OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inperioen hilerria

Inperioen hilerria, Afganistanekin lotutako goitizena da. Goitizena atzerriko hainbat potentziaren joera historikoan sortu zen, potentzia horiek porrot egin baitzuten Afganistango inbasioetan. Ez dago argi nork sortu zuen esaldia, eta zalantzan jarri da haren zehaztasun historikoa. Afganistan inbaditzeko zailtasuna gotorlekuen (Qalaten), basamortuen, Afganistango lur menditsuaren, negu zorrotzaren eta «klanen mendekotasun menderaezinen» prebalentziari egotzi zitzaion.

## Ezizen baten zergatiak

Afganistanen historian zehar, hainbat superpotentzia Afganistan inbaditzen saiatu dira, gobernu egonkor eta iraunkorrik mantentzea lortu gabe. Adibide modernoen artean daude Britainiar Inperioa Anglo-Afganistango lehen eta hirugarren gerretan (1839-1842, 1919), Sobietar Batasuna Afganistango gerran (1978-1992) eta Ameriketako Estatu Batuak Afganistango gerran (2001-2021). Era berean, antzinako inperioak ere hartu dira kontuan zentzu berean, pertsiarrak, greziarrak, arabiarrak, turkiarrak eta mongoliarrak barne.

## Erabilera propangandan

Thomas Barfieldek adierazi duenez, Afganistanek berak Afganistango nazio garaitezin gisaren narratiba erabili du inbaditzaileak uxatzeko. 2001eko urrian, AEBk Afganistan inbaditu zuenean, Mohammed Omar talibanek mehatxu egin zien Estatu Batuei Britainiar Inperioaren eta Sobietar Batasunaren zorte berarekin. Joe Biden AEBetako presidenteak ezizena aipatu zuen adierazpen publiko bat egin zuenean 2021ean Kabul erori ondoren, AEBen presentzia militarraren konpromiso gehigarriek Afganistango Errepublika Islamikoa sendotuko ez zutela frogatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20170829132644/https://www.nytimes.com/2017/08/29/world/asia/afghanistan-graveyard-empires-historical-pictures.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20210728032706/https://www.statista.com/chart/25400/military-deaths-in-foreign-interventions-in-afghanistan/
* ↑ https://web.archive.org/web/20210225222914/https://www.cato.org/white-paper/escaping-graveyard-empires-strategy-exit-afghanistan
* ↑ https://web.archive.org/web/20210816233741/https://www.nytimes.com/2021/08/16/us/politics/biden-taliban-afghanistan-speech.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108103117
# Inpotentzia (argipena)

Inpotentzia hitzak zerbait egiteko ezintasuna adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* sexu-inpotentzia, sexu harremanak eta ugalketa eragozten dituen arazoa,
** inpotentzia edo zutitzearen disfuntzioa, zakila tente jarri eta mantentzeko ezintasuna;
* inpotentzia, sexu-inpotentzia egoeretan zuzenbideak ezkontzari buruz ezartzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517672
# Inplosio

Fisikan, inplosioa objektu baten barrurako leherketa da, gehienetan objektuaren barruan dagoen presioa kanpokoa baino nabarmen txikiagoa izateagatik. Objektuaren gainean egiten den indarra objektuaren kanporako indarra baino handiagoak denean ere gerta daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q523919
* Multimedia: Implosions / Q523919
# Ivar Ragnarsson

Ivar Ragnarsson edo Ivar Hezurrik-gabekoa eskandinaviar buruzagia izan zen aro bikingoan. Ragnar Lodbroken semea zen eta bere anaiekin batera Halfdan eta Ubbe gudaroste pagano handia zuzendu zuten.
# Ivars de Noguera

Ivars de Noguera Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 363 biztanle zituen. 27,1 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 483 | 488 | 519 | 491 | 450 | 417 | 412 | 400 | 378 | 344 | 339 | 363 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1646756
* Multimedia: Ivars de Noguera / Q1646756
# Ivatuba

Ivatuba Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 2.708 biztanle ditu 96,661 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q628412
* Multimedia: Ivatuba / Q628412
# Ivaí

Ivaí Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 13.229 biztanle ditu 607,848 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2004234
* Multimedia: Ivaí / Q2004234
# Ivars d'Urgell

Ivars d'Urgell Kataluniako udalerria da, Pla d'Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.741 biztanle zituen. 24,3 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 930 | 973 | 1.795 | 1.803 | 2.034 | 2.053 | 2.067 | 2.045 | 1.865 | 1.744 | 1.711 | 1.741 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1900776
* Multimedia: Ivars d'Urgell / Q1900776
# Ivar Giaever

Ivar Giaever (Bergen, 1929ko apirilaren 5a - ) 1973an, Leo Esaki eta Brian David Josephsonekin, Fisikako Nobel Saria irabazi zuen fisikaria da, egoera solidoaren fisika ikertzeagatik. Giaever, Rensselaer Polytechnic Instituteko irakasle emeritua da eta Osloko Unibertsitateko biziarteko irakaslea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192688
* Multimedia: Ivar Giæver / Q192688
# Ivarstown

Ivarstown (irlanderaz Baile an hÍomhar) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren hegoaldean herri txiki bat da. Kilfinaghta parrokian dago, Bunratty Lower baroierrian. O'Garney ibaiaren ertzean dago, bestaldean Sixmilebridge herria dagoelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4058752
# Ivaté

Ivaté Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 6.831 biztanle ditu 410,907 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2003741
* Multimedia: Ivaté / Q2003741
# Jake Wood

Jacob Dylan "Jake" Wood (Westminster, 1972ko uztailaren 12a) britainiar aktorea da. EastEnders telesailari esker ospetsu bilakatu zen.
* Datuak: Q3075458
* Multimedia: Jake Wood / Q3075458
# Jakes Bela

Jakes Bela (Maule, Zuberoa, 1586ko otsailaren 15a - 1667ko maiatzaren 28a) legegizona eta euskal idazlea izan zen.
Tolosa Okzitanian Zuzenbide ikasketak egin ondoren, oztopo handiak gainditu behar izan zituen Lextarreko Gorteko legegizon izateko, kalbinista zelako. Geroago, ordea, bere baitara bildu eta erlijioan aurkitu zuen bizi neurria. Idazle oparoa izan zen; euskal hiztegia eta gramatika idatzi zituen, zoritxarrez galdu direnak.
Bi eskuizkribu luze utzi zituen, frantsesez idatziak: Tablettes delako lanean, teologia, etika, medikuntza eta zientziari buruzko gaiak erabili zituen, entziklopedia gisa aurkeztuak. Beste eskuizkribuan Zuberoako Foruei buruzko komentario luzea idatzi zuen.
Horiez gainera, Zuzenbideari buruzko beste lan batzuk ere egin zituen, eta euskal esaera zaharren sorta bat bildu ere bai. Jacques Belaren lana ez da ondo ezaguna, eta argitaragabea da oraino. Joan Filipe Bela zuberotar zaldun eta idazlearen birraitona izan zen Jakes.

## Lanak
### Esaera zaharrak

G. Clement-Simonen Le Protestantisme et l'erudition dans le Pays Basque au commencement du XVIII siècle liburuan daude jasota Jacques Belaren esaera zaharrak. Bere beste lanak galduta daude.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/1/10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Ikus, gainera

* Euskal hiztegien zerrenda

## Kanpo loturak

* Jacques Bela literaturaren zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q6120954
* Multimedia: Jacques de Bela / Q6120954
# Jake LaMotta

Giacobbe "Jake" LaMotta (1922ko uztailaren 10a, Bronx, New York – 2017ko irailaren 19a, Aventura, Florida), ezizenez Raging Bull ("Zezen Basati"), estatubatuar boxeolari profesional bat izan zen.
1949-1951 artean munduko pisu ertaineko txapelduna izan zen, Sugar Ray Robinson boxeolariarekin ikaragarrizko lehia izanez. Bere ezaugarri nagusia boxeolari hartzailea izatea zen, alegia, kolpe eta jipoi fisikoak jasotzeko zuen gaitasuna bikaina.
1980an Raging Bull film ospetsuan Robert De Niro aktoreak antzeztu zuen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q335855
* Multimedia: Jake LaMotta / Q335855
# Jake Wesley Rogers

Jake Wesley Rogers (Springfield, 1996ko abenduaren 19a) estatubatuar abeslari eta kanta-idazlea da.

## Biografia

Rogers Ozark-en (Missouri) hazi zen, 6 urterekin gitarra jotzen ikasi zuen eta 12 urterekin pianoa eta ahotsa jotzen hasi zen. Bosgarren mailan antzerki-ekoizpenetan antzezten hasi zen eta handik gutxira abestiak idazten hasi zen. Gaztetan Lady Gaga eta Nelly Furtado bezalako artisten formazio kontzertuetara joan zen. Seigarren mailan homosexual gisa atera zen, eta bere familia solidarioa bazen ere, bere jaioterriko kultur giroaren ondorioz bere orientazioa ezkutatu behar zuela sentitu zuen.
Rogers 18 urterekin Nashvillera joan zen bizitzera, Belmont Unibertsitatean abestiak idazteko. Bere lehen urtean Rogersen zuzeneko emanaldiak Sony/ATVren interesa erakarri zuen, eta argitalpen akordio bat lortu zuen. 2018an graduatu zen.

## Diskografia

* Evergreen (2017)
* Spiritual (2019)
* Pluto (2021)
* LOVE (2022)

## Erreferentziak

* ↑ An Interview with Nashville Pop Artist Jake Wesley Rogers & Look Into His Latest Release, 'Spiritual'
* ↑ Now/It's: An Interview with Jake Wesley Rogers
* ↑ Best of the Best Showcase 2018

## Kanpo estekak

* www.jakewesleyrogers.com
* Jake Wesley Rogers - IMDb
* Jake Wesley Rogers - Facebook
* Jake Wesley Rogers - Instagram
* Jake Wesley Rogers - Twitter
* Jake Wesley Rogers - YouTube
* Jake Wesley Rogers - Spotify
* Datuak: Q107313703
* Multimedia: Jake Wesley Rogers / Q107313703
# Jakes Ahamendaburu

Jakes Ahamendaburu (Eiheralarre, Nafarroa Beherea, 1961eko irailaren 7a - 2022ko apirilaren 27a) euskal idazlea izan zen.

## Lanak
### Poesia

* Isilka misilka (1988, Maiatz)
* Gauean ontuts (1990, Maiatz)

## Kanpo estekak

* Jakes Ahamendaburu literaturaren zubitegian
* Datuak: Q3160647
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Jakes Casaubon

Jakes Casaubon (Izura, 1925eko urriaren 10a - Biarritz, 2021eko abuztuaren 23a) Nafarroa Behereko ikertzailea, irrati esataria eta pilotazalea izan zen.

## Biografia

Gerla garaian basozain ikasketak egin zituen Loiret departamenduan eta Euskal Herrira itzuli ondoren Senperen lanean aritu zen, oihana zaintzen. Bertan ikerlari agronomo lanetan aritu zen INRAn (Institut national de la recherche agronomique - Agronomiarako ikerketa zentroa).

### Ikerlaria

Bere bizitza osoan zehar, Euskal Herriko txoko anitzetara hurbildu zen bertako hizkuntza, euskal ondarea eta kulturari buruzko ikerketak egiteko. Euskal kultur munduan ikertzaile askoren laguntzaile ibili zen arkeologia eta ondarearen babeste lanetan, besteak beste Jose Migel Barandiaranekin.
| « | Akitanian jatorrizko herriei buruz ondare handia bazela zioten sarri baina hortik aurrera hutsune handia bazegoen; Barandiaranen itzalpean bospasei lagun ibili ginen, hastapenean, Euskal Herrian ondare handia izateaz gai hura babestea merezi zuelakoan. | » |
Kultur elkarte askotako kide zen, besteak beste Nafarroako Adiskideen Elkartean, Eusko Ikaskuntzan eta Euskarkeologian. 2004an Eusko Ikaskuntzak antolaturiko Baiona Hiria Saria jaso zuen.

### Irrati esataria

1997az geroztik, Euskal Irratien sarean, naturari buruzko Gure bazterrak saioa ekoizten aritu zen, Luzien Etxezaharreta kazetariarekin batera. Irratsaio honetan egindako lanaren aitormen moduan, 2012an Irratiko Argia Saria jaso zuen Jakesek Luzienekin batera.

### Pilotazalea

Pilotazale amorratua, Biarritzen aritu zen kirola sustatzen eta bertako Biarritztarrak kirol elkartearen sustatzaileetariko bat izateaz gain, 32 urtez elkarte honetako presidenteordea izan zen. 2002an Euskal pilotaren gogoa eta artzain jokoak liburua plazaratu zuen, Pierre Zabaloren laguntzarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Irrati uhinen itzalean
* ↑ Jakes Casaubon euskal ondarearen basozain zendu da
* ↑ Eusko Ikaskuntza: Jakes Casaubonekin elkarrizketa
* ↑ Gara: Gure bazterrak irratsaioari buruz
* ↑ Banatu dira 2012ko ARGIA SARIAK
* ↑ Biarritztarrak elkarteraren webgunea. Agur Jakes!

## Kanpo estekak

* Mintzoak: Jakes Casaubonen ahozko testigantza
* Ikas.eus webgunea: Jakes Casaubonen fitxa
* Datuak: Q104668767
# Jake Jarman

Jake Jarman (2001eko abenduaren 3a) Peterborough-eko gimnasta artistiko britainiarra da, eta Britainia Handiarekin eta Ingalaterrarekin lehiatzen da nazioartean Commonwealth-eko Jokoetan. 2022an, Commonwealth Jokoetako txapelketan, Jarmanek urrezko domina irabazi zuen, Joko bakar batean urrezko lau domina irabazteko gai izan zen gizonezko lehen gimnasta ingelesa izan zen. Aste batzuk geroago, Munichen, Britainia Handiaren ordezkari gisa, Jarman Europako txapeldun bihurtu zen taldeka eta zaldi jauzian, eta Europako Txapelketetan urrea irabazi zuen lehen gizon britainiarra bihurtu zen. 2023an, Jarmanek jauzian urrea gehitu zuen 2023ko Munduko Txapelketan, gizonezkoen munduko laugarren txapelduna (Max Whitlock, Joe Fraser eta Giarnni Regini-Moranen ondoren), eta Britainiako munduko seigarren txapelduna.
2024an Jarmanek bere bigarren Europako zaldi-jauzi titulua irabazi zuen, eta brontzezko domina irabazi zuen zoruan Udako Olinpiar Jokoetan.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Zorua |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Liverpool | 03 ! | Taldeka |
| 2023 | Anberes | 01 ! | Jauzia |
# Jakes Abeberri

Jakes Abeberri (Biarritz, 1930eko apirilaren 25a - Kanbo, 2022ko azaroaren 29a) lapurtar politikari eta abokatua izan zen.

## Bizitza

1930ean jaio zen Miarritzen. Bere gurasoak iheslari oiartzuarrak ziren, karlistaldietatik ihes egin baitzuten. Abokatu ikasketak egin zituen eta horrez gain, kazetari eta politikaria da. Oldarra dantza taldeko zuzendaria izan da eta euskal dantzetan oso aditua da. 1977an, Euskal Dantzarien Biltzarrak Jakes hautatu baitzuen elkarteko lehendakari. 1991n, Miarritzeko alkateorde hautatu zuten abertzale, berde eta independenteez osatutako koalizioan zegoelarik.
1996an, Enbata aldizkariko zuzendaria zelarik, epaitua izan zen Ekaitza aldizkariko zuzendaria eta Herriaren Aldeko kide batekin batera GAL erakundea laguntzen ibili ziren Frantziako polizia batzuen izen-deiturak agertarazteagatik. Joël Cathala, Michel Helie eta Alain Etxeto poliziek difamazio salaketa ezarri zieten. 1996ko otsailean epaituak izan ziren eta 1996ko martxoan isuna ordaintzera zigortu zituzten bera eta Herriaren Aldeko Jakes Bortairu. Ekaitza zuritua izan zen prozedura akats batengatik. Enbatak 210.000 libera ordaindu zituen estatuak Abeberriren ondasunak ez bahitzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Jakes Bortairu, Oroit eta Sala taldeko kidea: “GALen ekintzek lagundu dute Frantziak errefuxiatuei begira izandako jarrera aldaketa” |. (Noiz kontsultatua: 2020-01-07).
* ↑ (Frantsesez) ««Comment? J'aurais vendu des informations au GAL?». Devant le tribunal, le commissaire Joël Cathala poursuivait hier en diffamation l'AFP et InfoMatin.» Libération.fr 1996-05-10 (Noiz kontsultatua: 2020-01-07).
* ↑ (Frantsesez) «Joël Cathala: «Des innocents ont été tués par le GAL»» L'Humanité 1996-02-24 (Noiz kontsultatua: 2020-01-07).
* ↑ Asurmendi, Mikel. (2000-02-06). «ESTATU ARRAZOIA VERSUS DEMOKRAZIA: OROIT ETA SALA» Argia (Noiz kontsultatua: 2020-01-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3160646
# Jakes Corner (Arizona)

Jakes Corner Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Gila konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 98 biztanle ditu, 3,677832 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Gila konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5925571
# Ižipovce

Ižipovce Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 2,64 km²ko azalera du eta 89 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1286. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q967041
* Multimedia: Ižipovce / Q967041
# Iňa

Iňa Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 5,68 km²ko azalera du eta 214 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1156. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686093
# Iňačovce

Iňačovce Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 17,35 km²ko azalera du eta 767 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1417. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073823
* Multimedia: Iňačovce / Q1073823
# Iža

Iža Eslovakiako udalerri bat da, Komárnoko barrutian kokatuta. 28,02 km²ko azalera du eta 1638 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q780025
* Multimedia: Iža, Slovakia / Q780025
# Ińsko udalerria

Ińsko ( (Audio·info)) Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Stargard barrutian kokatuta. 151,01 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3439 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q557627
* Multimedia: Gmina Ińsko / Q557627
ieaMendebaldeko Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Iōtō

Iōtō, japonieraz: 硫黄島, "Sulfuroaren Uhartea", baita Iwo Jima bezala ezaguna, Japoniako Sumendi uharteetako bat da, Ogasawara uharteen hegoaldean, eta haiekin batera Nanpō uhartedia osatzen du. Administratiboki Ogasawara suprefeturan dago, Tokio hiriburutik 1.200 kilometro hegoaldera.
Uharte honetan Suribachi mendia dago.
Bigarren Mundu Gerran, Pazifikoko frontean berebiziko garrantzia izan duen Iwo Jimako guduaren kokalekua izan zen.
* Datuak: Q201633
* Multimedia: Iwo Jima / Q201633
# Iłowa udalerria

Iłowa ( (Audio·info)) Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Żagań barrutian kokatuta. 153,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6964 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1442840
* Multimedia: Gmina Iłowa / Q1442840
ieaLubuszeko voivoderriko udalerriak :
# Iłowo-Osada udalerria

Iłowo-Osada Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Działdowo barrutian kokatuta. 103,77 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7293 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q557389
* Multimedia: Gmina Iłowo-Osada / Q557389
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Iłów udalerria

Iłów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sochaczew barrutian kokatuta. 129,07 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6193 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2326336
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Iłża udalerria

Iłża ( (Audio·info)) Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Radom barrutian kokatuta. 256,02 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14957 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2461309
* Multimedia: Gmina Iłża / Q2461309
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Jesus Alberdi

Jesus Alberdi Garbizu "Egileor" (Elosu, Bergara, 1931ko urtarrilaren 6a - Bergara, 2008ko martxoaren 2a) gipuzkoar bertsolaria izan zen.

## Bizitza

Elosuko Egileor baserrian jaio zen 1931. urtean. Oso gazte zela Osintxura joan zen bizitzera baina ondoren Bergarara. Elosun kantatu zuen jendaurrean lehen aldiz. Handik gutxira, 19 urterekin, Azkoitian abestu zuen, Euxebio Eizmendi "Txapel" eta Joxe Lizaso bertsolariekin. Gerora Euskal Herrian zehar plazarik plaza abestu zuen. Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan parte hartu zuen, 1962an finaletara iritsiz. Horrez gain, 1980ko Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartu zuen. Azken urteotan oso gutxitan aritu zen bertsotan, dena dela, 2004an Donostian ospatu zen Bertso Egunean parte hartu zuen. 2008an hil zen Bergaran 77 urte zituela.

## Ikus, gainera

* Debagoiendar ospetsuen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Jesus Alberdi Garbizu» Euskomedia (Noiz kontsultatua: 2017-01-18).
* Datuak: Q12260339
# Jesus Aranbarri

Jesus Aranbarri izan daiteke:
* Jesus Aranbarri Garate (1902-1960) bizkaitar musikagilea.
* Jesus Aranbarri Arregi (1964-) gipuzkoar txirrindularia.
# Jesus Aranbarri Garate

    Artikulu hau Bizkaiko musikagileari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jesus Aranbarri».
Jesus Aranbarri Garate (Bilbo, Bizkaia, 1902ko apirilaren 13a - Madril, Espainia, 1960ko uztailaren 11) musikagilea izan zen. Zazpi kaleetan jaioa, auzokidea zuen Miguel de Unamuno idazlearen laguna izan zen. Aita musikaria zen, eta bera ere musika arloan murgildu zen gaztetatik, Academia Vizcaína de Música delakoan ikasketak eginez eta geroago Jesus Guridiren beraren ikaslea izan zen, Parisera ikastera ere animatuko zuena.
Hamasei urterekin, pianoa jotzen ibili zen zinema mutuko filmak lagunduz. Geroago, Bilboko Udal Bandan ibili ondoren, Bilbao Orkestra Sinfonikoaren zuzendari bihurtu zen.
Gaur egun jaioterriko Solokoetxe auzoko kontserbatorioak bere izena darama. Halaber, 2003ko ekainean Euskalduna Jauregian "Sorgin-Morgin, Aker-Maker" izeneko dantza ikuskizuna aurkeztu zuten Aranbarriren omenez, laguna izandako Segundo Olaetaren izena daraman ballet konpainiak egindakoa.

## Lanak

* "Cuatro Improptus"
* "Canto Elegíaco" (1930)
* "Cuarteto"
* "Gabonzar Sorgiñak" (1930)
* "Minueto y Rondo"
* "Ocho Canciones Vascas" (1931)
* "Aiko-Maiko" (balleta, 1932)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko musika klasikoa
* Bilbotar ezagunen zerrenda

## Kanpo loturak

* "Olaeta balleteko sorginak Jesus Aranbarriren omenez"
* Datuak: Q2586570
* ↑ «Arambarri y Garate, Jesús - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-18).