OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Xiangxi Tujia eta Miao Prefektura autonomoa

Xiangxi Tujia eta Miao Prefektura autonomoa (txinera sinplifikatuz: 湘西土家族苗族自治州; pinyineraz: Xiāngxī Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìzhōu), Hunan probintzian kokatutako Prefektura autonomoa da. Guztira, 2.489.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 15.462,3 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Xiangxi Tujia eta Miao prefektura autonomoaren mugakideak honakoak dira: Zhangjiajie ipar-ekialdean, Hubei probintzia iparraldean, Chongqing udaltasuna mendebaldean, Guizhou probintzia hego-mendebaldean, eta Huaihua ekialde eta hego-ekialdean.

## Banaketa administratiboa

* Jishou Hiria (吉首市; Jíshǒu Shì)
* Luxi Konderria (泸溪县; Lúxī Xiàn)
* Fenghuang Konderria (凤凰县; Fènghuáng Xiàn)
* Huayuan Konderria (花垣县; Huāyuán Xiàn)
* Baojing Konderria (保靖县;; Bǎojìng Xiàn)
* Guzhang Konderria (古丈县 Gǔzhàng Xiàn)
* Yongshun Konderria (永顺县; Yǒngshùn Xiàn)
* Longshan Konderria (龙山县; Lóngshān Xiàn)

## Ikus, gainera

* Hunan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Xiangxi Tujia eta Miao Prefektura autonomoko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q763069
* Multimedia: Xiangxi Tujia and Miao Autonomous Prefecture / Q763069
# Xiangfu barrutia

Xiangfu barrutia (txinera tradizionalez: 祥符区) Txinako barruti bat da, Kaifeng barruan. Azken zentsuaren arabera 698.799 biztanle zituen 1251.46 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q591202
* Multimedia: Xiangfu District / Q591202
# Xiangqiao barrutia

Xiangqiao barrutia (txinera tradizionalez: 湘桥区) Txinako barruti bat da, Chaozhou barruan. Azken zentsuaren arabera 582.700 biztanle zituen 325.35 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1342144
* Multimedia: Xiangqiao District / Q1342144
# Zibido San Giacomo

Zibido San Giacomo Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 6.750 biztanle ditu, 24,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Zibido San Giacomok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Assago Basiglio Binasco Buccinasco Gaggiano Lacchiarella Noviglio Rozzano Trezzano sul Naviglio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43057
* Multimedia: Zibido San Giacomo / Q43057
# Zibismo

Zibismoa (maiz gizalege hitzaren sinonimo) herritarrek gizartean dituzten eskubide eta betebeharren azterketa da. Terminoa latinezko civicus terminotik dator, "herritar batekin erlazionatzea" esan nahi duena. Terminoa beste herritar batzuei eragiten dieten portaerei dagokie, bereziki hiri-garapenaren testuinguruan.
Hezkuntza zibikoa herritarren alderdi teoriko, politiko eta praktikoak eta haien eskubide eta betebeharrak aztertzea da. Barne hartzen ditu zuzenbide zibilaren eta kode zibilen azterketa, baita gobernuaren azterketa ere, herritarren zereginari begira, kanpoko faktoreen aurka, gobernuaren funtzionamenduan eta ikuskapenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837313
* Multimedia: Civics / Q837313
# Zibersexu

Zibersexua sexu birtualeko modu bat da, non sare informatiko baten bidez konektatutako bi pertsonak edo gehiagok sexu-esperientzia bat deskribatzen duten mezu esplizituak bidaltzen dituzten. Rol-joko mota honetan, parte-hartzaileek sexu-harremanak izaten ari diren itxurak egiten dituzte, beren ekintzak deskribatzen dituzte eta gainerako parte-hartzaileen mezuei erantzuten diete, beren desio eta fantasia sexualak pizteko. Sexu birtualeko topaketa baten kalitatea, normalean, parte-hartzaileek beren kideen buruan irudi bizia gogoratzeko duten gaitasunaren araberakoa da. Halaber, funtsezkoak dira irudimena eta sinesgaiztasuna etetea (kontraesanen aurrean). Zibersexua bi pertsonen artean egin daiteke eremu intimo eta pribatuaren barruan, ziberespazioaren barruko leku ireki batean bezala. Sexu-langile birtual baten (teleoperadorea edo eredu erotikoa) eta zerbitzua ordaintzen duen bezero baten artean helburu komertziala egon daiteke edo ez.

## Aspektu positiboak eta negatiboak
### Positiboak

Zibersexuak sexu-desira batzuk asebete ditzakeenez, haurdun geratzeko edo sexu-transmisiozko gaixotasunak (STG) harrapatzeko arriskurik gabe, pentsamendu eta sentimendu sexualekin esperimentatzeko modu segurutzat har daiteke jendearentzat. Era berean, gaixotasun kronikoak (adibidez, hiesa) dituzten pertsonek sexu-gogobetetasuna lortzeko modu segurua aurkitu dezakete sexu birtualean, bikotekidea arriskuan jarri gabe. Honako hau ere praktikan jarri daiteke bikoteak bata bestearengatik urrun badaude eta elkartu ezin badira sexua fisikoki praktikan jartzeko.

### Negatiboak

Etorkizunean zibersexua egin duen pertsonak zure gorputzaren irudi konprometigarriak baditu, xantaia emozionalera jo dezake, eta pertsona bere buruaz beste egitera eraman. Zibersexua egiteko aplikazio guztiek erabil ditzakete transmititzen diren irudiak eta pedofiloen eskuetara irits daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Vida webcamm sexo cómo viven cuánto ganan porno» La Vanguardia 2016-09-17 (Noiz kontsultatua: 2022-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q626268
# Zibilizazioaren sorleku

Zibilizazioaren sorlekua zibilizazio baten edozein balizko agerlekua da. Ohi Kobre Aroko (Obeid Aroa, Badariar aroa) Antzinako Ekialde Hurbilari ematen zaio, bereziki Ilgora Emankorrean (Mediterraneo Ekialdea eta Mesopotamia.
Anatolia eta Irango goi-ordokiko beste toki batzuei ere ematen zaie izena, Asiako beste haran batzuetan zehar egon ziren beste kultura batzuekin batera, Indo ibaikoa Indiako azpikontinentean eta Ibai Horikoa Txinan, baita Supe ibaiko Caral zibilizazioa andetar Hego Amerikan, eta olmekar eremu nuklearra Erdialdeko Amerikan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1207629
# Yanhu barrutia

Yanhu barrutia (txinera tradizionalez: 盐湖区) Txinako barruti bat da, Yuncheng barruan. Azken zentsuaren arabera 680.036 biztanle zituen 1205.22 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1197075
* Multimedia: Yanhu District / Q1197075
# Yani Tseng

Yani Tseng (txinera tradizionalez: 曾雅妮; pinyinez: Zēng Yǎní; Guishan, Taiwan, 1989ko urtarrilaren 23a) taiwandar golfaria da. Emakumezkoen Munduko Golf Sailkapeneko lehen postuan sailkatuta egon zen 2011ko otsailaren 14tik 2013ko martxoaren 17ra.
* Datuak: Q26190
* Multimedia: Yani Tseng / Q26190
# Yankee Doodle Dandy

Yankee Doodle Dandy 1942ko Michael Curtiz hungaro-estatubatuar zinema zuzendariaren musikal filma bat da. James Cagney, Joan Leslie, Walter Huston, Richard Whorf eta Richard Whorf aktoreek antzeztu zuten.
Filmaren izenburu Yankee Doodle estatubatuar abesti herroikoi eta abertzaletik jaso zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
George M. Cohan irlandar-estatubatuar vaudeville dantzari-abeslariaren bizitza azaltzen da.

## Aktoreak

* James Cagney: George M. Cohan
* Joan Leslie: Mary Cohan
* Walter Huston: Jerry Cohan
* Richard Whorf: Sam Harris
* Irene Manning: Fay Templeton
* George Tobias: Dietz
* Rosemary DeCamp: Nellie Cohan
* Jeanne Cagney: Josie Cohan
* Eddie Foy, Jr.: Eddie Foy, Sr.
* Frances Langford: Nora Bayes
* George Barbier: Erlanger
* S. Z. Sakall: Schwab
* Walter Catlett: antzerki zuzendaria
* Minor Watson: Albee
* Chester Clute: Goff
* Odette Myrtil: Bartholdi andrea
* Douglas Croft: George M. Cohan, 13 urte
* Patsy Parsons: Josie Cohan, 12 urte

## Sariak
### Irabaziak

* 1942: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria: James Cagney
* 1942: Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria: Ray Heindorf eta Heinz Roemheld
* 1942: Soinu onenaren Oscar Saria: Nathan Levinson (Warner Bros. SSD)

### Izendapenak

* 1942: Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria: Walter Huston
* 1942: Zuzendari onenaren Oscar Saria: Michael Curtiz
* 1942: Muntatze onenaren Oscar Saria: George Amy
* 1942: Film onenaren Oscar Saria
* 1942: Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria: Robert Buckner

## Kanpo estekak

* Yankee Doodle Dandy filmaren IMDBko fitxa irkurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1321622
* Multimedia: Yankee Doodle Dandy (film) / Q1321622
# Yanji Chaoyangchuan aireportua

Yanji Chaoyangchuan Aireportua (txineraz: 延吉朝阳川机场), (NAGE: YNJ, NAZE: ZYYJ), Txinako Herri Errepublikako Jilin probintziako Yanji hirian dago.
1985ean zabaldu zen.

## Hegaldiak

* Air China (Beijing-Capital, Seoul-Incheon)
* Asiana Airlines (Seoul-Incheon)
* China Southern Airlines (Beijing-Capital, Changchun, Seoul-Incheon, Shenyang, Yantai)
* Korean Air (Seoul-Incheon)
* Shanghai Airlines (Qingdao)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1192253
* Multimedia: Yanji Chaoyangchuan Airport / Q1192253
# Yankee Hill (Kalifornia)

Yankee Hill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Butte konderrian dago, Kalifornia estatuan. 260 biztanle ditu, 15,609187 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Butte konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8048762
# Yangzong lakua

Yangzong lakua (txineraz: 阳宗海), Txinako Herri Errepublikako Yunnan probintziako Kunming hiritik gertu dagoen lakua da.

## Ezaugarriak

Lakua Kunming hiriaren erdigunetik 45 kilometro ekialdera dago. Inguruan 30.000 pertsona bizi dira, eta betidanik lakuko ura erabili dute edateko, eta nekazaritzarako. 2008an, lakuaren inguruko hainbat lantegik, lakua kutsatu zutela jakin zen, bertan, artsenikoa aurkitu zenean. Ordutik, lakutik ura edatea debekatu egin da.
Kunmingo gobernua lakua garbitzeko lanak hasi zituen 2009an eta hiru urtean, lakuko urak garbitzea espero dute.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Lakua eta inguruaren mapa.
* Datuak: Q7353008
* Multimedia: Yangzong Lake / Q7353008
# Yanjiang barrutia

Yanjiang barrutia (txinera tradizionalez: 雁江区) Txinako barruti bat da, Ziyang barruan. Azken zentsuaren arabera 1.090.000 biztanle zituen 1632.39 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1199908
* Multimedia: Yanjiang District / Q1199908
# Ziklo (argipena)

Ziklo terminoak aldiro eta modu erregularrean errepikatzen den gertaera adierazten du. Zikloari dagokion zerbaiti buruz ziklikoa dela esaten da. Hainbat moduan erabiltzen da:
* zikloa, bizikleta edo antzeko ibilgailua;
* ziklo ekonomikoa, ekonomian eta bereziki kapitalismoan aldiro gertatzen diren gorakada eta beherakada segida;
* ziklo kardiako edo bihotz-zikloa, bihotzeko aldiroko mugimendu eta bestelako fenomeno erregularren multzoa;
* ziklo epikoa.
# Ziklo ekonomiko

Ziklo ekonomikoak ekonomia sistema batean txandaka izaten diren hazkunde eta atzerakada garaien zikloak dira. Ziklo ekonomikoaren hazkunde garaian, BPG edo ekoizpena handitzen da, langabezia gutxitzen, eta inflazioa sortzen; ziklo ekonomikoa atzerakada garaian dagoenean, ekoizpena gutxitzen da, eta langabezia handitzen. Ziklo ekonomikoek ekonomia osoari edota ekonomia arlo jakin bati eragin diezaiokete. Ziklo ekonomikoaren gainbehera eta hazkundea bapatekoak eta intentsitate handikoak izan daitezke: gorakada handia denean, boom bat dela esan ohi da; bat-bateko atzerakada nabarmena denean, aldiz, krak bat dela esaten da.
Zikloen iraupena aldakorra eta ziurgabea da beti, eta horrek eragotzi egiten du ziklo horien azterketa sistematikoa: stock mailen gorabeherek eragindako hiru urteko zikloak hauteman dira (Kitchin zikloak izenekoak, alegia); inbertsioetan, berriz, zazpi urteko zikloak (Juglar zikloak izenekoak). Hamarkada batzuetako iraupena duten zikloak ere aztertu dira, adibidez: gutxi gorabehera 50 urtekoak diren Kondratiev zikloak, eta eraikuntza sektoreko Kuznet zikloa, 20 bat urtekoa.
Hainbat teoria dago ziklo ekonomikoak sorrarazten dituzten faktoreei buruz. Teoria monetarista batek dioenez, inflazioa kontrolatzeko moneta politikak sortzen ditu ziklo horiek; beste teoria zenbaitek, berriz, aldaketa teknologikoek eta ekonomiari buruzko aurreikuspen subjektiboek eragiten dituztela diote.

## Oharrak eta erreferentziak

* ↑ Korotayev, Andrey V., & Tsirel, Sergey V.(2010). A Spectral Analysis of World GDP Dynamics: Kondratiev Waves, Kuznets Swings, Juglar and Kitchin Cycles in Global Economic Development, and the 2008–2009 Economic Crisis. Structure and Dynamics. Vol.4. #1. P.3-57.

## Kanpo estekak

* Ziklo ekonomikoak, Gizapedian.
* Datuak: Q192311
* Multimedia: Business cycle / Q192311
# Wulffita

Wulffita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Wulffita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K3NaCu4O2(SO4)4}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wulffite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Wulfsen

Wulfsen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Harburg barrutia|Harburg]] barrutian. 2014an 1.605 biztanle zituen 8,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q672050
* Multimedia: Wulfsen / Q672050
# Wukesong Arena

Wukesong Arena (txinera tradizionalez: 五棵松體育館; txinera sinplifikatuz: 五棵松体育馆; pinyinez: Wǔkēsōng Tǐyùguǎn), Cadillac Center (txinera tradizionalez: 凱迪拉克中心; txinera sinplifikatuz: 凯迪拉克中心; pinyinez: Kǎidílākè Zhōngxīn) ere deitua, Beijingen 2008ko Olinpiar Jokoetarako eraiki den estadioa da. 18.000 ikuslerentzako edukiera du eta bertan egingo dira saskibaloi eta beisbol frogak. 2022ko Olinpiar Jokoetako emakumezkoen izotz hockeyko partidak jokatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1321458
* Multimedia: Cadillac Arena / Q1321458
# Wukro

Wukro (Ge'ez: ውቕሮ) (Wukro Kilte Awulaelo bezala ezaguna ere; Ge'ez: ውቕሮ ክልተ ኣውላዕሎ) (Wuqro bezala transliteratua ere ; antzina Dongolo izenez ezaguna (Ge'ez: ዶንጎሎ), Etiopiako iparraldeko herria da, Misraqawi (Ekialdean) zonaldean dagoena, Tigray eskualdean , Asmara-Addis autopistaren ondoan.

## Oharrak

* ↑ Etiopiako izen propio askorekin bezala, izen honen transliterazio modu asko daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978759
* Multimedia: Wukro / Q978759
# Wulften am Harz

Wulften am Harz Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [] barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q638766
* Multimedia: Wulften am Harz / Q638766
# Wulingyuan

Wulingyuan, Interes panoramikoa eta historikoa dituen eskualdea$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Wulingyuango zutarriak. ||
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | vii |
| Erreferentzia | 640 |
| Kokalekua | |
| Eskualdea$^2$ | Asia eta Ozeania |
| Koordenatuak | 29°20′N 110°30′E﻿ / ﻿29.333°N 110.500°E﻿ / 29.333; 110.500 |
| Izen ematea | 1992 (XVI. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Wulingyuan (txineraz: 武陵源; Pinyineraz: Wǔlíng Yuán) Txinako Hunan probintzian dagoen interes panoramiko eta historiko handiak dituen eskualde bat da. Wulingyuan ospetsua da ia 3.100 kuartzitazko eta harearrizko zutarri izateagatik. Jatorri karstikoko geologia egitura horiek 200 metro gora dira. Zhangjiajie hirian daude, Changsha probintziako hiriburutik 270 kmra. Wulingyuan, Interes panoramikoa eta historikoa dituen eskualdea izenarekin UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 1992an.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) UNESCO World Heritage Listing
* (Ingelesez) China’s Ancient Skyline
* Datuak: Q4187
* Multimedia: Wulingyuan / Q4187
# Wukari (kraterra)

Wukari izenekoa Marten dagoen talka krater bat da. Virrat kraterretik hegoaldera eta Tugaske kraterretik mendebaldera dago, 32,1º hegoalde eta 102,9º mendebaldeko koordenatuetan. Talkak 38,4 kilometroko zulo bat eragin zuen. Izena 1991n onartu zuen Nazioarteko Astronomia Elkarteak, Nigeriako Wukari herriari erreferentzia eginez.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kraterraren kokapena Google Maps webgunean.
* Datuak: Q9096319
* Multimedia: Wukari (crater) / Q9096319
# Wulfsmoor

Wulfsmoor Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 376 biztanle zituen 8,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q635104
* Multimedia: Wulfsmoor / Q635104
# Wuling barrutia

Wuling barrutia (txinera tradizionalez: 武陵区) Txinako barruti bat da, Changde barruan. Azken zentsuaren arabera 426.694 biztanle zituen 412.42 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1199616
* Multimedia: Wuling District / Q1199616
# Émile, ou De l'éducation

Émile, edo Hezkuntzaren gainean (frantsesez: Émile, ou De l'éducation) Jean-Jacques Rousseau filosofoak idatzitako liburua da, XVIII. mendetik eragin handia izan duena pedagogia eta hezkuntzaren filosofian. Émile izeneko gazte eta bere irakaslearen arteko harremana deskribatzen du, haurtzarotik nerabezarora, aldi berean gizakiaren eta gizartearen arteko harremanari eta gizakiaren hezkuntzari buruzko bere ideiak azalduz. Berrikuntza moduan, hezkuntza arrazionalismoaren mendean jarri, gizaki guztiei dagokiela adierazi eta gizaki eta mundu hobe baterako izan behar duela ezartzen du idazlanak, gizakiak berez dituen ontasunak aprobetxatuz. Frantziako Iraultzak ekarri zituen hezkuntza-aldaketetan eragin nabarmena izan zuen, geroztik hezkuntza sistema publikoak garatu baitziren.

## Ume izatetik hiritar izatera

Gizona hobetu daitekeelako ustea da liburu honen oinarria. Jaiotzerakoan, gizona ez da ezer, eta gerora izango den guztia bilakaera baten ondorio da. Umea aldi berean hazten da gorputzez eta adimenez: hasieran sentipenak besterik ez ditu, gero sentimenezko arrazoiaz baliatzen da, eta adimenezko arrazoiaz, eta, azkenik, kontzientzia moralaz jabetzen da. Rousseauk beraz heziketa metodo bat landu zuen liburu horretan, inguruak gizonengan duen eragin handian oinarritua.
Bitartekorik gabeko heziketa proposatu zuen alegia. Umeak berez eta bere baitan aurkituko du dena, eta maisua gehiago izango da begirale irakasle baino, ez dio umeari irakasbiderik emango, berez aurkiaraziko dizkio, ordea. Maisuak bi zeregin nagusi izango ditu: naturari egiten utzi, batetik, eta umearen bihotza biziotik eta haren adimena aurreiritzitik begiratu, bestetik.
Umearen barne askatasuna errespetatu beharra da Rousseauren pedagogia guztiaren oinarria. Eta zoriona da liburu honen beste alderdi nagusia. Rousseaurentzat, umearen heziketak zoriontsua behar du, umea ume baita eta ez egiteko bidean den pertsona heldu bat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/10/11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) (Ingelesez) Rousseau's Emile, ou l'education Frantsesezko testu osoa eta ingelesezko itzulpena. Columbia.edu.
* Datuak: Q913599
* Multimedia: Émile, ou De l'éducation / Q913599
# Émerson Luiz Firmino

Émerson Luiz Firmino (1973ko uztailaren 28a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q274869
# Škocjan leizeak

Škocjan leizeak$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | vii, viii |
| Erreferentzia | 390 |
| Kokalekua | Eslovenia |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1986 (X. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Škocjan leizeak (eslovenieraz: Škocjanske jame, italieraz: Grotte di San Canziano) Esloveniako kobazulo-sistema ezaguna da Karst eremuan dagoena, Kostaldea-Karst eskualdean. Eslovenian izendatu zen lehenengo Gizateriaren Ondarea izan zen.

## Historia

K.a. II mendean Posidonio Apameakoak dagoeneko ezarri zuen eremu honetako mapan. Lazius-Ortelius (1561) eta Mercatorrek ere (1637) ere adierazi zuten. 1782an Louis-François Cassas margolari frantsesak leizeen irudiak egin izanak erakusten du garai hortan Trieste inguruko ondasun ikusgarritzat hartzen zirela.
1819an kondearen kantzilerrak eskilara egin arazi zuen dolina handian eta hori kontsideratzen da turismoaren hasiera Škocjan leizeetan.
1884an expedizio espeleologiko bat antolatu zen Triesteren ur hornidura hobetu asmoz. 1890an "aintzira hila" (Mrtvo jezero) aurkitu zen eta 1904an "leize ixila" (Tiha jama). 1990an "aintzira hila" aurkitu izanaren mendeurrena ospatzeko buzeatzaileak lakuan barneratu eta 200 metroko galeria berria aurkitu zuten.
Gaur egun 100.000 bisitari izaten ditu urtean.

## Egitura

6.200 metroko luzera hartzen dute leizeek eta 300 metrotako sendoera duen kareharrizko geruzan eratu dira. Reka ibaia barneratu egiten da dolina handi batean (Velika Dolina) eta 34 kilometro egiten ditu lurpean eta Monfalconen (Italia) ateratzen da. Barnean 3'5 kilometrotako Hankeren kanala (Hankejev kanal) dago, eta barnean 2'2 milioi metro kubiko dituen Martelen ganbera ere sortu da, Europako ur ganbera handienetakoa da.

## Nazioarteko izendapenak

1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, sistema karstikoen eredu izan zedin. Honako arrazoi hauek plazaratu zituzten:
* Lurpeko arroil handienetakoa da mundu mailan.
* Balio estetiko handia dauka.
* Bertako mikroklima dela eta, ekosistema berezia garatu da bertan.
* Aintzinarotik okupatua izan denez balio kultural eta historiko handia du.
* Karsteko adibide tipikoa da.
Honetaz gain 1999ko maiatzaren 18an Ramsarko hitzarmenean sartu zuten, Europako lurpeko hezegune handienetakoa baita.

## Iruditegia

* Dolina handia.
* Zubia.
* Galeria.
* Gours potxingoak.
* Škocjan leizeen Parkea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q500376
* Multimedia: Škocjan Caves / Q500376
# Škoda Fabia

Škoda Fabia Škoda Auto txekiar enpresaren B segmentuko turismo-ibilgailua da, 2000. urteaz geroztik ekoiztua. Fabiaren lau belaunaldi daude, 2000, 2007, 2014 eta 2021ean kaleratuak, hurrenez hurren, Volkswagen Taldeko B segmentuko beste turismo batzuekin- SEAT Ibiza, Volkswagen Polo eta Audi A1 - plataforma eta osagai mekanikoak partekatzen dituztenak.

## Historia

Fabiaren lehen belaunaldia 1999ko Frankfurteko Automobil Erakusketan aurkeztu zuten ofizialki. Hatchback karrozeriekin eta bost ateko familiartekoarekin eta lau ateko sedanarekin eskaintzen da. Jaurti zutenean, hatchbacka bere mailako luzeenetakoa zen; aurkariak Fiat Punto, Opel Corsa, Peugeot 206 eta Renault Clio ziren.
Ekipamendu-mailak, hasiera batean, Classic, Comfort eta Elegance izan ziren. Ondoren, 2004ko belaundaldiarekin, beste akabera batzuk sartu ziren, hala nola Young Line, Urban edo Fresh.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163053
* Multimedia: Škoda Fabia / Q163053
# Šišov

Šišov Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 9,63 km²ko azalera du eta 494 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q391774
* Multimedia: Šišov / Q391774
Bánovce nad Bebravouko barrutiko udalerriak :
HiriakBánovce nad BebravouHerriakBorčany • Brezolupy • Chudá Lehota • Cimenná • Dežerice • Dolné Naštice • Dubnička • Dvorec • Haláčovce • Horné Naštice • Krásna Ves • Kšinná • Libichava • Malá Hradná • Malé Hoste • Miezgovce • Nedašovce • Omastiná • Otrhánky • Pečeňany • Pochabany • Podlužany • Pravotice • Prusy • Ruskovce • Rybany • Slatina nad Bebravou • Slatinka nad Bebravou • Timoradza • Trebichava • Uhrovec • Uhrovské Podhradie • Veľké Chlievany • Veľké Držkovce • Veľké Hoste • Vysočany • Zlatníky • Čierna Lehota • Ľutov • Šišov • Šípkov • Žitná-Radiša :
# Škabrnja

Škabrnja Kroaziako udalerri bat da, Zadar eskualdean. Azken zentsuaren arabera 1.661 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391782
* Multimedia: Škabrnja / Q391782
# Širákov

Širákov Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 7,12 km²ko azalera du eta 200 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1303. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1045885
* Multimedia: Širákov / Q1045885
# Šivetice

Šivetice Eslovakiako udalerri bat da, Revúcako barrutian kokatuta. 8,26 km²ko azalera du eta 377 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1262. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1046052
* Multimedia: Šivetice / Q1046052