OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 3639 Weidenschilling

3639 Weidenschilling asteroide baten izena da. 1985eko urriaren 15ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1985 TX izena zeraman. Ondoren Stuart J. Weidenschilling omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3639 Weidenschilling asteroidearen orbitak batez beste 2,249 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,038 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,459 distantziara. Eszentrikotasuna 0,094 da, eta makurdura orbitala 3,54ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.0 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q607118
# 364
## Gertaerak

* Jovianok Mesopotamia eman zien persiarrei.
* Otsailaren 28a – Valentiniano I.a Erromako enperadore izendatu zuten.
* Martxoaren 28a – Bere anaiak Valente Ekialdeko erromatar enperadorea izendatu zuen.

## Heriotzak

* Otsailaren 17a – Joviano Erromatar Inperioko enperadorea (j. 332 inguru)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47970
* Multimedia: 364 / Q47970
# 845 Naëma

845 Naëma asteroide gerrikoan aurkitutako 845. asteroidearen izena da. 1916ko azaroak 16an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AS zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157388
# 847
## Heriotzak

* Urtarrilaren 27a – Sergio II.a, Aita santua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30354
* Multimedia: 847 / Q30354
# 844
## Gertaerak

* Azaroaren 11 – Kordobako Emirerria eta bikingoen arteko Tabladako gudua

## Jaiotzak

* Urtarrilaren 11 – Abd Allah I.a Kordobakoa, Kordobako VII. emir omeiarra (h. 912).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 25a – Gregorio IV.a, Aita santua.
* Garindo Gartzeitz, Aragoiko kondea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23835
* Multimedia: 844 / Q23835
# 844 Leontina

844 Leontina asteroide gerrikoan aurkitutako 844. asteroidearen izena da. 1916ko urriak 1ean aurkitu zuen J. Rhedenek Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AP zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157383
* Multimedia: 844 Leontina / Q157383
# 845
## Gertaerak

* Martxoaren 29a – Vikingoek Paris arpilatu (ziur asko Ragnar Lodbroken aginpean) eta erreskate erraldoia eskatu, alde egitearen truke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25103
* Multimedia: 845 / Q25103
# 842 Kerstin

842 Kerstin asteroide gerrikoan aurkitutako 842. asteroidearen izena da. 1916ko urriak 1ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AM zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q601282
* Multimedia: 842 Kerstin / Q601282
# 846
## Jaiotzak

* Azaroaren 1a – Luis II.a Frantziakoa, Akitania eta Mendebaldeko Frantziako erregea (h. 879).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30454
* Multimedia: 846 / Q30454
# 846 Lipperta

846 Lipperta asteroide gerrikoan aurkitutako 846. asteroidearen izena da. 1916ko azaroak 26an aurkitu zuen K. Gyllenbergek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AT zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157398
# 843
## Kanpo estekak

* Datuak: Q23469
* Multimedia: 843 / Q23469
# 843 Nicolaia

843 Nicolaia asteroide gerrikoan aurkitutako 843. asteroidearen izena da. 1916ko irailak 30ean aurkitu zuen Holger Thielek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AN zen. Asteroide galdua izan zen 65 urtez, 1981ean Heidelbergetik berraurkitu zen arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157380
# 1900 Katyusha

1900 Katyusha asteroide gerrikoan aurkitutako 1900. asteroidearen izena da. 1971ko abenduak 16an aurkitu zuen Tamara Smirnovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 YB zen. Bere izena Katyusha ezizenez ezagutzen zen Jekaterina Ivanovna Zelenko hegazkin pilotuagatik jasotzen du, Bigarren Mundu Gerrako gudu batean hil zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145580
# 1901 Moravia

1901 Moravia asteroide gerrikoan aurkitutako 1901. asteroidearen izena da. 1972ko urtarrilak 14an aurkitu zuen Lubos Kohoutekek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1972 AD zen. Bere izena Txekiar Errepublikako Moravia eskualdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145591
# 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
## Dominak

Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, bi domina lortu eta 12. postuan egongo litzateke, Kubarekin batera.

## Parte hartzaileak kirolaren arabera

Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 19 kirol olinpikoetatik bitan hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainia eta Frantziako selekzioarekin.
| Zb. | Kirola | Gizonak | Emakumeak | Guztira |
| 1 | Pilota | 2 | 0 | 2 |
| 2 | Eskrima | 1 | 0 | 1 |
| | Guztira | 3 | 0 | 3 |

## Kirolarien zerrenda

Hona hemen Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252445
# 1900eko hamarkada

1900ko hamarkadak 1900etik 1909. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1890koa - 1900koa - 1910koa |
| Urteak: | 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36574
* Multimedia: 1900s / Q36574
# 1900eko Home Nations Txapelketa

1900eko Home Nations Txapelketa Errugbi txapelketa honen hemezortzigarren ekitaldia izan zen. 1900eko urtarrilaren 6an hasi eta martxoaren 17an bukatu zen. Gales izan zen bigarrenez txapeldun, partida guztiak irabaziz gainera.

## Txapelketa
### Puntuazio sistema

Entseguak hiru puntu balio zituen eta gauzatzeak beste bi. Dropak eta markako goalak lau puntu balio zituzten eta zigor kolpeak hiru.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.

### Historia

Txapelketako lehenengo bi partidetan Galesek erraz garaitu zituen Ingalaterra eta Eskozia. Hirugarren partida txapelketako azken izan zen eta Irlandari irabaziz Koroa hirukoitza eskuratu zuen.

## Sailkapena

1900eko Home Nations Txapelketa :
| | Taldea | Puntuak | Jokatuak | Irabaziak | Berdinduak | Galduak | Alde | Aurka | Diferentzia |
| 1 | Gales | 6 | 3 | 3 | 0 | 0 | 28 | 6 | +22 |
| 2 | Ingalaterra | 3 | 3 | 1 | 1 | 1 | 18 | 17 | +1 |
| 3 | Eskozia | 2 | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 12 | -9 |
| 4 | Irlanda | 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 4 | 18 | -14 |

## Partidak

| Eguna | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa | Egoitza |
| 1900-1-6 | Ingalaterra | 3 - 13 | Gales | Gloucester |
| 1900-1-27 | Gales | 12 - 3 | Eskozia | Swansea |
| 1900-2-3 | Ingalaterra | 15 - 4 | Irlanda | Richmond (Londres) |
| 1900-2-24 | Irlanda | 0 - 0 | Eskozia | Dublin |
| 1900-3-10 | Eskozia | 0 - 0 | Ingalaterra | Edinburgo |
| 1900-3-17 | Irlanda | 0 - 3 | Gales | Belfast |

## Sariak

| Saria | Taldea |
| Home Nations Txapelketa | Gales |
| Koroa hirukoitza | Gales |
| Zurezko koilara | ez |
| Kalkuta Kopa | berdinketa |

## Palmaresa

1900 arteko bakarkako garaipenak.
| # | Taldea | Garaipenak |
| 1 | Eskozia | 4* |
| 2 | Ingalaterra | 3 |
| 2 | Irlanda | 3 |
| 4 | Gales | 2 |
(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Erreferentziak

* ↑ Godwin, Terry. (1984). The International Rugby Championship 1883-1983. Willow ISBN 0-00-218060-X. PMC 59798796. (Noiz kontsultatua: 2023-02-23).

## Kanpo estekak

* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
* Datuak: Q1271135
# 1900eko Paris-Roubaix

1900eko Paris-Roubaix :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 5. Paris-Roubaix |
| Data | 1900.eko apirilak 15 |
| Luzera | 268 km |
| Herrialdea | Frantzia |
| Irteera-lekua | Chatou |
| Helduera-lekua | Roubaix |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Émile Bouhours |
| Txapeldunordea | Josef Fischer |
| Hirugarrena | Maurice Garin |
| ◀1899 | 1901▶ |
| | Dokumentazioa |
1900eko Paris-Roubaix txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 5. edizioa izan zen. Urte hartako apirilaren 16an egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Irabazlea Émile Bouhours frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra

Azken emaitza (1-10) :
| Sailk. | Txirrindularia | Taldea | Denbora |
| 1 | Émile Bouhours | - | 7o 10' 30" |
| 2 | Josef Fischer | - | + 18' 00" |
| 3 | Maurice Garin | - | + 38' 30" |
| 4 | Lucien Itsweire | - | + 56' 30" |
| 5 | Oscar Lepoutre | - | + 1o 55' 30" |
| 6 | Edouard Simon | - | + 3o 29' 30" |
| 7 | Edmond Dubreucq | - | + 3o 37' 30" |
| 8 | Hyppolite Aucouturier | - | + 4o 01' 30" |
| 9 | Emile Paigie | - | + 5o 04' 30" |
| 10 | Lucien Pothier | - | + 5o 39' 30" |

## Erreferentziak

* ↑ cyclebase.nl

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3365159
* Multimedia: 1900 Paris-Roubaix / Q3365159
# 1512 Oulu

1512 Oulu asteroide gerrikoan aurkitutako 1512. asteroidearen izena da. 1939ko martxoak 18an aurkitu zuen Heikki A. Alikoskik Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1939 FE zen. Bere izena Oulu hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140315
* Multimedia: 1512 Oulu / Q140315
# 1514
## Gertaerak

* Habanako hiria eraiki zen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Otsailaren 16a – Georg Joachim Rheticus, austriar astronomoa eta matematikaria (h. 1576).
* Maiatzaren 28a – Shimazu Takahisa, Shimazu klaneko hamabosgarren buruzagia (h. 1571).
* Abenduaren 31 – Andres Vesalio, flandriar anatomista (h. 1564).
* Pedro Arana, bizkaitar militar eta funtzionarioa (h. 1598).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 9a – Ana Bretainiakoa, Bretainiako dukesa eta Frantziako erregina ezkontidea (j. 1477).
* Martxoaren 11 – Donato Bramante, Pizkundeko arkitekto italiarra (j. 1444).
* Martxoaren 11 – Karlota Albretekoa, Albret familiako noble frantses aberatsa, Joanes III.a Nafarroakoaren arreba (j. 1480).
* Ana Nassau-Dillenburgekoa, flandriar-alemaniar filantropoa eta noblea (j. c. 1441).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6204
* Multimedia: 1514 / Q6204
# 1511ko elurrezko miraria

1511ko elurrezko miraria (nederlanderaz: de sneeuwpoppen van 1511 edo Dwonder van claren ijse en snee -elur eta izotz argiaren miraria) Bruselako protesta bat izan zen, non bertako biztanleek 110 elurrezko panpin satiriko eraiki zituzten. Elurrezko panpinen erdiak baino gehiagok ezaugarri pornografikoak edo sexualak erretratatzen zituela estimatzen da. Gizon bat limurtzen ari zen elurrezko moja bat, herriko iturri aurrean sexu harremanak zituen elurrezko gizon bat eta elurrezko mutil biluzi bat, elurrezko gizon mozkor baten ahoan pixa egiten. Elurrezko unikornioak ere baziren, elurrezko sirenak, elur dentista bat, eta elurrezko prostitutak jendea hiriko auzo gorrira erakartzen. Sortutako elurrezko panpin politikoen artean, "Magalean adarbakarra zuen elurrezko birjina bat" zegoen, Coudenbergeko duke-jauregiaren aurrean eraikia, Karlos V. Erromatar Inperio Santuaren etxea. Hau, kanpoan zela eta, bere izeba Margaret Austriakoarekin Malinesen bizi zela protestatzen ari zen.
Mirakuluaren aurretik, sei aste egon ziren eguraldi hotzarekin. Populazioaren hazkundearekin eta nekazarien eta Habsburgeko Etxearen arteko desoreka handi batekin batera, bertako biztanleek elurrezko gizonak erabiltzea erabaki zuten protesta egiteko. Klase sozioekonomiko ezberdinek elurrezko gizon mota ezberdinak eraiki zituzten. Ondorioz, behartsuek klase nagusiek eraikitako elurrezko gizonak suntsitu zituzten. Azkenean, Miraria bukatutzat eman zuen hurrengo udaberri beroan elurrak jo zuenean, eta horrek uholdeak eragin zituen Bruselan. Handik hilabete batera, ur guztia desagertu zenean, Frantziako erregeak 1.000 urrezko txanpon eman zizkion hiriari.
Jan Smeken poeta holandarrak "Dwonder van claren ijse en scnee" (izotz eta elur garbiaren miraria) olerkian idatzi zuen Mirariari buruz.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eckstein, Bob. (2018-12-13). «The Raunchy, Comical, Political Snowman Invasion of 1511» Atlas Obscura (Noiz kontsultatua: 2021-01-09).
* 1 2 «Mixcloud» Mixcloud (Noiz kontsultatua: 2021-01-09).
* ↑ Pleij, Herman. (1990). «Urban Elites in Search of a Culture: The Brussels Snow Festival of 1511» New Literary History 21 (3): 629–647. doi:10.2307/469131. ISSN 0028-6087. (Noiz kontsultatua: 2021-01-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24969549
# 1513
## Gertaerak
### Euskal Herria

* Otsailaren 26a – Gipuzkoako armarrian 12 kanoi ipini zituzten, nafarren gaineko garaipena ospatzeko. 1979ko uztailaren 2an kendu zituzten.
* Ekainaren 1a – Zangozan herri matxinada piztu zen Gaztelako inbasoreen aurka, soldadu batzuek herritar bat jipoitu ostean. Istiluetan bi zangozar eta bi soldadu hil ziren.

### Mundua

* Martxoaren 27a – Juan Ponce de Leon espainiar konkistatzaileak lehen lehorreratzea egin zuen Floridan.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Irailaren 24a – Katalina Saxonia-Lauenburgokoa, Suediako erregina ezkontidea (h. 1535).
* Elisabet Nafarroakoa, Nafarroako Erresumako infanta (h. 1560).
* John Knox, eskoziar teologoa, apaiza eta Presbiterianismoaren sortzailea (h. 1572)

## Heriotzak

* Otsailaren 20a – Joan I.a Danimarkakoa, Danimarka, Norvegia eta Suediako erregea (j. 1455).
* Otsailaren 21a – Julio II.a, Aita santua (j. 1443).
* Irailaren 9a – Jakobo IV.a Eskoziakoa, Eskoziako erregea (j. 1473).
* Azaroaren 24a – Guy de Blanchefort, Jerusalemgo San Joan Ordenaren 42. Maisu Handia (j. 1446).
* Pinturicchio, italiar pintorea (j. 1454).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6200
* Multimedia: 1513 / Q6200
# 1511 Daléra

1511 Daléra asteroide gerrikoaan aurkitutako 1511. asteroidearen izena da. 1939ko martxoak 22an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1939 FB zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140297
# 1511
## Jaiotzak

* Apirilaren 2a – Ashikaga Yoshiharu, Ashikaga shogunerriko hamabigarren shoguna (h. 1550).
* Ekainaren 18a – Bartolomeo Ammannati, italiar arkitekto eta eskultore manierista (h. 1592).
* Uztailaren 30a – Giorgio Vasari, italiar margolari eta arkitektoa (h. 1574).
* Urriaren 22a – Erasmus Reinhold, alemaniar astronomo eta matematikaria (h. 1553).
* Luis de Velasco, espainiar noble eta politikaria, Nafarroako erregeordea (h. 1564).
* Diego de Losada, espainiar konkistatzailea (h. 1569).
* Francisco de Orellana, espainiar konkistatzailea (h. 1546).

## Heriotzak

* Irailaren 6a – Ashikaga Yoshizumi, Ashikaga shogunerriko hamaikagarren shoguna (j. 1481).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6188
* Multimedia: 1511 / Q6188
# 1513 Mátra

1513 Mátra asteroide gerrikoan aurkitutako 1513. asteroidearen izena da. 1940ko martxoak 10ean aurkitu zuen György Kulinek Budapestetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1940 EB zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140322
# 1513ko konklabea

1513ko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma), Cappella Parva izan zen eta Leon X.a hautatu zuten aita santu gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1781749
# Abaka

Abaka (Musa textilis) Musaceae familiako landare belarkara da. Zuntza egiteko landatzen da. Musa generoa bananaren genero bera da.
Jatorriz Filipinetakoa da. Klima tropikala behar du, eta Borneon eta Sumatran ere lantzen da .

## Osaketa

Bereziki zelulosa, lignina eta pektina.

## Erabilerak

Zuntza landarearen mamitik lortzen da. Harekin, eguzki eta ur eta haizearen eragina jasatzeko, korda oso gogor eta iraunkorrak egiten dituzte. Papera produzitzeko ere erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Historia
* Plants USDA
* Datuak: Q161097
* Multimedia: Musa textilis / Q161097
* Espezieak: Musa textilis
# Abali

Abali Gipuzkoako Altzaga udalerriko auzo bat da. Altzagako herrigunetik gora Altzagarate auzora doan errepideko bihurgune itxi batean eskuinetara Abali jartzen duen seinaleak auzo honetara iristeko desbideraketa adierazten du. Auzoa bospasei baserrik osatzen dute.
Mendi kaxko batean dagoen auzo honetatik Altzagarate, Gaintza eta Baliarrain udalerrietara doan oinezko bidezidorra ateratzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23001464
# Abako (argipena)

Abako hitzak adiera zebait ditu:
* abakoa, batuketak, kenketak eta biderketak egiteko erabiltzen den tresna;
** abako nepertarra, biderkadurak eta zatidurak kalkulatzeko tresna;
* arkitekturan, abakoa, kapitela koroatzen duen egitura;
* abakoa edo nomograma, balio bat zehazteko erabiltzen den bi dimentsioko diagrama.
# Abal

Abala pertsona batek (abalemaile izenekoa) abaldun baten zorra kitatu edo obligazioa betetzeko hartzen duen konpromiso legala da, abaldunak bere obligazioa betetzen ez badu eta abalemailearen ondasun baten jabetza edo bere kaudimena bermetzat harturik. Obligazioa beteko dela ziurtatzeko berme moduan aurkezten den ondasunari ere abala deritzo. Abalemaile baten abala izatea beharrezkoa izaten da obligazio bat dakarren kontratu bat izenpetu ahal izateko. Oro har, abaldunak abalemaileen konfiantzazko pertsonak izan behar dira, ziurtasun handiz zorra ordaindu edo obligazio beteko dutenak, abalemailearen konpromisoa azkenean bete behar ez izateko.
Adibidez, Kepak auto bat erosi du behar du eta horretarako mailegu bat eskatzen dio bankuari; mailegua emateko bankuak dirua itzuliko duelako berme bat eskatzen dio. Kepak diru-sarrera finkorik ez duenez eta berme moduan erabil daitekeen beste ondasun baten jabe ez denez, bere aitaren lursail bat abal moduan, berak mailegua itzultzen ez badu, jartzea eskatzen dio. Kepa abalduna da eta bere aita abalemailea. Kepak mailegua ordaintzen ez badu, bankuak aitaren lursaila jasoko du ordainketa moduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2328086
# Abakan

Abakan (errusieraz: Абакан; khakaseraz: Ағбан) Errusiako hego-erdialdeko hiria da, Khakasiako hiriburua. 2010ean 165.214 biztanle zituen.

## Geografia

Abakan Minusinsk sakonunearen erdialdean dago, Abakan ibaiaren eskuineko ertzean, ibai horren eta Jeniseiren bilgunetik gertu. Mongolia, Txina eta Kazakhstango mugak hurbil ditu.

## Historia

Abakango gotorlekua (errusieraz: Абаканский острог) 1675. urtean eraiki zuten; Abakansk izenez ere ezaguna zen. Jeniseiko Gobernazioaren barnean egon zen Errusiar Inperioaren aroan. 1823-1931 bitartean Ust-Abakánskoye izan zuen izena; 1931. urtean eman zioten gaur egungo izena eta hiri-izaera.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1931 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 7 700 | 36 652 | 56 416 | 90 136 | 128 311 | 154 092 | 165 197 | 165 214 |

## Ekonomia

Hainbat industria-konpainia daude Abakanen; besteak beste hauxe ekoizten dute nagusiki: nekazaritza- eta abeltzaintza-produktuak, elikagaigintza, industria mekaniko, ehungintza eta egurra.

## Garraioak

1960tik mendebaldeko Siberiako burdinbide linearen abiapuntua da, eta Novokuznetsk, Barnaul, Akmolinsk eta Magnitogorskekin loturik dago. Horrez gain, ibai-portua eta aireportua ditu.

## Hezkuntza

Khakasiako Unibertsitate Estatala dago Abakanen. Hiru teatro daude hirian.

## Klima

Abakanek estepako klima hotza du, BSk Köppen klima sailkapenaren arabera. Urtaroen arteko tenperatura aldea oso handia da eta prezipitazio gehienak udan izaten dira.
Datu klimatikoak (Abakan) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 7.0 | 9.0 | 20.0 | 27.2 | 38.0 | 37.2 | 39.0 | 37.0 | 34.0 | 24.0 | 16.1 | 11.0 | 39.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −13.9 | −9.4 | 1.1 | 9.4 | 18.9 | 23.3 | 26.1 | 23.9 | 16.7 | 6.7 | -5.6 | −13.9 | 7.2 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -18.3 | -15.6 | -4.4 | 2.8 | 11.7 | 17.2 | 20.0 | 17.2 | 10.6 | 1.7 | -9.4 | -17.2 | 1.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −22.8 | −21.1 | −10.0 | -3.3 | 5.0 | 11.1 | 13.9 | 11.1 | 4.4 | -2.8 | −12.8 | −20.6 | −3.9 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −45.0 | −40.0 | −38.1 | −22.2 | −10.5 | −4.9 | 4.1 | 0.5 | −8.0 | −23.0 | −37.5 | −42.8 | −45.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 7.6 | 5.8 | 4.2 | 11.2 | 29.1 | 58.4 | 67.5 | 59.1 | 35.7 | 17.8 | 10.2 | 7.8 | 314.4 |
| Iturria: climatebase.ru ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua. Europako hiriak. .
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru
* ↑ Abakan Global.britannica.com
* ↑ . 2014ko apirilaren 6an begiratua.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Argazkiak
* Datuak: Q875
* Multimedia: Abakan / Q875
# Abako (arkitektura)

    Artikulu hau arkitekturari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Abako (argipena)».
Arkitektura klasikoan, abakoa, ekinoaren gainean jarria, arkitrabearen euskarri lanak eginez kapitela koroatu eta kapitel horren apaindura babesten duen taulatxo formako zati karratu bat zen. Doriar ordenean prisma formako zati batek osatzen du, Joniar ordenean kiribiletan biribilkatzen da, eta Korintiar ordenean sinplifikatu eta liraindu egiten da. Erdi Aroan zimazioaren sinonimoa da.
Egungo egituretan, hormigoi armatuzkoak esaterako, antzekotasun formalagatik (ez funtzionalagatik) abako zutabe batetik gertuko forjaketaren zatiari deritzo, egituran indartua beraren kargak zuzen igortzeko, eta puntu honetan biltzen diren eskaerak (mozketa esfortzuak eta indar momentu negatiboak) jasateko. Gainera, abakoek, trokelatze arriskua nahiko merke zuzentzea ahalbidetzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208454
* Multimedia: Abacus (Viollet-le-Duc) / Q208454
# Abala Bose

Abala Das, Abala Bose eta Lady Bose izenez ezaguna (Barisal, 1865eko abuztuaren 8a - Kalkuta, 1951ko apirilaren 25a), indiar gizarte-langilea eta feminista izan zen. Ezaguna emakumearen hezkuntzan egindako ahaleginagatik eta alargunei laguntzeko egindako ekarpenengatik.

## Ibilbidea

1880ko hamarkadan, Abalari ukatu egin zitzaion Kalkutako Medikuntza Fakultatean ikastea, oraindik ez zirelako emakumeak onartzen fakultatean. 1882an Madrasera (orain Chennai) joan zen Bengalako gobernuaren beka batekin medikuntza ikastera, baina osasun arazoengatik utzi egin behar izan zuen. 1887an Jagadish Chandra Bose zientzialariarekin ezkondu zen. Senarrarekin joan zen hurrengo urteetan kanpora egindako bidaietan.
Hezitzaile gisa lan egiteaz gain, Bose izan zen lehen feministetako bat, eta bereziki babestu zuen neskek eta emakumeek hezkuntzarako duten eskubidea. Modern Review aldizkari ingelesak argitaratutako testuetan, emakumeek hezkuntza hobea jaso beharko luketela argudiatu zuen, "ez gure alabentzako laguntza hobeak egin ditzakegulako... ezta errainaren zerbitzuak bere adopzioaren etxean baliotsuagoak izan daitezkeelako ere, baizik eta emakumea, gizona bezala, batez ere burua delako, eta soilik atal fisikoa eta gorputza dagoelako bigarren lekuan".
Kamini Royk Bethune School-en ikasi zuen harekin feminismoa. Bere senarrak 1916an zaldun titulua lortu ondoren, Lady Bose bihurtu zen.
Lady Bose Brahmo Balika Shikshalaya neskentzako eskolako idazkari izan zen 1910etik 1936ra.
1951ko apirilaren 25ean hil zen, 87 urterekin.

## Erreferentziak

* ↑ Sengupta, Subodh Chandra and Bose, Anjali (editors), 1976/1998, Sansad Bangali Charitabhidhan (Biographical dictionary) Vol I, p23, ISBN 81-85626-65-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3350084
* Multimedia: Abala Bose / Q3350084
# Abergavenny

Abergavenny, galesez: Y Fenni, Galesko hego-ekialdeko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian. Monmouth udalerritik 24 kilometro mendebaldera dago, eta Ingalaterrako mugatik 6 kilometro mendebaldera.
2011ko erroldaren arabera 12.515 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q609161
* Multimedia: Abergavenny / Q609161