OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fergusonita-(Y)-β

Fergusonita-(Y)-β oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fergusonita-(Y)-β oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {YNbO4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fergusonite-(Y)-β: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ferguson (Kentucky)

Ferguson Kentuckyko hiri bat da. Pulaski konderrian kokatua dago. 2010ean 924 biztanle zituen, 4,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pulaski konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3172552
* Multimedia: Ferguson, Kentucky / Q3172552
# Ferguson (Missouri)

Ferguson AEBetako erdi-mendebaldeko Missouri estatuaren ekialdean dagoen Saint Louis konderriko hiri bat da. Missourik sei milioi biztanle inguru ditu eta horietatik zuriak %84 dira eta beltzak, berriz, %12. Saint Louis konderrian, zurien dentsitatea txikiagoa da, %68 baitira. Beltzak, berriz, %23 dira.

## Demografia

2010eko erroldaren arabera, hiria 21.000 biztanle ditu. Biztanle horien %67 beltza da, eta zuriak, berriz, %29 dira.

## Ekonomia

Azken hamarkadetan hiriko egoera ekonomikoa asko okertu da. Izan ere, 2000. urtean, langabezia %7koa zen (egungo AEBtako bataz bestekoa) baina, orain, berriz, %13koa da. Lan Estatistiken Bulegoak emandako datuen arabera, beltzen artean langabezia %16koa den bitartean, zuriena erdia da. 2012ko datuen arabera, Fergusonen 5.000 biztanle baino gehiago, hau da, biztanleria guztiaren %25 baino gehiago bizi da pobrezia mailatik behera. Hau da, urtean 23.850 dolarreko diru sarrera baino txikiagoa du.

## Historia

Lehen bizilekua William B. Ferguson lur-jabeak eraiki zuen, 1855ean. 1894an udal izaera hartu zuen bizilekuak. 1990eko hamarkadara arte biztanle gehienak zuriak ziren baina 2000. urtean aldaketa gertatu zen. Izan ere, erroldaren arabera historian lehen aldiz beltzak nagusi ziren.

## Hurbilen dauden herriak

Jarraian ageri den diagramak hurbilen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 «FERGUSON», Berria, 2014-11-26

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954855
* Multimedia: Ferguson, Missouri / Q954855
# Ferguson Rotich

Ferguson Cheruiyot Rotich (Kericho, 1989ko azaroaren 30a) Kenyako kirolaria da. Atletismoan parte hartzen du, abiadura-lasterketetan espezialista baita.
Udako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Tokio 2020an, 800 m-ko proban, eta bosgarrena Rio de Janeiron, 2016an jokatutako proba berean. Brontzezko domina irabazi zuen 2019ko Munduko Atletismo Txapelketan, 800 m-tan.

## Nazioarteko palmaresa

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 800 m |
| Munduko txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2019 | Doha Qatar | 03 ! | 800 m |

## Erreferentziak

* ↑ «Olympedia – Ferguson Rotich» www.olympedia.org (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
* ↑ «Ferguson Cheruiyot ROTICH | Profile | World Athletics» www.worldathletics.org (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14918460
* Multimedia: Ferguson Rotich / Q14918460
# Fergusonita-(Ce)

Fergusonita-(Ce) sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fergusonita-(Ce) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ce,La,Nd)NbO4}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fergusonite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19963556
* Multimedia: Fergusonite-(Ce) / Q19963556
# Ferguson (Iowa)

Ferguson Iowako hiri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 126 biztanle zituen, 0,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marshall konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1932599
# Fergusonita-(Ce)-β

Fergusonita-(Ce)-β oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fergusonita-(Ce)-β oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ce,La,Nd)NbO4}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fergusonite-(Ce)-β: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fergusonita-(Nd)

Fergusonita-(Nd) sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fergusonita-(Nd) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Nd,Ce)(Nb,Ti)O4}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fergusonite-(Nd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3742785
# Gernika bonbapean

Gernika bonbapean (gaztelaniaz: Gernika bajo las bombas) Euskal Telebistak sortutako bi ataleko telesaila da, Luis Maríasek zuzendu eta idatzia. Kapituluak 75 minutukoak ziren eta Gernikako bonbardaketan oinarriturik daude.
Kanpoko irudiak Oiartzun eta Hernani artean, bonbardaketa eta ondorengo Gernikako irudiak Burgosko Castil de Carrias herrian eta barneko irudiak Miramar jauregian (Von Richtofen eta lehendakariaren bulegoak), Aiete jauregian (kazetarien hotela) eta Villa Soroan (Londresko The Times egunkariaren egoitza) grabatu zituzten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Elkarren artean lotura duten hainbat istoriok osatzen dute filma. Horietako batek 17 urteko Txato du protagonista, guraso langileen seme etorkina. Jesusen istorioa da bestea, Txatoren lagun mina, familia karlistakoa. Marinaz maiteminduta dago Txato. Neskak, ordea, Angel du gogoko, gazte bihurri eta Miarritzera ihes egin duen familia aberatsaren semea.

## Ezaugarriak

* Zuzendariak: Luis Marías
* Gidoigileak: Luis Marías
* Argazkilaria: Pau Monras
* Musikagilea: Joserra Gutiérrez
* Edizioa: Asier Pujol
* Ekoiztetxea: Baleuko SL, Erpin 360º eta Vértice Cine

## Pertsonaiak

* Egoitz Sánchez: Txato
* Lander Otaola: Jesús Mari
* Marc Clotet: Ángel
* Sara Casasnovas: Amaia
* Mark Schardan: George Steer
* Goiatz Aguado: Edurne
* Roberto Álvarez: Jose Antonio Agirre lehendakaria
* Antonio Dechent: Emilio Mola jenerala
* Pep Tosar: Vigon
* Ramón Barea: Iturriaran
* Garbiñe Insausti: Begoña
* Mireia Gabilondo: Amaiaren ama
* Aitor Mazo: Amaiaren aita
* Teresa Calo: Jesús Mariren ama
* Erik Probanza: soldadu gaztea
* Gotzon Sanchez: kazetari 1
* Loinaz Jauregi: Txatoren ama
* Enrique Zaldua: The Timesko editorea
* Mikel Tello: Amaiaren auzokidea
* Carmen San Esteban: auzokidea
* Edurne Arrizabalaga: moja
* Sandra Bermejo: moja kanpainan
* Montse Mostaza: erizaina
* Pedro Morales: militarra
* Maite López: emakumea
* María José Pontesta: dendaria
* Algis Arlauskas: Wolfram von Richthofen
* Carlos Zabala: Txatoren aita
* Eñaut Gantxegi: kazetari 2
* Jaroslaw Bielski: The Timesko zuzendaria
* Aitor Beltrán: teniente
* Josean Bengoetxea: zerbitzaria
* Justi Larrinag: zerbitzariaren emaztea
* Gorka Martín: idazkaria
* Alfonso Díaz: gernikarra
* Jon Iraola: militarra
* José Mari Larrañaga: baserritarra
* Kiko Jauregi: gudaria
* Carlos Cancer: soldadua
* Ion Sagarzazu: soldadu 2
* Peio Arnáez: baserritarra
* Diego López: kapitain faxista

## Erreferentziak

* ↑ «Se rueda 'Gernika bajo las bombas'» Diario Vasco 2012-06-08.
* ↑ EiTB. (2012/09/25). Gernikako bonbardaketak utzitako sarraskia, Zinemaldian. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Artikulua imdb.com
* Datuak: Q12175479
# Gernika Lorategia (Bilbo)

Gernika lorategia Bilboko parkea da. Miribillako auzoan dago eta aldi berean auzo honen kale garrantzitsuena da.

## Ikus, gainera

* Bilbao Ría 2000

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20888858
* Multimedia: Gernika gardens / Q20888858
# Gorbănești

Gorbănești Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. 3.148 biztanle ditu, 81,62 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gorbănești $^{(en)}$ Bătrânești $^{(en)}$ George Coșbuc $^{(en)}$ Mihai Eminescu $^{(en)}$ Silișcani $^{(en)}$ Socrujeni $^{(en)}$ Viforeni $^{(en)}$ Vânători $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724810
# Gordailu-ziurtagiri

Gordailu-ziurtagiria paperezko inprimaki txiki bat da, bankuko bezero batek banku-kontu batean funtsak uzten dituenean sartzen duena. Gordailu-ziurtagiri batek, definizioz, data, gordailugilearen izena, gordailugilearen kontu-zenbakia eta gordailatzen diren kopuruak jasotzen ditu.

## Funtzionamendua

Banku batean sartzean, bezeroak gordailu-ziurtagiri mordo bat aurkitu ohi du, gordailua osatzeko behar den informazioa betetzeko izendatutako espazioekin. Bezeroak gordailuaren ziurtagiria bete behar du bankuko kutxazainera joan aurretik, funtsak gordailuan uzteko.
Bezeroak bankuan gordailu-orpoa erabiltzen badu, kontu-zenbakia idatzi beharko du orpoaren beheko aldean, hau adierazten duen lekuan. Gordailuaren ziurtagiriak kutxazainari jakinarazten dio funtsak zein banku-kontutan egiaztatu behar diren.
Ziurtagiriak banakatu egiten du, halaber, gordailua txekez edo eskudiruz osatuta dagoen, edo gordailugileak txeke baten gordailuaren errenboltso-kopuru espezifiko bat nahi duen. Bankuko langileak gordailuan jasotako funtsak egiaztatu ohi ditu gordailuaren ziurtagirian agertzen diren kopuruekin, bat datozela ziurtatzeko. Kutxazainak gordekina prozesatzen du gordailuko artikuluekin batera, eta bezeroarentzako ziurtagiria inprimatzen du.
Gainera, gordailu-ziurtagiriak txekeen atzealdean sartu ohi dira; txeke-kutxetan bezeroaren kontu-zenbakia eta bankuko ibilbide-zenbakia aurreinprimatuta daude.

## Abantailak

Gordailuaren ziurtagiriek babesa eskaintzen diete bankuari eta bezeroari. Bankuek egunean zehar gordailututako funtsen kontu-liburu idatzi bat mantentzen laguntzeko eta lanegunaren amaieran gordailurik kontabilizatu gabe geratzen ez dela ziurtatzeko erabiltzen dituzte.
Bankuko bezeroentzat, gordailu-ziurtagiri batek "de facto" adierazten du bankuak behar bezala kontabilizatu zituela funtsak, eta kopuru egokia eta kontu zuzena gordailutu zituela. Bezeroak geroago egiaztatzen badu kontuaren saldoa eta jakiten badu gordailua ez zela behar bezala kontabilizatu, gordailuaren ziurtagiriak frogatzen du bankuak aitortu zuela bezeroaren funtsak jaso zituela.
Gordailuaren ziurtagiriak gordailua egin zela frogatzen badu ere, ziurtagiriak gordailuaren guztizkoa baino ez du erakusten. Bankuarekin liskarren bat izanez gero, bezeroek gordailuaren kopia eska dezakete, gordailuaren ziurtagiria barne, gordailu osoa osatu zuten kopuru zehatzak erakusteko.

## Erreferentziak

(Ingelesez) Grant, Mitchell. «How a Deposit Slip Can Help Prove You Made a Deposit» Investopedia (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* ↑ Deposit Slip. doi:10.31096/wua030-280. (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200995
# Gorbunovita

Gorbunovita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Gorbunovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CsLi2(Ti,Fe)Si4O10(F,OH,O)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gorbunovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gorceixita

Gorceixita fosfato motako minerala da eta plumbogummite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Gorceixita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BaAl3(PO4)(PO3OH)(OH)6}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gorceixite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gorda Plaka

Gorda plaka, Ozeano Barean, Kaliforniako kostaldearen iparraldetik kanpo dagoen plaka tektoniko bat da. Plaka independente bihurtu zen Juan de Fuca plaka zatitu zenean.
Bere mugak, honako hauek dira:
* Ipar Amerikako plaka, Kaliforniaren iparraldean
* Pazifikoko plaka, hegoaldean
* Pazifikoko plaka, mendebaldean. Gordako dortsala sortzen duen ertz dibergentea da mendebaldeko muga hori.
* Juan de Fuca plaka, iparraldean.
Gorda plaka, Farallon plaka zatitu ondoren eratu ziren plaketako bat da, Cocosko plaka, Nazcako plaka eta Juan de Fuca plaka bezalaxe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1947556
# Gordailu-kontratu

    Artikulu hau kontratuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gordailu (argipena)».
Zuzenbidean, gordailu-kontratua Espainiako Kode Zibileko 1758. artikuluan eta hurrengoetan araututako kontratu-mota da: alderdi batek beste alderdiaren ondasun higigarria jasotzen du, ondasun hori zaindu eta itzultzeko betebeharrarekin. Kontratu erreala da, aldebikoa, doakoa, ius gentiumekoa, fede onekoa, eta jabetza edo edukitza eskualdatzen ez duena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2006]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2638043
# Gordailu (argipena)

Gordailu hitzak, gordetako gauzen multzoa edo horiek gordetzen diren lekua alegia, adiera zenbait ditu:
* banku-gordailua, pertsona batek banku batean sartzen duen diru-kopurua; zehatzago:
** ageriko kontua,
** eperako kontua;
* gordailu-kontratua, pertsona batek ondasun bat beste baten esku eta zaintzapean uzten dueneko kontratua;
* lege-gordailua, herrialde zenbaitetean liburu eta seriean ekoizten diren beste kultura-lanen ale bana administrazio publikoak gorde dezan;
* Gordailua, Gipuzkoako Ondare Kultural Higigarriaren Zentroa;
* Gordailu, 1968tik 1986ra jardun zuen euskal argitaletxe bat, hezkuntzan berezitua.
* Gordailu digitala, dokumentu digitalak biltegiratzeko metodoa
* Gordailu naturala, Biologian eta Epidemiologian erabiltzen den kontzeptua mikrobio patogeno baten eramailea izendatzeko

## Ikus, gainera

* Biltegi
# Ghergheasa

Ghergheasa Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. 2.166 biztanle ditu, 55,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghergheasa $^{(en)}$ Sălcioara $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2537588
# Ghero (antzezlana)

Ghero Azken euskalduna Patxo Telleriak sortutako eta Jokin Oregik zuzenduriko euskal antzezlan bat da. 2018tik 2020 bitartera antzeztu zen Euskal Herriko herri ugaritan, horien artean, Bilboko Arriaga Antzokian, Iruñeko Gaiarre Antzokian, Gasteizko Principal Antzokian, Baionako Michel Portal antzokian eta Donostiako Victoria Eugenia antzokian.

## Gaia eta laburpena

Antzezlana 3000. urtean kokatzen da, etorkizun urrunean, bertan, azken euskalduna hiltzear dago eta ez du bere patua onartu nahi. Antzezlanak erantzuteko zail diren galderak planteatzen ditu, adibidez: "3000. urtean euskara egongo al da?", "Euskararen pizkunde berria ote?". Horrekin bat, azaltzeko zaila den euskararen iraupenarekiko harridura eta miresmena azaltzen ditu antzezlanak, bederatzi istorio kontatuz. Istorio horien artean, algonkin-euskara pidginarekin eta Donemiliaga Kukulako glosekin loturikoak daude, besteak beste. Beste modu batera esanda, euskararen historia kontatzen saiatzen da, modu berritzaile eta berezi batean.
Bestalde, antzezlanak hizkuntzen aniztasunaren aberastasuna goresten du eta horren erakusgarri, hainbat hizkuntzak parte hartzen dute antzezlanean, euskara nagusi bada ere: ingelesa, frantsesa, gaztelania, txinera, katalana, galiziera eta latina. Ezin aipatu gabe utzi, antzezlanak irudikatzen duen 3000. urte horretan, "hizkuntza global" izena jasotzen duen hizkuntza bat soilik mintzatzen da, honek dituen ondorioak azaltzen ditu, zeharka, antzezlanak.

## Antzezleak

* Mikel Martinez
* Patxo Telleria
* Olatz Ganboa
* Iñaki Maruri
* Ane Pikaza

## Talde teknikoa eta babesleak

Talde teknikoa
* Egilea: Patxo Telleria
* Zuzendaritza: Jokin Oregi
* Eszenografia eta jantzien diseinuaren arduraduna: Ana Garay
* Musika: Iñaki Salvador
* Jantzigintza: Nati Ortiz de Zarate
* Eszena Osagarriak: Carlos Del Tronco
* Argi Diseinua: David Rodriguez
* Teknikari laguntzailea: Irune Suso
* Zuzendaritza laguntzailea: Adrian Garcia De Los Ojos
* Argazkilaria: Mikel Alonso
Ekoizpena
* Euskaltzaindia
* Tartean
* Ekoizpen Arduradunak: Pio Ortiz De Pinedo eta Myriam Garzia
Babesleak
* Eusko Jaurlaritza
* Bizkaiko Foru Aldundia
* Euskaltzaindia
* Tartean
* Eskena
* Harrobia Eskena

## Erreferentziak

* 1 2 tartean.eus. GHERO. Azken euskalduna • Tartean Teatroa. (Noiz kontsultatua: 2019-12-03).
* ↑ Antzokia, Teatro Arriaga. «Ghero» Teatro Arriaga (Noiz kontsultatua: 2019-12-03).
* ↑ Akting. «Sarrerak GHERO-(e)rako Urnieta-(e)n 12/1/19 7:00 PM-(e)tan» bibe.me (Noiz kontsultatua: 2019-12-03).

## Ikus, gainera

* Simplicissimus (2019)
* Ez dok hiru. Euskal musikaren benetako istorioa (2017)
* Zergatik, Jamil? (2015)
* Lingua Nabajorum. Euskararen historia txoroa (2014)
* Pistolaren begi zuri-beltzak
* Kontrabaxua (1988)

## Kanpo estekak

* Ghero antzezlana ikusteko Vimeo gunea. Covid-19 garaian ikusteko zabaldu zena
* 'GHERO. Azken euskalduna' antzezlanaren webgunea.
* Datuak: Q77061615
# Gheorghe Lazăr (Ialomița)

Gheorghe Lazăr Errumaniako udalerri bat da, Ialomița konderrian. 2.092 biztanle ditu, 50,92 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gheorghe Lazăr $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16426779
# Gherghița

Gherghița Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. 1.918 biztanle ditu, 25,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gherghița $^{(en)}$ Independența $^{(en)}$ Malamuc $^{(en)}$ Ungureni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q769937
# Gherăești

Gherăești Errumaniako udalerri bat da, Neamț konderrian. 4.715 biztanle ditu, 30,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gherăești $^{(en)}$ Gherăeștii Noi $^{(en)}$ Tețcani $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5112275
# Gherța Mică

Gherța Mică Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. 3.881 biztanle ditu, 38,85 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gherța Mică $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5055297
# Ghetto

Ghetto (italierazko ghettotik, eta hau venezierazko geto hitzetik eratorria) arraza, etnia edo erlijio bateko edo testuinguru sozioekonomiko bateko pertsonak bizi diren barrutia da, bazterketa egoeran gehienetan. Ghettoek beren ohitura, arau edo/eta lege bereziak izan ohi dituzte, ingurukoetatik bereiz.
Hitza Veneziako italieratik dator, hiri hartan erabili baitzen lehenengo aldiz juduak bizi ziren auzoak izendatzeko (Ghetto Nuovo eta Ghetto Vecchio).

## Judutegiak

Historikoki eta gaur egun ere juduekin lotuta erabili izan da, eta ezagunak dira Varsoviako ghettoa, Krakovia edo Budapesteko modukoak, tristeki holokaustoaren garaian egindako sarraskiengatik.
Euskal Herrian, judutegi hitza hartu izan dute euskaraz juduen bizitokiek, eta ezagunak dira Gasteiz, Gebara, Lizarra, Tutera, Gares, Elo, Zangoza eta Iruñekoak.

## Bestelako ghettoak

Beste giza talde batzuek ere auzo baztertuetan bizi direnean "ghetto" hitza erabiltzen da, famatua izanda afroamerikar ugari bizi diren Harlem (New York) auzokoa.
2021era arte, Danimarkako gobernuak batzuetan "ghetto" hitza erabiltzen zuen bereziki ahulak ziren barrutiak deskribatzeko. Barruti horietako biztanle gehienak Europaz kanpoko herrialdeetatik zetozen eta diru-sarrera eta hezkuntza maila baxua zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Calimani, Riccardo. (1987). The Ghetto of Venice. New York: M. Evans & Co, 129-132 or. ISBN 0871314843..
* ↑ «Gebara» Barrundia.
* ↑ Zurutuza, Karlos. (2021). «Euskal Herriko mahasti ezkutuena» Naiz.
* ↑ (Danieraz) «Ghettolisten eller Parallelsamfundslisterne» Danmarks Almene Boliger.
* ↑ (Ingelesez) Overgaard, Sidsel. (2018). «In Denmark's Plan To Rid Country Of 'Ghettos,' Some Immigrants Hear 'Go Home'» NPR.
* "La calle de la judería", 1998. Toti Martinez de Lezeak idatzita gaztelaniaz, Gasteizen girotutakoa.

## Kanpo estekak

* (Italieraz)(Ingelesez) Veneziako ghettoaren webgunea
* Datuak: Q152018
* Multimedia: Ghetto / Q152018
# Gherghești

Gherghești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. 2.066 biztanle ditu, 72,46 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gherghești $^{(en)}$ Chetrosu $^{(en)}$ Corodești $^{(en)}$ Dragomănești $^{(en)}$ Drăxeni $^{(en)}$ Lazu $^{(en)}$ Lunca $^{(en)}$ Soci $^{(en)}$ Valea Lupului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16427818
# Gherăseni

Gherăseni Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. 3.079 biztanle ditu, 56,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Gherăseni $^{(en)}$ Sudiți $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2535764
* Multimedia: Gherăseni commune, Buzău / Q2535764
# Ghetto (musika taldea)

Ghetto taldea 2007an Atxondon sortutako rock-folk-soul taldea.

## Ibilbidea

Mendiola, Elorrixo, Durango, Bergara eta Atxondoko sei lagunek Anboto azpiko bailara galdu baten barrenean dagoen Santixa auzoko baserri batean sortu zen, rock-a eta funk-a nahasten zituen proiektu honek. 2015ean eman zioten amaiera proiektuari.

## Lanak

* Ghetto (2011).
* Su-zenean (2012).
* Erolution (2014).

## Erreferentziak

* ↑ «Hasi zen lekura bueltatuko da Ghetto taldea, agur esatera - Elorrio - 2015-06-12» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2023-12-02).

## Kanpo Loturak

* Webgunea
* Ghetto MySpace-en
* Datuak: Q12258477
# Filippa Angeldal

Filippa Angeldal, (Uppsala, Suedia, 1997ko uztailaren 14a), futbolean aritzen den kirolari suediarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen futbolean Suedia ordezkatuz; Kanadako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (bronzezko domina) aurretik sailkatu zen Suediako taldea.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Suediako taldea: Hedvig Lindahl, Jonna Andersson, Emma Kullberg, Hanna Glas, Hanna Bennison, Magdalena Eriksson, Madelen Janogy, Lina Hurtig, Kosovare Asllani, Sofia Jakobsson, Stina Blackstenius, Jennifer Falk, Amanda Ilestedt, Nathalie Björn, Olivia Schough, Filippa Angeldal, Caroline Seger, Fridolina Rolfö, Anna Anvegård, Julia Roddar, Rebecka Blomqvist eta Zećira Mušovićek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Futbola, emakumezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Filippa Angeldal» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Filippa Angeldal» olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20735435
* Multimedia: Filippa Angeldal / Q20735435
# Filippo Arrezifea

Filippo Arrezifea Ozeano Barean omen dagoen arrezife bat da, Starbuck uhartetik 450 kilometro ekialdera, Lerroko uharteetan. Filippo itsasontzi italiarreko maisuak arrezifeari buruzko txostena egin zuen 1886ko ekainaren 28an. 1926ko olatuei buruzko txosten baten arabera, uraren sakonera 0,6 eta 0,9 metro bitartekoa (2 eta 3 oin artekoa) zela eta 1,6 kilometro ingurukoa (1,0 ml) zela ematen zuen, ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, eta zabaleraz txikiagoa.
Aipatutako ikustaldi bakarrak 1926ko data erakusten du. Ozeanoen Mapa Batimetriko Orokorrak (GEBCO) emandako datu topografikoek, ordea, 3,3 miliako (5,3 ) sakonera erakusten dute itsasoan puntu horretan. Beraz, litekeena da 1926ko txosten hori akats bat izatea, eta Filippo Arrezifea uharte mamu bat izatea, eta, beraz, hori erakusten duen edozein mapa 1926ko txostenean oinarritzea, eta hori ere oker egotea.
Hala ere, Munduko Atlas Geografiko Nazionalaren 2015eko edizioan irudikatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ General Bathymetric Chart of the Oceans (GEBCO)
* ↑ «Filippo Reef» WolframAlpha.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1413799