OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hector (Minnesota)

Hector Minnesotako hiri bat da. Renville konderrian kokatua dago. 2010ean 1.151 biztanle zituen, 4,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Renville konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1991412
# Hector Guimard

Hector Guimard (Lyon, 1867ko martxoaren 10a - New York, 1942ko maiatzaren 20a) frantziar arkitekto eta diseinatzailea eta Art Nouveau estiloko figura nabarmena izan zen. Parisko lehen metro geltokietako sarreren duseinuengatik da ezaguna. 1890 eta 1930 bitartean 50 eraikin inguru egin zituen, 141 metro sarrera, altzariez eta dekorazio lanez gain. École nationale supérieure des arts décoratifsean eta Arte Ederren Goi Eskola Nazionalean ikasi zuen.

### Castel Béranger (1895-1898)

Bere lehen obra garrantzitsua izan zen.
* Fatxada
* Atea
* Sarrerako hall
* Balkoiaren dekorazioa
* Kanpoko dekorazioa

### Gazteluak eta hiribilduak

* Villa Berthe (1896)
* Maison Coilliot Lillen (1898-1900)
* Villa La Bluette Hermanville-sur-Mer-en, Calvados (1899-1900)

### Metro sarrerak

* Porte Dauphine geltokia
* Abbesses geltokiako sarrera
* Lanparak eta "Métropolitain" kartela, Anvers
* Bastille geltokiako sarrera (eraitsia 1962an)
* Lanpara baten xehetasuna

### Hôtel Guimard (1909)

* Hector Guimard eta Adeline emaztea, 1910 inguruan
* Fatxada.

### Apartamentuak, Hôtel Mezzara eta Sinagoga

* "Trémois", Rue Millet, Paris XVI (1909)
* Rue Agar (orduko Rue Moderne) apartmentuak (1910-1912) xehetasuna.
* Rue de la Fontain apartmentuak (1911).
* Hôtel Mezzara (1910-1911).
* Hôtel Mezzararen barnealdea.
* Agoudas Hakehilos Synagogue, rue Pavée, Paris, 1913
* Agoudas Hakehilos Synagogueren dekorazioa
* Agoudas Hakehilos Synagogueren barnealdea

### Altzariak

* Albert Roy botikariaren billar-saloirako dibana Gévrilesen (1897-90) (Musée d'Orsay, Paris)
* Arasa (1899-1900) (Bröhan Museoa, Berlin)
* Aulkia (1900) (Bröhan Museoa, Berlin)
* Armairua, Hôtel Nozal (1904-1906)
* Guimard andrearen logeralako altzariak, Hôtel Guimard (1909-12) (Musée des Beaux-Arts de Lyon)
* Hôtel Guimardeko langela (Petit Palais, Paris)
* Guimard andrearen apain-mahaia (1909-1912)
* Datuak: Q316422
* Multimedia: Hector Guimard / Q316422
# Hector Bianciotti

Hector Bianciotti (Luque, Argentina, 1930eko martxoaren 18a - Paris, 2012ko ekainaren 11) frantses idazlea izan zen, jatorriz argentinarra. Nekazari-familia batean jaio zen, eta ikasketak Morenoko frantziskotarren seminarioan egin zituen. 1955ean, Europara joan zen. Erroman hartu zuen bizilekua lehenbizi, eta Parisen, ondoren. Frantses hiritartasuna hartu zuen 1981ean. Lehenengo eleberriak gaztelaniaz idatzi zituen: Los desiertos dorados (1967), Detrás del rostro que nos mira (1969), Claridad desierta (1972) eta La Busca del Jardin (1977). Antzerki-lan bat (Los otros, una noche de verano, 1970) eta eleberri laburrak (El amor no es amado, 1983) ere plazaratu zituen. Frantsesez idatzi zuen lehenengo eleberriak, Sans la miséricorde du Christ (1985) lanak, Femina saria irabazi zuen. Sentimenduen, paisaien eta sentipenen misteriora iristea bilatzen du bere lanetan: Seules les larmes seront comptées (1988), Ce que la nuit raconte au jour (1992), le Pas si lent de l'amour (1995). 1996an, Frantses Akademiako kide hautatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q470101
* Multimedia: Hector Bianciotti / Q470101
# Hector Ochoa Cárdenas

Héctor Ochoa Cárdenas (Medellín, 1934ko uztailaren 24a) Eusebio Ochoaren seme konpositore eta musikari kolonbiarra da, musika irakaslea eta Kolonbiako erlijiozko musika eta andinar musikako konpositorea.

## Biografia

Héctor Ochoaren musika-lanak, batez ere Antioquiako lurrarekiko maitasunak bultzatutako inspirazio zintzo eta sakon batetik sortzen ari den herri-sentimenduaren gorespenean oinarritzen direnak, herrialdearen barruko musika kolonbiarraren ikur bihurtu dira.
Hain zuzen, El Camino de la Vida lana 1999an izendatu zuen nazio horretako musika akademiak XX. mendeko Kolonbiako Kanta. Pieza horretatik milioika kopia saldu dira. Gainera, kolonbiar guztiek bozkatu zuten, Kolonbiako kantarik ederrena bezala.
Haren beste konposizio bat, Muy Antioqueño, Ochoa maisuaren abestirik onena da askoren ustez, lurraldea eta paisa arima deskribatzen dituena.
Héctor Ochoak lehen urratsak eman zituen musikan Medellingo hainbat irrati-antzokitan, bankuko langile gisa karrera apala egiten ari zela. Bere lan arruntetan duen egokitasunaren ondorioz, bere musika jardueraz gain, bere eskualdeko bankan zuzendaritza kargu handiak hartuko lituzke. 12 urtez (2006 arte), “Antioquia le Canta a Colombia” irabazi asmorik gabeko kultur fundazioaren zuzendaria izan zen. Kolonbiako andeetako musika zaindu eta zabaltzearen alde egiten du.

## Kanpo estekak

* http://www.latinsonghall.com/about-us/inductees/2015-inductees/
* https://web.archive.org/web/20130603100636/http://hectorochoacardenas.com/
* http://www.noticiascaracol.com/entretenimiento/video-280963-compositores-latinoamericanos-ya-cuentan-con-hall-de-la-fama-miami%5B%5D
* https://web.archive.org/web/20130113064613/http://latinsonghall.org/nominees/
* http://www.colombia.com/biografias/autonoticias/musica/2003/02/04/DetalleNoticia692.asp
* http://www.lapatria.com/node/21438?fb_action_ids=10151241783911032&fb_action_types=og
* Datuak: Q5906318
# Hector Iglesias

Hector Iglesias (1967ko maiatzaren 8a) euskal hizkuntzalari eta irakaslea da. Bordele-Montaigne Unibertsitatean doktorea eta onomastikan aditua, Frantziako Estatuaren CNRS ikerketa erakundeak Baionan duen IKER guneko ikerketan lan egin zuen. Baskonizazio berantiar teoriaren bultzatzaileetako bat da.

## Erreferentziak

* ↑ sos-irunaveleia.org
* ↑ Iglesias, Hector. (2011). «Sur l'origine présumée du fractionnement dialectal de la langue basque» Revista ARSE (45): 65-95..

## Kanpo estekak

* Hector Iglesias-en euskarazko ekoizpena Inguma datu-basean.
* Datuak: Q55503031
# Hector (New York)

Hector Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Schuyler konderrian dago, New York estatuan. 4.895 biztanle ditu, 112,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Schuyler konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708414
* Multimedia: Hector, New York / Q3708414
# Hector Elizondo

Héctor Elizondo (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1936ko abenduaren 22 - ) aktore amerikarra da. Urrezko Globo Sarietarako hautagaia eta Emmy baten irabazle izandakoa.

## Biografia

Héctor Elizondo New Yorken jaio zen 1936an. Bere aita, Martin Echevarria Elizondo, Puerto Ricora joandako euskalduna zen eta bere ama, Carmen Medina, puertorricoarra zen. 1930eko hamarkadan, bere gurasoek New Yorkera emigratu ziren. Bi seme-alaba izan zituzten eta Héctor zaharrena zen. 10 urterekin musikan eta kiroletan trebea zen. 1951an Jr. High School-en graduatu eta antzezpen eskola batean ikasten hasi zen. Bitartean, beisbol eta saskibaloiean jolasten zuen. Hain zen ona beisbolean jokatzen ezen bere estatistikekin New York Giantsek edota Pittsburgh Piratesek fitxatu zezaketen.
1954an City College of New Yorken sartu zen historia irakasle izatekotan, baina lehendabiziko urtean aita izan zen eta ikasketak utzi zituen familiarekin egon ahal izateko. Geroago, dibortziatu zen eta Rodd, bere semearen zaintzea lortu zuen.
1962 eta 1963 artean dantza ikasi zuen Ballet Arts Companyrekin Carnegie Hallen, eta 1963an bi Off Broadwayko antzezpenetan parte hartu zuen: Kill the One-Eyed Man eta The Great White Hope.
1969an Carolee Campbell aktorearekin ezkondu zen.
1980ko hamarkadan Garry Marshallen laguna egin zen. Elizondoren talentuak Marshall txunditu zuen eta filmak batera egiten hasi ziren. Elizondok 80 film baino gehiagotan parte hartu du, eta horietik 12 Marshallenak dira.

## Filmografia

* Valdez is Coming (1971)
* All in the Family (1972)
* The Taking of Pelham One Two Three (1974)
* Columbo: A Case of Immunity (1975)
* American Gigolo (1980)
* The Fan (1981)
* The Flamingo Kid (1984)
* a.k.a. Pablo (1984)
* Overboard (1987)
* Leviathan (1989)
* Pretty Woman (1990)
* Necessary Roughness (1991)
* Frankie and Johnny (1991)
* The Princess Diaries eta The Princess Diaries 2: Royal Engagement
* The Rockford Files (1973-1980)
* Chicago Hope (1994-2000)
* Borrowed Hearts
* Avatar: The Last Airbender
* The Celestine Prophecy
* Getting Even with Dad (1994)
* Beverly Hills Cop III (1994)
* Runaway Bride (1999)
* How High (2001)
* Tortilla Soup (2001)
* Cane (2007)
* Love in the Time of Cholera (2007)

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) Héctor Elizondoren profila IMDb-n
* Datuak: Q313433
* Multimedia: Héctor Elizondo / Q313433
# Hector Heusghem

Hector Heusghem (Charleroi, 1890eko otsailaren 15a - 1982ko martxoaren 29a), belgikar txirrindulari bat izan zen. Lehen Mundu Gerra bete betean harrapatu zuen eta horregatik palmares urria dauka. Gerra baino lehen bere herrialdeko Itzulian etapa bat irabazi zuen, baina gerra amaitu ostean, bigarren bukatu zuen bi aldiz Frantziako Tourrean.

## Taldeak

* Le Globe-Russian (1912).
* Armor-Soly (1913).
* Peugeot-Wolber (1914).
* La Sportive (1919-1920).
* Hutchisnson (1923-1924).
* JB Loubet (1925).

## Palmaresa

1914
* Belgikako Itzuliko etapa bat.
1919
* 2. Belgikako Itzulian eta etapa bat.
1920
* 2. Frantziako Tourrean eta etapa bat.
1921
* 2. Frantziako Tourrean eta etapa bat.
1922
* 4. Frantziako Tourrean.

## Sailkapen orokorra Itzuli handietan

| Itzulia | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 |
| Italiako Giroa | - | - | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | UT | - | X | X | X | X | UT | 2. | 2. | 4. | UT | UT | UT |
| Espainiako Vuelta | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X |

## Kanpo estekak

* Hector Heusghem - ProCyclingStats
* Datuak: Q1812287
* Multimedia: Hector Heusghem / Q1812287
# Grote Reber

Grote Reber (Wheaton, Illinois, 1911ko abenduaren 22a - Tasmania, 2002ko abenduaren 20a) estatubatuar astronomoa izan zen. Irrati-astronomia alorreko ikerketen aitzindaria. Esne Bideko lehenengo irrati-uhin igorleen aurkitzailea. Espazioan irrati-uhinak igor zitezkeelako aurkikuntza (Jansky, 1932) baliatuz, irrati-teleskopio orientagarri bat eraiki zuen, 9,4 metroko antena paraboliko batekin, gertaera hori zehaztasun handiagoz ikertzeko asmoz. Irrati-uhinen lehen mapa zerutarra marraztu zuen, jasotako irrati-uhinen arabera, eta irrati-uhinen iturriak aurkitu zituen; batzuk objektu ikusgaiak ziren; beste batzuk, ez. Zenbait iturri igorle aurkitu zituen, oso ahaltsuak: Cygnus, Taurus eta Cassiopeia. Urte askotan munduko irrati-astronomo bakarra izan zen, Bigarren Mundu Gerra arte. Bere aurkikuntzen bidez astronomoak haren behaketen garrantziaz jabetu ziren, eta irrati-astronomia sortu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q380212
* Multimedia: Grote Reber / Q380212
# Groton (Connecticut)

Groton Connecticuteko herri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 40.115 biztanle zituen, 81,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New London konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10385027
* Multimedia: Groton, Connecticut / Q10385027
# Groton (Massachusetts)

Groton Ingalaterra Berriko herri bat da, Middlesex, Ameriketako Estatu Batuetako Massachusetts estatuan. Azken zentsuaren arabera 11.315 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3776991
* Multimedia: Groton, Massachusetts / Q3776991
# Grotesko

Groteskoa (italieratik, grottesco, "leizeetakoa"), arkitekturan eta dekorazioan, animalien, gizonen edo landareen irudiez egindako horma-irudi edo eskultura bitxiak dira. Izaki bizien irudiez gainera, sinboloak azaltzen dira lan grotesko batzuetan apaingarri.
Erromako haitzuloetan aurkitutako irudiei esan zitzaien hasieran grotesko, baina Rafael estilo hori berriro erabiltzen hasi zen Pizkundean. XVI. mendean indar handia izan zuen arte groteskoak Italian eta beste lurralde askotan. XIX. mendea arte erabili izan zen estilo hau, freskoetan batez ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q218248
* Multimedia: Grottoesque (Renaissance decoration) / Q218248
# Grothusenkoog

Grothusenkoog Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 22 biztanle zituen 3,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q20751
* Multimedia: Grothusenkoog / Q20751
# Groton (New York)

Groton New York estatuko herri bat da. Tompkins konderrian kokatua dago. 2010ean 2.363 biztanle zituen, 4,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tompkins konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5610763
* Multimedia: Groton, New York / Q5610763
# Groton (New Hampshire)

Groton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grafton konderrian kokatuta dago, New Hampshire estatuan. 569 biztanle ditu, 40,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grafton konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2418034
* Multimedia: Groton, New Hampshire / Q2418034
# Groton (Vermont)

Groton Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.022 biztanle zituen eta 7,18 pertsona/km²-ko dentsitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1947759
* Multimedia: Groton, Vermont / Q1947759
# Groton udalerria, Erie konderria (Ohio)

Groton udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Erie konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.379 biztanle zituen, 66.7 milia karratu (173 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Groton udalerriak 521 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 36.294 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5610782
* Multimedia: Groton Township, Erie County, Ohio / Q5610782
# Groton (Hego Dakota)

Groton Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Brown konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 1.380 biztanle ditu, 4,535917 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Brown konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3245483
* Multimedia: Groton, South Dakota / Q3245483
# Hani etnia

Hani etnia (hanieraz: Haqniq; txineraz: 哈尼族; pinyineraz: Hānízú; vietnameraz: Người Hà Nhì)), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Azken erroldaren arabera, Hani etniako 1.439.673 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Yunnan probintzian (Hanien %90 bertan bizi da.
Txinako Herri Errepublikaz gain, Vietnamen ere bizi dira.

## Hani etniaren gune autonomoak

* Honghe Hani eta Yi Prefektura autonomoa, Yunnan probintzian.

## Ikus, gainera

* Txinako etniak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q476550
* Multimedia: Hani / Q476550
# Hanibal (argipena)

Hanibal latinizazio bat da (grezieraz: Ἀννίβας, Hanníbas) kartagotar izen maskulinoaren izena ḤNBʿL da; (punikoeraz: 𐤇𐤍𐤁𐤏𐤋), Baal grazia esan nahi duena. Geroztik, izen hau asko erabili da hainbat kulturetan, gehienbat, Hanibal kartagotarraren buruzagiak Bigarren Gerra Punikoan lortutako ospeagatik.
"Hanibal" izena honako pertsonaia hauek izan zuten:

## Kartagotarrak

* Hanibal Handia (K.a. 247–183/182), Bigarren Gerra Punikoan Erromatar Errepublikaren aurka borrokatu zen jenerala.
* Hanibal Magon (K.a. 406 hil zen), Kartagoko sufete (magistratua) K.a. 410. urtean.
* Hanibal Giskon (K.a. 258 hil zen), Lehen Gerra Punikoan komandante militarra.
* Hanibal Rodaskoa, Lehen Gerra Punikoan Lilibeo setiatu zuen ontziko kapitaina.
* Hanibal (Mertzenarioen gerra) (K.a. 238 hil zen), jenerala.
* Hanibal Monomako, Hanibal ospetsuarekin batera borrokatu zuena.

## Beste batzuk

* Hannibal Buress (1983), Chicagoko komiko estatubatuarra
* Hannibal Day (1804–1891), Batasuneko armadako ofiziala Amerikako Gerra Zibilean
* Hannibal Muammar Gaddafi, Muammar Gaddafi Libiako buruzagi ohiaren semea
* Hannibal Hamlin (1809–1891), Abraham Lincoln lehen presidenteordea
* Hannibal Kimball (1832-1895), estatubatuar ekintzailea
* Hannibal Hawkins Macarthur (1788-1861), australiar kolonialari, politikari, enpresari eta artile aitzindaria.
* Hannibal Potter (1592-1664), elizgizon ingelesa eta Oxfordeko Trinity College-ko presidentea
* Hannibal Price (1841–1893), Haitiko diplomatikoa eta egilea
* Hannibal Sehested (kontseiluko presidentea) (1842-1924), Danimarkako kontseiluko presidentea
* Hannibal Sehested (gobernadorea) (1609-1666), Norvegiako Danimarkako gobernadorea
* Hannibal Valdimarsson (1903-1991), islandiar politikaria

## Erreferentziak

* ↑ HUSS (1985): 565. or.

## Bibliografia

* BENZ, F.L. (1972): Personal Names in the Phoenician and Punic Inscriptions, Erroma, Biblical Institute Press.
* GEUS, Klaus (1994): Prosopographie der Literarisch Bezeugten Karthager, Orientalia Lovaniensia Analecta, 59.lib., Studia Phoenica, 13 zbk., Leuven: Peeters, ISBN 9789068316438. (alemanez)
* HUSS, Werner (1985): Geschichte der Karthager, Munich: C.H. Beck, ISBN 9783406306549. (alemanez)
* WARMINGTON, B.H. (1964): Carthage, Harmondsworth: Penguin.
* Datuak: Q9286083
* Multimedia: Hannibal (given name) / Q9286083
# Hanhofen

Hanhofen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Pfalz barrutia|Rhein-Pfalz]] barrutian. 2014an 2.473 biztanle zituen 5,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567293
* Multimedia: Hanhofen / Q567293
# Hanibal

    Artikulu hau pertsonaia historikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hannibal (argipena)».
Hanibal (fenizieraz: 𐤇𐤍𐤁𐤏‏𐤋 Hanni-baʾal, «Baalen dohaina» edo «Baal jainkoari eskerrak»; la palma, K.a. 247 – Bitinia, Anatolia, K.a. 183 aldean)

## Bizitza

Hamilkar Barkaren semea, aitak erromatarrenganako gorrotoa erakutsi zion. Aitari lagundu zion Iberiar penintsulan eta hura hil ondoren, bederatzi urte zituela, bere koinatu Hasdrubalen agindupean jarri zen. Hura ere hil zenean, kartagotar armadak buruzagitzat hartu zuen (K.a. 221). Erromaren aurkako mendekua hartu nahirik, erromatarren aliatu Sagunto hiriari setioa jarri zion (K.a. 219) eta Bigarren Gerra Punikoa abiatu (K.a. 219-201).
Iberiar penintsulan bere anaia Hasdrubal Barka utzirik, iberiar eta zelta mertzenario anitzez hornituriko armada indartsu batekin Italiar penintsulara lurrez iristeko egitasmoari ekin zion. Pirinioak, Alpeak eta Apeninoak zeharkaturik, garaipen batzuk lortu zituen (Tesino, Trebia, Trasimena, Canas), baina Erroma ezin harturik eta Kartagok bertaratzeko deiturik (K.a. 203), erromatarrak —Eszipion Afrikarra buru zutela— nagusitu zitzaizkion Zamako guduan (K.a. 202).
Gudu hura galtzearen errua Kartagoko agintarien berekoikeriari egotzirik eta Alderdi Demokratikoaren buruzagi zela, erreforma politiko-ekonomikoak eta militarrak bultzatu zituen. Sufeta izendaturik, Erromara salatu zuten etsai politikoek, eta Tirora erbesteratu behar izan zuen (K.a. 196). Siriako Antioko III.aren gortean lehenik eta gero Bitiniako Prusias erregearen ondoan babesa harturik, Erromaren aurka borrokatzen saiatu zen beti.

### Heriotza (K. a. 183 - 181)

Libisan bizi zen Bitiniako Prusias I.aren gonbidatua zen bitartean. Baina erromatarrek Prusias mehatxatu zuten Hanibal Tito Quincio Flaminino enbaxadoreari entregatzeko. Etsaien esku preso erortzearen beldur, luzaroan eraztun batean zeraman pozoia erabili zuen bere buruaz beste egiteko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* ↑ «Cornelius Nepos : Life of Hannibal» attalus.org (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ «Cornelius Nepos: Hannibal» web.archive.org 2014-07-13 (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ Livy; De Sélincourt, Aubrey; Radice, Betty. (1972). The war with Hannibal : books XXI-XXX of The history of Rome from its foundation. [Harmondsworth] : Penguin Books ISBN 978-0-14-044145-1. (Noiz kontsultatua: 2023-07-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36456
* Multimedia: Hannibal / Q36456
# Hanibal Monomako

    Ez nahasi Hanibal Barka, Bigarren Gerra Punikoko kartagotar buruzagiarekin..
Hanibal (punikoeraz: 𐤇𐤍𐤁𐤏𐤋, ḤNBʿL), Polibiok Hanibal Monomako bezala bereizten zuen (grezieraz: Ἁννίβας Μονομάχος, Hanníbas Monomákhos), Hanibal Kartagoko jeneral handiaren lagun eta langile ofiziala zen. Bere epitetoak Bakarrik borrokatzen duena edo Gladiadore esan nahi du. Ospetsua da gaizki profetizatu zuelako Espainiatik Italiarako martxan kartagotarrek hornidurarik gabe geratuko zirela eta kanibalismora jo beharko zutela. Hanibal Barkak ezin izan zuen Monomakoren aholkuak jarraitu. Hanibal Monomakoren istorioa Polibioren Historien IX liburuan ematen da.

## Biografia

Polibiok gizon gogor eta odol egarri gisa deskribatzen du, aurretik Hamilkar Barkari egotzitako krudelkeria askoren egilea, erromatar propaganda agian. Horien artean, aipatzen den bakarra da Hanibali gomendatu ziola bere tropei kanibalismoa praktikatzen irakasteko Alpeak ezezagunetan hornidurak gordetzeko. Testuaren arabera, Hanibalek proposamena burutsua zela aitortu zuen, baina ez berak eta ez bere agintariek ezin izan zuten praktikan jarri. Istorio hau lotu liteke Erromak Capuako biztanleei abian jarritako propaganda Hanibalekin bat egin ez dezaten saiatzeko, Haníbalen armadako mertzenario hispano eta galiarrek giza haragia jaten zutela esanez. Ezezaguna da zer ibilbide jarraitu zuen Hanibal Monomakok bere bizitzan zehar, nahiz eta Polibiok proposatu zuen Hanibalek Italian egin zituen ekintza krudelenetakoak beste Hanibal honen lana izan zirela, gutxienez borroka haietan parte hartu zuela adieraziz. Iturriek ez dute aipatzen Hanibalekin Alpeak zeharkatu zituen edo geroago Magon edo Bomilkar itsas ontzietakoekin iritsi zen.

## Interpretazio garaikideak

Polibio Hanibal Monomakoari buruzko iturri historiko bakarra dela kontuan hartuta, Giovanni Brizzi historialari italiarrak liburu bat argitaratu zuen 2011n, non pertsona horren interpretazio berri bat proposatzen baitzuen. Bere ikuspegiaren arabera, Monomako ez zen inoiz existitu, baina Hanibalen alter ego moduko bat zen, Sosilo Lazedamoniakoa kronikariaren irudikapenak sortua, Italiako espedizioan zehar kartagotar jeneralarekin batera eta bere patroiaren nortasunarenaren alde iluna modu literarioan irudikatu nahi izan zuelako.

## Erreferentziak

* ↑ HUSS (1985): 565. or.
* 1 2 THAYER, Bill. The Histories of Polybius, Book IX Bill Thayerren Web orria. 2020.10.19an kontsultaturik
* ↑ Livio 22, 5, 11-12
* ↑ BRIZZI, Giovanni (2011): Metus Punicus: studi e ricerche su Annibale e Roma (italieraz). Imola: Angelini. 43 or.; 49-50. {{ISBN|978-88-87930-67-2}}.

## Bibliografia

* HUSS, Werner (1985): Geschichte der Karthager, Munich: C.H. Beck, ISBN 9783406306549. (alemanez)

## Ikus, gainera

* Beste Hanibal batzuk

## Kanpo estekak

* William Smith (lexicographer)
* Greziako eta Erromako Biografia eta Mitologiako Hiztegia
* Livius.org: Hannibal
* Datuak: Q962753
# Hanif

Ḥanīf (arabieraz: حنيف‎‎, Ḥanīf; plurala: حنفاء ḥunafā) Ibrahim patriarkaren ikuspegi monoteista mantentzen zuten pertsonak izendatzeko arabieraz erabiltzen den izena da. Espezifikoki, Islamaren pentsamoldean, garai Aurre-islamiarretan, edo "Ezezagutzaren Aroa"n idolatria albo batera utzi eta Abrahamen (إبراهيم, Ibrāhīm) ikasgai guztiak edo batzuk mantentzen zituzten pertsonak ziren. Ikasgai nagusia "Jaungoikoari sumisioa" zen, bere formarik puroenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q425381