OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# C. P. Snow

Charles Percy Snow, Snow baroia (Leicester, 1905eko urriaren 15a - Londres, 1980ko uztailaren 1a) ingeles eleberrigile eta kimikaria izan zen.
Fisika ikasi zuen Cambridgeko Unibertsitatean. Hainbat funtzionario-lanpostutan lan egin zuen. 1957an Snow Baroia izendatu zuten eta Lorden Ganberako kide izan zen.
1932an argitaratu zuen lehen eleberria. Bere lanik ezagunena Strangers and Brothers eleberri saila da. Lanak intelektualak deskribatzen ditu aro modernoko postu akademiko eta gobernukoetan.
1959an eman zuen The Two Cultures hitzaldian gizarte modernoan zientzia eta humanitateen arteko komunikazio falta deitoratu zuen eta, aldi berean, humanitateen edo literatoen aldetik progreso zientifiko eta industriala ignoratu zela aditzera eman zuen. Salaketa horri F.R. Leavis literatur kritikariak erantzun zion eta sona handia hartu zuen “Bi kulturen eztabaida” edo “Leavis-Snow ika-mika” bezala ezagutu zena etorri zen.

## Lanak
### Eleberriak
#### Strangers and Brothers saila

* George Passant (edo Strangers and Brothers), 1940
* The Light and the Dark, 1947
* Time of Hope, 1949
* The Masters, 1951
* The New Men, 1954
* Homecomings, 1956
* The Conscience of the Rich, 1958
* The Affair, 1959
* Corridors of Power, 1964
* The Sleep of Reason, 1968
* Last Things, 1970

#### Beste eleberri batzuk

* Death Under Sail, 1932
* New Lives for Old, 1933
* The Search, 1934
* The Malcontents, 1972
* In Their Wisdom, 1974
* A Coat of Varnish, 1979

### Ez-fikziozkoak

* The Two Cultures and the Scientific Revolution, 1959
* Science and Government, 1961
* The Two Cultures and a Second Look, 1963
* Variety of men, 1967
* The State of Siege, 1968
* Public Affairs, 1971
* Trollope: His Life and Art, 1975
* The Realists, 1978
* The Physicists, 1981

## Erreferentziak

* ↑ Azurmendi, Joxe (2009): ‘’Azken egunak Gandiagarekin’’, Donostia, Elkar. 160. or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333575
# C. J. Hobgood

Clifton James Hobgood (Melbourne, Florida, 1979ko uztailaren 6a) estatubatuar surflaria da.
Hamar urterekin lehen surf txapelketa jokatu zuen eta haurren finalera iritsi zen. Hurrengo urtean txapeldunorde izan zen Estatu mailan. 1999an Munduko surf txapelketan lehiatzen hasi zen eta 2001ean txapeldun izendatu zen. Anaia biki bat dauka, Damien izenekoa, surfean ere lehiatzen dena. C. J. Hobgood surflari kristauen mugimenduko kidea da.
| WSL garaipenak |
| Urtea | Txapelketa | Lekua | Herria |
| 2000 ASP World Tour | Quiksilver Pro France | Hossegor | |
| 2004 ASP World Tour | Billabong Pro Tahiti | Teahupo'o | |
| 2004 ASP World Tour | Quiksilver Pro Japan | Chiba | |
| 2008 ASP World Tour | Billabong Pro Mundaka | Mundaka | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2326835
# C. R. Swart

Charles Robberts Swart (Winburg, Orangeko Estatu Librea, 1894ko abenduaren 5a - Bloemfontein, 1982ko uztailaren 16a) hegoafrikar politikaria izan zen. Hegoafrikako azken gobernadore orokorra eta lehenbiziko presidentea izan zen.
1894an jaio zen Orangeko Estatu Libreko Boer errepublikan. 1902an Orange kolonia britainiar bihurtu zen eta 1910ean Hegoafrikako probintzia.
1914an abokatu lanetan hasi zen, eta Hollywooden denboraldi labur bat eman zuen film mutuetan aktore gisa. Bloemfonteinen abokatua izan zen 1919tik 1948ra.
Alderdi Nazionaleko kidea izan zen eta 1923an aukeratu zuten lehen aldiz diputatu. Justizia ministro izan zen 1948tik 1959ra, eta poliziaren botereak indartu zituen apartheidaren aurkakoak zapaltzeko. Gainera, Hezkuntza, Arte eta Zientzia ministro izan zen 1949 eta 1950 bitartean.
Errepublikaren aldekoa izan arren, 1959an Hegoafrikako gobernadore orokor izendatu zuten. urte geroago, Hegoafrikak Errepublika aldarrikatu zuen, eta Swart aukeratu zuten lehen presidente. Zazpi urterako hautatu zuten, baina 1967an dimititu zuen, agintaldia amaitu baino urtebete lehenago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380398
* Multimedia: C.R. Swart / Q380398
# C. Tangana

Antón﻿ Álvarez Alfaro (Madril, 1990eko uztailaren 16a - ), C. Tangana izenarekin ezaguna, rap abeslari espainiarra da. 2006an Crema izenarekin hasi zuen ibilbidea, Agorazein taldean, Sticky M.A., Jerv.Agz., Fabianni eta I-Aceekin batera. 2017an ezaguna egin zen «Mala Mujer» abestiarekin (Platinozko Disko bikoitza), eta ondoren «Llorando en la Limo» (Platinozko diskoa)​ eta «Bien Duro» (Urrezko disko) abestiekin. Bere bikote ohia zen Rosalíarekin batera «Malamente» abestia sortu zuen, 2018an bi Grammy Latino sari eskuratu zituen abestia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «C. Tangana: «En la escena nacional hay gente muy sensible»» abc 2018-04-23 (Noiz kontsultatua: 2019-08-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «"Mala Mujer" de C. Tangana ya es doble Disco de Platino» Sony Music España 2017-09-08 (Noiz kontsultatua: 2019-08-09).
* ↑ (Ingelesez) «LLORANDO EN LA LIMO DE C. TANGANA YA ES DISCO DE PLATINO» Sony Music Entertainment Latin 2018-07-11 (Noiz kontsultatua: 2019-08-09).
* ↑ (Ingelesez) «BIEN DURO DE C. TANGANA YA ES DISCO DE ORO» Sony Music Entertainment Latin 2018-08-01 (Noiz kontsultatua: 2019-08-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) FLORES, ANA BELÉN GARCÍA. (2018-11-14). «Música | Rosalía, el ascenso imparable de la reina del flamenco pop» RTVE.es (Noiz kontsultatua: 2019-08-09).
* Datuak: Q24960702
* Multimedia: C Tangana / Q24960702
# C. Northcote Parkinson

Cyril Northcote Parkinson (1909ko uztailaren 30a - 1993ko martxoaren 9a) britainiar itsas historialaria izan zen. Batez ere, erakunde burokratikoetatik duen satiragatik da ezaguna. Parkinsonen legea eta beste ikerketa batzuk. (jatorrizko bertsioan, ingelesez: Parkinson 's Law and other studies). Parkinsonen legea eta beste ikerketa batzuk liburu klasiko bihurtu da. Hedapen burokratikoaren saihestezintasunari eta erakunde guztietan sortzen diren eraginkortasunik ezei buruzko ikerketa laburren bilduma da. Giza erakundeetan eta, batez ere, administrazio publikoetan sortzen diren eraginkortasun faltaren satira bat da liburua.
Cambridgeko Unibertsitateko Emmanuel Collegen ikasi zuen eta Londresko King 's Collegen ere bai. Bigarren Mundu Gerra bitartean irakasle ibili zen Erresuma Batuko zenbait akademia militarretan.
1946tik 1949ra, Historia irakatsi zuen Liverpooleko Unibertsitatean, eta 1950ean, Historia Katedra hartu zuen Malaysiako Unibertsitate sortu berrian (gaur egun Singapurreko Unibertsitate Nazionala).
Bere liburuen arrakastarekin, 1958an, katedratik dimititzea erabaki zuen idazketan murgiltzeko.

## Argitalpenak
### Itsasoari buruzko eleberriak

* (Ingelesez) The Devil to Pay]] (1973)(2)
* (Ingelesez) The Fireship (1975)(3)
* (Ingelesez) Touch and Go (1977)(4)
* (Ingelesez) Dead Reckoning (1978)(6)
* (Ingelesez) So Near, So Far (1981)(5)
* (Ingelesez) The Guernseyman (1982)(1)
* (Ingelesez) Manhunt (1990)

### Fikzioa

* (Ingelesez) Ponies Plot (1965)

### Fikziozko pertsonaien biografiak

* (Ingelesez) The Life and Times of Horatio Hornblower (1970)
* (Ingelesez) Jeeves: A Gentleman's Personal Gentleman (1979)

### Itsas-historia

* (Ingelesez) Edward Pellew, 1st Viscount Exmouth (1934)
* (Ingelesez) The Trade Winds, Trade in the French Wars 1793–1815 (1948)
* (Ingelesez) Samuel Walters, Lieut. RN (1949)
* (Ingelesez) War in the Eastern Seas, 1793–1815 (1954)
* (Ingelesez) Trade in the Eastern Seas (1955)
* (Ingelesez) British Intervention in Malaya, 1867–1877 (1960)
* (Ingelesez) Britannia Rules (1977)
* (Ingelesez) Portsmouth Point, The Navy in Fiction, 1793–1815 (1948)

### Entseguak

* (Ingelesez) The Rise of the Port of Liverpool (1952)
* (Ingelesez) Parkinsonen legea (1957). Bere libururik ezagunena. Oraingoz euskaratu gabe.
* (Ingelesez) The Evolution of Political Thought (1958)
* (Ingelesez) The Law and the Profits (1960)
* (Ingelesez) In-Laws and Outlaws (1962)
* (Ingelesez) East and West (1963)
* (Ingelesez) Parkinsanities (1965)
* (Ingelesez) Left Luggage (1967)
* (Ingelesez) Mrs. Parkinson's Law: and Other Studies in Domestic Science (1968)
* (Ingelesez) The Law of Delay (1970)
* (Ingelesez) The fur-lined mousetrap (1972)
* (Ingelesez) The Defenders, Script for a "Son et Lumière" in Guernsey (1975)
* (Ingelesez) Gunpowder, Treason and Plot (1978)
* (Ingelesez) The Law, or Still in Pursuit (1979)

### Audioak

* (Ingelesez) Discusses Political Science with Julian H. Franklin (10 disko LP) (1959)

## Ikus, gainera

* Parkinsonen Legea.
* Parkinsonen huskeriaren legea.
* Datuak: Q352729
* Multimedia: Cyril Northcote Parkinson / Q352729
# C. S. Forester

Cecil Louis Troughton Smith, Cecil Scott "C. S." Forester izengoitiaz ezaguna (Kairo, 1899ko abuztuaren 27a - Fullerton, Kalifornia, 1966ko apirilaren 2a) ingeles eleberrigilea izan zen.
Umetan Ingalaterrara joan zen amarekin. Ez zituen medikuntza ikasketak amaitu eta 1921ean idazten hasi zen. Bigarren Mundu Gerran Estatu Batuetara joan zen eta britainiar propaganda zerbitzuan lan egin zuen. Han Roald Dahl ezagutu zuen eta gerrako esperientziaz idaztera animatu zuen.
Bere eleberri ospetsuenak Horatio Hornblower itsas armadako ofizialari buruzko 12 liburuak dira, Napoleondar gerretan. Bere eleberrietako batzuk, The African Queen kasu, filmak inspiratu zituzten. Detektibeen eleberriak eta Bigarren Mundu Gerran girotutako istorio laburrak ere idatzi zituen.

## Lanak
### Horatio Hornblower

* 1950 Mr. Midshipman Hornblower. Michael Joseph.
* 1941 "The Hand of Destiny". Collier's
* 1950 "Hornblower and the Widow McCool" ("Hornblower’s Temptation" ""Hornblower and the Big Decision"). The Saturday Evening Post
* 1952 Lieutenant Hornblower. Michael Joseph.
* 1962 Hornblower and the Hotspur. Michael Joseph.
* 1967 Hornblower and the Crisis, an unfinished novel. Michael Joseph.
* 1953 Hornblower and the Atropos. Michael Joseph.
* 1937 The Happy Return. Michael Joseph.
* 1938 A Ship of the Line. Michael Joseph.
* 1941 "Hornblower's Charitable Offering". Argosy
* 1938 Flying Colours. Michael Joseph.
* 1941 "Hornblower and His Majesty". Collier's
* 1945 The Commodore. Michael Joseph.
* 1946 Lord Hornblower. Michael Joseph.
* 1958 Hornblower in the West Indies. Michael Joseph.
* 1967 "The Last Encounter". Sunday Mirror, 8 May 1966 (hilondokoa).
* 1964 The Hornblower Companion. Michael Joseph. (Ipuin bat du, "The Point and the Edge", "The Hornblower Atlas," eta "Some Personal Notes,")

### Beste eleberri batzuk

* 1924 A Pawn among Kings. Methuen.
* 1924 The Paid Piper. Methuen.
* 1926 Payment Deferred. Methuen.
* 1927 Love Lies Dreaming. John Lane.
* 1927 The Wonderful Week. John Lane.
* 1928 The Daughter of the Hawk. John Lane.
* 1929 Brown on Resolution. John Lane.
* 1930 Plain Murder. John Lane.
* 1931 Two-and-Twenty. John Lane.
* 1932 Death to the French. John Lane.
* 1933 The Gun. John Lane.
* 1934 The Peacemaker. Heinemann.
* 1935 The African Queen. Heinemann.
* 1935 The Pursued, 2011n argitaratua.
* 1936 The General. Michael Joseph.
* 1940 The Earthly Paradise. Michael Joseph.
* 1941 The Captain from Connecticut. Michael Joseph.
* 1942 Poo-Poo and the Dragons. Michael Joseph.
* 1943 The Ship. Michael Joseph.
* 1948 The Sky and the Forest. Michael Joseph.
* 1950 Randall and the River of Time. Michael Joseph.
* 1955 The Good Shepherd. Michael Joseph.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q430182
# C. W. Ceram

C. W. Ceram izengoitiarekin lan egin eta idatzi zuen Kurt Wilhelm Marek (Berlin, 1915eko urtarrilaren 20a - Hanburgo, 1972ko apirilaren 12a) idazle eta editore alemanak. Rowohlt argitaletxeko editorea izan zen, arkeologiari buruzko dibulgatzaile ezaguna. Izengoiti bat erabiliz idaztea erabaki zuen —bere izena atzerantz ortografiatuz ananym gisa, eta K latinizatuz C gisa—, Hirugarren Reicharen garaian propagandista gisa egin zituen lan filo-naziekin distantzia markatzeko.

## Ibilbidea

Bigarren Mundu Gerran, Propagandatruppe Armada alemaneko propaganda taldeko kidea izan zen. Garai horretako lan ezagunenak Marek izenarekin argitaratuak Wir hielten Narvik (1941) eta Rote Spiegel (1943) izan ziren.
1949an, Ceramek bere libururik ospetsuena kaleratu, Götter, Gräber und Gelehrte: Jainko, hilobi eta jakintsuak. Arkeologiaren garapen historikoaren kontakizun dibulgatiboa da, hainbat hizkutzatan arrakasta lortu zuena 20. mendearen 2. zatian. Aurretik ere egina zuen dezifratze epigrafikoei buruzko lan bat 1935ean, eta ospea lortutakoan ere jarraitu zuen lan dibulgatiboak idazten, arkeologia ardatz hartuta.
Kurt Marek izan zen halaber, Eine Frau in Berlin memoria-liburuaren editorea, lan anonimo honen egilea, Marta Hillersen, pertsonalki ezagutu izanaren ondorioz. Lan hau polemikaz inguratua egon da Alemanian lehen aldiz argitaratu zenetik, bertan tabu izan den gaia kontatzen baita, nola Armada Gorriak bortxaketa masiboak egin zituen Berlinen eta Alemanian, sobietarrek 1945ean naziak azkenean garaitu zituztenean.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «C. W. Ceram» artikulutik itzulia izan da, 2021-03-14 data duen 1012128932 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2021-03-14 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ (Alemanez) Nerger, Klaus. «C.W. Ceram eigentl. Kurt Willy Marek» knerger.de.
* ↑ Luke Harding. (2003-10-05). «Row over naming of rape author» The Observer.
* ↑ Chase, Jefferson S.. (2021). Eight days in May: the final collapse of the Third Reich. Liveright Publishing Corporation, a division of W. W. Norton & Company ISBN 978-1-63149-827-5. (Noiz kontsultatua: 2023-06-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60817
* Multimedia: C. W. Ceram / Q60817
# Breaking the Waves

Breaking the Waves (euskaraz: «Olatuak Apurtzen») Lars von Trier zuzendariaren 1996ko filma daniarra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kontakizuna 1970eko hamarkadan Eskozian leku hartzen du. Pertsonaia nagusia Bess McNeill (Emily Watson) deituriko emakume gazte bat da, hau ekialdeko kostaldean bizi den Eskoziako Elizako komunitate bateko kidea da. Komunitate honek izakera erlijioso oso zorrotza du, erabateko nortasun garbizale duelarik. Emakumeek elizan ezin dute hitz egin, hau da, ez dute inongo ahotsik, ospakizun erlijosoetan ere parte hartu ezin dutelarik.
Filma komunitate honen ardura duen Elizaren Batzarra Bess eta "arrotz" baten arteko ezkontza "baimendu" ala ez erabakitzeko biltzartzen den unean hasten da. Dena delako "harrotz" hau Jan Nyman da (Stellan Skarsgård), itsasoan dagoen petrolio plataforma batean lan egiten duen norvegiarra. Batzarreko agureek Bessen ezkontza onartu egiten dute, aurretik zituzten zalantzak alboratuz.
Jan ezagutu aurretik Bessek bere anaiaren heriotzaren ondorioz sortutako krisi pertsonal bat jasana zuen, horren ondorioz ospitalean ere izana zen. Bere anaiaren alarguna eta koinata Dodo McNeill da (Katrin Cartlidge), herriko ospitaleko erizaina, jatorriz komunitatekoa ez denez "arrotza" ere, eta bertan bizitzen jarraitzeko erabakia hartu eta Bessi lagundu eta zaintzen diona. Ezkondu eta Jan eta Bessek denboraldi alai eta eder bat bizitzen dute, baina handik gutxira Jan denboraldi luze baterako itsasoratzen denean, Dodok Bess zaintzeko ardura berrartzen du.
Bere senarraren itzuleraren itxaronaldi luze eta latzan zehar, ikuslea Bessek Jainko oso zorrotz batekin duen harremanarekin topatuko da. Bessek Jainko horrekin ustezko solasaldiak matenduko ditu, berak galdetu eta berak erantzuten duen bakar hizketa bat, bere ahotsa fina eta ahula entzuten da, Jainkoarena berriz zorrotza eta agintaria. Berak bere buruari Jainkoaren izenean erantzuten dio.

## Aktoreak

* Emily Watson: Bess McNeill
* Stellan Skarsgård: Jan Nyman
* Katrin Cartlidge: Dodo McNeill
* Jean-Marc Barr: Terry
* Adrian Rawlins: Richardson doktorea
* Jonathan Hackett: apaiza
* Sandra Voe: ama
* Udo Kier: marinel sadikoa
* Mikkel Gaup: Pits
* Roef Ragas: Pim
* Phil McCall: aitona
* Robert Robertson: komunitateko burua

## Kanpo estekak

* Breaking the Waves filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q538412
# Breakthru (abestia)

Breakthru Queen rock talde ingelesak 1989an The Miracle diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak

* Queen taldearen Breakthru abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q849262
# Bream (Gloucestershire)

Bream, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian.
2021ean 3.116 biztanle zituen.
* Datuak: Q4959718
* Multimedia: Bream, Gloucestershire / Q4959718
# Breanna Sinclairé

Breanna Elyce Sinclairé (Baltimore,Maryland, Ameriketako Estatu Batuak, 1991 inguruan) Kalifornian bizi den estatubatuar emakumezko opera abeslari transexuala da. Bere ahotsaren ezaugarriei dagokionez, sopranoa da. 2015eko ekainaren 17an Ameriketako Estatu Batuetako beisbol-liga nagusiko partida batean ereserki nazionala abestu zuen lehendabiziko pertsona transgeneroa bihurtu zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bravo, Tony. (2015-06-17). «First transgender singer to perform national anthem at A’s game» San Francisco Chronicle (Noiz kontsultatua: 2017-09-25).
* Datuak: Q24706363
* Multimedia: Breanna Sinclairé / Q24706363
# Breakfast on Pluto (filma)

Breakfast on Pluto (euskaraz Gosaria Plutonen), 2005eko Neil Jordan irlandar zinema zuzendariak zuzendutako komedia eta drama film bat da. Patrick McCabe irlandar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Cillian Murphy, Ruth Negga, Liam Neeson, Stephen Rea eta Brendan Gleeson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Patrick Braden (Cillian Murphy) mutil gazte xarmangarria da, baina itxuraz dirudiena baina gogorragoa. Jaiotzean, 1940ko hamarkadaren amaieraldera eta Ipar Irlandako mugarik hurbil dagoen Tyrellin herri txikian bere amak abandonatua, hasieratik gainontzekoengandik ezberdina zela ohartu zen. Patrick bere adimen eta xarmari esker giro latz batean bizirautea lortuko du, gainera ez du utziko ezerk eta inorrek alda dezaten. Gorabehera eta bizipen ugari biziko ditu, batzuk surrealistak, beste batzuk dibertigarriak eta baita unkigarriak ere, betiere dema eta probei irribarrez aurre egiten dien gazte baten ikuspuntutik, eta gizaki guztien berezko zintzotasunean fedea mantenduz.

## Aktoreak

* Cillian Murphy: Patrick/Patricia "Kitten" Braden
* Conor McEvoy: Patrick Braden, 10 urteko mutikoa
* Stephen Rea: Bertie Vaughan
* Brendan Gleeson: John Joe Kenny
* Liam Neeson: Aita Liam
* Gavin Friday: Billy Hatchett
* Ruth Negga: Charlie
* Laurence Kinlan: Irwin
* Seamus Reilly: Lawrence Feely
* Eva Birthistle: Eily Bergin
* Ian Hart: PC Wallis
* Steven Waddington: Routledge inspektorea
* Ruth McCabe: Ma Braden
* Charlene McKenna: Caroline Braden, Kittyren ahizpa ordea
* Liam Cunningham: 1. motorzalea ("Breakfast on Pluto" abestiaren hasieran)
* Patrick McCabe: Peepers Egan, eskola zuzendaria
* Bryan Ferry: Silky String jauna
* Dominic Cooper: Squaddie diskotekan
* Emmet Lawlor McHugh: Irwin gaztea
* Bianca O'Connor: Charlie gaztea
* Paraic Breathnach: Benny Feely

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q903819
# Breaking Bad

Breaking Bad (euskaraz: «gaiztotzen») Ameriketako Estatu Batuetako telesail dramatiko bat da, Vince Gilliganek idatzia eta ekoiztua. Walter Whiten (Bryan Cranston)-en istorioa kontatzen du, arazo ekonomikoak dituen Kimika arloko irakasle bat, biriketako minbizia duela esaten diotenean. Bere tratamendua ordaintzeko eta bere familiaren etorkizun ekonomikoa ziurtatzeko metanfetamina sortzen hasten da, Jesse Pinkman (Aaron Paul)-ekin batera. Telesaila Albuquerquen (Mexiko Berria) garatzen da, eta ildo nagusia egoeretatik ateratzeko zailtasuna izan ohi da.
Telesaila 2008ko urtarrilaren 20an aireratu zuen Sony Pictures Televisionek, AEB eta Kanadan AMC katearen bidez. Azken sasoia bi partetan zatitu zen, zortzi atalekin bakoitza.

## Pertsonaia nagusiak

* Walter White (Bryan Cranston): Walt kimikari eta irakaslea bat da. Minbizi bat diagnostikatzen diote eta metanfetamina egitea bururatzen zaio bere familiari dirua emateko, hil egingo dela pentsatzen baitu.
* Jesse Pinkman (Aaron Paul): Jesse, Walt-en ikasle oiha zen, ikasketak amaitzean metanfetamina munduan sartu egiten dena. Beranduago Walt-ekin egingo du topo berriz ere, oraingoan ikasle ordez, bere laguntzaile izanik droga munduan.
* Skyler White (Anna Gunn): Walterren emaztea da. Nahiz eta familia bat osatu, haien arteko arazoak ere agertuko dira telesailean zehar.
* Walter White, Jr. (RJ Mitte): Walter eta Skyleren semea da, nerabezaroan dago. Gaixotasun bat dauka eta ibiltzeko muletak behar ditu.
* Hank Schrader (Dean Norris): Hank Marie Schraderekin ezkonduta dago. Marei Schader Skyler Whiten arreba da. Hank polizia da eta bere koinatuaren kasua inbestigatu behar du.

## Prekuela eta sekuela

2015an Better Call Saul spin-off eta prekuela telesaila aireratu zen. Jatorrizko telesaileko Saul Goodman pertsonaia, Walter Whiten abokatua, egiten du protagonista, White ezagutu aurretik sei urte atzera eginez. 2019 arte gutxienez, lau denboraldi eta berrogei atal ekoiztu dira.
2019an El Camino: A Breaking Bad Movie jarraipen filma ekoitzi zuen Netflixek, Jesse Pinkmanen pertsonaia jarraitzen duena telesaileko azken ataleko gertakizunen ostean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1079
* Multimedia: Breaking Bad / Q1079
# Breaking the Law

Breaking the Law (euskaraz: "Legea Hausten") Judas Priest heavy metal talde ingelesak 1980an izen bereko British Steel diskoaren barnean kaleratutako abestia da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Judas Priest: Breaking the Law (1980). IMDb.

## Kanpo estekak

* Judas Priest taldearen Breaking the Law abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2713093
# Breaking Hearts

Breaking Hearts Elton John abeslari britainiarrak 1984an plazaratu zuen estudioko diskoaren izenburua da. Rocket konpainiak plazaratu zuen. Ekoizlea Chris Thomas izan zen eta grabazioa Karibeko Montserrat uhartean egin zen.

## Ezaugarriak

Hau izan zen artistaren 18. albuma. Gehien zabaldu zen abestia "Sad Songs (Say So Much)" izan zen. Estatu Batuetako zerrendetan 13. lekua lortu zuen, eta Britainia Handian 27.a. Recording Industry Association of Americak 1984an Urrezko Diskoa eman zion eta 1998an Platinozkoa.

## Parte hartzaileak

* Elton John – piano, sintetizadorea, Hammond organoa, harmonio, klarinete, ahotsa
* Davey Johnstone – gitarrak, ahotsa
* Dee Murray – baxua, ahotsak
* Nigel Olsson – perkusioa, ahotsak
* Andrew Thompson – saxofoia

## Abestien zerrenda
### A aldea

* "Restless" – 5:17
* "Slow Down Georgie (She's Poison)" – 4:10
* "Who Wears These Shoes?" – 4:04
* "Breaking Hearts (Ain't What It Used to Be)" – 3:34
* "Li'l 'Frigerator" – 3:37

### B aldea

* "Passengers" (John, Taupin, Davey Johnstone, Phineas McHize) – 3:24
* "In Neon" – 4:19
* "Burning Buildings" – 4:02
* "Did He Shoot Her?" – 3:21
* "Sad Songs (Say So Much)" – 4:55

## Erreferentziak

* ↑ https://www.allmusic.com/album/breaking-hearts-mw0000190512?cmpredirect

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1754372