OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joanna Baillie

Joanna Baillie (Bothwell, Eskozia, 1762ko irailaren 11 – Hampstead, Ingalaterra, 1851ko otsailaren 23a) eskoziar poeta eta dramagilea izan zen. Lan gehienak neurtitzetan idatzi zituen. Plays on the Passions (hiru liburukiz osatua, 1798–1812) eta Fugitive Verses (1840) ditu lanik ezagunenak.
* Datuak: Q463302
* Multimedia: Joanna Baillie / Q463302
# Joanna Helbin

Joanna Helbin (Prudnik, 1960ko uztailaren 2a) arkularia da. Polonia ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Joanna Helbin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11727419
* Multimedia: Joanna Helbin / Q11727419
# Joanna Jet

Joanna Jet (Londres, Erresuma Batua, 1961eko abenduaren 18a) britainiar emakumezko aktore pornografiko, zine-zuzendari eta modelo transexuala da. 2015ean AVNren Ospearen Aretoan onartu zuten.

## Ibilbidea

Londresen jaioa, 2000. urtean egin zituen bere lehendabiziko agerraldi profesionalak helduentzako zinemagintzan, Androgeny Productions ekoiztetxeak ekoitzitako Transsexual Beauty Queens 15 eta Shemales at the Hard Rock Cafe DVDetan alegia. Hurrengo urtean, aurpegia feminizatzeko kirurgia egin zioten eta Androgeny, Evil Angel, Devil's films eta Anabolic ekoiztetxeetako DVDen izar nabarmena bilakatu zen. Horrez gain, Joannak bere ekoiztetxea sortu zuen Ameriketako Estatu Batuetan.
Joanna Jetek helduentzako zinemagintzak transexualen kolektiboa aintzat har dezan egiten du lan.

## Erreferentziak

* ↑ [https://avn.com/business/articles/video/class-of-2015-meet-the-avn-hall-of-fame-inductees-583141.html Class of 2015: Meet the AVN Hall of Fame Inductees]

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Joanna Jeten webgune ofiziala
* (Ingelesez) Joanna Jet IMDbn
* Datuak: Q6205861
* Multimedia: Joanna Jet / Q6205861
# Joanna Agius

Joanna Agius (1958ko ekainaren 25a) arkularia da. Malta ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Joanna Agius
* ↑ Joanna AGIUS

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59168192
# Joanna Dworakowska

Joanna Dworakowska (Varsovia, 1978ko urriaren 21a – ibidem, 2024ko apirilaren 13a) poloniar xakelaria izan zen.

## Bizitza

1993an lortu zuen lehen arrakasta, Poloniako Xake Txapelketa irabazi zuenean 20 urte azpiko emakumeen kategorian. Urte berean egin zuen debuta Poloniako Xake Txapelketan emakumezkoen kategoria orokorrean. Guztira, urrezko hiru domina (1997, 1998, 2001), zilarrezko hiru (1995, 2000, 2003) eta brontzezko bat (2006) irabazi zituen txapelketa horretan.
1997an emakumezko maisu handi bihurtu zen eta 2002an nazioarteko maisu.
2004an, zilarrezko domina irabazi zuen Istanbuleko Emakume Ikasleen Munduko Xake Txapelketan.
Hainbat urtez Poloniako emakumezkoen taldeko kidea izan zen. 2002an talde honek hirugarren postua lortu zuen Xake Olinpiadan, 2005ean Europako Taldekako Txapelketa irabazi zuen, eta 2007an bigarren postua lortu zuen txapelketa berean.
2024ko apirilaren 13an hil zen, 45 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Polonieraz) Jahr, Przemysław. «Joanna Dworakowska» Szachy w Polsce 2015-05-06 (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «Dworakowska, Joanna» International Chess Federation (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «8th WUCC Women Instanbul TUR (TUR), 5-11 ix 2004» The Week in Chess jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2014-08-19) (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «35th Chess Olympiad (women): Bled 2002» OlimpBase (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005» OlimpBase (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007» OlimpBase (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q437434
* Multimedia: Joanna Dworakowska / Q437434
# Joanna Cassidy

Joanna Cassidy, jaiotze izenez Joanna Virginia Caskey (1945eko abuztuaren 2a, Haddonfield, New Jersey) estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da. Gaztaroan aktore bilakatu aurretik modelo lanetan ere jardun zuen.

## Filmografia hautatua
### Zinema

* 1982 - Blade Runner
* 1983 - Under Fire
* 1987 - The Fourth Protocol
* 1988 - Who Framed Roger Rabbit
* 1989 - The Package
* 1990 - Where the Heart Is
* 1992 - Don't Tell Mom the Babysitter's Dead
* 1993 - The Tommyknockers
* 1995 - Vampire in Brooklyn
* 1996 - Chain Reaction
* 2001 - Ghosts of Mars

### Telebista

* 2001-2005 - Six Feet Under
* 2011-2013 - Body of Proof

## Kanpo loturak

* Joanna Cassidy aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q236702
* Multimedia: Joanna Cassidy / Q236702
# Joanna (Hego Carolina)

Joanna Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Laurens konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 1.517 biztanle ditu, 8,14034 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Laurens konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2159534
# Joan Santxez Ginea

Joan Santxez Ginea XV. mendeko bandokide bizkaitarra izan zen. Belasko etxekoen kontra borrokatu zen Lope Gartzia Salazarrekin batera. Bizkaiko korrejidorea zen Pedro Gomezek Bizkaiko mailegu-emaile egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Ginea, Joan Santxez. .
* Datuak: Q47542915
# Joan Tardà

Joan Tardà i Coma (Cornellà de Llobregat, 1953ko irailaren 26a) kataluniar katedradun eta politikari errepublikar eta independentista bat da. Cornellà de Llobregat udalerrian Esquerra Republicana de Catalunya alderdiko zinegotzia izandakoa eta gaur egu, Espainiako Diputatuen Kongresuan ERCko diputatua eta bozeramailea da.
* Datuak: Q3754732
* Multimedia: Joan Tardà i Coma / Q3754732
# Joan Saxoniakoa

Joan (alemanez: Johann Nepomuk Maria Joseph Anton Xaver Vincenz Aloys Franz de Paula Stanislaus Bernhard Paul Felix Damasus) (Dresden, 1801eko abenduaren 12a - ibidem, 1873ko urriaren 29a) Saxoniako Erresumako erregea izan zen 1854tik 1873ra.
1854an errege bihurtu zen bere anaia Frederiko Augusto II.a Saxoniakoaren ondoren. Bere erregealdian epailetza antolatu zen, trenbide sarea zabaldu zen eta merkataritza askatasuna sartu zen. Saxoniak Austriako aldean parte hartu zuen Austria-Prusia Gerran. Gerraren porrotaren ondoren Austria Iparraldeko Alemaniar Konfederazioan sartu zen eta 1871n Alemaniar Inperioan.
1822an Amalia Bavariakoarekin ezkondu zen eta bederatzi seme-alaba izan zituzten. Hil ondoren, Alberto semea izan zuen oinordeko.
* Datuak: Q57538
* Multimedia: John of Saxony / Q57538
# Joan Siziliakoa

Joan Siziliakoa eta Anjou (1317-Milo 1348) Catanian, Sizilian jaio zen. Jatorri aragoiarra zuen eta noble-titulu asko izan zuen: Randazzoko Dukea, Atenaskoa, Neopatriakoa, Maltako Kondea eta Siziliako erregeordea 1342tik 1348ra.

## Biografia

Joan Frederiko II.a Siziliakoa eta Leonor Anjoukoaren semea zen. Haren anaia, Petri II.a Siziliakoa, eta haren hiloba, Luis Siziliakoa, tronuan egon ziren bitartean, bera izan zen erresumako noble boteretsuena; Luis Siziliakoa adin txikikoa izan zen bitartean bera izan erregeordea, alegia.
Bere erregordetzaren garaian bakea gorde zuen. Hori lortu zuen nahiz eta Siziliako aristokraziak zuen iritziaren aurka, bera Aragoiko Erresumaren aldeko jarrera izan. Izurri Beltzaen ondorioz 1348an hil zen. Hil aurretik, Blasco Alagoikoa oinordeko bezala izendatu zuen. Cataniako katedralean dago lurperatuta, aitarekin eta hilobarekin batera.
* Datuak: Q557092
# Joan Tarazonakoa

Joan Tarazonakoa (Nafarroako Erresuma, ? – Erroma, 1211ko irailaren 2a) nafar elizgizona izan zen.
Gazte-gaztetik Iruñeko katedralean hezia, Petri Artaxoakoa apezpikuaren idazkaria izan zen eta baita Done Mikel in Excelsis santutegiaren abadea eta artxidiakonoa ere. Martin Tafallakoa apezpikuaren alde eta Antso VI.aren kontra egin zuenez, erregearekin harreman txarrak izan zituen.
Erregea hilda, 1205ean Antso VII.ari esker, Iruñeko apezpiku hautatu zuten, elizbarrutiaren zorrak kitatzeko helburuarekin hautatua ere. Kabildoak ez zuen bere izendapena begi onez ikusi eta simoniaren akusaziopean salatu zuen. Inozentzio III.ak kabildoaren alde egin zuen baina kabildoak, erregeak mehatxatuta, ez zuen ordezko bat hautatu
Tartean apezpikuak kabildoren oniritzirik gabe erabakiak hartu zuen: 4.000 oboloen truke Martin Perezi artxidiakonotza eta Elizaren hainbat lur saldu zituen, tartean Deio eta Uharteko gazteluak erregeari emanez.
1209an kabildoko kanonikoek erregearen aurka egin zutenez, honek gehienak erbestearazi zituen. 1210ean apezpikua Erromara joan zen epaimahaiaren aurrean izateko baina epaia eman baino lehen hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ 1704an José Moretek (Anales de Navarra, XX. lib., IV. kap, § III Tarazonakoa familiaren abizena besterik ez zela adierazi zuen
* 1 2 3 Goñi Gaztanbide, José. Los obispos de Pamplona del siglo XIII. , 56-64 or..
* 1 2 Fernández Pérez, Gregorio. (1820). Historia de la iglesia y obispos de Pamplona. I, 296-307 or..
* Datuak: Q9016164
# Ixtacuixtla de Mariano Matamoros (udalerria)

Ixtacuixtla de Mariano Matamoros Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 35.162 biztanle zituen 163,22 km²ko azaleran. Herriburua [[Villa Mariano Matamoros (Ixtacuixtla de Mariano Matamoros)|Villa Mariano Matamoros]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3890292
* Multimedia: Ixtacuixtla de Mariano Matamoros Municipality / Q3890292
# Ixtaczoquitlán (udalerria)

Ixtaczoquitlán Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 65.385 biztanle zituen 137,35 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixtaczoquitlán (Ixtaczoquitlán)|Ixtaczoquitlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2559772
# Ixtab

Istab antzinako maia zibilizazioaren jainkosa oso berezia zen, harrigarria guretzat. Istab "sokaren" jainkosa zen, urkamendiaren edo urkatutakoen jainkosa. Dresdengo Kodexan soka batez lepoan irudikatzen zaion, esaterako. Orokorrean usteltzen ari zen gorpua bezala aurkezten zitzaion, begiak itxita eta zuhaitz batez zintzilik. Bere senarra, normala denez, heriotzaren jainkoa zen, Chamer.

## Suizidioa maia zibilizazioan

Maia herriarentzak suizidio ez zen gertaera okerra eta urkatzea hiltzeko era onena zen. Gauza bera gertatzen zen eta antzeko kategoria zuten giza-sakrifizioetan, borrokan edo erditzeko unean hildakoekin. Haientzat urkatuak zuzenean zerura joaten ziren, plazerrez eta gozotasunez betetako zerura, kapok edo "ceiba" (Ceiba pentandra) erraldoi baten itzalpean disfrutatzeko. Urkamendian hiltzen zirenak, beraz, saria jaso behar zuten eta haiei laguntzeko Ixtab jainkosa zegoen, paradisu berezira joateko bidean urkamendian hildakoei laguntzeko, alegia. Mitologian lan hori egiten duten izakiek psicopompo edo "animen gida" izena dute.

## Erreferentziak

* ↑ The Dresden Codex
* ↑ Los dioses mayas, 59.or.

## Bibliografia

* D.R.: Los dioses mayas, Mérida (Yucatán): Dante, 2004.
* Eric S. Thompson: Maya History and Religion. 1970.
* Diego de Landa: "Relación de las cosas de Yucatán". Mérida: Dante (2003) ISBN 84-492-0363-5

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1417974
# Ixtacomitán (udalerria)

Ixtacomitán Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 10.176 biztanle zituen 127,5 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixtacomitán (Ixtacomitán)|Ixtacomitán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1785665
* Multimedia: Ixtacomitán Municipality / Q1785665
# Ixtapa (udalerria)

Ixtapa Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 24.517 biztanle zituen 264,83 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixtapa (Ixtapa)|Ixtapa]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1295837
* Multimedia: Ixtapa Municipality / Q1295837
# Ixpantepec Nieves (udalerria)

Ixpantepec Nieves Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 1.182 biztanle zituen 92,62 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixpantepec Nieves (Ixpantepec Nieves)|Ixpantepec Nieves]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3893066
* Multimedia: Ixpantepec Nieves Municipality / Q3893066
# Ixtapaluca (udalerria)

Ixtapaluca Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 467.361 biztanle zituen 327,4 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixtapaluca (Ixtapaluca)|Ixtapaluca]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27791439
* Multimedia: Ixtapaluca Municipality / Q27791439
# Ixtacamaxtitlán (udalerria)

Ixtacamaxtitlán Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 25.326 biztanle zituen 567,96 km²ko azaleran. Herriburua [[Ixtacamaxtitlán (Ixtacamaxtitlán)|Ixtacamaxtitlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2330345
* Multimedia: Ixtacamaxtitlán Municipality / Q2330345
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Rocaforte)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroa Garaiko Zangoza udalerriko Rocaforte kontzejuan kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

## Deskribapena

XVI. mendearen bigarren erdian eraikitako tenplu gotiko-errenazentista da. Gaur egun desagertuta dagoen erretaula errenazentista bat izan zuen, XVI. mendearen bigarren erdialdekoa, platereskoa, nahiz eta jada erabiltzen zituen leinu manieristako apaingarri batzuk. Pedro Pontubrel eskultoreak 1593an kontratatu zuen Jasokundearen taldea, estilo erromanistakoa, eta hurrengo urtean Pedro Moret eta Pedro Gonzalez de San Pedro eskultoreek tasatu zuten.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ZANGOZARRA. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus, gainera

* Rocaforte
* Zangoza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66058298
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Santsoain)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Leotz udalerriko Santsoain kontzejuan kokatutako XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

XIII. mendearen hasieran eraiki zen, gero, XIV. mendean atal batzuk gaineratu zitzaizkion. Harlanduzko lana da. Irudian, absidea ikusten da, kanpoaldean atxikitako kontrahormekin, eta kanpandorrea ere bai, erdi-puntuko arkuak dituzten hainbat baorekin. Absidearen ondoan, lau angeluko gorputz bat dago, bi isurialdeko teilatu batez estalita. Atzean, harrizko beste eraikin baten zati bat ikusten da.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | SANTSOAIN. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Santsoain
* Leotz
* Orbaibar
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492139
* Multimedia: Iglesia de la Asunción de Olleta (Navarra) / Q20492139
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Turrillas)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Itzagaondoko Turrillas lekuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

## Eraikina

XII. mendearen amaierako edo hurrengo mendearen hasierako azken erromanikoa Jasokundearen Parrokia da. Nabe bakarreko eraikin xumea da, zirkuluerdi-formako absidea eta dorrea ditu oinaldean. Barrualdea kanoi-erdi zorrotzeko gangaz estalita dago. Ganga hori arku fajoiek zedarritzen dute, eta horiek atalak markatzen dituzte. Kanpoaldean itxura xumea du, eta nabarmentzekoa da erdi-puntuko arkudun portada, ertz bizikoa, zutikoen gainean.
Barruan, oinplano karratuko bataiarria dago, gotikoko eta Agnus Deiko motiboekin apaindua. Koruaren karela eta baranda, gaur egun Iruñeko Elizbarrutiko Museoan dagoena, XV. mende amaierako edo XVI. mende hasierako azken gotikokoak dira, eta bere pintura 1776koa da, Juan Francisco de Ariño artistaren izena ere ezagutzen dugun inskripzio batean irakur daitekeenez.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | TURRILLAS. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Turrillas
* Itzagaondoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110521045
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Murillo)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Longidako Murillo herri hustuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Eliza, barroko klasizista estiloko harriz egindako eraikuntza da. Habearte bakarra du, eraikinaren barne-egitura islatzen duten kanpoko kontrahormak dituena. Burualde karratua nabea baino estuagoa da, eta oinplano karratuko kanpandorrea du ebanjelioaren aldean. Sakristia burualdeari atxikita dago, presbiterioaren eskuinaldetik. Tenplura sartzeko atea epistolaren aldeko horman dago, erdi-puntuko arkua du eta arkupe moderno batekin babesten da. Estalkia ertz-gangazkoa da kapera nagusian, eta kanoi-gangazkoa habeartean. XIX. mendeko mazoneria duen erretaula nagusiak aurreko eskultura batzuk gordetzen ditu (XVII. mendekoak), zaharragoak. Hala ikusten da Jasokundeko Ama Birjinaren irudi titularrean, parrokiaren titularrean, eta Deikundearen eta alboan dituen artzainen Adorazioaren erliebeetan. Baita Koroatzearen Kalbarioko taldean ere.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | MURELU. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Murillo
* Longida

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110155934
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Oronoz-Mugairi)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroako Oronoz-Mugairi udalerriko Oronoz auzoan dagoen eliza barroko bat da.

## Historia

XVII. mendean eraikia, ondoren hainbat zaharberritze izan ditu.

## Eraikina

Barroko estiloko eraikin zuria da, izkinarriak Baztango harri gorrizkoak ditu. Aurrealdean kanpandorrea eta sarrera ditu.
Latindar gurutzeko oinplano eta nerbioidun gurutzedura ez bestean kanoi ganga du. Erretaula nagusia modernoa da, bertan Ama Birjina, San Antonio Abatea eta San Frantzisko Xabierkoaren irudiak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479671
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Untzu)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Txulapain ibarreko Untzu kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Habearte bakarreko harrizko eraikina da, lau ataletan banatua, burualdea barne, burualde zuzenekoa, ilargixkak dituen kanoi-gangaz estalia. Epistolaren aldetik sartzen da barrura, tinpanorik gabeko arku zorrotzeko ate batetik, egitura arineko arkupez babestuta. Kanpandorrea elizaren oinaldean dago, aurreko kanpai-horma baten ordez. Erretaula nagusia erliebe bikaina da, Errenazimentuko arte italiarraren ezagutzaile handi batek urre-zurez egina. Oinarri txiki baten gainean, banku moduan, pieza bakar gisa pentsatua, izaera platereskoa duten motiboekin, eta alboetan zutabe korintoar bikainak dituela, frontoi triangeluar batez koroatutako taulamendu bati eusten diotenak. Harrigarria da, bere proportzioak direla eta, bere estiloaren barruan pieza bakar bat bihurtzen baitute.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | UNTZU. (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

## Ikus, gainera

* Untzu
* Txulapain

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124719262
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Olleta)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Leotz udalerriko Olleta kontzejuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.

## Eraikina

Katalaingo Kristo Santuaren baselizarekin eta Azueloko San Jurgi monasterioarekin batera, Nafarroako landa-erromanikoaren erakusgarri oso interesgarria da, eta haren tipologia homogeneoa Antso V.a Ramiritzen garaian eraikitako Loarre-Lobarre aragoiar herriko elizatik dator. Olletako fabrika primitiboa XII. mendearen bigarren erdialdekoa da, nahiz eta Joan Azkaratek 1600. urtean egindako berrikuntzen berri badagoen, gero Juan Flamarique Artariaingo harginak ezagutu zituenak. 1727an beste obra batzuk dokumentatu ziren Kristoren kaperan, Sebastian Elizari harginaren eta Juan de Ameztoi arotzaren eskutik. Azkenik, 1956an, gaur egun Nafarroako Museoan gordetzen diren horma-pinturak aurkitu ziren.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | OLLETA. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Olleta
* Leotz
* Orbaibar
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112676087
# Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Puiu)

Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Puiu udalerrian XIII. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

## Eraikina

Puiuko monumentu nagusia Jasokundeko Andre Mariaren parrokia da. 1200 inguruko eraikin aurregotikoa da, habearte bakarrekoa, burualde zuzenekoa eta oinplano karratuko bi kapera dituena. Bere espazioa kanoi-erdi zorrotzeko sei atal irregularrek estaltzen dute. Ganga horiek ebakidura karratuko edo pentagonaleko fajoi sendoek markatzen dituzte, eta mentsula apaingarrietatik abiatzen dira; gehienak oso hondatuta daude, baina agerikoak dira irudi figuratiboak edo landare-motiboak. 1625ean Piarres Sarakoa hargin lapurtarrak hainbat obra egin zituen tenpluan, batez ere kapera nagusian eta alboetan. Azken horietan, atzean dagoen gotiko baten arabera, gaur egungo erdi-puntuko sarrerak eta gurutze-gangak eratzen dira, dagozkien mentsula eta giltzarriekin. Obren etapa berekoa izan behar du oinaldeko atalari erantsitako ganga eliptikoak.
Kanpoaldeek Erdi Aroko harlanduzko horma indartsuak erakusten dituzte, XVII. mendean handituak izan arren, eta oinaldean arku zorrotzak dituen dorre prismatiko bat agertzen da, zirkuluerdikoak kanpai-gorputzean. Fabrika protogotikoan, Epistolaren horman dagoen eskema zorrotzeko portada ere kontserbatzen da. Aurreko ataria XVII. mendekoa da, nahiz eta 1801ean erabat berreraiki zuten Silvestre Alduate, Joan Etxarte eta Pedro Iherabide harginek.
Elizaren barnealdean erretaula nagusi barrokoa dago, 1678 eta 1691 artean Jose Iturmendi maisuak egina. Bere arkitekturak, landare-itxurako apainduraz betea, beste hainbeste kaletako eta teilatupeko hiru gorputz ditu, eta, horietan, uhin formako eta pilastrazko zutabeak gainjartzen dira. Euskarri horien artean, Ama Birjinaren eta Pasioaren bizitzari buruzko erliebeak daude, baita Jasokundearen talde nagusia ere. Presbiterioan, San Joan Ebanjelariaren erliebe bat ere badago, XVI. mendeko bigarren hereneko estilo espresibista duena. Ziur asko, Bernat Flandriakoa da, parrokia honetan 1563ko tasazio baten arabera lan egiten zuen artista. Garai horretakoa da Ibaiko Ama Birjinaren tailu eseria, elizaren alboko kaperetako batean gurtua.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | PUIU. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Puiu
* Orbaibar
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112153587