# Anna Hirzel-Langenhan

Anna Hirzel-Langenhan (Lachen, Suitza, 1874ko abuztuaren 20a - Berg, Suitza, 1951ko abenduaren 15a) suitzar piano-jotzailea eta piano-irakaslea izan zen.

## Biografia

Gurasoak Eduard Hirzel botikaria eta Marie Sprüngli izan ziren, Zuricheko kontserbatorioan hasi zituen musika-ikasketak Robert Freund piano-jolearekin eta Friedrich Hegar konpositore eta zuzendariarekin. Hamaika urterekin organo-jole aritzen zen Fraumünsterreko elizan. 1899ra arte Vienan jarraitu zituen piano-ikasketak Theodor Leschetizki eta Anna Jesipovarekin, nahiz eta 1897an klaseak ematen zituen Lausanan (Suitza).
1898az geroztik, Munichen lan egin zuen, haraxe joan baitzen bizitzera Richard Langenhan senarrarekin, Municheko Orkestra Filarmonikoko bigarren kapera maisu izendatuarekin (Felix von Weingartnerrekin batera).

## Lan ibilbidea

1897an erregistratu zen lehen emanaldia, Zurichen, eta bertan Ludvig Schytteren Pianorako kontzertua op 28 interpretatu zuen, Zuricheko Tonhalle Orkestrarekin. 1897 eta 1917 bitartean Zurich, Lausana, Geneva, Munich, Paris eta Lübeck-en aritu zen. Bere emanaldien artean, Beethovenen sonata guztiak Eugène Ysaÿe biolin-jotzailearekin interpretatu zituen 1903ko otsailean Municheko Bayerischer Hof-en, eta urte berean Parisko Bohemian String Quartet taldearekin egindako kontzertuetan.
1926tik aurrera Luganon aritu zen piano-irakasle, eta 1934an musika-prestakuntzako zentro bat sortu zuen Suitzako Bergen gazteluan. Ikasleen artean Hermann Abendroth, André Casanova, Emmy Braun, Ernst Bücken, Eric Doflein,Werner Egk, Anna Gertrud Hubert, Heinrich Kaminski, Erich Kloss, Anna Koliker, Hans Leuenberger, Hans Leygraf, Hugo Maier, Edith Picht-Axenfeld, Pina Pozzi, Otto Volkmann, Marie-Luise Wendel-Hütten eta Olga Maria Theresa Ludovica Barbara Wismüller.

### Heriotza

1951ko abenduaren 15ean hil zen bere egoitzan, Berg-eko gazteluan (Suitza).

## Aintzatespenak

Bigarren Mundu Gerran, ikasleekiko komunikazioa, gutunak eta ariketak postaz gurutzatzera mugatu zen. 1951n, gutun horiek argitara eman zitzaizkien ikasleei (Briefe an meine Schüler) eta haien ariketa-liburua (Übungsband), eta zenbait ikaslek ariketa teknikoei buruzko ideiak jaso zituzten, eta 1964 arte ez ziren argitaratu Greifen und Begreifen - Ein Weg zur Anschlagskultur (Ulermena eta ulermena.Teklen pultsazioaren kulturarako bidea) lanean. Hatzen entrenamendu sinplea eta saihesbideko edo giltzarriko ariketetako zailtasun-printzipioa lantzen ziren, eta, hala, pasarte arazotsua behin eta berriz egiten zen, behar baino modu konplexuagoan, gero errazago jotzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Wichmann, Jannis. «Hirzel-Langenhan, Hirtzel-Langenhahn, Langenhan-Hirzel, Anna, geb. Hirzel» Europäische Instrumentalistinnen des 18. und 19. Jahrhunderts (Sophie Drinker Institut).
* ↑ «Hirzel-Langenhan, Anna - Sophie Drinker Institut» www.sophie-drinker-institut.de (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ (Alemanez) Biographie, Deutsche. «Hirzel-Langenhan, Anna - Deutsche Biographie» www.deutsche-biographie.de (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ «ANNA HIRZEL LANGENHAN - ZVAB» www.zvab.com (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ «Hirzel-Langenhan, Anna (1874–1951), Pianistin – BMLO» www.bmlo.lmu.de (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* 1 2 Wichmann 2012, § 1.
* ↑ Niemann 1919, 145 orr. .
* ↑ Wichmann 2012, § 3.
* ↑ Wichmann 2012, § 2.
* ↑ (Alemanez) Die Musikforschung. Bärenreiter-Verlag. 1950 (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ (Alemanez) «Fundamental piano lessons mit Hans Leygraf» nmz - neue musikzeitung 2007-02-01 (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ (Alemanez) Vierhaus, Rudolf. (2011-06-24). Menghin - Pötel. Walter de Gruyter ISBN 978-3-11-094026-8. (Noiz kontsultatua: 2023-12-19).
* ↑ ISSN https://phfr.bsz-bw.de/frontdoor/deliver/index/docId/491/file/Dissertation_Gesamtv38.pdf..

## Bibliografia

* Baker, Theodore (1940). Baker's Biographical Dictionary of Musicians ( ingelesez) (4. edizioa). Nueva York: G. Schirmer. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua.
* Girsberger, Hans (1952). Who's who in Switzerland: Including the Principality of Lichtenstein (ingelesez. Zúrich: Central European Times Publishing. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua.
* Mueller von Asow, Hedwig & E. H., argitaletxea. (1954). Kürschners Deutscher Musiker-Kalender 1954 (alemanez). Berlín: Walter de Gruyter. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua.
* Niemann, Walter (1919). Meister des Klaviers (en alemán). Berlín: Schester & Loeffler. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua.
* Riemann, Hugo (1929). Hirzel-Langenhan. En Einstein, Alfred, ed. «Musik Lexikon». Riemann Musiklexikon (alemanez) (11. edizioa). Berlín: Max Hesses Verlag. 764 or. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua..Wichmann, Jannis (2012). Hoffmann, Freia, ed. «Hirzel-Langenhan, Anna» (alemanez). Sophie Drinker Institut. 2020ko ekainaren 18an kontsultatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122611