OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alphonse Daudet

Alphonse Daudet (Nimes, Proventza, 1840ko maiatzaren 13a - Paris, 1897ko abenduaren 16a) idazle frantsesa izan zen.

## Biografia

Gurasoek dirurik ez zutenez, alde batera utzi behar izan zituen ikasketak gazte zela. 1857an, Parisera jo zuen anaiarekin elkartzeko. Han eman zuen argitara Les amoureuses (1858, Maiteminduak), bere lehen poema-bilduma.

## Lanak

Hainbat obra idatzi zuen antzerkirako 1862-1866 bitartean: La dernière idole (1862, Azken idoloa); Les absents (1863, Ez daudenak); Lettres de mon moulin (1866, Gutunak nire errotatik). 1868an, Le petit chose obra biografikoa, eta Tartarin de Tarascon trilogia ospetsua (1872-1890, Taraskoneko Tartarin, Josu Zabaletak euskaratua) eman zuen argitara. Goncourt, Zola eta Flauberten adiskide zen.
Beste zenbait lan L´Arlésienne (antzerkia, 1872), Jack (1876) eta Sapho (1884) eleberriak, eta Contes du lundi (ipuinak, 1873) dira.
Daudetek aldizkari eta egunkarietarako artikuluak ere idatzi zituen, batez ere Le Figaro aldizkarirako. Bere lanetan Frantziaren hegoaldeko pertsonaiak eta bizitza adieraztean erakutsi zuen umoreak eta sentimentalismoak eman zioten, batez ere, ospea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q228546
* Multimedia: Alphonse Daudet / Q228546
# Alphonse Alley

Alphonse Amadou Alley (Bassila, 1930eko apirilaren 9a - Cotonou, 1987ko martxoaren 28a) Dahomeyko presidentea izan zen 1967tik 1968ra.
1950ean Frantziako armadan sartu zen eta Indotxinako Gerran, Marokon eta Aljeriako Independentzia Gerran borrokatu zuen. 1965eko estatu-kolpearen ondoren Christophe Soglo presidenteak armadako buru izendatu zuen. 1967ko abenduaren 17an Maurice Kouandéték Soglo boteretik kendu zuen. Beranduago Alleyk utzi behar izan zuen presidentetza, babesik ez zuelako. Bere agintaldian konstituzio bat idatzi zen, erreferendumean onartua izan zena. Presidentetzarako hauteskundeak antolatu zituen 1968ko maiatzean eta presidente ohiei parte hartzea debekatu zuen. Azken horiek hauteskundeak boikotatu zituzten eta Alleyk emaitza baliogabetu zuen. Uztailean militarrek Émile Derlin Zinsou boterea lagatzera behartu zuten. Mathieu Kérékouk boterea hartu zuenean Alleyri konspirazioa leporatu zion, eta honek hogei urteko kartzela zigorra jaso zuen. Azkenik 1984an amnistiatua izan zen.
# Alphonse Chérel

Alphonse Chérel (Rennes, Frantzia, 1882ko ekainaren 3a - Libourne, 1956ko irailaren 7a ) Assimil kontzeptua 1929an sortu zuen bretainiarra zen.
Gaztetan, ikasketak bukatu berri tsarren Errusiara joan zen irakasle gisa lan egitera, non errusiera ikasi zuen. Ondoren Ingalaterrara joan eta ingelesa ikasi zuen. Azkenik Alemaniara joan eta alemana ikasi zuen.
46 urte zituela, urteetan zehar atzerriko hizkuntzak ikasten jasotako esperientziaz baliatuz egutegi original bat sortu zuen, non orrialde bakoitzean ingelesez istorio barregarri bat kontatzen zen. Era honetan ariketa mota berri bat sortu zuen, kontzeptu motz eta barregarriekin osatua.
1929an bere lehen Assimil liburua argitaratu zuen: L´anglais sans peine ("Ingelesa esfortzurik gabe"). Alphonsek Assimil hitzaren sustraia hizkuntz askotan aurki daitekeela, modu honetan bere produktuari publizitatea eginez.
# Alphonse Allaert

Alphonse Allaert (1872ko urriaren 27a) arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Alphonse Allaert
* ↑ Alphonse ALLAERT

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2622472
# Alphonse Beau de Rochas

Alphonse Eugène Beau de Rochas (Digne-les-Bains, 1815eko apirilaren 9a - Vincennes, 1893ko martxoaren 27a) lau denborako motorra asmatu zuen frantziar ingeniaria izan zen. Gai horri buruzko emaitzak 1861an argitaratu zituen; handik urtebetera, Christian Reithmannek asmakuntza horren patentea lortu zuen; eta hamasei urte geroago, Nikolaus Otto alemaniar ingeniariak ere patentea lortu eta lau denborako lehendabiziko motorra gauzatu ahal izan zuen.
* Datuak: Q740157
* Multimedia: Alphonse Beau de Rochas / Q740157
# Alphonse De Waelhens

Alphonse De Waelhens (Anberes, 1911ko abuztuaren 11 – Lovaina, 1981eko azaroaren 19a) belgikar filosofo neoeskolastikoa izan zen.

## Bizitza

Logika, epistemologia eta filosofiaren historiako irakaslea izan zen Lovainako Unibertsitatean. Filosofiaren historiari buruzko lan asko egin zituen, baina filosofia autonomo bat ere garatu zuen. Teoria fenomenologikoen ezagutzaile aparta zen, Edmund Husserlena, batez ere. De Waelhensentzat, izatearen zertarakoa bere sustraitze historikoan aztertzea da filosofia, bizitako esperientzia hausnartutako esperientzia bihurtzeko, eta bizitzeak izateko arrazoiren bat izateko.

## Lanak

Bere obra teoriko nagusia La Philosophie et les expériences naturelles (1961, «Filosofia eta esperientzia naturalak») da. Bestalde, arreta handiz aztertu zuen zoramena eta eritasuna La Psychose. Essai d'interprétation analytique et existentiale (1972, «Psikosia. Interpretazio analitiko eta existentzialaren saiakera») liburuan. Ikerketa-lan hori oinarri harturik, De Waelhensek zioen ez dela posible antropologia filosofikorik, inkontzientearen eta eritasunaren oinarrizko erreferentziarik gabe.
Beste zenbait lan aipagarri: Existence et signification (1958, «Izatea eta esanahia»), La Philosophie de Martin Heidegger (1942, «Martin Heideggerren filosofia»), Une philosophie de l'ambiguïté. L'existentialisme de Maurice Merleau-Ponty (1951, «Anbiguotasunaren filosofia bat. Maurice Merleau-Pontyren existentzialismoa») eta Phénoménologie et vérité. Essai sur l'évolution de l'idée de vérité chez Husserl et Heidegger (1953, «Fenomenologia eta egia. Husserl eta Heideggerren egiaren ideiaren bilakaerari buruzko saiakera»).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2446341
* Multimedia: Alphonse De Waelhens / Q2446341
# Altavilla Vicentina

Altavilla Vicentina Italiako udalerri bat da. Vicenzako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 11.868 biztanle ditu, 16,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Altavilla Vicentinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arcugnano Creazzo Montecchio Maggiore Sovizzo Vicenza Brendola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46867
* Multimedia: Altavilla Vicentina / Q46867
# Altbüron

Altbüron Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Willisau Constituency $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,005 biztanle zituen 6,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14585
* Multimedia: Altbüron / Q14585
# Altdorf (Bavaria Beherea)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Altdorf»
Altdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Landshut (barrutia)|Landshut]] barrutian. 2014an 11.036 biztanle zituen 23 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q435221
* Multimedia: Altdorf (Lower Bavaria) / Q435221
# Altay aireportua

Aksu Aireportua (txineraz: 阿勒泰机场), (NAGE: AAT, NAZE: ZWAT), Txinako Herri Errepublikako Xinjiang probintziako Ili Kazakhstandar Prefektura autonomoan dago.

## Hegaldiak

* China Southern Airlines (Urumqi)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aireportuari buruzko informazioa.
* Datuak: Q1266681
# Altavista (Virginia)

Altavista Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Campbell konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 3.378 biztanle ditu, 12,997481 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Campbell konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1373836
* Multimedia: Altavista, Virginia / Q1373836
# Altbier

Altbier (alemanez: garagardo zaharra) Alemaniako Westfalia eskualde historikoan eta Düsseldorf hiriaren inguruan egindako garagardo estilo bat da. Bere izena goiko hartziduratik datorkio, beste lager garagardoen beheko hartzidura baino metodo zaharragoa izanik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44924
* Multimedia: Altbier / Q44924
# Altdorf

Altdorf udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Alemanian
** Altdorf (Bavaria Beherea)
** Altdorf (Böblingen)
** Altdorf (Esslingen)
** Altdorf (Renania-Palatinatua)
* Suitzan
** Altdorf (Suitza)
# Altay prefektura

Altay Prefektura (uigurreraz:ئالتاي ۋىلايىتى; txinera sinplifikatuz: 阿勒泰地区; pinyineraz: Ālètài Dìqū), Xinjiang eskualde autonomoan kokatutako prefektura da. Guztira, 645.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 117.699,0 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Altay Hiria, (阿勒泰市 Ālètài Shì)
* Burqin Konderria, (布尔津县 Bù'ěrjīn Xiàn)
* Fuyun Konderria, (富蕴县 Fùyùn Xiàn)
* Fuhai Konderria, (福海县 Fúhǎi Xiàn)
* Habahe Konderria, (哈巴河县 Hābāhé Xiàn)
* Qinggil Konderria, (清河县 Qīnghé Xiàn)
* Jeminay Konderria, (吉木乃县 Jímùnǎi Xiàn)

## Ikus, gainera

* Xinjiang eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Altay Prefekturako gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q776550
* Multimedia: Altay Prefecture / Q776550
# Altbach

Altbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Esslingen (barrutia)|Esslingen]] barrutian. 2014an 5.954 biztanle zituen 3,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q80539
* Multimedia: Altbach / Q80539
# Alpena (Michigan)

Alpena Michigango hiri bat da. Alpena konderrian kokatua dago. 2010ean 10.483 biztanle zituen, 22,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Alpena konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012455
* Multimedia: Alpena, Michigan / Q1012455
# Alpena konderria (Michigan)

Alpena konderria (ingelesez: Alpena County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Alpena da. 2010eko zentsuaren arabera 29.598 biztanle zituen, Alpena kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Alpena konderriak 4.389,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 2.908,72 ura dira. Beste 1.481,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,74 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 29.598 pertsonetatik 28.927 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 304 dira. 78 beltzak edo afroamerikarrak. 150 amerikar natiboak ziren eta 10 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 148 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 283 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q486293
* Multimedia: Alpena County, Michigan / Q486293
# Alpercata

Alpercata Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 7.497 biztanle ditu 166,972 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1792834
* Multimedia: Alpercata / Q1792834
# Alpensko gudua

Alpensko gudua (katalanez: acció d'Alpens) Bigarren Karlistaldiko arma ekintza izan zen, 1873ko uztailaren 9 eta 10 artean egina, zeinean Alfontso Karlos infanteak eta Francesc Savalls jeneralak gidaturiko indar karlistek guduan bizia galduko zuen José Cabrinetty brigadierraren errepublikar zutabea garaitu zuten. Guduaren ondorioz, hein handi batean bertakoez osaturiko fakzio karlistak Alpens herria hartu zuen.

## Gudua

Alpensko ingurunean karlistek Savalls, Huguet, Camps, Miret eta beste buruzagi karlisten indarrak batu zituzten. Orotara, mila soldadu inguru, unitate trebatu eta ingurua ondo ezagutzen zutenak. Herriko elizaren kanpandorrean karlistek frankotiratzaileak jarri zituzten.
Liberalak arratsaldeko zortziak aldera iritsi ziren herrira. José Cabrinetty brigadierrak jarri zioten segada ez zuen susmatu eta lehenbiziko tiroketan hil zen. Bere tropek buruzagirik gabe egin zieten aurre etsaiei, zortzi orduz eta gauez. Borrokaldi latzaren ondorioz, eta musikari talde karlista batek valsak eta militar-martxak jotzen zituen bitartean, ia ehun hildako egon ziren, gehienak liberalak. Hauetariko batzuk alde egitea lortu zuten, baina karlistek 900 preso egin zituzten. Harrapakin handia ere lortu zuten: armak, munizioa eta 10.000 ogerleko.

## Erreferentziak

* ↑ Hernàndez 2004, 142. orr.

## Bibliografia

* Braganza, María de las Nieves de. (2002 [1934]). Mis memorias sobre nuestra campaña en Cataluña en 1872 y 1873 y en el centro en 1874. San Sebastián de los Reyes: Editorial Actas.
* Hernàndez, Francesc Xavier. (2004). Història militar de Catalunya (Vol. IV): Temps de revolta. Bartzelona: Rafael Dalmau.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17586907
# Alpenrod

Alpenrod Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 1.558 biztanle zituen 12,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q569275
* Multimedia: Alpenrod / Q569275
# Alpens

Alpens Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 311 biztanle zituen. 13,8 km²-ko azalera du.
Herria Kataluniako hiriburutik 105 kilometrora dago.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 510 | 495 | 438 | 552 | 478 | 450 | 419 | 296 | 255 | 249 | 278 | 311 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Alpenseko gudua

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Alpensko udalaren webgunea.
* Datuak: Q13777
* Multimedia: Alpens / Q13777
# Alpera

Alpera Albaceteko udalerria da, Corredor de Almansa eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.409 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa.
* Datuak: Q559144
* Multimedia: Alpera / Q559144
# Alpena (Hego Dakota)

Alpena Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jerauld konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 212 biztanle ditu, 4,259296 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Jerauld konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2718237
* Multimedia: Alpena, South Dakota / Q2718237
# Alpersita

Alpersita sulfato motako minerala da eta melanterita taldearen kidea da. Charles N. Alpers geokimikari estatubatuarraren izena darama.

## Ezaugarriak

Alpersita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mg,Cu)[SO4] * 7H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Alpersite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19767703
# Ahmed Tijan

Ahmed Tijan Janko, arabieraz أحمد•تيجان, (Banjul, Gambia, 1995eko apirilaren 28a), hondartzako boleibolean Qatarekin lehiatzen den kirolaria da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen hondartzako boleibolean Qatar-eko taldearekin, Cherif Younousse-rekin batera, Norvegiaren eta ROCen atzetik .

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoak, hondartza |

## Erreferentziak

* ↑ «Ahmed Tijan» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Ahmed Tijan Janko" Beach Volleyball Database (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55805838
* Multimedia: Ahmed Tijan / Q55805838
# Ahmed Yasser

Ahmed Yasser Elmohamady Abd Elrahman (arabieraz: أحمد ياسر المحمدي‎; Doha, 1994ko maiatzaren 17a - ) Qatarko futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Qatarko selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2013 | 2 | 0 |
| 2014 | 1 | 0 |
| 2015 | 8 | 0 |
| 2016 | 10 | 0 |
| 2017 | 8 | 0 |
| Guztira | 29 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ National Football Teams

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q16236363
# Ahmed Zewail

Ahmed Hassan Zewail (Damanhur, Egipto, 1946ko otsailaren 26a - Pasadena, Kalifornia, 2016ko abuztuaren 2a) egiptoar-estatubatuar kimikaria izan zen. 1999ko Kimikako Nobel Saria irabazi zuen femtokimiknn egindako lanagatik. Nobel zientzialari bat irabazi zuen lehen egiptoarra izan zen, eta Kimikako Nobel bat irabazi zuen bigarren afrikarra.
Alexandriako Unibertsitatean kimika ikasi zuen eta Pennsylvaniako Unibertsitatean ikasketak egitera joan zen Estatu Batuetara. Doktoretza ondoko lanak egin zituen Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn eta 1976an Kaliforniako Teknologia Institutuan katedradun izendatu zuten. Institutuko Biologia Fisikoko eta Zientzia eta Teknologia Ultrarrazkarreko Zentroko zuzendaria izan zen. 1982an estatubatuar herritartasuna jaso zuen.
Femtokimikaren aitzindaria izan zen (femtosegundoetan erreakzio kimikoak aztertu zituen) eta "Femtokimikaren aita" deitu zioten.
Barack Obama presidentea bidali zuten islamiar munduarekin harreman zientifikoak hobetzeko eta Egiptoko militarren eta gazte iraultzaileen arteko bitartekaria izan zen.

## Lanak
### Lan zientifikoak

* Advances in Laser Spectroscopy I, ed. A. H. Zewail, SPIE, Bellingham, 1977
* Advances in Laser Chemistry, ed. A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1978
* Photochemistry and Photobiology, Vols. 1 and 2, ed. A. H. Zewail, Harwood Academic, London, 1983
* Ultrafast Phenomena VII, eds. C. B. Harris, E. P. Ippen, G. A. Mourou and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1990
* The Chemical Bond: Structure and Dynamics, ed. A. H. Zewail, Academic Press, Boston, 1992
* Ultrafast Phenomena VIII, eds. J.-L. Martin, A. Migus, G. A. Mourou, and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1993
* Ultrafast Phenomena IX, eds. P. F. Barbara, W. H. Knox, G. A. Mourou, and A. H. Zewail, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, 1994
* Femtochemistry: Ultrafast Dynamics of the Chemical Bond Vol. I, A. H. Zewail, World Scientific, 1994
* Femtochemistry: Ultrafast Dynamics of the Chemical Bond Vol. II, A. H. Zewail, World Scientific, 1994
* Physical Biology: From Atoms to Medicine, ed. A. H. Zewail, Imperial College Press, London, 2008
* 4D Electron Microscopy, ed. A. H. Zewail, Imperial College Press, London, 2009
* International Advisory Board for Encyclopedia of Analytical Chemistry (1999–2014)
* 4D Visualization of Matter: Recent Collected Works of Ahmed H Zewail, Nobel Laureate, Imperial College Press, London, 2014

### Lan biografikoak

* Voyage Through Time: Walks of Life to the Nobel Prize, Ahmed H Zewail, World Scientific, 2002
* Age of Science (2005, autobiografia arabieraz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106624
* Multimedia: Ahmed Zewail / Q106624
# Ahmet Necdet Sezer

Ahmet Necdet Sezer (1941eko irailaren 13a) Turkiako politikaria da. Turkiako hamargarren presidentea izan zen. 2000 eta 2007 urteen artean aritu zen. Aurretik Turkiako Auzitegi Konstituzionaleko presidentea izan zen 1998 eta 2000 bitartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165487
* Multimedia: Ahmet Necdet Sezer / Q165487
# Ahmedabad

Ahmedabad (gujarateraz: અમદાવાદ, ˈəmdɑːvɑːd ahoskatua; hindiz: अहमदाबाद), Gujarateko hiri nagusia eta antzinako hiriburua da. Herrialdeko zazpigarren hiririk populatuena da, 5,8 milioi biztanle inguru izanda. Sabarmati ibaiaren ertzean kokaturik, hainbat ehun-enpresa ditu.

## Demografia

* Ahmedabadeko biztanleriaren bilakaera

## Geografia

Ahmedabad India mendebaldean dago, batez besteko itsas-mailatik 53 metrora. Sabarmati ibaiaren ertzean dago, estatuaren erdi-iparraldean. 205 km²-ko azalera du. Sabarmati ibaiak, hiria, bitan zatitzen du: ezkerraldea eta eskuinaldea. Ibaia, udan lehortzen da, ur korronte txiki bat baino ez utziz. Hiria eskualde idor batean dago, lur lauan, Thaltej-Jodhpur Tekra muino txikiak izan ezik.

### Klima

Datu klimatikoak (Ahmedabad) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 28.7 | 31.0 | 35.9 | 39.5 | 41.4 | 38.5 | 33.5 | 32.0 | 33.5 | 35.8 | 33.2 | 29.9 | 34.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 13.1 | 14.8 | 19.4 | 23.5 | 26.3 | 27.2 | 25.7 | 24.9 | 24.4 | 21.9 | 17.5 | 14.1 | 21.1 |
| Euria (mm) | 2.1 | 1.2 | 1.1 | 1.9 | 9.1 | 97.4 | 309.8 | 213.8 | 126.6 | 13.5 | 6.1 | 1.7 | 784.3 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 8 | 6 | 4 | 1 | 1 | 0 | 23 |
| Iturria (1): India Meteorological Department (1901–2000) ||||||||||||||
| Iturria (2): Weatherbase (Euri-egunak) ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Columbus (Ohio) (Ameriketako Estatu Batuak)
* Port-Louis (Maurizio) (Maurizio)

## Erreferentziak

* ↑ India Meteorological Department. Climate of Ahmedabad. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1070
* Multimedia: Ahmedabad / Q1070
# Ahmet Davutoğlu

Ahmet Davutoğlu (1959ko otsailaren 26a) Turkiako akademikoa, politikaria eta diplomatiko ohia da. Turkiako 26. Lehen Ministro eta Justizia eta Garapen Alderdiko (AKP) buru izan zen 2014tik 2016ra arte. Aurretik Kanpo Gaietarako ministro izan zen 2009tik 2014 eta Recep Tayyip Erdoğan lehen ministroaren aholkulari nagusia 2003tik 2009ra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58198
* Multimedia: Ahmet Davutoğlu / Q58198
# Ahmedabad barrutia

Ahmedabad barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. 7.214.225 biztanle ditu 8.107 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Surendranagar barrutia Botad barrutia Bhavnagar barrutia Anand barrutia Kheda barrutia Gandhinagar barrutia Mehsana barrutia

## Ikus, gainera

* Gujarat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q401686
* Multimedia: Ahmedabad district / Q401686
# Ahmednagar barrutia

Ahmednagar barrutia Indiako barruti bat da, Pune dibisioan, Maharashtra estatuan. 4.543.159 biztanle ditu 17.048 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Nashik barrutia

## Ikus, gainera

* Maharashtra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q401744
* Multimedia: Ahmednagar district / Q401744
# Ahmeek (Michigan)

Ahmeek Michigango herri bat da. Keweenaw konderrian kokatua dago. 2010ean 146 biztanle zituen, 0,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Keweenaw konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2428628
* Multimedia: Ahmeek / Q2428628
# Ahmesen papiroa

Ahmesen papiroa, sei metroko luzera eta 33 zentimetroko zabalera duen papiro batean idatzitako dokumentu bat da. Kontserbazio egoera onean dago. Idazkera hieratikoan idatzia dago, eta, bere edukiak, matematikarekin du zerikusia. Rhind matematika-papiroa bezala ere ezagutzen da. Bere edukia, K.a. 2000 eta K.a. 1800 bitartean datatua dago.
Ahmes izeneko eskribak idatzi zuen, K.a. 1650 inguruan, berrehun urte lehenagoko idazkietatik abiatuta, Ahmesek berak, testuaren hasieran aldarrikatzen duen bezala, baina ezinezkoa da papiroaren ze zati diren aurreko testu hauei dagozkienak jakitea.
XIX. mendean aurkitu zen, Luxorreko eraikin baten hondakinen artean, eta Henry Rhindek erosi zuen 1858an. 1865etik, Londresko British Museumean zaintzen da, gaur egun, erakutsia ez dagoen arren (EA 10057-8).
Oinarrizko kontu aritmetikoak, frakzioak, area eta bolumen kalkuluak, progresioak, banaketa proportzionalak, hiruko erregela, ekuazio linealak eta oinarrizko trigonometria dituen 87 problema matematikoek osatzen dute agiria.
Bertan, frakzioen tratamendua ikus daiteke. Ez dira frakzioak bere osotasunean kontuan hartzen, soilik bateratzaileak (zenbaki naturalen alderantzizkoak: 1/n), zenbakiaren gainean jarritako zeinu obal batekin irudikatzen direnak (R hieroglifoa); 2/3 frakzioa, zeinu berezi batekin irudikatzen da, eta, kasuren batzuetan, n/n+1 motako frakzioak.
Nagusiki, 1/2ren zatitzaileak ziren frakzio bateratzaileak erabiltzen saiatzen ziren.
2/n deskonposaketa taulak daude, non n = 1etik 101 arte izan daitekeen, honako kasu honetan bezala:
2/5 = 1/3 + 1/15 edo 2/7 = 1/4 + 1/28.
Ez da ezagutzen zergatik ez zuten 2/n = 1/n + 1/n erabiltzen.
Sistema eranskari bat erabiliz, idazketa, 1 + 1/2 + 1/4 da. Funtsezko eragiketa, batuketa da, eta biderketa eta zatiketak "bikoizte" edo "erditze" bidez egiten ziren. Honela, 69 x 19 = 69 x (16 + 2 +1), non 16k lau bikoizte irudikatzen dituen eta 2k bakarra.

## Kanpo estekak

* British Museum webgunea Papiroari buruz.
* Datuak: Q213540
* Multimedia: Rhind Mathematical Papyrus / Q213540