OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kurding Club

Kurding Club, baita ere El Escritorio izenaz ezaguna, 1894an sortutako Bilboko elkarte kulturala izan zen. Txoritoki izeneko gazte klub bat ordezkatu zuen eta iraun zuen 14 urtetan 43 bazkide izan zituen. Lehendabiziko egoitza Zazpikaleetako Santa Marian eta bigarrena Arenal pasealekuan izan zuen.
Hasiera hasieratik liberalen alde egin zuen, zenbait bilbotarren atsekaberako. Izena gaztelaniazko curda (aitzurra) hitzaren anglizismo baldarra izan zen.

## Bazkideak

Bazkide askok Bilboko bizitza kulturalean eragin handia izan zuten:
* Ignacio Zuloaga
* Manuel Losada
* Anselmo Ginea
* Jose Orueta
* Juan Basterra
* Francisco Igartua
* Juan Carlos Gortazar
* Ricardo Gaminde
* Eta abar

## Erreferentziak

* ↑ Orueta, Jose. (1929). Memorias de un bilbaíno. 1870 a 1900. Bilbo.
* ↑ González de Durana, Javier. Ebrios de arte y vida: el Kurding Club de Bilbao. ISSN 0214-7955..
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Kurding Club. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5809880
# Kurdistan Hewler Unibertsitatea

Kurdistan Hewler Unibertsitatea Arbilen (kurderaz: Hewlêr) dagoen hezkuntza-erakundea da, Irak iparraldeko Kurdistan eskualdean. UKH Irakeko Kurdistanen ireki zen bosgarren unibertsitate publikoa izan zen. 2006an ireki zen.
Unibertsitatea ekimen berri bat da Kurdistango eskualde federalean, Iraken, Kurdistango Eskualdeko Gobernuak (GRK) finantzatuta. Errektore sortzailea Abbas Vali izan zen, ondoren Robin Brimms, Serwan Baban eta gero Sherzad Al-Najjar (errektoreorde gisa).
Irakasteko eta ikertzeko bidea ingelesa da, eta bertako langile gehienak nazioartean ezagunak diren akademikoak dira.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.proquest.com/openview/586a77e83b743946dec2b6fcc806bbbf/1?pq-origsite=gscholar
* ↑ Sabeen, M., Mahmood, Q., Irshad, M., Fareed, I., Khan, A., Ullah, F., ... & Tabassum, S. (2013). "Cadmium phytoremediation by Arundo donax L. from contaminated soil and water". BioMed research international, 2013.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Kurdistan Hewler Unibertsitatearen webgune ofiziala.
* Datuak: Q3668446
* Multimedia: University of Kurdistan Hewler / Q3668446
# Kurdiar zaldi

Kurdiar zaldia, edo ekialdeko anatoliar zaldia, Kurdistango bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Bere jatorrian bertako zaldiak eta arabiar zaldien arteko nahasketa dago. Zela zalditzat zein zama abere bezala erabiltzen da.
Egun arrazaren abelburuen kopurua murrizten ari da,

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Aral 1974] (tr) N. Aral, Türkiye’de Yetistirilen Hayvan Turleri, Yetistiricilik Tarihi ve Teknolojisi (1923-1931) [« Espèces et histoire de l'élevage des animaux de rente en Turquie (1923-1931) »], Ankara, Turkiye Jokey Kulubu Yayinlari, 1974

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30749697
# Kurdistan (egunkaria)

Kurdistan kurduerazko lehenengo egunkaria izan zen. Kairon (Egipto) argitaratua izan zen lehenengoz 1898ko apirilaren 22an Mîqdad Mîdhed Bedirxanen -Bedirxanê Evdalxanen semea- eskutik. Otomandar Inperiotik erbesteratutako kurduek idatzitakoa zen. Bosgarren argitaraldian, egunkaria Egiptotik kanpo alde egin behar izan zuen eta Genevatik argitaratu behar izan zuten egoera politikoa zela medio. Ondoren Kairora itzuli eta ondoren Londresetik, Folkestonetik eta Genevatik argitaratu zuten.
Lehendabiziko argitaraldia kurdueraz eta turkieraz idatzita zegoen eta 2.000 ale kaleratu zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1793020
# Kaxeta (argipena)

Kaxeta terminoak hainbat adiera du:
* Oinazpiko oin-aulki edo kaxeta, altzari bat.
* Bainu-etxola edo kaxeta, hondartzetan erabiltzen zen gurdi moduko bat.
Ikus, gainera:
# Kaxalote pigmeo

Kaxalote pigmeoa edo zeroi pigmeoa (Kogia breviceps) Kogiidae familiako zetazeoa da. Kaxalote nanoa (Kogia sima) bere familiakidea bezala, hain gutxitan ikusia izan da ezen ez daude daturik bere iraute egoera sailkatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Pygmy and Dwarf Sperm Whales by Donald F. McAlpine in Encyclopedia of Marine Mammals pp. 1007–1009 ISBN 978-0-12-551340-1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244300
* Multimedia: Kogia breviceps / Q244300
* Espezieak: Kogia breviceps
# Kaxerna gaztetxea

Kaxerna gaztetxea, Berako (Nafarroa Garaia) gaztetxea da. 2006an udalak herriko gazteei emandako eraikina da. Eraikinaren egoera eta dimentsioak zirela eta, oraindik ez dago guztiz bukatua, horregatik herriko gazteak astero-astero auzolanean ibiltzen dira eraikina moldatzen.

## Historia

Francoren garaian, falangistek Berako udalari eraikin honen jabetza kendu, eta emakumeentzako "Albergue Nacional" bihurtu zuen. Gerora, Espainiako Kultura sailak hartu zuen jabetza, eta udako opor merkeetako aterpetxe bihurtu zuen. Baina gaur egun, berriz ere, Kaxerna herriarena da, herri honen etorkizuna eraikiko duten gazteena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261390
# Kaxinawa

Kaxinawa (Huni Kui izenaz izendatzen dute euren burua) herria Brasilgo Acre eskualdeko hizkuntza komunitaterik jendetsuena da, ia 4.000 lagunekin. Asentamendu sakabanatuak dira, maiz euren arteko harreman handirik gabekoak. Hezkuntza indigenan hamarkada pare bateko ibilbide erreferentziazkoa dute eta hezkuntzaren bitartez haien jatorrizko hizkuntza den Hancha Kuin hizkuntza biziberritzeko lanetan ari dira. Horrez gain, etnomedikuntza oso errotuta dago euren gizartean. Hala ere, aldizkako gatazkak dituzte oraindik ere kolono berriekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1737369
* Multimedia: Kaxinawá people / Q1737369
# Kaxa (musika tresna)

    Ez nahasi musika-kaxarekin.
Kaxa perkusiozko musika-tresna da. Danbor zapala da, azpialdeko azalean pordoiak dituena. Instrumentu modernoan, pordoiak azalaren kontra jartzeko eta altxatzeko mekanismoa izaten da. Banda, orkestra eta bateriako instrumentua da, besteak beste.
Kaxaren soinua, batez ere, adabakiak eta kroskoaren diametroak eta altuerak zehazten dute, baita afinazioak, uztaien angeluak eta osatzen dituen materialek ere.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]
* ↑ (Gaztelaniaz) Watson, Rich. (1994). Modern Drummer 3. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208421
* Multimedia: Snare drums / Q208421
# Kaxildo Alkorta

Kaxildo Alkorta Barrena (Getaria, Gipuzkoa, 1943ko apirilaren 3a - Bilbo, Bizkaia, 2021eko urriaren 10a) itzultzailea, idazlea eta Mendebalde Kultura Alkartearen lehendakaria izan zen. Administrazioa euskaraz aldizkarian idazten zuen.

## Bizitza

Getariarra jaiotzez, urte asko eman zuen Portugaleten (Bizkaia) bizi izaten. Jesuita izandakoa, Filosofia ikasketak egin zituen. Soldadutzatik itzulitakoan Portugaleten gelditu zen eta han, 1969an, bertako ikastolan hasi zen lanean, eskolak ematen. Ondoren, hogeita bost urtez IVAPen itzultzaile lanean aritu zen. Erretiroa hartuta, Mendebalde Kultura Alkartean jarraitu zuen lanean, 2010etik lehendakari gisa, eta prentsan idazten. 2012ko Bilboko Liburu Azokan bere elkartearen izenean Urrezko Luma saria jaso zuen.
Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkarteko (EIZIE) kide zen. Gainera, haren zuzendaritzako kide izan zen 1988tik 1993ra bitartean.
2013an Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen. Lehenagotik, 2001. urtetik, Euskaltzaindiaren Euskalkien lantaldean lan egiten ziharduen.
2017az geroztik Bilbon bizi zen, eta han hil zen 2021eko urriaren 10ean.

## Liburuak

* Giza zirriborroa. Bilbo: Etor-Mensajero, 1972. ISBN 978-84-271-0751-9
* Batua, euskalkiek osatu, indartu eta joritu beharrekoa. Manu Ormazabalekin batera. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 1998.
* Atzorik etzira. Bilbo:Mendebalde Kultura Alkartea, 2008. ISBN 84931882X, 253 or.
* Egokitasuna hizkuntzaren erabileran : VIII. jardunaldiak. Patziku Perurena eta Iñaki Martínez de Lunarekin batera. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 2004. ISBN 8493188247.
* Mendebaldetik 10 urtegarrenean : X Jardunaldiak. Eneko Barrutiarekin batera. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 2004. ISBN 8493188263.
* Transmisinoa eta erabilerea : XIII. Jardunaldiak. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 2009. ISBN 8493188298
* Berbak hariz josten : XV. Jardunaldiak. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 2011. ISBN 849241376X.

## Itzulpenak

* Herman Melville: Moby Dick. Jose Mari Legorbururekin batera. Bilbo: Mensajero, 1977.
* Gregoire Soberski: Burdin Aroko babes hiri bat, Biskupin. Bilbo: Mensajero, 1988.
* Philippe Brochard: Gurutzatuen garaiko gotorleku bat, zaldunen "krac"-a. Bilbo: Mensajero, 1988 ISBN 8427115407.
* Juan de Pagoeta: Elai Alai 2012. 50. urteurrena. Portugalete: Elai-Alai Kultur Elkartea, 2012.

## Bibliografia

* Nerea Pikabea: "Kaxildo Alkorta, Bilboko Mendebalde Kultura Alkarteko Lehendakaria". Administrazioa euskaraz, 78 zk. 2012 urrian, 5.or.

## Erreferentziak

* ↑ Araluzea, Ane. (2012-06-05). «Berba biziaren ondare zaindariak saritu dituzte Bilboko Liburu Azokan. Kaxildo Alkortak jaso du Urrezko Luma aurtengo aldian, Mendebaldeko Kultur Alkartearen izenean» Deia.
* ↑ «Kaxildo Alkorta EIZIEko bazkidea hil da», EIZIEren barneko albistegia, 2021-10-13.
* ↑ «Euskaltzaindiak hamalau euskaltzain urgazle izendatu ditu» Berria 2013-02-25.
* ↑ «Kaxildo Alkorta euskaltzain urgazlea hil da» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-10).
* ↑ Eizagirre, Iure. (2021eko otsaila). «Kaxildo Alkorta: "Administrazioan ere, moldatzeko adina jakin askok, egin..."» Artzape: 16-17..
* Datuak: Q12261392
# Kolonbia eta Venezuela arteko muga

Kolonbia eta Venezuela arteko muga Kolonbiako Errepublika eta Venezuelako Bolibartar Errepublika banatzen dituen nazioarteko muga da. Muga 2219 kilometroko nazioarteko muga jarraitua da, eta bi herrialdeetako lurraldeak bereizten ditu; guztira, 603 mugarri ditu, banalerroa mugatzen dutenak. Bi herrialdeek beste batekin duten mugarik luzeena da.
Muga, lehorreko zatian behintzat, bi itunen bidez mugatu zen funtsean: 1891ko Maria Kristina Erreginaren Espainiar Laudo Arbitrala eta 1941eko Ibaiko Mugei eta Nabigazioari buruzko Ituna. Hala ere, oraindik ere gatazkak jarraitzen du Venezuelako golkoko mugaren definizioaren ondorioz, eta horrek bi herrialdeen arteko harreman diplomatikoak erresumintzen ditu.

## Mugako hiriak

* Kolonbian: Paraguachón, Maicao, Manaure del Cesar, Codazzi, Becerril, Tibú, Puerto Santander, Cúcuta, Villa del Rosario, Ragonvalia, Herrán, Toledo, Cubará, Saravena, Arauquita, Arauca, Puerto Carreño, San José de Maipures, Inírida, Cacahual, Puerto Colombia, San Felipe, La Guadalupe.
* Venezuelan: Paraguaipoa, El Cruce, Casigua El Cubo, La Fría, San Juan de Colón, Ureña, San Antonio del Táchira, San Cristóbal, Rubio, Delicias, Guasdualito, El Amparo, Elorza, Puerto Páez, Puerto Ayacucho, Isla Ratón, San Fernando de Atabapo, Maroa, San Carlos de Río Negro.

## Mugako ibaiak

Hona hemen muga zeharkatzen edo eratzen duten ibai nagusiak:
* Río de Oro
* Catatumbo
* Quebrada San Pedro
* Táchira
* Nula
* Oirá
* Margua
* Arauca
* Meta
* Orinoko
* Rio Negro

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad Geográfica de Colombia. Frontera terrestre Colombia-Venezuela. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Límites de Venezuela» Monografías.com.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fronteras terrestres y marítimas de Colombia» Revista La Timonera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7886197
* Multimedia: Colombia-Venezuela border / Q7886197
# Kolonbia Handia

Kolonbia Handia (gaztelaniaz Gran Colombia) historialariek 1819 eta 1830 arteko Kolonbiako Errepublikari ematen dioten izena da. Orduan, Kolonbia izena eskualde zabala deitzeko erabiltzen zuten; egungoari, berriz, Granada Berria zeritzoten.
Errepublika sortzeko Granada Berriko Erregeorderria, Venezuelako kapitaintza nagusia, Quitoko presidentetza eta Guayaquileko Probintzia Askea osatzen zituzten lurraldeak batu ziren, egun Kolonbia, Venezuela, Ekuador eta Panama osoaz gain Costa Rica, Peru, Brasil, Guyana eta Nikaraguako eskualde batzuk zirenak.
Herrialdea 1830ean sakabanatu zen, federalismo eta zentralismoaren aldekoen arteko tirabirak eta eskualdeko diferentziagatik.

## Presidenteen zerrenda

| Kondaira: | Presidente titularra | Bitarteko presidentea |
| Presidentea | Agintaldia | Hautaketa | Lanbidea |
| Simón Bolívar | 1819 - 1830 | Hauteskundeak | Militarra |
| Francisco de Paula Santander | 1819 - 1827 | Bitartekoa | Militarra |
| Domingo Caycedo | 1830 - 1830 | Bitartekoa | Militarra |
| Joaquín Mosquera | 1830 - 1830 | Hauteskundeak | Legelaria |
| Rafael Urdaneta | 1830 - 1831 | Bitartekoa | Militarra |
| Domingo Caycedo | 1831 - 1831 | Hauteskundeak | Militarra |

## Kanpo estekak

* Kolonbia Handiari buruzko artikulua Argia astekarian
* Datuak: Q199821
* Multimedia: Gran Colombia / Q199821
# Kolonbiako Alderdi Kontserbadorea

Kolonbiako Alderdi Kontserbadorea (gaztelaniaz: Partido Conservador Colombiano) Kolonbiako alderdi politiko kontserbadorea da. Alderdia 1849an sortu zuten formalki Mariano Ospina Rodríguezek eta José Eusebio Carok.
Alderdi Kontserbadorea Kolonbiako Alderdi Liberalarekin batera nagusitu zen Kolonbiako eszena politikoan XIX. mendearen amaieratik 2002ra arte, aldebiko hegemonia politikoan. Bi alderdiek gatazka militar zuzena izan zuten 1948 eta 1958 artean, La Violencia izenez ezagutzen den gerra zibilaren garaian, eta ondoren "Fronte Nazionala" sortu zuten, boterea txandakatzea adostuz, lau presidentetzarako aldi baterako tartekatuz. 2002an Álvaro Uribe hautagai independenteak irabazitako hauteskundeak Kolonbiako bi alderdi politikaren nagusitasunari amaiera eman zion .
Alderdi Kontserbadorea herrialdeko legebiltzarreko hirugarren indar politikoa da liberalen eta Kolonbiarako Itun Historikoaren atzetik. Juan Manuel Santosen koalizioko parte izan zen 2010etik 2014ra eta 2002tik 2010era Álvaro Uriberen gobernu kontserbadoreari lagundu zion. Gaur egun Gustavo Petroren ezkerreko gobernua onartzen du, ideologia ezberdintasunak nabarmenak izan arren.

## Erreferentziak

* ↑ Jornada, La. «Termina el sistema bipartidista en Colombia luego de casi dos siglos - La Jornada» www.jornada.unam.mx.
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Todo por la mermelada? Conservadores serán bancada de Gobierno Petro» El Colombiano 2022-09-07.

## Kanpo estekak

* Democracia a distancia: Elecciones 2006 (Portalcol.com) (Alderdiak Kolonbiako Senaturako hautagaien zerrendari buruzko informazioa, gaztelaniaz).
* Kontserbadurismoa Kolonbian
* Datuak: Q747333
* Multimedia: Colombian Conservative Party / Q747333
# Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak

Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak-Herriaren Armada (jatorrizko izena, gaztelaniaz: Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia-Ejército del Pueblo, FARC-EP), FARC bezala ezagunak, Kolonbiako erakunde gerrillari marxista-leninista da.

## Historia

1964ko ekainean, Marquetalia, Riochiquitos eta El Pato mendietan zeuden iheslari komunistek Hegoaldeko Blokea sortu zuten. Eragile gerrillari hau 1964ko uztailaren 20an jaio zen era ofizialean, eta Kolonbiako Alderdi Komunistaren (PCC) lehen talde armatua eta FARC izango zenaren enbrioia izan zen. 1966ko maiatzaren 5ean, Hegoaldeko Blokearen bigarren konferentziak Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileen sorrera aldarrikatu zuen.
1982ko maiatzeko zazpigarren konferentzian, FARCek bere burua Herriaren Armada izendatu zuen (FARC-EP). 1984ko maiatzaren 28an, Gidaritzaren eta 27 fronteetako buruzagien arteko bilera baten ostean, su-etena aldarrikatu zuen, Belisario Betancourt-en gobernuarekin sinaturiko akordioen testuinguruan (La Uribeko Akordioak). Horrela, FARCek mugimendu politiko berri baten sorrera proposatu zuen: Union Patriotica (UP). su-etena 1985ean amaitu zen, indar paramilitarrek UPko ehunka kide hil ondoren. 1987an, FARCek, ELNk eta M-19ak Coordinadora Guerrillera Simón Bolivar sortu zuten. 1990eko abenduaren 9an, hauteskunde konstituienteak ospatzen ari zirela, Kolonbiako armadak, gerra deklaraziorik gabe, Casa Verde-aren aurkako operazioa hasi zuen. Bertan FARCeko Idazkaritza Nazionala zegoen, baina armadak bere erasoan porrot egin zuen.
1991n Kolonbiako talde armatu iraultzaile ugari desmobilizatu zen, ia ezeren truke. FARCek ez zuen prozesu horretan parte hartu. Desmobilizazio horren ondoren, Simón Bolivar Koordinadora Gerrillariak estaturekin negoziatzeari ekin zion. 1991ko ekainaren 3an Koordinadoraren eta gobernuaren arteko negoziazioak hasi ziren, Venezuelan lehenik eta Mexikon ondoren. FARCen eta ELNren negoziazio prozesua 1993an apurtu zen, eta Koordinadora desegin zen. 1998an gobernuarekin lortutako akordioen ondorioz, distentsio guneak sortu ziren, hau da, gobernuaren presentzia militarrik gabeko guneak. Lurralde horietan gerrillariek administrazioa euren gain hartu zuten. 1990eko hamarkadan FARCek 10.000 bat gerrillari zituen, herrialde osoan hedaturiko 70 frontetan banaturik. 2002an distentsio guneekin amaitu zuen gobernuak, eta enfrentamenduek ez dute etenik izan, negoziaziorako deiekin batera.

## Ikus, gainera

* Kolonbiako Nazio Askapenerako Armada, ELN-UC
* FARC eta Santosen gobernuaren arteko bake elkarrizketak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) FARCen agiria eta bideoa Marulanda buruzagiaren heriotzaren aurrean
* Datuak: Q155801
* Multimedia: Revolutionary Armed Forces of Colombia / Q155801
# Kolonbiako Independentzia

Kolonbiako Independentzia Espainiar Inperioaren agintearekin amaitu zuen prozesua izan zen. Prozesu hori 1810 eta 1819 artean garatutako gatazka baten erdian gertatu zen, garai hartan Granada Berriko Erregeorderria osatzen zuten lurraldeak emantzipatzeko. Prozesua, Hispanoamerikako independentzia gerren zati izan zen, Amerikan sortutako borroka batzuk, 1808an Frantziaren inbasioak eraginda, Europako Napoleondar gerren zati izan zena.
* Datuak: Q3063789
* Multimedia: Colombian Declaration of Independence / Q3063789
# Kolonbano

San Kolonbano (irlanderaz: Columbán, 543 – 615eko azaroaren 21a) (540-615) irlandar misiolaria izan zen, Goi Erdi Arokoa. Europan monasterio asko sortu zituen, besteak beste Lexeuilgo abadia (Frantzia) eta Bobbiokoa (Italia), 590ean gutxi gorabehera.
* Datuak: Q319653
* Multimedia: Saint Columbanus / Q319653
# Kolonbiako Errepublikako ereserki nazionala

Himno Nacional de la República de Colombia (euskaraz Kolonbiako Errepublikako ereserki nazionala) Kolonbiako ereserkia da. 1920an bihurtu zen ofizial.

## Musika

Oreste Sindici italiarrak moldatu zuen 1887an.
| | Himno Nacional de la República de Colombia Himno Nacional de la República de Colombia |
| Arazoak fitxategi hau entzuteko? Ikus multimedia laguntza. ||

## Hitzak

Rafael Núñez presidenteak idatzi zituen 1887an, hasieran Cartagenako independentzia goresteko.

### Gaztelaniaz

       Korua:
       ¡Oh gloria inmarcesible!
       ¡Oh júbilo inmortal!
       ¡En surcos de dolores
       el bien germina ya!
    I
    ¡Cesó la horrible noche! La libertad sublime
    derrama las auroras de su invencible luz.
    La humanidad entera, que entre cadenas gime,
    comprende las palabras del que murió en la cruz.
       II
       "¡Independencia!" grita el mundo americano;
       se baña en sangre de héroes la tierra de Colón.
       Pero este gran principio: "El rey no es soberano",
       resuena, y los que sufren bendicen su pasión.
    III
    Del Orinoco el cauce se colma de despojos;
    de sangre y llanto un río se mira allí correr.
    En Bárbula no saben las almas ni los ojos,
    si admiración o espanto sentir o padecer.
       IV
       A orillas del Caribe hambriento un pueblo lucha,
       horrores prefiriendo a pérfida salud.
       ¡Oh, sí! De Cartagena la abnegación es mucha,
       y escombros de la muerte desprecia su virtud.
    V
    De Boyacá en los campos el genio de la gloria
    con cada espiga un héroe invicto coronó.
    Soldados sin coraza ganaron la victoria;
    su varonil aliento de escudo les sirvió.
       VI
       Bolivar cruza el Ande que riega dos océanos;
       espadas cual centellas fulguran en Junín.
       Centauros indomables descienden a los llanos,
       y empieza a presentirse de la epopeya el fin.
    VII
    La trompa victoriosa en Ayacucho truena;
    y en cada triunfo crece su formidable son.
    En su expansivo empuje la libertad se estrena,
    del cielo americano formando un pabellón.
       VIII
       La virgen sus cabellos arranca en agonía
       y de su amor viuda los cuelga del ciprés.
       Lamenta su esperanza que cubre loza fría,
       pero glorioso orgullo circunda su alba tez.
    IX
    La patria así se forma termópilas brotando;
    constelación de cíclopes su noche iluminó.
    La flor estremecida, mortal el viento hallando,
    debajo los laureles seguridad buscó.
       X
       Mas no es completa gloria vencer en la batalla,
       que al brazo que combate lo anima la verdad.
       La independencia sola al gran clamor no acalla;
       si el sol alumbra a todos, justicia es libertad.
    XI
    Del hombre los derechos Nariño predicando,
    el alma de la lucha profético enseñó.
    Ricaurte en San Mateo en átomos volando,
    "Deber antes que vida", con llamas escribió.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233391
* Multimedia: Anthems of Colombia / Q233391
# La Iglesia (Turtzioz)

    Artikulu hau Turtziozko auzoari buruzkoa da; Villaverde Turtziozko auzoa gaitzat duena beste hau da: «La Iglesia (Villaverde Turtzioz)»
La Iglesia Turtzioz udalerriko (Enkarterri, Bizkaia) herri bat da, Pando auzotik gertu dagoena. Biztanle gehien dituen udalerriko auzoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750280
# La Independencia (udalerria)

La Independencia Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 41.266 biztanle zituen 516,02 km²ko azaleran. Herriburua [[La Independencia (La Independencia)|La Independencia]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953021
* Multimedia: La Independencia Municipality / Q1953021
# La Iruela

La Iruela Jaéngo udalerria da, Sierra de Cazorla eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.985 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Jaéngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1645527
* Multimedia: La Iruela / Q1645527
# La Iguala

La Iguala Hondurasko Lempira departamenduko udalerri bat da. 349 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 25079 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2394093
* Multimedia: La Iguala / Q2394093
# La Iglesia (Villaverde Turtzioz)

    Artikulu hau Villaverde Turtziozko auzoari buruzkoa da; Turtziozko auzoa gaitzat duena beste hau da: «La Iglesia (Turtzioz)»
La Iglesia Villaverde Turtziozko auzoa da. Administratiboki Kantabrian dagoen arren, berez Bizkaiko barrendegia da, eta horregatik Euskal Herrikoa dela jo ohi da; zehazki, Bizkaiko Enkarterri eskualdekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 145. araua: Bizkaiko herri izendegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5963839
# La Isla (Arakaldo)

    Artikulu hau Arakaldoko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «La Isla».
La Isla edo La Isla de Ugarriza Arakaldon dagoen auzoa da, herrigunean dagoena.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750412
# La Iglesia (Arredondo)

La Iglesia, Espainiako Kantabriako Arredondo udalerrian dagoen parrokia bat da. 2008ko erroldaren arabera 118 biztanle zituen (EIN). Udalerria 267 metroko altueran dago itsas mailatik, eta Arredondo eskualdearen hiriburutik 4,5 kilometrora dago.

## Erreferentziak

* ↑ http://aytoarredondo.com/municipio/descubre-el-municipio/un-paseo-por-los-pueblos/

## Kanpo estekak

* La Iglesia Youtubeko bideoan.
* Datuak: Q5963834
# La Iglesuela

La Iglesuela Toledoko udalerria da, Sierra de San Vicente eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 430 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Toledoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q608199
* Multimedia: La Iglesuela del Tiétar / Q608199
# La Iglesuela del Cid

La Iglesuela del Cid Teruelgo udalerria da, Maestrazgo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 502 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1651517
* Multimedia: La Iglesuela del Cid / Q1651517