraren eliteetan barneratu ziren eta gehiegikerien mundua besarkatu zuten.

## Aktoreak

* Don Cheadle: Maurice Monroe
* Andrew Rannells: Blair Pfaff
* Regina Hall: Dawn Darcy
* Paul Scheer: Keith
* Yassir Lester: Yassir X
* Kurt Braunohler: Ty Daverman
* Eugene Cordero: Ronnie
* Kadeem Hardison: Spencer
* Casey Wilson: Tiff Georgina

## Erreferentziak

* ↑ «Black Monday» Berria 2019-02-09 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55605562
# Black Jack (Missouri)

Black Jack Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 6.929 biztanle zituen, 6,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q880344
* Multimedia: Black Jack, Missouri / Q880344
# Black Lick (Pennsylvania)

Black Lick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Indiana konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 1.268 biztanle ditu, 6,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Indiana konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1134720
# Black Mountain (Belfast)

Black Mountain, irlanderaz: Sliabh Dubh eta An Cnoc Dubh, Ipar Irlandako Belfast hiriburuaren gain dagoen muino bat da, Antrim konderrian. 389 metroko garaiera du.
Bere gailurretik Belfast hiriko ikuspegi bikainak daude, eta eguraldi on eta zeru garbiarekin Strangford aintzira, Mourne mendiak eta Sperrins mendiak nahiz Donegal konderria eta Eskozia bera ere ikus daitezke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3777392
# Brothers & Sisters (telesaila)

Brothers & Sisters 2006ko estatubatuar beldurrezko telesaila da, Jon Robin Baitzek American Broadcasting Companyrentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
William Walkerren heriotzak Walker familiarentzat kaltegarriak diren gertakari batzuk ekarriko ditu. Familiaren patriarkak, familiaren enpresatik dirua lapurtzeaz gain, seme sekretu bat eta beste harreman sentimental batzuk ezkutatzen zituen. William hil ondoren, hau guztia argitara aterako da eta Walker familia oso kaltetua izango da.

## Aktoreak

* Dave Annable: Justin Walker
* Sally Field: Nora Holden-Walker
* Calista Flockhart: Kathrine "Kitty" Walker
* Balthazar Getty: Thomas "Tommy" Walker
* Rachel Griffiths: Sarah Walker-Whedon
* Sarah Jane Morris: Julia Walker
* John Pyper-Ferguson: Joe Whedon
* Matthew Rhys: Kevin Walker
* Ron Rifkin: Saul Holden
* Patricia Wettig: Holly Harper
* Rob Lowe: Robert McCallister
* Emily VanCamp: Rebecca Harper
* Maxwell Perry Cotton: Cooper Whedon
* Luke MacFarlane: Scotty Wandell
* Luke Grimes: Ryan Lafferty
* Gilles Marini: Luc Laurent

## Kanpo estekak

* Datuak: Q390076
# Broto ibarra

Broto ibarra edo Broto harana (aragoieraz: Val de Broto; gaztelaniaz: Valle de Broto) Pirinioetako hegoaldeko ibar edo haran bat da. Zehazki Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huescako probintziaren iparraldean kokatzen da. Ara ibaiak iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du. Haran honetako hiriburua Broto udalerria da, berak izena ematen diolarik.
Bere iturburua Ordesa eta Ara ibarrek osatzen dute, biak ere Frantziako Gavarnie haranarekin mugakide.

## Herriak

Broto ibarra osatzen duten herriak honako hauek dira:
* Broto
* Torla
* Oto
* Buesa
* Sarvisé
* Asín de Broto
* Ayerbe de Broto
* Bergua
* Linás de Broto
* Fragen
* Viú de Linás
* Yosa

## Kanpo estekak

* Broto ibarrari buruzko informazioa (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3573461
* Multimedia: Valle de Broto / Q3573461
# Broto

Broto Huescako udalerria da, Sobrarbeko eskualdekoa.

## Kultura

Udalerrian aragoierazko hiztunak bizi dira.

## Ikus, gainera

* Huescako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1752817
* Multimedia: Broto / Q1752817
# Bikarbonato

Bikarbonatoak azido karbonikotik (H$_2$CO$_3$) eratorritako gatz azidoak dira, bikarbonato anioia (HCO$_3$$^-$) dutenak.
Bikarbonato izena oraindik oso zabalduta dago merkataritzan eta industrian, baina IUPACek ez du onartzen, hidrogenokarbonato hobesten baitu.
Bikarbonato garrantzitsuena sodio bikarbonatoa edo sodio hidrogenotrioxidokarbonatoa da, NaHCO$_3$ formulakoa. Uretan disolbagarria denez, sodio karbonatoa lortzeko prozesuan bitarteko giltzarria da, Solvay prozesuaren arabera.
Biokarbonatoak orekan daude karbonatoekin, urarekin eta karbono dioxidoarekin (CO$_2$).

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]
* ↑ (Ingelesez) IUPAC. Nomenclature of Inorganic Chemistry IUPAC Recommendations 2005. , 137 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q409202
* Multimedia: Bicarbonate ion / Q409202
# Bikarioetxea (Fortuny)

Bikarioetxea (katalanez: La vicaria), Ezkontza edo Espainiar ezkontza izenburuekin ezaguna, Marià Fortuny margolari katalanak Erroman 1861an, olioz egindako margolan ezaguna da. Gaur egun Bartzelonako Kataluniako Arte Museo Nazionalean ikus daiteke. Lan hau errealismoaren barruan, preziosismoaren, hau da, errealismoaren barruko inongo asmo kritikorik gabeko joeraren lan nagusitzat jotzen da.

## Gaia

Margolan honetan eliza bateko sakristian ezkontza-kontratuaren izenpetzeko unea apaizaren aurrean jasotzen da. Lanean bai agertokia bai pertsonaiak oso zehazki jasotzen dira. Une horretan bi gizon ari dira izenpetzen; atzean, bitartean, lekukoak eta ezkonberriak daude. Agertzen diren pertsonaien artean, figurante moduan, zezenketariz jantzita, Eduardo Zamakois margolari euskal herritarra dago. Azaltzen den ezkontza ez da erregetiarra baina bere ezkontzan inspiratu omen zen Fortuny: Fortuny 1867an, hiru urte lehenago, ezkondu zen, Madrilgo San Sebastian elizan, eta handik zenbait ohar hartu zuen.

## Historia

Bikarioetxea Parisen, Goupil arte-galerian aurkeztu lehen aldiz, 1970eko apirilean. Arrakasta itzela izan zuen berehala, eta Fortunyrentzat haren karrerarako bultzada handia ekarri zuen. Adolphe Goupilek berak erosi zuen, 25.000 libera ordainduz; egun gutxira hark berriro ere saldu zuen, 70.000 liberaren truke. 1922an herri-diru bilketa egin zen margolana Kataluniara eramateko eta han dago gaur egun.

## Azterketa

Nahiz eta oso lan handia ez izan, zehaztasun handiz dago egina. Egileak pertsonei zein agertokiari eman zion garrantzia eta guztiak zehaztasun handiez jaso zituen. Pertsonaien artean kontrastea bilatu zuen, eta, horregatik, klase sozial batzuen pertsonak ikusten dira. Ingurua, bestetik, oso aberatsa da. Teknikoki oso margolan landua da.

## Kanpo-estekak

* (Katalanez):Margolanaren fitxa MNACen webgunean.
* (Katalanez):Margolanaren azterketa.
* Datuak: Q4892369
* Multimedia: La Vicaria / Q4892369
# Bikarioetxeko hilketa

Bikarioetxeko hilketa (ingelesez: The Murder at the Vicarage) Agatha Christiek idatzitako eleberria da. 1930ean argitaratu zen. Miss Marple pertsonaia lehen aldiz agertzen da eleberri honetan.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
St. Mary Mead herrixkan Protheroe koronela hilda aurkitzen dute bikarioetxean. Herri osoak gorrotatzen du koronela. Istorioa bikarioaren ikuspuntutik kontatzen da.

## Pertsonaiak

* Miss Marple: neskazahar adinekoa, buruargia eta sudurluzea.
* Leonard Clement: St. Mary Meadeko bikarioa.
* Griselda Clement: bikarioaren emazte gazte eta ederra.
* Dennis Clement: bikarioaren iloba gaztetxoa.
* Lucius Protheroe: koronela eta epailea. Hilik aurkitzen dute bikarioetxean.
* Anne Protheroe: Protheroe koronelaren bigarren emazte gazte eta ederra.
* Letice Protheroe: Protheroe koronelaren eta bere lehenengo emaztearen alaba.
* Lawrence Reading: pintore gaztea.
* Haydock doktorea: Herriko medikua.
* Hawes: bikarioaren laguntzailea.
* Estelle Lestrange: herrira iritsi berri den emakume mistoriotsua.
* Melchet koronela: konderriko polizia-burua.
* Slack inspektorea: Munch Benhameko polizia-inspektorea.
* Archer andrea: herriko zenbait etxe garbitzen dituen adineko emakumea.
* Archer ehiztaria: isileko ehiztaria. Archer andrearen semea.
* Amanda Hartnell: adineko emakume kuxkuxeroa.
* Marta Price Ridley: adineko emakume kuxkuxeroa.
* Caroline Wetherby: adineko emakume kuxkuxeroa.
* Stone doktorea: indusketak egiten ari diren arkeologoa.
* Gladys Cram: Stone arkeologoaren idazkaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q693559
# Bikezona

Bikezona, mendi bizikletako talde bat da. Bertan, Joseba Leon bezalako txirrindulariak izan dira.

## Palmaresa
### 2006

Euskadiko Open

### 2007

Euskadiko Open

### 2009

Euskadiko Open

### 2010

Euskadiko Open
# Bikario

Bikarioa, elizan, nagusi baten ordekoa edo laguntzaile nagusia da Ordeztuak edo horretarako ahalmena duen beste pertsona batek eskuordetu diezaioke bikarioari. Zuzenbide kanonikoan jada hasieratik sortutako figura da.
Berez, ordeztuaren arabera, mota askotako bikarioak daude: bikario apostolikoak, gotzain-bikarioak, kardinal bikarioak, kapituluko bikarioak, bikario jeneralak eta abar.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2002]
* ↑ Euskaltzaindia. Bikario. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193364
# Bikarioetxea (Orio)

Bikarioetxea Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, San Nikolas kaleko, 7. zenbakian. Kolon Txiki etxea, San Nikolas eliza, Enbil pilotariaren irudia duen etxea eta Herriko plazako 3. zenbakiko etxearen artean dago.
Arrantzaleen etxe tipikoa da. Harlangaitz-hormako eraikina da, hiru solairukoa, zurezko bilbadura duena eta solairu bakoitzean hutsune bat, eta bi solairuetan balkoia. Teilatupean goiburu bat du, usategi moduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25478689
# Bikario jeneral

Bikario jenerala edo bikario nagusia Eliza katolikoaren hierarkiaren barruan, gotzainaren laguntzaile bat da, honek izendatzen duena eta elizbarrutia gobernatzen laguntzen diona. Bikario guztien moduan, haren funtzioak aldakorrak dira, zeren eta gotzainaren nahiaren baitan baitaude.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Bikario. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [1996]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1044528
* Multimedia: Vicars general / Q1044528
# Bike

Bikea distilazioz sorturiko polimero biskoelastiko eta likatsua da, oso sukoia. Trementina, mundruna eta zur erretxinatsuetatik hondakin moduan lortzen da.
Gai batzuk iragazkaitz bihurtzeko erabiltzen da: batez ere zura (itsasontzietan) eta larrua (adibidez zahatoetan). Zuziak egiteko ere erabiltzen da.

## Ezaugarri biskoelastikoak

Bike minerala (mundrunetik eratorria) polimero biskoelastikoa da. Hau da, nahiz eta giro-tenperaturan solidoa izan eta pusketan hautsi daitekeen, berez likidoa da eta denboran zehar isuri egingo da, poliki-poliki.
Queenslandeko Unibertsitateko (Australian) esperimentu batek bikearen isuria denbora oso luzean neurtzen du. Hartarako, bikea beirazko inbutu batean ezarri zen, eta tantaka isurtzen utzi. Esperimentua 1930ean hasi zen eta harrezkero zortzi tanta bakarrik erori dira. Isuri horren arabera, bertan erabilitako bikearen biskositatea kalkulatu da: urarena baino 230 mila milioi (2.3×10$^{11}$) aldiz handiagoa gutxi gorabehera. Zortzigarren tanta 2000ko azaroaren 28an erori zen, eta bederatzigarrena, 2013ko amaieran.

## Historia

Henrike III.a Nafarroakoaren hiltzaile Ravaillac torturatzeko bikea erabili zen.

## Erreferentziak

* ↑ The Pitch Drop Experiment

## Ikus, gainera

* Asfaltoa
* Mundruna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q840692
* Multimedia: Pitch / Q840692
# Bunker Hill (Indiana)

Bunker Hill Indianako herri bat da. Miami konderrian kokatua dago. 2010ean 888 biztanle zituen, 1,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Miami konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3293343
# Bunker Hill (Oregon)

Bunker Hill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coos konderrian dago, Oregon estatuan. 1.465 biztanle ditu, 4,121952 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Coos konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2182323
# Bunkyō

Bunkyō (japonieraz: 文京区, Bunkyō-ku) Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. 2012ko erroldaren arabera Bunkyōko 11'31 km²-tan 193.091 biztanle zeuden, honek Tokioko auzoen artean dentsitate handienetakoa duela erakusten du, 17.072 biztanle/km².

## Geografia

Tokio erdialdean kokaturik dago eta batez ere auzo erresidentziala eta unibertsitarioa da. 6.500 atzerritar bizi dira auzoan eta bertan dago Tokioko Katedral katolikoa.

## Historia

Sumida auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen.

## Kirolak

Bertan du egoitza Yomiuri Giants beisbol taldeak, Japonian palmaresik handiena duenak. Tokyo Dome estadioan jokatzen ditu partidak.

## Ondasun nabarmenak

* Tokioko Unibertsitatea.
* Gokoku-ji tenplua.
* Kodokan institutua, munduko judolarien egoitza nagusia.
* Tokioko katedrala.

## Iruditegia

* Tokioko Unibertsitatea.
* Gokoku-ji tenplua.
* Tokyo Dome beisbol estadioa.
* Tokioko katedrala.

## Hiri senidetuak

* Kaiserslautern (Alemania)

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Bunkyō auzoko webgune ofiziala
* Datuak: Q212713
* Multimedia: Bunkyo, Tokyo / Q212713
Auzo bereziak : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima :
* Hiriak : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama ||
* Suprefeturak : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima ||
# Bunker Hill Village (Texas)

Bunker Hill Village Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 3.633 biztanle zituen, 3,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q976028
* Multimedia: Bunker Hill Village, Texas / Q976028
# Bunker Hill (Illinois)

Bunker Hill Illinoiseko hiri bat da. Macoupin konderrian kokatua dago. 2010ean 1.774 biztanle zituen, 3,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macoupin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575935
# Bunker Hill (Kansas)

Bunker Hill Kansasko hiri bat da. Russell konderrian kokatua dago. 2010ean 95 biztanle zituen, 3,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Russell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2031026
* Multimedia: Bunker Hill, Kansas / Q2031026
# Bunkovce

Bunkovce Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 7,79 km²ko azalera du eta 364 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1358. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q851980
* Multimedia: Bunkovce / Q851980
# Bunker Hill udalerria, Macoupin konderria (Illinois)

Bunker Hill udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Macoupin konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.148 biztanle zituen, 36.41 milia karratu (94.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Bunker Hill udalerrian 1193 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.200 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4997772
# Bunkie (Louisiana)

Bunkie Louisianaeko hiri bat da. Avoyelles parrokian kokatua dago. 2010ean 4.171 biztanle zituen, 6,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Avoyelles parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1009648
* Multimedia: Bunkie, Louisiana / Q1009648
# Bunloit

Bunloit, Eskoziako gaeleraz: Bun Leothaid, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Loch Ness aintziraren ipar-mendebaldeko ertzean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1937359
* Multimedia: Bunloit / Q1937359
# Boris Gnedenko

Boris Vladimirovitx Gnedenko (Simbirsk, 1912ko urtarrilaren 1a - Mosku, 1995eko abenduaren 27a) matematikari bat izan zen, Andrei Kolmogoroven ikasle eta ezaguna probabilitate-teorian egin zituen ekarpenengatik, limite-banakuntzen dedukzioan hain zuzen. Fidagarritasun-teorian eta kalitate-kontrola ere landu zituen eta Sobietar Batasunaren espazio-esplorazioaren programan parte hartu zuen. Ezaguna da, halaber, matematikaren dibulgazioan egin zuen lana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q893804
* Multimedia: Boris Gnedenko / Q893804
# Boris III.a Bulgariakoa

Boris III.a (bulgarieraz: Борис III; Sofia, 1894ko urtarrilaren 30a - Sofia, 1943ko abuztuaren 28a) Bulgariako erregea izan zen 1918tik 1943ra.

## Bizitza

Fernando I.aren seme eta ondorengoa izan zen. Bulgaria Ardatzarekin bat eginez, Boris III.ak onartu egin zuen Alemaniako osteak Bulgariako lurraldeak hartzea. Hitlerrekin elkarrizketa izan ondoren, naziek hil egin zuten. Haren seme Simeon II.a Bulgariakoak ordeztu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q159585
* Multimedia: Boris III of Bulgaria / Q159585
# Boris Christoff

Boris Christoff (bulgarieraz: Борис Кирилов Христов, Boris Kirilov Hristov; Plovdiv, 1914ko maiatzaren 18a - Erroma, 1993ko ekainaren 28a) bulgariar opera abeslaria izan zen, XX. mendeko baxurik onenetakoa.
Sofiako Alexander Nevski katedraleko koruan abesten hasi zen umetan. 1930eko hamarkadan zuzenbidean graduatu zen eta epaile lanetan aritu zen. 1942an gobernuaren beka bat jaso zuen eta Erromara joan zen musika ikasketak zabaltzera. 1946an egin zuen debuta La bohème operako Collineren paperean. Ordutik, munduko opera antzoki nagusietan abestu zuen: Milango La Scala, Veneziako La Fenice, Londresko Covent Garden... Bere azken emanaldia 1986an izan zen. Erroman hil zen 1993an eta Sofiako Alexander Nevski Katedralean lurperatu zuten.
Baxu eslaviar handien tradizioaren oinordekoa izan zen. Verdiren eta errusiar errepertorioan espezializatu zen. Estudioko zortzi opera eta zuzeneko emanaldi ugari grabatu zituen.
* Datuak: Q362106
* Multimedia: Boris Christoff / Q362106
# Boris Delaunay

Boris Nikolaevitx Delaunay edo Delone (errusieraz: Бори́с Никола́евич Делоне́; San Petersburgo, 1890eko martxoaren 15a/martxoaren 3a – Mosku, 1980ko uztailaren 17a) errusiar alpinista eta matematikaria izan zen.
Kieveko Unibertsitatean graduatu zen, 1913an. Bertan, Graveren ikasle izan zen, eta, hark bezala, aljebra eta zenbaki-teoria landu zituen. Ikasketak amaitzean, Kieven aritu zen irakasle, eta Matematika Elkarteko partaide izan zen, Bialobzeski, Voronets, Grave, Friedmann, Kotelnikov, V. P. Linnik eta Schmidt matematikariekin batera. 1917ko Iraultza zela eta, aldaketa bat izan zen Errusiako hezkuntzan, eta aljebrarentzat ez zen tokirik geratu. Hala ere, Delonek arlo horretan jarraitu zuen, 1920ko hamarkadan Ukrainatik joatera behartu zuten arte. Hala, San Petersburgora (orduan Petrogrado) iritsi zen 1922an, eta bertan, Leningradoko Unibertsitatean, lan egin zuen hamahiru urtez. Garai horretan, Matematika Sail berrian parte hartu zuen Vinogradoven bidez. Sail horretan matematikari ospetsuekin aritu zen, haien artean, Sergi Bernstein, Luzin, Smirnov, Kuzmin, Kotxin, Sobolev eta Faddeevekin. 1922tik aurrera, Petrogradoko Matematika Elkarteko kide izan zen, eta proiektu ugaritan parte hartu zuen. Steklov Matematika Institutuko Aljebra Saileko buru ere izan zen. Saila Moskura mugitu zutela eta, bertara joan zen 1935ean. Delone Moskuko Unibertsitateko matematika irakasle izan zen urte hartatik 1942 arte. Besteak beste, aljebra eta zenbakien geometriaren arloak landu zituen; ekarpen garrantzitsuak egin zituen kristalen egituraren analisian ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q893737
* Multimedia: Boris Nikolaevich Delaunay (mathematician) / Q893737
# Boris I.a Bulgariakoa

Boris I.a (bulgarieraz: Борис I; ? - Preslav, 907ko maiatzaren 2a), Boris-Mikhail (bulgarieraz: Борис-Михаил) ere deitua, Bulgariako Lehen Inperioko monarka (knez) izan zen 852–889 bitartean. 864an bataiatua, Bulgariako lehen agintari kristatua izan zen. Eliza Ortodoxoak santutzat dauka.

## Erreferentzia

* ↑ La Civita, Michael J.L.. The Orthodox Church of Bulgaria. cnewa.org (Noiz kontsultatua: 2017-9-1).
* ↑ Ὁ Ἅγιος Βόρις – Μιχαὴλ ὁ Ἱσαπόστολος ὁ πρίγκιπας καὶ Φωτιστῆς τοῦ Βουλγαρικοῦ λαοῦ. synaxarion.gr (Noiz kontsultatua: 2017-9-1).
* Datuak: Q311057
* Multimedia: Boris I of Bulgaria / Q311057