# Amatan (jolasa)

Amatan haur-jolas tradizionala da, non haurrek etxean dagoen guraso baten eginkizunak imitatzen aritzen duten. Andrazkotan jolasaren antzekoa da, non umeek jostailuzko ontziekin ama edo, oro har, garai bateko emakume baten eginkizunak imitatzen duten. Bi jolas hauek bereziki neskentzako egokitzat hartzen ziten Euskal Herrian, baina gaur egun amatan jolastea, genero-berdintasunaren ikuspegitik ikusita, neutralago bihurtzen da eta izen berriak lortzen ditu, hala nola, aita-amatan edo gurasotan.

## Izena

Jolas honi euskaraz deitzeko modu asko daude: amatan jolastea/ibiltzea, amaka ibiltzea, aita-amaka ibiltzea, aita eta amatan jolastea/ibiltzea, aita-amatan jolastea/ibiltzea, gurasotan/gurasoetan jolastea. Ama bakarrik aipatzen duten esapideak zaharragoak dira, gizarte patriarkaletan gehienetan amak izaten zirelako etxeko lanez eta seme-alabak zaintzeaz arduratzen zirenak. Gaur egun, genero-berdintasunaren izenean, esapide berriak agertu dira.
*Amatara, *ametara, *aita eta amatara, *aita eta ametara, *aita-ametara, *aita-amatara, *gurasotara edo *gurasoetara jolastea/ibiltzea erdarakadak dira, izan ere, gaztelaniaren eraginez agertu diren kalko okerrak.

## Beste kulturatan

Jolas hau oso ezaguna da mundu osoan eta izen asko ditu kultura eta hizkuntza ezberdinetan:
* Alemanez, Mutter, Vater, Kind (ama, aita, umea)
* Errusieraz, дочки-матери (ama-alabatan jolastea)
* Frantsesez, jouer à la maman et au papa (aita-amatan jolastea)
* Gaztelaniaz, jugar a mamás (amatan jolastea) edo jugar a papás y a mamás (aita-amatan jolastea)
* Hungarieraz, papás-mamás (aita-amatan jolastea)
* Ingelesez, playing house (etxeka jolastea) edo playing grown up (heldutan jolastea)
* Italieraz, giocare a mamme e figli (ama-umetan jolastea)
* Katalanez, jugar a les mares i pares (aita-amatan jolastea)
* Nederlanderaz, vadertje en moedertje (aitatxo eta amatxo)
* Persieraz, خاله بازی (amatan jolastea) edo مامان بازی (izebatan jolastea)
* Portugesez, brincar de mãe e filha (ama-alabatan jolastea)
* Suedieraz, mamma, pappa, barn (ama, aita, umea)
* Txineraz, 扮家家酒 edo 过家家 (familiaka jolastea/bizitzea)

## Iruditegia

* Haurrak aita-amatan jolasten (Alemania, 1883)
* Neskak amatan jolasten (New York, 1912)
* Neska-mutilak aita-amatan panpinekin jolasten (Alemania, 1977)
* Neska bat amatan jolasten (Iran, 2011)

## Erreferentziak

* 1 2 «Amatan» Orotariko Euskal Hiztegia (Euskaltzaindia) (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* 1 2 «Andrazkotan» Orotariko Euskal Hiztegia (Euskaltzaindia) (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* 1 2 3 Basurto, Miren. «Nola esan “Jugar a papás y mamás”» EIBZ 2016-05-13 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* 1 2 Lizarraga, Juan Inazio. (2010). Haurren munduko hiztegi txikia. Iruña: Nafarroako Gobernua, Lehendakaritza, Justizia eta Barne Departamentua, 73 or..
* ↑ Urra Aguirre, Elen. «Nola landu antzerkia eskolan?» Publicaciones Didacticas 88: 281. 2017-10-25 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Frantsesez) Bourassa, Marie-Eve. «Mimétisme - jouer à la maman et au papa» Maman pour la vie 2022-03-21 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Italieraz) Becca, Marcello. «Perché giocare a "mamme e figli" è importante per i bambini?» Curioctopus 2022-01-07 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Katalanez) «Burjassot vol ser municipi promotor del joc no sexista» Hortanoticias 2017-11-22 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Nederlanderaz)(Ingelesez) «Vadertje en moedertje» Synoniemen.net (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Txineraz) Luo, Yintang. (2018). 慈溪民俗. Ningbo Publishing, 298-299 or. ISBN 978-7-5526-3171-5. (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1318393