OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Schönau im Schwarzwald

Schönau im Schwarzwald Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 2.417 biztanle zituen, 14,7 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61731
* Multimedia: Schönau im Schwarzwald / Q61731
# Schönberg (Bavaria Garaia)

Schönberg (Bavaria Garaia) Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Mühldorf am Inn (barrutia)|Mühldorf am Inn]] barrutian. 2014an 976 biztanle zituen 25,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q531714
* Multimedia: Schönberg (Upper Bavaria) / Q531714
# Schönberg (Holstein)

Schönberg (Holstein) Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Plön (barrutia)|Plön]] barrutian. 2014an 6.042 biztanle zituen 11,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q696374
* Multimedia: Schönberg (Holstein) / Q696374
# Schönbeck

Schönbeck Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 460 biztanle zituen, 24,47 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50940
* Multimedia: Schönbeck / Q50940
# Schönbach (Saxonia)

Schönbach Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan dago, [[Görlitz (barrutia)|Görlitz]] barrutian. 2014an 1.172 biztanle zituen 9,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506114
* Multimedia: Schönbach (Sachsen) / Q506114
# Schönberg (Bavaria Beherea)

Schönberg (Bavaria Beherea) Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Freyung-Grafenau (barrutia)|Freyung-Grafenau]] barrutian. 2014an 3.814 biztanle zituen 32,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q255041
* Multimedia: Schönberg (Lower Bavaria) / Q255041
# Schönbach (Renania-Palatinatua)

Schönbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 270 biztanle zituen 4,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q682828
* Multimedia: Schönbach (Eifel) / Q682828
# Schönberg (Lauenburg)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Schönberg»
Schönberg Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Herzogtum Lauenburg (barrutia)|Herzogtum Lauenburg]] barrutian. 2014an 1.391 biztanle zituen 14,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q632447
* Multimedia: Schönberg (Lauenburg) / Q632447
# Schönbek

Schönbek Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Rendsburg-Eckernförde (barrutia)|Rendsburg-Eckernförde]] barrutian. 2014an 192 biztanle zituen 6,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q632113
* Multimedia: Schönbek / Q632113
# Shetland poni

Shetland ponia, (eskozieraz: Shetland pownie), Eskoziako Shetland uhartedian jatorria duen bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Bere altuera soin gurutzera 71-107 cm artekoa da. Zaldi txikiak dira beraz. Shetland ponia tamaina txikiko eta oso txikiko hainbat zaldi arraza modernoagoen jatorrian dago. Eskoziako bertako hiru poni arrazetako bat izanik. Beste biak Eriskay ponia eta Highland poniak dira. Galloway poni arraza berriz XVIII. mendean galdu zen.
Zalantzarik gabe, abere hau munduko poni ezaguneterakioa da. Munduan zehar asko hedatu dena.

## Shetland poniak Euskal Herrian. Poniak eta pottokak

Euskal Herrian ere arraza honetako poniak oso ezagunak dira, eta bereziki azken hamarkadetan asko ugaritu dira poni hauek gure artean. Azken urtetan joera badago poni hauek "pottoka" deitzeko, baina ez dira nahastu behar benetako bertako pottokekin. Pottoka eta sehetland poniak, biak, ponien sailkapen taldean sartzen dira. Bi arraza dira poniak, baina poni eta pottoka hitzak ez dira sinonimoak.

## Begira ere

* Ameriketako Shetland poni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214720
* Multimedia: Shetland pony / Q214720
# Shevat

← Tevet       Shevat (שְׁבָט)       Adar → :
| Tu Bishvat Tu Bishvat, "Zuhaitzen Urte Berria", Shevat hilabeteko 15. egunean ospatzen da Israelen almendrondoen loraldiarekin bat egiten duena. ||
| Hil-zenbakia: | 11 |
| Egun-kopurua: | 30 |
| Urtaroa: | Negua |
| Gregoriotar baliokidea: | Urtarrila–Otsaila |
Shevat edo Shvat (hebreeraz: שְׁבָט‎, akadierazko Šabātutik, "jotzen duen euria", hilabete honetako eurien indarragatik, ipar hemisferioko neguko azkenak), hebrear egutegi modernoko bosgarren hilabetea da, Munduaren Sorrerarekin hasten dena, eta hamaikagarren hilabetea, Bibliako hilabete ordenaren arabera, Nisan hilabetetik hasten dena, hebrearrak, Egiptotik esklabotzatik irten izana ospatzeko.
Shevat hilabeteari Biblian emandako izena, soilik "hamaikagarren hilabetea" da, zenbaketa ordinala jarraituz, hebrear urteko gainontzeko hilabete guztiak bezala Toran: Berrogeigarren urtean, hamaikagarren hilabeteko lehen egunean, Moisesek israeldarrei hitz egin zien, Yahvehk eurei buruz agindu zion guztia azalduz" ((Dt 1:3).
Bere egungo izenak, Shevat, bere jatorria, antzinako Babiloniako hilabeteen izenean du, akadieratik datozenak, eta, hemendik, bertan K.a. 586 eta K.a. 536 bitartean erbesteratutako juduek hartu zituzten, Nabukodonosor II.ak erbesteratu ondoren. Shevat hilabetea, bere izen babiloniar berriarekin, behin baino ez da agertzen: "hamaikagarren hilabetea, Shevat hilabetea dena". (Za 1:7).
Shevat hilabeteak, beti 30 egun ditu, eta ipar hemisferioko neguko hilabete bat da, gregoriar egutegiko urtarrila eta otsailarekin parekatzen dena, urtearen arabera. Zodiakoko bere zeinua, Aquarius da, euri garaiaren amaiera eta ibaien eta ur iturrien isuri oparoaren amaiera garaia izateagatik.

## Jai juduak Shevat hilabetean

Tu Bishvat, "Zuhaitzen Urte Berria" -Shevat hilabeteko 15. egunean, hebrear egutegiak, bere lau "urte buru"etako bat ezartzen duen garaia: neguko loaldiaren ondoren, zuhaitz eta landareen udaberriko berpiztea ospatzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217642
# Sheviock

Sheviock, kornubieraz: Seviek, Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2269960
* Multimedia: Sheviock / Q2269960
# Shevington

Shevington, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.
2011n 5.114 biztanle zituen.
* Datuak: Q2523597
* Multimedia: Shevington / Q2523597
# Shevlin (Minnesota)

Shevlin Minnesotako hiri bat da. Clearwater konderrian kokatua dago. 2010ean 176 biztanle zituen, 2,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clearwater konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2227586
# Shetland plaka

Shetland plaka mikroplaka tektoniko bat da. Bere hedadura 0,00178 estereorradianekoa da. Orohar, Antartikako plakarekin lotua dago.
Drake pasabidean dago, Ozeano Atlantikoa eta Ozeano Barearen arteko itsasarte bat, non Hego Shetland uharteen zati txiki bat hartzen duen.
Shetland plakak Antartikako plaka eta Scotia plaka ditu mugakide.
Shetland plaka, milioi bat urteko, 0,8558ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 63º 12' ipar latitudean eta 97º 08' mendebal longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200982
# Shettleston

Shettleston, Eskoziako gaeleraz: Baile Nighean Sheadna eta Eskoziako gaeleraz: Shuttlestoun, Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen auzo bat da. Hiriaren erdigunetik 2 milia t'erdi ekialdera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7495680
* Multimedia: Shettleston / Q7495680
# Sheut

Sheut, Shuit edo Jaibit, literalki, gizaki baten itzala, edo izaki bizidunena, baita ustezko jainkoena ere, necher. Bere izenaren transliterazioa hieroglifo idazkeran šut, Sheut bezala transkribatua.
Antzinako egiptoarren hil teorietan, itzala, izaki izpiritual antzeko zeozertzat hartzen zen, pertsona bakoitzaren izaera osatzen zuena, pertsona bat itzalik gabe existitzen ez dela jakina delarik, eta pertsonaren itzala, ez da pertsona bera gabe existitzen; antzinako egiptoarrek, itzalak, izaeraren zeozer funtsezkoa zuela uste izan zuten.
Šutarekiko ideia, Kari buruz zenaren oso antzekoa zen, hala ere, azken honekin alderatuz, honen aurkako alde askorekin, Kan, alde positbioak nagusi ziren bitartean, sheutean, pertsonaren alde negatiboak nagusitzen zirelarik.
Sarri, pertsona eta jainkoen estatuak, euren sheuta bezala hartzen ziren. Sheuta, gizaki baten irudi txiki bat bezala irudikatua zen, erabat beltza, kasu honetan, askotan, heriotza sinbolizatzen zuena, edo Anubis zerbitzatzen.
Antzinako egiptoarrentzat, izpirituaren osagaiak, honako hauek ziren: Ib, Ka, Ba, Aj, Ren eta Sheut.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3822683
# Soinudun zinema

Soinudun zinema irudia eta soinua sinkronizatuak dituen filma da. Lehenengo proiekzio publikoa Parisen egin zuten 1900. urtean baina lehenengo film komertziala (The Jazz Singer) 1927ko apirilean estreinatu zuten New Yorken. Kritikoek jarrera txarra hartu arren (elkarrizketak izatean estetika galduko zuela pentsatzen zuten), laster mundu osoan arrakastatsu bilakatu zen eta 1930eko hamarkadan Hollywooden nagusitasuna finkatzen lagundu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q848512
* Multimedia: Sound film / Q848512
# Soinuenea

Soinuenea (lehen Herri Musikaren Txokoa zena) Gipuzkoako Oiartzun udalerrian dagoen herri herri-musikari buruzko museo bat da. Herri Musikaren Txokoa 1996ko urtarrilean Oiartzungo Udala eta Juan Mari Beltran Argiñenaren artean egindako hitzarmenaren ondorioa da.
Beltranek herri-musikaren inguruan egindako lan guztia erakutsi eta zabaltzeko sortu zuten. Museo eta interpretazio zentro horretan liburutegia, fonoteka eta herri-musikako hainbat tresna topa daitezke. Interpretazio zentroa izateaz gain, inguruan bestelako egitasmoak ere gauzatzeko plataforma bikaina da Soinuenea. Herri Musika Zaleak elkartea da bertan sortutako egitasmo nagusia.
Museoak "HM Berriak" aldizkaria argitaratzen du.
Arditurrirako errepidean dago, Oiartzun-Arditurri bidegorritik gertu, Tornola kalean.
* Oiassoko Baskoiak kontzertuan Soinuenean
* Zitera, Kora, Valiha
* Juan Mari Beltran musikologoa

## Erreferentziak

* ↑ Tolosa, Andoni. «Juan Mari Beltran» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-30).

## Kanpo estekak

* Bisita Birtuala Soinuenea museoan
* Herri Musikaren Txokoaren webgunea
* Juan Mari Beltran Badok.eus atarian
* MIMO nazioarteko soinu-tresna bildumen sarea
* Datuak: Q12259074
* Multimedia: Soinuenea - Herri Musikaren Txokoa / Q12259074
# Soinuaren lastertasun

Soinuaren lastertasuna hots edo soinu-uhinek denboran bidaiatzen duten distantziaren neurria da. Aire lehorrean eta 20 °C-eko tenperaturan, soinuaren lastertasun 343 m/s-koa da (1235 km/h-koa). Eskuarki Lurraren eguratsean duen lastertasuna adierazten bada ere, soinuaren lastertasuna ia edozein substantziatan neur daiteke. Soinua airean baino azkarragoa da isurkarietan eta gai gotor ez-porotsuetan.

## Oinarrizko adigaia

Soinuaren transmisioa molekulen ezaugarri eta loturen araberakoa da. Molekulen arteko loturek malgukiak bailiran jokatzen dute soinua transmititzen dutenean. Materia zurruna bada, malguki hauek azkarrago eramango dute soinua. Bestalde, materia gero eta dentsoagoa izan, soinua motelagoa izango da. Esaterako, soinua lasterragoa izango da burdina zeharkatzean, uranioa zeharkatzean baino, azken hau dentsoagoa baita. Era berean, hidrogenoan nitrogenoan baino lasterragoa izango da. Zurruntasunari dagokionez, burdina hidrogenoa baino lasterrago zeharkatuko du, lehena bezalako gai gotor baten barne-loturak hidrogeno-molekulen arteko loturak baino sendoagoak baitira.
Oro har, gai gotorrek isurkariek baino azkarrago transmititzen dute soinua, eta azken hauek gasek baino azkarrago. Hala ere, kontuan izan behar da ez dela beti horrela.

## Formula orokorra

Oro har, soinuaren lastertasuna, c, ondoko formularen bidez kalkula daiteke
    $c={\sqrt {\frac {C}{\rho }}}$
non
    C zurruntasuna adierazten duen Young-en modulua den
    $\rho$ dentsitatea den
Hortaz, soinuaren lastertasuna handitu egiten da materialaren zurruntasunarekin batera, eta txikitu egiten da dentsitatearekin.

## Erreferentziak

* ↑ «velocidad del sonido» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-27).

## Ikus, gainera

* Mach zenbakia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124003
* Multimedia: Speed of sound / Q124003
# Soinu monoaural

Soinu monoaural edo monofonikoa (askotan mono gisa laburtua) kanal batek soilik definitzen den soinua da, mikrofono bakarrarekin edo nahasketa mahaian nahita hala grabatutakoa.
Soinu monofonikoak entzumen estereofonikoak ematen duen sentsazio espaziala falta du. Mono sistemak belarri bakarrarekin entzundakoaren antzeko soinua sortzen du.
Musikaren munduan, lehendabiziko grabaketa estereofonikoa 1957an egin arte, grabaketak beti monoauralak izaten ziren, alegia, kanal bakarrekoak.

## Erreferentziak

* ↑ Iñaki, Azkune Mendia. (1999-03-01). «DAB edo irrati digitala» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-02).
* ↑ «kontzeptuak: - 2015-16 Iker G. IKT 2» sites.google.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-23).
* ↑ Manex, Urruzola Arrate. (2008-09-01). «Murgildu soinuaren dimentsioetan» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323979
* Multimedia: Monophonic sound / Q1323979
# Soinu zehatzeko musika tresna

Soinu zehatzeko musika tresnak, melodiko, lineal edo tonalak ere deitzen dira.
Musika tresna hauen ezaugarri nagusia, afinatu egin daitezkeela da. Soinu zehatz bat eragiten dute (notak). Eta honek, soinuaren altuera neur daitekeela esan nahi du. Maiztasuna neur daiteke, segundoko bibrazio kopuruak, ziklo zehatz batzuk jarraitzen baititu.

## Tresnak

Musika tresna gehienak soinu zehatzekoak dira. Hona hemen adibide batzuk:
* Hodizko kanpaiak
* Kariloia
* Zelesta
* Txirula
* Glockenspiela
* Marinba
* Tinbala
* Bibrafonoa
* Xilofonoa
* Pianoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5850100
# Soinujolearen semea

    Artikulu hau eleberriari buruzkoa da; filma gaitzat duena beste hau da: «Soinujolearen semea (filma)»
Soinujolearen semea Bernardo Atxagak idatzitako eleberria da, 2003an argitaratutakoa. Joseba eta David lagunen gorabeherak kontatzen ditu, 1930eko hamarkadatik XXI. mendera arte, Euskal Herriko gatazkaren giroan. Nostalgia, laguntasuna eta oroimena lantzen ditu egileak.
Egileak adierazi zuenez, eleberriak ziklo bat itxi zuen, Obabako mundu imaginarioa gainditu eta atzean uzteko asmoz. Horrela, idazlanak ordura arte landutako gaiak biltzen zituen. Aldaketaren froga moduan, Bernardo Atxaga ezizena bertan behera utzi eta bere benetako izenaz -Jose Irazu- sinatuko zuela iragarri zuen egileak. Hala ere, geroko lan guztietan betiko ezizena erabili zuen.

## Echevarría auzia

Echevarría afera Ignacio Echevarría literatura kritikariak Bernardo Atxagaren Soinujolearen semea eleberriari buruz 2004ko irailean El País egunkarian kritika gogorra egin ondoren sortutako polemika da: haren ondorioz, kritikaria El País egunkaritik kaleratua izan ondoren, beste polemika bat sortu zen. Aferak zentsurari eta literatura kritikaren zereginari buruzko eztabaida ugari sorrarazi zituen Espainiako giro intelektualean.

## Itzulpenak

* 2010 - The Accordionist's Son, ingelesera. Margaret Jull Costa (itz.).
* 2009 - Dragspelarens son, suedierara. Ulla Roseen (itz.) Enskede: TPB, 2009.
* 2009 - Синът на акордеониста (Sint na akordeonista), bulgarierara. Maria Pachkova (itz.)
* 2007 - Le fils de l'accordéoniste, frantsesera: C. Bourgois, 2007
* 2007 - Harmonikaspillerens søn, danierara [Kbh.]: Samleren, 20070
* 2007 - Il libro di mio fratello, italierara. Paolo Tomasinelli (itz.). Torino Einaudi, 2007
* 2006 - Der Sohn des Akkordeonspielers: Roman, alemanierara, Matthias Strobel (itz.) Insel-Verl., 2006
* 2006 - Сын аккордеониста (Syn akkordeonista), errusierara. Elena Zernova (itz.) Azbuka-klassika, 2006
* 2004 - O fillo do acordeonista, galizierara. Ramón Nicolás Rodríguez (itz.) Xerais, 2004

## Erreferentziak

* ↑ nontzeberri.eus.
* 1 2 worldcat.org.
* ↑ «http://nontzeberri.eus/obabakoak-bulgarieraz»+nontzeberri.eus 2015-01-29.
* ↑ worldcat.org.
* 1 2 3 4 worldcat.org.

## Bibliografia

* Etxaniz Erle, Xabier: "Soinujolearen semea"-ren inguruan: Literaturaz eta ideologiaz. - Egan, 2066-3/4, 117-125

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena "Pamiela"ren webgunean
* Datuak: Q8773801
# Sea Ranch Lakes (Florida)

Sea Ranch Lakes Floridako herri bat da. Broward konderrian kokatua dago. 2010ean 670 biztanle zituen, 0,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Broward konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q427501
* Multimedia: Sea Ranch Lakes, Florida / Q427501
# Seaboard Villages

Seaboard Villages, Eskoziako gaeleraz: Na Trì Port Mara, Eskoziako ipar-ekialdeko kostaldean elkarren alboan dauden hiru herri dira, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Iparraldetik hegoaldera, honakoak dira:
* Hilton of Cadboll - portua
* Balintore - badia
* Shandwick - badia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3778599
# Seabrook (New Hampshire)

Seabrook Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rockingham konderrian kokatuta dago, New Hampshire estatuan. 8.401 biztanle ditu, 9,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rockingham konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q375215
* Multimedia: Seabrook, New Hampshire / Q375215
# Seabra

Seabra Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 46.160 biztanle ditu 2.402,169 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1794971
* Multimedia: Seabra / Q1794971
# Seaboard (Ipar Carolina)

Seaboard Ipar Carolinako herri bat da. Northampton konderrian kokatua dago. 2010ean 632 biztanle zituen, 2,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northampton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2026315
# Sea of Love (filma)

Sea of Love (euskaraz Maitasun Itsasoa), 1989ko Harold Becker estatubatuarrak zuzendutako neo noir thriller film bat da. Al Pacino, Ellen Barkin eta John Goodman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York, gizon bat biluzik, "Sea of Love" abestiaren doinuaz eta garondoan tiroa duela hilik agertu da. Frank Keller (Al Pacino) polizia detektibeak kasua argitzeko ardura jaso du eta hiltzailea emakume bat delako susmoa dauka. Sherman Touhey (John Goodman) lankideak antzeko kasu baten ardura dauka eta Franken teoriarekin bat egiten du. Bi biktimek kontaktu-aldizkari batean bertso-iragarkiak jarri zituzten. Handik gutxira, beste gizon batek aldizkari berdinean antzeko iragarkia ipini eta aurreko bi biktimen antzera hilik agertuko da. Hortaz, hiltzailea nor den jakiteko modu bakarra egongo da: aldizkari berdinean bertso-iragarki bat jartzea. Honela, Frankek iragarkia jarri eta hainbat emakumeekin zitak izango ditu, azkenean Helen Cruger (Ellen Barkin) emakume dibortziatu eta sentsuala ezagutu arte.

## Aktoreak

* Al Pacino: Frank Keller detektibea
* Ellen Barkin: Helen Cruger
* John Goodman: Sherman Touhey detektibea
* Michael Rooker: Terry Cruger
* William Hickey: Frank Keller Sr.
* Richard Jenkins: Gruber
* John Spencer: Esparru burua
* Michael O'Neill: Raymond Brown
* Lorraine Bracco: Denice, Kellerren emazte ohia (kameoa)
* Samuel L. Jackson: Gizon beltza (kameoa)

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# Seabeeak Bigarren Mundu Gerran

Bigarren Mundu Gerran, seabeeak oso garrantzitsuak izan ziren, bereziki Pazifikoko operazio-frontean. Estatu Batuetako armadako 325.000 gizonek 10.000 milioi dolarretik gorako azpiegitura militarrak eraiki zituzten. Eraikuntzako Batailoietako (CB, ingelesez) kideak heziketa militarra ere jaso zuten borrokalariak zirelako, eta borroka egin zuten, eta bajak izan zituzten. Horregatik, Pazifikoan bakarrik, bi mila seabeek baino gehiagok Zilar Purpura domina jaso zuten.

## Sorkuntza

Seabeeak, hain zuzen ere, Bigarren Mundu Gerran Estatu Batuak sartu, eta hiru hilabetera jaio ziren, Pearl Harborren aurkako erasoaren ondoren. Ben Moreell almirantearen ekimena izan zen, jakinaren gainean baitzegoen beharrezkoa zela ontzigintzako ingeniari batailoiak, langile kualifikatuak eta eraikuntza zibiletik zetozen langileburuak sortzea, nahiz eta 1941eko abenduaren amaieran, proposamena aurkeztu zuenean, Estatu Batuetako armadaren oposizioa gainditu behar izan zuen, ez baitzuen onartzen ofizialek eta soldaduek mundu zibiletik zetozen pertsonen agintepean egotea. Eraikuntza Batailoiak (edo CB, ingelesezko siglen arabera) seabeak (literalki, «itsas erea») izenez ezagutuko ziren ingelesezko CB akronimoaren ebakeragatik, eta 1942ko martxoaren 4an sortu ziren ofizialki, Moreell «Construimus, Batuimus» (Eraikitzen dugu, borrokatzen dugu) dibisaren azpian.
Paul Kennedy historialariak aipatuta, Estatu Batuetako Itsas Zentro Historikoaren arabera, «lehenengo erreklutak Boulderreko presa, errepide nazionalak eta New Yorkeko etxe orratzak eraikitzen lagundu zuten gizakiak izan ziren; meategi eta harrobietan, lan egin zuten, eta metroko tunelak hondeatu zituzten; ontzioletan, lan egin zuten; kaiak eta ontziralekuak eraiki zituzten, baita transatlantikoak eta hegazkin-ontziak ere… Hirurogei lanbide kualifikatu baino gehiago ezagutzen zituzten».​ Frontera bidali aurretik, Eraikuntzako Batailoien erreklutak entrenamendu eta praktika intentsiboko aldi batetik igarotzen ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Kennedy 2015, 407-408 orr. .
* ↑ Kennedy 2015, 404-405 orr. .
* ↑ Kennedy 2015, 405 orr. .
* ↑ Kennedy 2015, 405-406 orr. .

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Kennedy, Paul. (2013). Ingenieros de la victoria. Los hombres que cambiaron el destino de la Segunda Guerra Mundial. Barcelona: Penguin Random House ISBN 978-84-9062-557-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7440162
# Seabrook (Texas)

Seabrook Texasko hiri bat da. Chambers konderrian kokatua dago. 2010ean 11.952 biztanle zituen, 13,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Chambers konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q979468
* Multimedia: Seabrook, Texas / Q979468
# Slieve Donard

Slieve Donard, irlanderaz Sliabh Dónairt, euskaraz literalki "Dónairten mendia" esan nahi du, Ipar Irlandako Mourne mendietako gailurrik garaiena da, Ulster probintziako Down konderrian. 850 metroko garaiera du.
Mourne mendietako eta Ipar Irlandako mendirik garaiena da.

## Ikus, gainera

* Mourne mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550163
* Multimedia: Slieve Donard / Q550163
# Slieve Binnian

Slieve Binnian, irlanderaz: Sliabh Binneáin, "Gailur Txikien Mendia" esan nahi du, Ipar Irlandako Mourne mendikateko mendi bat da, Down konderrian. Kilkeel udalerritik 9 kilometro iparraldera dago.
746 metroko garaiera du eta Ipar Irlandako hirugarren mendirik garaiena da.
* Datuak: Q3259766
* Multimedia: Slieve Binnian / Q3259766
# Slieve Commedagh

Slieve Commedagh, irlanderaz: Sliabh Coimhéadach, "Mendi Zaindaria" esan nahi du, Ipar Irlandako Mourne mendikateko mendi bat da, Down konderrian. 767 metroko garaiera du eta Ipar Irlandako bigarren mendirik garaiena da.
# Slieve Croob

Slieve Croob, irlanderaz Sliabh Crúibe, Ipar Irlandako Down konderrian konderrian dagoen mendi bat da, 534 metroko garaiera du.
Dromara muinoetan eta Mourne mendien iparraldean.
* Datuak: Q2485376
* Multimedia: Slieve Croob / Q2485376