OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mongongo Dassança

Mongongo Dasanza edota Mongongo Dassança Nafarroa Behereko XVII. mendeko albaitari, kimikaria eta idazle bat izan zen.
1692an Laborarien abissua izeneko obratxoa argitaratu zuen. Bertan, laborariek animaliekin behar dituzten arta bereziak azaldu zituen. Luis Villasantek (1979) Lafitteren hitz hauek jaso zituen: “Compuso un pequeño tratado veterinario que nos hace sonreír por sus ingenuidades doctorales”.

## Lanak
### Saiakera

* Laborarien abissua (1692)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo-loturak

* Mongongo Dasanza Literaturaren Zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12263782
# Mongrassano

Mongrassano Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 1.467 biztanle ditu, 35,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mongrassanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acquappesa Cervicati Cerzeto Guardia Piemontese Bisignano Fagnano Castello Fuscaldo San Marco Argentano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53916
* Multimedia: Mongrassano / Q53916
# Mongul

Mongul fikziozko pertsonaia da, DC Comicsen unibertsokoa, Supermanen etsaia. Lehen aldiz, DC Comics Presents 27. zenbakian agertu zen (1980ko abendua) Len Wein gidoilariak eta Jim Starlin marrazkilariak sortutakoa. Dena dela, beharbada, Mongul, Alan Mooreen "Guztia duen gizonarentzat" istorioan zuen paperagatik ezagunagoa izango da ("For the Man Who Has Everything"), Superman Annual 11. zenbakian argitaratua izan zena (1985). Mongulen istoriotako batzuk, lehen aipaturikoa barne Justiziaren Liga marrazki bizidun telesailaren atal bezala egokituak izan dira.
Supergizonen erregealdiaren argumentuan zehar, Superman Ziborrarekin batzen da Kostaldeko Hiria suntsitzeko, Linterna Berdea (Hal Jordan)en bizilekua. Gero, Superman Ziborra eta Mongulen plana, Metropolis suntsitzea zen, baina Superboy, Steel eta Supermanek geldiarazi zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2447271
# Monheim am Rhein

Monheim am Rhein Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Mettmann barrutia|Mettmann]] barrutian. 2014an 40.098 biztanle zituen 23,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7062
* Multimedia: Monheim am Rhein / Q7062
* Webgune ofiziala
# Monheim (Bavaria)

Monheim Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Donau-Ries (barrutia)|Donau-Ries]] barrutian. 2014an 4.879 biztanle zituen 69,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504521
* Multimedia: Monheim (Schwaben) / Q504521
# Miguel Ángel Tobías

Miguel Ángel Tobías (Barakaldo, 1968) bizkaitar kazetari eta aktorea da.
Telebistan Noche de fiesta (1999/2000) edo Españoles en el mundo (2006) saioetan izan da.

## Filmografia hautatua

* La forja de un rebelde (1990)
* Una hija mas (1991)
* Habitación 513 (1992/1993)
* El grito en el cielo (1998)
* Tio Willy (1999)
* Géminis, venganza de amor (2002/2003)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6015863
# Miguel Ángel Txoperena

Miguel Ángel Txoperena (Igantzi, 1952ko uztailaren 27a), pilota munduan Txoperena II.a nafar pilotari ohia da, esku pilotan profesionala izan zena.
Txoperanatarrak pilotari saiatuak ziren arren (Juan José, Mikel eta Oskar), bera izan zen profesional bakarra.
1975ean debutatu ondoren, emaitzarik onena 1978ko bigarren mailako buruz buruko txapelketa izan zuen.

## Bigarren mailako finalak

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Emaitza | Pilotalekua |
| 1978 | Txoperena II.a | Urkiza | 22-18 | Anoeta |
| 1980 | Herran | Txoperena II.a | 22-02 | Anoeta |

## Bibliografia

* Historia de la Pelota en Navarra. Diario de Navarra ISBN 84-89103-38-0..
* Datuak: Q938215
# Miguel Ángel Álvarez Muro

Miguel Ángel Álvarez Muro (Tolosa, 1927ko maiatzaren 2a - Donostia, 2011ko martxoaren 24a) Euskal Herriko margolaria izan zen.

## Biografia

Trebatze-ikasketak Guardamino eta Martiarenarekin egin zituen, Donostian.
1946an, Parisa joan zen lehen aldiz, pintura-heziketa osatu asmoz. 1947an, Donostiako Udalaren beka batekin itzuli zen, baina urtero hiru hilabete ematen zituen Parisen 1955era arte. Certamen de Noveles Pintores de Guipúzcoa delakoan saritua izan zen 1944, 1946 eta 1948 urteetan (lehen saria, azken horretan).
Lehen agerraldi garrantzizkoa Joven cosiendo koadroarekin egin zuen Hispanoamerikako Arte Bienalean (1951). Gero, lan handiagoei ekin zien. Nabarmentzekoak dira muralak, oreka handia eta kolorearen sen fina erakusten dutenak: Antiguoko parrokiakoa (1965), Leitzakoa, Donostiako Industria Ordezkaritzakoa, Bordeleko Nazioarteko Erakustazokakoa (1960).
Álvarez Murok beretu zuen zenbait sari: Darío de Regoyos saria (Donostia, 1954), Nazioko Pintura Lehiaketako Zilarrezko Domina (Alacant, 1954), Eguberrietako Lehiaketako Lehen Saria (Donostia, 1957), Pabeko Urrezko Domina (1960) eta Gipuzkoako Ateneoko Saria (Donostia, 1988).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12263581
# Miguelanxo Prado

Miguelanxo Prado Plana (Coruña, 1958-) marrazkilari eta komikigile galiziarrik emankorrenetarikoa da. Izan ere, hainbat lan eta elkarlan argitaratu izan ditu, galizieraz zein gaztelaniaz.
Marrazki bizidunak ere landu ditu hala Galizian (Xabarín Club) nola kanpoan ere (Men In Black).

## Bibliografia

* Fragmentos de la enciclopedia délfica (1982-1983)
* Stratos (1984-1985)
* Crónicas Incongruentes (1985-1986)
* Quotidianía Delirante (1988, 1990 eta 1996)
* Tangencias (1987-1996)
* Trazo de Tiza (1993)
* Pedro y el lobo (1997)
* Nostalxias de Belo Horizonte (Cando fun outro) (2003).
* The Sandman, Noches eternas (2004)
* La Mansión de los Pampín (2005)
* De profundis (2007), zinemaratuta ere bai.

## Ikus, gainera

* Komikia Galizian

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Aipamena "Banda Deseñada"ren webgunean
* Datuak: Q952856
* Multimedia: Miguelanxo Prado / Q952856
# Miguel Ángel Zuñiga

Miguel Ángel Zuñiga Álvarez (Irun, 1959ko urriaren 19a - ) euskal herritar eskubaloi jokalari ohia da. Egun kafetegia du Irunen.
Seulgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Taldeak

* Elgorriaga Bidasoa (1978-1984)
* Club Balonmano Cantabria (1984-1986)
* Elgorriaga Bidasoa (1986-1991)
* Cadagua Gáldar (1992-1996)

## Palmaresa

* Espainiako Liga (1986-87)
* Espainiako Kopa (1990-91)

## Erreferentziak

* ↑ Noticias de Gipuzkoa: "Me hice portero por casualidad"
* ↑ www.sports-reference.com
* Datuak: Q12263582
# Miguel Ángel Silvestre

Miguel Ángel Silvestre Rambla (Castelló de la Plana, 1982ko apirilaren 6a) espainiar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.

## Filmografia
### Zinema

Filmak :
| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2005 | A golpes | Yuri | |
| 2005 | Vida y color | Javi | |
| 2006 | La distancia | Daniel | |
| 2007 | Dolly | | Film labur |
| 2008 | 3:19 | Ilan | |
| 2008 | Zhao | Martín | |
| 2008 | Reflections | Marco eta Roberto (bikiak) | |
| 2008 | The End | Gasolinero | Film labur |
| 2010 | La trampa de la luz | Giocondo | |
| 2011 | Verbo | Líriko | |
| 2012 | Lo mejor de Eva | Rocco | |
| 2012 | The Pelayos | Alfredo | |
| 2012 | Todo es silencio | Víctor Brinco | |
| 2013 | Los amantes pasajeros | Senargaia | |
| 2013 | Alacrán enamorado | Luís | |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2004 | Mis adorables vecinos | Monitorea | Atal 1 |
| 2005 | Motivos personales | Nacho | 13 atal |
| 2008 – 2009 | Sin tetas no hay paraíso | Rafael Duque "El Duque" | 28 atal |
| 2011 | Alakrana | Kapitaina | 2 atal |
| 2012 | Aída | Aktorea | Atal 1 |
| 2014 – 2016 | Velvet | Alberto Márquez | 44 atal |
| 2015 - | Sense8 | Lito Rodríguez | 13 atal |
| 2017 - | Narcos | Franklin Jurado | ? atal |
* Datuak: Q3109431
* Multimedia: Miguel Ángel Silvestre / Q3109431
# Miguel Ángel Uzquiza

Miguel Ángel Uzquiza González (Burgos, 1951ko maiatzaren 13a) euskal irakasle eta politikaria da.

## Biografia

Nahiz eta Burgosen jaioa bere ibilbide nagusia Euskal Herrian egin du. Zientzia fisikoetan lizentziaduna, ertainetako irakaslea izan da eta Eusko Legebiltzarraren funtzionarioa da. 1986tik 1991ra Hezkuntza Sailaren Ikuskaritzaren Burua izan zen. 1991tik 1994ra Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Administrazioaren Zuzendari Orokorra izan zen. PSE-EE alderdiaren militantea, 2002tik 2004ra parlamentaria izan zen, VII. Legegintzaldian, Javier Rojoren ordezkoa bezala. 2003tik 2007ra Villabuena Arabako udalean zinegotzia izan zen. 2004ko eta 2008ko Espainiako Hauteskunde Orokorretan Arabako senataria aukeratu zuten.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Uzquiza Eusko Legebiltzarrean.
* (Gaztelaniaz): Uzquizari Auñamendi Entziklopedian.
* (Gaztelaniaz): Miguel Ángel Uzquizari buruzko informazioa Espainiako Senatuan.
* Datuak: Q11692718
# Miguel Ángel Verdugo

Miguel Ángel Verdugo Alonso (Valladolid, 1954) psikologia doktorea, irakaslea, idazlea, desgaitasunaren inguruko Espainiako espezialista handia da. Salamancako katedraduna, INICOren (Komunitatean Integratzeko Unibertsitate Institutua) sortzailea eta zuzendaria da. Sari asko jaso du, tartean, 2021ean, Gizarte Zientzien eta Giza Zientzien Gaztela eta Leongo saria eman zioten.

## Biografia

1975ean Oinarrizko Hezkuntza Orokorreko irakaslearen diploma lortu zuen. 1984an Pedagogia terapeutikoaren espezialitatea Valladolideko Unibertsitatean bukatu zuen. 1987an Madrilgo Unibertsitate Autonomoan Psikologia doktoretza lortu zuen. Lehen urteak irakaskuntzan lan egin zuen, eskola zuzendaria eta hezkuntza ikuskaria izanik. 1980tik 1982ra Fulbright beka izan zuen Columbia Unibertsitatean, Estatu Batuetan. 1988tik Salamancako Unibertsitatean lan egiten du. 1993tik Siglo Cero aldizkari zientifikoaren zuzendaria da. INICOren (Komunitatean Integratzeko Unibertsitate Institutua) sortzailea eta zuzendaria da.

## Obra batzuk

Oso bibliografia zabala du, askotan beste egileekin kolaboratzen. Hona hemen adibide batzuk:
* Programa de habilidades de la vida diaria para la mejora de la conducta autodeterminada en personas con enfermedad mental grave y prolongada. Salamanca: INICO, 2006. ISBN 84-689-4986-8.
* Mejorando resultados personales para una vida de calidad: VII Jornadas Científicas de Investigación sobre Personas con Discapacidad. Koordinatzailea. Amarú, 2009. ISBN 978-84-8196-302-1.
* Cómo mejorar la calidad de vida de las personas con discapacidad: instrumentos y estrategias de evaluación. Koordinatzailea. Amarú, 2009. ISBN 978-84-8196-244-4.
* Evaluación de la calidad de vida en empleo con apoyo: proyecto ALSOI. Carmen Vicent-ekin batera. INICO, 2004. ISBN 84-688-6152-9.
* La integración personal, social y vocacional de los deficientes psiquicos adolescentes: elaboración y aplicación experimental de un programa conductal. Madrilgo Unibertsitate Autonomoa, 1988. ISBN 84-7477-120-X.
* Personas con discapacidad: perspectivas psicopedagógicas y rehabilitadoras. Siglo XXI de España, 1995. ISBN 84-323-0867-6.
* Discapacidad intelectual, adaptación social y problemas de comportamiento. Belén Gutiérrezekin batera. Madril : Pirámide, 2009. ISBN 978-84-368-2260-1.
* Evaluación curricular. Una guía para la intervención psicopedagógica: Una guía para la intervención psicopedagógica. J. Fuertesekin batera. Siglo XXI de España Editores, S.A.. ISBN 84-323-0836-6.
* Discapacidad e inclusión: manual de docencia. Robert L. Schalock-ekin batera koordinatuta. Amarú, 2013. ISBN 978-84-8196-350-2.

## Erreferentziak

* ↑ https://sid-inico.usal.es/noticias/miguel-angel-verdugo-premio-castilla-y-leon-de-ciencias-sociales-por-su-dilatada-trayectoria-su-intensa-labor-cientifica-y-su-compromiso-social/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Miguel Ángel Verdugo Researchgate webgunean.
* (Gaztelaniaz):INICOren webgune ofiziala.
* Datuak: Q56500389
# Miguel Ángel Ziganda

Miguel Ángel Ziganda Archanco (Iruñea, 1945) nafar diseinatzailea da. 1968an M.A. Ciganda estudioa sortu eta barne-diseinuari ekin zion. 1992ko Nazioarteko Erakustaldian espainiar pabiloia diseinatu zuen.
# Monica Bellucci

Monica Anna Maria Bellucci (Città di Castello, 1964ko irailaren 30a -) Italiako aktore eta modeloa da.
Italieraz, frantsesez, ingelesez eta gaztelaniaz aritzeaz aparte, aramaikoz ere aritu zen The Passion of the Christ filmean. Vincent Cassel aktorearekin ezkonduta egon zen, 2013an banandu arte.

## Filmagintza

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 1992 | Briganti - Amore e libertà | Costanza |
| 1992 | Vita coi figli | Elda |
| 1992 | Bram Stoker's Dracula | Drakularen emaztegaia |
| 1995 | Joseph | Faraoiaren emaztea |
| 1996 | L'Appartement | Lisa |
| 1997 | Dobermann | Nat Ijitoa |
| 1998 | Ultimo capodanno dell'umanità | Giulia Giovannini |
| 2000 | Under Suspicion | Chantal Hearst |
| 2000 | Franck Spadone | Laura |
| 2000 | Malèna | Malèna Scordia |
| 2001 | Le Pacte des loups | Sylvia |
| 2002 | Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre | Kleopatra |
| 2002 | Irréversible | Alex |
| 2003 | Ricordati di me | Alessia |
| 2003 | Tears of the Sun | Lena Fiore Kendricks |
| 2003 | The Matrix Reloaded | Persephone |
| 2003 | Enter the Matrix (bideo-jokoa) | Persephone |
| 2003 | The Matrix Revolutions | Persephone |
| 2004 | The Passion of the Christ | Maria Magdalena |
| 2004 | Agents secrets | Barbara/Lisa |
| 2004 | She Hate Me | Simona Bonasera |
| 2005 | The Brothers Grimm | The Mirror Queen |
| 2005 | Combien tu m'aimes? | Daniela |
| 2006 | The Stone Council | Laura Siprien |
| 2007 | Heartango | L'inafferrabile/ La passionale/ L'indecisa/ La curiosa/ L'aggressiva/ La mamma/ La premurosa |
| 2007 | Manuale d'amore 2 (Capitoli successivi) | Lucia |
| 2007 | Shoot 'Em Up | Donna Quintano |
| 2007 | Le deuxième souffle | Manouche |
| 2008 | Sanguepazzo | Luisa Ferida |
| 2008 | L'uomo che ama | Alba |
| 2009 | Ne te retourne pas | |
| 2009 | The Private Lives of Pippa Lee | Gigi |
| 2010 | The Sorcerer's Apprentice | Veronica |

## Erreferentziak

* ↑ MSN.com: Biografia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81819
* Multimedia: Monica Bellucci / Q81819
# Monica Helms

Monica F. Helms (Sumter, Hego Carolina, Ameriketako Estatu Batuak, 1951ko martxoaren 8a) transgeneroen eskubideen aldeko ekintzaile, idazle eta Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadaren beteranoa da. Trans harrotasunaren banderaren sortzailea da.
# Monica De Gennaro

Monica "Moki" De Gennaro (1987ko urtarrilaren 8a) boleibol jokalari profesional italiarra da. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan hartu du parte. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen. Inoizko libero handienetakotzat jotzen dute bera.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 01 ! | Emakumezkoak, estalia |

## Erreferentziak

* ↑ Women's Volleyball. London2012.com.
* ↑ Women's Volleyball. olympics.com.
# Monica Lewinsky

Monica Samille Lewinsky (San Frantzisko, Kalifornia, 1973ko uztailaren 23a) Estatu Batuetako emakumezko bat da, hedabideetan lan egin ohi duena, eta 1990eko hamarkadan ospea izan zuen sexu afera izan baitzuen Bill Clinton AEBetako presidentearekin.

## Lewinsky eskandalua

Lewinsky eskandalua izan zen 1998an AEBetako hedabideak eta politika astindu zituen kasua: Bill Clinton presidentearekin izan zuen aferaren ondorena. Izatez, eskandalua piztu zenerako, harremana etenda zegoen. 1995eko azarotik 1997ko martxora artean gertatutako sexu-topaketa bakanak izan ziren harremanaren funtsa, eta harekin lotuta, telefono bidezko sexu-elkarrizketak, opari trukeak, eta lanpostua aurkitzeko maniobra batzuk.
Harreman horien berri Linda Tripp izeneko lagun bati eman zion Lewinskyk, baina Tripp-ek, lagunaren kezkak arretaz hartzen zituelakoan, Clintonen kontrako auzi legala bultzatzeko asmoz manipulatu zuen Lewinsky.

## Eskandaluaren ondorengoak

1999tik aurrera, hedabideetan agerpen ordainduak izaten hasi zen Lewinsky, zelebritateari etekina ateratzeko. Andrew Morton idazlearekin batera, liburu bat ere argitaratu zuen 1999an, Monica's Story, bere bertsioa kontatzen zuena. Harrezkero, hedabideetan agerpenak egiten jarraitu du, baina ez bakarrik bere istorioaz jarduteko, beste kontu batzuk komentatuz ere, iruzkingile ezagun gisa.
* Datuak: Q212659
* Multimedia: Monica Lewinsky / Q212659
# Moniaive

Moniaive, Eskoziako gaeleraz: Am Moine Naomh eta eskozieraz: Minnyhive, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6899864
* Multimedia: Moniaive / Q6899864
# Monica Bleibtreu

Monica Bleibtreu (Viena, Austria, 1944ko maiatzaren 4a – Hamburgo, Alemania, 2009ko maiatzaren 14a) austriar aktore, antzerki maistra eta gidoilaria izan zen, Adolf Grimme eta Romy sariak irabazi zituena (Emmy sariaren baliokidea telebista alemaniarrean eta austriarrean, hurrenez hurren).

## Bizitza

Antzerki zuzendari baten alaba izan zen eta Hedwig Bleibtreu aktorea izeba-amona zuen (1868-1958). Moritz Bleibtreu aktorearen ama da, Hans Brenner (1938-1998) aktorea izan zuen bikotekide. Vienako Max Reinhardt eskolan ikasi zuen.

## Lan ibilbidea

Hanburgoko Musika eta Emanaldi Eskolan irakaslea izan zen 1993-1998 bitartean. 1972an egin zuen debuta zineman, Ludwig Requiem for a King filmean, eta Alemaniako ehun pelikula edo telesail baino gehiagotan hartu zuen parte.
Corre, Lola, corre filmean egindako lanarengatik da ezaguna, Thomas Mannen emazte gisa Los Mann, novela del siglo telesailean, Hildegard Knefen papera eginez Knef biografian, Bertolt Brecht, azken uda lanean, haren emaztea Helene Weigel interpretatu zuen, eta Cuatro minutos 2005 filmean. Bere azken filma Ein starker Abgang (Bruno Ganzekin) eta saria asko jasotako El último viaje de María izan ziren.
Antzerkian denbora luzean jardundakoa, Vienako Burgtheaterren, Municheko Ganbera Antzokian eta Berlingo Schiller Theaterren lan egin zuen.
Alemaniako Hamburgon hil zen 2009ko maiatzaren 14a, biriketako minbiziak jota, 65 urte zituela.

## Filmografia

* 2000: Marlene
* 2006: Vier Minuten (Cuatro minutos)
* 2009: Tannöd
* 2009: Soul Kitchen

## Sariak eta aintzatespenak

* Adolf Grimme Saria
* Romy Saria
* Ulrike Bremerrek zuzendu zuen Mein Leben bere bizitzari buruzko dokumentalaren protagonista izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Monica Bleibtreu | Actress, Writer» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-07-16).
* ↑ (Ingelesez) Soares, Andre. «Monica Bleibtreu: Veteran German Actress & Mother of Moritz Bleibtreu» www.altfg.com (Noiz kontsultatua: 2024-07-16).
* ↑ (Ingelesez) «Monica Bleibtreu | Rotten Tomatoes» www.rottentomatoes.com (Noiz kontsultatua: 2024-07-16).
* ↑ (Ingelesez) Monica Bleibtreu. (Noiz kontsultatua: 2024-07-16).
* ↑ (Ingelesez) «Monica Bleibtreu | German actress, 65» https://www.inquirer.com 2009-05-17 (Noiz kontsultatua: 2024-07-16).
* ↑ «Marias letzte Reise» (‘el último viaje de María’), artículo en alemán en la Wikipedia alemana.

## Bibliografia

* Literatur von und über Monica Bleibtreu im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek, alemanieraz.
* Görtz, Franz Josef: Porträt Monica Bleibtreu: Boulevard frei für eine komische Alte, en alemanieraz.
* Monica Bleibtreu über Leben und Werk im Gespräch 2008: Eins zu Eins – Der Talk. en alemanieraz.

## Kanpo estekak

* Monica Bleibtreu Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q112062
* Multimedia: Monica Bleibtreu / Q112062
# Máfil

Máfil Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Los Ríos eskualdeko Valdivia probintzian dago. 2002ko erroldan, 7.185 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Máfileko udalaren webgunea.
* Datuak: Q51038
* Multimedia: Máfil / Q51038
# M´Bayar poni

M´Bayar ponia Senegalgo bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik arraza hau ponien sailkapen taldean sartzen da.
Bere jatorrizko herritik, Baoltik, hartzen du izena. Berberiar zaldiarekin lotuta, nekazaritzako edo garraioko trakzio-lanetan erabiltzen da. Senegalgo zaldi-arraza ugariena den arren, ez da oso ezaguna.
Bere jatorria Senegalgo Baol eskualdea da. Arraza Senegalgo Fouta zalditik oso gertukoa da. M´Bayar poniak berberiar zaldien ondorengoak dira, bertako baldintzei egokituak.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.theequinest.com/breeds/country/senegal/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2424191
# Mª Carmen Húder Carlosena

Mª Carmen Húder Carlosena (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1897- Caracas, Venezuela, 1987)pedagogoa, emakume ekintzailea izan zen eta erbesteratu beharra izan zuen.

## Bizitza

Pedagogia ikasketak egin zituen Iruñean, eta gero Madrilgo Irakasleen Goi Mailako Ikasketen Eskolan, Irakaskuntza Erakunde Libreari lotutakoan. Handik New Yorkeko Vassar Collegen egon zen pentsionatuta.
1936ko uztailean, Iruñean aurkitzen ziren alabaren lehen jaunartzea ospatzen altxamendu militarra sortu zenean. Valcarderan hil zituzten bere neba eta lehengusu bat. Mª Carmen Frantziara joan zen Javier Yarnoz senarrarekin batera, ondoren Valentziara itzuli eta Errepublikaren zerbitzura jarri zen. Ondoren, gobernuarekin Bartzelonara joan zen, eta handik Figueresera eta Frantziara berriro, gerraren amaieran.

### Venezuelan

1939ko abuztuan, naziak Frantzian sartzear zeudela, bikotea eta alaba Venezuelara erbesteratu ziren. Eusko Jaurlaritzak pleitatutako Flandre itsasontzian bidaiatu zuten.
Mª Carmen 1944an Federico García Lorcaren Mariana Pinedaren antzezlanaren protagonista izan zen Caracasko Ávila Antzokian eta AEBko Enbaxadako langileei gaztelania eskolak ematen lan egin zuen. Hainbat urtez, babesgabe zeuden adingabeak jagoteko elkarte batekin ere lan egin zuen.
1987an, Venezuelako nazionalitatea zuela, Húder Caracasen hil zen.

## Aitortzak

* 2024an Iruñeko Udalak erabaki zuen Frankismoak errepresaliatutako 10 emakumeren izena jartzea Hego Txantreako kale eta plazei: Mª Carmen Húder Carlosena, Julia Bea Soto, Julia Fernández Zabaleta, Dora Serrano Serrano, Aurora Gómez Urrutia, Mª Luisa Elío Bernal, Josefina Guerendiain Caro, Nemesia Baztán Turrau, Ramona Zapatero Zapatel eta Matilde Huici Navaz.

## Erreferentziak

* ↑ «María Carmen Huder Carlosena» geni_family_tree 2022-04-26 (Noiz kontsultatua: 2024-03-03).
* 1 2 Mª Carmen Húder. .
* ↑ Salvo, Mariví. (2024-02-19). «10 mujeres represaliadas por el franquismo darán nombre a calles y plazas de Txantrea Sur» Diario de Noticias de Navarra (Noiz kontsultatua: 2024-03-02).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2024-02-19). «Diez represaliadas por el franquismo nombrarán calles en la Txantrea» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-03-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124726720
# Màrius Serra

Màrius Serra i Roig (Bartzelona, 1963ko maiatzaren 1a - ), idazle katalanez, itzultzaile ingelesetik, kazetari eta hitz gurutzatuen egile kataluniarra da. Ingelesa filologia ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitatean. "Sant Jordi" saria irabazi zuen, 2012 urtean, Plans de futur eleberriaz.

## Lanak
### Kontakizun laburrak

* 1987 Línia (Barcelona: Columna, 1987)
* 1988 Amnèsia (Barcelona: Pòrtic, 1988) premi El Brot
* 1991 Tres és massa (Barcelona: Columna, 1991)
* 1993 Contagi (Barcelona: Cafè Central, 1993)
* 1998 La vida normal (Barcelona: Proa, 1998) premi Ciutat de Barcelona de Literatura Catalana

### Eleberriak

* 1990 L'home del sac (Barcelona: Columna, 1990)
* 1996 Mon oncle (Barcelona: Proa, 1996) premi Fundació Enciclopèdia Catalana de narrativa.
* 1999 Ablanatanalba (Barcelona: Edicions 62, 1999)
* 2003 Monocle (Barcelona: Mòbil Books-La Vanguardia, 2003)
* 2006 Farsa (Barcelona: Planeta, 2006)
* 2008 Quiet (Barcelona: Empúries, 2008)
* 2013 Plans de futur (Barcelona: Proa, 2013) premi Sant Jordi.

## Erreferentziak

* ↑ Massip, Montserrat; Mayans, Pere. Màrius Serra. Associació d'Escriptors en Llengua Catalana.

## Kanpo loturak

* Màrius Serraren webgunea (katalanez, gaztelaniaz eta ingelesez)
* Datuak: Q2417691
* Multimedia: Màrius Serra i Roig / Q2417691