OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barry Barish

Barry Clark Barish (Omaha, Nebraska, 1936ko urtarrilaren 27a) estatubatuar fisikaria da. 2017ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Rainer Weiss eta Kip Thornerekin batera LIGO detektagailuari egindako ekarpenagatik eta grabitazio-uhinen behaketagatik.
Omahan jaio zen familia judu batean eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren Kaliforniara joan ziren bizitzera. Fisika ikasi zuen Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn eta 1963an Kaliforniako Teknologia Institutuan partikulen fisikan hasi zen lanean. Caltech-eko irakaslea izan zen eta LIGO laborategia zuzendu zuen.
* Datuak: Q15900993
* Multimedia: Barry Barish / Q15900993
# Barry Bostwick

Barry Knapp Bostwick (San Mateo, Kalifornia, 1945eko otsailaren 24a - ) Estatu Batuetako aktorea da, zineman eta telebistan ibilitakoa.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1971 | Jennifer on My Mind | Minstrel #1 | |
| 1973 | Fantastic Planet | Narratzailea | Ahotsa |
| 1974 | Road Movie | Hank | |
| 1975 | The Rocky Horror Picture Show | Brad Majors | |
| 1978 | Movie Movie | Johnny Danko / Dick Cummings | |
| 1982 | Megaforce | Commander Ace Hunter | |
| 1992 | In the Heat of Passion II: Unfaithful | Phillip |
| 1993 | Weekend at Bernie's II | Arthur Hummel | |
| 1996 | The Secret Agent Club | Vincent Scarletti | |
| 1996 | Spy Hard | Norm Coleman | |
| 2003 | 101 Dalmatians II: Patch's London Adventure | Thunderbolt | Ahotsa |
| 2003 | Swing | Freddie | |
| 2004 | The Skulls III | Nathan Lloyd | |
| 2004 | Chestnut: Hero of Central Park | Thomas Trundle | |
| 2007 | Nancy Drew | Dashiel Zachary Biedermeyer | |
| 2007 | Evening | Mr. Wittenborn | |
| 2009 | Hannah Montana: The Movie | Mr. Bradley | |
| 2010 | Miss Nobody | Father Grisham | |
| 2010 | Bedrooms | Roger | |
| 2010 | Moby Dick | Captain Ahab | |
| 2010 | It's a Dog Gone Tale: Destiny's Stand | Arlen Hanley | |
| 2011 | The Selling | Father Jimmy | |
| 2012 | Some Guy Who Kills People | Sheriff Walt Fuller | |
| 2012 | FDR: American Badass! | Franklin Delano Roosevelt | |
| 2013 | Finding Joy | Alan | |
| 2015 | Alleluia! The Devil's Carnival | The Watchword | |
| 2015 | The Scorpion King 4: Quest for Power | Sorrell Raskov | |
| 2015 | Home Run Showdown | Big Al | |
| 2016 | The Land Before Time: Journey of the Brave | Grandpa Longneck | Ahotsa |
| 2016 | Range 15 | Presidentea | |
| 2016 | Three Days in August | John | |
| 2017 | Bigger Fatter Liar | Larry Wolf | Bideora zuzenean |
* Datuak: Q809019
* Multimedia: Barry Bostwick / Q809019
# Barry Commoner

Barry Commoner (New York, AEB, 1917ko maiatzaren 28a - New York, 2012ko irailaren 30a) biologo, ekologo eta pedagogo estatubatuarra zen.

## Biografia

Erradikal askeek zelulen metabolismoan duten eragina ikertu eta frogatu zuen. Proba nuklearrak bertan behera uztea aldarrikatu zuen 1950eko hamarkadan. Kutsadurak biosferari eginiko kalteak ere aztertu zituen, eta ingurumenaren defendatzaileen ahotsa izan da urte askoan.
Hiritarren Alderdia sortu eta Estatu Batuetako hauteskundeetara aurkeztu zen 1980an.
Aipatzekoak dira bere bi liburu hauek: Zientzia eta biziraupena (1966) eta Zirkulu itxia (1971).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2306796
* Multimedia: Barry Commoner / Q2306796
# Barry (Illinois)

Barry Illinoiseko hiri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 1.318 biztanle zituen, 3,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pike konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575875
* Multimedia: Barry, Illinois / Q575875
# Barrutia (Arratzu)

Barrutia Arratzuko auzoa da, Busturialdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750469
# Barry (Angus)

Barry, Eskoziako herri txiki bat da, Angus eskualdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4863943
* Multimedia: Barry, Angus / Q4863943
# Barry (Minnesota)

Barry Minnesotako hiri bat da. Big Stone konderrian kokatua dago. 2010ean 16 biztanle zituen, 0,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Big Stone konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2346521
* Multimedia: Barry, Minnesota / Q2346521
# Azorian Proiektua

Azorian Proiektua (batzuetan JENNIFER Proiektua gisa ezagutua bere Top Secret klabea dela eta) CIAk 1974an garatu zuen proiektu baten izena da. Ozeano Barean hondoratuta zegoen K-129 urpekontzi sobietarra jasotzea zen helburua, horretarako Hughes Glomar Explorer itsasontzia erabilita. K-129 urpekontzia 1968an hondoratu zen, Hawaiitik 1.560 milia nautikoko distantziara.
Azorian proiektua CIAk Gerra Hotzaren garaian egindako operazio konplexu, garesti eta sekretuenetako bat izan zen. 800 milioi dolarreko kostea izan zen (3.500 milioi dolar izango lirateke 2011an). Itsasontzia diseinatu behar izan zuten, hondotik urpekontzia altxatzeko sistema batekin. Horretaz gain AEBk estabilizatzeko sistema bat garatu behar izan zuen itsasontzia finko mantentzeko 4,5 kilometro hodi jaisten ziren bitartean. Zientzialariek papera uretan kontserbatu ahal izateko sistemak garatu zituzten, bertan zeuden gako liburuak irakurri ahal izateko. SESBek ez zekienez non zegoen urpekaria operazio komertzial baten moduan estali ahal izan zuten operazio sekretu osoa, manganeso noduloak bilatzeko meatzaritza lana balitzan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q794050
* Multimedia: Project Azorian / Q794050
# Azotobacter

Azotobacter generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Bakterio handiak dira (4 µm luze, 2 µm zabl), legamien antzeko neurriak izanik. Aerobio hertsiak dira eta heterotrofoak. Genero honetako bakterio gehienak mugikorrak dira (bere flageloek kokapen peritrikoa edukiz), eta ez dute benetako esporarik sortzen.
Beste bakterioen aldean berezko bi ezaugarri ditu Azotobacter-ek:
* gai da nitrogenoa finkatzeko, nitrogenasa entzima baitu. Egoera librean finkatzen dute nitrogenoa genero honetako bakterioek, ez baitute landareekin sinbiosia egin behar (beste bakterio batzuen moduan)
* esporen antzeko egitura erresistenteak sortzen dituzte, kiste izenekoak. Kiste horiek gai dira lehorteak eta erradiazioak jasateko, baina benetako esporen aldean ez diote erresistentzia handirik beroari. Kisteek poli-beta-hidroxibutirato (PHB) dute barnean.
Martinus W. Beijerinck zientzialari holandarrak aurkitu zuen XX. mendearen hasieran lehenengo Azotobacter, nitrogenoaren finkapena ikertzen ari zela.
Genero honetako bakterioak lurzoruan bizi dira, batez ere pH neutro edo alkalinoa duten lurzoruetan.
Laborategian isolatzeko gluzidoak (karbono eta energia-iturria) eta nitrogenorik gabeko materia inorganikoa duten hazkuntza-inguruak erabiltzen dira, kulturak ilunpean eta aerobiosian jarriz. Baldintza horietan Azotobacteren hazkuntza gailentzen zaio gainontzeko bakterioenari.
* Datuak: Q132995
* Multimedia: Azotobacter / Q132995
* Espezieak: Azotobacter
# Azoreetako itsaslasterra

Azoreetako itsaslasterra Ipar Atlantikoko itsaslaster bat da, ekialdetik hego-ekialdera higitzen dena. Ternuako bankuaren inguruetan sortzen da, han Golkoko itsaslasterra bitan banatzen baita: iparraldeko besoak Ipar Atlantikoko itsaslasterra sortzen du, eta hegoaldeko besoak Azoreetako itsaslasterra.
Azoreetako itsaslasterra hegoalderantz abiatzen da Atlantikoaren erdialdera iritsi arte, eta gero ekialderantz egiten du, Afrikako kostalderantz eta Cadizko golkorantz. Han, itsaslasterraren parte bat Gibraltarko itsasartean sartzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q794045
# Azorín

Jose Augusto Trinidad Martínez Ruiz —ezagunagoa Azorín ezizenaz— (Monóvar, Espainia, 1873ko ekainaren 8a - Madril, Espainia, 1967ko martxoaren 2a) gaztelaniazko idazlea izan zen. 98ko Belaunaldiko prosa idazle handienetakoa zen, eleberrigilea, saiakeragilea eta bere garaiko Espainiako literatura kritiko garrantzitsuenetarikoa. Bi gai nagusi agertzen dira behin eta berriro Azorínen lanetan: denbora iheskorrari buruzko gogoetak eta ikuspegien nagusitasuna. Lirismoz beteriko prosa da Azorínena, jario astitsukoa eta esaldi laburrekoa.

## Bizitza

Zuzenbide ikasketak egin zituen, baina bizitza guztian kazetaritzan aritu zen. 1904tik aurrera Azorín ezizenaz izenpetu zuen (hasierako eleberrietako protagonistaren izena). Gaztetan, talde anarkistekin harremanak izan zituen; baina, mende aldaketarekin batean, eta Ramiro de Maezturekin eta Pío Barojarekin Hiruen Taldea osatu ondoren, kontserbadore bilakatu zen, eta zenbait aldiz diputatu hautatu zuten. Nolanahi ere, Azorínen ideia politikoek gorabehera franko izan zuten: Lehen Mundu Gerran Frantziaren aldekoa izan zen, Primo de Riveraren diktadura bultzatu zuten intelektual bakarrenetakoa, Errepublikaren aldekoa 1931n eta Francoren altxamenduaren aldeko 1939an.

## Idazlanak

Azorínen lanean hiru atal bereiz daitezke: saiakera, eleberria eta antzerkia:
* Saiakera sail batean Espainiako bizitzaren irudiak eta oroipenak biltzen ditu: Los pueblos (1905), La ruta de Don Quijote (1905), Castilla (1912), Una hora de España (1924), etab. Beste sailean literatura saiakerak biltzen dira: Lecturas españolas (1912); Clásicos y modernos (1913); Al margen de los clásicos (1915); Los clásicos redivivos. Los clásicos futuros (1945), eta abar.
* Azorínen eleberrigintza oso berezia da: haren eleberriek ia ez dute argumenturik, giroen lotura edo pertsonaien euskarri soila baino ez dira. Izenburu batzuk: La voluntad (1902), Antonio Azorín (1903), Las confesiones de un pequeño filósofo (1904), Don Juan (1922), Doña Inés (1925), El escritor (1941), María Fontán (1943), Salvadora de Olbena (1944)..
* Antzerkiaren alorrean sinbolismoaz baliatu zen —Lo invisible (1928), Angelita (1930)—, arrakasta handirik gabe.

## Azorín, zineman

* Badaezpada: El vecino afectuoso (2007); Pello Varela (zuzendari), Txema Blasco eta Rafa Martín (aktore).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Jose maria Urkia Etxabe: "El mundo vasco en Azorín", Noticias de Gipuzkoa, 2023ko abuztuaren 1a.
* Datuak: Q443403
* Multimedia: Azorín / Q443403
# Azotey

Azotey Paraguaiko udalerri bat da, Concepcióngo departamenduan kokatua. 793 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 8706 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28663985
* Multimedia: Azotey / Q28663985
# Azoreetako ordokia

Azoreetako goi-ordokia edo plataforma Azoreetako artxipelagoa eta Azoreek Ipar Ozeano Atlantikoan duten lotura hirukoitza hartzen dituen ordoki ozeanikoa da. Azoreetako puntu beroak osatzen zuen duela 20 milioi urte, eta oraindik bulkanismo aktiboko gunea da.
Ordokia igneo-probintzia handi bat da, triangelu-formakoa gutxi gorabehera, eta itsas mailatik 2000 metro baino gutxiagora dago.

## Erreferentziak

* ↑ Adam, C.; Madureira, P.; Miranda, J. M.; Lourenco, N.; Yoshida, M.; Fitzenz, D. (2013). «Mantle dynamics and characteristics of the Azores plateau». Earth and Planetary Science Letters (Elsevier) 362: 258. Bibcode:2013E&PSL.362..258A. ISSN 0012-821X. doi:10.1016/j.epsl.2012.11.014.
* ↑ Silveria, G.; Stutzmann, E.; Davaille, A.; Montagner, J.; Mendes-Victor, L.; Sebai, A. (2006). «Azores hotspot signature in the upper mantle». Journal of Volcanology and Geothermal Research 156 (1–2): 23-34. Bibcode:2006JVGR..156...23S. doi:10.1016/j.jvolgeores.2006.03.022.
* ↑ Oliveira, Carlos S. (2004). «A Comparative Study on Strong Ground Motion in Two Volcanic Environments: Azores and Iceland». Indian Institute of Technology Kanpur. .
* ↑ Hildenbrand, Anthony; Weis, Dominique; Madureira, Pedro; Margues, Fernando Ornelas (2014). «Recent plate re-organization at the Azores Triple Junction: Evidence from combined geochemical and geochronological data on Faial, S. Jorge and Terceira volcanic islands». Lithos (Elsevier). 210-211: 27. Bibcode:2014Litho.210...27H. ISSN 0024-4937. doi:10.1016/j.lithos.2014.09.009.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60755163
# Azorrubina

Azorrubina elikagai koloragarri artifizial gorri mono-azoderibatua da, elikagaien industrian (non E-122 kodea duen) gehigarri bezala erabiltzen dutena . Merkatuan ere karmoisina, Food Red 3, Azorubina S, Brillantcarmoisin O, Acid Red 14 edo C.I. 14720 izenekin agertzen da. Koloratzaile bezala aurkitzen da txokolatearen industrian, gozogintza industrialean (mazapanen kolorazioan), saltsa emultsionatuetan, freskagarrien elaborazioan, etab. (orokorrean elikagai bat kolore gorriz koloreztatu nahi dutenean). Erraza da kimika analitikoko tekniken bidez elikagaietan azorrubinaren aztarnak detektatzea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2005]
* ↑ N. Yoshioka & K. Ichihashi,. (2008-2-15). «Determination of 40 synthetic food colors in drinks and candies by high-performance liquid chromatography using a short column with photodiode array detection» Talanta 74 (5): 1408-1413..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q409676
* Multimedia: Azorubine / Q409676
# Azores-Gibraltar faila

Azores-Gibraltar faila faila geologiko handi bat da,, Azoreetako Terceira uharteko "rift" delakoaren amaieratik ekialderantz, Gibraltarko itsasartearen bidez Mediterraneo itsasorantz hedatzen dena. Eurasiako plakaren eta Afrikako plakaren arteko plaken mugaren zati da. Gibraltarko itsasartearen ekialdean dagoen tartea oso gutxi aztertu dute, eta ohikoa da muga "lausotzat" jotzea. Italiar penintsulatik gertu dauden zenbait tokitan, geologo batzuek faila subdukzio-gune batekin lotzen dela uste dute, non plaka afrikarra plaka euroasiarraren azpitik pixkanaka subduzitzen ari den.
Faila albora mugitzen da urtean 4 mm inguruko erritmoan, baina ekialdeko segmentuetan konpresio-puntuak agertzen dira.
Faila hau 1755eko Lisboako lurrikara handiaren jatorria da, baita Mw $\thickapprox$ 8 zuten beste bost lurrikararena ere, 1761eko martxoaren 31n, 1816ko otsailaren 2an, 1941eko azaroaren 25ean, 1969ko otsailaren 28an eta 1975eko maiatzaren 26an.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Ribeiro, José R.. (2020-09-01). «2 February 1816, an Overlooked North Atlantic M 8 Earthquake» Seismological Research Letters 91 (5): 2912–2921. doi:10.1785/0220200201. ISSN 0895-0695..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3505839
# Atil (udalerria)

Atil Mexikoko udalerri bat da. Sonora estatuan kokatua dago. 2010ean 625 biztanle zituen 298,13 km²ko azaleran. Herriburua [[Atil (Atil)|Atil]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4815791
* Multimedia: Átil Municipality / Q4815791
# Atila

    Artikulu hau hunoen erregeari buruzkoa da; satelitea gaitzat duena beste hau da: «1489 Attila»
Atila (latinez: Attila; c. 395 - 453) hunoen azken erregea izan zen, denetan boteretsuena. Bere garaiko inperiorik handienean agindu zuen: haren lurrak Erdialdeko Europatik Itsaso Beltzeraino zabaltzen ziren, eta Danubiotik Baltikoraino. Ekialdeko eta Mendebaldeko Inperio erromatarren etsairik handiena izan zen, Balkanak bi aldiz inbaditu zituen eta Konstantinopla setiatzera heldu zen. Gaur egungo Frantzian zehar ere ibili zen, Orleanseraino heldu baitzen.
Hil zenean, inperioa harekin batera desagertu zen arren, europar historiako pertsonaia mitiko bihurtu zen. Mendebaldeko Europan krudeltasunaren adibidetzat gogoratu ohi da, baina historialari batzuek diote errege handi eta noblea izan zela.

## Biografia

434tik 453ra errege izan zen. Rugilaren ondorengoa izan zen, Bleda anaiarekin batera (445); Bleda hilarazita hartu zuen erregetza.
Erroman Honorio enperadorearen gortean ikasten aritu ondoren, Panoniako (egungo Györ, Hungaria) errege zelarik, bere herriko tribu guztiak bateratzea lortu zuen (hunoen herri turkiar-mongoliarraren lurrak Itsaso Baltikotik Itsaso Beltzeraino hedatzen ziren).
Ekialdeko inperioari eraso zion eta Teodosio II. enperadoreari zerga bat ezarri. Balkan herriak inbaditu eta beste bahisari bat ezarri zion Teodosio II.ari, Konstantinoplaren ordainez.
Germaniar eta eslaviarrak menderatu ondoren, Galian barneratu eta Metz hiria arpilatu zuen (451), Lutezian (Parisen) sartu ez bazen ere. Orleansen atzera jo behar izan zuen Flavio Aezio jeneral erromatarraren eta Teodoriko I.a errege bisigodoaren aurrean.
Aetius, Meroveo eta Teodoriko I.a buruzagiek elkar hartuta, Katalauniako Zelaietan (Troyes, 451) garaitu zuten. Osteak osatu ondoren, Italia aldera jo zuen eta, Aquilea (Venezia), Milan eta Padua suntsitu ostean, Leon I.a Aita Santuak Panoniara itzultzeko egin zion eskaria onartu zuen, sari baten truke. Atila handik gutxira hil zen. Erregearen heriotzaren ondoan, hunoen inperioa erori zen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Ellac
Mundzuk
Atila
Ernakh
Dengizich :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMAren izen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36724
* Multimedia: Attila the Hun / Q36724
# Atiko (arkitektura)

    Artikulu hau eraikuntza atalari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Atiko (argipena)».
Atiko eraikin baten erlaitzaren gainean apainketarako jartzen den eraikuntza atala da. Bi motakoak dira:
* erromatarra (I.-V. mendeak): garaipen arkuetan erabiltzen zutena, batzutan idazkun batekin. Neoklasizismo garaian ere erabili zuten (ad. Brandeburgoko Atea).
* Mailakatua edo flandriarra (XIV.-XVI. mendeak): triangelu mailakatu honek gableteren antzera zuen eta Flandrian erabili zuten.
* Erromatar atiko
* Atiko neoklasiko
* Flandriar atiko

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* 1 2 Morales Gómez, Adoración. (2008). Diccionario visual de términos arquitectónicos. Cátedra ISBN 978-84-376-2506-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q758057
* Multimedia: Attics (architecture) / Q758057
# Atienzako gaztelua

Atienzako gaztelua (gaztelaniaz: Castillo de Atienza) Guadalajarako probintziako Atienza herrian kokaturiko gaztelua da. Atienzako Udalaren jabetzakoa, 1931tik aurrera babestuta dago, kultura ondasun moduan.
Antzinako gotorlekua erromatarren eta musulmanen eskuetan izan zen 1085ean Alfontso VI.a Gaztelakoak Toledo konkistatu arte. XV. mendean, Joanes II.a Aragoikoak hala aginduta, nafarrek gaztelua hartu zuten. Laster, Joan II.a Gaztelakoak eta Álvaro de Lunak gaztelua eta inguruko hiribildua setiatu eta erre zuten. Nafarrek eutsi arren, kanporatuak izan ziren. Gero, presondegi bilakatu eta hantxe izan zen Petri Nafarroako mariskala.

## Erreferentziak

* ↑ atienza.biz. El Castillo. .
* ↑ Serrano Izko, Bixente. (2011-10-02). «Pedro II.a mariskala: Nafarroari leial hiltzeraino» Argia (2292). Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0) lizentziapean argitaratua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q612857
* Multimedia: Castle of Atienza / Q612857
# Atifete Jahjaga

Atifete Jahjaga (Gjakova, Kosovo, 1975eko apirilaren 20a) kosovar politikaria eta estatu-emakumea da, Kosovoko Errepublikako hirugarren presidentea izandakoa 2011 eta 2016 bitartean. Errepublikako lehenengo emakumezko presidentea izan zen.
Herrialdeko presidente aukeratu aurretik, Kosovoko Poliziaren zuzendariordea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Kosovon presidente berria aukeratu du Legebiltzarrak» Berria 2011ko apirilaren 8a (Noiz kontsultatua: 2020ko otsailaren 19a).
* Datuak: Q57509
* Multimedia: Atifete Jahjaga / Q57509
# Atika (periferia)

Atika (grezieraz: Περιφέρεια Αττικής, Periféria Attikís) Greziako periferia edo lehen mailako unitate administratibo bat da, zortzi eskualde txikiagoz (bigarren mailako unitate administratiboak) osatuta dagoena: Iparraldeko Atenas, Mendebaldeko Atenas, Erdialdeko Atenas, Hegoaldeko Atenas, Ekialdeko Atenas, Pireo, Uharteak eta Mendebaldeko Atika. Antzina Atenas Erdialdeko Greziako periferiako hiriburua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 142. arauaː Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Atikari buruzko testua eta eskualdearen deskribapena. (Ingelesez)
* Atikari buruzko testua. (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q758056
* Multimedia: Attica / Q758056
# Atikamekw

Atikamekw Quebecen bizi den herri bat da, Nitaskinan ("Gure Lurra") deitzen den eskualdean bizi dira, Saint-Maurice ibaiaren goiko ibilguan, Montrealetik 300 kilometrora iparraldean. Gaur egun 7.000 biztanle inguru dira herri honen parte. Komunitaterik handiena Manawan da, Montrealetik 160 kilometro ingurura. Nekazaritza zein arrantza, ehiza eta bilketa erabiltzen dute. Tradizionalki Innu herriarekin loturak izan dituzte, Inuiten aurkako aliatu historikoak.
Atikamekw hizkuntza, Cree hizkuntzaren barietate bat da, Algikar familiaren barruko hizkuntza bat. Eguneroko bizitzan erabiltzen da eta, horregatik, galtzeko arrisku txikiena duen jatorrizko hizkuntzetako bat da. Euren lurraldea zurgintza industriak okupatu du hein handia batean eta euren bizimodua desagertzear dago.
Euren hizkuntzaren izenak "lakuko arrain zuria" esan nahi du, eta beste ahoskera batzuk ere izan ditu, "Atihkamekw", "Attikamek" edo "Atikamek" gisa. Frantziar kolonizazioaren garaian "Têtes-de-Boules" izena eman zieten, "Buru biribilak".

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491706
* Multimedia: Atikamekw / Q491706
# Atika

Atika (grezieraz: Αττική, Attikí; ahoskatua) Greziako eskualde historiko eta penintsula da. Egungo periferia modernoa eskualde historiko baino handiagoa, izan ere, bere barnean Megaride, Saroniko uharteak eta Zitera, Peloponeson dagoen Troizinia udalerria eta Uhartea izeneko unitate erregionala hartzen ditu.

## Geografia

Atika Egeo itsasoan dagoen penintsula da. Mendiek penintsula hiru ordokitan banatzen dute: Pedia, Mesogeia eta Thriasia. Iparraldean Beozia eta mendebaldean Korinto ditu. Eubea uhartea iparraldean du.
Ibairik nagusia Zefiso da eta mendirik altuena Parneta.
Inguruko uharte nagusiak Salamina, Egina, Poros, Hidra, Spetses, Zitera eta Antizitera dira. 3.700.000 biztanle baino gehiago ditu, horietatik %95a Atenasen.

## Hiriak (izenak grezieraz)

* Acharnés (Αχαρνές) edo Menídi (Μενίδι)
* Agía Paraskeví (Αγία Παρασκευή)
* Ágios Dimítrios (Άγιος Δημήτριος)
* Aigáleo (Αιγάλεω)
* Athína (Αθήνα)
* Chalándri (Χαλάνδρι)
* Galátsi (Γαλάτσι)
* Glyfáda (Γλυφάδα)
* Ílio (Ίλιο) (lehen Néa Liósia (Νέα Λιόσια))
* Ilioúpoli (Ηλιούπολη)
* Kallithéa (Καλλιθέα)
* Keratsíni (Κερατσίνι)
* Korydallós (Κορυδαλλός)
* Maroúsi (Μαρούσι) edo Amaroúsion (Αμαρούσιον)
* Néa Ionía (Νέα Ιωνία)
* Néa Smýrni (Νέα Σμύρνη)
* Níkaia (Νίκαια)
* Palaió Fáliro (Παλαιό Φάληρο)
* Peiraiás (Πειραιάς)
* Peristéri (Περιστέρι)
* Výronas (Βύρωνας)
* Zográfos (Ζωγράφος)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .
* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122443