# Joanna Haigh

Joanna Dorothy Haigh (1954ko maiatzaren 7a) fisikari eta akademiko ingelesa da. Imperial College Londonen atmosferaren fisikako irakaslea da, eta Klima Aldaketa eta Ingurumenerako Grantham Institutuko zuzendarikidea. Imperial College Londoneko Fisika Departamentuko zuzendaria izan zen. Royal Societyko kide eta Meteorologia Errege Elkarteko presidente ohia ere bada.

## Hezkuntza eta lehen urteak

1954an jaio zen. Hitchin Girls' School-en hezia izan zen, eta ondoren Hitchin-eko (Hertfordshire) Nesken Gramatika Eskolan. Fisika ikasi zuen Oxfordeko Unibertsitatean, eta Bachelor of Arts (BA) batekin graduatu zen. Ondoren, Zientzia Maisutza (M.Sc.) meteorologian Imperial College Londonen egin zuen. Oxfordeko Somerville Collegera itzuli zen 1980an, fisika atmosferikoan Filosofiako (DPhil) doktorego bat osatzeko, C.D. Walshawren begiradapean. Bere doktore-tesiak "Zirkulazio orokorraren bi dimentsioko eredu batekin egindako esperimentuak" izena hartu zuen.

## Karrera akademikoa

Atmosfera fisikako irakaslea da Imperial College Londonen. 2014tik, Klima Aldaketa eta Ingurumen Grantham Institutuko zuzendarikidea izan da. Lehenago, Fisika Departamentuko zuzendaria izan zen Imperial College Londonen, 2009 eta 2014 artean.

### Ikerketak

Eguzki-aldakortasunean egindako lanagatik da ezaguna, baita transferentzia erradiatiboan, estratosfera/troposfera akoplamenduan eta klimaren modelizazioan egindako lanengatik ere. Journal of the Atmospheric Sciences aldizkariaren editorea izan da, eta Klima Aldaketari buruzko Gobernu Arteko Adituen Taldearen Hirugarren Balorazio Txostenaren egileetako bat.

### Klima-aldaketari buruzko ikuspegiak

Klima-aldaketari buruzko iritzi zientifikoa babesten du, CO2 isuri antropogenikoei buruzkoa, berotegi-efektua areagotuz.
2016ko ekainean adierazi zuen karbono dioxidoaren egungo isurketa-mailak igotzen jarraituko balu, 5 ºC-ko igoera izango lukeela industriaurreko tenperaturen erregistrotik, eta tenperatura ez igotzea lortzeko, karbono-isuriak erabat eten beharko liratekeela. Etorkizunari buruz baikor zegoela ere adierazi zuen, COP21 konferentziaren ondoren, baina geroago, Donald Trump Estatu Batuetako presidente bihurtu zenean, esan zuen:
   "Trumpek esaten duena egiten badu, eta beste batzuek gauza bera egiten badute, nire sentimendua da beldurtuta nagoela. Oso beldurtuta".

## Argitalpen batzuk

* Joanna D. Haigh, Peter Cargill. 2015. The Sun's Influence on Climate. Princeton Primers in Climate. Princeton University Press, 216 or. ISBN 1400866545, ISBN 9781400866540
* Joanna Dorothy Haigh, Michael Lockwood, Mark S. Giampapa. 2006. The Sun, Solar Anals and the Climate: Saas-Fee Advanced Course 34, 2004. Swiss Society for Astrophysics and Astronomy, v 34 Saas-Fee Advanced Course. Editoreak Isabelle Rüedi, Manuel Güdel, Werner Schmutz, arg. Springer Science & Business Media, 426 or. ISBN 354027510X, ISBN 978354040275107

## Sariak eta aintzatespenak

* 2013an, Errege Ohoreen Urte Berrian, Haigh Britainiar Inperioko Ordenaren (CBE) komendadore izendatu zuten, "fisikari egindako zerbitzuengatik".
* Meteorologia Errege Elkarteko presidentea izan zen, eta gero presidenteordea izatera pasatu zen. 2013an, Errege Elkarteko (FRS) kide hautatu zuten. Bere izendapenean hau irakurri zen:
   "Erdialdeko atmosferan eguzki-eraginen arloan duen lidergo zientifikoagatik eta efektu horiek zirkulazio troposferikoak nola modulatu eta Lurraren gainazalera heda daitezkeen ereduagatik nabarmendu zen. Atmosferaren transferentzia erradiatiboaren modelizazioan duen ezagutzak ahalbidetu zuen konputazionalki azkar baina zehatzak diren erradiazio-transferentzia eskemak garatzea, horietako batzuk gaur egun mundu osoko klima-modelizazio taldeek erabiltzen dituztenak. Eguzkiak kliman duen eraginaren mekanismo guztiz berritzaile bat proposatuz eta frogatuz, efektu txiki eta sotilak, baina argigarriak, onartu ditu".
* 2004an, Fisika Institutuko Charles Chree domina eta saria jaso zuen; eta, 2010ean, Royal Meteorological Society Adrian Gill saria eguzkiaren aldakortasunari eta kliman dituen ondorioei buruz egindako lanagatik.
* 2020ko azaroan BBC Radio 4 Woman's Hour Power list 2020-n sartu zen. Jim Al-Khalili-k elkarrizketatu zuen The Life Scientific-erako 2013an.
* Haigh Fisika Institutuko (FInstP) kidea da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2017-05-07). «Joanna Dorothy Haigh, física» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* 1 2 (Ingelesez) «Haigh, Prof. Joanna Dorothy, (born 7 May 1954), Professor of Atmospheric Physics, 2001–19, now Emeritus, and Distinguished Research Fellow, since 2019, Imperial College London» WHO'S WHO & WHO WAS WHO doi:10.1093/ww/9780199540884.001.0001/ww-9780199540884-e-258354. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Haigh, J.; Haigh, Joanna. (1980). Experiments with a two-dimentional model of the general circulation. University of Oxford (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) ««Home - Professor Joanna D. Haigh»» Imperial College London (Imperial College London) 2024-05-01 (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) «"Past Heads of Department"» Imperial College London (Imperial College London) 2024-05-01 (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ Haigh, Joanna D.; Roscoe, Howard K.. (2009-11-01). The Final Warming Date of the Antarctic Polar Vortex and Influences on its Interannual Variability. doi:10.1175/2009jcli2865.1. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ Haigh, J. D.; Blackburn, M.. (2006). "Solar Influences on Dynamical Coupling Between the Stratosphere and Troposphere" (. Space Science Reviews. 125 (1–4): 331..
* ↑ (Ingelesez) Haigh, Joanna D.. (2003-01-15). Coates, A. J. ed. «The effects of solar variability on the Earth's climate» Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences 361 (1802): 95–111. doi:10.1098/rsta.2002.1111. ISSN 1364-503X. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) Haigh, Joanna D.. (2001-12-07). «Climate Variability and the Influence of the Sun» Science 294 (5549): 2109–2111. doi:10.1126/science.1067013. ISSN 0036-8075. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ Haigh, J. D.; Pyle, J. A.. (1979-05-01). «A two-dimensional calculation including atmospheric carbon dioxide and stratospheric ozone» Nature 279: 222–224. doi:10.1038/279222a0. ISSN 0028-0836. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ "IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change". ipcc.ch. (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) «World v Trump on global climate deal?» BBC News 2017-01-21 (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ «Page 8 | Supplement 60367, 29 December 2012 | London Gazette | The Gazette» www.thegazette.co.uk (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) «New Year Honours lists 2013» GOV.UK (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) «Royal Meteorological Society» RMetS (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* 1 2 (Ingelesez) «BBC Radio 4 - The Life Scientific, Joanna Haigh» BBC (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ «Joanna Dorothy Haigh | Royal Meteorological Society» web.archive.org 2014-10-18 (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).
* ↑ (Ingelesez) «BBC Radio 4 - Woman's Hour - Woman's Hour Power List 2020: The List» BBC (Noiz kontsultatua: 2024-05-14).

## Kanpo estekak

* Truth Will Out- Berotze globala gizakiaren jarduerak eragiten du (ingelesez)
* Egilearen bibliografia ReseachGate-n
* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Joanna Haigh» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q6205839