OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Port Laoise

Port Laoise edota Portlaoise (antzinako idazkeran: Port Laoighise; lehengo ingelerazko izena: Maryborough) Irlandako Errepublikako Laoiseko konderriaren hiriburua da. 2011ko erroladaren arabera Portlaoisek 20.145 biztanle zituen.

## Etimologia

Irlanderazko Port Laoighise izenak "Laoighiseren gotorlekua" edo "Leixen gotorlekua" esan nahi du.

## Historia

1548an hasi ziren gotorlekua eraikitzen eta herria inguruan eratuz joan zen. Gotorlekua ingelesek eraiki zuten irlandarren aurkako babesgune garrantzitsua izateko asmoz. Herri eskubideak 1557an lortu zituen Maria I.a Ingalaterrakoaren agintaldian, horregatik mendeetan zehar Maryborough izena izan zuen. 1570an Elisabet I.ak hiri bihurtu zuen eta honi esker Irlandako parlamentura bi ordezkari bidali ahal izan zituen.
1929an, jadanik Irlanda askea zela izena aldatu zuen, hasieran Portlaoighise hartuz eta gerora Portlaoise-ra sinplifikatuz.

## Ondasun nabarmenak

portlaoisetik hurbil daude Laoiseko konderriko ondasunik ikusgarrienak:
* Rock of Dunamase gazteluaren aztarnak
* Timahoe dorrea
* Emo Court jauregia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q822871
* Multimedia: Portlaoise / Q822871
# Port Logan

Port Logan, formalki Port Nessock, Eskoziako gaeleraz: Port Neasaig edota Port Neasaig, Eskoziako kostaldeko herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7230759
* Multimedia: Port Logan / Q7230759
# Port Jefferson Station (New York)

Port Jefferson Station Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. 7.950 biztanle ditu, 6,869763 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Suffolk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3460279
* Multimedia: Port Jefferson Station, New York / Q3460279
# Port Leyden (New York)

Port Leyden New York estatuko herri bat da. Lewis konderrian kokatua dago. 2010ean 672 biztanle zituen, 1,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lewis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3452652
* Multimedia: Port Leyden, New York / Q3452652
# Port LaBelle (Florida)

Port LaBelle Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hendry konderrian dago, Florida estatuan. 5.450 biztanle ditu, 21,116516 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hendry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2104752
* Multimedia: Port LaBelle, Florida / Q2104752
# Port Lavaca (Texas)

Port Lavaca Texasko hiri bat da. Calhoun konderrian kokatua dago. 2010ean 12.248 biztanle zituen, 26,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Calhoun konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982477
* Multimedia: Port Lavaca, Texas / Q982477
# Pizarral

Pizarral Salamancako udalerria da, Béjar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 80 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1766748
* Multimedia: Pizarral / Q1766748
# Pizay

Pizay Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q845872
* Multimedia: Pizay / Q845872
# Piz Bernina

Piz Bernina Suitzako mendia da, Grisonia kantonamenduan dagoena eta ekialdeko Alpeetan gailurrik garaiena dena.
Tontorra 4.049 metrotan dago.

## Aterpetxeak

* Rifugio Carate Brianza (2,662 m)
* Rifugio Marinelli Bombardieri (2,813 m)
* Rifugio Marco e Rosa (3,609 m)
* Chamanna da Tschierva (2,573 m)
* Chamanna Boval (2,495 m)
* Chamanna da Diavolezza (2,973 m)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Piz Bernina "Summit Post" webgunean
* Datuak: Q15132
* Multimedia: Piz Bernina / Q15132
# Pizarrako geltokia

Pizarra Malagako Renfe Aldirien geltokia da, Pizarra udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

Malagako Renfe Aldiriak :
| Hasiera | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Amaiera ⁠ |
| Malaga–Centro-Alameda ← | Aljaima | ◄   ► | Álora | → Alora |

## Erreferentziak

* ↑ «MALAGAKO ALDIRIAK | Lineen mapa» www.renfe.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Ikus, gainera

* Malagako Renfe Aldiriak
* C-2 linea (Malagako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak

* Malagako Renfe Alririaren web gunea
* Datuak: Q5846921
# Piypita

Piypita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Piypita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K4Cu4O2(SO4)4 * (Na,Cu)Cl}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Piypite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pizeno

Pizeno (italieraz eta latinez: Picenum; antzinako grezieraz: Πικηνόν, Πικεντίνη) ekialdeko Italiako eskualdea izan zen, egungo Markak eskualdean zegoena. Izena erromatarren exonimoa izan zen, Erromatar Errepublikarako konkistatu zutenak. Hiriburu erlijiosoa Cupra Marittima hiria zuten, Cupra jainkosaren izena duena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q510990
* Multimedia: Regio V Picenum / Q510990
# Piz Badile

Piz Badile, italieraz Pizzo Badile, Alpeetako mendi bat da, Val Bregaglia haranean, Suitza eta Italiako mugan. 3.308 metroko garaiera du.
1867ko uztailaren 27an W. A. Coolidge eta F. eta H. Dévouassoud mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q668321
* Multimedia: Piz Badile / Q668321
# Pizarra

Pizarra Málagako udalerria da, Valle del Guadalhorce eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 8.652 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Málagako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1657599
* Multimedia: Pizarra / Q1657599
# Perceton

PErceton, Eskoziako Iparraldeko Ayrshire konderrian dagoen Erdi Aroko kokaleku eta jauretxe bat da. Irvine udalerritik hutbil dago. Irvine barrutiko eraikin zaharrenetako bat da.
Percentongo elizaren hondakinen artean hilarriak daude, horietan zaharrenak 1698ko data du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7167049
* Multimedia: Perceton / Q7167049
# Percey-le-Grand

Percey-le-Grand Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 94 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Percey-le-Grand udalerrian erroldatutako biztanleak 94 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 88 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 88etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 42 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Percey-le-Grand udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 8 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 8 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 8 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboak lanean(17 gizon eta 12 emakume) zeuden.. 19 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Percey-le-Grand udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q901045
* Multimedia: Percey-le-Grand / Q901045
# Perce Blackborow

Perce Blackborow (Newport, 1894ko apirilaren 8a - 1949ko urtarrilaren 8a) Galesko marinel bat izan zen, Ernest Shackleton-en zoritxarreko Trans-Antartika Espedizio Inperialean.

## Biografia

Blackborow 1896an jaio zen Newport-en, Monmouthshire-n.

### Ezkutuko bidaiaria Endurance itsasontzian

Blackborow-ek eta bere laguna William Lincoln Bakewell-ek Buenos Airesera bidaiatu zuten enplegu berriaren bila. Bakewell Endurance-ko Itsasgizon profesional gisa hartu zuten, baina Blackborow ez zuten kontratatu; 18 urterekin, bere gaztaroak eta esperientzia ezak haren aurka egin baitzuten. Endurance-ko eskulan eskasiaren beldurrez, Bakewell eta Walter How lagundu zuten Blackborow ezkutuka itsasontziratzen, eta ezkutuan jarri zuten arropa-jantzien artean. Itsasoan hirugarren egunean aurkitu zuten.
Ezin geldirik egon, Ernest Shackleton ezagutu behar izan zuen lehenengo aldiz eserleku batean eserita. Antza denez, benetako amorru bizi batean, tripulazio osoaren aurrean Shackleton-en hitzaldi zorrotza eta beldurgarria jasan zuen. Horrek nahi zuen eragina izan zuen eta bi konplizeen erreakzioak nahiko izan ziren agerian geratzeko. Shackletonek bere performancea amaitu zuen Blackborowi esaten ziola: "Badakizu espedizio hauetan gose handia izaten dugula, eta ezkutuko bidaiari eskuragarri bat badago lehenik jan behar dugu?" Blackborowek erantzun zion: askoz haragi gehiago izango zuten zurekin, jauna. "Shackleton-ek irribarretxoa egin zuen eta tripulazioko kide batekin hitz egin ondoren esan zuen: "aurkeztu sukaldariari lehen."
Blackborow-ek itsasontziaren etxezain bezala oso aktiboa izatea frogatu zuen, eta, azkenean, kontratatu zuten, nahiz eta agintza egin behar izan zuen, janaria agortuz gero, jango zuten lehendabizikoa bera izan beharko zela edo gizonek gosez hilko beharko luketela
Endurance-en harrapaketa eta birrintzearen ondoren, tripulatzaileak Elefante uhartera jo zuten. Helmugara iristean, Shackletonek pentsatu zuen Blackborow-i, tripulazioko gazteenari, uhartearen lehen pausoa ematearen ohorea ematea, bere oinak izoztuak zituela ahaztuta. Karelaren gainetik lagundu zuten, ur ez oso sakonetan jaitsi egin zen eta azkar eraman zuten lehorrera.

### Gangrena

Apirilaren 24an, erreskate taldeak James Caird ontzian itsasontziratu zen Hego Georgiara joateko, aste batzuetan itzultzeko asmoz. Gainerako tripulatzaileak itxaroteko etsia hartu zuten. Gizon bat ia osasuntsu eta izpiritu txarrak ziren. Blackborow-i gangrena erantsi zitzaion eta Macklin medikuaren kezka handiena izan zen.
Ekainaren 15ean, Shackleton-ekin eta James Caird-eko tripulazioarekin hilabete bat falta zenean, Macklinek, McIlroy-ek lagunduta, beharrezko ebakitzeak egin zituen.
Blackborow Newport-en (Hegoaldeko Gales) bizitzera itzuli zen, eta Brontzezko Domina Polarra jaso zuen bidaiako zerbitzuengatik. 1949an hil zen, bronkitis kronikoa eta 54 urte zituela.
* Datuak: Q599469
# Perbøeita-(La)

Perbøeita-(La) mineral bat da eta gatelita supertaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Perbøeita-(La) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(CaLa3)(Al3Fe^{2+})[Si2O7][SiO4]3O(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Perbøeite-(La): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Préaux-Saint-Sébastien

Préaux-Saint-Sébastien Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 39 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Préaux-Saint-Sébastien udalerrian erroldatutako biztanleak 38 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 22 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 7 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 22etxeak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 1ek lau zituen eta 11 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Préaux-Saint-Sébastien udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 8 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 23 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboetatik 16 lanean zeuden (9 gizon eta 7 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2000. urtean Préaux-Saint-Sébastien udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 411 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q692743
* Multimedia: Préaux-Saint-Sébastien / Q692743
# Pré-Saint-Didier

Pré-Saint-Didier Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. 980 biztanle ditu, 33,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pré-Saint-Didierk honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Thuile (Aosta Harana) Morgex Courmayeur

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35295
* Multimedia: Pré-Saint-Didier / Q35295
# Pré-Saint-Gervais (Parisko metroa)

Pré-Saint-Gervais Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 19. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7bis linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q751245
* Multimedia: Pré Saint-Gervais (Paris Metro) / Q751245
# Pipistrellus hanaki

Pipistrellus hanaki Pipistrellus generoko eta Vespertilionidae familiako saguzar espezie bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2127214
* Espezieak: Pipistrellus hanaki
# Polypterus

Polypterus ur gezako arraina genero bat da, Polypteridae familiakoa. Espezie tipoa polypterus bichirra da eta bere kideak Afrikako zenbait eskualdetan bizi dira.

## Espezieak

* Polypterus ansorgii Boulenger, 1910
* Polypterus bichir Lacépède, 1803
* Polypterus delhezi Boulenger, 1899
* Polypterus endlicheri Heckel, 1847
* Polypterus mokelembembe Schliewen & Schäfer, 2006
* Polypterus ornatipinnis Boulenger, 1902
* Polypterus palmas Ayres, 1850
* Polypterus retropinnis Vaillant, 1899
* Polypterus senegalus Cuvier, 1829
* Polypterus teugelsi Britz, 2004
* Polypterus weeksii Boulenger, 1898

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1303295
* Multimedia: Polypterus / Q1303295
* Espezieak: Polypterus
# Polyprionidae

Polyprionidae pertziformeen ordenako arrain-familia da, jateko ona dena. FishBasek familiak 4 espezie dituela dio, 2 generotan banaturik, baina normalean beste bi onartzen dituzte adituek:
| Generoa | Binomiala | Aditua |
| Polyprion Oken (ex Cuvier) 1817 | Polyprion americanus | Bloch & Schneider, 1801 |
| Polyprion Oken (ex Cuvier) 1817 | Polyprion moeone | Phillipps, 1927 |
| Polyprion Oken (ex Cuvier) 1817 | Polyprion oxygeneios | Schneider & Forster, 1801 |
| Polyprion Oken (ex Cuvier) 1817 | Polyprion yanezi | de Buen, 1959 |
| Stereolepis Ayres 1859 | Stereolepis doederleini | Lindberg & Krasyukova, 1969 |
| Stereolepis Ayres 1859 | Stereolepis gigas | Ayres, 1859 |

## Erreferentziak

* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1542731
* Multimedia: Polyprionidae / Q1542731
* Espezieak: Polyprionidae
# Paronimia

Paronomasia, paranomasia (latinetik, paronomasĭa, eta hau grezieratik παρονομασία), paronimia ere deitua eta batzuetan prosonomasia ere bai. Paronomasia figura erretoriko fonikoa da, paronimoak elkarren ondoan erabiltzean datza, hau da itxura foniko bereko bi hitz elkarren ondoan. Itxura foniko bereko hitzak baina esanahi oso bestelako hitzak izan behar dute, hitz joko bat sortzeko.
Bi hitzen artean paronimia dagoela esaten da bi hitzek antzeko itxura fonetiko-fonologikoa dutenean baina bi hitzen artean, esanahi aldetik, inolako harremanik ez dagoenean.
Hizkuntza guztietan gertatzen den fenomenoa da. Euskaraz ere bai. Itxura aldetik antzekoak diren bi hitzak paronimoak direla esaten da.

## Euskal paronimo batzuk, adibideak

* hasi/hazi
* ari/hari
* eruditu/iruditu
* ikusi/ikasi
* izena/izana
* aditua/aritua
* frogatu/probatu
Horra paronimian oinarritutako hitz-joko bat:
* Mikel Zarate - Haurgintza minetan. "Zuok pekatariok, izenez katolikoak baina izanez katilukoak..."
Izena/izana; katoliko/katiluko, paronimian oinarrituriko hitz-jokoa.
* Latinezko esaldi klasikoa: Ad augsta per angusta.

## Ikus, baita

* Paronimo.
* Homonimia.
* Antonimia.
* Sinonimia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1637961
# Paropos

Paropos, antzinako Siziliako hiri bat zen, uhartearen ipar-mendebaldean zegoena, Panormos (Palermo), Thermai Himeraiai (gaur egun Termini Imerese) eta Solunte (Bagheriatik gertu) antzinako zentroetatik ez oso urrun.
Hiriko tokia oraindik ez da identifikatu; Tommaso Fazelloren hipotesia, Collesanotik gertu zeuden eraikinen hondar batzuekin identifikatu behar zela. Indusketa berri batzuek ukatu egin dute, hondar horiek Erdi Aroan datatu dituztelako. Beste hipotesi batzuek, tokia, Cefalà Dianako gazteluarekin identifikatu zuten. Ondoren, Vittorio Giustolisi arkeologoak, Monte Porcarako gune arkeologikoa proposatu zuen, Bagheriatik gertu, Pàropos hiriarentzat.

## Iturriak

Polibiok, esaten digu Lehen Gerra Punikoan zehar, Hamilkar Barkak, Palermotik gertu egonda, eta erromatarren eta euren aliatuen artean etengabeko gatazken jakitun izatean, erromatarrei eraso ziela armada osoarekin Paropo eta Termini Imereseren artean kanpaturik zeudenean. Gaio Plinio Segundok, lehen mendean, Paropo Siziliako barne hirien artean zegoela jakinarazten du (... Paropoko biztanleak latindar zuzenbidekoak dira...), eta Ustica uhartearen aurrean zegoela (... eta Paropo, Ustica...).

## Txanpongintza

Sizilia, erromatarren eskuetan erori aurretik, kartagotarrek eta greziarrek menderatu zuten, bereziki sirakusarrek. Hiri txikienek euren moneta propioa ez zutenez, Sirakusarenaz baliatzen ziren, baina Sizilia erromatar probintzia bihurtu aurretik, hiri batzuek, euren moneta propioa egiteko askatasuna zuten. Ia ziurra da Londresko British Museoan kontserbatzen den Paropoko brontzezko txanpon ezagun bakarra garai honetakoa izatea. Aurrealdean, txanpon honek, Apoloren buru bat darama, erramu batekin koroatua; atzealdean, beste aldean, legenda bat (ΠΑΡΩΠΙΝΩΝ) eta gazte ehiztari bat, bere lantza gainean atseden hartzen ari den txitoi labur batekin jantzita, eta, hondoan, ehiza-txakur bat. Txakurraren ikonografiak, Paropoko biztanleak, elimoengana hurbil zitzakeen, Siziliako mendebaldeko herri bat, zeinek sarritan, haien txanponetan txakurra irudikatzen baitzuten.

## Oharrak

* ↑ Izan ere, mendian, azken urteotan, helenizatutako finkapen indigena handi baten arrasto nabarmenak aurkitu dira, oraindik aztertzen ari direnak.

## Erreferentziak

* ↑ Francesco Emanuele Gaetani, Sicilia nobile, Palermo 1757.
* ↑ Vittorio Giustolisi, Cronia - Paropo - Solunto, Palermo 1972.
* ↑ Polibio, Storie, I, 24, 4.
* ↑ Gaio Plinio Secondo, Naturalis historia, III, 91-92
* Datuak: Q3896378
# Paronimo

Paronimoak antzera ahoskatu baina esanahi ezberdina duten hitzak dira. Adibidez, altzairu-altzari eta naiz-nahiz hitz bikoteak paronimoak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461723
# Parona

Parona Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.847 biztanle ditu, 9,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Paronak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albonese Mortara Cilavegna Vigevano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39887
* Multimedia: Parona (comune, Italy) / Q39887
# Pisauridae

Pisauridoak (Pisauridae) armiarma araneomorfoen familia bat dira, mundu osoan zehar banatutakoa. 335 espezie biltzen ditu.

## Habitat

Mundu osoan lurrean, ur geldien gainazalean eta ur-landareetan bizi dira.

## Ezaugarriak

Armiarma handiak dira, eta otso-armiarmen (Lycosidae) antza dute, harrapakina ehizatzeko eta harrapatzeko duten moduan. Oskola obalatua du luzetarako marrekin. Emeek ootekak daramatzate, kelizeroen barruan, gorputzean zintzilik. Kumeak jaiotzen direnean, karpa itxurako armiarma-sare batzuetan jartzen dituzte, eta bertan zaintzen dituzte larruzko bigarren muda egin arte.

## Generoak

Hauek onartu dira:
* Afropisaura Blandin, 1976
* Archipirata Simon, 1898
* Architis Simon, 1898
* Blandinia Tonini et al., 2016
* Bradystichus Simon, 1884
* Caripetella Strand, 1928
* Charminus Thorell, 1899
* Chiasmopes Pavesi, 1883
* Cispinilus Roewer, 1955
* Cispius Simon, 1898
* Cladycnis Simon, 1898
* Conakrya Schmidt, 1956
* Dendrolycosa Doleschall, 1859
* Dolomedes Latreille, 1804
* Eucamptopus Pocock, 1900
* Euprosthenops Pocock, 1897
* Euprosthenopsis Blandin, 1974
* Hala Jocqué, 1994
* Hygropoda Thorell, 1894
* Ilipula Simon, 1903
* Inola Davies, 1982
* Maypacius Simon, 1898
* Megadolomedes Davies & Raven, 1980
* Nilus O. Pickard-Cambridge, 1876
* Papakula Strand, 1911
* Paracladycnis Blandin, 1979
* Perenethis L. Koch, 1878
* Phalaeops Roewer, 1955
* Pisaura Simon, 1885
* Pisaurina Simon, 1898
* Polyboea Thorell, 1895
* Qianlingula Zhang, Zhu & Song, 2004
* Rothus Simon, 1898
* Sphedanus Thorell, 1877
* Stoliczka O. Pickard-Cambridge, 1885
* Tallonia Simon, 1889
* Tapinothele Simon, 1898
* Tapinothelella Strand, 1909
* Tapinothelops Roewer, 1955
* Tetragonophthalma Karsch, 1878
* Thalassiopsis Roewer, 1955
* Thaumasia Perty, 1833
* Tinus F. O. Pickard-Cambridge, 1901
* Tolma Jocqué, 1994
* Voraptipus Roewer, 1955
* Vuattouxia Blandin, 1979
* Walrencea Blandin, 1979

## Iruditegia

* Pisaura mirabilis.
* Dolomedes acuaticus.
* Pisauridae sp.

## Erreferentziak

* ↑ World Spider Catalog (2016). The world spider catalog, 17.5 bertsioa, Natural History Museum Bern, Pisauridae generoak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11681
* Multimedia: Pisauridae / Q11681
* Espezieak: Pisauridae