OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ikuspegia artistaren leihotik

Ikuspegia artistaren leihotik (danieraz: Udsigt fra kunstnerens vindue) Martinus Rørbye (1803–1848) paisaiaren generoan aditua izan zen margolari daniarraren olio-pintura da. 1825ean bukatu zuen eta Danimarkako Galeria Nazionalean erakusten da. 38×30 zm.ko tamainukoa da. Danimarkako Urrezko Aroko pinturarik aipagarrienetakotzat jotzen da. Garaiko gai eta sinbolo bereizgarriak biltzen ditu lanak. 2016ko apirilean, Ikuspegia artistaren leihotik margolana Danimarkako hamar artelan garrantzitsuenen artean hautatu zuen Europeana proiektuak.

## Deskribapena

Margolanak artistak gurasoen etxetik duen ikuspegia irudikatzen du. Itsas ontziola bat ikusten da; honek gerraontziak ditu, horietako bat eraikitzen prozesuan. Leihoen aurreko erlaitzean, loreontzietan dauden landare batzuk daude, eta oinetako igeltsuzko bi molde, bata haur batena eta bestea heldu batena ikusten dira. Landare bat beirazko hodi baten aldaxka bat da. Elementu askok garaiko sinbolismo adierazten dute.

## Azalpenak

Garai erromantikoko margolan gehienek bezala, pinturak esanahi sinboliko asko ezkutatzen ditu. Argirantz irekitako leihoa; itsasontziak atzerriko helmugarako bidean, dei ezezagun baten irrika irudikatzen dute; kaiola, txoria leihoaren gainetik preso duela, gurasoen etxearen barnealdearen eta kanpoaldearen arteko trantsizio-posizioan dago, kasu honetan artistak kanpoko mundua esploratzeko duen irrikagatik. Leihoko leiho-ertzean, loreontzietako landareek giza bizitzaren hazkunde-etapa desberdinak sinbolizatzen dituzte – margolari erromantikoentzat, genio sortzailearen irudia landare edo lore batek sinbolizatu zuen sarritan, hazi batetik zerurantz garatzen den landare handi batera hazten direnak, zeinak bizitzaren ziklo propioa duen, hazien ezarpena, urak eta argiak elikatua. Orrialde hutsak dituen marrazki-koaderno bat, hura ere leiho-hegalean jarria, betetzeko zain dago; artistak pintura egiten duen gelaren barrualdea, berriz, leihoan zintzilik dagoen ispilu obalatuan islatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ https://pro.europeana.eu/post/choosing-a-country-s-artworks-for-europeana-280-denmark

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18359104
* Multimedia: Udsigt fra kunstnerens vindue / Q18359104
# Ikuspen (meteorologia)

Meteorologian, ikuspena objektu bat argi eta garbi bereiz daitekeen distantzia da, ordua kontuan hartu gabe. Ikuspen horizontala eta bertikala neurtu daitezke, sarritan elkarrengandik desberdinak. Adibidez, ikuspen horizontala oso txarra izan daiteke lainogunean, baina bertikala nahiko ona, mehea bada.
Ikuspen meteorologikoak airearen gardentasunari egiten dio erreferentzia: ikuspena, beraz, argiaren presentziatik bereizia da. Abiazioaren alorrean, "pistako ikus-irismena" bezalako azpimota batzuk definitu dira. Aire oso garbian, Artikoan edo mendietan, ikuspena 70 eta 100 kilometroetara irits daiteke. Hala eta guztiz ere, ikuspena apur bat murriztu ohi da airearen kutsadura eta hezetasun handia dela eta.

## Definizioak

Munduko Meteorologia Erakundeak ikuspena honela definitzen du: tamaina egokia duen objektu beltz bat horizonteko zeru hondoan egunez ikus eta ezagut daitekeen distantzia handiena da edo, gaueko behaketei dagokienez. ikus eta ezagut ahal izango litzateke argiztapen orokorra eguneko intentsitate normalera igotzen bada. Ikuspena horizontala, zeiharra edo bertikala izan daiteke.
Ikus-irismena objektu jakin baten eta haren hondo-inguruaren arteko kontrastea behatzailearen atalase diferentzialarekin berdintzen deneko distantzia da. MME-k irismen mota ezberdinak definitzen ditu erabiltzailearen beharren arabera.

### Ikuspen horizontala

Ikuspen horizontala behatzaile bat eta objektu bat plano horizontal berean kokatuak egonik lehenak bigarrena ikus eta identifika dezakeen distantzia maximoa da.

### Ikuspen zeiharra eta bertikala

Ikuspen zeiharra behatzaileak altitude desberdinean eta bertikal desberdinean dagoen objektu bat ikus eta ezagut dezakeen distantzia handiena da. Ikuspen bertikala behatzaile bat eta objektu bat plano bertikal berean kokatuak egonik lehenak bigarrena ikus eta identifika dezakeen distantzia maximoa da.

### Irismen optiko meteorologikoa

Irismen optiko meteorologikoa 2.700 K-eko kolore-tenperatura duen goritasun-lanpara batetik sortutako argi-izpi paraleloen bala batek atmosferan egin behar duen ibilbidearen luzera da, argi-fluxuaren intentsitatea jatorrikoarekiko 0,05era murriztu arte. Argi-fluxua kalkulatzeko Nazioarteko Argiztapen Batzordearen argitasun fotopikoaren funtzioa erabiltzen da.

### Pistako ikus-irismena

Pistako ikus-irismena (ingelesez RVR, runway visual range) pista baten erdialdean dagoen hegazkinaren pilotu batek pista edo bere ardatza markatzen duten argiak edo markak ikus ditzakeen distantzia da. Horren neurria lurrean behatzaile batek eman dezake baina gehienetan transmisimetro baten bidez egiten da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654068
# Ikusmena (filma)

Ikusmena 1980. urtean Montxo Armendarizek eginiko film laburra da.

## Aktoreak

* Maruja Cabañas
* Mirentxu Lunbreras
* Luis Mendigutxia
* Aurora Moneo
* Manolo Monje

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259516
# Ikustaldia (kristautasuna)

Kristautasunean, Ikustaldia Mariak Elisabeti egin zion bisita azaltzen duen Lukasen Ebanjelioko pasartea da (Lk 1:39-Lk 1:56).
Pasarteak oso hitz ezagunak ditu: Elisabeten hitzak «Agur Maria» otoitzean daude eta Mariaren erantzunak «Magnificat» osatzen du.
Ikustaldiaren jaialdia urtero maiatzaren 31n ospatzen dute kristauek.

## Pasartea

Lucasen arabera, Maria, Deikunde eta gero, «arin-arin» joan zen Judeako mendialdeko hiri batera. Kondairak dio, topaketa hau Ein Kerem izeneko herrixkan gertatu zela, Jerusalemdik zazpi kilometrotara mendebalderantz zegoena.
| « | Handik egun batzuetara, Maria etxetik atera eta Judeako mendialdeko hiri batera joan zen arin-arin, eta, Zakariasen etxean sarturik, Elisabeti agur egin zion. Mariaren agurra entzun bezain laster, Elisabeti punpaka hasi zitzaion haurra sabelean. Une berean, Espiritu Santuaz beterik gelditu zen Elisabet, eta goraki esan zuen: «Bedeinkatua zu emakume guztien artean eta bedeinkatua zure sabeleko fruitua! Nor naiz ni, nire Jaunaren ama ni ikustera etortzeko? Zure agurra nire belarrietara iritsi orduko, pozez punpaka hasi zait haurra sabelean. Zorionekoa zu, Jaunak esan dizuna beteko dela sinetsi duzulako! | » |
| —Lukasen Ebanjelioa 1:39-45 |||
Mariaren helburua Elisabet bere lehengusina lagundu eta aholkuak hartzea. Jatorrizko antzinako grezierazko meta spoudēs esapideak «presaka» ez ezik «arduraz» edo «ezinegonez» ere esan nahi ditu. Horri esker Maria zerbitzu eta gorputz eta arima aritzearen adibide bilakatu zen.

## Ikus, halaber

* Hilobira bisita (Bibliako beste visitatio bat).

## Erreferentziak

* ↑ Díez, Florentino. (1990). Guía de Tierra Santa. Verbo Divino, 39 or. ISBN 8471516950..
* 1 2 Stuhlmueller, Carroll. (1972). Comentario Bíblico «San Jerónimo». III Madril: Ediciones Cristiandad, 315 or..
* ↑ Hospodar, B.. (1956). «Meta spoudēs» in Lk 1, 39. 18 Catholic Biblical Quarterly, 14-18 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q691810
* Multimedia: Visitation (Bible) / Q691810
# Ikusmen kutsadura
## Ikusmen kutsadura

Ikusmen kutsadura kutsadura mota bat da. Ikusmen kutsadurarik ohikoena ingurunea elementu artifizialekin eraldatzea eta ikusmenerako desatseginak izan daitezkeen osagaiak jartzea da. Elementu hauek, kartelak, kableak, tximiniak, antenak edo bestelakoak izaten dira.Oso txarra izaten dira osasunarentzako.
Elementu hauek ez dute berez kutsadurarik sortzen, baina gizakiaren eraginez (tamaina, banaketa edo jartzeko ordena aldatzea) osagai kutsakor bihur daitezke. Elementu ez arkitektonikoei referitzen da,elementu hauek paisaiaren estetika aldatzen dute.Arazo hauen kausa gizartea da,Kontsumozko eta progresozko gizarte bat da, arazo hauen kausa.Gainera orain jendea ez dauka kontzientzia ambientala eta honen ondorioz osagai kontaminanteak sortzen edo agertzen dira.Logikoki ikusmen kutsadura ez da herrietan gertatzen hiri edo metropolis handietan baizik. Kutsadura honek negatiboki influitzen du gizakian eta bizitzazko kalitatea murrizten du. IKusmen kutsadura dagoen hiri batean pertsonek bizi-giro kaotiko batean bizitzen dutela nabaritzen dute.
Fatxada asko hondatutak ikusten dira edo kartel guztien ondorioz ezkutatuta eta zerua ez da ikusten antena eta kableekin.Panorama hau oso txarra da gizonarentzat ba pentsatu behar dugu ze txarra izango den ume edo pertsona heldua batentzat.

## Kausak

Kutsadura mota honetako kausak hurrengoak dira:hesi publizitarioak,aire-zirkulazioa,kableak,telebistako antenak ,pararrayoak,basureroak,graffitiak,señaleak...Arazo honen errudun nagusienak politikariak dira.Beraiek dira gauza hauek jartzen edo legalizatzen dituztena.

## ondorioak

Ondorio asko daude:akcidenteak daude,estetica aldatzen du,gizakiaren sistema nerviosora afektatzen dio,buruko mina sortzen du,umore txarra eta gizartearen gainbehera ere sortzen du pertsonak umore txarrez eta haserre daudelako.

## konponbideak

Konponbideak ez dira izan behar oso zailak.Publizitatea,antenak,graffitiak...eta gauza guztiak kendu.Horretarako norma batzuk jarri beharko dira.

## Kanpo estekak

* Buenos Aireseko hiriko ikusmen kutsadura
* [http://www.dijon-ecolo.fr/dossiers/pollution-visuelle.html Dijoneko ikusmen kutsadurako inguruan dagoen txostena
* Ikusmen kutsadurako ikerketa Albuquerquen
* Consumer eroski
* Datuak: Q2745851
* Multimedia: Visual pollution / Q2745851
# Ikusmenaren alegoria

Ikusmenaren alegoria Jan Brueghel Zaharrak eta Peter Paul Rubensek 1617an margotutako lana da. Sinadura paper batean dago, Venusengandik hurbil. Margolana Bost zentzumenak sailekoa da. Margolariek oleo ohola gaineko teknika erabili zuten. Bi artistek Espainiar Herbehereetan lan egin zuten elkarrekin: Brueghelek paisaia eta objektuak egin zituen eta Rubensek pertsonak. Estiloa Flandriako barrokoarena da. Gaur egun Madrilgo Pradoko museoan ikus daiteke.

## Deskribapena

Tamainua: 64,7 x 109,5 zm.
Pinturak gela handi bat erakusten du, koadro, busto zizelkatu eta era guztietako objektuekin apaindua (lurreko globoak, sestanteak). Ia erdian, Kupidok kristau-gaiko pintura bat erakusten dio Venusi: Jaiotzetiko itsu baten sendaketa.
Max Rooses-en iritziz margolanean argertzen diren objektuak Alberto VII.a Austriakoaren eta Elisabet Klara Eugenia Austriakoaren bildumakoak ziren. Objektu horien artean zenbait margolan identifikatu daitezke: Rubensen Tigrearen ehiza (horri esker lan hori datatu daiteke) eta Rubensen Bakanal bat.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.museodelprado.es/coleccion/obra-de-arte/la-vista/494fd4d5-16d2-4857-811b-e0b2a0eb7fc7
* ↑ Arnout Balis (1986): Catalogue raisonné n 7 : Tiger, Lion and Leopard Hunt, 142.or.
* ↑ Stéphane Lojkine (dir.), « Bacchanale et rire des dieux dans la peinture de Rubens : à propos d’un dessin de Silène et Églé », Rire et Dieux, Clermont-Ferrand, Presses universitaires Blaise-Pascal, 2000, 151-161.or.

## Ikus, gainera

* Bost zentzumenak

## Kanpo estekak

* Margolana erresoluzio handiz Pradoko museoaren webgunean.
* Datuak: Q18642429
# Ingalaterrako Iraultza

Ingalaterrako Iraultza (ingelesez English Civil War) 1640 eta 1660 artean eman zen, Ingalaterrako historiaren errepublika bakarraren ezarpena ekarri zuena. Oliver Cromwell izan zuen buru.
Lehen fasea botere parlamentarioa izan zen, 1640tik 1643ra. Orduan parlamentuak absolutismoaren aurkako hainbat lege onartu zituen.
Bigarren fasea gerra zibila izan zen, 1643tik 1649ra. Zaldunen gerra bat izan zen, Oliver Cromwellek eta bere Santuen Batailoiak (Ironsides) irabazi zutena, monarkiaren aldekoak garaituz. Oliver Cromwellen agindupean parlamentu berria eratu zen, non Karlos I. erregeak heriotza-zigorra jaso zuen.
Hirugarren fasea Errepublika izan zen, Oliver Cromwell buru zuelarik.
Errepublika Oliver Cromwellekin batera hil zen. George Monck jeneralak parlamentua konbokatu zuen, non monarkiaren berrezarpena erabaki zen 1660an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80330
* Multimedia: English Civil War / Q80330
# Ingalaterrako Erresuma

Ingalaterrako Erresuma, 927tik 1707ra, Europako mendebaldean kokatutako estatu burujabea izan zen. Erpinean, Britainia Handiko uhartearen hegoaldeko bi herenetan hedatzen zen, Gales eta inguruko zenbait irla txiki ere barrenean hartuta.
Erresumaren aurrekariak herri anglo-saxoien inbasioa izan zen Migrazio Garaian. Ondoren, estatu txikien heptarkia osatu zen. Bikingoen inbasioek erresuma horien oreka zartarazi zuten, eta, azkenean, Athelstan erregeak errekonkista burutu zuen 927an.
Gales 1067 eta 1283 bitartean inbaditu zuten ingelesek, 1284an Rhuddlaneko estatutuaren bidez onetsia. Ingalaterrako legearen menpean jarri zen Gales 1535-1542z geroztik. Iparraldeko Eskoziako Erresumarekin erregeak XVII. mendetik aurrera partekatu arren, batasun politikoa 1707an etorri zen, Erresuma Batua osatuz.
Londresko Westminster hiriburua bilakaturik zegoen XII. mendearen hasierako, hastapenetan Winchester eta Gloucester ere nolabaiteko hiriburuak izan baziren ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179876
* Multimedia: Kingdom of England / Q179876
# Ingalaterrako bandera

Ingalaterrako bandera (ingelesez Flag of England) San Jurgi gurutzedun bandera bat da. Berez, ondo zuriko greziar gurutze gorri batez osatua dago.
Gaur egun Ingalaterrako bandera da. Erdi Aroko jatorria du eta 1191an Ingalaterrako Erresumaren banderatzat onartua izan zen. 1707ko Batasun Agiriaren bitartez Ingalaterrako Erresuma eta Eskoziako Erresumak bat egitean, Ingalaterrako bandera eta Eskoziako banderak ere bategin eta Britainia Handiko Erresumaren bandera sortu zen. Ondoren, 1800eko Batasun Agiriaren bitartez, Britainia Handiko Erresumak eta Irlandako Erresumak bat egitean, Britainia Handiko Erresumaren bandera eta Irlandako Erresumaren banderak ere bategin eta Britainia Handiko eta Irlandako Erresumaren bandera sortu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171117
* Multimedia: Flags of England / Q171117
# Ingalaterrako Gudua

Ingalaterrako gudua (ingelesez Battle of Britain eta alemanez Luftschlacht um England) Bigarren Mundu Gerran zehar 1940ko uda eta udazkenan zehar Luftwaffek Erresuma Batuaren aurka ekin zion aire kanpaina militarra izan zen, honen bidez Royal Air Forceri aireko nagusitasuna kentzen saiatu zelarik.
Bere helburuak lortzeko, Alemania Naziak Itsas Lehoi Operazioa izena jarri zioten plana garatu zuen.

## Zinema

* The Battle of Britain (1969)

## Kanpo estekak

* Ingalaterrako guduaren historia elkartea (Ingelesez)
* Datuak: Q154720
* Multimedia: Battle of Britain / Q154720
# Ileana

Ileana Errumaniako udalerri bat da, Călărași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4200079
* Multimedia: Ileana (given name) / Q4200079
# Ilegalismo

Ilegalismoa Frantzian, Italian, Belgikan eta Suitzan XX. mendeko lehen urteetan anarkismo indibidualistaren garapen gisa sortutako legez kanpoko filosofia anarkista da. Ilegalismoak argi eta garbi hartu zuen krimena bizimodutzat; berez, ez zen doktrina politikoa.
Ilegalismoak garrantzia hartu zuen 1890eko hamarkadako nahigabeak inspiratutako Europako belaunaldi batentzat. Garai hartan, Ravachol, Émile Henry, Auguste Vaillant, Michele Angiolillo edota Geronimo Caseriok krimen ausartak egin zituzten anarkismoaren izenean, "ekintzagatiko propaganda" deitutakoaren ildotik.
Max Stirnerren berekoikeriaren eraginez, ilegalismoak Clément Duval eta Marius Jacob bezalako anarkistekin hautsi zuen, lapurreta banakako desjabetzearen teoria batekin justifikatzen zutenak. Aldiz, ilegalismoak bere ekintzek ez zutela oinarri moralik behar argudiatzen zuen, hau da, legez kanpoko egintzak ez zirela ideal goren baten izenean egiten, baizik eta norberaren nahiak asetzeko helburuarekin. "Bonnoten Banda" frantziarra izan zen talde ilegalista ospetsuena.

## Kritikak

Ilegalismoak eztabaida handiak eragin zituen, eta anarkismoaren esparruan erantzun zuten, batez ere langile-mugimendutik deskonektatutako banakako ekintzen gainetik anarkosindikalismoa defendatzen zutenek. Sozialista ugarik ilegalismoak mentalitate kapitalista errepikatzen zuela eta nihilismorantz egiten zuela argudiatu zuten.
Bonnoten Bandako kideak hartzeagatik atxilotu ondoren, Victor Serge, ilegalismoaren defendatzaile sutsua izandakoa, kritiko gogorra bihurtu zen. Mémoires d’un révolutionnaire et autres écrits politiques (1908-1947) bere lanean, Sergek "suizidio kolektibo" gisa deskribatu zuen ilegalismoa. Era berean, 1948an, Marius Jacobek gogoeta egin zuen: "Ez dut uste ilegalismoak gizabanakoa aska dezakeenik egungo gizartean... Funtsean, ilegalismoa, matxinada-ekintzatzat hartzen dena, gehiago da izaerari buruzko gaia doktrinari buruzkoa baino "
Fred Woodworth (The Match! egunkariko editorea), Joe Peacott edo Larry Gambone bezalako gaur egungo anarko-indibidualista berekoiak ere oso kritikoak dira ilegalismoarekin, haien ustetan, ez baita batere etikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Richard Parry. The Bonnot Gang: the history of the french illegalists. 5. orr.
* ↑ Doug Imrie (Anarchy: a Journal Of Desire Armed] Fall-Winter, 1994-95)
* ↑ Victor Serge. Mémoires d'un révolutionnaire 1901-1941, Paris, Seuil, 1951 Memoirs of a Revolutionary
* ↑ The "Illegalists" (Ingelesez)

## Bibliografia

* Richard Parry. The Bonnot Gang, Reel Press, 1986 (ISBN 0-946061-04-1).
* Pino Cacucci. In ogni caso nessun rimorso", Longanesi, 1994

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516296
# Ilegorrien liga

Ilegorrien liga, jatorrizko ingelesezko izenburua The Red-Headed League, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1891ko abuztuan kontakizun labur eta solte modura The Strand Magazine aldizkarian argitaratu zen, ondoren, 1892an aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera Sherlock Holmesen Abenturak liburu bilduman argitaratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1890, Londres. Jabez Wilson diru-mailegugile ilegorriak berau kide zen Ilegorrien Ligaren desegitearen misterioa argitzeko asmoz Sherlock Holmes eta Watson doktorearengana laguntza eske joan da. Detektibe buruargiak berehala desegite horren atzean John Clay dagoela jakingo du, Ingalaterrako gaizkile buruargi eta arriskutsuenetako bat dena.

## Ikus gainera

* Sherlock Holmesen Abenturak (1892)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461026
* Multimedia: The Red-Headed League / Q461026
# Ilea mozteko makina

Ilea mozteko makina giza ilea mozteko tresna espezializatua da. Ez nahastu ilea burutik eta gorputzetik kentzeko erabiltzen den bizar-aitzur elektrikoarekin.
Nikola Bizumićek bizargin serbiarrak ilea eskuz mozteko makina 1850 eta 1890 artean asmatu zuen. Iraganean oso erabiliak izan ziren arren, ilea mozteko makina elektrikoen iritsierak eta kostuaren murrizketak ordezkatzera eraman zuten gehienetan.
1921. urtearen hasieran, Mathew Andi etxeko sotoan hasi zen ile elektrikoa mozteko makina baten lehen eredu operatiboa ekoizten.
Denborarekin, ile elektrikoa mozteko makinak eskuzko makinatxoak pixkanaka ordezkatu ditu. Gaur egun, makina elektrikoak asko erabiltzen dituzte bizarginek eta ile-apaintzaileek herrialde industrializatu gehienetan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Norbere Irudia, Ile-apaindegiak eta Estetika Hiztegia] [2009]
* ↑ Scali-Sheahan, Maura; Roste, Leslie; Linquest, Linnea; Burness, Amy; Mitchell, Dennis. (2017). Milady Standard Barbering. (6th. argitaraldia) New York City: Cenage Learning, 20 or. ISBN 978-1-3051-0055-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q925577
* Multimedia: Hair clippers / Q925577
# Ileanda

Ileanda Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. 2.066 biztanle ditu, 87,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ileanda $^{(en)}$ Bizușa-Băi $^{(en)}$ Bârsăuța $^{(en)}$ Dăbâceni $^{(en)}$ Dolheni $^{(en)}$ Luminișu $^{(en)}$ Măleni $^{(en)}$ Negreni $^{(en)}$ Perii Vadului $^{(en)}$ Podișu $^{(en)}$ Răstoci $^{(en)}$ Rogna $^{(en)}$ Șasa $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16427347
# Ileapaindegi

Ileapaindegi edo bizartegi bat, zenbait zerbitzu estetiko eskaintzen diren toki bat da, nagusiki ile mozketa, baina beste batzuk ere egiten ohi dira, bizar mozketa, depilazioa, atzazal moztea, etab... Zerbitzu ezberdin asko eskaintzen dituenean, apaindegi deritzo.

## Ileapaindegiko tresnak

Beste batzuen artean, honako tresna hauek erabiltzen dira ileapaindegietan: artaziak, plantxak, hodiak, esku lehorgailuak, lehorgailu automatikoak, orrazia, eskuila, pintzak eta kakotxoak.

## Ikus, gainera

* Ile
* Apaindegi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3062512
* Multimedia: Hair dressing shops / Q3062512
# Ileapaindegiko aulki

Ile-apaindegiko aulkiak bezeroak ileapaindegian eroso egoteko aulki berezi batzuk dira, laguntza mekaniko eta hidraulikoak dituztenak. Biizargin edo ile-apaintzaileak eskuz edo oinez darabiltza aulkiaren kontrolak, bezeroaren posizioa aldatuz, lana hobeto egin ahal izateko,

## Historia

Ameriketako Estatu Batuetako bizarginen lehen aulki mekanikoak 1850. urtearen ingurukoak dira. Lehen patentea Archer Company delako batek erregistratu zuen AEBetan, oinentzako plataforma bat zeukan eta etzangarria zen. Altuera mekanikoki alda ziezaiokeen beste modelo bat patentatu zuen Archerrek handik gutxira, eta Eugene Berninghaus batek aldi berean etzangarria eta birakaria zen aulkia patentatu zuen. Berrikuntza guztiak bateratuz, Theodore Koch fabrikatzaileak negozio handia egin zuen AEBetan, eta 35.000 aulki salduak zituen 1885rako. 1900. urtean, Ernest Koken etorkin alemanak beste patente bat aurkeztu zuen AEBetan, gora eta behera hidraulikoki mugitzen zen aulkia.

### Euskal Herriko 'Jaso' aulkiak

20. mendearen 1. erdian, Eibarko enpresa batek, Daniel Acha delakoak, patente amerikar bat eskuratu eta Espainiako ekoizle handiena bihurtu zen. Jaso izeneko modeloa ekoitzi izan zuen nagusiki, eta 21. mendean ere erabiltzen dira ileapaindegi batzuetan aulki zahar hauek.
Oinak ezartzeko plataforman Jaso logotipo eliptikoa erakusten zuten aulki hauek. Geroago Goierrin sortutako Jaso garabi enpresak izenean eta logotipoan aulkien markaren jarraipena egiten duela dirudi, baina batetik besterako lotura ez dago garbi.

## Erreferentziak

* 1 2 Do bald men get half-price haircuts?: in search of Americas' great barbershops, Vince Staten, Simon & Schuster, 2001, p. 95, 176pp, ISBN 978-0-684-86745-8 (retrieved 16 August 2010 from Google Books)
* ↑ 1873 according to patent #D6648, DESIGN FOR BARBERS AND DENTISTS CHAIRS, George W. and Robert W. Archer, issued 13 May 1873 (retrieved 17 August 2010 at Google Patents)
* 1 2 Amatiño. «Made in Eibar — Eibar.ORG | Eibarko peoria» eibar.org (Noiz kontsultatua: 2018-10-02).
* ↑ Buendía, Aitor. (2016-08-13). «Aitor Buendía: Una silla de barbero "D.Acha Jaso" de Eibar en Priego de Córdoba. El arte perdura y no tiene fronteras... si es de calidad» Aitor Buendía (Noiz kontsultatua: 2018-10-02).
* ↑ «Luistxo Fernandez on Twitter» Twitter (Noiz kontsultatua: 2018-10-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2947719
* Multimedia: Barber chairs / Q2947719
# Ideal Cinema

Ideal Cinema Bilboko Abando auzoko Concha jenerala kalearen 28. zenbakian egondako zinema da.
Multizinemen konpetentzia hastean, eraikineko jabeek zinema areto txikiagoetan banatu zuten. Azkenik ateak itxi, eraikina behera bota eta hotel bat eraiki zuten bertan, "Accor Bilbao Hotela".

## Ikus, gainera

* Bilboko zinemen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Antzinako Bilboko zinemen aipamena Fant zinema festibalaren webgunean.
* Ideal Cinema flickr.com webgunean.
* Datuak: Q12259401