OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jean Webster

Jean Webster (jaiotzez Alice Jane Chandler Webster, Fredonia, New York 1876ko uztailaren 24a ; † New York , 1916ko ekainaren 11 ) estatubatuar idazle eta kazetaria izan zen, batez ere emakumeen gaiak jorratu zituena.

## Biografia

Jane alaba bakarra izan zen, Annie Moffet Webster eta Charles Luther Websterrena eta Mark Twain-en iloba ere bazen. Bere aita Twainen lankidea izan zen eta harekin batera Charles L. Webster & Co. argitaletxearen jabea izan zen. 1894tik 1896ra Alice Binghamton-eko (New York) Lady Jane Grey barnetegira joan zen. 1897an, Poughkeepsieko Vassar Collegera joan eta han jarraitu zuen 1901etik graduondoko kide gisa. Laster hasi zen Poughkeepsie Sunday Courier eta Vassar Miscellany aldizkarietan idazten. Unibertsitatean Adelaide Crapseyrekin adiskidetasun estua garatu zuen, eta 1914an hil zen arte iraun zuen. Unibertsitatean graduatu ondoren, Websterrek New York hirira joatea erabaki zuen idazle izateko.
Jean Websterrek emakume gazteei zuzendutako ipuinak eta antzerkiak idatzi zituen batez ere. Bere lehen eleberria, 'When Patty Went to College', 1903an argitaratu zen eta emakumezkoen unibertsitate bateko bizitza anitza deskribatzen du. Hurrengo urteetan, Websterrek zortzi eleberri eta argitaratu gabeko istorio eta antzezlan ugari idatzi zituen. Bizigarri agertzen dira, errealistak eta umoretsuak. Bere eleberririk ezagunena Daddy-Long-Legs eleberri epistolarra da.
Jean Webster 1916ko ekainaren 11n hil zen alaba batez erditu ostean.
2023 bitartean, ez da haren lan euskaraturik, EIZIEren itzulpen datubasearen arabera.

## Bibliografia

* When Patty Went to College (1903)
* Wheat Princess (1905)
* Jerry Junior (1907)
* Four-Pools Mystery (1908)
* Much Ado About Peter (1909)
* Just Patty (1911)
* Daddy-Long-Legs (1912)
* Dear Enemy (1915)

## Erreferentziak

* ↑ «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-22).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezko Wikipediako «Jean Webster» artikulutik itzuli da; zehazki, 2020-09-12ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q238140
* Multimedia: Jean Webster / Q238140
# Jean de Béthencourt

Jean de Béthencourt (frantsesez, ʒɑ̃ də betɑ̃kuːʁ ahoskatua; Grainville-la-Teinturière, Normandia, Frantzia, 1362 – Grainville-la-Teinturière, Normandia, Frantzia, 1425?) Normandiar itsasgizona izan zen.
Gaztelako Henrike III.aren zerbitzuan zegoela Kanarietako uharte txikienak konkistatu zituen (1402-1404), bertako biztanleak, guantxeak, menderatu ondoren. Hango lehen kolonia sortu zuen, Betancuria. 1412. urtean Frantziara abiatu zen Ehun Urteko Gerra zela eta. Batere dirurik gabe gelditu ondoren, Nieblako kondeari saldu zizkion Kanarietako zenbait uharte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-09-21 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q447602
* Multimedia: Jean de Béthencourt / Q447602
# Jean de Dieu Pierre Antin d'Ars

Jean de Dieu Pierre Antin d'Ars (Mugron, 1770eko martxoaren 8a - ib., 1840ko azaroaren 22a) frantziar politikaria izan zen.

## Biografia

1806tik 1809ra, Pirinio Garaietako departamenduko kontseilari nagusia izan zen. Landetako, Behe Pirinio eta Pirinio Garaietako gobernuaren antolaketan errege-komisarioa izan zen, 1814ko apirilean Angulemako dukeak izendatua, eta gero Behe Pirinioetako prefeta izendatu zuten.
1815etik 1816ra Landetako diputatua izan zen, «Chambre introuvable» izeneko garaian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23044774
# Jean de Joinville

Jean de Joinville frantses kronikaria izan zen (?, 1224 – 1317ko abenduaren 24a). Xanpainako kondearen aholkularia izan zen, eta Luis IX.aren gortera jo zuen 1241ean. Gurutzaden aldekoa zen, eta San Luisen armadarekin Egiptora joan zen Siriari hegoaldetik eraso egitera. Erregearekin atxilo hartu eta garai berean askatu zituzten biak, eta lagun minak egin ziren. Elkarrekin itzuli ziren Frantziara, eta Xanpainako seneskal izendatu zuten. San Luisi ez zion lagundu zortzigarren gurutzadan, eta bera ere ez zedila joan eskatu zion. Le Livre des saintes paroles et des bons faits de notre saint roi Louis (1309, Luis gure errege santuaren hitz santuen eta egile onen liburua) erregearen bizitzari buruzko lan bikaina idatzi zuen frantsesez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q328747
* Multimedia: Jean de Joinville / Q328747
# Jean Zay (Bordeleko tranbia)

Jean Zay Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Senon udalerrian dago.

## Kokapena

A linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573680
# Jean d'Ormesson

Jean d'Ormesson (Jaiotza-izena: Jean Bruno Wladimir François-de-Paule Le Fèvre d'Ormesson ; Izengoitia: Jean d'O ; Paris, 1925eko ekainaren 16a - Neuilly-sur-Seine, 2017ko abenduaren 5a) frantses idazlea eta kazetaria izan zen.
Hainbat ministeriotako kabineteetan aholkulari karguak izan zituen, eta nazioarteko biltzarretako ordezkaritzetan lan egin zuen. 1950. urtetik aurrera, Unescoko filosofia eta giza zientzietako nazioarteko Batzordeko idazkari orokorra zen. Hainbat aldizkari eta egunkaritan kolaborazioak egin zituen (NRF, Nef, Revue de Paris) eta Diogène aldizkariko zuzendari zen Roger Caillois hil ondorenetik. 1974-1977 bitartean Figaro egunkariko zuzendaria izan zen. 1971n eleberriaren saria eman zioten Frantziako Akademian. Erakunde horretako kide hautatu zuten 1973an. Bere lana maitasunari buruzko galdeketa da, eta baita denborari buruzkoa ere: bere familiari buruzko historiaren ondoren, Au plaisir de Dieu (1974), historia unibertsalari buruzko lan handiak egin ditu, Dieu, sa vie, son ouvre (1981, Jainkoa, bere bizitza, bere obra), Histoire du Juif errant (1990, Judu alderraiaren historia), La Douane de mer (1994, Itsasoko aduana), Presque rien sur presque tout (1996, Ia ezer ez ia guztiaren inguruan). Saiakera-lanen artean aipagarriak ditu: Au revoir et merci (1966, Agur eta eskerrik asko); Une autre histoire de la littérature française (1977, Literatura frantsesaren beste historia bat). Autobiografia bat egin zuen, Le vagabond qui passe sous une ombrelle trouée (1978, Eguzkitako zulodunaren azpian igarotzen den arlotea). Chateaubrianden biografia bat egin zuen, Mon dernier rêve sera pour vous (1982, Nire azken ametsa zuretzat izango da).

## Obra

* L'Amour est un plaisir (1956)
* Du côté de chez Jean (1959)
* Un amour pour rien (1960)
* Au revoir et merci (1966)
* Les Illusions de la mer (1968)
* La Gloire de l'Empire (1971)
* Au Plaisir de Dieu (1974)
* Le Vagabond qui passe sous une ombrelle trouée (1978)
* Dieu, sa vie, son œuvre (1981)
* Mon dernier rêve sera pour vous (1982)
* Jean qui grogne et Jean qui rit (1984)
* Le Vent du soir (1985)
* Tous les hommes en sont fous (1985)
* le Bonheur à San Miniato (1987)
* Album Chateaubriand (1988)
* Garçon de quoi écrire (con François Sureau, 1989)
* Histoire du juif errant (1991)
* Tant que vous penserez à moi (1992)
* La Douane de mer (1994)
* Presque rien sur presque tout (1995)
* Casimir mène la grande vie (1997)
* Une autre histoire de la littérature française (1997, 1998)
* Le Rapport Gabriel (1999)
* Voyez comme on danse (2001)
* C'était bien (2003)
* Et toi, mon cœur, pourquoi bats-tu? (2003)
* Une fête en larmes (2005)
* La Création du monde (2006)
* Odeur du temps (2007)
* Qu'ai-je donc fait (2008)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q353866
* Multimedia: Jean d'Ormesson / Q353866
# Jean de Chelles

Jean de Chelles (lanean 1258 eta 1265 bitartean egon zena) XIII. mendeko arkitekto eta eskultore frantziar bat izan zen. Parisko Notre-Dame katedralaren lanak zuzendu zituen Reinald de Corbeil gotzainaren aginduz, 1257an hegoaldeko atea eraikiz, non Jesusen jaiotza, errege magoen gurtza, Egiptoranzko ihesa, errugabeen sarraskia eta San Ezteberen bizitzako zenbait atal irudikatzen dituzten zenbait irudi dauden. 1265ean Pierre de Montreuilek ordezkatu zuen katedralaren lanetan.
* Datuak: Q374131
* Multimedia: Jean de Chelles / Q374131
# Jean d'Espagnet

Jean d'Espagnet (1564 -1637 eta gero) magistratu, estatu gizon eta alkimista frantziarra izan zen, 1609an Pierre de Lancrerekin batera Lapurdin eginiko sorgin-ehiza burutu zuena.

## Biografia

Aita Saint-Émilionen jaiotako eta Bordelen bizi zen medikua izan zen eta ama erregearen idazkari baten alaba. Aita Pauen Henrike erregearen medikua izan zen.
1590ean, Bordelen abokatu gisa lan egin zuen. 1592an, Parisko Kontseilu Nagusian parte hartu zuen. 1601ean, Bordeleko parlamentuaren presidente bilakatu zen. 1608an, Gorteetara joan eta Estatu-Kontseilari bihurtu zen. Hurrengo urtean Lapurdiko sorgin-ehizan parte hartu zuen baina laster utzi erregeak marinel frantses eta espainolen arteko akordioak lortzeko agindua eman ziolako.

## Lanak

* Le miroir des alchimistes (1609)
* Arcanum Hermeticae philosophiae opus (1616 ?)
* Enchiridion Physicae Restitutae (1623)

## Erreferentziak

* ↑ Rodríguez Alvarez, Mikel. (2006). «Pierre de Lancre, cazador de brujas» Historia 16 (366): 115-125. ISSN 02106353..
* ↑ Azurmendi, Mikel. (2013). Las brujas de Zugarramurdi. Almuzara, 127 or. ISBN 978-84-15828-81-5..
* Datuak: Q533204
# Jean de Florette (filma)

Jean de Florette 1986ko Claude Berri frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Marcel Pagnolen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1920ko hamarkadan, Ugolin soldadutzatik bueltan dago Proventzako bere herrira. Nekazari gazteak landare loredunak hazi nahi ditu eta César Soubeyran, « Le Papet » deitua, bere osabak lagunduko dio.

## Aktoreak

* Yves Montand : César Soubeyran « Le Papet »
* Gérard Depardieu : Jean Cadoret « Jean de Florette »
* Daniel Auteuil : Ugolin Soubeyran « Galinette »
* Élisabeth Depardieu : Aimée Cadoret
* Margarita Lozano : Baptistine
* Ernestine Mazurowna : Manon Cadoret
* Armand Meffre : Philoxéne
* André Dupon : Pamphile
* Pierre Nougaro : Casimir
* Jean Maurel : Anglade
* Roger Souza : Ange
* Didier Pain : Eliacin
* Pierre-Jean Rippert : Pascal
* Marc Betton : Martial
* Clément Cal : Méderic
* Benedetto Bertino : Giuseppe
* Marcel Champel : Pique-Bouffigue
* Chantal Liennel
* Fransined : landarezaina
* Marcel Berbert : notarioa
* Christian Tamisier : medikua
* Jo Doumerg

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1315577
# Izar Agirresarobe

Izar Agirresarobe Pineda (Donostia, Gipuzkoa, 1993) zientziaren arloko filosofoa da. Filosofiako gradua, Psikologiako gradua, eta Filosofia, Zientzia eta Balioak masterra egin ditu Euskal Herriko Unibertsitatean. Filosofiako praktikak egin ditu Elhuyarren, eta Psikologiako praktikak Ekin Emakumeak elkartean (Arrasaten). Egun, IAS-Research ikerketa taldean doktoretza egiten ari da, plazeboa gaitzat hartuta.

## Erreferentziak

* ↑ Galarraga Aiestaran, Ana. (2020-02-07). «Izar Agirresarobe, filosofoa: "Gehien erakarri ninduena izan zen gauzak zalantzan jartzen direla"» Zientzia Kaiera (Noiz kontsultatua: 2020-03-01).

## Kanpo estekak

* «Emakumeen ikusgarritasuna eta oztopoz beteriko bidea zientzian» Informazioaren Haria (Naiz Irratia) 2020-02-14 (Noiz kontsultatua: 2020-06-02). Informazioaren Haria irratsaioan, elkarrizketa Elhuyarreko Ana Galarragarekin eta zientzian diharduten hiru emakumerekin: Izaro Zubiria Ibarguren albaitaria eta ikertzailea, Eva Perez-Pons Andrade ingeniaria eta Izar Agirresarobe Pineda filosofoa. Iraupena: 30' 17''.
* Datuak: Q86853800
# Izar Beltzaren enparantza

Izar Beltzaren enparantza edo Independentziaren enparantza (ingelesez: Black Star Square) Ghanako Akkra hiriburuan dagoen enparantza bat da. 1961ean eraiki zen Elizabeth II.a Erresuma Batukoak egin zuen estatu bisitarako.

## Historia

1957an lortu zuen Ghanak Independentzia eta Kwame Nkrumah izan zen lehenengo presidentea. Herrialdearen independentzia urtero ospatzeko enparantza eraikitzeko agindua eman zuen berehala. Ghanaren Independentziaren ikurra izar beltza izan zen, eta hura bihurtu zen enparantzako sinbolo nagusia. Afrikako herrialdeen askatasun nahia sinbolizatzen du izan beltzak harrez geroztik.

## Ezaugarriak

30.000 ikusle hartzeko eserlekuak dauzka eta hiru eraikin ditu inguruan; Independentziaren arkua, Askatasunaren Egunaren monumentua eta izena ematen dion Izar Beltzaren Atea. Independentziaren arkuaren aurrean soldadu baten estatua dago, prozesuan hildako soldadu ghanatarren omenez.

## Garrantzizko jarduerak

Elizabeth II.a Erresuma Batukoak egin zuen estatu bisitan inauguratu zen 1961ean. 1998an Estatu Batuetako presidentea zen Bill Clinton eta Hillary Clinton emazteari ongi etorria egiteko 500.000 pertsona bildu ziren bertan.
Urtero, martxoaren 6an, Ghanaren Independentziaren Eguna ospatzen da. Bereziki ikusgarria izan zen Erresuma Batutik askatzea lortu zuteneko 50. urteurrena, 2007ko martxoaren 6an.
John Atta Mills eta Jerry Rawlings presidenteen hiletak bertan egin ziren, Aliu Mahama presidente-ordearena ere bai.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Black Star Square» Atlas Obscura (Noiz kontsultatua: 2024-07-03).
* ↑ (Ingelesez) «Visit Ghana - Independence Square» Visit Ghana (Noiz kontsultatua: 2024-07-03).
* ↑ Unknown. (2013-10-15). «TOURING ACCRA: THE BLACK STAR SQUARE» TOURING ACCRA (Noiz kontsultatua: 2024-07-03).
* ↑ (Ingelesez) «African roadshow rolls» www.africa-confidential.com (Noiz kontsultatua: 2024-07-03).
* ↑ (Ingelesez) Lentz, Carola. (2013-09-16). «Ghana@50» Cahiers d’études africaines 53 (211): 519–546. doi:10.4000/etudesafricaines.17405. ISSN 0008-0055. (Noiz kontsultatua: 2024-07-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4921908
* Multimedia: Independence Square (Ghana) / Q4921908
# Izar Beltz ateneoa

Izar Beltz ateneoa, Bilboko Irala auzoko ateneo bat da, hau da, hainbat aktibitate kultural aurrera eramaten dituen gune sozial autogestionatu bat. Andrés Isasi kalean kokatzen da, 15.em zenbakian. Bilboko Okupazio Mugimenduaren partaide da, eta ideologia libertarioaren zabaltzea du xede. Horretarako, informazio boletinak sortzen eta konferentziak antolatzen ditu, eta baita liburutegi bat guztien esku jarri ere.
Izar Beltz Ateneoa gune okupatu bat da, Bilboko Udalaren hirigintza politikaren aurka azaltzen baita. Ateneo honetakoekin kontaktuan jartzeko idatzi ateneo@izarbeltz.org helbidera.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Izar Beltz Ateneoaren blog-a
* Datuak: Q12259964

## Ikus, gainera

* Anarkismo
* Anarkosindikalismo
* Autogestio
* Bilboko Okupazio Mugimendua
* Gaztetxe
* Komunismo libertario
* Okupazio
# Izar Gorriaren Ordena

Izar Gorriaren Ordena (errusieraz, Орден Краснoй Звезды) Sobietar Batasuneko kondekorazio zibil eta militarra da. 1930ean ezarri zen,.
Lehen saritua Sobietar Batasuneko Mariskal Vasili Blyukher izan zen 1930eko irailean. Izar Gorriaren Ordena II. Mundu Gerako kondekorazio militar arruntenetako bat izan zen alde sobietarrean, hiru milioi pertsonak baino gehiagok jaso zuten.
Izar Gorria jasotzeko motiboen artean, gerra garaian izan ohi ziren ausardia edo bikaintasuna antolakuntzan eta agintean (baita hil ondorengo sari gisa); eta bake garaian, estatu sobietarraren segurtasuna eta mugak babestearren, edo armetan, jakintza militarrean eta teknika belikoen alorrean egindako ekarpenengatik.
Izar Gorriaren Ordena jasotakoen artean, hiru euskal herritar badira behintzat, Aireko Indar Sobietarretako euskal hegazkinlarien taldeko Ignazio Agirregoikoa soraluzetarra, Jose Luis Larrañaga Muniategi eibartarra eta Antonio Uribe Galdeano barakaldoarra; hiruak II. Mundu Gerran gerran hildako hegazkinlariak.

## Erreferentziak

* ↑ Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of April 6, 1930. Legal Library of the USSR 6 April 1930.
* ↑ Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of May 5, 1930. Legal Library of the USSR 5 May 1930.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Orden de la Estrella Roja» Cartagenero.es 2019-11-05 (Noiz kontsultatua: 2022-06-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Luis Lavín, un piloto bilbaíno en la Gran Guerra Patriótica (1941-45) – A.D.A.R.. (Noiz kontsultatua: 2022-06-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q695106
* Multimedia: Order of the Red Star / Q695106
# Izar Algueró

Izar Algueró Txibite (Leitzaldea, Nafarroa, 1996) nafar abeslari, aktore, bertsolari eta musikaria da.

## Bizitza

2007 urtean ETB-1eko Egin Kantu! saioan parte hartu zuen Ainhoa Nietorekin batera eta hirugarren postuan geratu ziren.
Leitzako herriko antzerki taldean sartu zen. Hor formatu zen eta lanean hasi. 2023 urtean Entre el agua y la tierra filmaren protagonistetako bat izan zen.

## Filmografia
### Telebista

* 2007, Egin kantu!

### Antzerkia

* 2019, Ortentsia izan nahi dut, zuz. Ander Lipus

### Zinema

* 2016, Worldlines (film-laburra)
* 2023, Entre el agua y la tierra

## Argitalpenak

* 2019, Bertsolaritza feminismotik (bir)pentsatzen, UEU

## Erreferentziak

* ↑ «Egin kantu - Leitzaldea» Erran.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Izar Alguero zinema munduan bidea egiten - Leitzaldea» Erran.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «'Ortentsia izan nahi dut'» www.kulturklik.euskadi.eus 2019-05-31 (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).
* ↑ «'Ortentsia izan nahi dut' antzezlana, igandean udaletxeko areto nagusian» El Diario Vasco 2020-01-08 (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).
* ↑ Erik, Gartzia(e)ko. (2020-01-07). «'Ortentsia izan nahi dut' lanarekin bueltatuko da antzerkia» Oarsoaldeko Hitza (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).
* ↑ Perez, Agus. «Antzerki soila lagun» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) Pamplona, DN ES. (2015-03-13). «Comienza la preproducción de un corto de Alastruey» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La UEU publica un estudio sobre la relación entre el feminismo y el bertsolarismo» EITB 2019-10-22 (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).

## Kanpo estekak

* Izar Algueró Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q115605940
# Itsaso Garzon

Itsaso Garzon (Errenteria), euskal aktorea da. Errenteriako Orereta Ikastolan ikasi ostean, Zurriolako antzerki eskolan aritu zen eta baita Errenteriako udal antzerki eskolan ere. Antzezlea izateaz gain, irakasle lanetan ere aritzen da.

## Filmografia

* Kuxkuxeroak
* Ero eta bero
* Goenkale, (2006)
* Zeru Horiek
* Datuak: Q12259877
# Itsaso Beltzeko eta Kubaneko Sobietar Errepublika

Itsaso Beltzeko eta Kubaneko Sobietar Errepublika (1918ko maiatzak 30 eta uztailak 6 bitartean iraun zuena) Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren zati zen eta Krasnodar zuen hiriburu bezala.
Itsaso Beltzeko Sobietar Errepublika eta Kubaneko Sobietar Errepublika bateratuz sortu zen, eta, ondoren, Iparraldeko Kaukasoko Sobietar Errepublika Sozialista konbinatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1761355
# Itsaso Bengoetxea

Itsaso Bengoetxea Martinez (Bilbo, Bizkaia, 1976ko abenduaren 22a) Zaintza Aringarrien saileko eta Etika Batzordeko medikua da. EAEko Eutanasiaren Alorreko Berme eta Jarraipen Batzordeko presidentea 2021eko ekainaren 8tik.

## Ibilbide akademikoa

* Medikuntzan lizentziatua EHUn 2000. urtean.
* Familia eta komunitate medikuntzan espezializatua 2004an.
* Zainketa aringarrietan unibertsitate espezialista Valladolideko unibertsitatean (UVA) 2008an.
* Medikuntzan doktoratua EHUn 2018an. Bere doktorego tesiaren izenburua: "Desarrollo y validación de herramientas pronósticas de mala evolución en antibioterapia intravenosa domiciliaria en hospitalización a domicilio".
* Bioetikako masterra egiten dihardu.

## Lan ibilbidea

Itsaso Bengoetxea EAEko Eutanasiaren Alorreko Berme eta Jarraipen Batzordeko presidentea da 2021eko ekainaren 8tik. 2021eko ekainaren 25ean zabaldu zen eutanasia eskaerak egiteko epea. Prozedura hauek kontrolatzeko batzordea antolatu zuen Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzako Etika Batzordeetako jendea batu zuen zeregin honetarako. Itsasoren ustez "gauza berria da eta bertigo apur bat ere ematen du". Hala ere, lege berriaren beharrizana aspalditik ikusten zuen Galdakaoko Zaintza Aringarrietako sailean urteak egin ostean.
Itsaso Bengoetxeak gizarteak heriotzarekin duen tabua hautsi eta "ospitaleetatik eta erakundeetatik atera" behar dela uste du.
"Heriotza sozializatzea" eta haren gainean "bilorik gabe hitz egitea" defendatzen du, "gure bizitzako errealitate bakarra baita".

## Erreferentziak

* 1 2 Orzaiz, Ion. ««Erabakitzeko aukera ekarri du Eutanasiaren Legeak»» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ Desarrollo y validación de herramientas pronósticas de mala evolución en antibioterapia intravenosa domiciliaria en hospitalización a domicilio.. .
* ↑ «Itsaso Bengoetxea izentau dabe eutanasiarako Berme eta Jarraipen Batzordeko buru - Igorre» Begitu.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gipuzkoa, Noticias de. «Itxaso Bengoetxea: "Tenemos que hablar sin tapujos sobre la muerte"» www.noticiasdegipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).

## Kanpo estekak

* Itsaso Bengoetxeari elkarrizketa: "Nos cuesta pensar en nuestro final" Cadena Ser 2021
* Datuak: Q111506533
# Itsaso Beltzeko Sobietar Errepublika

Itsaso Beltzeko Sobietar Errepublika 1918ko martxoa eta maiatza bitartean existitu zen estatu bat izan zen, Errusiar Inperioa desagertu ondoren sortu zenetako bat. Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboak xurgatu zuen 1918ko maiatzean. Hartzen zuen lurraldea, Errusiar Inperioko Itsaso Beltzeko guberniyarena zen. Hiriburu bezala Novorossiysk zuen.
Itsaso Beltzeko eta Kubaneko Sobietar Errepublika sortzeko bateratua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1949159
# Itsaso Beltzeko eskualdea

Itsaso Beltzeko eskualdea (turkieraz: Karadeniz Bölgesi) Turkiako 7 zentsu eskualdetako bat da. Bere balioa administratiboa baino estatistikoa baino ez da. Herrialdearen iparraldean dago.
Eskualde honetan 2000. urtean 8.439.213 biztanle bizi ziren.

## Mugakideak

Itsaso Beltza iparraldean, Erdialdeko Anatolia hegoaldean, Ekialdeko Anatolia hego eta ekialdean eta Marmara eskualdea mendebaldean mugakide ditu.

## Probintziak

Eskualde honetan honako probintziak daude:
* Amasya
* Ardahan
* Artvin
* Bartın
* Bayburt
* Bolu
* Çorum
* Düzce
* Giresun
* Gümüşhane
* Karabük
* Kastamonu
* Ordu
* Rize
* Samsun
* Sinop
* Tokat
* Trabzon
* Zonguldak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155533
* Multimedia: Black Sea Region / Q155533
# Itsaso Conde

Itsaso Conde Durán (Gasteiz, 1996ko abuztuaren 10a) saskibaloi jokalaria da, Club Baloncesto Aros taldean aritzen dena.

## Ibilbidea

* 2014-2015: Araski AES
* 2015-: Club Baloncesto Aros
* Datuak: Q28911841
# Itsaso Gorria

Itsaso Gorria( ⲫⲓⲟⲙ `ⲛϩⲁϩ Phiom Enhah edo ⲫⲓⲟⲙ ̀ⲛϣⲁⲣⲓ Phiom ̀nšari: Kopton) Indiako ozeanoko golko bat da, Afrikako ipar-ekialdea eta Arabiako penintsula bereizten dituena. Luze-meharra da: 2.250 kilometro luze eta 355 kilometro zabal. Hegoaldetik Adengo golkoarekin lotzen da, Bab el-Mandeb itsasarte estuaren bitartez; iparraldean, berriz, bi adar ditu: Suezko eta Akabako golkoak. Oso ur gaziak ditu; uharte txiki asko daude, eta koralezko harkaitz arriskutsuak. Mediterraneotik Suezko kanalean zehar Indiako ozeanora doan itsasbideko zati nagusietakoa da.

## Inguruko herrialdeak

* Iparraldeko itsasaldea:
** Egipto
** Israel
** Jordania
* Mendebaldeko itsasaldea:
** Sudan
** Egipto
* Ekialdeko itsasaldea (Tihama):
** Saudi Arabia
** Yemen
* Hegoaldeko itsasaldea:
** Djibuti
** Eritrea
** Somalia

## Ikus, gainera

* Afrikako geografia
* Asiako geografia

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/07/25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindiaren 52. araua: Munduko geografiako zenbait izen (mendiak, ibaiak, itsasoak). euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2016-7-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23406
* Multimedia: Red Sea / Q23406