OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aranzadi Ikastola

Aranzadi Ikastola (ofizialki, Telesforo Aranzadi Kooperatiba Elkartea) 1971. urtean Bergarako guraso batzuek sortutako eskola da, ikastolen elkarteko kidea. Bere helburua eskola euskalduna eta berritzailea sortzea da, auzolanean berriztua. Izaera publikoa du eta irabazi asmorik gabeko erakundea da. 2023an: 746 ikasle, 452 familia eta 69 profesionalek osatzen dute.

## Sorrera

Aranzadi Ikastolak lehen pausoak eman baino lehen, Bergarak izan zuen horren aitzindari bat: Ariznoako Euzko-Ikastola. Maria Oianguren irakasleari eta Bergarako batzokiko zenbait laguni esker sortu zen, Bergaran euskaraz ikasteko lehen aukera emanez. Ariznoako Euzko-Ikastola jaio aurretik, euskara irakasten hasi ziren bergarar batzuk, tartean Josu Oregi eta Txomin Amasorrain. 1933ko urtarrilaren 8an zabaldu zituen ateak Ariznoako Euzko-Ikastolak, San Pedro kalean. Lehen ikasturtean 5 eta 14 urte bitarteko 55 ikasle hartu zituen, eta hurrengo urteetan 62 ikasle izatera iritsi zen. Hiru urte besterik ez zuen iraun, faxistak Bergaran sartu ziren arte eta material guztiak erre. Frankismoan zehar euskarazko klaseak eskaintzen zituzten bi akademia zeuden Bergaran: Koldo Eleizalde akademia (Komenio kalean) eta San Martin de Agirre (Bidekurutzetan). Guraso talde baten ekintzailetatik, aurreko akademia horiek Mizpildin zegoen Santa Infancia ikastetxe elebidunarekin bat egitean sortu zen Aranzadi Ikastola 1971ko ekainean Ikastolen Federazioaren aholkuei jarraituz. Dominikoen San José Obrero eskola teknikoaren Seminarioko gelak hartu zituen ondoren, baita beraien laguntzaz Hezkuntza Zuzendaritzako baimenak lortu ere.

## Historia

Behin betiko ofizializazioa 1975eko uztailaren 10ean lortu zuen ikastolak eta, ordutik, Telesforo Aranzadi antropologo bergararraren izena darama. 1981eko maiatzean Batzar Orokorra egin zen Ikastolaren Estatutuen aldaketa aztertzeko. Bozketa bidez erabaki zen Ikastolari zegokion figura juridiko egokiena kooperatiba zela, eta egitura horrekin jarraitzen du gaur egun arte. 1991-1992 ikasturtean, baimen ofiziala oraindik jaso gabe, Batxilergoko lehen taldea jarri zen martxan, eta 1993an sare publikoan ez integratzeko eta itundutako ikastetxe gisa jarraitzeko erabakia hartu zuen ikastolako komunitateak.
Aranzadik hiru aldiz antolatu du Kilometroak jaialdia:
* 1991n lehena, Igo tipi-tapa euskararen aldapa.
* 2007an bigarrena, Argi daukagu.
* 2016an azkena, Demasa.
2021. urtean 50. urteurrena ospatu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 «Gure ikastola | Aranzadi ikastola» aranzadiikastola.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ikastola Aranzadi. Bergara - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).
* ↑ «1991 | kilometroak bidea» kilometroakbidea.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).
* ↑ «2007 | kilometroak bidea» kilometroakbidea.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).
* ↑ «2016 | kilometroak bidea» kilometroakbidea.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).
* ↑ «Aranzadi ikastolak dena du gertu 50. urteurrena ospatzeko - Bergara» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124114606
# Arao

Arao edo konjuruak naturaz gaindiko ekintzak gertarazteko erabiltzen diren esaldi edo hitz magikoak dira. Araoen bidez haiei laguntza eskatzeko izadiz gaindiko izakiei dei dakieke, sorginkeriak egin, gaitz batzuk uxa, exorzismoak egin...

## Araoen egitura

Eskuarki, araoak esaldi-segida batez edo hitz magikoen bidez egiten dira. Herriko kulturan hauek indar gehiago zuten latinez edo grezieraz eginez. Dena dela, euskaraz ere asko ezagutzen dira, esaterako Baga, biga, higa ospetsua edo Ez Dok Amairu bera. Mendebaldean araorik ezagunena ziur asko abrakadabra da. Askotan errimen itxura hartzen dute eta haien esanahia, denboraren poderioz, nahiko kriptikoa bihurtu da.
Erlijio monoteistek araoen aurka azaldu dira beti, deabruaren lana balira bezala eta, horren ondorioz, haiek erabiltzea gogor zigortu. Sorginen aurkako epaiketetan araoak egitearen salakera ohikoa zen. Ezagutzen diren araorik zaharrenak Antzinako Egiptokoak dira; Hilen Liburuan horrelako formula asko biltzen ziren hildakoari bere prozesuan laguntzeko asmoz.

## Euskal Herrian

Nafarroan konjuroak egiteko toki berezi batzuk egon izan dira, konjurotokiak, Pirinioetako kultura esparruan ere hedatuak. Etxarri Larraungo konjurotokiaren inguruan Larraun ibarreko biztanleek fede handia zuten konjuruetan. Beren zerbitzuen truke, apaizek, sakristauek edo exorzistek saria eskatzen zuten espezie hauetan: oiloak, gaztak, arbiak... Ihabarren (Arakil) zelai baten izena da Konjurotoki, eta ibarreko bizilagun bat oroitzen zen bertan egindako konjuruez 1988ko grabaketa batean, Ahotsak proiektuak jasoa. Elizatik prozesioan irteten ziren konjurotoki delakora eta beste toki batzuetara:
| « | Letania kantatzen bidian, ta gero, alleatzen giñenian lekue? apezak an itten zittuen bee errezoak, konjuroak, alde batia, errezatu, gio buelta, beste aldia, lau aldetaa, ta beikatzen tzuen. | » |
| Mikela Huarte Arraras, 1988 ||

## Erreferentziak

* ↑ «arao». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2021-05-29.)
* ↑ https://web.archive.org/web/20141229015900/http://www.conjuros-magicos.com/2012/12/como-ser-hechicero.html
* ↑ Arrizabalaga, Mikel. (2023-05-23). «Larraungo lurretan» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ «Konjurotoki - Lugares - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ Huarte Arraras, Mikela. (1988). «Konjuruak zertarako eta nola egiten ziren - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).

## Ikus, gainera

* Abrakadabra
* Begizko
* Sorginkeria
* Konjurotoki

## Kanpo estekak

* Beti ortodoxoak ez diren konjuruak, Juan Garmendia Larrañagaren liburua.
* Datuak: Q1999796
* Multimedia: Incantations / Q1999796
# Aranzueque

Aranzueque Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 443 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q633917
* Multimedia: Aranzueque / Q633917
# Aranzazu González

Aranzazu González Muñoz (Donostia, 1975eko ekainaren 5a) gipuzkoar igerilari paralinpiko ohia da, S4 eta S3 mailan aritzen zena. Urrezko sei domina irabazi zituen. 1992 Udako Bartzelonako Paralinpiar Jokoetan hiru urrezko domina eta 1996ko Georgiako Atlantako Paralinpiar Jokoetan beste hiru urrezko domina lortu zituen: 50 metrokoa, 50 metroko estilo librekoa eta 100 metroko estilo libreko lasterketetan urrezko domina irabaziz.

## Biografia
### Igerilari ibilbidea

1992 Udako Bartzelonako Paralinpiar Jokoetan hiru urrezko domina lortu zituen S 3-4 mailan: 50 metrokoa lepoz, 50 metroko estilo librekoa eta 100 metroko estilo libreko lasterketetan urrezko domina irabaziz
1996ko Georgiako Atlantako Paralinpiar Jokoetan hiru urrezko domina lortu zituen S3 mailan: 50 metrokoa, 50 metroko estilo librekoa eta 100 metroko estilo libreko lasterketetan urrezko domina irabaziz.

## Nazioarteko palmaresa

Joku Olinpikoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1992 | Barcelona (España) | Urrea | 50 m lepoz S3-4 |
| 1992 | Barcelona (España) | Urrea | 50 m librean S3-4 |
| 1992 | Barcelona (España) | Urrea | 100 m librean S3-4 |
| 1996 | Atlanta (AEB) | Urrea | 50 m lepoz S3 |
| 1996 | Atlanta (AEB) | Urrea | 50 m librean S3 |
| 1996 | Atlanta (AEB) | Urrea | 100 m librean S3 |

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Aranzazu Gonzalez - Swimming | Paralympic Athlete Profile» International Paralympic Committee (Noiz kontsultatua: 2022-09-14).
* 1 2 Comité Paralímpico Español. (2012). Biografías. .
* ↑ «IPC Historical Results Archive» db.ipc-services.org (Noiz kontsultatua: 2022-09-14).
* ↑ «ARANZAZU GONZALEZ MUÑOZ | Paralímpicos» www.paralimpicos.es (Noiz kontsultatua: 2022-09-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5702321
# Araozko urtegia

Araozko edo Jaturabeko urtegia Gipuzkoako urtegia da, Araotz errekaren urak jasotzen dituena. Oñatiko Araotz auzoan dago, Jaturabe deritzon arroila eta lekuan. Arrikrutzeko kobak dauden lekua pasatuta eta Araotzeko etxegunera iritsi aurretik, mendizintzur batean eta auzo hartara doan bidearen alboan dago, Sandaili leizea eta Sandaili baseliza‎ren parean.
Arrasateko "Unión Cerrajera" enpresak sortu zuen XX. mendearen hasieran, argindarra sortzeko. Ubide sistema bat lotuta dauka Urrexola auzoarekin eta Olateko zentral hidroelektriko zaharrarekin, 1899an sortua eta 1987an itxi zutena.

## Erreferentziak

* ↑ Dulanto, Diego. (2013-02-24). «descendedor: PEÑAS DE URREXOLA. Oñati (Gipúzkoa). Febrero 2013» descendedor (Noiz kontsultatua: 2021-08-16).
* ↑ Moratinos, Beatriz Herreras. (2012). «Central de Olate. Oñati (Gipuzkoa). Energía» Patrimonio Industrial en el País Vasco = Euskadiko industria ondarea, Vol. 1, 2012, ISBN 978-84-457-3261-8, págs. 390-394: 390–394. ISBN 978-84-457-3260-1. (Noiz kontsultatua: 2021-08-16).
* ↑ Kultura Ondarearen Zentroa, Eusko Jaurlatitza. (2020-06-16). «Arantzazu/Araotz eta Ubao ibaietako paisaia industrialaren karakterizazioa eta balorazioa (Oñati, Gipuzkoa)» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-16).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko urtegien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474295
# Awen Iorwerth

Awen Iorwerth (Gales) mediku eta irakasle galesa da. Cardiffko Unibertsitatean medikuntzako ikasleei eskolak galesez ematen hasi zen lehen irakaslea da. Galesez lehen hitzaldi medikoa 2017ko urtarrilaren 16an eman zuen, Cardiffeko Unibertsitatean.

## Biografia

2019an Awen Iorwerth Euskal Herrian izan zen, Irlandar eta Gales talde batekin. Galdakao-Usansolo ospitalea, EHUko Medikuntza fakultatea eta Udako Euskal Unibertsitate bisitatu zituzten. Gaixoak bere hizkuntzan artatzeko bideak ikasten eta praktikara eramaten ari diren lekuak.
Ahalegin horretan ari da Awen Iorwerth traumatologo eta irakaslea ere bere herrialdean.
Awen Iorwerth-en iritziz galestar oro artatu beharko litzateke galesez, baina arlo kritikoak hiru dira: haurrak, buru gaixotasunak dituztenak eta adinekoak.

### Mediku

* Haur batzuek hizkuntza bakarra hitz egiten dute. Umeak, nahiz eta ume izan, esan diezaioke medikuari non duen min, nola sentitzen den, baina umeak osasun langilearen hizkuntza bera hitz egiten ez badu komunikazio arazoak daude, eta haurra hitz egiteko aukerarik gabe uzten da.
* Buruko gaitzak dituztenez ari garela, gaixotasunaren diagnosia egiteko ezinbestekoa da pazientearekin ondo komunikatzea. Harekin hitz eginda biribildu behar duzu diagnosia. Bigarren hizkuntzan ez da lortzen bere lehen hizkuntza erabilita lortuko litzatekeen bezain diagnosi azkarra eta zuzena.
* Adinekoei dagokienez, ez da arraroa bigarren hizkuntza desagertzea eta lehen hizkuntza indartsu itzultzea. Zaharrei, gaixotasun serio batek eraginda ospitalera joaten direnean, sarri burua nahasten zaie, eta egoera are latzagoa egiten zaie lehen hizkuntzan ezin badute komunikatu.

### Irakasle

Cardiff Unibertsitatean ematen dizkie eskolak mediku gaiei. Awen Iorwerth da galesa erabiltzen lehen irakaslea.
2015ean hasi zen. 300 ikasle zituen eta lau ziren galesez egiteko gai. Ikasgai bat galesaren bidez ematen zuen. 2019an 24 ikaslek zekiten galesa. Galesez egingo duten medikuak nahi dituzte, baina hori baino lehen Galesko ikasleak izatea lortu behar dutela uste du. Haien ikasleen %20 baino gutxiago da Galeskoa. Ikasleak etorri eta joan egiten dira. Beraz, bertako mediku ikasle gehiago behar dituzte eta galesaren bidez ikasiko duten ikasle gehiago. Ikasleek galesa erabiltzeko konfiantza lortzea nahi dute, batzuek oinarrizko gauzak ikasiko dituzte, beste batzuk medikuntzaz galesez hitz egiteko gai izango dira, medikuntza-lanak hizkuntza horretan egingo dituzte beste batzuek.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Medicine, School of. «Awen Iorwerth» Cardiff University (Noiz kontsultatua: 2023-07-11).
* ↑ (Ingelesez) «First medical lecture in Welsh» Cardiff University (Noiz kontsultatua: 2023-07-11).

## Kanpo estekak

Elkarrizketa BBC,
* Datuak: Q120534480
# Axapusco (udalerria)

Axapusco Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 25.559 biztanle zituen 230,94 km²ko azaleran. Herriburua [[Axapusco (Axapusco)|Axapusco]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4830200
* Multimedia: Axapusco Municipality / Q4830200
# Awdal

Awdal Somaliako eskualde (gobolka) bat da. Somalilandia osatzen duten 6 eskualdetako bat da. Eskualdea lau barrutitan banatzen: Baki, Borama, Lughaya eta Saylac.

## Ikus, gainera

* Somalia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q791667
* Multimedia: Awdal Region / Q791667
# Aweer (hizkuntza)

Aweer (Aweera) edo Boni (Bon, Bonta) ekialdeko Kenyako kuxtar hizkuntza da. Aweerrek hitz egiten dute eta 8.000 hiztun inguru ditu.

## Kanpo estekak

* Ethnologueko Boni sarrera
* Datuak: Q56526
# Awtazavodskaya (Minskeko metroa)

Awtazavodskaya (zirilikoz: Аўтазаводская) Minskeko metroaren geltokia da, Minsk udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

> Geltokia :
| Partyzanskaya → Kamyennaya Horka | Mahilyowskaya → Mahilyowskaya |

## Erreferentziak

* ↑ Minskeko metro sarearen mapa

## Ikus, gainera

* Minskeko metroa
* 2. linea (Minskeko metroa)

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Metroaren webgune ofiziala
* Datuak: Q2446377
* Multimedia: Aŭtazavodskaja (Minsk Metro station) / Q2446377
# Awe aintzira

Awe aintzira (ingelesez: Loch Awe, Eskoziako gaeleraz: Loch Obha) iparraldeko Eskozian dagoen aintzira da, Argyll eta Bute konderrian hain zuzen ere.

## Geografia

Eskoziako hirugarren aintzirarik handiena, guztira 38,5 km² azalera du. Herrialdeko luzeena izanik (41 kilometro) 1 kilometroko zabalera ere badu. Hego-mendebaldetik ipar-ekialderantz egiten du, bere hustubidea den Awe ibaia Loch Etiven du ahoa.

## Historia

Bere ingurumarietan Campbell klan boteretsuak bere egoitza zuen. 1308an, Robert the Brucek bertan MacDougall klana hartu zuen mendean Brander pasabidearen guduan.

## Ondasun nabarmenak

* Kilchurn gaztelua

## Iruditegia

* Kilchurn gaztelua.
* Aintzira izoztua neguan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1368230
* Multimedia: Loch Awe, Argyll and Bute / Q1368230
# Awendaw (Hego Carolina)

Awendaw Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Charleston konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. 1.399 biztanle ditu, 25,061586 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Charleston konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2675178
* Multimedia: Awendaw, South Carolina / Q2675178
# Awkwafina

Nora Lum (New York, 1988ko ekainaren 2a), Awkwafina izen artistikoaz ezagunagoa, estatubatuar aktorea eta raperoa da.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 2016 | Bad Rap | Bere burua | |
| 2016 | Neighbors 2: Sorority Rising | Christine | |
| 2016 | Storks | Quail | Ahotsa |
| 2018 | Dude | Rebecca | |
| 2018 | Ocean's 8 | Constance | |
| 2018 | Crazy Rich Asians | Goh Peik Lin | |
| 2019 | The Farewell | Billi | |
| 2019 | Paradise Hills | Yu | |
| 2019 | The Angry Birds Movie 2 | Courtney | Ahotsa |
| 2019 | Jumanji: The Next Level | Ming Fleetfoot | |

### Telebista

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Oharrak |
| 2014—2015 | Girl Code | Bere burua | 6 atal |
| 2015 | Girl Code Live | Bere burua | Atal 1 |
| 2015 | Regular Show | Apple | Ahotsa; atala: "Hello China" |
| 2016 | Mary + Jane | Gina | Atala: "Noachella" |
| 2017 | Future Man | Bideo-joko dendako emakumea | 3 atal |
| 2018 | Animals | Annie | Ahotsa; atala: "Roachella" |
| 2018 | Saturday Night Live | Bere burua (aurkezlea) | Atala: "Awkwafina/Travis Scott" |
| 2019 | Weird City | Charlotta | Atala: "Below" |
| 2019 | The Simpsons | Carmen / Dr. Chang | Ahotsa; 2 atal |
| 2019 | Tuca & Bertie | Bertieren ezker bularra | Ahotsa; atala: "The Promotion" |
| 2019 | The Dark Crystal: Age of Resistance | SkekLach / The Collector | Ahotsa |
* Datuak: Q15306031
* Multimedia: Awkwafina / Q15306031
# Awngi hizkuntza

Awngi Etiopiako Amhara eskualdeko mintzaira kusitikoa da.
356.980 awngidun ziren 1998. urtean, haietarik 279.326 elebakarrak.

## Kanpo estekak

* Ethnologueko Awngi sarrera
* Datuak: Q34934
# Arria erreka

Arria erreka edo Arrierreka Bizkaiko erreka da, Oiz mendian jaio eta Ibaizabalera isurtzen dena eskuinetik azken hau Durangora heldu baino lehen. Erripa handidun erreka da eta tradizioz errota eta burdinola ugari egon dira bertan, baita Bizkaiko lehen paper-fabrika ere. Instalazio hauek, XX. mende hasieran zentral hidroelektriko txikiek ordezkatu zituzten, Durango elektrizitatez hornitzeko, horretarako makinaria zein instalazio osagarriak (kanalak) gaur egunera arte ere Durangoko Udalaren jabetza izanik. Hori dela eta, normala da presak eta makinaria mugiarazteko ura eramaten duten kanalak aurkitzea bertan.

## Igarotako udalerriak

* Berriz (Sarria eta Eitua auzoak)
* Abadiño (Traña-Matiena)

## Erreferentziak

* ↑ Berriz oinez: Baserriz-baserri: Errotetari buruzko oharra

## Kanpo estekak

* Berriz - Arrierreka: Uraren indarra dokumentala
* Datuak: Q12254116
# Arriaga

Arriaga izenak hainbat adiera eduki ditzake:

## Lekuak

* Arriaga, Vitoria-Gasteizko Arriaga-Lakuako auzoa.
* Arriaga, Elgoibarko auzoa.
* Arriaga, Erandioko auzoa.
* Bilboko Arriaga Antzokia, Alde Zaharraren albo batean kokatua.
* Arriaga, Bilboko tranbiaren geltokia.

## Pertsonaiak

* Juan Crisostomo Arriaga, (1806 - 1826) musikagile euskalduna.
* Guillermo Arriaga, (1958 - ), idazle mexikarra.
* Joseba Arriaga, (1982 - ), futbolari euskalduna.
# Australiako zela poni

Australiako zela ponia, (ingelesez: Australian Riding Pony), Australian eta 1970.en hamarkadan zehar garatutako zaldi arraza moderno bat da. Poni hauek eragin handia dute beraz britaniar zela poni, Ingalaterrako odol garbiko zaldi zein arabiar zaldien aldetik.
Bere tamainagatik arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.

## Ezaugarriak

Abere hauek "Show hack" delako erakusketa zaldi mota britaniarraren erreprodukzio txikiak dira. Britaniar zela poniaren ezaugarri asko dute "show hack" delako zaldi hauek.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20130818165230/http://www.rpsbs.com.au/index.php?page=history

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3396200
* Multimedia: Australian Riding Pony / Q3396200
# Australiako futbol selekzio nazionala

Australiako futbol selekzio nazionala (edo Socceroos) Australiako futbol talde nazionala da. Australiako Futbol Federazioak dauka kirol honen ardura Australian. Mundu mailan izan duen emaitzarik aipagarriena 1997an FIFA Konfederazio Kopan lorturiko bigarren postua izan zen. Honetaz gain lau aldiz irabazi du Ozeaniako Nazioen Kopa.
2006an Ozeaniako Futbol Konfederazioa (OFC) utzi eta Asiako Futbol Konfederazioan (AFC) sartu zen. Ordutik aurrera Asiako Futbol Kopan hartu du parte eta 2015ean etxean antolaturiko ekitaldian txapelduna izan zen.

## Palmaresa
### Munduko Futbol Txapelketa

* Bost aldiz sailkatu da baina ez du emaitza aipagarririk izan, onena 1974ko 14. postua izan baitzuen.

### FIFA Konfederazio Kopa

* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1997.
* Hirugarrena (1): 2001.

### Ozeaniako Nazioen Kopa

* Txapeldun (4): 1980, 1996, 2000, 2004.
* Finalista (2): 1998, 2002.

### Asiako Futbol Kopa

* Txapeldun (1): 2015.
* Finalista (1): 2011.

## Ibilbidea

| Urtea | Munduko Txapelketa |
| 1930- 1970 | ez zen sailkatu |
| 1974 | 14.a |
| 1978- 2002 | ez zen sailkatu |
| 2006 | 16.a |
| 2010 | 21.a |
| 2014 | 30.a |
| 2018 | 30.a |
| 2022 | |
| Urtea | Asiako Txapelketa |
| 2007 | 7.a |
| 2011 | Finalista |
| 2015 | Txapelduna |
| 2019 | 7.a |
| Urtea | FIFA Konfederazio Kopa |
| 1992- 1995 | ez zen sailkatu |
| 1997 | Finalista |
| 1999 | ez zen sailkatu |
| 2001 | 3.a |
| 2003 | ez zen sailkatu |
| 2005 | 8.a |
| 2009- 2013 | ez zen sailkatu |
| 2017 | 6.a |

## Uniformea
### Historikoa

* 1922 ||
* 1974-tik ||
* 1998-2003 ||

### Azken Munduko Txapelketak

* 2006 ||
* 2010 ||
* 2014 ||
* 2018 ||
* 2022 ||

## Jokalari aipagarrienak

2022ko ekainaren 2an eguneratua.
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Mark Schwarzer1091993-2013 2Tim Cahill1052004- 3Lucas Neill961996-2013 4Brett Emerton951998–2012 5Alex Tobin871988–1998 6Mark Bresciano842001–2015 Paul Wade841986–1996 8Luke Wilkshire802004–2014 Mark Milligan802006–2019 10Mile Jedinak792008-2018 | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Tim Cahill50 2Damian Mori29 3Archie Thompson28 4John Aloisi27 5Attila Abonyi25 John Kosmina25 7Brett Emerton20 Mile Jedinak20 David Zdrilic20 10Graham Arnold19 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268208
* Multimedia: Australia national association football team / Q268208
# Australiako indigena

Australiako indigenak, Torres itsasarteko uhartetarrekin batera, Australiako eta inguruko uharteetako lehen biztanleen ondorengoak dira, eta bertan bizitzen jarraitu dute europar kolonizazioan zehar. Australiako legediaren arabera, bi herriek osatzen dute Australiako jatorrizko herrien multzoa. Australiako aborigenen lurralde tradizionala Australia, Tasmania eta inguruko uharte batzuetara hedatzen da.
60.000 urte baino gehiagoz herri horiek Australian bizi izan ziren ingelesak iritsi arte, une horretan australiar indigenek 900.000 pertsona inguru baitzituzten kontinente osoan. James Cook eta ondorengo esploratzaile britainiarrak iritsi zirenean, Maiestatearen Gobernuaren terra nullius adierazpena besapean zutela iritsi zirenak, indigenen populazioa (kolonoek ez baitzuten gizakitzat hartzen) suntsitu egin zuten 30.000 pertsonatan geratu arte.
Australiaren kolonizazio britainiarra hain izan zen hiltzailea, non batzuetan genozidiotzat jotzen duten.
2016an, Australiako aborigenek 727.500 pertsona zituzten. 2021ean Australiako biztanleria indigena (Torres itsasarteko aborigenak eta uhartetarrak) 881.600 pertsonakoa zen. Herrialdeko biztanleria osoaren % 3,3 dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Harman, Kristyn. «Explainer: the evidence for the Tasmanian genocide» The Conversation.
* ↑ (Ingelesez) Profile of Indigenous Australians. Australian Institute of Health and Welfare (AIHW) 2021-9-16.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170355
* Multimedia: Aboriginal Australians / Q170355
# Australiako urre sukarra

Australiako urre sukarra (ingelesez: Australian gold rushes) 1851an Edward Hargraves ingeles urre-bilatzaileak Hegoaldeko Gales Berria estatuko Bathurst hiriaren inguruan urrea topatu zuela iragarri zuenean hasi zen, hain zuzen ere, hark Ophir deitutako leku batean.
Sei hilabete geroago, Victoria estatuan urrea topatu zen. Hargraves baino aurretik, jada 1841an Branwhite Clarke erreberendoak urre koputua handia topatu omen zuen, 1844an beste hainbat topaketa ere gauzatu zirelarik. Clarkek Hegoaldeko Gazle Berriko gobernadorea zen George Gippsi bere aurkikuntzaren berri eman zionean, Gippsek honela erantzun zion: ""Eskutatu ezazu, Clarke jauna, edo zintzurra moztuko digute!".
Urrearen aurkikuntzak liskarrez beteriko gizarte batean ez zen albiste ona izan. Hegoaldeko Gales Berriko eta Victoriako gobernuek gerora bere topaketarengatik Clarke saritu arren, bere diru-sariak ez ziren Hargravesek jasotakoak adinakoak izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2914928
* Multimedia: Australian gold rushes / Q2914928
# Australian Securities Exchange

Australian Securities Exchange (ASX) Australiako balore-burtsa nagusia da. Burtsa 1861eko hasieran ezarritako estatuko burtsa bereizi gisa hasi zen. Gaur egun merkataritza guztiz elektronikoa da eta burtsa enpresa publikoa da, berez kotizatuta. Australiako burtsa gaur egun ezagutzen den bezala, 2006ko abenduan Australiako balore-burtsa eta Sydneyko balore-burtsa batu zirenetik sortu zen.

## Erreferentziak

ASX Market Phases, 2007ko azaroaren 5ean eguneratua

## Kanpo estekak

* Australian Securities Exchange webgunea
* ASX 2007ko urteko txostena
* Datuak: Q732670
* Multimedia: Australian Securities Exchange / Q732670