OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# San Jakue eta Santa Anaren eliza (Benidorm)

San Jakue eta Santa Anaren eliza, katalanez: Església de Sant Jaume i Santa Anna, Espainiako Alacanteko probintziako Benidorm udalerrian dagoen eliza katoliko bat da, Valentziako Erkidegoan.
Udalerriko El Castell edo Alde Zaharraren gain dago, Canfali muinoan. 1740 eta 1780 artean eraiki zen, gaur egun Benidormeko Santa Zaindaria den Sufragioaren Ama Birjinaren aurkikuntzaren ondorioz. Dorrea 1807-1812 artean eraiki zen. 1912 eta 1990ean zaharberritua izan zen.
* Datuak: Q9007091
* Multimedia: Església de Sant Jaume i Santa Anna (Benidorm) / Q9007091
# San Isidro eguna

San Isidro eguna baserritarren eguna da Euskal Herriko hainbat bazterretan. Maiatzaren 15ean ospatzen da, San Isidro Nekazariaren eguna baita egutegi katolikoan. Egun honetan feria eta ospakizunak ohikoak dira hainbat tokitan.
Gaur egunean, astegunean tokatzen bada maiatzaren 15a, ohikoa da hurrengo asteburura mugitzea ospakizuna.

## Jaiaren jatorria

Kondairaren arabera, Isidro nekazaria egunero-egunero hutsik egin gabe mezetara joaten zen goizean-goiz lanean hasi aurretik. Egun batean, mezetatik bueltan sorora joan eta lanean hastera zihoala, soroko lan guztiak eginda aurkitu zituen. Mirari hori dela eta ospatzen omen da San Isidro eguna. Santu honen omenez, garai batean ez zen lanik egiten baserri inguruetan. Baina ez lan egitea debekatua zegoelako, baserritarren eguna ospatze aldera baizik; kaletarrek normal-normal egiten omen zuten lan.

## Herriz herriko ohiturak

Feriak, oturuntza herrikoiak, musika eta dantza, elizkizunak... ohiko elementuak izan dira hainbat herritako San Isidro egunetan, eta neurri batean edo bestean, gorde dira zenbait herritan. Adibideak:
* Seguran ohitura da iluntze aldera udalak ardo barrika jartzea plazan.
* Berriozarren, gaur egun hiri gunea den arren, ospakizun hau oso errotua dago Auzo Zaharrean. Hurbilen dagoen igandean ospatzen da: prozesio baten ondoren, landak bedeinkatzen dira eta hamarretakoa eskaintzen zaie han bildutakoei.
* Antzuolan, feria egiten da gertueneko larunbatean, baina aspaldi ospakizun osoagoa zen: "Meza aurretik prozesioa egiten zen. Elizatik irten eta plazari buelta emanez berriro elizan sartzen zen. San Isidro prozesioan zeramaten andazainak edo “hilobeak” ermandateko komisiorakoak izaten ziren. Auzo bakoitzak zeukan bere ermandatea, eta urtean zehar lau pertsona komisioan elkartzen ziren urteko gorabeherak eramateko. Bada, hauek izaten ziren santua zeramatenak. Txandaka izaten zen: urteren baten Txangalakoak, hurrengoan Lizarragakoak, eta horrelaxe besteak. Gainera, egun horretarako ere kanpotik ekartzen zen sermolaria. (...) Meza nagusia goizean hamarretan izaten zen, eta egun horretarako parrokian dagoen San Isidro, pulpitutik jaitsi egiten zen eta arto landare eta galburu batekin apaintzen zen prozesiorako."

## Erreferentziak

* 1 2 «Baserritarren eguna, San Isidroz» goierri.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).
* ↑ «Berriozarko Udala » SAN ISIDRO EGUNA» www.berriozar.es (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).
* ↑ Telleria, Iñigo Ramirez De Okariz. (2013-05-18). «IRINMODO (1307-2018): SAN ISIDRO (MAIATZAK 15): LEHEN SEKTOREAREN KRISIA» IRINMODO (1307-2018) (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070193
# San Isidro mendatea

San Isidro mendatea (asturieraz: Puertu de San Isidro edo Puertu Braña; gaztelaniaz: puerto de San Isidro) 1.520 metroko kota maximora iristen den mendatea da. Asturias eta Leongo probintzia lotzen ditu Espainiako iparraldean, AS-112 (Asturiasko isurialderantz) eta LE-331 (Leongo isurialderantz) errepideen bidez, Kantabriar mendikatea zeharkatuz.
Bertan bi eski-estazio daude, San Isidro Leongo isurialdean eta Fontes d'Iviernu Asturiaskoan.

## Klima

Datu klimatikoak :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 0.0 | 0.3 | 1.2 | 2.7 | 5.8 | 10.2 | 13.4 | 12.0 | 11.3 | 7.2 | 3.7 | 1.0 | 5.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 128.0 | 121.0 | 77.1 | 114.1 | 131.2 | 65.1 | 59.1 | 48.4 | 78.4 | 162.8 | 146.0 | 160.6 | 1291.8 |
| Iturria: Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente ||||||||||||||

## Txirrindularitza

Espainiako Itzuliak eta Asturiasko Itzuliak San Isidro mendatea, zuzenean edo Fontes d'Iviernuren bidez, hainbat aldiz zeharkatu dute.
Hona hemen Espainiako Itzuliaren datuak:
| Urtea | Etapa | Maila | Irteera | Helmuga | Lehena tontorrean |
| 2008 | 14 | 1.a | Oviedo | Fontes d'Iviernu | Alberto Contador |
| 1992 | 16 | 1.a | Oviedo | León | Hernán Buenahora |
| 1990 | 10 | 1.a | León | San Isidro | Carlos Hernández |
| 1986 | 9 | 1.a | Oviedo | San Isidro | Charly Mottet |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Promedios mensuales - Isoba (Puerto de San Isidro), ESP (1540 msnm). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8558801
* Multimedia: Puerto de San Isidro / Q8558801
# San Jacinto konderria (Texas)

San Jacinto konderria (ingelesez: San Jacinto County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Coldspring da. 2010eko zentsuaren arabera 26.384 biztanle zituen, San Jacinto kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

San Jacinto konderriak 1.626,28 kilometro koadro ditu. Horietatik 151,95 ura dira. Beste 1.474,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,22 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 26.384 pertsonetatik 23.084 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.880 dira. 2.662 beltzak edo afroamerikarrak. 120 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 120 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 12 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 377 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q111744
* Multimedia: San Jacinto County, Texas / Q111744
# San Isidro parkea

San Isidro parkea, Espainiako Madril hiriburuan dagoen hiri-parke bat da, Carabanchel barrutiko San Isidro auzoan.
1970eko maiatzaren 15ean inauguratua izan zen eta denera 35,54 hektarea inguru ditu.
* Datuak: Q11697870
* Multimedia: Parque de San Isidro, Madrid / Q11697870
# San Isidroko elizbarrutia

San Isidroko elizbarrutia (gaztelaniaz: Diócesis de San Isidro, latinez: Dioecesis Sancti Isidori in Argentina) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1957ko otsailaren 11n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza San Isidron dago. Egun apezpikua Óscar Vicente Ojea Quintana da.

## Apezpikuen zerrenda

* Antonio María Aguirre (1957-1985)
* Alcides Jorge Pedro Casaretto (1985-2011)
* Óscar Vicente Ojea Quintana (2011-)

## Erreferentziak

* ↑ (Latinez) Pio XII.a. (1957). Constitutio Apostolica de Argentina. , 653 or. (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
* ↑ (Ingelesez) «Diocese of San Isidro» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q875784
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of San Isidro / Q875784
# San Jacinto (Kalifornia)

San Jacinto Kaliforniako hiri bat da. Riverside konderrian kokatua dago. 2010ean 44.199 biztanle zituen, 66,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Riverside konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985265
* Multimedia: San Jacinto, California / Q985265
# San Jacinto Tlacotepec (udalerria)

San Jacinto Tlacotepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 2.231 biztanle zituen 65,53 km²ko azaleran. Herriburua [[San Jacinto Tlacotepec (San Jacinto Tlacotepec)|San Jacinto Tlacotepec]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3889489
# Saint-Hilaire-de-Riez kantonamendua

Saint-Hilaire-de-Riez kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Vendée departamenduan dago, Loirerria eskualdean. Guztira 13 udalerri ditu eta Saint-Hilaire-de-Riez da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16627384
# Russula cavipes

Russula cavipes Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, gehienetan uhindua, titi antzeko batekin, azal bereizgarriarekin, leuna, distiratsua, ardo kolore moreekin eta tonalitate purpura-grisekin. Batzuetan kolore berdexkako islak izaten ditu. Hauskorra. Ertzean ildaskak ditu.
Orriak: Zabal, oso garbiak eta erregularrak, nahiko zabalak, ertz biribilduarekin, zitrino zurbil kolorekoak ondoren krema kolorekoak.
Hanka: 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,2 cm bitarteko lodierakoa, luzanga samarra eta kurbatua, oinarrian puztua, laster barnehutsa, zuria, horiz zikintzeko joerarekin.
Haragia: Usain melekarekin eta zapore akrearekin, zuria. Amoniakoarekin arrosa kolorea hartuz erreakzionatzen du.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Russula sardonia delakoaren hurbil dago, baina erraz ezagutzen da amoniakoak orriak arrosaz koloreztatzen dituelako.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Koniferoen (Picea excelsa edo Abies alba) azpiko goroldiotan.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Kaukasia, Turkia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 72 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 355 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Russula cavipes: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1305931
* Multimedia: Russula cavipes / Q1305931
# Russula anthracina

Russula anthracina Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Bere haragi beltzaxkak ez du kontsumora gonbidatzen.
Sinonimoak: Russula semicrema, Russula anatina.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Gaztetan ganbila, ertz inkurbatuarekin eta depresio txiki batekin, gero zabaldu egiten da depresio zabal batekin; ertz mehea. Hasieran zuri zikin kolorekoa da, baina laster arre-beltzaxka tonu bat hartzen du, zahartzean ikatz kolore beltzera iristen da (antrazita). Azal lehorra, distiratsua; denbora hezearekin lubrifikatua.
Orriak: Itsatsiak, oso estu, tartekatutako orritxo ugarirekin, arrosa-haragi zurbil kolorekoak, ertza gainerakoa baino lehenago belzten da, igurtzita edo zahartzean.
Hanka: 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 2,5 cm bitarteko lodierakoa, laburra, zilindrikoa, oinarrian borobildua, zuri zikin kolorekoa, ukitzean belztu egiten da.
Haragia: Lodia, gogorra, trinkoa, ebakitzean zuria, baina aireak ukitzean poliki poliki belztu egiten da. Zaporea orrietan baino ez du akrea, gainerakoan leuna. Frutaren antzeko usaina du.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria da. Haragiaren itxura beltzak ez du jateko gogorik ematen.

### Nahasketa arriskua

Russula anthracina var. Carneifolia aldaerarekin nahas daiteke, baina honek arrosa-haragi koloreko orriak ditu, espezie tipoak baino kolore biziagokoa. Russula anthracina var. insipida aldaera, haragi gozokoa da, baita orrietan ere. Russula densifolia delakoak badu Russula anthracina-ren antza, baina honen orriak betik zuriak izaten dira. Russula albonigra espezieak ere badu antza, baina honek ere zuriak ditu orriak eta pixka bat zabalago.

## Sasoia eta lekua

Udatik udazkenera, koniferoen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Txina, India, Kamerun, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 478 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 54 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1778523
* Multimedia: Russula anthracina / Q1778523
# Russula betularum

Russula betularum Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Russula emetica var. betularum.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5,5 cm bitarteko diametrokoa, globo itxurakoa, laster laua eta deprimitua, oso hauskorra. Ertza zeharrargitsua, mintzezkoa, erregularra, ildaska nabarmenekin. Kapelaren azala guztiz bereizgarria, leuna eta distiratsua, arrosa-pastel kolorekoa, krema koloreko hondoarekin, eta oso tarteka zuri-krema kolorekoa.
Orriak: Itsatsiak oso zabal, eta tartean zainekin, sabeldun samarrak, hauskorrak, zuriak.
Hanka: 3,5 eta 5,5 cm bitarteko garaierakoa eta cm 1 arteko diametrokoa, erdian, pixka bat klabiformea, nabarmen latza, zuria isla grisaxkekin hezetasunagatik.
Haragia: Urria eta hauskorra, zuria edo grisaxka hezetasunagatik, oinaren inguruan hori kolorekoa. Usain leunekoa frutarena eta zapore min samarrarekin. Erreaktiboak: Guayaco-rekin ahula eta motela (G+); sulfato ferrosorekin arrosa zurbil tonuekin.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Espezie konplexua, bere ingurunean hazten diren beste batzuengandik oso hurbilekoa, hala nola, Russula silvestris edo Russula emetica, eta zuzen bereizteko azterketa mikroskopikoa beharrezkoa da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazken hasieran. Urkien azpian zohikaztegietan, Sphagnum artean.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 133 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) AVM Asociacion Vallisoletana de Micologia 1986.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Catalogo micológico. Banco de setas.
* ↑ Russula betularum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q580098
* Multimedia: Russula betularum / Q580098
* Espezieak: Russula betularum
# Russula azurea

Russula azurea Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria, Russula virescens eta Russula cyanoxantha perretxikoek baino pixka bat kalitate gutxiago du.

## Deskribapena

Kapela: Txikia. 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbila baina berehala zabaltzen da, hondoratua, titi diskoide batekin, erregularra, ertz sotila, ia leuna. Kapelaren azala zati batean bereizgarria, opakua, eta pixka bat pruinadun-pikortsua. Urdin-more aldakor kolorekoa, urdin argitik itsas-urdinera, purpura, more-grisa edo oliba kolorekoa …, erdia apur bat ilunagoa.
Orriak: Aldatzen ez den zuri garbi kolorekoak, adnatuak, estu, urkilatuak, nahiko zabalak, ertzean sardexka forman.
Hanka: Motza, 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, erregularra, batzuetan oinarrian loditua, zuri garbia, distiratsu samarra.
Haragia: Trinkoa, hauskorra ez, zuria, usaingabea, zapora gozokoa, atsegina. Sulfovanilina erreaktiboarekin urdin kolorea hartzen du eta sulfato ferrosorekin laranja kolorea. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. Azurea epitetoa ere latinetik dator, urdin esan nahi duen “azuraus” hitzetik. Kapelaren koloreagatik.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua

Identifikazioa: urdin-morea orriak eta hanka zuriak, haragi trinkoa, zapore atsegina. Russula anatina handiagoa da, orri horixkak ditu (ez zuriak), isla lila-berdexkak.

## Sasoia eta lekua

Uztailetik urrira. Mendiko koniferoetan: izei gorrietan (Picea excelsa), pinuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Txina, Taiwan, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 121 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 385 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velazquez Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Catalogo micológico. Banco de setas.
* ↑ Russula azurea: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1444869
* Multimedia: Russula azurea / Q1444869
# Russula amoenicolor

Russula amoenicolor Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Jateko modukoa dela uste da, baina kalitate eskasekoa.
Sinonimoak: Russula mariae.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, globo itxura samarrekotik zabaldura. Ertz irregularra, kamutsa, zeharrargitsua, zertxobait ildaskatua. Azala matea, kapelaren erdiraino bereiz daitekeena, pixka bat belusduna, erdian pruinarekin. Kolore anitza: gorri-purpura-morea, berdexkaz edo marroiz koloregabetu daiteke.
Orriak: Libreak edo adnatuak, zabal, orrien artean zainekin, koipetsu samarrak, zuri-krema kolorekoak distira okre kolorekoekin, ertzetan moreak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, trinkotik harro zimurtsura, leizetsua, okertzeko joerarekin, oinarrian mehetua, zuria tonu horixkekin edo gorrixka-moreekin.
Haragia: Lodia, zuria (kapelan arrosa). Usain fungiko sendoa eta iraunkorra (intsentsu usaina), zapore meleka. Espora jalkina krema ilun kolorekoa.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik dator, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Russula amoena delakoarekin nahas daiteke, baina hau txikixeagoa da (2-8) eta tonu berdexka gutxiago ditu.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Mediterraneoko giroan. Koniferoen baso mistoetan (pinazi-pinuan) eta hostozabaletan (haritza, artea).

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) AVT. (1986). Asociacion Vallisoletana de Micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 58 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q995570
* Multimedia: Russula amoenicolor / Q995570
# Russula aquosa

Russula aquosa Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi hauskorra, urria, zapore txarreko orriak. Ez du balio janaria prestatzeko.
Sinonimoak: Russula carminea, Russula fragilis var. carminea, Russula emetica var. acquosa.

## Deskribapena

Atala:Atropurpurinae/violaceinae.
Kapela: 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, erdiesferikotik ganbilera, zapala, eta, azkenik, oso deprimitua erdian, ertz ildaskatua, erdiraino bereiz daitekeen azala, mamitsua, uhindua, hezea, distiratsua, purpura-arrosa kolorekoa ilunagoa erdian.
Orriak: Adnatuak, zabal, hauskorrak, orrien arteko zainekin, urkilatuak oinaren ondoan, zuriak.
Hanka: 4 eta 10 cm bitarteko garaierakoa, zimurtsua, hauskorra, zuria (grisa lehorrean), oinarrira mehetua eta ildaskatua.
Haragia: Gutxi, hauskorra, zuria (kapelaren azpian gorrizta), fruta usaina du eta zapore gozoa (min-mingotsa orrietan). Sulfato ferroso erreaktiboarekin, arre zurbil kolorekoa bihurtzen da. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

## Jangarritasuna

Ez du balio sukaldaritzarako

### Nahasketa arriskua

Russula fragilis delakoarekin nahas daiteke, honek orri krenulatuak ditu (tolesturak edo oskarratua). Sulfato ferroso-rekin arrosa-krema kolorea hartzen du.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren hasieran. Espezie urria. Lurzoru oso hezea duten mendiko basoetan (urkia, pinua)

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 72 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Russula aquosa: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2596296
* Multimedia: Russula aquosa / Q2596296