OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Florence Wald

Florence Wald edo jaiotzez Florence Sophie Schorske (New York, 1917ko apirilaren 19a – Branford, Connecticut, 2008ko azaroaren 8a) erizain estatubatuarra izan zen, modu zabalduan "AEBetako hospizio mugimenduaren ama"-tzat hartua.
Haurtzaroan, hainbat hilabete igaro zuen ospitalean arnas gaixotasun batengatik. Horrek piztu zion interesa osasungintzan, eta erizaintza ikasketak amaitu zituen Mount Holyoke College-n 1938an eta Yale-n 1941ean. Urteak aurrera, bertako Erizaintza Eskolaren dekanoa bihurtu zen 1959an. Urte hartan bertan Henry Waldekin ezkondu zen.
1963an bere uniberstitatean entzun zuen Cicely Saunders ospetsuaren hitzaldi bat hospizioaren filosofiari buruzkoa, eta eragin handia izan zuen berarengan. Hiru urte gehiago dekanoaren lana utzi zuen eta buru-belarri jarri zen Saunders Ingalaterran egiten ari zena bere herrialdean aplikatzeko. Lan horren ondorioz, 1974an Connecticuteko Hospizioaren sortzaile nagusia izan zen, AEBetako lehenengoa.
Bere azken urteetan, Wald interesatu zen hospizio zainketak presondegietan emateko ideian. 91 urterekin hil zen, eta ordurako AEBetan 3.000 hospizio programa baino gehiago zeuden martxan, urtean 900.000 bat gaixori arreta eskainiz.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)"Florence and Henry Wald Papers. 1955-2003" (Yale)
* Datuak: Q5460808
# Florence Nightingale efektu

Florence Nightingale efektua ospitaletako gaixoak beraiekin guztiz harreman profesionala izan arren erizain emakumeekin maitemintzeko joerari eta nahasmen psikiatrikoari deritzo. Florence Nightingale erizaintzaren aitzindariaren izena darama, hark nahasmen hori nozitu zuen berririk ez badago ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2920652
# Florence Parpart

Florence Parpart (Hoboken, New Jersey, 1856) Estatu Batuetako asmatzailea izan zen. Besteak beste garbiketa industrialeko makina eta hozkailu elektrikoa garatu zituen.

## Ibilbidea

Hobokenen jaio bazen ere bere bizitzaren zatirik handiena New Yorken eta Filadelfian bizi izan zuen. Bertan, etxekoandrearen bizitza xumea izan zuen 1904an, harik eta 1879an patentatutako Eureka Frazer Brown-ena hobetzen zuen erratz industrialeko makina baten lehen patentea lortu zuen arte.
1893an, Florence Parpart paseatzen ari zela, Frazerren makinak zikindu egin zuen, eta, ondorioz, garbiketa industrialeko makina garatu zuen. Hobekuntzak erabilera zabalagoa ahalbidetu zuen eta bi urte geroago, Parpartek berrikuntza saldu zuen Estatu Batuetako hainbat hiritan, besteak beste, New Yorken, Filadelfian eta San Frantziskon.
Hiram D. Layman-ekin ezkondu ondoren, 1914an hozkailu elektriko baten patentea lortu zuen. Ordura arte erabiltzen ziren izotz-kaxak zaharkituta utzi zituzten aurreko ereduak hobetu zituen, eta aldaketa erabatekoa ekarri zuen, elikagaiak prestatzeko eran ez ezik baita kontzerbatzeko moduan ere.
Azoka komertzialetara joan eta bere publizitate-kanpainak egin ondoren, hozkailuak arrakasta handiz merkaturatu zituen herrialde osoan.

## Patenteak

* FR343775 1904ko urriaren 14a.
* US1090925 1914ko martxoaren 24a.

## Erreferentziak

* ↑ Green, Whirlwind Clean and. «Women`s History Month - Did you know....» www.whirlwindcleanandgreenfacilitiesmanagement.com.
* ↑ https://mirageworldofwomen.wordpress.com/2016/04/19/florence-parpart/
* ↑ «Diez mujeres que cambiaron el mundo» abc 2014-12-10.
* ↑ AS, Diario. (2016-03-08). «Día Internacional de la Mujer: Importantes inventos modernos con firma de mujer» AS.com.
* ↑ País, Ediciones El. (2017-02-11). «Científicas que han cambiado el mundo y probablemente no conocías» Verne.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47011131
# Florence Pugh

Florence Pugh (Oxford, 1996ko urtarrilaren 3a) ingeles aktorea da.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 2014 | The Falling | Abbie Mortimer |
| 2016 | Lady Macbeth | Katherine Lester |
| 2018 | The Commuter | Gwen |
| 2018 | Outlaw King | Elizabeth de Burgh |
| 2018 | Malevolent | Angela Sayers |
| 2019 | Fighting with My Family | Saraya "Paige" Knight |
| 2019 | Midsommar | Dani Ardor |
| 2019 | Little Women | Amy March |
| 2020 | Black Widow | Yelena Belova / Black Widow |

### Telebista

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Oharrak |
| 2015 | Studio City | Cat | Telefilma |
| 2016 | Marcella | Cara Thomas | 3 atal |
| 2018 | King Lear | Cordelia | Telefilma |
| 2018 | The Little Drummer Girl | Charmian "Charlie" Ross | Minisaila |
* Datuak: Q22277803
* Multimedia: Florence Pugh / Q22277803
# Estorgako katedrala

Estorgako Santa Mariaren katedrala (leoneraz: Catedral de Santa María d'Estorga; gaztelaniaz: Catedral de Santa María de Astorga) Espainiako Gaztela-Leon erkidego autonomoan dagoen Estorga hirian dagoen katedrala da. 1471 eta XVIII. mendearen artean eraiki zuten, hasieran gotiko estiloan baina gero pizkundetar, neoklasikizista eta barroko ukituak izanda. Antoni Gaudík diseinaturiko Astorgako Jauregi Episkopala alboan du.

## Iruditegia

* Barnealdea
* Sarrera
* Erretaula nagusia
* Organoa

## Kanpo estekak

* Katedralaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2942496
* Multimedia: Cathedral of Astorga / Q2942496
# Estoril

Estoril Portugalgo Cascais udalerriko herri bat da. 8,79 km²-ko azalera eta 23.769 biztanle ditu (2001).

## Iruditegia

* Tamariz gaztelua.
* Kasinoa.
* Estorilgo ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Estorilgo Udal webgunea (Portugesez)
* Estorilgo Turismo Bulegoa (eleanitza)
* Estorilgo Kasinoa (Portugesez) (Ingelesez) (Gaztelaniaz)
* Estorilgo Zinemaldia (Portugesez) (Ingelesez)
* Datuak: Q193305
* Multimedia: Estoril / Q193305
# Estornes Lasa

Estornes Lasa kulturagile eta euskal idazle gisa nabarmendu diren hiru anaiaren abizenak dira:
* Bernardo Estornes Lasa (Izaba, Nafarroa, 1907ko maiatzaren 11a - Donostia, 1999ko abuztuaren 10a) euskal idazle eta kulturagilea.
* Mariano Estornes Lasa (Izaba, Nafarroa, 1909ko azaroaren 19a - Donostia, 1997ko abuztuaren 16a) euskal idazlea.
* Jose Estornes Lasa (Izaba, Nafarroa, 1913ko apirilaren 17a - Donostia, 1987ko urriaren 11a) euskal idazle eta hizkuntzalaria.
# Estorgako Jauregi Episkopala

Estorgako Jauregi Episkopala (leoneraz: Palaciu Episcopal de Astorga; gaztelaniaz: Palacio Episcopal de Astorga) Espainiako Gaztela eta Leon autonomia erkidegoko Leóngo probintzian dagoen Estorga udalerrian kokatzen den jauregi modernista bat da. Estorgako katedralaren alboan dago.
1889-1915 bitartean Antoni Gaudí arkitektoak bere adiskidea zen Joan Baptista Grau i Vallespinós artzapezpikuaren enkarguz eraiki zuen.

## Iruditegia

* Jauregia eta Estorgako katedrala.
* Gauez.
* Urrutitik ikusita.

## Kanpo estekak

* Estorgako Jauregi Epizkopalari buruzko informazioa (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q507390
* Multimedia: Palacio Episcopal de Astorga / Q507390
# Estorf

Estorf Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Nienburg barrutia|Nienburg (Weser)]] barrutian. 2014an 1.687 biztanle zituen 19,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q568495
* Multimedia: Estorf (Weser) / Q568495
# Estortsio

Zigor zuzenbidean, estortsioa indarkeriaz edo mehatxupean beste pertsona bat zerbait egitera behartzea da, pertsona horrengandik dirua, ondasunak edo bestelako onuraren bat eskuratzeko asmoarekin. Jurisdikzio gehienetan delitua izan daiteke. Lapurreta estortsio modurik errazena eta ohikoena da, nahiz eta negozio abantaila bidegabea lortzeko funtsik gabeko mehatxuak egitea estortsio modu bat ere bada.
Figura hori ahalordetze-delituen artean dago, irabazi-asmoa baitago; iruzur-delituak, subjektu pasiboak ekintza edo negozio juridiko bat egitea edo ez egitea eskatzen duelako; eta baldintzapeko mehatxuen delitua, subjektu aktiboak pasiboa hertsatzen duelako negozio juridikoa egiteko. Delitu pluriofentsiboa da, ez baitzaio ondasun juridiko bati bakarrik erasotzen, bati baino gehiagori baizik: jabetzari, osotasun fisikoari eta askatasunari.

## Erreferentziak

* ↑ https://zuzeu.eus/euskara/estortsio/

## Ikus, gainera

* Bahiketa
* Sexu estortsio
* Xantaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6452087
* Multimedia: Extortion / Q6452087
# Estore

Estore errezel mehe mota bati deritzo, bertikalki hedatzen dena. Sare-errezelek bezala, estoreek gehiago balio dute argia iragazteko bere sarrera galarazteko baino. Ehun mota eta akabera mota ugarikoak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5849509
# Estorgako geltokia

Estorga Espainiako Leongo probintziako tren geltoki bat da, Estorga udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Leon — Coruña

## Zerbitzuak
### Distantzia luzea

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
Alvia Madril ChamartinSegovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Leon • EstorgaPonferrada⁠
Alvia Bartzelona SantsCamp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de CompostelaCoruña⁠
Alvia Bartzelona SantsCamp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • O Porriño • RedondelaVigo Guixar⁠
Intercity IrunDonostia • Zumarraga • Altsasu • Gasteiz • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de CompostelaCoruña⁠
Intercity Bilbo AbandoLaudio • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Guillarei • RedondelaVigo Guixar :

### Distantzia ertaina

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
6Vigo GuixarRedondela • Louredo–Valos • Porriño • Guillarei • Caldelas • Salvaterra • As Neves • Sela • Arbo • Pousa–Crecente • Frieira • Filgueira • Ribadavia • Barbantes • Ourense–Elkargunea • Barra de Miño • Os Peares • San Pedro do Sil • San Estevo do Sil • Areas • Canabal • Monforte de Lemos • A Pobra do Brollón • San Clodio–Quiroga • Montefurado • A Rua–Petin • Vilamartín de Valdeorras • O Barco de Valdeorras • Sobradelo • Quereño • Covas • Toural los Vaos • Villadepalos • Posada do Bierzo • Ponferrada • San Miguel de las Dueñas • Bembibre • Torre'l Bierzu • Brañuelas • Porqueros • Vega de Magaz • Estorga • Nistal • Barrientos • Veguellina d'Órbigo • Villavante • Villadangos del Páramu • Quintana-RanerosLeon⁠
23LeonQuintana-Raneros • Villadangos del Páramu • Villavante • Veguellina d'Órbigo • Barrientos • Nistal • Estorga • Outeiro de Escarpizo • Vega de Magaz • Porqueros • Brañuelas • la Granja de San Vicente • Torre'l Bierzu • Bembibre • Villaverde los Cestos • San Miguel de las DueñasPonferrada :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9161351
* Multimedia: Astorga train station / Q9161351
# Estos

Estos (okzitanieraz Estòs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q195526
* Multimedia: Estos / Q195526
# Friday (Rebecca Blacken abestia)

Friday Rebecca Black amerikar abeslariaren lehen abestia da. Clarence Jey eta Patrice Wilson produktore eta musikagileek sortu zuten. Abestia lehen aldiz YouTubera 2011ko otsailaren 10ean igo zen eta iTunesen urte horretako martxoaren 14an argitaratu zen. Abestiak bisita gutxi batzuk izan zituen lehenengo hilabetean, baina martxoaren 11n birala bilakatu zen Mystery Science Theater 3000k eta Rifftraxeko Michael J. Nelson umoregileek "historian egindako bideorik txarrena" zela esan zuten arte Twitterren. Hasieran, abestiaren harrera oso negatiboa izan zen, baina komediagile eta artista askok bertsioak egin zituzten ostean, kultuzko jarraitzaileak lortuz.
Jatorrizko musika bideoa 2011ko ekainaren 16an kendu zen YouTubetik, ARK Music enpresaren eta Blacken arteko eztabaida legalak zirela eta. Une horretan jada 166 milioi ikusle izan zituen. 2011ko irailaren 16an abestia berriro igo zen YouTubera, berriro ere arrakasta handia lortuz. Imitazio eta parodia asko sortu dituen abestia izan da. Forbes aldizkariaren arabera, abestiaren arrakasta Twitter, Facebook eta Tumblr bezalako plataformen egun bateko arrakastak sortzeko gaitasunean dago.
2021eko otsailaren 10ean, abestiaren hamargarren urteurrenean, 100 Gecseko Dylan Bradyk hyperpop erremix bat aurkteztu zuen, 3OH!3, Big Freedia eta Dorian Electraren parte hartzearekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Friday - Single by Rebecca Black. (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* 1 2 (Ingelesez) Gallo, Lee-Maree. (2011-03-15). «Who is Rebecca Black? And is she really bigger than Japan?» The Sydney Morning Herald (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ «YouTube Trends: The Rebecca Black Phenomenon» youtube-trends.blogspot.com (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ «Five things you need to know about Rebecca Black’s Friday | Arts | Na…» archive.is 2013-06-29 (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ (Ingelesez) Wasserman, Todd. «How Rebecca Black Became a YouTube Sensation» Mashable (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ (Ingelesez) «Rebecca Black's 'Friday' Taken Off YouTube (Analysis)» The Hollywood Reporter 2011-06-17 (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ YouTube's 100 Most Viewed Videos (5/30/2011). (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ (Ingelesez) Pasetsky, Mark. «Rebecca Black: Why is She Trending on Twitter?» Forbes (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).
* ↑ (Ingelesez) Perpetua, Matthew; Perpetua, Matthew. (2011-03-15). «Why Rebecca Black's Much-Mocked Viral Hit 'Friday' Is Actually Good» Rolling Stone (Noiz kontsultatua: 2021-03-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1770461
# Friday Harbor (Washington)

Friday Harbor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. San Juan konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. 2.613 biztanle ditu, 5,771667 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Juan konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q968711
* Multimedia: Friday Harbor, Washington / Q968711
# Fridingen an der Donau

Fridingen an der Donau Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 3.116 biztanle zituen, 22,47 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q506549
* Multimedia: Fridingen an der Donau / Q506549
# Fridolina Rolfö

Fridolina Rolfö, (Kungsbacka, Suedia, 1993ko azaroaren 24a), futbolean aritzen den kirolari suediarra da.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), berriro eskuratu zuen zilarrezko domina, bietan futbolean eta Suedia ordezkatuz; Tokion, Kanadako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (bronzezko domina) aurretik sailkatu zen Suediako taldea, eta honako hauek osatzen zuten Suediako taldea: Hedvig Lindahl, Jonna Andersson, Emma Kullberg, Hanna Glas, Hanna Bennison, Magdalena Eriksson, Madelen Janogy, Lina Hurtig, Kosovare Asllani, Sofia Jakobsson, Stina Blackstenius, Jennifer Falk, Amanda Ilestedt, Nathalie Björn, Olivia Schough, Filippa Angeldal, Caroline Seger, Fridolina Rolfö, Anna Anvegård, Julia Roddar, Rebecka Blomqvist eta Zećira Mušovićek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 02 ! | Futbola, emakumezkoa. |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Futbola, emakumezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Fridolina Rolfö» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Fridolina Rolfö» olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5503587
* Multimedia: Fridolina Rolfö / Q5503587
# Fridley (Minnesota)

Fridley Minnesotako hiri bat da. Anoka konderrian kokatua dago. 2010ean 27.208 biztanle zituen, 26,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Anoka konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985235
* Multimedia: Fridley, Minnesota / Q985235
# Fridolfing

Fridolfing Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Traunstein (barrutia)|Traunstein]] barrutian. 2014an 4.111 biztanle zituen 44,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q259202
* Multimedia: Fridolfing / Q259202
# Friday the 13th (1980ko filma)

Friday the 13th (euskaraz Ostiral 13a) 1980ko Sean S. Cunningham estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Betsy Palmer, Adrienne King, Harry Crosby, Laurie Bartram, Jeannine Taylor, Kevin Bacon, Mark Nelson, Robbi Morgan eta Ari Lehman aktoreek antzeztu zuten.
Jarraipen ugari izan ditu: Friday the 13th Part 2 (1981), Friday the 13th Part III (1982), Friday the 13th: The Final Chapter (1984), Friday the 13th: A New Beginning (1985), Friday the 13th Part VI: Jason Lives (1986), Friday the 13th Part VII: The New Blood (1988), Friday the 13th Part VIII: Jason Takes Manhattan (1989), Jason Goes to Hell: The Final Friday (1993), Jason X (2001), Freddy vs. Jason (2003) eta Friday the 13th (2009).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1957. urtea, Crystal Lake udalekuan 11 urteko Jason Voorhees mutikoak igeri ez dakienez eta bere ardura duten zaintzaile bikote axolagabeak drogak hartzen eta elkarrekin larrua jotzen zeudenez itota hilko da. Urte bat beranduago, bi zaintzaileen gorpuak ukilu baten barnean topatuko dituzte. Ordutik aurrera, udaleku hark "kanpaleku odoltsua" ezizena jasoko du, toki hari eta bertan jazotako gertakariei buruzko zurrumurru eta hiri kondaira ugari sortuko direlarik.
Behin poliziak lekua miatu eta ikertu ostean, kanpinzaleei eta bisitariei bertaratzea baimenduko zaie. Honela, 1980an Steve Christiek zuzendutako langile sozial batzuk gertakizunak jazo zirenetik itxia egon deen Crystal Lake udalekura iritsi eta kondaira eta esamesak zinezkoak diren jakingo dute.

## Aktoreak

* Betsy Palmer: Pamela Voorhees
* Adrienne King: Alice Hardy
* Harry Crosby: Bill Adams
* Laurie Bartram: Brenda Parks
* Jeannine Taylor: Marcie Stanler
* Kevin Bacon: Jack Marand
* Mark Nelson: Ned Rubenstein
* Robbi Morgan: Annie Phillips
* Peter Brouwer: Steve Christy
* Rex Everhart: Enos
* Ronn Carroll: Tienney sarjentua
* Ron Millkie: Dorf ofiziala
* Walt Gorney: Ralph eroa
* Willie Adams: Barry
* Debra S. Hayes: Claudette
* Ari Lehman: Jason Voorhees

## Kanpo estekak

* Filmari buruzko webgunea (Ingelesez)
* Friday the 13th filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Friday the 13th filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1243029
* Multimedia: Friday the 13th (1980 film) / Q1243029
# Etoumbi

Etoumbi Kongoko Errepublikako ipar-mendebaldeko Cuvvet-Ouest lurraldeko herri bat da. Biztanleriaren ogibide nagusia ehiza da.
Etoumbin Ebola birusaren lau izurrite izan dira azken aldian. Ustez, inguruko oihanetan hilik aurkitutako animalien haragia jatea izan da izurriteon sorburua. 2003an, 120 lagun hil ziren izurrite batean. 2005eko maiatzean izandako beste izurrite baten ondorioz, herria koarentenan jarri behar izan zen.

## Kanpo estekak

* Berrogeialdia ezarri dute Kongoko bi barrutitan, ebola dela eta Berria, maiatzaren 21, 2005
* (Ingelesez) Congo's Ebola town is sealed off, BBC, maiatzaren 20 2005
* (Ingelesez) 8 dead with Ebola-like symptoms in Congo, CNN, maiatzaren 12 2005
* (Ingelesez) Multimap: Etoumbi-ko mapa
* Datuak: Q105344
# Etorkizuneko aspektu-marka duen perpaus txertatua

Etorkizuneko aspektu-marka duten perpaus txertatuak aditz jokatu gabeko perpaus txertatu motetako bat dira (beste motak aditz-izenezko perpaus txertatuak, aditz-partizipiozko perpaus txertatuak eta aditzoinezko perpaus txertatuak dira). Etorkizuneko aspektu-marka -ko da (-go ere bai, aditza -n kontsonanteaz bukatzen denean; bestetik, ipar-ekialdeko euskalkietan, -en da, aditza kontsonantez bukatzen bada, baita -ren ere —bakan—, bokalez amaitzen denean: emanen du, jinen da, hilen da, ikusiren gaitu...). Horrenbestez, egingo, etorriko, ekarriko, hilko, emango, ekarriko, idatziko, idatziko, lagunduko, begiratuko… etab. etorkizuneko adizki jokatu gabeak dira.
Hala ere, era horretako adizkiak benetan jokatu gabeak diren ez dago oso argi. Gehiago dirudi laguntzailea galdu duten adizki jokatuak direla. Bestalde, nahiko erabilera mugatua dute, oso predikatu jakinekin erabiltzen baitira, beti ere galde-hitzen bat tartean dela. Zain egon, begira egon eta, agian, beste bakarren batekin ager daitezke:
* a. Zain zegoen nork zer esango.
* b. Begira gelditu zen harria putzura nork botako.
Halakoak aditz jokatuaren bidez oso ongi parafrasea daitezke:
* a'. Zain zegoen nork zer esango ote zuen.
* b'. Begira gelditu zen harria putzura nork botako zuen.
Horregatik, zalantzazkoa da adizki horiek benetan jokatu gabeak diren. Bestalde, gogoan izan perpaus horiek ez dutela inongo atzizkirik gehitzerik onartzen. Izan ere, zehar-galdera soilak dira, eta haien lekua aditzaren osagarriarena da. Eta zeren edo zeri galderei erantzuten badiete ere, ez dira formaz aldatzen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Etosha Parke Nazionala

Etosha Parke Nazionala, Namibian dagoen parke nazional bat da, hedaduraz Afrikako zabalenetakoa. 22.270 kilometro karratuko azalera du.
1907ko martxoaren 22an sortu zen.
"Etosha" hitzak toki handi zuria esan nahi du, gatzak goilautada honi ematen dion itxuraren ondorioz.
* Datuak: Q675633
* Multimedia: Etosha National Park / Q675633
# Etorkizuna (eleberria)

Etorkizuna Salbador Zapirainek 1988an plazaratutako eleberria da. Eleberriak bizitzan oso bide ezberdinak hartzen dituzten hiru lagunen istorioa (Joxe, Iñaki eta Xanti ) kontatzen du.

## Kanpo estekak

* Liburua edizio digitalean.
* Datuak: Q57671512
# Etorriko da (eta zure begiak izango ditu)

Etorriko da (Eta zure begiak izango ditu) 2024ko Izibene Oñederra gipuzkoar zinema zuzendariaren animaziozko film laburra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ingurumen-krisi baten ondorioz kolapso-egoeran sartu den komunitate txiki bat ahal duen moduan moldatzen da errealitate berrira. Biztanle pribilegiatuek oraina gozatzean funtsatutako bizimodu hedonista dute; besteek, ordea, bizirik iraun beste erremediorik ez dute. Zer da iristear dagoen hori? Besterik ez badago, ezerk salba al gaitezke?

## Erreferentziak

* ↑ basqueaudiovisual.eus
* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130387375
# Fightstar

Fightstar 2003an Erresuma Batuan sortutako taldea da, post-hardcore eta alternative rock musika mota jotzen dute.

## Diskografia

| Data | Bilduma |
| 2005 | They Liked You Better When You Were Dead (EP) |
| 2006 | Grand Unification |
| 2007 | One Day Son, This Will All Be Yours |
| 2008 | Alternate Endings (Compilation Album) |
| 2009 | Be Human |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.allmusic.com/artist/p756622 (Ingelesez)
* ↑ https://web.archive.org/web/20160303171904/http://www.musicmight.com/artist/uk/london/fightstar (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Fightstar Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1357682
* Multimedia: Fightstar / Q1357682
# Fighting the World (abestia)

Fighting the World (euskaraz Mundua Borrokatuz) Manowar estatubatuar heavy metal taldearen abesti bat da.
1987ko izenburu berdineko diskoaren barnean argitaratua izan zen.

## Kanpo estekak

* Fighting the World abestia entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q61070572
# Figline Valdarno

Figline Valdarno Italiako udalerri bat da. Florentziako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 17.136 biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Figline Valdarnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelfranco di Sopra Greve in Chianti Incisa in Val d'Arno Pian di Sco Reggello San Giovanni Valdarno Cavriglia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82676
* Multimedia: Figline Valdarno / Q82676