OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andrias

Andrias anfibio genero bat da, Caudata ordenaren barruko Cryptobranchidae familian sailkatua. Munduko salamandra erraldoi handienak biltzen ditu, tartean japoniar Andrias japonicus, 150 cm-ko luzera duena, eta txinatar Andrias davidianus, 180 cm-ra iristen dena. Beste espeziea, Andrias scheuchzeri, bere fosilengatik bakarrik ezagutzen dugu, eta autore batzuen ustez, A. davidianus espezie bera da, bere sinonimo bat.
1726an Johann Jakob Scheuchzer mediku suediarrak Homo diluvii testis (Uholdearen lekuko) bezalako fosil bat deskribatu zuen, Bibliako uholdean ito zen gizaki baten hondakinak zirelakoan. Haarlemgo Teylersen museoak 1802an lortu zuen fosila, eta oraindik ikusgai dago. 1812an, Georges Cuvierrek fosila aztertu zuen, eta salamandra erraldoi gisa zela esan zuen. Urte batzuk geroago, 1931n, Hollek salamandra scheuchzeri izena jarri zion, Scheuchzerren omenez, eta 1937an Tschudik genero berri bati eman zion izena, Andrias ("gizakiaren irudia"), espeziea Andrias scheuchzeri (Scheuchzerren gizona) bihurtuz.

## Filogenia

Hona hemen Chai et al (2022). eta Vasilyan et al (2013) adituek proposatutakoa:
Eta hemen Fang et al (2018) adituek proposatutakoa:

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Lanza, B., Vanni, S. y Nistri, A.. (2002). Gould, E. ed. Salamanders and newts. in: Encyclopedia of animals: mammals, birds, reptiles, amphibians. Barnes & Noble, 687 or. ISBN 9780760735527..
* ↑ (Ingelesez) Chai, Jing; Lu, Chen-Qi; Yi, Mu-Rong; Dai, Nian-Hua; Weng, Xiao-Dong; Di, Ming-Xiao; Peng, Yong; Tang, Yong et al.. (2022-05-18). «Discovery of a wild, genetically pure Chinese giant salamander creates new conservation opportunities» Zoological Research 43 (3): 469–480. doi:10.24272/j.issn.2095-8137.2022.101. ISSN 2095-8137. PMID 35514224..
* ↑ Vasilyan, D.; Böhme, M.; Chkhikvadze, V. M.; Semenov, Y. A.; Joyce, W. G.. (2013). «A new giant salamander (Urodela, Pancryptobrancha) from the Miocene of Eastern Europe (Grytsiv, Ukraine)» Journal of Vertebrate Paleontology 33 (2): 301. doi:10.1080/02724634.2013.722151..
* ↑ Yan, Fang; Lü, Jingcai; Zhang, Baolin; Yuan, Zhiyong; Zhao, Haipeng; Huang, Song; Wei, Gang; Mi, Xue et al.. (2018). «The Chinese giant salamander exemplifies the hidden extinction of cryptic species» Current Biology 28 (10): R590–R592. doi:10.1016/j.cub.2018.04.004. ISSN 0960-9822. PMID 29787716..

## Ikus, gainera

* Cryptobranchidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q922164
* Multimedia: Andrias / Q922164
* Espezieak: Andrias
# Andrias japonicus

Andrias japonicus Andrias generoko animalia da. Anfibioen barruko Cryptobranchidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan. Japoniar endemismoa da, Honshu, Shikoku eta Kyushu uharteetan bizi dena. 1,50 metroko luzera ere izan daiteke.
Japonieraz Ōsanshōuo (japonieraz: オオサンショウウオ/大山椒魚) , "salamandra erraldoi" esan nahi duena; Hanzaki; Hanzake edota Ankou diote.

## Historia naturala

Arrainez eta krustazeoez elikatzen da, eta 50 urte arte bizi daiteke. Batez ere gauez ehizatzen du, eta, ikusmen eskasa duenez, sentsoreak erabiltzen ditu buruan eta gorputzean, uraren presioan aldaketak detektatzeko eta harrapakina detektatzeko.
Estalaldian, salamandra hauek ibaian gora joango dira, eta arrautzak ongarritu ondoren, arrak gutxienez sei hilabetez zaindu egingo ditu. Puntu horretan, kumeek gantza metatuko dute ehizatzeko prest egon arte. Prest daudenean, taldean ehizatuko dute, banaka ehizatu beharrean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Andrias japonicus IUCN zerrenda gorrian
* ↑ Andrias japonicus - Amphibiaweb
* 1 2 (Japonieraz) «What is the Hanzaki Research Institute of Japan?» 日本ハンザキ研究所.
* ↑ (Japonieraz) «ハンザケ資料展示室» よりみちにちなん 2020-02-29.

## Ikus, gainera

* Cryptobranchidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112045
* Multimedia: Andrias japonicus / Q112045
* Espezieak: Andrias japonicus
# Andrianovita

Andrianovita silikato motako minerala da eta eudialita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Andrianovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na12(K,Sr,Ce)3Ca6Mn3Zr3Nb(Si25O73)(O,H2O,OH)5}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Andrianovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19772507
* Multimedia: Andrianovite / Q19772507
# Andries Viljoen

Andries Viljoen (Ashton, Lurmutur Mendebaldea, 1997ko urriaren 8a) hegoafrikar errugbilaria da, erdiko postuan aritzen dena. 2022ko urrian, Ordiziak kontratatu zuen Espainiako Ohorezko mailan jokatzeko. Cheetahseko 21 urtez azpiko taldean ibili zen 2017an.

## Erreferentziak

* ↑ Beste bi fitxaketa Ampo Ordiziaren hiru laurdeneko lerroa indartzeko. Goierriko Hitza, 2022ko urriak 14, goierri.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110623446
# Andrés Anchondo

Andrés Anchondo (Chihuahua, 1962ko azaroaren 10a) arkularia da. Mexiko ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Andrés Anchondo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q523830
# Andrée Rosier

Andrée Rosier (Baiona, Lapurdi, 1978ko azaroaren 20a) sukaldaria da. Biarrizko Hôtel du Palaisen hasi zen lanbide horretan, eta 2007an Meilleur Ouvrier de France saria lortu zuen. 2008an, Stéphane senarrarekin batera, Les Rosiers jatetxea ireki zuen Biarritzen, eta hurrengo urtean Michelin izar bat lortu zuten.
# Andrés Antonio Gorbea

Andrés Antonio de Gorbea y Gancedo (Menagarai, Aiara, Araba, 1792 – Santiago, Txile, 1852), euskal herritar matematikaria eta ingeniaria izan zen, Espainiako militarra eta Txileko Unibertsitateko Fisika eta Matematika Zientzien Fakultateko sortzailea eta lehen dekanoa.
Oso gaztea zela Bergarako Errege Mintegian sartu zen, non zientzia zehatzetan nabarmendu zen. Hogei urte bete baino lehen, bazen seminarioko ordezko irakaslea. Iberiar Penintsulako Gerra gertatu zenean Espainiako armadan sartu zen eta kapitain maila lortu. Gerra ostean, Toledora erretiroa hartu zuen eta irakaskuntzan aritu zen.
Politika-esetsaldia dela eta, Gorbea erbesteratu zen, lehenik Parisen eta gero Londresen. Hiri horretan da non Bretainia Handiko Txileko ministro ahalguztidunak, Mariano Egaña jaunak, kontratatua izan zen, herrialde hartako Institutu Nazionalean eskolak emateko. Hego Amerikako herrialde horretara 1826an heldu zen.
Hegoamerikar herrialdeko egonaldian, Gorbeak ingeniaritza arloko ikerketak eta ikasketak zabaltzen jardun zuen, lagunduz, besteak beste, ingeniaritzari buruzko liburuen itzulpenean. Lan horrek Institutu Nazionaleko errektore ordearen izendapena ekarri zion. hainbat herri lan garrantzitsuetan ere parte hartu zuen, hala nola, Valparaíso eta San Felipe arteko errepidea eta Mapocho ibaiaren babesak. Akademia militarrean ere eman zituen eskolak.
1843. urtean Txileko Ingeniari Zibilen Kolegio sortu berriaren zuzendari izendatu zuten. Txileko Unibertsitateko Fisika eta Matematika Zientzien Fakultate sortu berriaren sorreran ere parte hartu zuen. Museo Nazionalaren zaintzaile ere izan zen.
Haren ohoretan, Araucanía eskualdeko Gorbea hiriak haren izena dauka.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) A. Gorbea y Gancedo
* (Gaztelaniaz) Biografia
* (Gaztelaniaz) Gorbea komunaren sorrera
* Datuak: Q11679842
* Multimedia: Andrés Antonio Gorbea / Q11679842
# Andrés Aguilar

Andrés Aguilar (Santiago, 1996ko abenduaren 7a) arkularia da. Txile ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Andrés Aguilar
* ↑ Andres AGUILAR

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107618914
# Andrés Agustín Orbe

Andrés Agustín Orbe Zarautz (Ermua, Bizkaia, 1722ko otsailaren 21a – ?, 1754ko azaroaren 1a) aristokrata eta politikaria izan zen, Valdespinako lehendabiziko markesa.

## Bizitza

Andresek, bere osaba Andrés Orbe Larreategiri esker, Filipe V.ak Valdespinako markes izendatzea lortu zuen. 1740 eta 1742 artean oinaztarren buruzagia izan zen.
Hainbat aldiz Ermuko alkatea izan zen (1739, 1742, 1745 eta 1752). 32 urte zituela hil zen, legebidezko seme bakarra —José Joaquín Orbe Murgia— eta hamar sasikume izan ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Orbe Zarauz, Andrés Agustín de», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Gaytán de Ayala Artazcoz, Antonio. «Parientes mayores de Guipúzcoa: señores del palacio casa-fuerte de Murguía en Astigarraga». Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria, Eusko Ikaskuntza, Paris, 1934.
* Datuak: Q8199242
# Andrés Allamand

Andrés Allamand Zavala (1956ko otsailaren 7a), Txileko politikaria, Renovación Nacional-en sortzaile eta iraganeko buruzagietako bat da. Jatorri frantsesa eta euskalduna du . 2011ko urtarrilaren 14an Defentsa ministro izendatu zuen Sebastián Piñera presidenteak. 2011ko urtarrilaren 16an zin egin zuen eta 2012ko azaroaren 5ean utzi zuen kargua. 2021eko uztailaren 28an, 2021eko uztailaren 28an, Kanpo Arazoetarako ministro izendatu zuten, 2014az geroztik zeukan Senatuko eserlekuari uko egin zion Allamand Amerika arteko Elkarrizketako kidea da.

## Erreferentziak

* ↑ Curriculum of Senator Andrés Allamand. .
* ↑ Familia Aguirre | www.genealog.cl. .
* ↑ Txantiloi:Es-CL Sanhueza, Ana María; Olivares, Eduardo. (28 July 2020). «El cambio en Cancillería: entra Andrés Allamand, sale Teodoro Ribera» www.pauta.cl.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Marcela Sabat es designada senadora en reemplazo de Andrés Allamand» Cooperativa.cl 28 July 2020.
* ↑ «Inter-American Dialogue { Experts» www.thedialogue.org.

## Kanpo estekak

* Andrés Allamanden webgunea
* Andrés Allamand Wikilosríos-en
* Datuak: Q4760139
* Multimedia: Andrés Allamand / Q4760139
# Andrés Aberasturi

Andrés Aberasturi Ferrer (Madril, 1948ko uztailaren 28a) espainiar kazetaria da.
Eskola Ofizialean kazetaritza ikasi ondoren, Alacanteko Información egunkarian hasi zen lanean. Irratian izan ondoren, Televisión Española, Antena 3, Telecinco, Canal Sur, ETB eta Telemadriden lan egin du.
# Alexandre Desplat

Alexandre Michel Gérard Desplat (Paris, 1961eko abuztuaren 23a) zinemako musikagile frantziarra da. Besteak beste, birritan eskuratu du Oscar saria, The Grand Budapest Hotel eta The Shape of Water filmeen soinu bandagatik, eta hirutan César saria, De battre mon cœur s'est arrêté, The Ghost Writer eta De rouille et d'os filmeen soinu bandagatik. Desplaten beste lan nabarmenen artean The Queen, The Curious Case of Benjamin Button, Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1 eta Part 2, The King's Speech, The Danish Girl, Argo, Zero Dark Thirty, The Imitation Game edo Isle of Dogs daude.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q313362
* Multimedia: Alexandre Desplat / Q313362
# Alexandre Baudrimont

Alexandre Edouard Baudrimont (Compiègne, 1806ko maiatzaren 7a - Bordele, 1880ko urtarrilaren 24a) kimikari, hizkuntzalari eta etnografo frantziarra izan zen.
Hizkuntzalaritza eta etnografia arloan euskara eta euskaldunak ikasi zituen, erromintxelan aditua izanik. Kimika arloan XIX. mendearen erdialdean Na$_3$P prestatu zuen sodio urtua eta kloruro fosforikoa batuz.

## Lanak

* Dictionnaire de l'industrie manufacturière, commerciale et agricole (1837, Paris)
* Recherches anatomiques et physiologiques sur le développement du fœtus: et en particulier sur l'évolution embryonnaire des oiseaux et des batraciens (Martin Saint-Angekin batera.) (1846)
* Histoire des Basques ou Escualdunais primitifs, restaurée d'après la langue, les caractères ethnologiques et les mœurs des Basques actuels (1854, Paris)
* Vocabulaire de la langue des Bohémiens habitant les Pays Basque Français (1862, Bordele)

## Erreferentziak

* ↑ Baudrimont. Ann. Chim. Phys. 1864, volume 2, 13.
* Datuak: Q4720806
* Multimedia: Alexandre-Édouard Baudrimont / Q4720806
# Alexandre Benois

Aleksandr Nikolayevitx Benois (errusiera zirilikoz Александр Николаевич Бенуа, Aleksandr Nikoláyevich Benuá; San Petersburgo, 1870eko maiatzaren 3a/apirilaren 21a - Paris, 1960ko otsailaren 9a), ziuraski familia artistikoko kiderik garrantzitsuena izan zen. Egungo balletean eta eskena diseinuan izan zuen eragina oinarrizkoa izan zen.
Aleksandren aita, Nicholas Benois eta anaia, Léon Benois, errusiar arkitekto garrantzitsuak izan ziren. Aleksandrek ez zuen pentsatu bere bizitza artera dedikatzea eta San Petersburgoko Estatu Unibertsitatean Zuzenbide Fakultatean graduatu zen 1894an. Hiru urte beranduago, Versaillesen zegoen bitartean Luis XIV.aren Azken Ibilaldiak irudikatzen zituzten akuarela batzuk margotu zituen. Pável Tretiakovek 1897an erakutsi zituenean, Serghei Diagilev eta Léon Baksten arreta erakarri zuten. Elkarrekin Mir iskusstva arte aldizkaria sortu zuten, helburu bezala modernismoa Errusian bultzatzea zuena.
Mende berriko lehen hamarkadan, Benoisk Mir iskusstva editatzen jarraitu zuen, baina bere ikerketa interesak ere jarraitu zituen. XIX. mendeko errusiar arteari eta Tsárskoye Selóari buruzko zenbait monografia prestatu eta inprimatu zituen. 1918 eta 1926 artean Hermitage Museoko maisu zaharren galeria abiarazi zuen, non bere anaiaren heredentzia ziurtatu zuen, Leonardo Da Vinciren La Madonna Benois. 1903an Puxkinen Brontzezko zaldunarentzako bere marrazkiak inprimatu zituen, ordutik, generoko maisulanetako bat bezala errekonozituak izan direnak.
1901ean Benois Mariinsky Antzokiko eskena zuzendari izendatua izan zen. Ordutik, bere denbora gehiena eskena diseinura eta apaindurara dedikatu zuen. Les Sylphides (1909, Giselle (1910) eta Petrushka (1911) bere lorpenik handienen artean daude. Batez ere Sergei Diagilevekin Errusiar Balletentzat lan egin zuen arren, aldi berean Moskuko Arte Antzokiarekin eta Europako beste antzoki nabarmengarri batzuekin ere lan egin zuen. Bere Memoriak bi liburukitan argitaratu ziren 1955ean. Eugene Lanceray eta Zinaida Serebriakova errusiar artistak bere ilobak izan ziren, eta Sir Peter Ustinov britainiar aktorea bere iloba-biloba.
* Datuak: Q319861
* Multimedia: Alexandre Benois / Q319861
# Alexandre Camino

Alexandre Camino (Kanbo, 1897ko martxoaren 27a - ibidem, 1972ko urriaren 6a) lapurtar politikari bat izan zen.
Jaioterriko alkatea izan zen 1951 eta 1965 artean, eta Ezpeletako kantonamenduko kontseilari nagusi hautatu zuten 1925 eta 1931 artean, eta 1951 eta 1964 artean. 1958 eta 1962 artean, Pirinio Atlantikoetako hirugarren barrutian diputatu hautatu zuten.
# Alexandre Bernaykoa

Alexandre Bernaykoa, baita ere Alexandre Pariskoa, hiri horretan bizi izan baitzen, XII. mendeko idazle normandiarra izan zen.

## Biografia

Normandiako Bernayn jaioa, Alexandre hiru lanekin ezaguna egin zen: Élène, mère de Saint Martin, Brison eta Atis eta Porfilias, azken erromantze hau sortzailearen hitzetan latinetik ekarria. Thomas Kentekoarekin batera Lambert le Courtek hasitako Li Romans d’Alixandre jarraitu zuen; lan hau Kinto Kurtzio Ruforen Alexandro Handiaren biografia zein Kalistenesek idatzitako testuak eta Philippe Gautier de Chatillonek idatzitako Alexandriade imitatzen zituen; antza, Chatillonek bere lanean frantsesez hamabi silabako lerroa erabili zuen lehen aldiz eta, horregatik, alexandriar izena jarri zitzaion.

## Obra

* Le Roman d'Alexandre, Éd. Laurence Harf-Lancner ; Edward Cooke Armstrong, Paris, Librairie générale française, 1994. ISBN 978-2-25306-655-2.
* L'Ystoire de la belle Helayne de Constantinople, mère de Saint Martin de Tours en Touraine, et de Saint Brice, son frère, Éd. Jean Wauquelin ; Joseph Van den Gheyn, Bruxelles, Vromant, 1913.

## Erreferentziak

* ↑ Laurence Harf-Lancner, « De l’histoire au mythe épico-romanesque : Alexandre le Grand dans l’Occident médiéval», Michèle Guéret-Laferté, Daniel Mortier, D’un genre littéraire à l’autre, Mont-Saint-Aignan, Publications des universités de Rouen et du Havre, 2008, 359 or. (ISBN 978-2-87775-446-0, ), 63-74 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733617
# Alexandre Deschapelles

Alexandre Deschapelles (1780ko martxoaren 7a, Ville-d'Avray – 1847ko urriaren 27a, Paris) frantziar xakelari bat izan zen. Ziurrenik, François-André Danican Philidorren heriotza eta Louis-Charles Mahé de La Bourdonnaisen gailentzearen arteko munduko xakelari onentzat jotzen da, bai eta 1800-1820 arteko txapeldun ez ofiziala.
# Alexandre Cabanel

Alexandre Cabanel (Montpellier, 1823ko irailaren 28a - Paris, 1889ko urtarrilaren 23a) frantziar margolaria izan zen.
17 urterekin Parisko Arte Ederren Akademian sartu zen eta François-Édouard Picoten ikaslea izan zen. 1844an erakutsi zuen lehen aldiz Parisko Aretoan. 1847tik hil zen arte, Akademiako irakasle izan zen. Margolari inpresionistek 1863ko aretoan erakustearen aurka agertu zen
Gai klasikoak, erlijiosoak eta historikoak eta erretratuak estilo akademizistan margotu zituen. Napoleon III.ak asko estimatu zuen bere margolaritza.

## Iruditegia

* Aingeru gaizto (1847)
* Albaydé (1848)
* Moisesen heriotza (1850)
* Venusen jaiotza (1863)
* Napoleon III.a (c. 1865)
* Adan eta Eva Paradisuko Lorategitik kanporatzea (1867)
* Francesca da Rimini eta Paolo Malatestaren heriotza (1870)
* Cornelia Lyman Warrenen erretratua (1871)
* Elizabeth Vorontsova-Dashkova kondesaren erretratua (1873)
* Pandora (1873), The Walters Art Museum
* Eko (1874)
* Thamar (1875)
* Harmonia (1877)
* Jephthahren alaba (1879)
* Ofelia (1883)
* Kleopatra pozoiak probatzen kondenatuetan (1887)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310437
* Multimedia: Alexandre Cabanel / Q310437
# Alexandre Calame

Alexandre Calame (Vevey, 1810eko maiatzaren 28a - Menton, 1864ko martxoaren 19a) suitzar paisaia-margolaria izan zen. Düsseldorfeko margolaritza eskolako kide izan zen. 1835ean bere margolanak erakusten hasi zen Parisen eta Berlinen. Geroago margolaritza irakatsi zuen Genevan. 1844an Italiara bidaiatu zuen eta margolan ugarirekin itzuli zen. Italiako natura nola ulertu zuen erakutsi zuen, nahiz eta bere espezialitatea Alpeak izan.

## Iruditegia

* Suitzako paisaia, 1830
* Lau kantonamenduetako aintzira, c. 1850
* Eszena alpetarra
* Jungfrau, 1853-55
* Calameren monumentua, Geneva
* Datuak: Q621994
* Multimedia: Alexandre Calame / Q621994
# Alexandre Chouffe

Alexandre Chouffe (Besançon, 1974ko irailaren 2a-), Frantziako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

1996
* 3. Baiona-Iruñean
1999
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat
2001
* 10. Franko-Belgikar Zirkuituan
2002
* 10. Qatarreko Tourrean
2003
* 4. Bordele-Saintesen

## Kanpo estekak

* Alexandre Chouffe - ProCyclingStats
* Datuak: Q2653316
# Angostina (Kantabria)

Angostina Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 112 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42655823
# Angostura (Balmaseda)

    Artikulu hau Balmasedako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Angostura».
Angostura Balmasedan dagoen auzoa da, izen bereko errekako haranean. Arbalitza mendiaren ondoan dago.

## Ikus, gainera

* Enkarterri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750211
# Angostura (udalerria)

Angostura Mexikoko udalerri bat da. Sinaloa estatuan kokatua dago. 2010ean 44.993 biztanle zituen 1.902,36 km²ko azaleran. Herriburua [[Angostura (Angostura)|Angostura]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2038545
* Multimedia: Angostura, Sinaloa / Q2038545
# Angora

Angora Turkiako hiriburua den Ankara hiriak eta inguruko Probintziak (vilayet) zuen izena da, 1930. urtean aldatu zuten arte.
Hiriak hainbat animalia arrazari izena eman die:
* Katu arraza bat: Angora katua
* Ahuntz arraza bat: Angora ahuntza
* Untxi arraza bat: Angora untxia
Munduan famatua da bertan sortzen zen artile motagatik, Angorako artilea deiturikoa Angora ahuntzaren edo Angora untxiaren iletik ateratakoa. Angora ahuntzarekin eginiko ehunari mohair ere deritzo.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Anatoliako eta Hego Kaukasoko toponimia. .
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q226711
# Angordoiko hondartza

Angordoiko hondartza :
| Hondartza eta Nagore kontzejuko ikuspegia ||
| Ezaugarri orokorrak: ||
| - Kokalekua | Nagore |
| - Luzera | 827 m |
| - Batez besteko zabalera | 40 m |
| - Betetasun maila | Txikia |
| - Urbanizatze maila | Txikia |
| - Pasealekua | Bai |
| Hondartza mota: ||
| - Hondar mota | Belarrezkoa |
| - Bainuaren egoera | {{{bainua}}} |
| - Hondartza nudista | Bai |
| Kirolak: |
| - Surfa egiteko | |
| - Urpekaritza | Bai |
| - Besterik | {{{beste kirolik}}} |
| Ingurumena: ||
| - Landaredia | Bai |
| - Eremu babestua | Bai ([[{{{babestua}}}]]) |
| - Bandera urdina | Bai |
| Segurtasuna: ||
| - Arrisku seinaleak | Bai |
| - Hondartzaina | Bai |
| - Udaltzaingoa | Bai |
| - Sorosle taldea | Bai |
| Sarbideak: |
| - Elbarrientzat | Bai |
| - Sarbide mota | Pasealekutik |
| - Sarbide seinaleztatua | Bai |
| Bestelako informazioa: |
| - Taberna kopurua | |
| - Kanpina | Bai |
| - Herrigunerako distantzia | 0 m |
Angordoiko hondartza Nafarroa Garaiko Artzibar udalerriko Nagore kontzejuan hondartza bat da, Itoizko urtegiaren gainean. Urtegi honen gaineko bi hondartzetako bat da; bertza Artzikoa da.

## Ikus, gainera

* Nagore
* Itoizko urtegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110112869
# Angoon (Alaska)

Angoon (tlingiteraz: Aangóon) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Hoonah–Angoon Census Arean dago, Alaska estatuan. 357 biztanle ditu, 100,41022 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-01).

## Ikus, gainera

* Hoonah–Angoon Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79367
# Angostoko santutegia

Angostoko santutegia Villanañeko herrian dagoen santutegia da, Gaubea udalerrian. Baseliza edo parrokiarekin batera dauden eraikin ezberdinez osatua dago multzo erlijiotsua.
Baseliza gotikoa da, XIV. mendeko lehen erdialdera eraikia. Azken hamarkadetan erabat zaharberritua izan da.
Bertako leize batean Ama Birjina agertu omen zen 1098an.
1885tik aurrera Pasiotarrena da santutegiaren gidaritzapean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Angostoko webgune ofiziala
* Angostoko santutegia hiru.com webgunean
* Angostoko santutegia euskadi.net webgunean
* (Gaztelaniaz)(Ingelesez) Angostoko kanpineko webgunea
* Datuak: Q12253566
# Angostura

Angostura izan daiteke:

## Edariak

* Angostura, edari alkoholikoa

## Toponimoak

* Angostura, Balmasedako auzoa.
* Angostura, Bizkaiko erreka.
* Villa La Angostura, Argentinako hiria.
* Angostura, Kolonbiako hiria.
* Bolivariano Angostura, Venezuelako udalerria.
* Angostura, egungo Ciudad Bolívarren antzinako izena.
# Amnios

Amniosa edo zaku amniotikoa mintz fetaletatik barnekoena da, likido amniotikoa gordetzen duen zorroarentzat eta zilbor-hestearentzat estalki bat osatzen dituena. Bi geruza bereiz daitezke bertan: kanpokoa (edo amnios aizuna), mesoblastotik datorrena, eta barnekoa (edo egiazko amniosa), epiblastotik datorrena. Amniosak, korion, zaku bitelino eta alantoidearekin batera, enbrioia babesten du. Hegazti, narrasti eta monotrematan, oskol batean babesturik dago; martsupial eta ugaztun karendunetan, berriz, umetokiaren barnean dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]
* ↑ Euskalterm: [Ginekologia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q473749
* Multimedia: Amnion / Q473749
# Amnistia

Amnistia delituaren ahazte legala da, egileen erantzukizuna bukatzen delarik.

## Ikus, gainera

* Amnesty International
* Amnistiaren Aldeko Batzordeak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185943